Estación: ANANCAY (GRANJA SAN ANTONO)
Departamento: APURIMAC
Provincia: CHALHUANCA
DATOS DE : PRECIPITACIÓN MÁXIMA EN 24 Hrs. (mm)
AÑO ENE FEB MAR ABR MAY JUN JUL
1990 26.53 31.87 21.92 14.80 8.32 6.80 6.32
1991 30.78 31.14 21.43 15.63 8.29 5.10 5.71
1992 34.23 27.35 21.68 14.97 9.25 13.11 5.71
1993 23.6 27.8 21.6 14.6 8.6 3.2 7.1
1994 19.6 27.0 21.4 14.7 8.9 4.0 6.4
1995 18.5 34.6 20.5 14.5 7.1 4.2 5.7
1996 35.0 26.3 23.5 13.5 2.4 2.0 4.0
1997 37.2 22.9 37.2 16.5 13.9 2.4 0.0
1998 17.6 23.5 24.9 6.2 9.0 1.8 0.0
1999 25.1 40.2 25.5 11.6 7.2 7.4 2.3
2000 25.6 26.2 13.6 26.3 5.8 6.7 9.4
2001 21.7 21.1 19.5 27.3 20.6 0.7 15.2
2002 17.1 16.6 23.4 20.2 10.7 7.7 18.3
2003 35.8 26.7 30.2 9.2 2.7 0.0 0.9
2004 21.9 28.6 14.1 15.0 3.7 14.5 15.2
2005 12.1 30.6 21.5 11.0 5.4 0.0 10.6
2006 24.6 23.4 14.8 9.9 0.0 10.5 0.0
2007 28.2 23.6 20.6 8.7 15.7 3.2 14.1
2008 16.5 25.0 16.0 12.7 11.8 3.2 0.0
2009 33.0 35.9 17.8 15.6 2.8 6.2 7.2
2010 32.8 30.9 17.0 45.1 16.6 0.0 1.6
2011 22.5 26.5 24.8 15.6 9.3 6.5 5.7
2012 28.8 34.6 22.8 15.6 6.7 6.2 3.8
2013 36.9 34.5 22.8 10.0 6.4 5.7 4.2
2014 38.9 54.1 16.6 17.3 5.9 3.2 3.2
2015 27.9 35.9 19.3 14.0 2.8 1.1 5.0
2016 17.8 36.3 14.2 20.7 1.5 7.2 7.5
2017 26.8 30.1 32.8 7.0 15.9 0.5 0.9
2018 23.9 33.4 19.1 8.2 9.5 12.4 11.0
2019 39.5 35.1 17.4 9.5 10.3 0.5 10.8
MAX 39.5 75.0 20.8 17.4 8.9 4.0 8.3
Latitud W: 73° 15'
Longitud S: 14° 17'
Altura m/s/n/m: 2804
MÁXIMA EN 24 Hrs. (mm)
AGO SEP OCT NOV DIC ANUAL
7.24 9.49 17.30 15.72 22.85 31.9
10.62 9.48 17.21 18.66 24.45 31.1
3.49 9.57 17.27 17.95 23.98 34.2
10.6 9.6 16.8 19.6 24.8 27.8
7.5 9.4 17.2 16.9 21.2 27.0
6.1 9.4 17.2 16.9 22.8 34.6
9.3 13.4 13.5 14.8 9.9 35.0
13.4 8.2 12.8 14.8 24.8 37.2
0.7 7.4 16.6 13.3 16.6 24.9
0.0 19.4 16.5 22.3 26.4 40.2
18.1 7.1 27.3 18.8 20.0 27.3
9.9 3.0 8.6 8.1 24.4 27.3
7.4 17.4 18.6 16.1 24.0 24.0
11.2 13.6 43.7 7.0 23.8 43.7
11.7 19.7 8.5 8.9 20.4 28.6
4.6 15.0 18.8 30.6 23.8 30.6
0.0 1.7 17.1 19.1 22.6 24.6
7.1 1.3 14.5 18.3 32.1 32.1
7.4 4.9 8.2 22.8 34.9 34.9
16.1 0.0 16.8 20.0 17.6 35.9
5.7 5.4 16.8 19.6 24.8 45.1
10.6 9.6 16.8 19.6 14.4 26.5
3.8 5.6 18.4 6.1 27.6 34.6
32.2 4.2 11.7 10.7 38.8 38.8
3.1 7.2 25.5 12.5 31.5 54.1
20.3 1.6 11.9 25.3 58.2 58.2
4.7 7.5 12.7 21.5 20.9 36.3
7.6 5.1 17.4 20.0 23.6 32.8
18.2 7.2 29.5 10.6 25.5 33.4
0.3 9.6 16.8 19.6 24.8 39.5
13.4 11.0 15.0 20.0 41.3 58.2
HIDROLOGÍA
MEMORIA DE CALCULO
En este acápite se determinan los caudales de las cuencas y subcuencas por el método racional.
Debido a la falta de pluviógrafos en las estaciones próximas al sitio de proyecto, que permitan una
determinación directa de las curvas de intensidad - duración - frecuencia, se trabajó sobre la base
de registros de máximas precipitaciones diarias.
ESTIMACION DE LA PRECIPITACION MAXIMA PROBABLE
La precipitación máxima probable es aquella magnitud de lluvia que ocurre sobre una cuenca
particular, en la cual generará un gasto de avenida, para el que virtualmente no existe riesgo de
ser excedido.
Los diversos procedimientos de estimación de la precipitación máxima probable no están
normalizados, ya que varían principalmente con la cantidad y calidad de los datos disponibles;
además, cambian con el tamaño de la cuenca, su emplazamiento y su topografía, con los tipos de
temporales que producen las precipitaciones extremas y con el clima. Los métodos de estimación
de fácil y rápida aplicación son los empíricos y el estadístico.
Aunque existe un número importante de distribuciones de probabilidad empleadas en hidrología,
son sólo unas cuantas las comunmente utilizadas, debido a que los datos hidrológicos de diversos
tipos han probado en repetidas ocasiones ajustarse satisfactoriamente a un cierto modelo teórico.
Las lluvias máximas horarias o diarias por lo común se ajustan bien a la distribución de valores
extremos tipo I o Gumbel, a la Log-Pearson tipo III y a la gamma incompleta. En este proyecto se
empleó la distribución Gumbel.
Se trabajará con la serie anual de máximos correspondiente a la estación Bolivar.
Registros pluviométricos Estación AYMARAES - Método Gumbel
Mes Precipitación (mm)
No Año
Max. Precip. xi (xi - x)^2
1 1990 FEB 31.9 6.47
2 1991 FEB 31.1 10.70
3 1992 ENE 34.2 0.03
4 1993 FEB 27.8 43.89
5 1994 ENE 27.0 55.38
6 1995 FEB 34.6 0.05
7 1996 FEB 35.0 0.35
8 1997 DIC 37.2 7.79
9 1998 ENE 24.9 90.41
10 1999 FEB 40.2 33.54
11 2000 FEB 27.3 50.53
12 2001 ENE 27.3 50.53
13 2002 FEB 24.0 108.34
14 2003 FEB 43.7 86.33
15 2004 DIC 28.6 33.74
16 2005 ENE 30.6 14.51
17 2006 FEB 24.6 96.21
18 2007 FEB 32.1 5.33
19 2008 ENE 34.9 0.24
20 2009 FEB 35.9 2.22
21 2010 FEB 45.1 114.31
22 2011 DIC 26.5 62.55
23 2012 ENE 34.6 0.05
24 2013 FEB 38.8 19.28
25 2014 FEB 54.1 387.75
26 2015 ENE 58.2 566.03
27 2016 FEB 36.3 3.58
28 2017 FEB 32.8 2.59
29 2018 DIC 33.4 1.02
30 2019 ENE 39.5 25.92
Suma 1032.2591 1879.68
x
x i
34.41 mm
n
n
x x
2
i
i 1
S 8.05 mm
n 1
6
*s 6.28 mm
u x 0.5772 * 30.79 mm
Para el modelo de probabilidad: x u
e
F x e
Según el estudio de miles de estaciones - año de datos de lluvia, realizado por L. L. Welss, los resultados
de un análisis probabilístico llevado a cabo con lluvias máximas anuales tomadas en un único y fijo intervalo
de observación, al ser incrementados en un 13% conducían a magnitudes más aproximadas a las obtenidas
en el análisis basado en lluvias máximas verdaderas. Por tanto el valor representativo adoptado para la
cuenca será multiplicado por 1.13 para ajustarlo por intervalo fijo y único de observación.
Cálculo de las láminas para distintas frecuencias
Fuente: Elaboración propia
Periodo Variable Precip. Prob. de Corrección
Retorno Reducida (mm) ocurrencia intervalo fijo
Años YT XT'(mm) F(xT) XT (mm)
2 0.3665 33.0861 0.5000 37.3873
5 1.4999 40.2009 0.8000 45.4270
10 2.2504 44.9115 0.9000 50.7500
25 3.1985 50.8634 0.9600 57.4756
50 3.9019 55.2788 0.9800 62.4650
75 4.3108 57.8452 0.9867 65.3651
100 4.6001 59.6616 0.9900 67.4176
ECUACIÓN DE INTENSIDAD
Las relaciones o coeficientes a la lluvia de 24 horas se emplean para duraciones de varias horas.
Manual de Hidrologia y drenaje MTC
Valores concluidos para las relaciones a la lluvia de duración 24 horas
Duraciones, en horas
1 2 3 4 5 6 8 12 18 24
0.30 0.39 0.46 0.52 0.57 0.61 0.68 0.80 0.91 1.00
Estos datos serán obtenidos como un porcentaje de los resultados de la precipitación máxima
probable para 24 horas, para cada período de retorno, diferentes porcentajes de este valor según los
tiempos de duración de lluvia adoptados.
Tabla 7.7 - Precipitaciones máximas para diferentes tiempos de duración de lluvias
Fuente: Elaboración propia
Tiempo de Cociente P.M.P. (mm) para diferentes tiempos de duración Sg. Periodo de Retorno
Duración 2 años 5 años 10 años 25 años 50 años 75 años 100 años 500 años
24 hr X24 37.3873 45.4270 50.7500 57.4756 62.4650 65.3651 67.4176 78.8623
18 hr X18 = 91% 34.0224 41.3386 46.1825 52.3028 56.8432 59.4822 61.3501 71.7647
12 hr X12 = 80% 29.9098 36.3416 40.6000 45.9805 49.9720 52.2921 53.9341 63.0899
8 hr X8 = 68% 25.4234 30.8904 34.5100 39.0834 42.4762 44.4483 45.8440 53.6264
6 hr X6 = 61% 22.8063 27.7105 30.9575 35.0601 38.1037 39.8727 41.1248 48.1060
5 hr X5 = 57% 21.3108 25.8934 28.9275 32.7611 35.6051 37.2581 38.4281 44.9515
4 hr X4 = 52% 19.4414 23.6220 26.3900 29.8873 32.4818 33.9899 35.0572 41.0084
3 hr X3 = 46% 17.1982 20.8964 23.3450 26.4388 28.7339 30.0679 31.0121 36.2767
2 hr X2 = 39% 14.5810 17.7165 19.7925 22.4155 24.3614 25.4924 26.2929 30.7563
1 hr X1 = 30% 11.2162 13.6281 15.2250 17.2427 18.7395 19.6095 20.2253 23.6587
Basándose en los resultados de la anterior tabla, y los tiempos de duración adoptados, calculamos la
intensidad equivalente para cada caso, según:
Pmm
I
t duración hr.
Intensidades de lluvia para diferentes tiempos de duración
Fuente: Elaboración propia
Tiempo de duración Intensidad de la lluvia (mm /hr) según el Periodo de Retorno
Hr min 2 años 5 años 10 años 25 años 50 años 75 años 100 años
24 hr 1440 1.5578 1.8928 2.1146 2.3948 2.6027 2.7235 2.8091
18 hr 1080 1.8901 2.2966 2.5657 2.9057 3.1580 3.3046 3.4083
12 hr 720 2.4925 3.0285 3.3833 3.8317 4.1643 4.3577 4.4945
8 hr 480 3.1779 3.8613 4.3137 4.8854 5.3095 5.5560 5.7305
6 hr 360 3.8010 4.6184 5.1596 5.8434 6.3506 6.6455 6.8541
5 hr 300 4.2622 5.1787 5.7855 6.5522 7.1210 7.4516 7.6856
4 hr 240 4.8603 5.9055 6.5975 7.4718 8.1205 8.4975 8.7643
3 hr 180 5.7327 6.9655 7.7817 8.8129 9.5780 10.0226 10.3374
2 hr 120 7.2905 8.8583 9.8962 11.2077 12.1807 12.7462 13.1464
1 hr 60 11.2162 13.6281 15.2250 17.2427 18.7395 19.6095 20.2253
La representación matemática de las curvas Intensidad - Duración - Período de retorno, Sg. Bernard es:
m
K *T
en la cual: I
I= Intensidad (mm/hr) tn
t= Duración de la lluvia (min)
T= Período de retorno (años)
K,m,n = Parámetros de ajuste
Realizando un cambio de variable: d K *T m
De donde: d
I n
I d * tn
t
Periodo de retorno para T = 2 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 1.5578 7.2724 0.4433 3.2237 52.8878
2 1080 1.8901 6.9847 0.6366 4.4468 48.7863
3 720 2.4925 6.5793 0.9133 6.0087 43.2865
4 480 3.1779 6.1738 1.1562 7.1383 38.1156
5 360 3.8010 5.8861 1.3353 7.8596 34.6462
6 300 4.2622 5.7038 1.4498 8.2692 32.5331
7 240 4.8603 5.4806 1.5811 8.6655 30.0374
8 180 5.7327 5.1930 1.7462 9.0679 26.9668
9 120 7.2905 4.7875 1.9866 9.5107 22.9201
10 60 11.2162 4.0943 2.4174 9.8975 16.7637
10 4980 46.2813 58.1555 13.6657 74.0879 346.9435
Ln (K) = 4.9512 K= 141.3436 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 5 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 1.8928 7.2724 0.6381 4.6402 52.8878
2 1080 2.2966 6.9847 0.8314 5.8073 48.7863
3 720 3.0285 6.5793 1.1081 7.2902 43.2865
4 480 3.8613 6.1738 1.3510 8.3408 38.1156
5 360 4.6184 5.8861 1.5301 9.0060 34.6462
6 300 5.1787 5.7038 1.6445 9.3802 32.5331
7 240 5.9055 5.4806 1.7759 9.7330 30.0374
8 180 6.9655 5.1930 1.9410 10.0794 26.9668
9 120 8.8583 4.7875 2.1814 10.4432 22.9201
10 60 13.6281 4.0943 2.6121 10.6950 16.7637
10 4980 56.2336 58.1555 15.6135 85.4151 346.9435
Ln (K) = 5.1460 K= 171.7379 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 10 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 2.1146 7.2724 0.7489 5.4460 52.8878
2 1080 2.5657 6.9847 0.9422 6.5812 48.7863
3 720 3.3833 6.5793 1.2189 8.0192 43.2865
4 480 4.3137 6.1738 1.4618 9.0249 38.1156
5 360 5.1596 5.8861 1.6409 9.6582 34.6462
6 300 5.7855 5.7038 1.7554 10.0122 32.5331
7 240 6.5975 5.4806 1.8867 10.3403 30.0374
8 180 7.7817 5.1930 2.0518 10.6548 26.9668
9 120 9.8962 4.7875 2.2922 10.9737 22.9201
10 60 15.2250 4.0943 2.7229 11.1486 16.7637
10 4980 62.8229 58.1555 16.7215 91.8590 346.9435
Ln (K) = 5.2568 K= 191.8616 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 25 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 2.3948 7.2724 0.8733 6.3510 52.8878
2 1080 2.9057 6.9847 1.0667 7.4504 48.7863
3 720 3.8317 6.5793 1.3433 8.8380 43.2865
4 480 4.8854 6.1738 1.5863 9.7932 38.1156
5 360 5.8434 5.8861 1.7653 10.3908 34.6462
6 300 6.5522 5.7038 1.8798 10.7220 32.5331
7 240 7.4718 5.4806 2.0111 11.0223 30.0374
8 180 8.8129 5.1930 2.1762 11.3010 26.9668
9 120 11.2077 4.7875 2.4166 11.5695 22.9201
10 60 17.2427 4.0943 2.8474 11.6582 16.7637
10 4980 71.1484 58.1555 17.9660 99.0964 346.9435
Ln (k) = 5.3812 k= 217.2880 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 50 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 2.6027 7.2724 0.9566 6.9564 52.8878
2 1080 3.1580 6.9847 1.1499 8.0319 48.7863
3 720 4.1643 6.5793 1.4266 9.3857 43.2865
4 480 5.3095 6.1738 1.6695 10.3072 38.1156
5 360 6.3506 5.8861 1.8486 10.8808 34.6462
6 300 7.1210 5.7038 1.9631 11.1968 32.5331
7 240 8.1205 5.4806 2.0944 11.4786 30.0374
8 180 9.5780 5.1930 2.2595 11.7333 26.9668
9 120 12.1807 4.7875 2.4999 11.9680 22.9201
10 60 18.7395 4.0943 2.9306 11.9990 16.7637
10 4980 77.3248 58.1555 18.7985 103.9377 346.9435
Ln (k) = 5.4645 k= 236.1507 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 75 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 2.7235 7.2724 1.0019 7.2865 52.8878
2 1080 3.3046 6.9847 1.1953 8.3489 48.7863
3 720 4.3577 6.5793 1.4719 9.6843 43.2865
4 480 5.5560 6.1738 1.7149 10.5873 38.1156
5 360 6.6455 5.8861 1.8939 11.1479 34.6462
6 300 7.4516 5.7038 2.0084 11.4557 32.5331
7 240 8.4975 5.4806 2.1398 11.7273 30.0374
8 180 10.0226 5.1930 2.3048 11.9690 26.9668
9 120 12.7462 4.7875 2.5452 12.1853 22.9201
10 60 19.6095 4.0943 2.9760 12.1848 16.7637
10 4980 80.9147 58.1555 19.2523 106.5768 346.9435
Ln (k) = 5.5099 k= 247.1144 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 100 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 2.8091 7.2724 1.0329 7.5113 52.8878
2 1080 3.4083 6.9847 1.2262 8.5648 48.7863
3 720 4.4945 6.5793 1.5029 9.8877 43.2865
4 480 5.7305 6.1738 1.7458 10.7782 38.1156
5 360 6.8541 5.8861 1.9249 11.3299 34.6462
6 300 7.6856 5.7038 2.0393 11.6320 32.5331
7 240 8.7643 5.4806 2.1707 11.8967 30.0374
8 180 10.3374 5.1930 2.3358 12.1295 26.9668
9 120 13.1464 4.7875 2.5762 12.3333 22.9201
10 60 20.2253 4.0943 3.0069 12.3114 16.7637
10 4980 83.4556 58.1555 19.5615 108.3749 346.9435
Ln (K) = 5.5408 K= 254.8741 m= -0.6164
Periodo de retorno para T = 500 años
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 1440 3.2859 7.2724 1.1897 8.6516 52.8878
2 1080 3.9869 6.9847 1.3830 9.6600 48.7863
3 720 5.2575 6.5793 1.6597 10.9193 43.2865
4 480 6.7033 6.1738 1.9026 11.7462 38.1156
5 360 8.0177 5.8861 2.0816 12.2528 34.6462
6 300 8.9903 5.7038 2.1961 12.5263 32.5331
7 240 10.2521 5.4806 2.3275 12.7561 30.0374
8 180 12.0922 5.1930 2.4926 12.9438 26.9668
9 120 15.3782 4.7875 2.7329 13.0840 22.9201
10 60 23.6587 4.0943 3.1637 12.9534 16.7637
10 4980 97.6228 58.1555 21.1294 117.4935 346.9435
Ln (K) = 5.6976 K= 298.1411 m= -0.6164
Resumen de aplicación de regresión potencial
Periodo de Término ctte. de Coef. de
Retorno (años) regresión (d) regresión [ c ]
2 141.34361741667 -0.6163860881
5 171.73794318281 -0.6163860881
10 191.86163153755 -0.6163860881
25 217.28796512062 -0.6163860881
50 236.15067187101 -0.6163860881
75 247.11439618268 -0.6163860881
100 254.87409935565 -0.6163860881
500 298.14108199566 -0.6163860881
Promedio = 219.81392583283 -0.6163860881
En función del cambio de variable realizado, se realiza otra regresión de potencia entre las columnas del
periodo de retorno (T) y el término constante de regresión (d), para obtener valores de la ecuación:
d K *T m
Regresión potencial
Nº x y ln x ln y ln x*ln y (lnx)^2
1 2 141.3436 0.6931 4.9512 3.4319 0.4805
2 5 171.7379 1.6094 5.1460 8.2821 2.5903
3 10 191.8616 2.3026 5.2568 12.1042 5.3019
4 25 217.2880 3.2189 5.3812 17.3215 10.3612
5 50 236.1507 3.9120 5.4645 21.3771 15.3039
6 75 247.1144 4.3175 5.5099 23.7887 18.6407
7 100 254.8741 4.6052 5.5408 25.5162 21.2076
8 500 298.1411 6.2146 5.6976 35.4081 38.6214
8 767 1758.5114 26.8733 42.9478 147.2299 112.5074
Ln (K) = 4.9212 K= 137.1608 m= 0.1332
Termino constante de regresión (K) = 137.1608
Coef. de regresión (m) = 0.133165
Finalmente se tiene la ecuación de intensidad válida para la cuenca:
0.133165
m
K *T 137.1608 * T
I I= 0.61639
tn t
Donde:
I = intensidad de precipitación (mm/hr)
T = Periodo de Retorno (años)
t = Tiempo de duración de precipitación (min)
Intensidad - Tiempo de duración - Período de retorno
Fuente: Elaboración propia
Tabla de intensidad - Tiempo de duración - Periodo de retorno
Frecuencia Duración en minutos
años 5 10 15 20 25 30
2 55.78 36.39 28.34 23.73 20.68 18.49
5 63.02 41.11 32.02 26.81 23.37 20.88
10 69.11 45.08 35.11 29.41 25.63 22.90
25 78.08 50.93 39.67 33.22 28.95 25.88
50 85.63 55.86 43.51 36.44 31.75 28.38
75 90.38 58.96 45.92 38.46 33.52 29.95
100 93.91 61.26 47.71 39.96 34.82 31.12
500 116.36 75.90 59.12 49.51 43.15 38.56
Tabla de intensidad - Tiempo de duración - Periodo de retorno (continuación...)
Frecuencia
años 35 40 45 50 55 60
2 16.81 15.48 14.40 13.49 12.72 12.06
5 18.99 17.49 16.27 15.24 14.37 13.62
10 20.83 19.18 17.84 16.72 15.76 14.94
25 23.53 21.67 20.15 18.89 17.81 16.88
50 25.81 23.77 22.10 20.71 19.53 18.51
75 27.24 25.09 23.33 21.86 20.62 19.54
100 28.30 26.07 24.24 22.72 21.42 20.30
500 35.07 32.30 30.03 28.15 26.54 25.15
125.00
Año 500
100.00 Año 100
INTENSIDAD (mm/h)
Año 75
75.00 Año 50
Año 25
400 Año 10
50.00
Año 5
Año 2
25.00
0.00
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60
TIEMPO DE DURACION (min)
Tabla de intensidades - Tiempo de duración