Está en la página 1de 28

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

ndice
ndice Editorial Secuencias de (L)antao En Defensa da Lingua Galega Falemos de Ciclismo Dan a Vida Democracia O Complexo de Peter Pensamento Cero Manuel Martnez Murgua Consellos de Beleza Pxina de Citas Tempo Fugaz Onte, Hoxe, Ma Hay Cousas na Vida Quero Retomars a mirada de Abril Frases clebres Frases e citas clebres Definicins Test profesional Homenaxe s debuxos de Castelao 1 2 3 4 6 7 9

- 11 - 12 - 13 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Editorial
Estamos en abril e abril o mes do libro. Momento moi axeitado para que un novo nmero de O Xas vexa a luz. Dende aqu reivindicamos unha vez mis o papel e o valor da palabra, da literatura, da arte en xeral. Iniciamos, pois, estas pxinas recomendando unha viaxe moi especial, un percorrido que non nos vai supor ningn desprazamento nin esforzo grande e que, pola contra, vainos aportar grandes satisfaccins. En realidade s vai requerir da nosa parte vontade e gaas de chegar ata lugares cheos de diversin, fantasa, imaxinacin e creatividade. Hai que dispoerse logo a navegar (lembrmo-la nosa vocacin de auga, de ro de palabras) entre aventuras e emocins, entre a historia e a lenda, dende o pasado mis remoto ata o futuro mis lonxano. Tamn a ir dende a terra ata a la. E a saber de illas, de mares, de piratas, de tesouros ... Preparmonos para coecer mis sobre o dalgunha maneira nos apaixona, nos motiva ou interesa e seguramente chegaremos conclusin de nese lugar tan especial imos atopar moito do podamos desexar. que nos que que

Abramos entn un libro e lemolo. Achegumonos deste xeito beleza e coezmo-los mltiples matices da realidade. Porque os libros supoen, hoxe mis que nunca, unha das ferramentas mis vlidas para conquistar ese espacio cada vez mis utpico que se chama liberdade. Non deixemos escapar esa oportunidade nica.
O equipo de redaccin

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Secuencias de (L)antao A TABERNA DA SEORA MARA


Naqueles anos escuros e de posguerra, s os domingos pola tarde eran verdadeiramente festivos e non de sudores e fatigas. As mas daqueles domingos locais, eran de severo catecismo e dunha rancia moral de sacrista. Eran de uniforme azul mahn, enxoitos zocos de pau e coiro e totmicas vacas pola corda a pastar nos campesios prados. Pero anda as e todo, e como dixo aquel, que verde era o meu val! Nostlxico val, entre montes con lombo precisamente vacuno, e al abaixo o pasenio pasar do ro da infancia, camio do seorial mar de Cambados. Neses eidos vitais transcurran as nosas historias de rapaces, naqueles cerriles anos sesenta, entre unha escola de pobre ensinanza e as tarefas agrcolas de leiras, viedos e toxeiras, a ceo abeto e libre natureza. A nosa paisaxe de cros apenas traspasaba os reducidos lindes da buclica localidade. Nese clima de brtema e naquel tempo perverso, unha novidade, un curioso invento, un mxico aparato, veu a rachar co noso existir plano. Veu a sinalar, un antes e un despois; a abrirnos horizontes e a acendernos un brillo de luz ardente na mirada e infinitos soos na alma. Aparicin sorprendente naquel confn annimo e perdido, onde se nos abra unha ventana de dimensins fantsticas. Pdese decir que viemos a este val de risas e bgoas, coa luz inicial da Televisin, la mejor televisin de Espaa; unha poca que se manifestaba en branco e negro e franca-mente censurada. A televisin de Lantao, tivo a sa resplandecente aparicin na taberna da seora Mara A Caseira, un lugar determinante. Aquela maravilla via de Madrid, e foi a primeira tele de pblica visin que tivo a cltica e global aldea que nomeamos. Al recibimos semente de coecer e explorar; de albiscar mbitos e xeografas. Naquelas dominicais tardes da dcada dos sesenta, fieis como cravos cita da sobremesa, a serie Bonanza era a nosa verdadeira festa. Aquela xeracin ter para sempre esa msica de ritmo galopante, como a sa banda sonora. E un mapa que arde, como smbolo dos universos nos que comezabamos a vislumbrar a realidade de pases, culturas e diversidades, insospeitables tras das mnimas fronteiras da nosa existencia rural e parda. Tardes aquelas, entretenidas de paseos dos namorados, arriba e abaixo da adoquinada estrada- , nas que fehacentemente constatabamos que as bicicletas eran para o vern, mentres asistamos novedoso circular dalgunha que outra Lambretta, Guzzi e sobre todo as primeiras Vespas, co seu lado de fascinacin e deslumbramento. Logo veramos que o Seiscentos poda ser o vehculo do inverno, ou incluso das catro musicais estacins de Vivaldi; emblema daquel despertar no que anda compoiamos un retrato sin idade, inocentes, felices e indocumentados. As, ante os nosos ollos de asombro, a Vida pasaba de moverse a pedais, a unha revolucionaria aceleracin a motor. Cambiaban os ritmos e os tempos. Asistamos estreno da estresante prsa. Xa non haba dbida, o gran universo coecido deixaba de recibir o singular nome da aborixe parroquia de Lantao. A terra habitada, facase grande e estraa! Aquel real e televisivo mundo que descubrimos no Casal, compacto de espectculo e mundanal rudo, notoriamente mostrbase ancho e alleo e extendndose moito mis al das fronteiras infindas do Almirante a Rabuade, do pai Umia Outeiro Grande. Gonzalo Bemposta

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

En Defensa da Lingua Galega


Hai cousa de dous ou tres meses chegou s mias mans, por casualidade, un deteriorado, pero non por iso menos interesante, folleto que noutros tempos ou situacins quizis me pasase desapercibido por falta de coecementos ou mesmo de motivacin. Pero certas razns sentimentais, por definilo dalgunha maneira, fixeron que isto non ocorrese. Este artigo ou pequena publicacin sen importancia para moitos, pero un grande e valioso documeto para min e espero que para mis galegos, fala dunha das grandes figuras emblemticas que produciu Galicia. Este xenio , nin mis nin menos, que Castelao, un grande e extraordinario patriota galego. Lendo este pequeno texto en extensin pero grande e profundo en contido, sentinme plenamente satisfeita de poder contar na nosa longa historia con esta personalidade que, xunto con outros, tanto fixo por manter viva a identidade galega nuns anos tan difciles e conflictivos. Pero o que me leva a min a escribir esta letras non a sa vida nin as sas fazaas senn unha das sas maravillosas frases que, como froito das experiencias que xurdiron na sa vida diaria, apareca cara o final: Non esquezamos que se anda somos galegos por obra e gracia do idioma. Soamente o que o significado destas fermosas palabras evocou na mia persoa inctame a reflexionar sobre a realidade lingstica que se viviu e se est vivindo en Galicia. O galego, unha lingua romnica derivada do latn como as de entorno ibrico e europeo, convertiuse na lingua oficial de Galicia no ano 1981, data na que o Estatuto de Autonoma o recoece como lingua propia. Para poder chegar ata aqu, o camio que houbo que percorrer foi moi longo, dificultoso e cheo de trabas debido a razns histricas, sociais e polticas; pois pasou de se-la primeira lingua romnica peninsular con literatura propia, a ser unha lingua desprestixiada socialmente e dominada polo casteln, a se-la lingua que falaban as clases sociais mis baixas e aquelas familias que vivan no medio rural. Pero gracias esforzo e dedicacin desta xente e labor que desenvolveron escritores e eruditos puido sobrevivir presin que o casteln exerca sobre el. Cando unha lingua ten un predominio absoluto sobre a outra crea nos falantes un sentimento de autodesprezo e subestimacin que hai que vencer, pois moita xente renega do galego para pasar a fala-lo casteln porque o identifican coas clases mis altas e dominantes. A verdade que nos avergoamos de ser galegos, de falar esta lingua e de ter este acento que moita xente fornea intenta imitar sen xito. Pero a min gstame que teamos acento, que cando falemos un idioma que non o noso se nos note de onde somos: as races, a orixe, ... Fastdiame a prepotencia que nun pas como Espaa, rico en linguas e dialectos teen determinados acentos sobre outros. En Galicia o prestixio, a gracia e o encanto teno os de fra, cousa que non adoita ocorrer noutras comunidades lingsticas onde se valora o propio e se marxina o estranxeiro.
Ese muchacho dicen que sabe muchsimo S, pero tiene un acento tan gallego ...

Histricamente o entorno familiar era o enclave fundamental que garanta a pervivencia do idioma nativo fronte maiora de institucins que o despreciaban, ignoraban ou prohiban. A

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

escola, as distintas administracins pblicas, a Igrexa ou a Xustiza, no seu papel de axentes da castelanizacin, estrlanse e nada poden facer contra a hexemona lingstica do galego gracias defensa que se fai do seu emprego no mbito da familia. Hoxe asistimos a un cambio importantsimo neste esquema. Salvo excepcins, as institucins abandonan a actitude de belixerancia co galego que sostiveron no pasado. Asmeno, promveno e subvencinano. Pero en cambio, a familia abandona o seu papel tradicional de proteccin ou defensa da lingua de Castelao ou Rosala e abre as sas portas de par en par uso da de Cervantes ou Unamuno; pois pensan que senn o futuro que lles agarda para os seus descendentes non ser tan fructfero, prometedor e non lles ofrecer as mesmas oportunidades cs casteln-falantes. A min ser galega-falante non me impediu consegui-los obxectivos e intereses persoais, acadmicos ou profesionais que me propuxen e me propoo da a da, non me impediu acadar un dominio do casteln e ter un coecemento bsico doutras linguas como o ingls, o portugus ou o cataln. contrario, axudoume na mia aprendizaxe polas semellanzas que presentan. Falar e expresarse en galego non vai supoer ningn atranco para lograr ese bo futuro co que todos soamos. Por iso creo que tdalas persoas que tmo-lo privilexio de vivir nun territorio que ten lingua propia debemos, por riba de todo, pensar, escribir e expresarnos nela. Gracias oficializacin do galego, sa incorporacin ensino, Administracin e a certos medios de comunicacin estase producindo un incremento cualitativo e un cambio de valores respecto do idioma propio de Galicia. Pouco a pouco e con moito esforzo

imos despertando dese soo tan pesado que durante tantos anos nos mantivo durmindo na ignorancia.

- Eu hoxe non quea ir escola, porque ... total para o que se aprende nun da! ...

Con isto non pretendo menospreciar nin ofender a aquelas persoas que manteen unha posicin distinta e contraria mia. Soamente pretendo expresar o que dende o meu punto de vista xusto para un pas que ten unha lingua propia. Agora xa, gustarame rematar con iste interrogante que Castelao formulou e respondeu de forma intelixente como ningun sabera: Qu diriamos se o Estado mandase derruba-lo Prtico da Gloria? Pois eu digo que o noso idioma unha obra de arte mil veces superior do mestre Mateo. Creouna o xenio inviolable do noso pobo e labrouna o amor, a dor e a ledicia de moitsimas xeracins. Unha lingua mis ca unha obra de arte; matriz inesgotable de obras de arte. Castelao

Begoa Porto Bermdez

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Falemos de Ciclismo
Por que a bicicleta lle gusta tanto xente? En Espaa hai mis de un milln de persoas que practica ciclismo habitualmente. S hai que sair a pasear por calquera estrada un domingo pola ma para ver moreas de ciclistas afeccionados circulando. O ciclismo contrario que outros deportes pdese practicar en solitario sen sentilo aburrimento que se sofre noutras prcticas deportivas. Por exemplo, algun sera capaz de xogar totalmente so ftbol durante mis dunha hora?; pois os afeccionados bicicleta, xa sen ir s profesionais, somos capaces de andar tres, catro ou cinco horas sen sentir soedade. conseguir que a prctica de ciclismo deixe de ser un dos deportes mis perigosos prcticamente nulo. En Espaa contrario que noutros pases europeos como Blxica ou Holanda, o nmero de quilmetros de carriles-bici practicamente inexistente. Ademais a educacin dos conductores de autombiles a cerca do que hai que facer ante a presencia dun ciclista nunha estrada tampouco aparece por ningures. O nmero de accidentes de bicicleta por atropelos non deixa de aumentar ano a ano. Mentres, que o que fan os gobernantes?: pois a Lei 43/1999, de 25 de novembro, sobre adaptacin das normas de circulacin prctica do ciclismo, unha lei que lonxe de mellora-la situacin, emperaa. unha lei inxusta, que non afronta a problemtica real nas estradas espaolas. Ante esta lei xa se levantaron moitas voces tan importantes como as de Perico Delgado ou Miguel Indurain.

O gusto da bicicleta est no sentimento de liberdade, no gusto por recorrer quilmetros, na curiosidade de descubrir sitios e paisaxes que nunca viras, no senti-la velocidade producida pola forza fsica; eres ti contra a estrada. A compaa non algo necesario, nin moito menos imprescindible, para pasar un rato de intenso divertimento. Comprender como posible que a algun lle guste montar nunha bicicleta, facer 100 km para non ir a ningn sitio, suando ou pasando fro e mollndose se chove, algo que non se pode conseguir se non se proba. Espaa un pas ciclista, non s polo grande nmero de afeccionados que practican este deporte, senn tamn pola xente que amante do ciclismo. Canta xente pasa as tardes do vern seguindo o Tour de Francia pola televisin, ou a Volta a Espaa?. Sen embargo, o traballo que se fai dende as institucins para

-Si tiene miedo lo acompaamos. -Moitas gracias; pero nin son rico nin cacique, sabe?

Neste artigo non pretendo criticar esta nova lei, nin dicir por qu unha lei inxusta. Iso deixarmolo para unha prxima edicin. Agora vou reproduci-la introduccin desta lei, co obxectivo de que o lector poida reflexionar na situacin inxusta que sofre a bicicleta fronte o autombil:

Na actualidade reconcese que a bicicleta un eficaz medio de transporte que representa unha alternativa coti viable para moitas persoas. Sen embargo, o uso da bicicleta vese na actualidade limitado e estrictamente condicionado polo grande medio de transporte dos nosos tempos: o autombil de motor. A masiva e xeneralizada utilizacin destes vehculos, a predominante adecuacin a eles, tanto das infraestructuras viarias como da normativa circulatoria, restrinxen, dende un punto de vista meramente fsico como dende unha perspectiva xurdico-formal, o mbito de utilizacin sen risco e as posibilidades de disfrute da bicicleta. O logro dunha situacin equilibrada e unha ptima utilizacin dos distintos medios de transporte impoen a bsqueda de solucins de combinacin entre aqueles, con frmulas que se refiren tanto ordenaciin do espacio fsico, principalmente, a construccin de pistas ciclabes, como reglamentacin viaria favorecedora do uso da bicicleta. Arturo Norberto Fontn Prez

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Dan a Vida
Admito que formular este tema lvame a deixar un pouco de lado certos criterios morais que definen a mia personalidade. A causa ben sinxela, considero s animais como seres que loitan por vivir nun mundo feito para ns. Evita-lo sufrimento innecesario no seu sacrificio e cra algo no que todos debemos de concienciarnos, xa que s aprendendo a respetar s animais e natureza que fin son os que nos dan a vida- teremos un mundo mellor e mis humn. A pesar de todo isto, como galega, defensora de mante-las tradicins que definen a nosa identidade como pobo, sntome moi indignada pola nova lei que somete matanza do porco a unha caza de bruxas coa disculpa de defende-los dereitos do animal. Para quen non estea moi enterado desta polmica resumireilla: a U.E. decreta no 95 por lei, que o animal debe ser aturdido antes de clavarlle o coitelo. E coa aparicin das primeiras denuncias aparece o problema. Esta lei absurda lvame a pensa-la falta de coecemento que teen na U.E. da maneira tradicional de celebra-la Matanza, xa que sen dbida, matar cocho non unha tarefa agradable, e os galegos xunto con outros pobos ibricos, non facmo-las Matanzas por diversin. A Matanza encdrase dentro da economa de subsistencia consumo familiar- e a maneira de realizala ten unha sinxela razn. Do porco, aproveitase todo dende a cacheira rabo. Considero que unha descarga ou un forte golpe na cabeza pode, en ocasins, estropear certas vsceras. Ademais, o sangue que utilizamos para face-las famosas filloas tense que recoller do animal medio vivo. Para que non calle, haina que remexer quente. Unha das alternativas que veen intentando introducir para o control destas matanzas, dende hai uns anos por parte da administracin, son os sacrificios controlados nos matadoiros. Se as matanzas se realizan nos matadoiros est claro que non lle aproveitan o sangue. certo que a pdennos ofrece-las medidas sanitarias e os rexistros veterinairos necesarios. Pero tamn vos digo que nunca on a ningun queixarse de que lle prestara mal o porco da casa. Cousa que si ocorre, a pesar dos controis para cumprir coas normas europeas, nos casos das vacas tolas, dos polos suizos..., que saen da s e da tamn nos medios de comunicacin e que s intentan atalla-lo problema cando xa moita xente padeceu as sas graves consecuencias. Din que o que buscan con esta lei evita-lo sufrimento do animal. Eu creo, que se lle puideramos preguntar porco diranos que o mellor para evitarlle toda dor sera que o mantivesemos ata que morra, de forma natural, e logo, se queremos que o comamos como fan os carroeiros. De impoerse este criterio de menor sufrimento para tdolos animais, como o lxico-, anda que non teo un baremo para medir a dor, s que podo

-Daslle boa vida e despois mtalo e cmelo -Ti que queres? Cousas da vida

Decatardesvos de ata que punto de hipocresa e de prepotencia se pode chegar a manifestar nesta cuestin.

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

afirmar que debe haber unha serie de prioridades que parecen esquecer todos: dende sempre a cultura espaola coecida pola fama da sa festa nacional por excelencia: os touros. Creo que o sufrimento deste animal para divertimento das xentes na praza e para enche-los petos de catro terratenentes a maior mostra de que as leis non se fan para cumprir todos por igual, nin para conqueri-la fin polas que se fixeron. Non nos olvidemos tamn, neste caso, do gran nmero de coutos de caza espallados por todo o noso territorio como exemplo de disfrute de tradicins. as grandes desfeitas ecolxicas e a conseguinte morte de gran nmero de animais, xunto coa desaparicin dos seus hbitats polos verquidos incontrolados que afectan s nosos ros. Caso de Doana e Danubio con mis impacto televisivo. os grandes buques que encallan e escapan cru longo e ancho do mar chegando s costas. Isto trae consigo toda unha cadea de morte e graves desfeitas ecolxicas, continuamente. o sacrificio de 35 millns de animais ano, co nico obxectivo de aproveita-la sa pel para facer caros e bonitos abrigos de pel natural. a caza indiscriminada de baleas, animais en perigo de extincin, en paraxes protexidos do rtico, por grandes potencias como o caso de Xapn. a famosa pesca con volantas que tantas dores de cabeza lles d s franceses pero que segue

sen solucin, mentres ese esquilma o fondo mario e morren todo tipo de especies sexan ou non vlidas para o consumo. Como vedes a Matanza do porco comparado con isto un conto de nenos. Pois todo isto, e moito mis, ocorre con absoluta impunidade por parte dos Organismos Europeos e Mundiais.

O Sapo - Si superas a morte que che espera non comas tanto!

Non de extraar entn, que todo o relacionado coas leis para protexe-la natureza e os animais me enchan a cabeza de contradiccins, e lvame a pensar e a afirmar que todo o mundo se move coa ansia de obter hiperbeneficios, promulgando leis absurdas que non reflicten a realidade. Teo a certeza de que terminarn por decatarse de que as leis non se deben facer para dar beneficios econmicos, senn para dar beneficios vida das xentes e dos animais que pretenden protexer. O problema que cando se decaten xa ser demasiado tarde para moita xente e para moitos animais. Do que si estou segura de que os nosos porquios xa estn protexidos polas xentes s que lles dan a vida.
Loli Prez

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Democracia
A verba democracia ven do grego, onde DEMO=POBO + CRACIA=PODER. Sistema poltico fundamentado no principio de que toda autoridade emana do pobo, baseado no recoecemento da decisin da maiora emitida a travs do sufraxio universal. Nunha democracia hai tres poderes fundamentais e bsicos: lexislativo (cortes xerais: congreso e senado), executivo (goberno da nacin) e xudicial. Hai outros poderes non constitucionalizados, pero s veces con maior capacidade de decisin que os tres anteriores. A saber, medios de comunicacin (audiovisuais e escritos), capital (banca, etc) e exrcito (militares), dicir, os poderes fcticos.
-Non che hai cousa pior que os liberales. -S; onde non hai conservadores.

mire, onde o pobo soberano, dicir, libre para elexir s seus representantes (democracia representativa); a decisin das maioras priman sobre as minoras, pero respetando as mesmas.

-Teu pai e mis o meu estn a mal desque foi iso das eleccins ... -Por que haber eleccins?

En democracia sen medios de comunicacin ceibes e independentes, unha pseudodemocracia; democracia descafeinada ou cautiva. Vexamos o que ocorre nestes momentos en Espaa: a TV para o goberno como o plpito para algns curas, estn tdolos das comndono-lo coco, sen posibilidade de rebati-las sas noticias. A democracia un sistema imperfecto, como todo o creado polo ser human, pero a pesar da sa imperfeccin o mis xusto, o menos inxusto, segn se

Cando os ciudadns dun pas son convocados s urnas para a eleccin dos seus representantes, estos estn encadrados, como todos sabemos nunhas listas; ditas listas, pertencen a uns partidos polticos, partidos que sa vez representan as distintas capas en que soen estar divididas as sociedades. A vn o problema, pois desgraciadamente a maiora dos ciudadns, non teen as ideas claras respecto a quen teen que votar, xa que case tdolos polticos non expoen coa suficiente claridade os programas de goberno, cando non minten dun xeito descarado, creando confusin entre o electorado, prometendo o ouro e o mouro, e facendo caso omiso da mnima moralidade poltica. dicir, do dito feito hai un treito, ofertando carta; despois vn o que vn, non cumplen o que prometen nas campaas electorais. Isto nun pas cunha arraigada tradicin democrtica e formacin cvica sera suficiente motivo para que na primeira ocasin que se presente (eleccins), non seran votados, quedando sen representacin. Constantemente os medios de comunicacin (TV, Radio, Prensa escrita, etc.) infrmannos de feitos penosos e lamentables sobre actuacins de polticos que perxudican sistema poltico do que

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

disfrutamos dende fai mis de 20 anos. Tales actuacins son que se tal ou cual poltico se enriqueceu ilicitamente, quedando o sistema en entredito, o que aproveitan os nostlxicos do antiguo rximen (franquistas reconvertidos a demcratas) para xustificar o mesmo, facndoo parecer mis benvolo ou dixerible. En democracia as maioras xamis deben de servir para aprobar leis ou cousas inxustas, por moita maiora que sexa. Cando se pon en marcha calquer proxecto, neste caso un sistema de goberno democrtico, s cidadns deberannos formar sobre o mesmo, xa que hora de votar, non facelo equivocadamente, votando incluso en contra dos nosos propios intereses, o cal moi triste, poo por exemplo o caso dunha persoa econmicamente modesta, que lle convn votar a un partido progresista, partidario da sanidade pblica, polo tanto gratuita, e sen embargo, vota a un de dereitas, partidarios da sanidade privada, sanidade cara e que hai que pagar, o mesmo podemos dicir da educacin, vas de comunicacin, pensins, etc., etc., etc.
-Eu son Xan, o que votou por vostede. -Ah! ... Si! Caramba! Si desea algo vuelva maana

Cando un poltico aparece asiduamente nos medios de comunicacin relacionndoo con feitos delictivos, sobre todo co narcotrfico e sen embargo nunhas eleccins obtn maioras absolutas, isto di moi pouco dos seus votantes, xa que stos son un pouco responsables de tales feitos ilegais. Estos polticos aprovitanse da xenerosidade das leis democrticas para proveito propio ou para facer favores a particulares co pblico. Un demcrata unha persoa cun talante liberal, solidario e respetuoso coa liberdade dos demais, xa que sabe perfectamente que a sa remata onde comeza a dos demais. Isto por suposto non o cumplen moitos polticos, empezando polos mis prximos, cometendo as un flagrante fraude s seus electores. O voto nunha democracia como un cheque en branco que se lle entrega s polticos, polo tanto, cando se vai a votar hai que facelo con coecemento do que representa cada quen, co obxecto de non levarse unha desilusin. O feito de votar a un partido que se sabe de antemn que non vai a gaar para moitos votantes, isto non significa que sexa tira-lo voto, todo o contrario, este votante faino por unhas ideas ou principios. Non aposta polo cabalo gaador, como se estivesemos nun hipdromo.
Gerardo Fontn Martnez

-Non hai homes que se os houbera.

Os polticos cun mnimo talante democrtico, cando se presentan a unhas eleccins, ten que saber que se as gaa, representa tanto s que lle votaron como s que non. Esta premisa, moitas veces non se cumple, o cal descalifica a ditos polticos.

10

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

O Complexo de Peter
Hai xa un tempo, posiblemente uns dez ou quince anos, publicouse un libro que acadou unhas vendas verdadeiramente importantes e que foi comentado con profusin nos crculos econmicos e empresariais de todo o mundo. Traduciuse e publicouse a escala mundial xa que practicamente fixronse edicins en tdalas linguas do planeta. Neste libro descrbese como Peter, un home ben formado, traballador e cumpridor, podemos dicir exemplar, foi vctima, como tantos outros, da estructura da sociedade capitalista. No plano persoal, sntense intimamente satisfeitos e moi gratificados porque sbense dominadores da situacin, moi cmodos e, conseguintemente, felices. Chegados a ese inefable grado de benestar s Peter en cuestin tcalles vivir unha tremenda contrariedade. Os seus xefes fxanse neles e propenos para un ascenso. E al van os pobres Peter a enfrontar unha situacin que, en moitas ocasins, garda unha remota relacin co seu anterior traballo. De novo hai que tentar imporse na nova temtica e procurar adquiri-la mesma suficiencia que na anterior ocupacin. As pois aquela vida apacible trcase nun volver a empezar coa intranquilidade e estrs subseguinte. Un autntico caos. Non poden fracasar porque de ningn xeito poden perder prestixio.
-Pois xa que o sabes voucho a decir.

Peter, como pode ser Xon, Ramn ou Alberte, entrou no chamado mercado de traballo e foi destinado a un determinado negociado. Aterriza, mira e estudia a situacin, familiarizndose con ela e facendo unha anlise honrada da mesma. Non lle gusta o que ve e como persoa ntegra, manobra e endereita o rumbo cabo dun tempo mis ou menos longo, que depender da maior ou menor complexidade do problema e do estado en que este se atopase. Peter empeza a sentirse satisfeito do seu traballo e pon todo o seu empeo en mante-lo pulso e en que esto pase a ser causa normal e non flor dun da. Pero como os Peter son metdicos e perfeccionistas, profundizan no seu traballo e desenvolven toda a sa creatividade e talento organizativo para conseguir que se pase de funcionar correctamente a funcionar optimamente. Ese o momento en que acadan o cumio da sa personalidade e cando resultan ser rendibles en grado sumo para a sa empresa.

Moitas veces o sufrimento e incerteza que producen estas situacins son inmensas, xa que conlevan estados psicolxicos penosos debido a que, en ocasins, hai que tomar decisins traumticas. Por iso, moitos Peter maldicen a hora en que os ascenderon e recordan con profunda nostalxia o seu anterior traballo no que tan a gusto se atopaban. Algns teen que pasar longo da sa vida varias veces por estes lances e moitos con profundos conflictos de personalidade. A pregunta que xorde ante esto : non lle resultara s empresas mis rendible atopar e logo manter un Peter para cada posto? Est claro que a capacitacin sera mxima e os resultados, xa que logo, extraordinarios. Ademais permitiran que estes homes se sentisen felices e non teran que vivir co permanente pnico a que aparecese en calquera momento un premio que os puidese mandar para o despece. O F. De Bieito

11

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Pensamento Cero
A mirada que hoxe podemos dirixir mundo que nos arrodea produce diversos tipos de impresins e provoca as mesmo reflexins de moi variado signo. Por un lado, se seguimo-las recentes informacins que os medios de comunicacin nos ofrecen sobre os ltimos avances no eido cientfico, diramos que a humanidade avanzou dun xeito extraordinario. Vela a especificacin das secuencias do xenoma humano que abre portas ata o de agora inimaxinables para a humanidade. O vello soo de alonga-la vida e de vence-las enfermidades parece estar cada vez mis prximo. Sen embargo, mesmo tempo que nos enterabamos desta apaixonante nova, sabiamos tamn que nos prximos meses millns de homes, mulleres e nenos morrern de fame se non reciben axuda de maneira inmediata.
-Para ti un ano mis; para min un ano menos.

Vxanse, senn, as continuas denuncias ante as cada vez mis numerosas violacins dos dereitos humanos nunha chea de nacins, ante a falta de liberdade en tdolos eidos que se sofre na meirande parte do planeta, ante a reaparicin dun modo de produccin que se basea na escravitude pura e dura de millns de seres humanos. Avanza a humanidade? Retrocede? A tan cacarexada globalizacin, estamos a conducir a algo positivo? Ou mis ben, entre outros males, nico que nos leva, en palabras do Nobel Saramago, a unha sociedade caracterizada polo pensamento cero, isto , dominada pola ausencia do mesmo, pola paulatina desaparicin do espritu crtico, da capacidade de pensar con independencia, pola eliminacin progresiva da pluralidade e da diversidade e polo tanto, do enriquecemento que esas conlevan a tdolos niveis. A enorme complexidade destes temas fara preciso unha anlise e unha reflexin moito mis profunda e pormenorizada, pero dende logo para o cidadn de a p resulta cando menos paradoxal o feito de que unha sociedade na que case se pode xogar a ser deuses en algns mbitos, sexa aparentemente incapaz de resolver problemas acuciantes e gravsimos que, supostamente, teran que estar superados. O feito de que sigan permanecendo e empeorando cada vez mis, responde a unha falta absoluta de vontade poltica para buscar solucins efectivas e reais s mesmos e reflicte, fundamentalmente, unha vergoenta e lamentable sumisin total a intereses econmicos moi concretos. Susana Antn Mandayo

-Se ti foses ministro e che saisen parvos tdolos fillos e xenros. Non lles dabas un empleio?

Son as das caras dunha mesma moeda, os dous aspectos da contradictoria e complexa realidade na que a nosa sociedade se desenvolve. No ano 2000, nos albores dun novo milenio e dun novo sculo, os avances mis extraordinarios da ciencia e da tecnoloxa danse a man cos mis vellos e dramticos problemas que o ser humano arrastra dende a sa aparicin. Parte da poboacin do planeta acaricia a cada vez mis plausible idea de acada-la inmortalidade, mentres que mis da metade da mesma anda non sabe o que ter cubertas minimamente as sas necesidades mis bsicas e primarias: comida, auga, un teito baixo o que acollerse. E se isto acontece no que se refire mbito da mera supervivencia fsica ou no terreo das cuestins fundamentalmente materiais, noutros aspectos semella que tampouco as cousas evolucionan de maneira moi positiva.

12

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Este ano o da das Letras Galegas est dedicado a Manuel Murgua (277 aniversario do seu nacemento), e en homenaxe a este escritor, historiador e sobre todo galego, van estas lias.

Manuel Martnez Murgua. Biografa


os cambios continuos de domicilio, as frecuentes separacins, e a delicada sade dela que a obrigaban a pasar longas tempadas en Santiago ou en Padrn. Estaban unidos, sen embargo pola defensa dos valores galegos, a vocacin literaria e os intereses intelectuais. Non se pode esquecer que foi Murgua o que prestou maior apoio e alento obra literaria da sa muller. A partir de 1859 instlase en Galicia onde dirixe Diario de La Corua. Aqu permanecer ata a sa morte, ags das breves estadas en Simancas e Madrid. En 1861 celbranse na Corua os Xogos Florais. Os poemas recllense ano seguinte no lbum de la Caridad. Desde 1860 dedcase s estudios histricos e en 1865 publica o tomo I da Historia de Galicia, que seguir o tomo II en 1866, precedido dun discurso considerado a primeira pedra do nacionalismo galego no plano conceptual. Murgua pertence grupo dos historiadores romnticos galegos, que reivindican os dereitos histricos de Galicia. A sa historiografa est orientada a amosa-la antigidade e a lexitimidade do especificamente galego en tdalas ordes, a defini-lo ser de Galicia a partir da sa historia. Para iso combina os seus presupostos romnticos coa sa actitude poltica liberalprogresista ata culminar nos escritos propiamente rexionalistas de 18881891. Galicia constite unha nacin,

Manuel Martnez Murgua naceu o 17 de maio de 1833 en Arteixo. Foron seus pais o farmacutico composteln Juan Martnez Castro e a guipuscoana Concepcin Murgua Egaa. Seu pai traslada a botica e a residencia a Santiago. Entre 1843 e 1848 estudia latn e humanidades e en 1850 obtn o grao de bacharel en filosofa pola universidade compostel. No Liceo da Xuventude, coeceu a Aurelio Aguirre, Eduardo Pondal, Rosala de Castro e o mis inquedo da mocidade compostel e al formouse a sa mentalidade progresista e a sa vocacin literaria. A primeira novela, Desde el cielo, escrbea cando tia 17 anos, pero non tardou moito en descubri-la sa verdadeira vocacin, a de historiador. En 1853 marcha a Madrid, coece a Rosala e publica unha crtica de La Flor, o primeiro libro de poemas da escritora. En 1858 casan e froito do matrimonio naceranlles sete fillos: Alexandra, Aura, Gala, Ovidio, Amara, Adriano e Valentina. A vida do matrimonio foi bastante azarosa por cousa dos altibaixos econmicos derivados da inseguridade no traballo,

13

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

cun conxunto de caracteres propios e distintos s das demais nacins. En 1868 ingresa no corpo de arquiveiros e destinado a Simancas e en 1870 nomeado xefe do Arquivo Xeral de Galicia. Participa no lanzamento da revista La Ilustracin Gallega y Asturiana da que foi director. Nesta poca inciase a relacin entre Murgua e o Centro Galego da Habana. En 1885 publica Los Precursores e nomeado Cronista Oficial do Reino de Galicia. Nese mesmo ano morre Rosala. A finais de 1890 constitese a primeira organizacin poltica da historia do galeguismo, a Asociacin Rexionalista Galega, da que Murgua nomeado presidente e publcase o primeiro nmero do voceiro da asociacin, La Patria Gallega. Neste mesmo ano ten lugar a translacin dos restos mortais de Rosala.

En 1892 destinado Biblioteca da Universidade de Santiago. Un ano despois trasladado Arquivo da Delegacin de Facenda da Corua, onde permanece ata a xubilacin en 1905. Nese mesmo ano fndase a Real Academia Galega. A sesin inaugural tivo lugar o 30 de setembro no saln da Reunin de Artesns da Corua, baixo a presidencia de Murgua, cargo que exerceu ata a sa morte. O 17 de maio de 1913 rndeselle na Corua unha magna homenaxe co gallo do oitenta aniversario do seu nacemento. En 1916 nacen as Irmandades da Fala e dous anos mis tarde ten lugar en Lugo a I Asemblea Nacionalista. Morre o un de febreiro de 1923.

-A mi me maltratan, me persiguen, me injurian y todo porque soy cacique.

14

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Manuel Murgua. Cronoloxa


O seu tempo 1833 Comeza a Renaixena catalana 1837 Nace Rosala de Castro 1846 Sublevacin progresista en Galicia. Fusilamiento do Mrtires de Carral 1851 A sa vida Nace Manuel Murgua A sa obra

Trasldase a Madrid a principios do curso 1851-1852 para estudiar Farmacia Banquete de Conxo Desde el Cielo El ngel de la Muerte. Mientras duerme. Casa con Rosala de Castro O matrimonio MurguaCastro deixa Madrid para vivir en Santiago

1853 Xon Manuel Pintos publica A gaita galega 1856 1857 Rosala publica La Flor 1858 1859 Rosala publica La hija del mar

1862 1863 Rosala de Castro publica Cantares gallegos 1865 Publicacin do Diccionario gallegocastellano, de F.J. Rodrguez 1866 1867 Rosala publica El caballero de las botas azules 1868 Saco y Arce publica Gramtica gallega. Bcquer: Rimas Murgua vive en Madrid Entregas da Historia de Galicia na imprenta de Soto Freire en Lugo

Don Diego Gelmrez. La mujer de fuego. La primera luz Diccionario de Escritores Gallegos Historia de Galicia. Tomo I Historia de Galicia. Tomo II

1870

Ingresa no corpo de arquiveiros con destino en Simancas. Secretario da Xunta Revolucionaria de Santiago Destinado Arquivo Xeral de Galicia na Corua Cesante como director do Arquivo Xeral de Galicia

1873 Proclamacin da I Repblica 1875

1876 Lamas Carvajal publica O to Marcos da Portela 1878 Fin da guerra de Cuba. Aparece La Ilustracin Gallega y Asturiana 1879

Dirixe en Madrid La Ilustracin Gallega y Asturiana

1880 Rosala de C. Publica Folla Novas. Curros E. Publica Aires da mia terra. Lamas C. publica Saudades Gallegas. M. Valladares: Majina, ou a filla espurea 1881 Rosala de Castro publica El primer loco Poesa Popular Gallega 1884 Rosala publica En las orillas del Sar 1885 Morte de Alfonso XII. Rexencia de M Cronista oficial do Reino Los Precursores

15

Centro Cultural de Romai


Cristina. Morre Rosala de Castro 1888

Revista O Xas
de Galicia

N 3

(Abril-Maio 2000)

1889 A. Braas publica El Regionalismo 1890 1891 Alfredo Braas dirixe La Patria Gallega. Traslado dos restos de Rosala de Castro a Santiago 1892

Historia de Galicia. Tomo III. Galicia El Regionalismo Gallego Preside a Asociacin Rexionalista Galega Preside os Xogos Florais Historia de Galicia. de Tui Tomo IV Destinado Biblioteca Universitaria de Santiago Traslado Arquivo Provincial da Facenda da Corua En Prosa Don Diego Gelmrez Morte de Ovidio Xubilacin Los Trobadores Gallegos

1894

1895 1898 Desastre do 98. Tratado de Pars 1900 1905 Creacin na Corua da Real Academia Galega 1906 Inauguracin da Real Academia Galega 1909 Semana trxica de Barcelona. Exposicin Regional Gallega 1913

nomeado presidente da Real Academia Galega Oficial interino no Arquivo e Biblioteca da Deputacin Grande homenaxe a Historia de Galicia. Murgua con ocasin de Tomo V cumpri-los oitenta anos

1914 Comeza a Primeira Guerra Mundial 1916 Fundacin das Irmandades da Fala 1919 Creacin da Sociedade de Nacins 1920 Primeiro Da da Patria Galega 1923 Dictadura de Primo de Rivera. Fndase o Seminario de Estudios Galegos

Eduardo Pondal e a sa Obra Morre Murgua

-E que tal o novo cura? -Canta moi ben.

16

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Consellos de Beleza
Mans secas
Si as mans estn secas e speras e moi bo coller unha crema calquera, mesturala cunha cullerada de azucre e refregar con isto ben as mans uns cinco ou dez minutos. Logo hai que aclaralas con auga. Para conseguir unha maior suavidade, pdese mesturar un pouco de iogur natural cun chorro de aceite de oliva que poeremos nas mans durante uns dez minutos, transcurridos os cales aclararemos e poeremos a crema que habitualmente utilicemos para elas. Recomendo facelo unha vez semana, aproveitando mesmo mentres se ve a televisin. Despois dun mes, as mans parecern outras.

Pel con manchas


Se vi-lo vern tes tendencia a que a cara se poa escura con manchas ou pecosa en exceso, importante que uses dende o mes de febreiro mis ou menos, unha crema de proteccin total tdolos das pola ma. Hai que facelo seguido ata o mes de novembro aproximadamente. Este producto atpase en farmacias ou centros de esttica especializados. Evitaremos as que escureza tanto a pel, conseguindo un aspecto moito mis saudable.

Problemas de barriga
A case todo o mundo lle molesta poer roupa e que saia unha antiesttica barriga. Daremos varias recomendacins para melloralo: - importante controla-lo estreimento, para o que hai que inxerir fibra, comendo froitas, verduras e beber moita auga. Unha persoa que non evaca a diario normal que tea barriga. - Practicar abdominais. A causa da distensin destes msculos mis importante o embarazo. Pdese mellorar moito se a diario se fan dez minutos de abdominais.

Pernas pesadas
un problema moi comn sobre todo coa calor. Para evitalo importante usar diariamente medias de compresin (media 70) que atoparemos nas farmacias. Logo pola noite hai que facer unha ducha nas pernas. Empezar polos ps, con fro uns dous minutos, para seguir con calor un minuto e outra vez fro outros dous minutos. Despois, hai que secarse e recostarse cinco-dez minutos no sof con varios coxns debaixo das pernas. Os sntomas, se se fai isto a diario, desaparecern case por completo e a mellora ntase dende o primeiro da. Debemos dedicar diariamente quince minutos noso coidado. Pensade que se a nosa calidade de vida mellor, estaremos mis a gusto con ns mesmas. M Dolores Diz Rodrguez

-Ti sers grande que min; pero eu levo visto cada cousa.

17

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Pxina de Citas
Se te sentas no camio, ponte fronte que anda tes que andar e de costas o que xa andaches. (Proverbio chino)

A primeira vez que ti me enganes, a culpa ser ta; a segunda vez, a culpa ser mia. (Proverbio rabe)

Quen pode dicir canto ama, pouco amor sente. (Petrarca)

Agradezo non ser unha das rodas do poder, senn unha das criaturas esmagada por elas. (R. Tagore)

A mia conciencia ten para min mis peso que a opinin de todo a mundo. (Cicern)

S fechando as portas detrs dun brense fiestras cara o porvir. (F. Sagan)

Cando se sabe que a xustiza est dunha parte indecoroso manterse neutral. (J. F. Castelli)

A beleza a outra forma da verdade. (A. Casona)

O Burro Boh, dame pan e chmame can.

18

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Tempo Fugaz
Rompendo a escuridade da noite espertou o sol da ma, noite de estrelas e soos, que nunca se cumprirn. O vento ven xa amarelo e cubre os tellados e o chan, por culpa do polen das rbores do que rbores xerminarn. As van pasando os das da primaveira que marchar, coas longas xornadas de sol, coa brisa, coa area e co mar. Namentres brotan as flores os paxaros volven cantar, disimulando tristes amores que nunca volvern ... E vaise fugando o tempo co seu montono andar: agora da, agora noite e os dous xuntos morrern; dando lugar a outros novos que tamn rematarn. Vaise indo a primaveira cos primeiros das de vern, voltarn cae-las follas e o inverno empezar; para dar fin a outro ano e seguinte poder entrar ... E as van pasando os das, os anos e as vidas ..., sen mis.
Marta Mara Paz Diz .

19

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

ONTE, HOXE, MA
Cairon tantas bgoas dos meus ollos, coma gotas de choiva caen das nubes nun da gris e escuro. Pasei tanto fro, pensando e sabendo que a calor do teu corpo non realmente mia, que a calor do teu corpo pertence a outra persoa. Pero non importa. Agora XA NON! Cavilei tanto buscando unha sada a este sufrimento. Sufrimento dun amor imposible que naquel onte non deba ter nacido. Mais hoxe, na mia face aparece un sorriso porque xa non existe aquel lamento tan triste, tan duro. Debes saber que, coa intensidade que eu te quixen ningun te voltar querer pero eu, ma, voltarei amar coma o fixen antes. E serei feliz lado desa persoa que simplemente Merezo!
Diana Freire Limetre

20

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Hay Cousas Na Vida


Hai cousas na vida que a xente non comprende, tamn hai cousas na vida que moita xente non entende. Isto comenzou nunha aldea, que ningun se esqueza. Tdala xente comparta os seus gustos menos aquela muller, si, aquela que s tia un gran busto. Aquela muller de andar presumido nunha aldea de Figueirido tia un gran segredo, cal? pois ... ... pois non sei. Anda que ela gardaba o segredo o fillo cotilla do Conde de Soutomaior espiuna, quera coecer ese Segredo inquietante. Ese fillo cotilla do que todos falaban mal era amante da filla da tendeira que lle regalaba Conde un anaco de tenreira. O Conde era espilido posto que abra as Urnas, cos seus pantalns rotos sempre estivo cambiando os votos. Pois ben, a muller, moi amiga de andar ... Quen soubera o segredo, quen atopara na carreteira mexando, dende logo ... E unha muller que, dende pequena non estivo cambiando! Que ningun se resinta, o Conde amante da muller.
Lorenzo Freire Limetre

21

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

QUERO
Quero escribi-lo mellor libro do mundo, quero descifrar tdolos enigmas e adivias. Saudar Sol e espertar La. Quero facer chover e encende-las estrelas. Facer zoar vento e colocarlle os froitos s rbores. Quero castigar s que fan dano e pedi-la paz para o mundo. Quero o que queren todos. Vende-lo imposible e compra-lo fantstico. Viaxar enriba dos paxaros e toca-las nubes. Pero tamn espertar deste sono e vivi-la vida. Que chova cando eu pido sol que a la se quede durmida, que o aire me de a espalda cando eu lle levanto a man. Cando os soos son imposibles hai que loitar polo posible.
Laura Blanco Antn .

22

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Retomars a mirada de Abril


Non atopars, non o doado camio de retorno, as rosas brancas xa desfeitas abrasadas na cobiza, esgotada a veta preciosa do ouro dos das vividos, buscando entre un silencio de cumio o couto a tanta soidade. Retomars a mirada de abril para buscar aquel sosego oculto, lembras, os mornos pasos de beleza, a pequena presencia nos ceos mis escuros. Sentirs moi lento latexa-los desexos, vers que hai nios perdidos gastados de medo, chegars ata casas de areas antano varridas por augas. Ata recuperar a hora moi azul dun tempo xa remoto. Veen de lonxe estas calmadas mareas, este consolo salgado para sobrevivir un naufraxio, este naufraxio, tdolos naufraxios.
Susana Antn Mandayo .

23

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Frases clebres

Estou rodeado de animais. No. Saquen unha folla. Adn. O verdadeiramente importante aquelo que cada persoa leva no seu interior. Jack o Destripador. A man venche movida. Parkinson. Nunca puiden estudiar dereito. O Jorobado de NotreDame. O Chepudo de NotreDame. Qu lles fai pensar que non son un home maduro? O increible Hulk. Non donacin de rganos. Yamaha. Abaixo as drogas! Os do stano. Pcanme demasiado as pelotas. Gabriela Sabatini. Estou feito anacos. Frankestein. A nosa nai eche unha loba. Rmulo e Remo. Se hai algo que me reventa, son as rodas dos camins. Un sapo. Morra Firestone. O mesmo sapo. Non vexo a hora de marchar. Un cego. Non hai que perde-la cabeza! Mara Antonieta. Antes de Morrer, prefiro a Morte. marxe... sempre estn os buracos. Se hai algo que me reventa, son os alfileres. Un globo. fin sos. O llaneiro solitario. Sexamos claros. Un albino. O que mata non o petillo... o cinceiro. Humberto Roviralta. Lino Porto Bermdez polaroi1@yahoo.es

-Asegn contan, os diputados gaan catro mil reais cada mes. -Como non fixeran outro mal!

24

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Frases e citas clebres.


1. Recorda sempre que eres nico... Exactamente igual que tdolos demis. 2. Lotera: un imposto sobre a xente mala en matemticas. 3. O problema dos imparciais que estn sobornados polas das partes. 4. Para un erudito debe ser terrible perdelo coecemento. 5. Se bo cos teus fillos. Eles elexirn a ta residencia. 6. Hai tres tipos de persoas: os que saben contar e os que non. 7. Diplomacia a arte de dicir "cadelo bonito"... ata que poidas atopar unha pedra. 8. Un da sen sol como, xa sabes, noite. 9. A marihuana causa amnesia e... outras cousas mis que non recordo. 10. Persoa moi ocupada busca relacin seria para o 32 de Maio do 20000, s 22:30 horas. 11. Executivo agresivo busca moedas antigas para partirlle-la cara. 12. Nestes tempos necestase moito enxeeiro para cometer un pecado orixinal. 13. S quen comeu allo pode darnos unha palabra de alento. 14. A mia muller ten un fisico brbaro. (Einstein) 15. Morrer como durmir, pero sen levantarse para facer pis. 16. Vou a escibir algo profundo... Subsolo. 17. O dermatlogo o nico mdico que pode dar diagnsticos superficiais. 18. Aclamar aplaudir coa garganta. 19. As advertencias consisten en amenazar polas boas. 20. Pregntome: Qu fara eu sen min? 21. Os mocos son a plastilina dos pobres. 22. A Gardel gustbanlle os tangos. E a min, os tangas.
Lino Porto Bermdez polaroi1@yahoo.es

-Que boa patada che meteu teu pai, eh? -Pero foi con zapatos de goma.

25

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Definicins.
Amiga/o: dise da persoa do sexo oposto que ten ese 'non sei que' que elimina toda intencin de querer deitarse con el/ela. Amor: palabra de catro letras, das vocais, das consoantes e dous idiotas. Arquitecto: dise dun tipo que non foi o suficientemente macho para ser enxeeiro; nin o suficientemente tolo para ser decorador. Bailar: a frustracin vertical dun desexo horizontal. Boy Scout: un neno vestido de estpido comandado por un estpido, vestido de neno. Comercio: fonte de transaccin onde un suxeito A rouballe a un suxeito B os bens de C e, para compensar, B toma do bolsillo de E cartos que pertence a un tal D. Comestible: que se pode comer e de dixestin saudable; como un verme para un sapo, un sapo para unha serpe, unha serpe para un porco, un porco para un home e un home para un verme. Confianza: va libre que se lle d a unha persoa para que cometa unha serie de barbaridades. Consciencia: voz interior que nos advirte que algun nos est asexando. Desilusin: cando o fermoso cu non coincide coa espantosa cara que se deu a volta. Examen oral: proba para conseguir unha beca na Casa Blanca. Sinxelo: dise da muller que ten a moral sexual como a dun home. Ftbol: co que toda muller se casa, sen sabelo. Home: aquel ser masculino, que durante os seus primeros nove meses de vida quere sar do tero, e o resto da sa vida intenta entrar nel. Indiferencia: actitude que adopta unha muller frente a un home que non lle interesa, que interpretada por un home como 'estase facendo a difcil'. Inflacin: ter que vivir pagando os precios do prximo ano co soldo do ano pasado. Lingua: rgano sexual que algns dexenerados usan para falar. Mirada sensual: mtodo usado pola muller para darlle a entender a un home que ela est interesada nel. Sen embargo, moitas mulleres non poden lograr que os homes lles miren s ollos debido a que a muller non ten os ollos nos peitos. Modestia: recoecer que un perfecto, pero sen decrllelo a nigun. Molesto: persoa que fala cando un desexara que escoitase. Ninfmana: trmino co cal un home define a unha muller que desexa ter sexo mis a mido que l. Ombligo: Especie de timbre que ensinan as mulleres, xeralmente no vern e primaveira, pero que se o tocas atndete o seu mozo. Paranoico: ...si, sabemos quen eres, onde ests e que fas... cidate. Pullover: prenda que usan os rapaces cando as sas nais teen fro. Seorita: forma mis elegante de denominar a unha muller que, a diferencia dunha 'seora', anda non pose un macho fixo. Supermodelos: evidencia de que tdolos demis estamos mal feitos. Traballo en equipo: posibilidade de botarlle a culpa s demais. Top-less: confirmacin da filosofia de que menos mis.
Lino Porto Bermdez polaroi1@yahoo.es

26

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Test profesional
O seguinte test consiste en catro preguntas que lle dirn se Vd.est cualificado para ser un bo profesional. Mis abaixo atopar a solucin.As repostas non son dificiles. Soamente debe pensar como un verdadeiro profesional. 1. Cmo meter unha xirafa nunha neveira? * * Resposta correcta: Abra a neveira, meta a xirafa e peche a porta. Esta pregunta verifica se Vd. est facendo as cousas sinxelas dunha maneira enrevesada. 2. Cmo mete Vd. un elefante nunha neveira? * * Resposta incorrecta: Abra a neveira, meta o elefante e peche a porta. Resposta correcta: Abra a neveira, saque a xirafa, meta o elefante, e peche a neveira. Esta pregunta comproba a sa capacidade de avaliar dificultades futuras. 3. O Rei Len convoca unha Asemblea Xeral de Animais. Todos foron, menos un. Cal? * * Respota correcta: O elefante. Estaba na neveira! Esta pregunta avala a sa capacidade de razoamento comprensivo. 4. Ben, a derradeira pregunta: Hai un ro cheo de cocodrilos, e Vd. non conta cunha embarcacin. Cmo cruza? * * Resposta correcta: nadando. Tdolos cocodrilos estn na reunin do Rei Len! Esta pregunta avala a sa axilidade mental. 1. Se Vd. acertou as catro preguntas, Vd. un verdadeiro profesional. Os cartos e o xito agrdanlle. 2. Se acertou tres, hai esperanzas para Vd. Ter que esforzarse pero ten futuro. 3. Se s acertou das, pense en traballar en algo rpido e que non requira moita concentracin. 4. Se s acertou unha intente vender partes do seu corpo. Doutro modo nunca ter cartos. 5. Se non acertou ningunha, pense nalgunha carreira que non requira ningunha funcin mental intensa. A propsito, gstalle a poltica? Textos recopilados de interneses.
Lino Porto Bermdez polaroi1@yahoo.es

27

Centro Cultural de Romai

Revista O Xas

N 3

(Abril-Maio 2000)

Homenaxe s debuxos de Castelao

-Anque o meu home vai fora, non terei voto, pero seguirei pagando tdolos trabucos.

-E para que son os diputados? -Eu non o sei meu fillo.

-Por qu te chamarn burro? -Pois porque non teo un milln.

28