Está en la página 1de 4

BOLETN INFORMATIVO DEL CLUB NUTICO DE PORTOSN N 12.

Octubre - Noviembre de 2003


Dep. Legal n C-1701-03

PEREIRIOS
Decano de prensa Biblioteca Boletn Informativola da nutica del Barbanza do CEIP do Foxo

ceip do foxo

BOLETN N 115 FEBREIRO 2012

175 anos ROSALA DE CASTRO


conmemoracin nacemento

O vindeiro venres, 24 de febreiro,


Da de Rosala, O Equipo de Normalizacin Lingstica e o Equipo da Biblioteca do noso cole organizan unha lectura de poemas (ou textos) rosalianos no Xardn da Poesa No devandito acto de recoecemento da poeta, repartiremos o Boletn Informativo Pereirios (monogrfico da autora), un marcapxinas conmemorativo dos 175 anos do seu nacemento e unha mimosa.

PANTONE H685 8C

Pxina 2

PEREIRIOS

Rosala de Castro a figura mis


importante do Primeiro Renacemento galego. Naceu en Santiago de Compostela, en 1837, como froito das relacins entre unha fidalga e un sacerdote. Desde ben nena pasou a vivir coa sa nai, primeiro na zona de Padrn e, a partir de 1850, en Santiago de Compostela. Nesta cidade Rosala ser testemua da terrbel fame e do andazo de clera de 1853-54 e vivir o fervor revolucionario deses anos. probbel que iniciase a sa formacin na Sociedade Econmica de Amigos del Pas, mentres asista con regularidade ao Liceo de la Juventud, lugar de encontro dos intelectuais comprometidos co movemento provincialista. As correntes ideolxicas que imperaban no grupo, e que permanecern sempre na obra de Rosala, eran o socialismo utpico e o republicanismo democrtico. Posibelmente non fose casual que a marcha de Rosala a Madrid, en 1856, coincidise coas represalias contra os participantes no Banquete de Conxo, organizado polo grupo do que ela formaba parte, anda que o mis probbel que se desprazase Corte coa intencin de se dedicar profesionalmente escrita. Al casou con Manuel Murgua en 1858 e publicou as sas primeiras obras: o poemario La Flor (1857) e mais a novela La hija del mar (1859). Nesta ltima

aparece xa a Rosala feminista, a escritora que, dentro dos estreitos lmites que lle impn a poca, fai unha alegacin en defensa dos dereitos da muller. A dcada dos 60, que desembocou na Revolucin do 68, foi un perodo de grande efervescencia intelectual e poltica. Rosala e Murgua formaban parte desa corrente federalista e republicana que aspiraba a un novo modelo poltico en que a causa galeguista tera cabida, que soaba con ideais do socialismo utpico: liberdade relixiosa, libre comercio, sufraxio universal... Neste ambiente de ilusin e esperanza no futuro, Rosala escribiu os Cantares gallegos, cuxa publicacin, en 1863, marcou o inicio do Primeiro Renacemento. No "Prlogo" intentou suavizar as posbeis reaccins contra o libro polo seu carcter

N115. FEBREIRO 2012

Pxina 3

reivindicativo, o uso exclusivo do galego e a autora feminina. Rosala era por entn unha escritora profesional que colaboraba con regularidade en diversas publicacins, mentres atenda s obrigas familiares que a levaron a residir unhas veces en Castela (Madrid e Simancas) e outras en Galiza (Lugo, Compostela, A Corua, Padrn), onde ficar definitivamente na dcada dos 70. Mais o fracaso da Revolucin do 68 e a Restauracin Borbnica acabaron coa esperanza no futuro. ilusin seguiu o desengano, agravado polas dificultades econmicas derivadas do cambio poltico e polas discrepancias e disputas entre Murgua e Lamas, entre o galeguismo progresista e o galeguismo conservador. As consecuencias destes desencontros

pagounas Rosala, pois ficou sen posibilidades de colaborar na prensa galega. A mis relevante escritora das nosas letras tivo que publicar o seu derradeiro poemario galego, Follas Novas (1880), na Habana e Madrid. O desencanto e a amargura ditaron as "Das palabras da autora" con que se abre este poemario, en que a muller galega, os nenos, os vellos e todos os desposudos encontraron a sa voz propia. O cancro acabou coa vida de Rosala en 1885, non sen que antes deixara unha importantsima obra en espaol, potica (En las orillas del Sar) e narrativa (El primer loco, Ruinas, El caballero de las botas azules), que anda non est suficientemente valorada. No centenario da publicacin de Cantares Gallegos, a Real Academia Galega consagrou o 17 de Maio celebracin do Da das Letras Galegas, que lle foron dedicadas a Rosala na sa primeira edicin. Os restos da nosa mis insigne escritora repousan no Panten de Galegos Ilustres, en San Domingos de Bonaval.

NASN CANDO AS PRANTAS NASEN


Nasn cando as prantas nasen, no mes das froles nasn, nunha alborada mainia, nunha alborada de abril. Por eso me chaman Rosa, mais a do triste sorrir, con espias para todos, sin ningunha para ti. Des que te quixen, ingrato, todo acabou para min, que eras ti para min todo, mia groria e meu vivir. De que pois te queixas Mauro? De que pois te queixas, di, cando sabes que morrera por te contemplar fels? Duro cravo me encravaches con ese teu maldesir, con ese teu pedir tolo que non sei que quer de min, pois dinche canto dar puden avariciosa de ti. O meu corasn che mando cunha chave para o abrir, nin eu teo mis que darche, nin ti mis que me pedir.

De Cantares Gallegos

O MELLOR FARO PARA IMPEDIR QUE OS POBOS TROPECEN UNHA ESCOLA