ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΦΗΜΗΣ

DE·HOMERI·FAMA
(excerptum ex Dionis Chrysostomi oratione LIII de Homero <peregre noto> rudi uersione Latina
notisque instructum)
ὁ δὲ Πλάτων ἅμα αἰτιώμενος αὐτὸν (1), ὡς εἶπον·
καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ θαυμαστήν τινα
ἀποφαίνει (2) τῆς ποιήσεως· ὡς (3) ἱκανὸν ὄντα
παντὸς χρήματος, καὶ πάσας ἀτεχνῶς ἀφιέντα
φωνάς, ποταμῶν τε, καὶ ἀνέμων, καὶ κυμάτων·
καὶ κελεύει μάλα εἰρωνικῶς στέψαντας (4) αὐτὸν
ἐρίῳ (5) , καὶ μύρῳ (6) καταχέαντας, ἀφιέναι (7)
παρ' ἄλλους. τοῦτο δὲ αἱ γυναῖκες ἐπὶ τῶν
χελιδόνων ποιοῦσιν. ἔτι δὲ καὶ αὐτὸς τῆς χάριτος
ἐπιὼν τὴν ποίησιν σφόδρα ἄγαται (8) τὸν ἄνδρα.
ἀτεχνῶς γάρ, οὐκ ἄνευ θείας τύχης, οὐδ' ἄνευ
Μουσῶν τε καὶ Ἀπόλλωνος ἐπιπνοίας (9),
δυνατὸν οὕτως ὑψηλὴν καὶ μεγαλοπρεπῆ (10), καὶ
προσέτι ἡδεῖαν γενέσθαι ποίησιν. ὥστε μὴ μόνον
τοὺς ὁμογλώττους καὶ ὁμοφώνους (11) τοσοῦτον
ἤδη κατέχειν χρόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν βαρβάρων
πολλούς· καὶ τοὺς μὲν διγλώττους καὶ μιγάδας
σφόδρα ἐμπείρους εἶναι τῶν ἐπῶν αὐτοῦ, πολλὰ
τῶν ἄλλων ἀγνοοῦντας τῶν Ἑλλήνων, ἐνίους δὲ
καὶ τῶν σφόδρα μακρὰν διῳκισμένων· ὁπότε καὶ
παρ' Ἰνδοῖς ἄιδεσθαι φασὶ τὴν Ὁμήρου ποίησιν,
μεταβαλόντων αὐτὴν εἰς τὴν σφετέραν διάλεκτόν
τε καὶ φωνήν. ὥστε καὶ Ἰνδοὶ, τῶν μὲν ἄστρων
τῶν παρ' ἡμῖν, πολλῶν εἰσιν, ἀθέατοι· τὰς γὰρ
ἄρκτους οὔ φασι φαίνεσθαι παρ' αὐτοῖς· τῶν δὲ
Πριάμου παθημάτων, καὶ τῶν Ἀνδρομάχης καὶ
Ἑκάβης θρήνων (12) καὶ ὀδυρμῶν (13), καὶ τῆς
Ἀχιλλέως τε καὶ Ἕκτορος ἀνδρείας, οὐκ ἀπείρως
ἔχουσι. τοσοῦτον ἴσχυσεν ἑνὸς ἀνδρὸς μουσική·
καὶ δοκεῖ ἔμοιγε, τῇ δυνάμει ταύτῃ, τάς τε
Σειρῆνας ὑπερβαλέσθαι (14), καὶ τὸν Ὀρφέα. τὸ
γὰρ λίθους τε καὶ φυτὰ (15) καὶ θηρία κηλεῖν (16)
καὶ ἄγειν, τί ἔστιν ἕτερον, ἢ τὸ βαρβάρους
ἀνθρώπους ἀσυνέτους (17) τῆς Ἑλληνικῆς φωνῆς
οὕτως ἄγαν (18) χειρώσασθαι (19), μήτε τῆς
γλώττης, μήτε τῶν πραγμάτων ἐμπείρους ὄντας,
ὑπὲρ ὧν ὁ λόγος, ἀλλὰ ἀτεχνῶς καθάπερ οἶμαι
πρὸς κιθάραν κηλουμένους.

Plato uero simul atque accusat eum, sicutι dixi, eius
potestatem quandam monstrat in carmine mirificam
esse. Sufficit scilicet ad omnia, omnesque uoces
soluit sine molestia [arte carens] et fluminum et
uentorum et undarum. Iubet facete quoque dum
illum filo circundat, unguentoque perfundit ipsum,
derelinquere apud alios. Hoc et feminae super
hirundinibus faciunt. Etiam ipse procedit dum
permultum sibi hominis carmen propter lepōrem
placet. Inconcinne [sine arte] enim, neque sine
diuina sorte, neu Musarum Apollonisue instinctu,
potis est tam et alta et sublimia et placida fieri
carmina. Eum in modum ut non solum in eos qui
eundem
sermonem
communem
adhibent
intelligentque tantum temporis dominetur uerum
etiam in plurimos exterarum gentium et bilingues et
diuersis parentibus natos ualde gnaros carminum
eius, quamuis cetera opera nesciant Graecorum
inque quosdam uero enimuero eorum qui
longissime habitant: quoniam igitur et apud Indos
cani dicunt Homeri carmina, in eorum loquellam
sermonemque reddita. ut et Indi, qui stellas nobis
proprias, plurimae quae sunt, perspicere nequeunt
quia apud eos aiunt ursos haud apparere. Neque
enim expertes sunt nec Priami cruciatuum neque
Andromachae Hecubaeque ululatūs planctūsque
neque Hectoris uirtutis. Tantum enim polluit unius
uiri ars. Et sic quidem mihi esse uidetur, hac ui,
Sirenes superare atque Orpheum. Lapides
arboresque atque bestias incantare et agere, quid
aliud est nisi homines peregrini linguaeque Graecae
ignari tam ualide manu teneri qui quidem neque
linguae neque rerum, de quibus opus uersatur, gnari
sint sed simpliciter, ut puto, ad lyram decipiantur?

1.- τὸν αὐτὸν Ὅμηρον!
2- δείκνυσι
3.- ὅτι
4.- (<στέφειν)= κύκλῳ ἄγειν
5.- τὸ λίνον ᾦ ὑφαίνει τις τὰ ἱμάτια
6.- ἡ ἀλοιφὴ ᾖ χρίεταί τις
7.- (ἀφίημι), καταλείπω
8.- ἀρέσκει αὐτῷ, φιλεῖ

10.- (μεγαλοπρεπής, -ές)= ἐπάξιος, ὑψηλός
11.- οἱ τῇ αὐτῇ γλώττῃ χρώμενοί τε καὶ συνίεντες
12.- τὰ δάκρυα ἅμα ταῖς βοαῖς τῶν γυναικῶν
13.- ἡ λύπη
14.- ὑπερβάλλω τινά, κρείττων γίγνομαι τινος
15.- ᾶ φυτεύομεν, ὥσπερ τὰ δένδρα καὶ τὰ
καρποφόρα δένδρα
16.- ποιῶ τινα πράττειν ἅτινα βούλομαι

9.- ἡ οὖν ἐπίπνοια θειασμός ἐστι ᾦ οἱ τῶν ποιηταὶ 17.- οὐκ ἐμπείρους
καλοὶ τὰ μέλη ἄιδουσιν.
18.- μάλα
19.- κατέχειν

(*) Editio quam secuti sumus: Dionis Chrysostomi Orationes ex recensione Iohannis Iacobi
Reiske, Lipsiae 1784, vol. II, pp. 276-277: Oratio LIII de Homero

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful