CADERNO DE MITOLOXÍA

CULTURA CLÁSICA. 2º CICLO DE ESO

IES DE MELIDE. DPTO DE GREGO
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

ALUMN@:

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

¿Que é para ti un mito?

Observa as seguintes fotografías de personaxes famosos e escribe o seu nome debaixo, se o sabes, e a que se dedican ou dedicaron. ¿A cales deles consideras mitos e por que?

Definición de mito e mitoloxía clásica
Relato lendario que ten como protagonistas a deuses e heroes e/ou outros elementos fantásticos. A mitoloxía clásica é o conxunto ede mitos ou lendas realitavas a Grecia e Roma.

¿Cal era a función do mito clásico?
A función do mito clásico era explicar o mundo de xeito alegórico e non racional, cando o coñecemento científico non atopaba explicacións racionais. Os mitos clásicos explicaban a orixe do mundo, a orixe dos homes, fenómenos da natureza, períodos lonxanos e descoñecidos da propia historia grega e romana e, sobre todo, o comportamento humano. A mitoloxía clásica tamén pode considerarse coma unha forma poética de entender o mundo. Mitoloxía Páx. 2

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

CONCEPTO DE MITO

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Le con atención os seguintes textos extrahídos da Cosmogonía, obra do poeta grego Hesíodo (s. VII a.C.), que tratan da orixe do mundo segundo a mitoloxía grega
O primeiro que existiu foi o Caos1 . Despois Xea, a Terra, sede sempre de todos os inmortais que habitan o nevado cumio do Olimpo, e o tenebroso Tártaro2 alá nas profundidades da Terra. Por último naceu Eros, o máis fermoso entre os deuses inmortais, que afrouxa os membros e engaiola o corazón e a vontade de todos os deuses e todos os homes. Do Caos naceron Érebo3 e a negra Noite, e da Noite naceron á súa vez o Éter4 e o Día. Xea xerou en primeiro lugar ó estrelado Urano coas súas mesmas proporcións, para que a cubrira por todas partes e fora unha sede feliz para os deuses. Tamén deu a luz ás grandes Montañas, pracenteiras moradas das deusas, as Ninfas que habitan as montañas cheas de sendeiros. Ela xerou tamén ó estéril mar de axitadas ondas, o Ponto5 , sen ter relación con varón. Logo Xea uniuse a Urano e deu a luz a Océano 6 de profundos remuíños, a Ceo, Crio, Hiperión, Xapeto, Tea, Rea, Temis, Mnemosine, Febe de dourada coroa e a amable Tetis. Despois deles naceu o máis novo, Cronos, de mente retorcida, o máis terrible dos fillos e concibiu odio contra o seu vigoroso pai. Deu a luz, ademais ós cíclopes, de corazón soberbio [...]. Estes eran en todo semellantes ós deuses, pero no medio da fronte tiñan un so ollo redondo. Vigor, forza e enxeño había nas súas obras. Aínda de Xea e Urano naceron outros tres fillos, poderosos e fortes: Coto, Briareo e Xixes, fillos cheos de soberbia. Dos seus ombreiros saían impetuosos cen terribles brazos e cada un cincuenta cabezas lle nacían dos ombros, sobre os membros robustos. Unha forza inesgotable e poderosa había na súa corpulenta figura. En efecto, cantos nacían de Xea e Urano, fillos formidables, ían sendo odiados polo seu pai dende o principio. E a medida que ían nacendo, íaos ocultando a todos no seno de Xea e non os deixaba saír á luz. E Urano compracíase na súa malvada acción. A inmensa Xea no seu interior xemía e sentíndose chea meditou unha enganosa e cruel artimaña. Forxou unha fouce enorme e deu instruccións ó seus fillos e díxolles animándoos, anque aflixida no seu corazón: “¡Fillos meus e dun pai malvado! Se queredes obedecerme, vingarémonos da cruel aldraxe do voso pai; pois foi o primeiro en matinar infames accións.” Así dixo e apoderouse de todos o medo e ningún falou. So despois, o gran Cronos, de mente retorcida cobrou ánimo e respondeulle á súa nai con estas palabras: “Nai, eu podería encargarme desta encomenda xa que nada me importa do noso pai de nome funesto, pois el foi o primeiro en matinar obras indignas.” Así falou e a enorme Xea alegrouse moito no seu corazón. Colocou a seu fillo en oculta emboscada. Puxo nas súas mans a afiada fouce e instruíno en todo o engano. Chegou o poderoso Urano traendo con el a noite, estendeuse en torno á Terra, desexoso de amor, e cubriuna por completo. O fillo dende o escondedoiro alcanzouno coa man esquerda, coa dereita colleu a enorme e afiada fouce e nun instante cortou os xenitais do seu pai e arroxounos tras de si para que se dispersasen. Aqueles non escaparon inutilmente da súa man. Pois unhas cantas gotas de sangue pingaron e todas as recibiu Xea e no transcurso deu a luz ás poderosas Erinias7 e ós corpulentos xigantes que resplandecen coas súas armas [...] En canto ós xenitais, tan pronto como os cortou co aceiro e botounos lonxe da terra firme, ó ponto batido polas ondas, foron moito tempo transportados polo mar. En torno, unha branca espuma saía da pel inmortal. En medio dela formouse unha doncela. Primeiro acercouse á divina Citera 8 e dende alí dirixiuse a Chipre rodeada de ondas. De alí saíu a terra a venerable e fermosa deusa, e o paso dos seus pes delicados ía medrando a herba. A ela os homes e os deuses chámana Afrodita, porque naceu da escuma, e Citerea, porque primeiro dirixiuse a Citera.

Mitoloxía Páx. 3

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

1. COSMOGONÍA: A ORIXE DO MUNDO

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Rea, cativada por Crono, deu a luz ilustres fillos: Hestia, Deméter, Hera de douradas sandalias, o poderoso Hades que ten as súas moradas baixo terra e posúe un corazón implacable, o resoante Posidón e o prudente Zeus, pai de deuses e homes, que co seu trono fai fai tremer a espaciosa terra. A estes tragábaos Crono tan pronto saían do ventre da súa nai, pois sabía que, aínda que fose forte estáballe destinado sucumbir a mans do seu propio fillo. Así devoraba ós seus fillos e Rea tiña unha dor infinita. Pero cando estaba a punto de dar a luz a Zeus, suplicou ós seus pais, Xea e o estrelado Urano, que prepararan un plan para que puidera dar a luz a escondidas e vingarse de Crono. Eles enviárona a Creta e tan pronto como deu a luz, Rea escondeu a Zeus nunha caverna inaccesible nas entrañas da divina terra. Despois de envolver unha gran pedra en cueiros, déullela ó soberano Uránida9 , primeiro rei dos deuses. El colleuna coas súas mans e comeuna, ¡infeliz!, sen decatarse que deixaba ó seu fillo sen dano e que pronto, vencéndoo coa súa forza e as súas mans, ía a despoxalo do poder e reinar entre os inmortais. Pasado un tempo, Zeus medrou rapidamente e mediante o engano e a forza fixo vomitar a Cronos a súa prole10 . Primeiro vomitou a pedra, o último que engulira. Zeus fixouna na sagrada Pitia, nos vales ó pe do Parnaso, monumento para a posteridade, marabilla para os homes mortais. Logo liberou das dolorosas cadeas os irmáns do seu pai, ós Hecatonquiros e Cíclopes, a quen seu pai encadeara na súa tolemia. Os Hecatonquiros, Cíclopes, Zeus e os seus irmáns declaráronlle a guerra a Cronos e ós seus irmáns, os Titáns11 . Os Cíclopes déronlle a Zeus o lóstrego e o raio, a Posidón o tridente e a Hades o casco que o facía invisible. Os Hecatonquiros coas súas trescentas mans arroxaban enormes rocas contra os Titáns. A victoria para os olímpicos non tardou en chegar e Zeus converteuse no novo rei da xeración dos deuses. Crono e os seus irmáns foron encadeados e arroxados ó Tártaro, baixo a vixilancia dos Hecatonquiros.

Xea, que vía con desgusto o castigo imposto por Zeus ós Titáns, incitou ós Xigantes para que se rebelasen contra os deuses. Os xigantes eran seres enormes con gran forza, con cen cabezas de serpes por cabelos e cola de dragón. Atacaron ós deuses con fachos prendidos, chuvia de rochas e árbores ardendo. A terra resoou horriblemente, o ancho ceo arriba, o ponto, as correntes do Océano e as profundidades da terra. O alto Olimpo tremía baixo os seus inmortais pes, cando os Xigantes se levantaban e a terra xemía. Combateron Posidón , Apolo, Hefesto, Dioniso e, sobre todo, Atenea. Esta, nada máis nacer armada da cabeza do seu pai Zeus, matou o xigante Palante e combateu ó lado do seu pai Zeus. Como as Moiras 12 prediciran que só gañarían os Olímpicos se un mortal se lles unía na loita, uníuselles Heracles e un tras outro os xigantes caeron derrotados. Houbo un tempo no que só existían deuses inmortais e ningún mortal poboaba a terra. Entón pensaron os deuses en crear seres que a poboaran. Zeus encargou os fillos do Titán Xapeto, ó astuto Prometeo e ó torpe Epimeteo, que crearan criaturas terreais dotadas de gracia e forza. Prometo moldeou ós homes de barro. Epimeteo rogou ó seu irmán que lle permitise facer o reparto. Deste xeito doou a beleza a un animal, a outro a potencia, a outro fíxoo pequeno, pero veloz, a outro grande e a outro sagaz. Pero non sendo tan sabio coma o Prometeo, ofreceu todos os dons para os animais, deixando ós homes para o final. En consecuencia o home quedou un, indefenso e sen arma algunha. Prometeo, o amigo do home, vendo a inxustiza cometida, pediu a deusa Atenea que lles insuflase a vida e a sabedoría e entregou ó home a lóxica. Prometeo, ademais, roubou o lume do raio de Zeus para favorecer ós mortais, polo que Zeus, temendo que con tantos dons os humanos foran superiores ós deuses, castigouno severamente encadeándoo a unha rocha do Caúcaso, donde todas as mañás chegaba un aguia que lle roía o fígado. Pola noite medráballe o fígado de novo e o día seguinte a aguia volvía a cumprir coa súa cruel tarefa. Trinta anos máis tarde Heracles liberou a Prometeo deste suplicio.

A creación dos homes

Titanomaquia

Prometeo

Mitoloxía Páx. 4

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

O reinado de Cronos

Xigantomaquia

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Pero Zeus decidiu tamén castigar os mortais a cambio do lume. Pois o ilustre Patexo13 modelou con terra unha imaxe parecida a unha casta doncela por vontade do Crónida.14 Atenea, de ollos de curuxa, colocoulle un ceñidor e adornouna cun manto de resplandecente brancura; e lle puxo na cabeza un velo artisticamente labrado coas súas mans, unha marabilla de ver. Na súa cabeza, o ilustre Hefesto puxo unha coroa de ouro que el mesmo forxara, para agradar ó seu pai Zeus. Logo levouna a donde estaban os outros deuses e homes e un estupor apoderouse deles cando viron o profundo engano destinado ós homes. Pois dela descende a funesta liñaxe das mulleres, gran desgracia para los mortais. Cada un dos deuses outorgoulle unha gracia, polo que recibiu o nome de Pandora, que significa “todos os dons”; anque Hermes outorgoulle a mentira e o carácter voluble. Zeus ordenou a Hermes que a levase como presente a Epimeteo. E anque seu irmán Prometeo lle dixera que nunca aceptase un regalo de Zeus, senón que o devolvera de novo para evitar que fose prexudicial para os homes; Epimeteo aceptouna como muller. Os deuses tamén entregaran unha caixa selada a Pandora, que non debía abrir se quería que os

NOTAS 1 Caos: personificación do Baleiro que había no mundo antes da creación. 2 Tártaro: zona por debaixo dos Infernos, onde estaban os cimentos do universo. 3 Érebo: as tebras do inferno. 4 Éter: o ceo superior, onde a luz é máis pura. Aquí moraban os deuses. 5 Ponto: nome poético do mar. 6 Enumeración dos seis Titáns e seis Titánides. 7 As Erinias eran as divinidades da maldición e vinganza nos delitos de sangue. 8 Citera: Illa ó sur do Peloponeso, non moi lonxe de Creta. 9 Uránida: fillo de Urano, Cronos, neste caso. 10 prole: descendencia, fillos 11 algúns Titáns estiveron de parte dos deuses, como Prometeo, fillo de Xapeto 12 Moiras: deusas do destino, As Parcas dos romanos. Para os antigos, o destino estaba por riba dos deuses. 13 o ilustre Patexo era Hefesto, pois quedou coxo cando, ó nacer, a súa nai Hera o arroxou á terra por velo demasiado feo. 14 Crónida: fillo de Cronos. Anque eran seis os fillos, o epíteto “Crónida” case sempre se refire a Zeus.

1. Completa o seguinte cadro xenealóxico dos deuses seguindo o texto de Xenealoxía dos deuses Hesíodo (s. VII a. C.)
Caos Xea Tártaro

Eros

Érebo

Urano --------únese a Xea

Montañas

Ponto (Mar)
nacida dos xenitais de Urano

Día

Titáns -----(6 ----- e 6 ----------)

Hecatonquiros ---------Tiñan 100 brazos

Cronos & Rea

Cíclopes -----(tiñan un so ollo)

ou Xigantes Erinias ------- Furias Afrodita --------------(Nacidos do sangue da ferida de Urano) (nacidas do sangue de Urano)

Explica os apartados a), b), c), d) e e) e coas súas imaxes relativos a orixe do mundo. Identifica os autores, se é posible. a) Loitas polo poder: Titanomaquia, xigantomaquia.
Urano, o ceo, non deixa que os Hecatonquiros e Cíclopes saian da súa nai, Xea ou a Terra. Xea, desesperada, pide axuda aos seus fillos os Titáns. O máis pequeno dos Titáns, Cronos, axúda súa nai e castra ao seu pai. Do sangue da súa ferida nacen os Xigantes e as Furias ou Erinias. O seu semen cae no mar e del nace Afrodita, a deusa do amor. Cronos asume o mando, pero non libera aos Cíclopes nin aos Hecatonquiros. Mitoloxía Páx. 5

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

A creación da muller

homes vivisen felices. Pero, non podendo resistir a curiosidade, quitou a tapa e todos males e desgracias para os mortais saíron. So quedou dentro a esperanza como consolo para os homes.

Noite

Noite

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Titanomaquia ou loita de Titáns. Zeus libera aos Cíclopes e Hecatonquiros, que se unen aos deuses para loitar contra os titáns. Gañan os deuses e Zeus manda encerrar aos Titáns no Tártaro.

Xigantomaquia ou loita de Xigantes. Os xigantes rebélanse contra os deuses. Vencen os deuses coa axuda de Heracles (Hércules) e Atenea, a deusa da sabiduría e da guerra, filla de Metis e Zeus, que acababa de nacer da cabeza do seu pai Zeus. Prometeo, o protector do home, rouba o lume do raio de Zeus para favorecer a humanidade. Zeus castígao atándoo a unha rocha no Cáucaso, onde un voitre lle comía as entrañas todas as mañás e volvíanlle a medrar pola noite. Anos máis tarde Prometeo será liberado por Heracles. A partir de agora comezará a Idade de Ferro para os homes, na que coñecerán os males e o sufrimento que non tiñan na anterior Idade de Ouro

b) Prometeo e a creación do home

Zeus ordena a Prometeo, fillo do titán Xapeto, que cree homes e animais. Prometeo, coa axuda do seu irmán Epimeteo crea as criaturas terrenais. Epimeteo fai o reparto dos dons ou virtudes comezando polos animais. A un dalle a beleza, ao outro a forza, a outro a velocidade, a outro a capacidade de voar... cando chega ao home xa non lle quedan dons físicos para darlle, quedando así o home indefenso. Para compensar esta inferioridade, Prometeo pídelle á deusa Atenea que lle insulfe a vida e a sabedoría ao home, e así a deusa entregou a lóxica ao home.

Mitoloxía Páx. 6

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Cronos casa coa súa irmá Rea. Un oráculo di que Cronos vai ser destronado por un dos seus fillos, polo que devora aos fillos que nacen desta unión: Hades, Poseidón, Hera, Deméter e Hestia.

Rea, cansada da brutalidade do seu home, engánao cando nace o seu fillo pequeno Zeus e dálle unha pedra envolta en cueiros para que o coma. Zeus sálvase e críase ás agachadas na illa de Creta, nunha cova do monte Dictis. Cando medra, a súa primeira esposa e tía Metis, a deusa da intelixencia, dálle unha droga para que lla dea a Cronos. Cronos vomita a pedra que tragara e aos seus fillos sans e salvos. A pedra é colocada en Delfos, onde se atopa o oráculo de Apolo.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Zeus decide castigar tamén aos homes por beneficiarse do lume que roubara Prometeo. Para elo encarga a Hefesto, o deus artesán, que faga unha fermosa muller. Cando os deuses contemplan o traballo de Hefesto, quedan pasmados da súa beleza. Cada deus ofrécelle H e r m e s : Pandora l e v a recibindo un don, por iso a muller sombreiro Atenea, os dons coa lanza, Poseidón, recibe o nome de Pandora, que e roupas de coronado a co Ares co significa «a que ten todos os camiñante Pandora e ás nos escudo e tridente dons». Pero o deus Hermes nocellos lanza otorgoulle a mentira e a curiosidade. Zeus ofreceulle a muller como esposa a Epimeteo, irmán de Prometeo. aínda que Prometeo lle aconsellara que nunca admitise un regalo de Zeus, Epimeteo recibiu de boa gana á muller. Con ela, os deuses entregaron tamén unha caixa selada, que ninguén debía abrir si quería que os homes vivisen felices. Pandora non puido resisitir a tentación e, ao abrir a caixa, saíron todos os males e espalláranose polo mundo. Só quedou dentro a esperanza como consolo para os homes.

d) O diluvio
Pasado un tempo, a maldade dos homes chegou ata tal punto, que Zeus decidiu castigalos. Só quixo salvar a Deucalión, fillo de Prometeo, e á súa muller Pirra, que eran homes xustos. Prometeo aconselloules que construíran un arca e se metesen nela. Flotaron durante nove días e nove noites e foron pousar nas montañas de Tesalia (no norte de Grecia). Alí Deucalión e Pirra suplicaron aos deuses que lles desen compañeiros. Os deuses respondéronlle mediante o seguinte oráculo: «Arroxade por riba dos vosos ombreiros os osos da vosa nai». Ao principio non souberon como interpretalo xa que as súas nais estaban mortas e enterradas lonxe; pero despois comprenderon que si a Terra era tamén a súa nai, os seus osos serían as pedras. Das pedras que tiraba para atrás Pirra xurdiron mulleres e das que tirou Deucalión xurdiron homes, e así a terra volveu poboarse con xente.

Despois de ler na clase os textos da Biblia do libro da Xénese, relativos a orixe do mundo segundo a tradición xudeo-cristián, comenta as semellanzas e diferencias coa mitoloxía clásica. Comenta, sobre todo, a orde de aparción na creación e o papel da muller. Semellanzas Diferencias
- Ao principio na Biblia e na mitoloxía todo xurde dun caos. - Os homes e animais son os últimos seres creados. - Os homes créanse de barro - A muller é a culpable de haxa males e/ou pecados no mundo. - Tanto na Biblia coma na mitoloxía grega hai un diluvio como castigo aos homes e só se salvan uns poucos homes xustos. - Na Biblia hai un deus masculino creador, mentres que na mitoloxía grega é Xea, a Terra, xurde soa do Caos e crea o Ceo (Urano), as Montañas e o mar (Ponto) - A muller na mitoloxía grega creáse como castigos dos homes, mentres que na Biblia créase como axuda e compañeira do home.

Mitoloxía Páx. 7

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

c) Creación da muller e consecuencias.

Z e u s , sentado nun trono e con cetro

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Trata de recoñecelos e, se é posible, identifica as obras de arte que os representan. Completa os seguinte datos: Nome grego e romano, atributos (ou emblema), que protexen ou gobernan, principais características psicolóxicas ou físicas. Hera Zeus Xúpiter ________ (grego), ________ (romano) ________ (grego),

Atributos ou emblema:
A Aguia, o raio, o cetro e o trono. É o rei dos ceos e a terra, goberna sobre homes e deuses. É fillo de Cronos e liberou aos seus irmáns que foran tragados polo seu pai. Está casdo coa súa irmá Hera, pero ten amores con moitas deusas e mulleres mortais (e tamén con algín home!). Para seducir ás súas amantes gosta de transformarse. Gústalle celebrar banquetes cos deuses no Olimpo, a morada dos inmortais. Artemisa ________ (grego), Diana ________ (romano)

O pavo real, a vaca, a coroa de raíña e o trono (máis pequeno que o de Zeus). Está casada co seu irmán Zeus e é a raíña dos deuses e homes. É tamén a deusa dos matrimonios e a protectora da familia. Está moi celosa das aventuras que ten Zeus con outras mulleres e deusas, polo que soe perseguilas a elas e aos fillos que nacen destas unións ilexítimas. Ten dous fillos con Zeus: Ares, Hefesto e dúas fillas que son deusas menores, Ilitía a deusa dos partos, e Hebe, a deusa da xuventude. Apolo ________ (grego), Apolo ________ (romano) O arco, as frechas, o loureiro e o sol. é o irmán xemelgo de Artemisa, fillo de Zeus e Leto. É o deus da luz, da adiviñación, da música e das artes. Soe rodearse das musas, inspiradoras das artes, no monte Parnaso. Aos pes deste monte está Delfos, onde se atopa o seu famoso oráculo ao que acodían xentes de todo o mundo antigo a preguntar sobre o futuro. É un deus fermoso, de longa cabeleira, pero non ten moito éxito coas mulleres. Recibe moitos sobrenomes: Febo (o luminoso), Pitio (venceu á serpe Pitón)... Hermes ________ (grego), Mercurio ________ (romano)

Xuno ________ (romano) Atributos ou emblema:

Atributos ou emblema:
A cerva, o arco, as frechas, a lúa. É a irmá xemelga de Apolo, filla de Zeus e Leto. É a deusa da caza e tamén axuda nos partos. É unha deusa virxe, odia aos homes e non consinte que a desexen. Soe vestir túnica curta porque lle gusta correr polos montes acompañada polas súas ninfas. Ás súas frechas atribúeselle a morte repentina das mulleres.

Atributos ou emblema:

________ (grego), Afrodita ________ (romano) Venus Atributos ou emblema:
A cuncha, o cisne, a pomba, a mazá. É a deusa do amor, da beleza e da sensualidade. Naceu da escuma do mar creada ao acer nel o seme de Urano. Segundo outras versións é filla de Zeus e Dione. Aínda que é a deusa máis fermosa, está casada co deus máis feo, Hefesto, ao que engana constantemente con numerosos amantes. Algúns dos seus amantes favoritos son Ares, deus da guerra, ou Adonis, un fermoso xoven. Soe ir acompañada do seu fillo Eros (ou Cupido, o amor), froito da súa unión con Ares.

Atributos ou emblema:
O caduceo (pao con dúas serpes enroladas), sombreiro de camiñante, túnica curta, ás nos nocellos ou sombreiro. É o mensaxeiro dos deuses e o deus dos camiñantes, guía tamén aos mortos cara o Hades. É fillo de Zeus e Maia, e é o compañeiro favorito do seu pai Zeus nas sáus aventuras amorosas. É tamén o deus dos ladróns, é un deus bromista e mentireiro, polo que os homes o vían como un deus moi cercano a eles. Tamén inventou instrumentos musicais como a Lira, que regalou a Apolo.

Mitoloxía Páx. 8

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

2. Os doce deuses olímpicos

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

O tridente, os cabalos, tritóns e outros animais e obxectos mariños. É fillo de Cronos e Rea e é o deus das augas e mares. Provoca terremotos sacudindo o seu tridente sobre a terra. Está casado coa ninfa mariña Anfitrite, pero tivo aventuras con outras mulleres e ninfas. Atribúese o invento do cabalo, que ofreceu á cidade de Atenas para conaseguir ser o seu patrón.

Atributos ou emblema:

A coruxa ou moucho, o casco, a lanza, o escudo e a Gorgona (Medusa). É filla de Zeus e Metis, a deusa da intelixencia. Nace da cabeza do seu pai Zeus, é deusa da intelixencia e a guerra. É unha deusa virxe e poderosa. É a patroa de Atenas, despois de vencer ao seu tío Poseidón nunha disputa, na que que ofreceu á cidade a oliveira. É tamén a deusa das tecedeiras. Recibe o sobrenome de Palas.

Atributos ou emblema:

Ares ________ (grego), ________ (grego), Dioniso Baco Marte ________ (romano) ________ (romano) Atributos ou emblema: Atributos ou emblema: A copa de viño, o acio de uvas, a folla de parra, a folla de hedra. É fillo de Zeus e Semele, unha mortal, pero foi divinizado polo seu pai. O seu culto comezou en Oriente e de alí o importaron os gregos. É o deus do viño, do teatro, da festa e da troula. Soe andar cun grupo de xente barulleira: as ménades ou bacantes (as súas sacerdotisas), os sátiros (seres metade home, metade cabra), silenos (vellos borrachos)... Casou con Ariadna, filla do rei Minos abandonada por Teseo na illa de Naxos. O casco, a espada, a lanza. É fillo de Zeus e Hera. É o deus da guerra, gústalle o sangue da batalla e a el se dirixen os soldados no campo de batalla para que lles infunda valor. É máis venerado en Roma que en Grecia. É un dos amantes favoritos de Afrodita e pai do seu fillo Eros. Namorouse da sacerdotisa romana Rea Silvia, coa que tivo dous fillos xemelgos, Rómulo e Remo, que serían os fundadores da cidade de Roma.

As espigas, a fouce, os froitos do campo e a mapoula. É filla de Cronos e Rea. É a deusa da agricultura e as colleitas. Ten unha filla co seu irmán Zeus, Perséfone, esposa de Hades. O tempo que Perséfone está con ella na terra, está contenta e fai que a terra produza. Cando a súa filla volve con Hades, a terra deixa de producir. No seu honor celebrábanse cultos mistéricos en Eleusis, perto de Atenas.

________ (grego), Deméter ________ (romano) Ceres Atributos ou emblema:

________ (grego), Hefesto Vulcano ________ (romano)
Atributos ou emblema:
Martelo, bigornia, tenaces e ferramentas de ferreiro. É fillo de Zeus e Hera. É o ferreiro e artesán dos deuses. Constrúe armas para os heroes e forxa os raios de Zeus. Os cíclopes axúdano na súa fragua, baixo o monte Etna. É moi habilidoso, inxeniou unha trampa para pillar in flagranti á súa muller Afrodita co seu amante Ares.

Mitoloxía Páx. 9

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Poseidón ________ (grego), Neptuno ________ (romano)

Atenea ________ (grego), Minerva ________ (romano)

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Urano

(O Ceo)

(A Terra) Rea (Cibeles) Hera (Xuno) Ares (Marte) Hestia (Vesta) Hefesto (Vulcano) Deméter (Ceres) Perséfone (Proserpina)

Xea

Cronos (Saturno) Afrodita (Venus) Poseidón (Neptuno) Artemisa (Diana) Hades (Plutón)
Zeus

(Xúpiter) Dioniso (Baco)

Atenea (Minerva)

Apolo (Apolo)

Hermes (Mercurio)

Hades

Comenta as seguintes imaxes tratando de indentificar o maior número de H e r a , Dioniso, coa personaxes:
Zeus, no trono coa aguia e o cetro cerca de Zeus, co pavo real divinizado polas súas fazañas

coroa de follas Os deuses celebrando un banquete no Olimpo de parra, Heracles, coa maza. Era un hero, perofoi bebendo

Hades o deus dos mortos, coa gadaña Atenea, armada co casco e escudo Poseidón, co tridente

Artemisa, ao lado do seu irmán Apolo, co arco Afrodita, espida, ao lado de Ares, un dos seus amantes favoritos Apolo, coa lira, ao lado da súa irmá Artemisa Ares co casco e armadura, ao lado de Afrodita

Hefesto, en primeiro plano e de costas, acaba de pillar in flagranti á sua muller Afrodita con Ares. Hefesto fora informado por Helios, o Sol, desta infidelidade e inxeniou unha trampa para sorperender aos amantes: construiu unha finísima rede que colocou no leito de Afrodita e capturou á parella cando xacían xuntos. Hefesto, indignado, chama aos deuses para que sexan testigos do adulterio da súa esposa.: 1 1. Dioniso coa cora de hedra 2 4 2. Poseidón co tridente 3 3. Hermes co caduceo 4. Helios, o sol, cos raios na cabeza 5. Zeus coa aguia. 5 6. Ares, co casco, abrazando a Afrodita 7. Afrodita, espida 6 8. Hefesto, de costas, cunha ferramenta na man esquerda. 7 8

Mitoloxía Páx. 10

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Cadro xenalóxico: indica o parentesco dos principais deuses olímpicos cubindo este cadro. Pon debaixo o nome romano entre parénteses.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Zeus era un gran seductor de deusas, mulleres e incluso homes. Para elo gostaba moito de transformarse en animais ou fenómenos atmosférico. Na seguintes imaxes identifica as súas unións explicando a súa metamorfose (transformación) e a súa descendencia, axudándote das pistas. Identifica algún dos autores das obras, se é posible. Zeus, transformado en touro, Zeus, coa aguia, raptando á princesa fenicia seducindo a Europa. Lévaa no seu lombo Hera, co pavo dende Fenicia ata a illa de real. Eros, Creta, onde se une a ela. Desta detrás axuda á unión nacen Minos, Sarpedón súa unión. Zeus e Radamantis. Europa casou co seduciu a hera rei de Creta, Asterión, que transformado adoptou aos fillos de Zeus. Á en cuco. Desta morte de Asterión, Minos unión naceron os reinou en Creta, convertíndose deuses Ares e Hefesto e as deusas menores Hebe nun rei lendario. (deusa da xuventude) e Ilitía (deusa dos partos)
Semele Zeus únese á mortal Semele, filla de Cadmo, rei de Tebas. Semele, incitada por Hera, pídelle a Zeus que se lle amose con todo o seu poderío e morre fulminada por un dos seus raios. Semele estaba embarzada de Dioniso, Zeus colle o feto e inseétao no seu muslo ata que eestá listo para nacer. Zeus concédelle a Dioniso a categoría de deus. Zeus, transformado en néboa Zeus seduce a Ío, princesa de Argos, transformado en néboa. Para protexer á súa amada dos celos de Hera, Zeus transforma a Ío en vaca. Hera descúbreo e manda ao xigante Argos, que ten cen ollos, a vixilala. Hermes, por encargo de Zeus, conssigue matar a Argos,durmíndoo primeiro coa súa frauta. Hera, entón envía un tabao que pica a Ío e toléaa. ïo, entolecida, cruza Grecia, Asia e chega a Exipto, onde recobra a súa forma orixinal e da luz a Épafo, fruto da súa unión con Zeus. Zeus

Zeus, transformado en aguia rapta a Zeus Ganimedes, un rapaz moi fermoso, para que lle faga de copeiro no Olimpo, servíndolle aos deuses as súa bebidas favoritas: o néctar, que lles da a eterna xuventude e a ambrosía, que lles da a inmortalidade.
Zeus seduce a Dánae, filla de Acriso, rei de Argos, convertido en chuvia de ouro. Dánae, fora encerrdda polo seu pai nunha torre, para evitar que tivese fillos e se cumplise un oráculo, que decía que Acrisio ía ser morto polo seu neto. Da súa unión con Zeus, nace Perseo. Acriso, ao descubrilo, mete nunha arca a Dánae e o seu fillo e bótaos ao mar. Coa axuda de Zeus, Dánae e Perseo sálvanse. Perseo converisase nun heroe matando á Medusa e matará accidentalmente ao seu avó nunha competición deportiva.

Zeus, transformado en cisne, seduce a Leda, esposa de Tíndaro rei de Esparta. Desta unión nacen catro fillos en dous ovos. Nun ovo están os fillos de Zeus, Helena e Pólux, e no outro os fillos de Tíndaro, Clitemnestra e Cástor. os rapaces denomináronse «Os Dioscuros» (fillos de Zeus, en grego). Helena foi a muller máis fermosa do mundo e provocou a guerra de Troia.

Sinala a descendencia destas unións: Zeus Metis (A Sabiduría): Atenea

Zeus Temis (A Xustiza): As Moiras ou Zeus Mnemosine (A Memoria):As Nove Zeus Eurínome:As Cárites ou Gracias Zeus Zeus Maia:Hermes
Musas

Parcas e As Horas

Leto (Latona):Apolo e Artemisa

Zeus Alcmena: Heracles ou Hércules

Mitoloxía Páx. 11

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

3. Amantes de Zeus

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Identifícaas e di de que se ocupan.Indica os autores das obras, se é posible.

_________ ou Furias Erinias
Nacidas do sangue de Urano cando foi castrado . Son as primitivas deusas da vinganza que non recoñecen a autoridade dos deuses. Levan látigos e fachos e teñen serpes nos cabelos. Perseguen aos asasinos, especialmente aos parricidas, torturándoos e toleándoos.

As _____ ou Parcas Moiras

Fillas de Zeus e Temis, a Xustiza. Son as encargadas do destino dos humanos. Represéntanse como tres Fiandeiras que tecen o fío da vida. Son inflexibles e están tamén por riba dos deuses.

As_________ ou Gracias Cárites

As nove musas

Son fillas de Zeus e Eurínome. Son as deusas da harmonía e da beleza. Espallan a alegría pola natureza. Represéntase espidas, collidas polos ombreiros e en tres perspectivas diferentes.

Fillas de Zeus e Mnemosine, Titánide personificación da memoria. As Musas son nove irmás inspiradoras das artes. Inspiran tamén aos reis a xustiza e leis. Soen acompañar ao deus Apolo no montes Parnaso ou Helicón e represéntanse collidas das mans.

______ ou ______(nome grego e romano) Eros Cupido
Segundo Hesíodo xurde do Caos, pero más frecuentemente se lle considera fillo de Ares e Afrodita. É o deus do amor e da paixón. Soe aparecer acompañando á súa nai, tamén deusa do amor. Represéntase coma un neno ou mozo espido, con ás (voa de uns a outros) e cun arco e frechas coas que fire de amor. Tivo amores con Psiqué, a mente

Hestia ou _____ (nome grego e romano) Vesta
Filla de Cronos e Rea, irmá de Zeus, Posidón, hades, Deméter e Hera. Era unha deusa virxe, protectora do fogar. En Grecia venerábase nos fogares, pero en Roma tiña importantes templos, atentidos por sacerdotisas, chamadas Vestais, que debían ser virxes durante o seu sacerdocio.

Mitoloxía Páx. 12

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

4. Divinidades menores e seres míticos.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Deus dos pastores e rebaños, fillo de Hermes e Dríope. Aínda que era simpático, era un deus feo que causaba medo («pánico») aos que o vían. Ten as característica dun sátiro: metade home, metade cabra. Soía formar parte do séquito do deus dioniso. Soe representarse cunha siringa ou frata de canas, tamén chamada frauta de Pan. Son emblemas seus tamén o caxato de pastor a coroa ou ramo de piñeiro.

Xenios da natureza representados coma seres híbridos, metade cabra, metade home. As veces repre´sntanse con cola de cabalo. Soen acompañar ao deus Dioniso, gustánlles a troula, o viño e as mulleres. Perseguen as ninfas e as ménades, sacerdotisas de Dioniso.

Ninfas
Espíritos femininos ou divindades da n a t u r e z a , consideradas fillas de Zeus. Hai ninfas dos ríos, Náiades, do mar, Neridas, das á r b o r e s , Hamadríades, do océnao, Oceánides... Personifican a gracia e a fecundidade. Soen habitar en grutas e forman parte do séquito dalgunha deusas, como Artemisa. Con frecuencia son amantes de deuses e heroes.

Centauros
Serés híbridos, m e t a d e homes,metade cabalos. Son fillos de Néfele e Ixión e viven nas montañas de Tesalia. Polo xeral son seres salvaxes que viven sin leis, a excepción de Folo e Quirón, que son sabios e teñen unha natureza amable. Quirón educou a heroes coma Xasón, Aquiles, Asclepio ou incluso ao mesmo deus Apolo. Nas metopas do Partenón represéntase a loita dos centauros contra os lapitas, un pobo de Tesalia.

Quimera
Monstro feminino con corpo de león, cabeza de cabra e parte traseira de serpe ou dragón. Botaba lume pola boca e devoraba os gandos de Licia (Asia Menor). Foi morta polo heroe Belerofonte a lombos do cabalo alado Pegaso.

Pegaso
C a b a l o alado, fillo de Medusa d e Poseidón. Naceu do pescozo de Medusa ao cortarlle Perseo a cabeza. Axudou a Belerofonte a matar a Quimera. Belerofonte tentou alcanzar o Olimpo a lombos de Pegaso, pero Zeus castigou a súa soberbia precipitándoo ao baleiro. Pegaso foi convertido en constelación.

Mitoloxía Páx. 13

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Pan

Faunos Sátiros ou________

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Identifica personaxes, deus que o gobernaba, os castigos máis famosos. Se recoñeces o autor dalgunha imaxe anótao. O mundo dos infernos estaba goberndo polo deus Hades, fillo de Cronos e Rea. O seu nome romano é Plutón, que tamén é usado polos gregos e «significa «o rico», xa que se cría que o mundo O mundo dos infernos na mitoloxía clásica recibe subterráneo estaba o nome de Hades, Tártaro, Averno, Érebo, cheo de tesouros. A Infernos... súa esposa era Os mortos son guiados por Hermes ata o río Leteo, P e r s é f o n e , no que esquecen o que lles aconteceu na vida. A Proserpina na mitoloxía romana, filla de Deméter, continuación teñen que cruzar a lagoa Estixia, deusa da agricultura. para o que deben pagar un óbolo ao barqueiro O seus emblemas son o alciprés, que hoxe é unha Caronte. Para poder pagar este prezo, debían ser árbore común nos nosos cimeterios, o carneiro ou enterrados cunha moeda dentro da boca. Tamén o narciso. Os deuses do inferno soen representarse soían ser enterrados cunha torta de mel para no seu trono, co can Cerbero ou rodeados dos abrandar ao Cancerbero, o gardián dos Infernos. mortos.

O Cancerbero era o gardián dos infernos, tiña tres cabezas e serpes na cola e nas cabezas. Vixiaba a entrada do Hades, non deixando pasar a ningún vivo. Os mortos ofrecíanlle tortas doces para aplacalo. Un dos doce traballos de Heracles (ver páx. 17) consistiu en capturalo vivo sin usar armas.

Os mortos ao Chegar ao Hade eran xulgados polos xuíces infernais, Minos, Sarpedón e Radamantis. Os moi virtuosos ían aos Campos Elíseos, un lugar luminoso e feliz, os malvados ían ao tenebroso Tártaro e os que non eran nin malvados nin virtuosos ao Campo dos Asfodelos. Os especialmente malvados sufrían un castigo eterno: - Tántalo: rei de Lidia, condenado a pasar fame e sede eternas por roubar ambrosía dos deuses e ofrecerlles un banquete caníbal co seu sobriño Pélope. - Ixión: atado eternamente a unha roda en movemento por tentar unirse a unha falsa imaxe de Hera, da que naceron os Centauros.

Sísifo, rei de Corinto, condenado por revelar un segredo de Zeus (o rapto da ninfa Exina). Foi castigado a subir eternamente unha rocha ao alto dun monte, que caía cada vez que alcanzaba a cima.

As Danaides eran 50 irmáns, fillas do rei Dánao. Casaron cos seus 50 primos, fillos de Exipto. Dánao pediulles que matasens aos seus homes na noite de vodas, xa que odiaba ao seu irmán. Só a maior, Hipermnestra, non cumpliu a orde porque se namorou do seu home. As demais, á súa morte, foron condenadas a encher a fonte de Hades con Xerras furadas.

Mitoloxía Páx. 14

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

5. O Hades, o mundo dos infernos.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Atenea Deméter Triptólemo Perséfone Hades Deméter Perséfone

Eros

O deus Hades namorouse da sobriña Perséfone, pero Zeus, o seu pai, non consentía o matrimonio. Como desexaba ter unha esposa no seu reino, Hades apareceu co seu carro mentres ela estaba no campo collendo flores e abrindo unha fenda na terra raptouna e levouna aos Infernos. Deméter, a súa nai e deusa da agricultura, buscouna desesperadamente e decidiu quedar na terra descuidando as súas tarefas, ata que non lle devolvesen á súa filla. Na cidade de Eleusis, perto de Atenas, ensinou a Triptólemo, o fillo do rei, o cultivo do trigo en recompensa pola súa hospitalidade. Para recoradr este feito nesta cidade se celebraban os maís famosos ritos en honor a Deméter, «Os misterios de Eleusis». En todo este tempo Deméter descoidou ata tal punto o coidado da terra que os homes comezaron a morrer de fame por falta de alimento. Zeus, entón decidiu intervir e ordenoulle a Hades que devolvese a Perséfone, pero xa non era posible por Perséfone comera pebidas de granada, polo que debía pasar unha parte do ano co seu esposo no Hades e outra parte coa súa nai Deméter na terra. Así, cando Deméter escapaba do Inferno e ía coa súa nai a terra empezaba a encherse de plantas e flores, xa que Deméter estaba contenta e facía que a terra producise. Cando Perséfone regresaba ao Hades a terra deixaba de producir e sumíase nas sombras pola tristeza de Deméter. Deste xeito explicábase os ciclos naturais de produción da terra ou estacións: a primavera e verán coincidína coa presencia da fila de Deméter na terra e o outono e o inverno coa súa estancia no Inferno.

b) ¿Coñeces algún outro mito relacionado co regreso á terra ou resurreción na mitoloxía grega ou noutras mitoloxías ou relixións? Relaciona as explicacións.
Moitas relixións e/ou mitoloxías teñen mitos nos que aparece a morte e resurección dun deus relacionada cos ciclos producitivos da terra. - Relixión cristiá: celebra a morte e resurección de Xesucristo na Pascua, coincidido coa primeira lúa chea despois do equinocio de primavera. - Mitoloxía Exipcia: Osiris, o deus expicio da fertilidade, da vexetación e a agricultura é morto e resucitado. Relaciónase coas crecidas do Nilo que fertilizaban a terra. - Na mitoloxía grega tamén hai outros personaxes resucitados que se relaciona coa vexetación: Adonis, un fermosos rapaz relacionado coa vextación que pasa unha parte do ano con Perséfone no inferno e outra na terra con Afrodita, facendo que todo floreza.

Mitoloxía Páx. 15

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

6. a) Resume o rapto de Perséfone e explica que pode significar.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Busca algún personaxe bíblico que teña semellanzas con el. Describe mediante as imaxes como foi o seu nacemento. ¿Que atributos o caracterizan?. Seguindo as imaxes, indica por que tivo que realizar os doce traballos e menciona os que falten. Como rematou a súa vida. Heracles é o máis grande heroe grego. É fillo de Zeus e unha das súas amantes, Alcmena, a quen Zeus seduxo transforma´ndose no seu propio marido Anfitrión, rei de Tebas. Alcmena da luz dous xemeos, fillos de pais diferentes: Ificles, fillo de Anfitrión, e Heracles, fillo de Zeus. Hera, celosa dos amores do seu esposo, envía ao berce dos nenos unhas serpes xigantes para acabar con eles. O pequeno Heracles é quen de estrangulalas, deixando clara a súa orixe. Z e u s intenta facer ao seu fillo inmortal poñéndoo a mamar o leite de H e r a mentres eal está durmida. Pero Hera desperta e aparta ao neno bruscamente facendo que un chorro do seu leite se perda no firmamento, dando lugar á Vía Láctea.

Heracles medra e convírtese non mozo forte e comeza a destacar polas fazañas. Casa con Mégara, e ten varios fillos. Hera, celosa da súa felicidade provócalle a tolemia e mata aos seus propios fillos. Cando recupera a cordura, horrorizado, acata as ordes dos deuses para purificarse e ponse ao servicio do seu primo Euristeo, quen lle ordena facer 12 Traballos imposibles, presionado pola deusa Hera: 1º Traballo: matar ao león de Nemea. Este león asolaba a rexión de Nemea e tiña unha pel impenetrable as frechas, polo que Heracles ten cpaturalo e afogalo coas súas mans. Unha vez morto o león, Heracles despeléxao e usa a súa pel como vestimenta.

2º traballo: matar a Hidra de Lerna. A Hidra era un monstro con varias cabezas que habitaba a laoga de Lerna e co seu alento pestilente destruía as colleitas dos arredores. Cada vez que Heracles cortaba unha cabeza, nacíanlle outras, polo que o seu sobrino Iolao tivo que axudalo queimando cun facho os pescozos cortados e así consegui rematar este traballo. Heracles aproveitou o veleno da Hidra para untar as súa frechas.

3º traballo: capturar ao xabarín de Erimanto. Heracles tiña que levarlle vivo este monstro que vivía no monte Erimanto. Heracles consegui esgotalo na neve e capturalo. Ao mostrallo a Euristeo este correu aterrorizado a esconderse.

4º Traballo: capturar a cerva de Cerinia. Era unha cerva sagrada de Artemisa con cornos de ouro, polo que non podía ser ferida. Era moi veloz e Heracles estívoa perseguindo un ano enteiro. Heracles capturouna feríndoa levemente nunha pata, inmovilizándo sin derramar unha gota de sangue.

Mitoloxía Páx. 16

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

7. Heracles (Hércules)

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

6º Limpar os cortellos do rei Auxias. Euristeo pretendía humillar a Heracles con este traballo, consistente en limpar nun día uns cortellos enormes que tiñan moito esterco acumulado. Para logralo, Heracles desviou o curso dun río próximo, que entrou por unha parece furada limpando todo o esterco.

8º Capturar ás eguas de Diomedes. Estas eguas comían carne humana e eran alimentadas por Diomedes, rei de Tracia, cos seus propios súbditos. Heracles fixo que as eguas devorasen ao propio Diomedes e conseguiu domalas sin dificultade. 10º Roubar os bois de Xerión. Este era un xigante de tres corpos que vivía no extremo Occidente e era dono dun rebaño de bois. Heracles consigue atravesar o Océnao e chegar á Eritia, a illa na que vive Xerión. Alí mata ao seu terrible can gardián, Orto, e despois a Xerión. Fuxe cos bois de Xerión regresando a Grecia polo norte, polas costas de Iberia , a Galia, Italia e Sicilia antes de chegar a Grecia
Estas mazás eran o regalo de Xea polas vodas de Zeus e Hera. Estaban nunha árbore custodiada por un dragón nun xardín cercano ao monte Atlas, vixiado polas ninfas do atardecer ou Hespérides. Ao pasar polo monte Atlas, hercles pediulle ao titán, que termaba do ceo, que lle fose a busacar as mazás, mentres el lle soportaba a carga. Atlas volveu coas mazás, pero quixo levarllas el mesmo a Euristeo, deixando a Heracles no seu posto. Heracles conseguiu engañalo e regresou a Grecia, remantando os 12 traballos. e obtendo así o perdón polos seus crimes.

9º Conseguir o cinto de Hipólita. Euristeo pedíralle este obxecto p a r a regalarllo á súa filla Admete. Este c i n t o simbolizaba o poder de Hipólita, raíña das Amazonas, pobo de mulleres guerreiras. Heracles acude ao País das Amazonas cos seus compañeiros e consigue que Hipólita lle dea o cinto de boa gana. Pero Hera suscita recelos entre as Amazonas, que acaban enfrontándose aos gregos. Desátase a guerra entre eles e morre a raíña Hipólita

12º Roubar as mazás de ouro das Hespérides.

11º Capturar ao Cancerbero. Heracles consigue o permiso de Hades para capturar a Cerbero, o can que gardaba os Infernos, sin armas. Consigue dominalo e lévallo a Euristeo, que se esconde aterrorizado. Na súa estancia no Hades liberou a Teseo, que estaba preso por tentar raptar a Perséfone. Cando Heracles regresou a Grecia dende Iberia co gando de Xerión fixo un importante traballo nesta terra ¿cal? Separou Europa de África nas chamadas «columnas de Heracles», creando o Estreito de Gibraltar Nesta mesma viaxe, Heracles decidiu regresar polo norte, polas costa de Iberia e a Galia. Segundo a tradición, nestes lugares axudou ós homes con diferentes construccións ¿Poderías citar algunha próxima a nós? Construíu a Torre de Hércules no que hoxe é a Coruña, para axudar aos mariñeiros da zona.

Mitoloxía Páx. 17 *A súa morte foi divinizado como recompensa ás súas fazañas e pasou a vivir no Olimpo cos deuses, casando coa deusa Hebe.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

5º Matar as aves do lago Estinfalo: eran paxaros con plumas de metal, que heracles consigue matar coas frechas envelenadas da Hidra de Lerna.

7º Capturar o touro de Creta. Minos pedira a Poseidón que enviase un prodixio que o sinalase como rei de Creta. Poseidón enviolle un fermoso touro a condición de que o sacrificase despois de ser nomeado rei. Minos non quixo sacrificar este precioso animal, polo que Poseidón castigouno facendo que a súa muller Pasifae se namorase do animal (páx. 18) e toleando ao touro, que comezou a destruír colleitas e matar xente. Heracles conseguiu cazalo sin armas, porque o touro era de orixe sagrado, e levouno vivo a Grecia, onde despois o vencería Teseo en Maratón.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Explica a orixe do Minotauro, a famila de Minos, as orixes de Teseo, o papel de Ariadna. Se recoñeces algún autor destas representacións anótao. Pasifae, esposa de Minos, rei de Creta namorouse dun touro (ver páx. 17). Para poder satisfacer a súa paixón píde consello a Dédalo, o famoso arquitecto que construira o palacio de Minos. Dédalo manda construír unha vaca de madeira oca na que se introduce Pasifae. Como producto desta unión nace o Minotauro. O Minotauro era un monstro con corpo humano e cabeza de touro. Minos manda construír un labirinto a Dédalo para encerrar nel ao Minotauro. Facendo valer o seu poderío, Minos esixe a Atenas que cada ano mande 7 parellas de mozos para ser devorados polo Minotauro.

Teseo, o fillo de Exeo, rei de Atenas, pídelle a seu pai que o deixe ir coas víctimas anuais para intentar liberalas matando ao Minotauro. Exeo acaba cedendo e pídelle a Teseo que si regresa victorisoso cambie as velas negras do barco por unhas brancas. Teseo chega a Creta e Ariadna, filla do rei Minos namórase del. Ela promete axudalo a cambio de que Teseo a leve consigo. Ariadna, aconsellada por Dédalo, entrega a Teseo un cabo do fío do seu novelo e agárdao na entrada para que poda saír sin perderse no labirinto.

Teseo entra no labirinto, mata ao Minotauro e consigue saír gracias ao fío de Ariadna. Reúne a todos os atenineses que salvara e a Ariadna e fuxe de Creta, fundindo antes varios barcos cretenses para evitar a persecución.

Na súa viaxe a Atenas, os atenienses fan escala en Maxos, unha das illas Cícladas. Ariadna queda durmida e Teseo marcha deixándoa abandoada.

O deus Dioniso namórase de Ariadna, que está descolonsolada pola fuxida de Teseo. Dioniso regaloulle pola súa voda unha diadema feita por Hefesto, que se convertiu en constelación (Ariadna)

Mitoloxía Páx. 18

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

8. Teseo e o ciclo cretense

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Minos castiga a Dédalo pola súa axuda a Ariadna encerrándoo no laberinto xunto co seu fillo Ícaro. Dédalo fabricou unhas ás para el e para o seu fillo e pegounas con cera. Antes de emprender a fuxida, Dédalo aconsellara a Ícaro que non voase demasiado baixo, xa que as alas se mollarían e pesarían moito; nin demasiado alto, porque o sol podería derretir a cera. Ícaro non fixo caso dos consellos do seu pai e voou demasiado alto, a cera das súas ás derretiuse e el caeu ao mar ao desfacerse as súas ás. Foi enterrado na illa máis próxima, que recibiu o nome de «Icaria». Dédalo consegiu fuxir a Italia.

9. Orfeo

Explica as principais características deste heroe diferente: a súas orixes, feitos principais da súa vida e morte. Namórase da Orfeo é un hero que non ninfa Eurídice e destaca pola súa forza casa con ela. física, senón pola súa Eurídice morre arte. Era fillo da musa picada por unha Calliope e do rei de serpe e Orfeo, Tracia Eagro. Era un d e s c o n s o l a d o magnífico músicoe poeta pola súa morte, que cando cantaba decide baixar ao acompañado pola súa Hades a buscala. lira ou cítera conseguía C o s n s i g u e conmover á natureza e entrar no inferno despois de aplacar ao clamar as feras salvaxes. Cancerbero coa súa música. Hades e Perséfone consintes que leve á súa muller coa coindición de que ela o siga detrás e el non se volva a mirala en todo o camiño. Cando est´na chegando ao mundo dos vivos, Orfeo non pode resisitir e comproba si Eurídice o segue, polo que a súa sombra se desvance perdéndoa definitivamente Segundo a tradición, as musas recolleron o seu corpo despedazado e o enterraron en Pieria, ao pe do Olimpo. A súa cabeza e a súa Lira foron botadas ao río Hebro (Tracia) e chegaron polo mar ata a illa de Lesbos, considerada o berce da poesía lírica. Orfeo regresa dos Infernos desesperado e non quere ter relacións con mulleres. Establece uns ritos mistéricos baseados na súa experiencia de descenso ao Hades. Aos seguidores de Dioniso pareceulles que esta nova relixión lles roubaba adeptos, polo que unhas bacantes (sacerdotisas de Dioniso) despedazárono nun dos seus rituais.

¿Coñeces algunha obra musical relacionada con este mito?
Numerosas obras de música clásica de diferentes épocas, entre as que destacan: - Orfeo de Monteverdi (s. XVII) - Orfeo de Gluck (s. XVIII) - Orfeo nos Infernos de Offenbach (s. XIX) .... Tamén hai versións musicais máis modernas deste mito como o film Orfeo Negro de M. Camus (1959), que situa a Orfeo no Brasil do s. XX co nacemento da Bossa Nova.

Mitoloxía Páx. 19

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Completa a historia do ciclo Troaiano co mito de Dédalo e Icaro

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

10. Xasón e os Argonautas

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Explica cal era a misión da expedición á Cólquide, quen eran os Argonautas e por que se chamaban así, as escenas da viaxe nas imaxes, as fazañas de Xasón, o papel de Medea e a súa relación con Xasón. Sinala no mapa os puntos de partida e chegada. Se recoñeces o autor dalgunha obra anótao.

Mitoloxía Páx. 20

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Mitoloxía Páx. 21

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

11. Perseo

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Explica as súas orixes e nacemento, a misión que tivo que realizar, o encontro con Andrómeda.

Mitoloxía Páx. 22

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Antígona

Edipo Rei

Edipo en Colono

Os sete contra Tebas

12. Edipo de Tebas

Explica o seu nacimento, que oráculo pesaba sobre el e se cumpriu ou non. Cal foi o seu final e a sorte dos seus fillos.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

As seguintes obras dramáticas tratan o tema de Edipo e a súa familia. Di quen foi o seu autor ou autores, e moi brevemente o seu asunto.

Mitoloxía Páx. 23

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

13. A guerra de Troia:

Explica causas e orixe seguindo as imaxes.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Sinala quen eran os Atridas e fai un cadro xenealóxico da súa familia.

Mitoloxía Páx. 24

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Personaxes: Anquises, Néstor, O Gran Aiax , Astianacte, Agamenón, Helena, Ifixenia, Glauco, Odiseo (Ulises), Hécuba, Sarpedón, Menelao, Patroclo, Idomeneo, Andrómaca, Paris, Penélope, Ascanio ou Xulo, O Pequeno Aiax, Eneas, Diomedes, Clitemnestra, Aquiles, Casandra, Helena.

Bandos  Outros  nomes 
Deuses  
partidarios 

GREGOS (Europa)  Helenos, Aqueos, Arxivos, Dánaos,  Micénicos  Atenea, Hera  Heroes                      Sobrenomes/caract. 
Atrida, rei de Micenas    soberano supremo  esposa de Agamenón    filla  de  Agamenón    sacrificada  Atrida, rei de Esparta    fermosa  esposa  de    Menelao  Pélida,  o  dos  pes    lixeiros  amigo de Aquiles    ancián conselleiro  Tidida 

TROIANOS (Asia)  Dárdanos, Frixios, Teucros  Afrodita, Apolo  Heroes  Sobrenomes/caract. 
rei de Troia  esposa de Príamo  Priamida,  sucesor  de  Príamo  esposa de Héctor  fillo de Héctor  raptou a Helena  filla  de  Príamo,  profetisa  Aliado de Licia  licio,  enfrontouse  a  Diomedes  Escapou  da  destrucción  de  Troia  cara Italia 

   

Laertíada,  famoso    pola súa intelixencia  esposa de Ulises 

       

  o  grande,  fillo  de   
Telamón  o  pequeno,  fillo  de    Oileo  Rei de Creta   

pai de Eneas  fillo de Eneas     

Fai un cadro xenealóxico dos membros da familia de Príamo que aparecen nesta táboa.

Mitoloxía Páx. 25

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Completa a seguinte táboa colocando na cadro o personaxe que corresponda coas súas características. Ten en conta que os nomes propios rematados en –ida significan «Fillo de...» (Ex: Crónida, fillo de Cronos)

HEROES/ PERSONAXES 

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

A Ilíada de Homero cóntanos feitos xa case ó final da guerra e céntrase na «ira» de Aquiles. Averigua que lle pasou a este heroe con Agamenón e como influíu este incidente na guerra, explicando as imaxes.

¿Quen era Patroclo e cal foi o seu papel na Ilíada? ¿como reaccionou Aquiles ante a súa morte?. Explica as imaxes.

Mitoloxía Páx. 26

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Explica a infancia e mocidade de Aquiles seguindo as imaxes.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

¿Quen era Héctor? ¿Quen era a súa muller? ¿Cal é o seu final? Explica as imaxes.

Mitoloxía Páx. 27

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

¿Quen era Príamo?¿Cal foi o seu papel na Ilíada? Explica as imaxes.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Explica o final da guerra de Troia e cal foia a sorte dos vencidos. Explica as imaxes.

Mitoloxía Páx. 28

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Fíxate no seguinte mapa e seguindo as imaxes vai explicando o percorrido de Ulises e as súas aventuras ata chegar a Itaca.

14. A Odisea: o regreso de Ulises

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

¿Cal era o reino de Ulises e en que situación estaba desde que el marchara á guerra de Troia? Explica as actitudes da súa muller e fillo seguindo as imaxes.

Mitoloxía Páx. 29

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Illa de Eolo

Mitoloxía Páx. 30

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Lestrigóns (Telépilo)

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Mitoloxía Páx. 31

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

O final. Explica as ilustracións.

O recoñecemento. Explica as imaxes

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Cando por fin Odiseo consigue chegar á súa patria, e axudado por Atenea para poder matinar un plan de vinganza. Explicáo, seguindo as imaxes.

Mitoloxía Páx. 32

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Eneas ofrece un sacrificio para dar gracias pola súa chegada ó seu destino ¿Cal era?

15. A Eneida: a viaxe de Eneas

Explica as súas orixes, a súa fuxida de Troia, a súa misión e viaxes.

Encontro con Dido ¿cal era o reino de Dido? ¿Como acabou este romance e que repercusións tivo para os romanos?

Mitoloxía Páx. 33

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

¿Coñeces algunha obra musical inspirada neste mito?

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

16. Tenta recoñecer as seguintes escenas e/ou personaxes que nelas se representan e explícaas. Se recoñeces o autor, anótao.

Mitoloxía Páx. 34

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

APUNTAMENTOS

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

(Podes repasar aquí os emblemas dos principais deuses olímpicos)

Mitoloxía Páx. 35

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

APUNTAMENTOS

Mitoloxía Páx. 36

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

APUNTAMENTOS

Mitoloxía Páx. 37

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

MAPA DO MUNDO MEDITERRÁNEO

Mitoloxía Páx. 38

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

MAPA DA ANTIGA GRECIA

Mitoloxía Páx. 39

- Robert Graves, Mitos da Antiga Grecia. ed. Xerais, (Serie Xabarín, nº 42), Vigo 1.989 - Giovanni Caselli, El viaje de los Argonautas. (Con mapa despregable no interior) - A Biblia (signatura 22) - Diccionarios de Mitoloxía na biblioteca (signatura 292) - Marcia Williams. Los mitos griegos - Marcia Williams La Ilíada y la Odisea - La Caja de Pandora

BIBLIOGRAFÍA (todos os libros están na biblioteca do instituto)

- Colección “El sendero de los mitos” (Mirar cada título concreto)

- Páxinas Web: - http://aspasiamelide.blogspot.com - Presentacións en Power Point:

http://www.slideshare.net/susanalosada - http://www.chironweb.org/ - http://www.culturaclasica.com/ -LABYRINTHUS:http://www.xtec.cat/~sgiralt/

- www.culturaclasica.net - www.artehistoria.com - Los Secretos de Argos: http://sogradargos.blogspot.com/ - Wikipedia ....

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful