Está en la página 1de 21

Werken met ontwikkelingsdoelen in

een school voor kinderen met matige


en ernstige mentale beperkingen

type 2 oktober 2006


Opdracht van het buitengewoon
onderwijs
• Handelingsplanning
– Planning voor een bepaalde periode
– Keuze van ontwikkelingsdoelen – klasseraad
– Multidisciplinair teamwerk
• Schoolwerkplanning
– Pedagogisch project
– Pedagogische en didactische afspraken
– schoolorganisatie
– nascholingsplan
type 2 oktober 2006
Beeldvorming
persoonskenmerken
omgevingskenmerken
Betrokkenheid van de ouders

Ontwikkelingsdoelen Schoolwerkplan
op maat

Ontwikkelingsbehoeften Groepswerkplan
Multidisciplinaire van de leerling
samenwerking Individueel handelingsplan

Aanpak
Orthodidactisch handelen Evaluatie
Orthopedagogisch handelen
type 2 oktober 2006
Van handelingsplanning tot
handelingsplan
• Handelingsplanning is het cyclisch proces van het
orthopedagogisch handelen met als doel onderwijs
op maat van elk leerling te bieden
• Een proces met verschillende fasen en facetten
– Bepalen van de beginsituatie (beeldvorming)
– Kiezen van doelstellingen
– Voorbereidingsfase
– Uitvoering
– Evaluatie
• Een beperkte en efficiënte neerslag van dat proces
is het handelingsplan
type 2 oktober 2006
Ontwikkelingsdoelen
• maken het onderwijsaanbod transparant en
duidelijk.
• sluiten aan bij de ontwikkeling en het leren van de
kinderen.
• een inventaris van mogelijke doelstellingen
waaruit de school voor een leerling kan kiezen.
• Deze keuze gebeurt op grond van de beginsituatie,
de mogelijkheden en de opvoedings- en
onderwijsbehoeften van elk kind.
• Er bestaat een inspanningsverplichting voor de
doelstellingen die
typede
2 school zelf
oktober 2006 kiest en aanbiedt.
Ontwikkelingsdoelen
• Het buitengewoon onderwijs zorgt voor een
geïndividualiseerd curriculum, aangepast
aan de noden en de mogelijkheden van elke
leerling.
• Het BuO werkt met ontwikkelingsdoelen
die geselecteerd en nagestreefd worden per
leerling.

type 2 oktober 2006


Ontwikkelingsdoelen
• Zijn doelen op het vlak van kennis, inzicht,
vaardigheden en attitudes die de overheid
wenselijk acht voor zoveel mogelijk leerlingen
van een leerlingenpopulatie. Het samenspraak met
het C.L.B. en zo mogelijk in overleg met de
ouders en eventueel andere betrokkenen, kiest de
school de ontwikkelingsdoelen die aan individuele
leerlingen of groepen leerlingen worden
aangeboden en uitdrukkelijk worden nagestreefd.
type 2 oktober 2006
Ontwikkelingsdoelen
• De overheid legt per type de ontwikkelingsdoelen vast,
geordend in leergebieden.
• Deze doelstellingen zijn belangrijk en nastrevenswaardig
voor de leerlingen die binnen een bepaald type worden
opgevangen.
• BuO scholen krijgen de verantwoordelijkheid om zelf uit
deze lijsten ontwikkelingsdoelen te kiezen voor een bepaalde
leerling of leerlingengroep.
• De school verbindt er zich toe om de geselecteerde doelen na
te streven.
• Sommige vormen van BuO zijn gericht op aansluiting bij het
onderwijsaanbod van het gewoon onderwijs en streven
ernaar een gelijkwaardig studieniveau te bereiken.
• Bedoeling is om een veelzijdige en evenwichtige
persoonlijkheidsontwikkeling
type 2
en een optimale integratie te
oktober 2006
realiseren.
Ieder zijn verantwoordelijkheid
• Kwaliteitszorg van de overheid
– Minimale verwachtingen duidelijk maken
– Referentiekader aanbieden
• Inspanningsverplichting
– Grote autonomie voor BuO
– Passende ontwikkelingsdoelen selecteren, na te
streven en zoveel mogelijk te bereiken bij een
leerling of leerlingengroep
type 2 oktober 2006
Ieder zijn verantwoordelijkheid
• Het schoolteam
– Met een multidiciplinair team ontwikkelt de school
zoveel mogelijk onderwijs op maat via
• Flexibele werkvormen
• Orthopedagogische procedures
• Technische middelen
• Ontwikkelingstrajecten.
– Aandacht voor
• Onderlinge afstemming
• Gezamenlijke doelgerichtheid
• Gedeelde verantwoordelijkheid
• Integratie van de paramedische aanpak in het onderwijsaanbod
type 2 oktober 2006
Inspectie
• Schooldoorlichting
– Evaluatie van de handelingsplanning
– Selectie van de ontwikkelingsdoelen
– Nakomen van de inspanningsverplichting
– Intern leiderschap
• Beeld van een school, kwaliteit van de school
rekening houdend met
– Context
– input
type 2 oktober 2006
SYNTHESEBEELD ONTWIKKELINGSDOELEN
BUITENGEWOON LAGER ONDERWIJ S

LEREN LEREN

M
UZ
NG

IS
C
LI O

C
E M

ELE NG KE

HE
K M
IK UN

I IJ

VO
W

ED L
T COMMUNICATI IC

O ME
ON

RM
E AT

PV A
IE

ZE
IE

O ICH

IN
AT

LF

G
R Positief

ST
O

TION
PL zelfbeeld

UR

EN TA
EX

IN

G
G
- EMO

KIN
ZE
D
initiatief motivatie

ER

AL
LF

NW
ST
L

AN

ME
A

DI
A

SA
I

GH
CREATIVITEIT
C
SO

EI
&
W PROBLEEMOPLOSSIN IE
IS G
TAT
K
U EN
N
D ORI
E D
REL
E
W

= ONTWIKKELINGSVELDEN WAARTOE DE ONTWIKKELINGSDOELEN


BUITENGEWOON LAGER ONDERWIJ S BIJ DRAGEN

= WERELD

type 2 oktober 2006


1. Kern
– Positief zelfbeeld
– Motivatie
– initiatief
2. Algemene ontwikkeling
• Communicatie
• Exploratie
• Zelfsturing
• Samenwerking
• Creativiteit en probleemoplossing
• Zelfstandigheid
3. Specifieke ontwikkeling
– Sociaal emotionele ontwikkeling
– Leren leren
– Wereldoriëntatie
– Communicatie en taal
– Muzische ontwikkeling
– Wiskunde
type 2 oktober 2006
4. Achtergrond of context: de wereld
Selectie van de doelen
• Een onderdeel van het cyclisch proces van
handelingsplanning
– Beeldvorming
– Doelenselectie
– Planning en aanpak
– Uitvoering en bijsturing
– Evaluatie
• Vastgelegd in een
– Schoolwerkplan
– Groepswerkplan
– Individueel handelingsplan
type 2 oktober 2006
Doelenselectie
• Het team maakt in overleg een herkenbare en
verantwoorde selectie uit de bij decreet
vastgelegde ontwikkelingsdoelen eventueel
aangevuld vanuit het pedagogisch project van de
school.
• Aandacht voor:
– De ondersteuningsvraag van het kind
– Haalbaarheid
– Zinvolheid afgestemd op de mogelijkheden van de
kinderen.
type 2 oktober 2006
Selectie van doelen op
schoolniveau
• Samen keuzes maken rekening houdend met
– Pedagogisch project
– Eigen ervaring
– De specifieke doelgroep
• Met evenwichtige aandacht voor alle leergebieden
• Dat is de basis voor het groepswerkplan en het
individueel handelingsplan
• Terug te vinden in het schoolwerkplan
• Vaak langetermijndoelen
type 2 oktober 2006
Selectie van doelen op
groepsniveau
• Alle kindbetrokkenen maken keuzes rekening
houdend met
– Vanuit de doelenselectie in het schoolwerkplan
– De gegevens van de vorige groep
– Nieuwe gegevens – beeldvorming
– Rekening houdend met alle ontwikkelingscomponenten
en alle leergebieden
• Middellangetermijndoelen
– Liefst zo concreet mogelijk
type 2 oktober 2006
Selectie van ontwikkelingsdoelen op
het niveau van het individuele kind.

• Alle kindbetrokkenen maken keuzes


Rekening houdend met
– De specifieke ondersteuningsvraag van elk kind
– Met het oog op een harmonische ontwikkeling
– Met het oog op een optimale integratie
• Vaak kortetermijndoelen

type 2 oktober 2006


Een andere ordening van de
ontwikkelingsdoelen
• Doelen op schoolniveau: BASISKLIMAAT
– Basisstructurering en organisatie
– Opbouw van basisvertrouwen
• Doelen op groepsniveau en kindniveau
– Zelfbeeld – zelfbeleving – autonomie
– Omgaan met gevoelens – emoties
– Omgaan met anderen
– Motivatie – positieve ingesteldheid
– Conflicthantering
– Seksuele ontwikkeling
• Werken met ‘opstapjes’ter
type 2 inspiratie
oktober 2006
Aandachtspunten
• Bedoeld als inspiratie, elke school maakt schoolspecifieke
aanpassingen
• Ontwikkelingsdoelen gesitueerd binnen
ontwikkelingsgericht werken en handelingsplanning
• Een opdracht voor het gehele schoolteam
• Vertrek vanuit visie, bewaak die visie
• Neem de tijd
• Maak een meerjarenplanning met betrokkenheid van elk
personeelslid
• Ontwikkelingsdoelen zijn een hulpmiddel om kwalitatief
hoogstaand onderwijs uit te bouwen
• Vertrek van wat reeds uitgewerkt is
• Wees zuinig in het type
selecteren
2 van ontwikkelingsdoelen
oktober 2006
Integratie in de klasboek
• Map met
– Groepswerkplan voor de verschillende
leerdomeinen
– Leerlijnen: opeenvolging van leerstappen
– Weekplanning
– Dagplanning: met verwijzingen naar
groepswerkplan en leerlijnen

type 2 oktober 2006