Está en la página 1de 94

Irakasleen gaitasun

digitalerako
esparru europarra
DigCompEdu

Cristine Redecker (Egilea)

DigCompEdu
Yves Punie (Editorea)
Itzulpena: Bakun, S.L.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


Koordinazioa: Laneki

ISBN: 978-84-09-00128-6

2018
Irakasleen gaitasun digitalerako
esparru europarra
DigCompEdu

Lehenbiziko aldiz, 2017an argitaratua, ingelesez, Europako


Batzordearen Ikerketa Zentro Bateratuaren (IZB) eskutik,
izenburu honekin: «European Framework for the Digital
Competence of Educators: DigCompEdu», EUR 28775 EN,
ISBN 978-92-79-73494-6, doi:10.2760/159770, JRC107466
Lehenbiziko aldiz, 2017an argitaratua, ingelesez, Europako Batzordearen Ikerketa Zentro Bateratuaren (IZB)
eskutik, izenburu honekin: «European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu»
© Europar Batasuna, 2017.

Itzulpenaren erantzukizuna Bakun, S.L.-rena da. Europako Batzordea ez da itzulpen honen erantzule, ezta
argitalpen honi eman ahal zaion berrerabilpenaren erantzule ere. Itzulpen honen ©: Bakun, S.L., 2018.

Irudi guztien ©: Europar Batasuna, egilea: Prodigioso Volcán SL, 2017

ISBN: 978-84-09-00128-6

Izenburua: Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra: DigCompEdu

Lapurpena
Irakasleek aldaketa etengabeei egin behar diete aurre, eta, hortaz, gero eta gaitasun gehiago behar dituzte.
Zehazki, gailu digitalak nonahi daudenez eta ikasleei gaitasun digitala eskuratzen lagundu behar dietenez,
irakasleek gaitasun digitala garatu behar dute.
Nazioarte eta nazio mailan, zenbait esparru, autoebaluaziorako tresna eta prestakuntza-programa garatu
dira, irakasleen gaitasun digitalaren alderdiak deskribatzeko, bai eta beren gaitasuna ebaluatzen, beren
prestakuntza-premiak identifikatzen eta prestakuntza espezifikoa eskaintzen laguntzeko ere. Tresna
horien analisian eta konparazioan oinarrituta, txosten honetan irakasleen gaitasun digitalerako esparru
europarra (DigCompEdu) aurkezten da. DigCompEdu oinarri zientifiko sendoko esparru bat da, politika
bideratzen laguntzen duena eta zuzenean egokitu daitekeena eskualde eta nazio mailako tresnak eta
prestakuntza-programak aplikatzeko. Halaber, hizkuntza eta ikuspegi bateratu bat ematen du, mugetatik
harago elkarrizketa egiteko eta jardunbide egokiak trukatzeko.
DigCompEdu esparrua hezkuntza-maila guztietako irakasleentzat da, Haur Hezkuntzatik goi-mailako
hezkuntzara eta helduen hezkuntzara, heziketa orokorra eta lanbide-heziketa, premia berezietarako
hezkuntza eta hezkuntza ez-formala barne. Helburutzat du erreferentzia-esparru orokor bat ematea
gaitasun digitalaren ereduak garatzen dituztenentzat; hots, estatu kide, eskualde-gobernu, nazio eta
eskualde mailako agentzia, irakaskuntza-erakunde, eta lanbide-prestakuntzaren hornitzaile publiko nahiz
pribatuentzat.
Aurkibidea
Hitzaurrea 06
Laburpen exekutiboa 08
Esker onak 10
Sarrera 12
DigCompEdu labur-labur 14
DigCompEdu azalduta 18
01 Konpromiso profesionala 19
02 Baliabide digitalak 20
03 Irakaskuntza eta ikaskuntza 20
04 Ebaluazioa 21
05 Ikasleak ahalduntzea 22
06 Ikasleen gaitasun digitala sustatzea 23
07 Ikuspegi orokorra 24

DigCompEdu xehe-xehe 26
01 Konpromiso profesionala 32
02 Baliabide digitalak 42
03 Irakaskuntza eta ikaskuntza 50
04 Ebaluazioa 60
05 Ikasleak ahalduntzea 68
06 Ikasleen gaitasun digitala sustatzea 76

Glosarioa 88
Irudien zerrenda 93
Taulen zerrenda 93
Hitzaurrea
Azterlan honetan, esparru bat aurkezten da, Europan irakasleen gaitasun digitala garatzeko.
Azterlanak helburutzat du estatu kideei laguntzea beren herritarren gaitasun digitala bultzatzeko
eta hezkuntza arloan berrikuntza sustatzeko egiten duten ahaleginean. Esparrua nazio, eskualde
eta toki mailan irakasleen gaitasun digitala sustatzeko egiten diren ahaleginak babesteko dago
egina, erreferentzia-esparru bateratu bat eskainiz, hizkuntza eta logika berberarekin.

IZB 2005ean hasi zen aro digitalerako ikaskuntzaren eta trebetasunen gainean ikertzen, helburu
hauekin: ebidentzian oinarritutako laguntza-politika hornitzea Europako Batzordeari, teknologia
digitalak indartzeko, hezkuntzan eta prestakuntzetan berrikuntza sustatze aldera; bizialdi osoko
ikaskuntza eskuratzeko aukera hobetzea, eta enplegurako, norberaren garapenerako eta gizarte-
inklusiorako beharrezkoak diren trebetasun eta gaitasun digital berriak eskura jartzea. 20tik gora
azterlan garrantzitsu egin dira gai horietaz, eta, horien harira, 120tik gora argitalpen plazaratu.

Hezkuntzaren eta ikaskuntzaren arloko aldaketa digitalari eta trebetasun eta gaitasunen arloan
etengabe aldatzen ari diren eskakizunei aurre egiteko gaitasun-garapenaren gaineko azterlan berriek
helburutzat izan dute gaitasun digitalari buruzko esparruak garatzea herritarrentzat (DigComp),
hezkuntza-erakundeentzat (DigCompOrg) eta kontsumitzaileentzat (DigCompConsumers).
Halaber, 2016an, goi-mailako ikastetxeak zabaltzeko esparru bat argitaratu zen (OpenEdu), bai eta
ekintzailetzarako esparru bat ere (EntreComp). Esparru horietako batzuetan, (auto)ebaluaziorako
tresnak daude. Orobat egin dira ikerketak gai hauek aztertzeko: ikaskuntzaren analisia, MOOCak
(MOOCKnowledge, MOOCs4inclusion), pentsamendu konputazionala (Computhink) eta teknologia
digitalak hezkuntzan txertatzeko eta modu berritzailean erabiltzeko politikak. Hezkuntzarako
bloke-kateei buruzko azterlan bat ere martxan dago.

IZBren zientziagunean, azterlan horiei buruzko informazio gehiago aurki daiteke:


https://ec.europa.eu/jrc/en/research-topic/learning-and-skills.

Yves Punie
Unitateko zuzendariordea
IZBko Zuzendaritza Nagusia, Giza Kapitalaren eta Enpleguaren Unitatea
Europako Batzordea

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 7


Laburpen
exekutiboa

Europako estatu kide ugari konturatzen ari dira irakasleek gaitasun digital batzuk behar
dituztela, beren lanbideari lotuak, teknologia digitalen ahalmenaz baliatzeko, hezkuntza
hobetze eta berritze aldera. Behar horri erantzuteko sortu zen, hain zuzen, irakasleen gaitasun
digitalerako esparru europarra (DigCompEdu).

1. IRUDIA: DIGCOMPEDU ESPARRUA

8 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DigCompEdu esparruak helburutzat du irakasleen gaitasun Lehen bi etapetan, Hasiberria (A1) eta Esploratzailea (A2),
digitalak bildu eta deskribatzea: oinarrizko 22 gaitasun irakasleek informazio berria bereganatzen dute, eta oinarrizko
proposatzen ditu, 6 arlotan antolatuak (1. irudia). 1. arloak jardunbide digitalak garatzen dituzte; hurrengo bi etapetan,
lanbide-ingurune orokorra du xede, hots, irakasleek nola Integratzailea (B1) eta Aditua (B2), jardunbide digitalak
erabiltzen dituzten teknologia digitalak lankide, ikasle, guraso aplikatzen, are gehiago zabaltzen eta egituratzen dituzte;
eta beste interesdun batzuekiko elkarrekintzetan, beren goiko etapetan, Liderra (C1) and Aurrendaria (C2), ezagutza
lanbide-garapenerako eta erakunde osoaren onurarako. 2. partekatzen dute, zalantzan jartzen dituzte jardunbideak eta
arloak aztergai ditu baliabide digitalak ikaskuntzarako modu jardunbide berriak garatzen dituzte.
eraginkor eta arduratsuan erabili, sortu eta partekatzeko
beharrezkoak diren gaitasunak. 3. arloak aztergai du Nazio eta eskualde mailan berariaz irakasleei dagozkien
teknologia digitalak irakaskuntza eta ikaskuntzarako nola gaitasun digitalak zein diren zehazteko egindako lana
erabili. 4. arloa ebaluazioa hobetzeko estrategia digitalak laburbiltzen du DigCompEdu esparruak. Erreferentzia-
erabiltzeari buruzkoa da. 5. arloak hizpide du teknologia esparru orokor bat eman nahi du gaitasun digitalaren
digitalek ikasleengan oinarritutako irakaskuntzarako eta ereduak egiten dituztenentzat: herrialde kide, eskualdeetako
ikasketa-estrategietarako duten ahalmena. 6. arloak xehe- gobernu, nazio eta eskualde mailako erakunde garrantzitsu,
xehe adierazten du zein diren ikasleen gaitasun digitala hezkuntza erakunde, eta lanbide-prestakuntza publiko edo
sustatzeko beharrezkoak diren gaitasun pedagogiko pribatua ematen duten erakundeentzat. Hezkuntza-maila
espezifikoak. Gaitasun bakoitzaren izenburua eta deskribapen orotako irakasleentzat da, haurrekin hasi eta goi-mailako
labur bat ematen dira, erreferentzia-puntu nagusi gisa balio eta helduentzako hezkuntzarekin buka, tartean direlarik
dutenak (7. taula, 24. or.). hezkuntza orokorra eta lanbide-heziketa, premia berezietarako
hezkuntza, eta ikaskuntza ez-arautua. Testuinguru eta helburu
Esparruak orobat proposatzen du bilakaera-eredu bat, espezifikora egokitzea eta moldatzea bultzatzen du.
irakasleei beren gaitasun digitala ebaluatzen eta garatzen
laguntzeko. Sei etapa deskribatzen ditu, irakasleek gaitasun Europako Batzordeko Ikerketa Zentro Bateratuak
digitalak garatu ahala igaro ohi dituztenak, irakasleei (IZB), Hezkuntza, Gazteria eta Kulturako Zuzendaritza
laguntzeko zer etapatan dauden identifikatzen eta zer pauso Orokorraren (DG EAC) izenean, egindako lanean oinarritzen
eman behar dituzten erabakitzen, beren gaitasuna hobetzeko. da esparrua.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 9


Esker onak

DigCompEdu esparrua elkarlanaren emaitza da, askok Laguntzaile talde handiena DigCompEdu lantegian parte
lagundu baitute esparrua bere etapa guztietan moldatzen hartu zuten adituena da. Izenez ezagutzen ditugu, eta
eta hobetzen. Eskerrak eman nahi dizkizuegu denoi. funtsezkoak izan dira esparrua eratzeko. Zuen ezagutzei esker,
gaitasunak eta gaitasun-arloak berriro antolatu eta moldatu
Eskerrak zor dizkiegun pertsona guztien izenak ez dakizkigu. ditugu, koherentzia orokorra bermatzearren. Mila esker izan
2016ko urrian Atenasen egindako eTwinning konferentziako genituen elkarrizketa biziengatik eta haietatik ateratako
hiru lantegi-saio espezializatuetako batean parte hartu irtenbideengatik: Igor Balaban, Zagrebeko Unibertsitatea,
zuten 100etik gora irakasleei eskerrak eman behar dizkiegu. Kroazia; Anja Balanskat, European Schoolnet (EUN); Helen
Gure hasierako proposamenaren ebaluazio errealista bat Beetham, GB; Jeroen Bottema, Inholland Unibertsitatea,
egin zenuten, aukera eman ziguna proposamen hura Herbehereak; Vincent Carabott, Hezkuntza eta Enplegu
irakasleen beharretara egokitzeko. Interesdunei egindako Ministerioa, Malta; Maria Jesús García, Hezkuntza Ministerioa,
online kontsultan parte hartu zenuten 72 pertsonei Espainia; Michael Hallissy, H2 Learning, Irlanda; Marijana
ere eskerrak eman nahi dizkiegu. Zuen ekarpenei eta Kelentric, Centre for ICT in Education, Norvegia; Katrin Kiilaspää,
feedbackari esker, esparruaren bertsio hobea eta egokiagoa HITSA Hezkuntzarako Informazio Teknologiaren Funtsa,
sortu dugu. Estonia; Seamus Knox, Hezkuntza Ministerioa, Irlanda; Alvida

10 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


ESKER ONAK

Bereziki eskerrak eman nahi dizkiogu aditu talde txiki bati,


aditu horiek beren burua eskaini baitzuten esparruaren
xehetasun konplexuak zalantzan jartzeko, berrikusteko
eta hobetzeko, eta, hala, beren ezagutzen bidez esparrua
nabarmen hobetzeko: Josie Fraser, Wikimedia, GB; Regina
Obexer, MCI Management Center Innsbruck, Austria; Cristóbal
Suárez-Guerrero, Valentziako Unibertsitatea, Espainia.

Orobat eman nahi dizkiegu eskerrak beren iruzkin


eta oharren bidez lana aberastu zutenei: Alessandro
Brolpito, ETF, Turin, Italia; Martina Emke, Servicestelle
Offene Hochschule Niedersachsen gGmbH, Alemania;
Radovan Krajnc, Hezkuntza Institutu Nazionala, Eslovenia;
Nives Kreuh, Hezkuntza Institutu Nazionala, Eslovenia;
Niki Lambropoulos, Grezia; Carlos Marcelo, Sevillako
Unibertsitatea, Espainia; Stephan Müller, Johannes
Gutenberg-Universität Mainz, Alemania; Jennifer Tiede,
Universität Würzburg, Alemania; Nicola Brocca, Heidelberg
Hezkuntza Eskola, Alemania.

Oso esker bereziak Europako Trebakuntza 2020


Trebetasun eta Gaitasun Digitaletarako Lantaldeko
kideei. Nork bere herrialdeko ikuspegitik, esparrua nola
hobetu ulertzen lagundu zeniguten, ororentzat baliagarria
izan dadin.

Oso esker oneko gatzaizkie Hezkuntza, Gazteria eta


Kulturako Zuzendaritza Orokorreko (DG EAC) lankideei,
esparrua garatzen lagundu baitigute etapa guztietan:
Lozdiené, Hezkuntzaren Garapenerako Zentroa, Lituania; Georgi Dimitrov, Hannah Grainger Clemson, Deirdre
Margarida Lucas, CIDTFF, Aveiroko Unibertsitatea, Portugal; Hodson, Konstantin Scheller eta Nicolai Skafte. IZB
Iain Mac Labhrainn (MacLaren), Irlandako Unibertsitate barruan ere, asko lagundu digute, logistikaren eta
Nazionala, Galway, Irlanda; Mario Mäeots, Tartuko administrazioaren aldetik, Maria Dolores Romero
Unibertsitatea, Estonia; Frank Mockler, ECDL Fundazioa; Lise Lopezek, Emiliano Brunok, Patricia Farrerek eta Tanja
Møller, University College Copenhagen (UCC), Danimarka; Acunak. Zientziaren arloan, eskerrak eman nahi dizkiogu
Christina Papazisi, Hezkuntza Ministerioa, Grezia; Bram Pynoo, «Hezkuntzarako eta Trebetasunetarako IKT» taldeari,
Vrije Universiteit Brussel (VUB), Belgika; Daniela Ruzickova, haien feedbacka eta partaidetza oso baliagarria izan
Hezkuntza Institutu Nazionala, Hezkuntza Aholkularitzarako baita: Margherita Bacigalupo, Stephanie Carretero,
Zentroa eta Irakasleen Hezkuntza Etengaberako Zentroa, Andreia Inamorato dos Santos, Panagiotis Kampylis,
Txekiar Errepublika; Joao Sousa, Hezkuntza Ministerioa, Margarida Rodrigues eta Riina Vuorikari.
Portugal; Jens Tiburski, Saxoniako Hezkuntza Institutua,
Alemania; Jarmo Viteli, Tampereko Unibertsitatea, Finlandia; Azkenik, eskerrak Prodigioso Volcán SMko Rafaela Campaniri
Stephan Waba, Hezkuntza Ministerioa, Austria; Marta Zuvic, eta Lupe Cruzi. Zuen grafiko ederrek eta datuak aurkezteko
Rijekako Unibertsitatea, Kroazia. moduak berezi eta erakargarri egiten dute txosten hau.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 11


Sarrera

Teknologia digitalen ubikuotasunak sakon aldatu ditu gure bizitzako alderdi guztiak: gure
komunikatzeko modua, lan egiteko modua, aisialdia gozatzeko modua, bizitza antolatzeko modua
eta ezagutza eta informazioa eskuratzeko modua. Gure pentsamoldea eta jokamoldea aldatu
ditu. Teknologia digitalak edonon dauden mundu batean hazten ari da haurrak eta gazteak.
Ez dute besterik ezagutzen, eta ezinbesteko zaizkie. Horrek ez du esan nahi, ordea, teknologia
digitalak modu eraginkorrean eta ohartuki erabiltzeko trebetasun egokiak berez dituztenik.

Nazio mailako eta Europako politikek aitortzen dute ezinbestekoa dela herritar guztiei
teknologia digitalak modu kritikoan eta sormenez erabiltzeko beharrezkoak diren gaitasunak
ematea. Gaitasun digitalerako esparru europarrak (DigComp), zeina 2016tik 2017ra artean
eguneratu baitzen, premia horri erantzuten dio, egitura bat hornituz, Europako herritarrei
aukera ematen diena digitalki gai izatea zer den hobeto ulertzeko eta beren gaitasun digitala
garatzeko.

Europa, nazio eta eskualde mailako ekimen sorta handi bat dago derrigorrezko hezkuntzako
ikasleentzat. Ekimen horietan, hainbat gidalerro eta aholku ematen dira, gazteei beren gaitasun
digitala garatzeko bidea nola eman azaltzeko, maiz funtsezko trebetasunak eta herritartasun
digitala hizpide hartuta. Europako herrialde kide gehienetan, curriculumak garatu dira edo
garatzen ari dira, belaunaldi gazteak gizarte digitalean sormenez, kritikoki eta produktiboki
parte har dezakeela bermatzearren.

Hortaz, nazioarte, Europa, nazio eta eskualde mailan, interes handia dago irakasleak
beharrezkoak diren gaitasunez hornitzeko, teknologia digitalen ahalmena guztiz erabiltzeko,
irakaskuntza eta ikaskuntza hobetu eta ikasleak gizarte digital batean bizitzeko eta lan
egiteko behar bezala prestatze aldera. Europako herrialde kideetako askok jada garatu
dituzte, edo garatzen edo berrikusten ari dira, esparruak, autoebaluaziorako tresnak eta
prestakuntza-programak, arlo horretan irakasleen prestakuntza eta etengabeko garapen
profesionala bideratzeko.

12 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


SARRERA

Txosten honetan proposatzen den DigCompEdu esparruaren helburua irakasleen gaitasun


digitalerako dauden tresnez hausnartzea da, bai eta tresna horiek eredu koherente batean
laburbiltzea ere, hezkuntza-maila guztietako irakasleei aukera emango diena beren gaitasun
digital pedagogikoa modu integralean ebaluatu eta garatzeko.

DigCompEdu esparruaren helburua ez da nazio, eskualde eta toki mailan irakasleek zer
gaitasun digital duten jakiteko ahaleginak zapuztea. Alderantziz, herrialde kideetan hurbilketa
desberdinak egoteak elkarrizketa emankor eta iraunkor bat dakar, eta, alde horretatik,
onuragarria da. Esparruak helburutzat du elkarrizketa horrentzako oinarri amankomun bat
ematea, hizkuntza eta logika bateratu batekin, nazio, eskualde eta toki mailan irakasleen
gaitasun digitala garatzeko tresnak garatzeko, konparatzeko eta haietaz hitz egiteko
abiapuntu gisa.

Hortaz, DigCompEdu esparruak balio erantsia du, hau ematen duelako:

◆◆ oinarri sendo bat, politika bideratu dezakeena maila guztietan;

◆◆ eredu bat, tokiko interesdunei aukera ematen diena beren premietara egokitutako tresna
zehatz bat berehala garatzeko, oinarri kontzeptual bat garatzeko beharrik izan gabe;

◆◆ hizkuntza eta logika bateratu bat, lagungarria izan daitekeena mugetatik harago jardunbide
onenez hitz egiteko eta jardunbide horiek trukatzeko;

◆◆ erreferentzia bat, herrialde kideek eta beste interesdun batzuek dituzten, eta izango dituzten,
tresnen eta esparruen osotasuna eta ikuspegia baliozkotzeko.

Hasierako bibliografia-azterketa batean eta nazioarte, Europa, nazio eta toki mailan dauden
tresnen sintesian oinarri hartuta zenbait aditu eta profesionalekin izandako elkarrizketa eta
gogoeta batzuen emaitza da DigCompEdu esparrua. Elkarrizketen helburua ados jartzea
zen, batetik, irakasleen gaitasun digitalaren arlo eta elementu nagusien gainean, elementu
nagusiak eta bazterrekoak zein diren erabakitze aldera, eta, bestetik, arlo bakoitzeko gaitasun
digitalaren bilakaeraren logikaren gainean.

Proposatzen den ereduak forma eta ikuspegi ugari har zitzakeen. Ez ditu zapuztu edo
zalantzan jarri nahi beste ikuspegi batzuei jarraiki egindako antzeko ereduen baliozkotasuna
eta garrantzia. Dibertsitate hori onartu behar du, elkarrizketa pizteko irakasleen gaitasun
digitalen arloan etengabe aldatzen diren eskakizunei buruz.

Europako Batzordeko Ikerketa Zentro Bateratuak (IZB), Hezkuntza, Gazteria eta Kulturako
Zuzendaritza Orokorraren (DG EAC) izenean, egindako lanean oinarritzen da esparrua.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 13


DigCompEdu
labur-labur
DIGCOMPEDU LABUR-LABUR

2. IRUDIA: DIGCOMPEDU ARLOAK ETA IRISMENA

Irakasleak eredu dira hurrengo belaunaldientzat. Hortaz, Edonola ere, irakasleak ez dira ereduak soilik. Oroz gain,
behar-beharrezkoa da gizarte digital batean aktiboki parte ikaskuntzaren gidari dira, edo, are sinplekiago, irakasle.
hartzeko herritar guztiek behar duten gaitasun digitala Ikaskuntzan diharduten profesional gisa, ezinbestekoa
izatea irakasleek. Herritarrentzako gaitasun digitalerako da, bizitzarako eta lanerako beharrezkoak diren gaitasun
esparru europarrak (DigComp) gaitasun horiek zein diren digitalez gain, irakasleentzat espezifikoak diren gaitasun
zehazten du. DigComp onarpen handiko tresna bat bilakatu digitalak izatea, teknologia digitalak eraginkortasunez erabili
da gaitasun digitala neurtu eta egiaztatzeko, eta irakasleen ahal izateko irakasteko orduan. DigCompEdu esparruaren
prestakuntzarako eta garapen profesionalerako oinarri helburua irakasleentzat espezifikoak diren gaitasun digital
gisa erabili da Europan eta Europatik harago. Herritar gisa, horiek zehaztu eta deskribatzea da.
irakasleek gaitasun horiek izan behar dituzte gizartean
parte hartzeko, hala pertsonalki nola profesionalki. Eredu DigCompEdu esparruak sei arlo bereizten ditu, irakasleen
diren aldetik, gai izan behar dute ikasleei beren gaitasun gaitasun digitalak adierazten dituztenak, eta guztira 22
digitala erakusteko eta teknologia digitalen erabilera kritiko gaitasun ditu (ikus 3. irudia, 16. or.).
eta sormenezkoa transmititzeko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 15


DIGCOMPEDU LABUR-LABUR

3. IRUDIA: DIGCOMPEDU GAITASUNAK ETA HAIEN ARTEKO LOTURAK

Sei DigCompEdu arloek irakasleen jarduera profesionalen 4. arloa: Ebaluazioa


alderdiak dituzte hizpide: Ebaluazioa hobetzeko teknologia eta estrategia digitalak
erabiltzea.
1. arloa: Konpromiso profesionala
Teknologia digitalak erabiltzea komunikatzeko, elkarlanean 5. arloa: Ikasleak ahalduntzea
aritzeko eta profesionalki garatzeko. Teknologia digitalak erabiltzea inklusioa, pertsonalizazioa
eta ikasleen partaidetza aktiboa areagotzeko.
2. arloa: Baliabide digitalak
Gaitasun digitalak eskuratu, sortu eta partekatzea. 6. arloa: Ikasleen gaitasun digitala sustatzea
Ikasleak gaitzea teknologia digitalak sormenez eta arduraz
3. arloa: Irakaskuntza eta ikaskuntza erabiltzeko, informatzeko, komunikatzeko, edukiak sortzeko,
Irakaskuntzan eta ikaskuntzan teknologia digitalen erabilera ongizaterako eta arazoak konpontzeko.
kudeatu eta antolatzea.

2. arlotik 5. arlora arteko arloek osatzen dute DigCompEdu esparruaren muina. Arlo horiek, batera, irakasleen gaitasun
pedagogiko digitala azaltzen dute; alegia, irakasleek zer gaitasun behar dituzten, irakaskuntza- eta ikaskuntza-
estrategia eraginkor, inklusibo eta berritzaileak sustatzeko. 1., 2. eta 3. arloek oinarritzat dituzte ikaskuntza-prozesu
orok, teknologien bidez lagunduta edo ez, izan ohi dituen etapak. Arlo horietan zerrendatutako gaitasunek aditzera
ematen dute nola erabil ditzakegun teknologia digitalak modu eraginkor eta berritzailean, irakaskuntza eta ikaskuntza
planifikatzean (2. arloa), aplikatzean (3. arloa) eta ebaluatzean (4. arloa). 5. arloak azpimarratu egiten du zer ahalmen
duten teknologia digitalek ikasleengan oinarritutako irakaskuntza- eta ikaskuntza-estrategiak sortzeko. Arlo hori
zeharkako arlo bat da, printzipio-gidari batzuk baititu, 2., 3. eta 4. arloetan zehazten diren arloentzat garrantzitsuak
eta osagarriak direnak.

16 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU LABUR-LABUR

Esaterako, 2. arloko gaitasunak dituzten irakasleek baliabide Esparruaren mami pedagogiko hori 1. eta 6. arloek osatzen
digitalak aukeratu, sortu eta egokituko dituzte, ikasketa- dute. 1. arloak lanbide-ingurune orokorra du xede, hots,
helburuarekin eta ikasle taldearen gaitasun-mailarekin irakasleek nola erabiltzen dituzten teknologia digitalak
bat etor daitezen. Idealki, ikasleei ikasketa-helburu lankide, ikasle, guraso eta beste interesdun batzuekiko
jakin bat eraginkortasunez betetzen lagunduko dieten elkarrekintzetan, beren lanbide-garapenerako eta erakunde
ikasketa-jarduerak aukeratu eta/edo bilduko dituzte. 5. osoaren onurarako. 6. arloak xehe-xehe adierazten du zein
arloko gaitasunak dituen irakasle batek baliabide digitalak diren ikasleen gaitasun digitala sustatzeko beharrezkoak
aukeratu, sortu eta egokituko ditu, ikasleak ahalduntzeko. diren gaitasun pedagogiko espezifikoak.
Alde horretatik, baliabideak ikasle guztien eskura jarriko
ditu, ikasbide desberdin eta pertsonalizatuak prestatuko Bi arloek aitortzen dute irakaslearen gaitasun digitala
ditu, eta ikasle guztiak inplikarazi eta parte harrarazteko irakaskuntzan eta ikaskuntzan teknologia digitalari ematen
xedearekin diseinatuko ditu baliabideak. Jakina, gaitasun zaion erabilera konkretutik harago doala. Gaitasun digitala
digitalak dituen irakasle batek bi helburu multzoak izan duten irakasleek irakaskuntzaren eta ikaskuntzaren gertaleku
behar ditu kontuan, hots, delako ikasketa-helburuari heldu den ingurune osoa hartu behar dute aintzat. Beraz, irakasleen
behar dio (2. arloa), eta ikasleak ahaldundu behar ditu (5. gaitasun digitalaren parte da ikasleak aro digitalean bizitzan
arloa). Aurrekoa aukeratze- eta sortze-prozesuaren parte eta lanean aktiboki parte hartzeko prestatzea eta teknologia
da; azkena, berriz, 2., 3. eta 4. arloetako gaitasun guztiei digitalen onurak biltzea, jardunbide pedagogikoa eta
aplika dakieke. antolamendu-estrategiak hobetzeko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 17


DigCompEdu
azalduta
DIGCOMPEDU AZALDUTA

4. IRUDIA: DIGCOMPEDU ESPARRUAREN LABURPENA

01 Konpromiso profesionala
Irakasleen gaitasun digitalaren adierazle da teknologia digitalak erabiltzeko duten gaitasuna, hala irakaskuntza
hobetzeko, nola lankide, ikasle, guraso eta hirugarrengoekiko elkarrekintzak hobetzeko, beren lanbide-garapenerako eta
erakundearen eta irakaskuntzaren onurarako eta berrikuntza etengaberako. Hori da 1. arloaren muina.

Konpromiso profesionala

Antolamendu mailako Lankidetza Gogoetan Etengabeko garapen


komunikazioa profesionala oinarritutako profesional (EGP)
jardunbidea digitala
Teknologia digitalak Teknologia digitalak
erabiltzea ikasle, guraso erabiltzea beste irakasle Banaka eta kolektiboki Iturri eta baliabide
eta hirugarrengoekin anto- batzuekin lankidetzan hausnartzea, modu digitalak erabiltzea
lamendu mailako komu- aritzeko, jakintza eta kritikoan ebaluatzea eta profesionalak etengabe
nikazioa hobetzeko. Lanki- esperientzia partekatuz modu aktiboan garatzea garatzeko.
detzan arituz antolamendu eta trukatuz eta norberaren eta hezkuntza-
mailako komunikazio- elkarlanean jardunbide komunitatearen jardunbide
estrategiak garatzen eta pedagogikoak berrituz. pedagogiko digitala.
hobetzen laguntzea.

1. TAULA: 1. ARLOA - KONPROMISO PROFESIONALA

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 19


DIGCOMPEDU AZALDUTA

02 Baliabide digitalak
Gaur egun, irakasleek hezkuntza-baliabide digital andana dute, irakasteko erabil dezaketena. Irakasleek garatu behar
duten funtsezko gaitasunetako bat da baliabide andana hori kudeatzea, ikasketa-helburuekin, ikasle taldearekin eta
irakasteko metodologiarekin hobekien bat datozen baliabideak identifikatzea, material andana egituratzea, loturak egitea,
eta irakasten laguntzeko baliabideak moldatzea, gehitzea eta garatzea.

Era berean, kontuan izan behar dute eduki digitala nola erabili eta kudeatu modu arduratsuan. Copyright-arauak errespetatu
behar dituzte baliabideak erabiltzean, moldatzean eta partekatzean, eta isilpeko edukiak eta datuak babestu behar dituzte,
hala nola azterketa digitalak eta ikasleen notak.

Baliabide digitalak

Baliabide digitalak aukeratzea Baliabide digitalak sortu eta Baliabide digitalak kudeatu,
moldatzea babestu eta partekatzea
Irakasteko eta ikasteko baliabide
digitalak identifikatu, ebaluatu Baliabideak (lizentzia irekikoak eta Eduki digitala antolatzea eta ikasle,
eta aukeratzea. Ikasketa-helburu beste) moldatzea eta erabiltzea, zilegi guraso eta beste irakasleen esku
espezifikoa, testuingurua, ikuspegi bada. Hezkuntza-baliabide digitalak jartzea. Isilpeko eduki digitala
pedagogikoa eta ikasle taldea sortzea (bakarrik edo elkarlanean). eraginkorki babestea. Pribatutasun-
aintzat hartzea, baliabide digitalak Baliabide digitalak diseinatzean eta copyright-arauak errespetatu eta
aukeratzean eta horien erabilera eta erabilera planifikatzean, behar bezala aplikatzea. Lizentzia
planifikatzean. aintzat hartzea ikasketa-helburu eta hezkuntza-baliabide irekiak nola
zehatzak, testuingurua, metodologia erabili eta sortu ulertzea, eta lan bat
pedagogikoa eta ikasle taldea. norena den nola adierazi jakitea.

2. TAULA: 2. ARLOA - BALIABIDE DIGITALAK

03 Irakaskuntza eta ikaskuntza


Teknologia digitalek hainbat modutara bikaindu eta hobetu ditzakete ikaskuntza- eta irakaskuntza-estrategiak. Dena den, edozein
estrategia edo ikuspegi pedagogiko aukeratzen dela ere, irakaslearen gaitasun digital espezifikoa teknologia digitalen erabilera
ikaskuntza-prozesuaren fase eta testuinguru guztietan eraginkortasunez antolatzean datza. Arlo honen –eta agian esparru osoaren–
funtsezko gaitasuna 3.1: Irakaskuntza da. Ikaskuntza-prozesuaren etapa guztietan teknologia digitalen erabilera diseinatzeari,
planifikatzeari eta aplikatzeari egiten dio erreferentzia gaitasun horrek.

3.2 eta 3.4 gaitasunek gaitasun hori osatzen dute, eta nabarmentzen dute teknologia digitalen benetako ahalmena irakaskuntza-
prozesuaren arretagunea irakasleak gidatutako prozesuetatik ikaslearengan oinarritutako prozesuetara aldatzean datzala. Hortaz,
gaitasun digitala duten irakasleen eginkizuna ikasleen tutore eta gidari izatea da, ikasleak poliki-poliki gero eta autonomoagoak
bilakatu ahala. Alde horretatik, gaitasun digitala duten irakasleek gai izan behar dute beste modu batzuetara diseinatzeko,
teknologia digitalez lagunduta, ikasleei banaka zein taldean orientazioa eta laguntza emate aldera (3.2), bai eta ikasleek
erregulatutako (3.4) eta elkarlanean oinarritutako (3.3) ikaskuntza-jarduerak hasi, sostengatu eta ikuskatzeko ere.

20 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU AZALDUTA

Irakaskuntza eta ikaskuntza

Irakaskuntza Orientazioa Elkarlanean ikastea Ikaskuntza


Tresna eta zerbitzu digitalak autoerregulatua
Gailu eta baliabide Teknologia digitalak
erabiltzea ikasleekiko elka-
digitalak aplikatzea erabiltzea ikasleen Teknologia digitalak
rrekintza –banaka zein
irakaskuntza-prozesuan, arteko elkarlana sustatu erabiltzea autoerregula-
taldean– hobetzeko, ikas-
irakaskuntza-jardunbideak eta hobetzeko. Ikasleak tutako ikaskuntza-
kuntza-saioen barruan eta
hobetzeko. Irakaskuntza trebatzea talde atazetan prozesuei laguntzeko,
haietatik kanpo. Teknologia
digitaleko esku-hartzeak teknologia digitalak erabil hala nola ikasleei aukera
digitalak erabiltzea orien-
behar bezala egituratu, ditzaten, komunikazioa, emateko beren ikaskuntza
tazio eta laguntza egokia
kudeatu eta antolatzea. elkarlana eta ezagutza planifikatu, ebaluatu eta
eta espezifikoa emateko.
Irakaskuntzarako formatu elkarlanean sortzeko horretaz hausnartzeko,
Orientazioa eta laguntza
eta metodo pedagogiko gaitasuna hobetze aldera. aurrerapausoak ikusteko,
emateko forma eta
berriak probatu eta ezagutza partekatzeko eta
formatu berriak probatu eta
garatzea. sormenezko konponbideak
garatzea.
bilatzeko.

3. TAULA: 3. ARLOA - IRAKASKUNTZA ETA IKASKUNTZA

04 Ebaluazioa Ebaluazioa
Ebaluazioa lagungarri edo oztopo izan daiteke
hezkuntza berritzeko. Teknologia digitalak
Ebaluazio-estrategiak
irakaskuntzan eta ikaskuntzan txertatzean, kontuan
izan behar dugu teknologia digitalek nola hobetu Tresna digitalak erabiltzea ebaluazio formatibo
dezaketen existitzen diren ebaluazio-estrategiak. Era eta batutzaileetarako. Ebaluazio-formatuen eta
berean, kontuan izan behar dugu nola erabil daitezkeen, -metodologien dibertsitatea eta egokitasuna hobetzea.
ebaluazio-planteamendu berritzaileak sortu edo
sustatzeko. Gaitasun digitala duten irakasleek gai
izan behar dute teknologia digitalak ebaluazioan
erabiltzeko, bi helburu horiek gogoan izanik. Frogak aztertzea
Ikasleen jarduerari, errendimenduari eta aurrerapausoei
Halaber, teknologia digitalak hezkuntzan ebaluaziorako, buruzko froga digitalak sortu, aukeratu, kritikoki aztertu
ikaskuntzarako, administraziorako edo beste helburu eta interpretatzea, irakaskuntzarako eta ikaskuntzarako
batzuetarako erabiltzeak berekin dakar datu ugari informazio-iturri gisa.
eskura izatea ikasle bakoitzaren ikasteko jokabidearen
gainean. Datu horiek aztertu eta interpretatzea eta
erabakiak hartzeko erabiltzea gero eta garrantzitsuagoa
bilakatzen ari da, ikaslearen jokabideari buruzko ohiko Feedbacka eta plangintza
frogen analisia osagarri izanik. Tresna digitalak erabiltzea ikasleei feedback puntuala eta
espezifikoa emateko. Irakaskuntza-estrategiak egokitzea
Era berean, teknologia digitalak lagungarri izan eta laguntza espezifikoa ematea, erabilitako tresna
daitezke ikasleen aurrerapausoak zuzenean digitalen bidez sortutako frogetan oinarrituta. Ikasle eta
ikuskatzeko, feedbacka errazteko eta irakasleek gurasoei tresna digitalen bidez eskuratutako frogak ulertzen
laguntzea, eta froga horiek erabakiak hartzeko erabiltzea.
beren irakasteko estrategiak ebaluatu eta egokitzeko.

4. TAULA: 4. ARLOA - EBALUAZIO DIGITALA

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 21


DIGCOMPEDU AZALDUTA

05 Ikasleak ahalduntzea
Hezkuntzan, teknologia digitalek ahalmena dute ikaslearengan oinarritutako estrategia pedagogikoak sostengatzeko eta
ikasleak ikasketa-prozesuan inplikatu eta prozesu horren jabe egiteko. Hori da teknologia digitalen alderdi sendoetako
bat. Hortaz, teknologia digitalak erabil daitezke ikasleak aktiboki inplika daitezen, hala nola gai bat aztertzeko, aukera
eta irtenbide desberdinak probatzeko, loturak ulertzeko, sormenezko irtenbideak aurkitzeko edo tramankuluak sortu eta
horretaz hausnartzeko.

Halaber, teknologia digitalak irakaskuntza desberdinduaren eta hezkuntza pertsonalizatuaren lagungarri izan daitezke,
ikasle bakoitzaren gaitasun-mailara, interesetara eta ikaskuntza-premietara egokitutako ikasketa-jarduerak eskainiz. Baina
beharrezkoa da desparekotasunak (hala nola teknologia digitalak edo trebetasun digitalak eskuratzeko desparekotasunak) ez
areagotzea eta teknologia horiek ikasle guztiek eskuratu ditzaketela bermatzea, hezkuntza-premia bereziak dituztenek ere bai.

Ikasleak ahalduntzea

Irisgarritasuna eta inklusioa Desberdintzea eta Ikasleen partaidetza aktiboa


Ikasle guztiek ikasteko baliabide pertsonalizatzea Tresna digitalak erabiltzea gai
eta jarduerak eskura ditzaketela Tresna digitalak erabiltzea ikasleen baten inguruan ikasleen partaidetza
bermatzea, baita premia bereziak askotariko ikaskuntza-premiei aktiboa eta sormenezkoa sustatzeko.
dituztenek ere. Arlo digitalean, erantzuteko, ikasleei aukera emanez Estrategia pedagogikoetan, teknologia
ikasleen itxaropen, trebetasun, nork bere abiaduran aurrera egiteko digitalak erabiltzea ikasleen zeharkako
erabilera eta uste okerrak, baita eta nork bere ikaskuntza-ibilbide eta abileziak, hausnarketa eta sormen-
tresna digitalak erabiltzeko mugak -helburuei jarraitzeko. espresioa sustatzeko. Ikaskuntza
ere (testuinguruarenak, fisikoak edo mundu errealeko testuinguru
kognitiboak), aintzatestea eta horiei berrietara zabaltzea, ikasleak
erantzutea. inplikatzen dituztenak jarduera
praktikoetan, ikerketa zientifikoan edo
irtenbide konplexuetan, edo aktiboki
gehiago inplikatzen dituztenak gai
konplexuetan.

5. TAULA: 5. ARLOA – IKASLEAK AHALDUNTZEA

22 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU AZALDUTA

06 Ikasleen gaitasun Ikasleen gaitasun


digitala sustatzea
digitala sustatzea
Gaitasun digitala irakasleek ikasleei irakatsi behar Alfabetatze mediatikoa eta informazio-arlokoa
dieten zeharkako gaitasunetako bat da. Beste
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea, ikas-
zeharkako gaitasun batzuk sustatzea irakasleen leak behartzen dituztenak informazio-premiak antolatzera,
gaitasun digitalaren parte da, baldin eta teknologia ingurune digitaletan informazioa eta baliabideak bilatzera,
digitalak erabiltzen badira zeharkako gaitasun informazioa antolatu, prozesatu, aztertu eta interpretatzera,
horiek sustatzeko. Ikasleen gaitasun digitala eta informazioaren eta iturrien sinesgarritasuna eta
sustatzea, berriz, osorik da irakasleen gaitasun fidagarritasuna konparatu eta kritikoki ebaluatzera.
digitalaren parte. Horregatik, abilezia horri arlo bat
eskaini behar zaio DigCompEdu esparruan.

Ikasleen gaitasun digitala herritarrentzako gaitasun Komunikazio eta lankidetza digitala


digitalerako esparru europarrean (DigComp) dago
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea,
jasota. Hortaz, DigCompEdu arloak logika berari
ikasleak behartzen dituztenak tresna digitalak eragin-
jarraitzen dio, eta bost gaitasun zerrendatzen
kortasunez eta modu arduratsuan erabiltzera komuni-
ditu, DigCompekin bat datozenak edukiari eta kaziorako, lankidetzarako eta partaidetza zibikorako.
deskribapenari dagokienez. Tituluak, ordea, egokitu
egin dira, esparru horren barruan alderdi eta ikuspegi
pedagogikoa nabarmentzeko.

Eduki digitalak sortzea


Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea,
ikasleak behartzen dituztenak beren burua baliabide digita-
len bidez adieraztera eta eduki digitala hainbat formatutan
egokitu eta sortzera. Ikasleei irakastea copyrighta eta
lizentziak nola aplikatzen diren eduki digitaletan, iturrien
aipuak nola egiten diren eta lizentziak nola aplikatzen diren.

Erabilera arduratsua
Neurriak hartzea ikasleen ongizate fisiko, psikologiko
eta soziala bermatzeko, teknologia digitalak erabiltzean.
Ikasleak ahalduntzea arriskuak kudeatu eta teknologia
digitalak modu seguru eta arduratsuan erabil ditzaten.

Baliabide digitalen bidez arazoak konpontzea


Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea,
ikasleak behartzen dituztenak arazo teknikoak identifikatu
eta konpontzera edo ezagutza teknologikoa sormenez beste
egoera batzuetara transferitzera.
6. TAULA: 6. ARLOA - IKASLEEN GAITASUN DIGITALA SUSTATZEA

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 23


07 Ikuspegi orokorra
1. Konpromiso 2. Baliabide 3. Irakaskuntza eta
profesionala digitalak ikaskuntza

1.1 Antolamendu mailako 2.1 Baliabide digitalak 3.1 Irakaskuntza


komunikazioa aukeratzea Gailu eta baliabide digitalak
Teknologia digitalak erabiltzea Irakasteko eta ikasteko baliabide aplikatzea irakaskuntza-prozesuan,
ikasle, guraso eta hirugarrengoekin digitalak identifikatu, ebaluatu irakaskuntza-jardunbideak
antolamendu mailako eta aukeratzea. Ikasketa-helburu hobetzeko. Irakaskuntza digitaleko
komunikazioa hobetzeko. espezifikoa, testuingurua, ikuspegi esku-hartzeak behar bezala
Lankidetzan arituz antolamendu pedagogikoa eta ikasle taldea egituratu, kudeatu eta antolatzea.
mailako komunikazio-estrategiak aintzat hartzea, baliabide digitalak Irakaskuntzarako formatu eta
garatzen eta hobetzen laguntzea. aukeratzean eta horien erabilera metodo pedagogiko berriak probatu
planifikatzean. eta garatzea.
1.2 Lankidetza profesionala
Teknologia digitalak erabiltzea 2.2 Baliabide digitalak sortu 3.2 Orientazioa
beste irakasle batzuekin eta moldatzea Tresna eta zerbitzu digitalak
lankidetzan aritzeko, jakintza Baliabideak (lizentzia irekikoak eta erabiltzea ikasleekiko elkarrekintza
eta esperientzia partekatuz eta beste) moldatzea eta erabiltzea, –banaka zein taldean– hobetzeko,
trukatuz eta elkarlanean jardunbide zilegi bada. Hezkuntza-baliabide ikaskuntza-saioen barruan eta
pedagogikoak berrituz. digitalak sortzea (bakarrik edo haietatik kanpo. Teknologia
elkarlanean). Baliabide digitalak digitalak erabiltzea orientazio eta
1.3 Gogoetan oinarritutako diseinatzean edo erabilera laguntza egokia eta espezifikoa
jardunbidea planifikatzean, aintzat hartzea emateko. Orientazioa eta laguntza
Banaka eta kolektiboki ikasketa-helburu zehatzak, emateko forma eta formatu berriak
hausnartzea, modu kritikoan testuingurua, metodologia probatu eta garatzea.
ebaluatzea eta modu aktiboan pedagogikoa eta ikasle taldea.
garatzea norberaren eta 3.3 Elkarlanean ikastea
hezkuntza-komunitatearen 2.3 Baliabide digitalak kudeatu, Teknologia digitalak erabiltzea
jardunbide pedagogiko digitala. babestu eta partekatzea ikasleen arteko elkarlana sustatu
Eduki digitala antolatzea eta ikasle, eta hobetzeko. Ikasleak trebatzea
1.4 Etengabeko garapen guraso eta beste irakasleen esku talde atazetan teknologia digitalak
profesional digitala jartzea. Isilpeko eduki digitala erabil ditzaten, komunikazioa,
Iturri eta baliabide digitalak eraginkorki babestea. Pribatutasun- elkarlana eta ezagutza elkarlanean
erabiltzea profesionalak etengabe eta copyright-arauak errespetatu sortzeko gaitasuna hobetze aldera.
garatzeko. eta behar bezala aplikatzea.
Lizentzia eta hezkuntza-baliabide 3.4 Ikaskuntza autoerregulatua
irekiak nola erabili eta sortu Teknologia digitalak erabiltzea
ulertzea, eta lan bat norena den autoerregulatutako ikaskuntza-
nola adierazi jakitea. prozesuei laguntzeko, hala nola
ikasleei aukera emateko beren
ikaskuntza planifikatu, ebaluatu
eta horretaz hausnartzeko,
aurrerapausoak ikusteko, ezagutza
partekatzeko eta sormenezko
konponbideak bilatzeko.
DIGCOMPEDU AZALDUTA

4. Ebaluazioa 5. Ikasleak 6.Ikasleen gaitasun


ahalduntzea digitala sustatzea

4.1 Ebaluazio-estrategiak 5.1 Irisgarritasuna eta 6.1 Informazio-alfabetatzea eta


Tresna digitalak erabiltzea inklusioa alfabetatze mediatikoa
ebaluazio formatibo eta Ikasle guztiek ikasteko baliabide Ikasteko jarduerak, atazak eta
ebaluazioak txertatzea, ikasleak
batutzaileetarako. Ebaluazio- eta jarduerak eskura ditzaketela
behartzen dituztenak informazio-
formatuen eta -metodologien bermatzea, baita premia bereziak premiak antolatzera, ingurune
dibertsitatea eta egokitasuna dituztenek ere. Arlo digitalean, digitaletan informazioa eta
hobetzea. ikasleen itxaropen, trebezia, baliabideak bilatzera, informazioa
erabilera eta uste okerrak, baita antolatu, prozesatu, aztertu eta
4.2 Frogak aztertzea tresna digitalak erabiltzeko mugak interpretatzera, eta informazioaren
eta iturrien sinesgarritasuna eta
Ikasleen jarduerari, ere (testuinguruarenak, fisikoak edo
fidagarritasuna konparatu eta
errendimenduari eta aurrerapausoei kognitiboak), aintzatestea eta horiei kritikoki ebaluatzera.
buruzko froga digitalak sortu, erantzutea.
aukeratu, kritikoki aztertu eta 6.2 Komunikazio eta lankidetza
digitala
interpretatzea, irakaskuntzarako 5.2 Desberdintzea eta
Ikasteko jarduerak, atazak eta
eta ikaskuntzarako informazio-iturri pertsonalizatzea ebaluazioak txertatzea, ikasleak
gisa. Tresna digitalak erabiltzea ikasleen behartzen dituztenak tresna
askotariko ikaskuntza-premiei digitalak eraginkortasunez eta modu
4.3 Feedbacka eta plangintza erantzuteko, ikasleei aukera arduratsuan erabiltzera komuni-
Tresna digitalak erabiltzea ikasleei emanez nork bere abiaduran kaziorako, lankidetzarako eta
partaidetza zibikorako.
feedback puntuala eta espezifikoa aurrera egiteko eta nork bere
emateko. Irakaskuntza-estrategiak ikaskuntza-ibilbide eta -helburuei 6.3 Eduki digitalak sortzea
egokitzea eta laguntza espezifikoa jarraitzeko. Ikasteko jarduerak, atazak eta
ematea, erabilitako tresna ebaluazioak txertatzea, ikasleak
digitalen bidez sortutako frogetan 5.3 Ikasleen partaidetza behartzen dituztenak beren burua
baliabide digitalen bidez adieraztera
oinarrituta. Ikasle eta gurasoei aktiboa
eta eduki digitala hainbat formatutan
tresna digitalen bidez eskuratutako Tresna digitalak erabiltzea egokitu eta sortzera. Ikasleei irakastea
frogak ulertzen laguntzea, eta gai baten inguruan ikasleen copyrighta eta lizentziak nola
froga horiek erabakiak hartzeko partaidetza aktiboa eta aplikatzen diren eduki digitaletan,
erabiltzea. sormenezkoa sustatzeko. iturrien aipuak nola egiten diren eta
Estrategia pedagogikoetan, lizentziak nola aplikatzen diren.
teknologia digitalak erabiltzea 6.4. Erabilera arduratsua
ikasleen zeharkako abileziak, Neurriak hartzea ikasleen ongizate
hausnarketa eta sormen-espresioa fisiko, psikologiko eta soziala
sustatzeko. Ikaskuntza mundu bermatzeko, teknologia digitalak
erabiltzean. Ikasleak ahalduntzea
errealeko testuinguru berrietara
arriskuak kudeatu eta teknologia
zabaltzea, ikasleak inplikatzen digitalak modu seguru eta
dituztenak jarduera praktikoetan, arduratsuan erabil ditzaten.
ikerketa zientifikoan edo irtenbide
6.5 Baliabide digitalen bidez
konplexuetan, edo aktiboki
arazoak konpontzea
gehiago inplikatzen dituztenak gai Ikasteko jarduerak, atazak
konplexuetan. eta ebaluazioak txertatzea,
ikasleak behartzen dituztenak
arazo teknikoak identifikatu
eta konpontzera edo ezagutza
teknologikoa sormenez beste egoera
batzuetara transferitzera.

7. TAULA: DIGCOMPEDU ESPARRUAREN IKUSPEGI OROKORRA


DigCompEdu
xehe-xehe
DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Nola gara dezakete irakasleek gaitasun digitala?


Atal honetan, sakonago deskribatuko dugu zer esan nahi duen irakasleek gaitasun digitala izateak. 22 oinarrizko
gaitasunetako bakoitzean, ohiko jardueren zerrenda batekin osatuko dugu gaitasun-deskriptorea. Sei mailen bilakaera-
eredu bat proposatuko dugu, eta gaitasun-mailei buruzko adierazpenen taula bat, autoebaluaziorako.

Terminologia
Gaitasun-deskriptorea Jarduerak

Izenburua eta deskribapen labur bat. Deskribapen laburrak Gaitasun horren adibide diren jardueren zerrenda bat.
esaldi bat edo batzuk izan ditzake. Helburutzat du gaitasuna Zerrendak aditzera ematen die esparrua erabiltzen dutenei
hitz gutxitan osorik deskribatzea. Deskribapen hori da zer jarduera sartzen diren gaitasun horren barruan. Dena
erreferentzia nagusia. Deskribapen horretan sar daitekeen den, zerrenda ez da osoa: gaitasunaren ikuspegia eta
jarduera oro gaitasun horren adierazpentzat hartu behar irismena zein diren adierazten du, mugatu gabe. Gainera,
da. Deskribapenetik kanpo gelditzen den jarduera oro ez teknologia digitalak eta erabilera-ereduak aldatu ahala,
da gaitasun horren parte. zerrendatutako jarduera batzuek aplikagarri izateari utziko
diote, eta beste jarduera batzuk gehitu beharko dira.

Bilakaera

Deskribapen orokor bat, gaitasun hori gaitasun-maila


bakoitzean nola adierazten den azaltzen duena. Bilakaera
metagarria da: goi-mailako desktriptore bakoitzean behe-
mailako deskriptore guztiak sartzen dira. Bilakaerak delako
gaitasunaren berezko logikari jarraitzen dio; logikak ez du
zertan beste gaitasunena bezalakoa izan.

Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Gaitasun-mailari buruzko adierazpen batzuk, gaitasun-


maila bakoitzeko ohiko jardueren adibideak ematen
dituztenak. Adierazpen zerrenda hori etengabe berrikus
daiteke, eta gaitasun-bilakaera azaltzeko baino ez du
balio. Gaitasun-mailen bilakaera metagarria denez, goi-
mailetan trebea den pertsona batek gai izan behar du maila
horretako eta beheko mailetako jarduerak egiteko, maila
behekoeneko jarduerak izan ezik (A1).

Teknologia digitalak

Tauletan, «teknologia digitalak» kontzeptua termino orokor


gisa erabiltzen da baliabide eta gailu digitalei erreferentzia
egiteko, tarteko dela edozein motatako input digital:
softwarea (aplikazioak eta jolasak ere bai), hardwarea
(ikasgelarako teknologiak eta gailu mugikorrak, kasu) eta
eduki/datu digitalak (hots, edozein fitxategi, tarteko direla
irudiak, audioak eta bideoak). Txosten honetako terminologiari
buruz informazio gehiago izateko, ikus glosarioa.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 27


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera-eredua
Proposatzen dugun bilakaera-ereduaren helburua Dena den, maila horiek badute desabantaila handi bat;
irakasleei laguntzea da, beren indarguneak eta ahultasunak alegia, mehatxagarritzat har daitezkeela. Proposatzen
uler ditzaten. Horretarako, ereduak gaitasun digitalaren dugun DigCompEdu bilakaera-ereduaren helburu nagusia
garapen-etapak edo -mailak deskribatzen ditu. Kontsulta profesionalen garapen etengabearen euskarri izatea da.
errazteko, gaitasun-etapak Hizkuntzetarako Europako Ez du helburutzat esparru normatibo bat izatea, ezta
Erreferentzia Esparru Bateratuko (CEFR) gaitasun-mailekin errendimendua ebaluatzeko tresna bat izatea ere. Aitzitik,
lotuta daude, zeinak A1etik C2ra baitoaz. 22 gaitasunak sei etapatan azalduta daude, irakasleei
jakinarazteko non dauden, zer lortu duten eta zer pauso
CEFR taxonomia erabiltzeak zenbait alde on ditu. CEFR eman behar dituzten gaitasun espezifiko hori are gehiago
mailak ezagunak eta erabiliak direnez, irakasleentzat garatu nahi badute. Gaitasun-mailari buruzko adierazpenen
erraza da beren gaitasun digitalaren maila zein den helburua lorpenak ospatzea da, eta irakasleak beren
ulertzea eta ebaluatzea. Halaber, finkatutako maila horiek gaitasunak garatzera animatzea, pauso txikiak adieraziz,
erabiltzeak koherentzia ematen die Europako esparruei. pausoz pauso haien konfiantza eta gaitasuna areagotuko
Ikuspegi praktikotik, horrek zera esan nahi du: beren dutenak. Gaitasun-bilakaeraren ideia nagusia oinarrizko
curriculumean irakasleentzat espezifikoak diren gaitasun gaitasun bakoitza zer etapari jarraikiz garatu ohi den
digitalen zer maila duten adieraztean, irakasleek beren agerian jartzea da, irakasleei laguntzeko zer etapatan
hizkuntza-gaitasunerako erabiltzen dituzten maila berberei dauden identifikatzen eta gaitasuna hobetzeko zer neurri
egin diezaieketela erreferentzia. Are garrantzitsuagoa dena, zehatz hartu erabakitzen.
irakasleek badakitenez beren hizkuntza-gaitasunen mailak
desberdinak izan daitezkeela entzumena, mintzamena eta Horrenbestez, irakasleak DigCompEdu esparrua
idazmena konparatuz gero, normala egingo zaie beren beren garapen profesionalerako tresnatzat hartzera
gaitasun digitala arloka ebaluatu behar dela eta asko animatzearren, erabaki zen CEFR mailei eginkizun-
alda daitekeela arlo batetik beste batera. Horrek erraztu deskriptore motibatzaile batzuk jartzea, Hasiberriarekin
egingo die arreta garapen-premia espezifikoetan jartzen. (A1) hasi eta Aurrendariarekin(C2) buka. Deskriptore horien
Azkenik, ikuspegi kontzeptual batetik, CEFRek hiru bloketan helburua maila guztietako irakasleak motibatzea da, beren
antolatzen ditu sei mailak, agerian jarriz A1 eta A2, B1 eta lorpenak balioets ditzaten eta gaitasunak are gehiago
B2, eta C1 eta C2 mailak elkarrekin oso lotuta egon arren garatzeko gogoa izan dezaten.
jauzi kognitibo bat dagoela A2tik B1era eta B2tik C1era.
DigCompEdu gaitasunen bilakaeran ere hala gertatzen da.

28 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

5. IRUDIA: DIGCOMPEDU BILAKERA-EREDUA

Etapa horiek eta haien bilakaeraren logikak Bloomen irakaskuntzan eta ikaskuntzan integratzean datzala. Hortaz,
taxonomia berrikusia1 dute inspirazio-iturri. Ezaguna da pertsona horren gaitasun digitalaren garapenean, hurrengo
taxonomia horrek ongi azaltzen dituela ikasketa-bilakaera pausoa Aditu (B2) fasera mugitzea izango da; alegia,
ororen etapa kognitiboak, «Gogoratu» eta «Ulertutik», «Aplikatu» konfiantza irabaztea, hobeto ulertzea zerk funtzionatzen
eta «Aztertura», eta azkenik «Ebaluatu» eta «Sortura». Era duen, noiz eta zergatik, eta gai izatea irtenbide egokiak
berean, DigCompEduren lehen etapetan, Hasiberria (A1) eta eta berritzaileak aurkitzeko, bai eta egoera zailetarako ere.
Esploratzailea (A2), irakasleek informazio berria bereganatu,
eta oinarrizko jardunbide digitalak garatzen dituzte; hurrengo Alde horretatik, deskriptoreak orobat daude lotuta irakasle
bi etapetan, Integratzailea (B1) eta Aditua (B2), jardunbide batek komunitate profesional batean dituen indargune
digitalak aplikatu, gehiago garatu eta hausnarketagaitzat eta eginkizunekin. Esaterako, proiektu batean elkarlanean
hartzen dituzte; goiko etapetan, Liderra (C1) eta Aurrendaria ari diren irakasle talde batean, Integratzaile (B1) bat ezin
(C2), ezagutza transmititzen dute, jardunbideak kritikatzen egokiagoa da ideia eta tresna berriak ateratzeko; Aditu (B2)
dituzte, eta jardunbide berriak garatzen dituzte. mailako lankide bat hobea izango da horiek nola aplikatu
erabakitzeko; Esploratzaile (A2) mailako lankide batek
Gaitasun-maila bakoitzaren izena gaitasun-etapa horretan bikain identifika ditzake ikasleek teknologia digital horiek
teknologia digitalaren ohiko erabileraren ardatza zein den erabiltzean izan ditzaketen arazoak, eta taldeko Liderraren
adierazteko aukeratu da. Esaterako, Integratzaile (B1) (C1) edo Aurrendariaren (C2) eginkizuna proiektuari forma
mailan egoteak, irakaskuntza-jardunbideei dagokienez (3. ematea izango litzateke, teknologia digitalek ikaskuntza
arloa), esan nahi du irakaslearen une honetako gaitasun- hobetzeko eta ikasleak ahalduntzeko duten ahalmenaz
garapenaren arretagunea teknologia digital multzo bat baliatzearren.

1. Anderson, L.W., eta D. Krathwohl (Ed.) (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching and Assessing: a Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives.
Longman, New York.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 29


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Gaitasun-mailak
Oro har, gaitasun-mailek ezaugarri hauek dituzte:

Hasiberria (A1): Aditua (B2):

Hasiberriak jabetzen dira teknologia digitalek zer ahalmen Adituek teknologia digital batzuk erabiltzen dituzte,
duten jardunbide pedagogiko eta profesionala hobetzeko. konfiantzaz, sormenez eta modu kritikoan, beren lanbide-
Dena den, kontaktu gutxi dute teknologia digitalekin, eta jarduerak hobetzeko. Kontzienteki aukeratzen dituzte
eskolak prestatzeko, administraziorako edo erakunde teknologia digitalak egoera zehatzetarako, eta estrategia
barruko komunikaziorako erabiltzen dituzte. Hasiberriek digitalen onurak eta eragozpenak zein diren ulertzen saiatzen
gidaritza eta animoak behar dituzte beren ezagutzak dira. Jakin-goseak eta irekiak dira ideia berrietara; badakite
zabaltzeko eta beren gaitasun digitala pedagogiaren arloan oraindik gauza asko ez dituztela probatu. Esperimentazioa
aplikatzeko. erabiltzen dute beren estrategiak zabaldu, egituratu eta
sendotzeko. Adituak hezkuntza-erakunde ororen ardatza
Esploratzailea (A2): dira, jardunbideak berritzeko.

Esploratzaileak jabetzen dira teknologia digitalek zer


Liderra (C1):
ahalmen duten, eta teknologia digitalak esploratzeko
interesa dute, jardunbide pedagogiko eta profesionala Liderrek modu koherente eta integral batean erabiltzen
hobetze aldera. Teknologia digitalak erabiltzen hasi dituzte teknologia digitalak jardunbide pedagogiko eta
dira gaitasun digitalaren arlo batzuetan. Ez dute, ordea, profesionalak hobetzeko. Estrategia digital ugari dituzte, eta
metodologia integral edo koherenterik. Esploratzaileek badakite edozein egoeratan estrategia egokiena zein den.
animoak, ezagutza eta inspirazioa behar dituzte, hala nola Etengabe hartzen dituzte hausnarketagaitzat eta garatzen
lankideen ereduaren eta gidaritzaren bidez, elkarlaneko dituzte beren jardunbideak. Lankideekin informazioa trukatu,
jardunbide-truke baten barruan. eta beti dakite garapen eta ideia berriez. Inspirazio-iturri dira
besteentzat. Besteei beren ezagutzak helarazten dizkiete.
Integratzailea (B1):
Aurrendaria (C2):
Integratzaileek hainbat testuingurutan eta hainbat
helbururekin esperimentatzen dute teknologia digitalekin, Aurrendariek zalantzan jartzen dituzte gaur egungo
eta beren jardunbide askotan txertatzen dituzte. Sormenez jardunbide digital eta pedagogikoak, beraiek direlako
erabiltzen dituzte, beren lanbidearen zenbait arlo hobetzeko. jardunbide horien liderrak. Jarduera horien oztopoak edo
Beren jardunbide multzoa zabaltzeko gogoa dute. Dena eragozpenak interesatzen zaizkie, eta hezkuntza are gehiago
den, oraindik ahaleginak egiten ari dira egoera bakoitzean berritzeko nahiak bultzatuta egiten dute lan. Aurrendariek
hobekien zer tresnak funtzionatzen duten ulertzeko oso berritzaileak eta konplexuak diren teknologia digitalekin
eta teknologia digitalak estrategia eta metodologia esperimentatzen dute, eta/edo metodologia pedagogiko
pedagogikoekin uztartzeko. Denbora apur bat behar dute berriak garatzen dituzte. Aurrendariak bakarrak eta bakanak
probatu, hausnartu eta, elkarlan gogo-pizgarriarekin eta dira. Berrikuntzaren gidari dira, eta eredu dira irakasle
ezagutza-trukearekin batera, aditu bihurtzeko. gazteentzat.

Gaitasun guztietan, gaitasun-mailaren bilakaera metagarria da; alegia, goi-mailako deskriptore bakoitzean behe-mailako
deskriptore guztiak sartzen dira, lehen maila –hasiberria (A1)– salbu. Hau da: Aditua (B2) izateak esan nahi du gai izatea
A2 mailatik B2 mailara arteko adierazpenekin bat etortzeko, baina ez C1 eta C2 mailakoekin. Hasiberria (A1) maila,
oro har, A2 mailan edo goragoko mailetan dauden gaitasun jakin batzuen, hala nola ezagutza, trebetasun edo jarrera
batzuen, gabeziaren bidez deskribatzen da. Hortaz, esploratzaileak (A2) dira hasiberria (A1) mailako kezka eta zalantzak
gainditu dituztenak.
Gaitasun bakoitzari bilakaera jakin bat dagokio, delako gaitasunaren ezaugarrien arabera eta kontuan hartuta gaitasun-
maila handiago bat lortu ahala nola garatu ohi den. Dena den, gako-hitz batzuk behin eta berriz agertzen dira gaitasun-
maila batean, arlo bateko gaitasunetan zehar. 8. taulan jaso ditugu.

30 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

C2
JARDUNBIDE BALIABIDE IRAKASKUNTZAN EBALUAZIOAN IKASLEEN FORMATU
Aurrendaria
PROFESIONALEAN DIGITALEN BERRIKUNTZAK BERRIKUNTZAK PARTAIDETZAN BERRITZAILEAK
BERRIKUNTZAK ERABILERA EGITEA EGITEA BERRIKUNTZAK ERABILTZEA
EGITEA SUSTATZEA EGITEA IKASLEEN
GAITASUN
DIGITALA
SUSTATZEKO

C1
JARDUNBIDE ALDERDI GUZTIAK MODU ESTRATE- MODU KRITIKOAN IKASLEAK IKASLEEN GAITASUN
Liderra
PROFESIONALA KONTUAN GIKOAN ETA HAUSNARTZEA HOLISTIKOKI DIGITALA
EZTABAIDAGAI- HARTURIK HELBURU JAKIN EBALUAZIO- AHALDUNTZEA ALDERDI GUZTIAK
TZAT HARTZEA ERABILTZEA BATEKIN ESTRATEGIA KONTUAN HARTURIK
ETA BERRITZEA BALIABIDE ETA BERRITZEA DIGITALEZ ETA KRITIKOKI
ESTRATEGIA IRAKASLEEN SUSTATZEA
AURRERATUAK JARDUNA

B2 JARDUNBIDE ELKARREKINTZA- IRAKASTEKO BALIABIDE TRESNA MULTZO IKASLEEN


Aditua PROFESIONALA RAKO BALIABIDEAK ETA IKASTEKO DIGITAL BIDEZKO BAT MODU GAITASUN
HOBETZEA MODU ESTRATEGI- JARDUERAK EBALUAZIOA ESTRATEGIKOAN DIGITALA
KOAN ERABILTZEA HOBETZEA MODU ESTRATEGI- ERABILTZEA MODU ESTRATEGI-
KO ETA ERAGIN- IKASLEAK KOAN SUSTATZEA
KORREAN AHALDUNTZEKO
ERABILTZEA

B1 JARDUNBIDE BALIABIDE MODU OHIKO IKASLEAK IKASLEEN


Integratzailea
PROFESIONALA DIGITALAK ESANGURATSUAN EBALUAZIO- AHALDUNTZEA GAITASUN
ZABALTZEA IKASKUNTZA- INTEGRATZEA METODOAK DIGITALA
TESTUINGURUAN TEKNOLOGIA HOBETZEA SUSTATZEKO
TXERTATZEA DIGITALAK JARDUERAK
APLIKATZEA

A2
Esploratzailea AUKERA BALIABIDE IRAKASTEKO ETA EBALUAZIO- IKASLEENGAN IKASLEAK
DIGITALAK DIGITALAK IKASTEKO ESTRATEGIA OINARRITUTAKO TEKNOLOGIA
ESPLORATZEA ESPLORATZEA ESTRATEGIA DIGITALAK ESTRATEGIAK DIGITALAK
DIGITALAK ESPLORATZEA ESPLORATZEA ERABILTZERA
ESPLORATZEA BULTZATZEA

A1 KONTZIENTE; KONTZIENTE; KONTZIENTE; KONTZIENTE; KONTZIENTE; KONTZIENTE;


Hasiberria ZIURTASUNIK EZ: ZIURTASUNIK EZ; ZIURTASUNIK EZ; ZIURTASUNIK EZ; ZIURTASUNIK EZ; ZIURTASUNIK EZ;
OINARRIZKO OINARRIZKO OINARRIZKO OINARRIZKO OINARRIZKO OINARRIZKO
ERABILERA ERABILERA ERABILERA ERABILERA ERABILERA ERABILERA

Mailak

1 2 3 4 5 6

KONPROMISO BALIABIDE IRAKASKUNTZA EBALUAZIOA IKASLEAK IKASLEEN


PROFESIONALA DIGITALAK ETA IKASKUNTZA AHALDUNTZEA GAITASUN DIGITALA
SUSTATZEA

8. TAULA: DIGCOMPEDU GAITASUNEN BILAKAERA ARLOZ ARLO

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 31


01

Konpromiso
profesionala
Antolamendu mailako komunikazioa
Teknologia digitalak erabiltzea ikasle, guraso eta hirugarrengoekin antolamendu mailako komunikazioa hobetzeko.
Lankidetzan arituz antolamendu mailako komunikazio-estrategiak garatzen eta hobetzen laguntzea.

Jarduerak
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikaskuntza-baliabide ◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea hezkuntza-
gehigarriak eta informazioa sortu eta ikasleen (eta proiekturako garrantzitsuak diren hirugarrengoekin,
gurasoen) eskura jartzeko. hala nola gonbidatuko diren adituekin eta bisitatuko
diren lekuekin.
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea antolamendu mailako
prozedurak jakinarazteko ikasle eta gurasoei, hala ◆◆ Erakundearen webgunearen bidez komunikatzea,
nola arauak, hitzorduak eta jarduerak. edo kontratatutako teknologia digital, plataforma
edo komunikazio-zerbitzu korporatiboen bidez.
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleei eta
gurasoei banaka informazioa emateko, hala nola ◆◆ Erakundearen webgunea edo ikasketa-ingurune
aurrerabideaz eta intereseko kontuez. birtuala edukiz hornitzea.

◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea lankideekin ◆◆ Elkarlanean, antolamendu mailako komunikazio-


komunikatzeko erakunde barruan eta handik kanpo. estrategiak garatzen eta hobetzen laguntzea.

34 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Gutxitan erabiltzen ditut teknologia digitalak


erabiltzea komunikaziorako. komunikaziorako.
(A1)

Esploratzailea Kontziente izatea eta Ikasle, guraso, lankide eta laguntzaileekin


oinarrizko moduan komunikatzeko erabiltzen ditut teknologia
(A2) erabiltzea teknologia digitalak.
digitalak komunikaziorako.

Integratzailea Teknologia digitalak Komunikazio-bide eta -tresna desberdinak


eraginkortasunez eta erabiltzen ditut, komunikazio-helburuaren eta
(B1) arduraz erabiltzea testuinguruaren arabera.
komunikaziorako.
Modu arduratsuan eta etikoan komunikatzen naiz
teknologia digitalen bidez; alegia, netiketa eta
erabilera arduratsurako arauak errespetatuaz.

Aditua Teknologia digitalak modu Bide, formatu eta estilo egokiena aukeratzen dut,
egituratu eta kontzientean komunikazio-helburu eta testuinguru bakoitzerako.
(B2) erabiltzea komunikaziorako.
Hartzailearen arabera aldatzen ditut komunikazio-
estrategiak.

Liderra Komunikazio-estrategiak Ebaluatu, hausnartu eta besterekin hitz egiten


ebaluatzea eta haietaz hitz dut ea teknologia digitalak nola erabil ditzakegun
(C1) egitea. eraginkortasunez erakundeko eta banakako
komunikaziorako.

Teknologia digitalak erabiltzen ditut administrazio-


prozedurak gardenagoak izan daitezen ikasle eta/edo
gurasoentzat eta etorkizuneko ikaskuntza-lehentasunen
inguruan jakinaren gaineko hautuak egin ditzaten.

Aurrendaria Komunikazio-estrategiak Ikuspegi edo estrategia koherente bat


berriro diseinatzeaz garatzen laguntzen dut, teknologia digitalak
(C2) hausnartzea. komunikaziorako modu eraginkor eta arduratsuan
erabiltzeari buruz.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 35


Lankidetza profesionala
Teknologia digitalak erabiltzea beste irakasle batzuekin lankidetzan aritzeko, jakintza eta esperientzia partekatuz eta
trukatuz eta elkarlanean jardunbide pedagogikoak berrituz.

Jarduerak
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea beste irakasle hausnartzeko.
batzuekin elkarlanean jarduteko, proiektu edo
◆◆ Lankidetza-sare profesionalak erabiltzea
ataza jakin batean.
norberaren garapen profesionalerako.
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea lankideekin eta
kideekin ezagutza, baliabideak eta esperientziak
partekatzeko eta trukatzeko.

◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea elkarlanean


jardunez hezkuntza-baliabideak sortzeko.

◆◆ Lankidetza-sare profesionalak erabiltzea


jardunbide pedagogikoak esploratzeko eta haietaz

36 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Gutxitan erabiltzen ditut teknologia digitalak


erabiltzea lankidetzarako. lankideekin elkarlanean aritzeko..
(A1)

Esploratzailea Kontziente izatea eta Teknologia digitalak erabiltzen ditut erakundeko


oinarrizko moduan lankideekin elkarlanean aritzeko, hala nola proiektu
(A2) erabiltzea teknologia amankomunak egiteko, edo edukiak, ezagutza eta
digitalak lankidetzarako. iritziak trukatzeko.

Integratzailea Teknologia digitalak Komunitate digitalak erabiltzen ditut baliabide edo


erabiltzea jardunbideak metodo pedagogiko berriak esploratzeko eta ideia
(B1) partekatu eta trukatzeko. berriak lortzeko.

Teknologia digitalak erabiltzen ditut erabiltzen


ditudan baliabideak, ezagutza eta iritziak partekatu
eta trukatzeko nire erakundeko eta handik kanpoko
lankideekin.

Aditua Teknologia digitalak Modu aktiboan erabiltzen ditut komunitate


erabiltzea elkarlanean digitalak ideiak trukatzeko eta baliabide digitalak
(B2) ezagutza eraikitzeko. elkarlanean garatzeko.

Liderra Teknologia digitalak Kide naizen lankidetza-sareetan sortutako


erabiltzea jardunbideak eta ezagutza eta baliabideak erabiltzen ditut nire
(C1) gaitasunak hobetzeko eta gaitasunak hobetzeko eta haiei buruzko feedbacka
haietaz hausnartzeko. lortzeko, bai eta nire jardunbide digitalen
errepertorioa zabaltzeko ere.

Aurrendaria Teknologia digitalak Komunitate digitalak erabiltzen ditut beste irakasle


erabiltzea jardunbide batzuei gaitasun digital eta pedagogikoak garatzen
(C2) berritzaileak sustatzeko. laguntzeko.

Komunitate digitalak erabiltzen ditut lankideekin


elkarlanean aritzeko jardunbide pedagogikoak
berritze aldera.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 37


Gogoetan oinarritutako jardunbidea
Banaka eta kolektiboki hausnartzea, modu kritikoan ebaluatzea eta modu aktiboan garatzea norberaren eta hezkuntza-
komunitatearen jardunbide pedagogiko digitala.

Jarduerak
◆◆ Modu kritikoan hausnartzea norberaren jardunbide ◆◆ Besteei laguntzea gaitasun pedagogiko digitala
digital eta pedagogikoaz. garatzen.

◆◆ Gaitasun-hutsuneak eta hobetu beharreko arloak ◆◆ Antolamendu mailan, politika eta jardunbide
identifikatzea. digitalen gainean hausnartzea eta feedback
kritikoa ematea.
◆◆ Besteei laguntza eskatzea norberaren jardunbide
digital eta pedagogikoa hobetzeko. ◆◆ Aktiboki laguntzea teknologia digitalen erabilerari
buruzko antolamendu mailako jardunbide, politika
◆◆ Prestakuntza espezifikoa bilatzea eta profesionalki
eta ikuspegiak garatzen.
etengabe garatzeko aukerez baliatzea.

◆◆ Kontzienteki saiatzea norberaren jardunbide


pedagogiko digitalen errepertorioa zabaltzen eta
hobetzen.

38 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Zalantzak izatea Badakit trebetasun digitalak hobetu behar ditudala,


norberaren garapen-premiez. baina ez nago ziur nola eta nondik hasi.
(A1)

Esploratzailea Norberaren garapen-premiez Jabetzen naiz nire gaitasun digitalen mugez eta
jabetzea. prestakuntza-premiez.
(A2)

Integratzailea Esperimentazioa eta Nire gaitasun pedagogiko digitala hobetzen eta


lankideen arteko eguneratzen saiatzen naiz esperimentazioaren bidez
(B1) ikaskuntza erabiltzea eta lankideekin batera ikasiz.
garatzeko.
Sormena baliatuz probatzen ditut teknologia digitalei
esker sortutako metodologia pedagogiko berriak, eta
horietaz hausnartzen dut.

Aditua Baliabide multzo bat Aktiboki bilatzen ditut jardunbide onenak, ikastaroak
erabiltzea norberaren edo bestelako aholkuak, nire pedagogia digitalak eta
(B2) jardunbide digital eta oro har gaitasun digitalak hobetzeko.
pedagogikoak garatzeko.
Ebaluatzen, hausnartzen eta lankideekin hitz egiten
dut ea teknologia digitalak nola erabil ditzakegun
hezkuntza-jardunbidea berritzeko eta hobetzeko.

Liderra Elkarlanean Gertutik jarraitzen diet irakaskuntza berritzailearen


hausnarketagaitzat hartzea gaineko gaur egungo ikerketei, eta ikerketen
(C1) eta hobetzea jardunbide aurkikuntzak nire jardunbidean txertatzen ditut.
pedagogikoa oro har.
Teknologia digitalen erabilerari buruzko politikak eta
antolamendu mailako jardunbideak ebaluatzen ditut;
haietaz hausnartzen dut, eta lankideekin hitz egiten.

Lankideei laguntzen diet gaitasun digitala garatzen.

Aurrendaria Hezkuntza-politikak eta Banaka edo lankideekin elkarlanean, ikuspegi bat


-jardunbideak berritzea. edo estrategia bat garatzen dut teknologia digitalak
(C2) erabiliz hezkuntza-jardunbidea hobetzeko.

Hausnarketagaitzat hartzen eta lankideekin eta/edo


ikertzaileekin ebaluatzen ditut jardunbide, metodo
eta politika digitalak, metodo berritzaileak sortze
aldera.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 39


Etengabeko garapen profesional (EGP)
digitala
Iturri eta baliabide digitalak erabiltzea profesionalak etengabe garatzeko.

Jarduerak
◆◆ Internet erabiltzea prestakuntza egokia eta erabiltzea garapen profesionalerako.
profesionalki garatzeko aukerak aurkitzeko.
◆◆ Online trebakuntza-aukerak erabiltzea, hala nola
◆◆ Internet erabiltzea norberaren gaitasun bideo tutorialak, MOOCak eta webinarrak.
espezifikoak eguneratzeko.
◆◆ Teknologia eta ingurune digitalak erabiltzea
◆◆ Internet erabiltzea metodo eta estrategia lankide eta kideei prestakuntza-aukerak emateko.
pedagogiko berriei buruz ikasteko.

◆◆ Internet erabiltzea garapen profesionalerako


baliabide digitalak aurkitu eta identifikatzeko.

◆◆ Komunitate profesional digitaletan, trukea

40 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Internet gutxi erabiltzea Gutxitan erabiltzen dut Internet nire ezagutzak edo
ezagutza eguneratzeko. trebetasunak eguneratzeko, edo ia inoiz ez.
(A1)

Esploratzailea Internet erabiltzea ezagutza Internet erabiltzen dut gai jakin bati buruzko ezagutza
eguneratzeko. edo ezagutza pedagogikoa eguneratzeko.
(A2)

Integratzailea Internet erabiltzea EGPrako Internet erabiltzen dut garapen profesionalerako


aukerak aurkitzeko. prestakuntza egokiak eta bestelako aukera batzuk
(B1) aurkitzeko (hitzaldiak, kasu).

Aditua Online EGPrako aukerak Internet erabiltzen dut garapen profesionalerako,


esploratzea. hala nola online ikastaroetan eta webinarretan parte
(B2) hartzeko, edo prestakuntza-material digitala eta
bideo tutorialak kontsultatzeko.

Truke formal eta informalez baliatzen naiz


online komunitate profesionaletan, garapen
profesionalerako.

Liderra Internet kritikoki eta Balizko online prestakuntza-aukera ugari kontsultatu,


estrategikoki erabiltzea eta nire garapen-premiekin, ikasteko moduarekin eta
(C1) EGPrako. denbora-mugekin bat datozenak hautatzen ditut.

Aktiboki parte hartzen dut online prestakuntzetan, eta


horiek hobetzen laguntzen dut, eta besteei laguntzen
diet aukera egokiak egiten, feedbacka emanez.

Aurrendaria Internet erabiltzea lankideei Teknologia digitalak erabiltzen ditut lankideei


EGP emateko. aholkuak emateko irakaskuntza-jardunbide
(C2) berritzaileen gainean, hala nola komunitate
profesionaletan, blog pertsonalen bidez, edo
prestakuntza-material digitala garatuz haientzat.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 41


02

Baliabide
digitalak
Baliabide digitalak aukeratzea
Irakasteko eta ikasteko baliabide digitalak identifikatu, ebaluatu eta aukeratzea. Ikasketa-helburu espezifikoa, testuingurua,
ikuspegi pedagogikoa eta ikasle taldea aintzat hartzea, baliabide digitalak aukeratzean eta horien erabilera planifikatzean.

Jarduerak
◆◆ Bilaketa-estrategia egokiak egitea, irakasteko eta copyrighta, fitxategi mota, eskakizun teknikoak,
ikasteko baliabide digitalak aurkitzeko. lege-arauak eta eskuratzeko erraztasuna).

◆◆ Irakasteko eta ikasteko baliabide digital egokiak ◆◆ Baliabide digitalak ikasketa-helbururako, ikasle
hautatzea, kontuan hartuta delako ikaskuntza- talde baten gaitasun-mailarako eta aukeratutako
testuingurua eta ikasketa-helburua. metodologia pedagogikorako baliagarriak diren
ebaluatzea.
◆◆ Modu kritikoan ebaluatzea iturri eta baliabide
digitalen sinesgarritasuna eta fidagarritasuna.

◆◆ Baliabide digitalak erabiltzeko eta berrerabiltzeko


balizko mugak aintzat hartzea (hala nola

44 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Internet gutxi Gutxitan erabiltzen dut Internet irakasteko edo ikasteko
erabiltzea baliabideak aurkitzeko, edo ia inoiz ez.
(A1) baliabideak
aurkitzeko.

Esploratzailea Kontziente izatea Interneten, bilaketa-estrategia sinpleak erabiltzen ditut


eta oinarrizko irakasteko eta ikasteko eduki digital baliagarriak aurkitzeko.
(A2) moduan erabiltzea
Badut hezkuntza-baliabideak eskaintzen dituzten
teknologia digitalak
hezkuntza-plataforma ezagunen berri.
baliabideak
aurkitzeko.

Integratzailea Baliabide egokiak Bilaketa-estrategiak egokitzen ditut, emaitzen arabera.


identifikatzea
(B1) eta ebaluatzea
Emaitzak iragazten ditut baliabide egokiak aurkitzeko,
irizpide egokiak erabiliz.
oinarrizko
irizpideak erabiliz. Baliabide digitalen kalitatea ebaluatzen dut, argitalpen-
lekua, egilea, erabiltzaileen feedbacka eta halako oinarrizko
irizpideak oinarritzat hartuta.
Nire ikasleei interesgarriak irudi dakizkiekeen baliabideak
hautatzen ditu, hala nola bideoak.

Aditua Baliabide egokiak Bilaketa-estrategiak egokitzen ditut, molda ditzakedan baliabi-


identifikatzea deak aurkitzeko, hala nola lizentziaren, fitxategi-luzapenaren, da-
(B2) eta ebaluatzea, taren eta erabiltzaileen feedbackaren arabera bilatuz eta iragaziz.
irizpide konplexuak
Aplikazio eta/edo jolasak aurkitzen ditut, ikasleek erabiltzeko.
erabiliz.
Ebaluatzen dut ea baliabide digitalak fidagarriak diren eta ea
egokiak diren ikasleentzat eta delako ikasketa-helbururako.
Erabiltzen ditudan baliabideei buruzko feedbacka eta aholkuak
ematen ditut.

Liderra Baliabide egokiak Bilatzaileez gain, beste hainbat baliabide erabiltzen ditut,
luze eta zabal hala nola lankidetza-plataformak eta gordailu ofizialak.
(C1) identifikatu eta
Edukien fidagarritasuna eta egokitasuna ebaluatzen dut,
ebaluatzea, alderdi
irizpide jakin batzuk kontuan hartuz; edukien zehaztasuna
garrantzitsu guztiak
eta neutraltasuna ere aztertzen dut.
kontuan hartuz.
Ikasgelan baliabideak erabiltzean, testuinguruan jartzen
ditut, hala nola haien jatorria eta balizko joera adieraziz.

Aurrendaria Hezkuntzan Lankideei gidaritza ematen diet bilaketa-estrategia


teknologia digitalen eraginkorren eta gordailu eta baliabide egokien gainean.
(C2) erabilera sustatzea.
Baliabideen esteken gordailu bat sortzen dut, behar bezala
iruzkindua eta sailkatua, eta lankideen eskura jartzen dut,
erabil dezaten.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 45


Baliabide digitalak sortu eta moldatzea
Baliabideak (lizentzia irekikoak eta beste) moldatzea eta erabiltzea, zilegi bada. Hezkuntza-baliabide digitalak sortzea
(bakarrik edo elkarlanean). Baliabide digitalak diseinatzean eta erabilera planifikatzean, aintzat hartzea ikasketa-helburu
zehatzak, testuingurua, metodologia pedagogikoa eta ikasle taldea.

Jarduerak
◆◆ Existitzen diren baliabide digitalak moldatu eta pedagogikoa eta ikasle taldea.
editatzea, zilegi bada.
◆◆ Baliabide digitalei esleitzen zaizkien lizentziak
◆◆ Existitzen diren baliabide digitalak edo haien ulertzea, bai eta baliabideak erabiltzeko orduan
zatiak konbinatu eta nahastea, zilegi bada. lizentziek zer inplikazio dituzten ulertzea ere.

◆◆ Hezkuntza-baliabide digital berriak sortzea.

◆◆ Besteekin batera hezkuntza-baliabide digitalak


sortzea.

◆◆ Ikasteko baliabide digitalak egokitzean edo


sortzean, kontuan hartzea ikasketa-helburu
espezifikoa, testuingurua, metodologia

46 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Baliabide digitalak ez Agian erabiltzen ditut baliabide digitalak, baina


moldatzea. normalean ez ditut moldatzen edo ez dut baliabiderik
(A1) sortzen.

Esploratzailea Baliabideak sortu eta Ofimatikako programak erabiltzen ditut besteak beste
moldatzea, oinarrizko fitxak eta galdera sortak diseinatu eta moldatzeko.
(A2) tresnak eta estrategiak
Aurkezpen digitalak sortzen ditut, irakasteko.
erabiliz.

Integratzailea Baliabideak sortu eta Baliabide digitalak sortzen ditudanean (aurkezpenak,


moldatzea, ezaugarri kasu), animazio, esteka, multimedia edo elementu
(B1) aurreratu batzuk erabiliz. interaktibo batzuk txertatzen ditut.
Oinarrizko aldaketa batzuk egiten dizkiet erabiltzen
ditudan ikasteko baliabideei ikaskuntza-testuingurura
egokitzeko, hala nola zati batzuk editatuz edo
ezabatuz edo ezarpen orokorrak egokituz.
Ikasketa-helburu jakin batekin hautatzen, moldatzen,
konbinatzen eta sortzen ditut ikasteko baliabide
digitalak.

Aditua Baliabide digital Elementu elkarreragileak eta jolasak sartzen ditut nik
aurreratuak ikaskuntza- sortzen ditudan irakaskuntza-baliabideetan.
(B2) testuinguru jakin batera
Existitzen diren baliabideak moldatzen eta konbinatzen
egokitzea.
ditut, ikaskuntza-testuinguru eta -helburu jakin batera
eta ikasle taldearen ezaugarrietara egokitutako
ikasketa-jarduerak sortzeko.
Ulertzen ditut baliabide digitalei esleitzen zaizkien
lizentziak, eta badakit zer baimen dudan baliabideak
moldatzeko.

Liderra Baliabideak bakarrik edo Ikasteko jarduera digitalak sortzen eta moldatzen ditut,
lankidetzan sortu eta hala nola fitxa elkarreragileak, online ebaluazioak,
(C1) moldatzea, ikaskuntza- elkarlanean ikasteko online jarduerak (wikiak eta
testuinguruaren arabera, blogak, kasu), jolasak, aplikazioak eta bistaratzeak.
estrategia aurreratuak
Ikasteko baliabideak sortzen ditut lankideekin batera.
erabiliz.

Aurrendaria Baliabide digital konplexu Aplikazioak edo jolasak sortzen ditut, nire ikasketa-
eta elkarreragileak sortzea. helburuen lagungarri.
(C2)

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 47


Baliabide digitalak kudeatu, babestu eta
partekatzea
Eduki digitala antolatzea eta ikasle, guraso eta beste irakasleen esku jartzea. Isilpeko eduki digitala eraginkorki babestea.
Pribatutasun- eta copyright-arauak errespetatu eta behar bezala aplikatzea. Lizentzia eta hezkuntza-baliabide irekiak
nola erabili eta sortu ulertzea, eta lan bat norena den nola adierazi jakitea.

Jarduerak
◆◆ Baliabideak partekatzea estekak edo eranskinak ◆◆ Iturrien erreferentziak behar bezala egitea
erabiliz, hala nola e-mailen eranskinak. copyrighta duten baliabideak partekatzean edo
argitaratzean.
◆◆ Baliabideak partekatzea online plataformetan
edo norberaren edo erakundearen webgunean/ ◆◆ Lizentziak (irekiak) esleitzea norberak sortzen
blogean. dituen baliabideei.

◆◆ Norberaren baliabide-gordailua besteekin ◆◆ Neurriak hartzea datu eta baliabide konfidentzia­lak


partekatzea, sarbidea eta dagozkion eskubideak babesteko (ikasleen notak eta azterketak, kasu).
kudeatuz.
◆◆ Administrazioarekin edo ikasleekin lotutako datuak
◆◆ Baliabide digitalak erabiltzeko, berrerabiltzeko eta lankide, ikasle eta gurasoekin partekatzea, hala
moldatzeko copyright-mugak errespetatzea. badagokio.

48 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Estrategiarik ez erabiltzea Baliabide digitalak gordetzen eta antolatzen ditut,


baliabideak partekatzeko. etorkizunean erabiltzeko.
(A1)

Esploratzailea Oinarrizko estrategiak E-mail eranskinen bidez edo esteken bidez


erabiliz kudeatzea partekatzen ditut hezkuntza-edukiak.
(A2) baliabideak.
Jabetzen naiz Interneten dauden baliabideetako
batzuek copyrighta dutela.

Integratzailea Baliabideak Hezkuntza-edukiak partekatzen ditut ikaskuntza-


eraginkortasunez ingurune birtualetan, edo besteak beste ikasgai
(B1) partekatzea eta babestea, baten webgunean igoz, esteka jarriz edo txertatuz.
oinarrizko estrategiak
erabiliz. Eraginkortasunez babesten ditut eduki konfidentzialak,
hala nola azterketak eta ikasleen txostenak.

Ulertzen ditut eskolarako erabiltzen ditudan


baliabide digitalei (irudi, testu, audio eta filmei)
aplikatzen zaizkien copyright-arauak.

Aditua Baliabideak modu Baliabideak partekatzen ditut, ingurune digitaletan


profesionalean txertatuz.
(B2) partekatzea.
Eraginkortasunez babesten ditut datu pertsonal
eta konfidentzialak, eta baliabideetarako sarbidea
mugatzen dut, hala dagokionean.

Egokiro egiten ditut copyrighta duten baliabideen aipuak.

Liderra Norberak sortzen dituen Eduki digitalen gordailu zabalak egiten ditut, eta
baliabideak digitalki ikasleen eta beste irakasleen eskura jartzen ditut.
(C1) argitaratzea.
Online argitaratzen ditudan baliabideei lizentziak
aplikatzen dizkiet.

Aurrendaria Norberak sortzen dituen Iruzkinez hornitzen ditut partekatzen ditudan


edukiak profesionalki baliabideak, eta besteei aukera ematen diet
(C2) argitaratzea. iruzkinak egiteko, iritzia emateko, moldatzeko,
berrantolatzeko edo horiei edukiak gehitzeko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 49


03

Irakaskuntza
eta ikaskuntza
Irakaskuntza
Gailu eta baliabide digitalak aplikatzea irakaskuntza-prozesuan, irakaskuntza-jardunbideak hobetzeko. Irakaskuntza
digitaleko esku-hartzeak behar bezala egituratu, kudeatu eta antolatzea. Irakaskuntzarako formatu eta metodo pedagogiko
berriak probatu eta garatzea.

Jarduerak
◆◆ Ikasgelako teknologiak erabiltzea irakaskuntzaren ◆◆ Ikustea irakasleek gidatutako esku-hartze digitalek
lagungarri, hala nola arbel digitalak eta gailu –aurrez aurre edo ingurune digital batean- nola
mugikorrak. lagundu diezaieketen hobekien ikasketa-helburuei.

◆◆ Eskolak egituratzea, halako moldez non jarduera ◆◆ Hausnartzea aukeratutako estrategia pedagogiko
digitalek (irakasleek gidatuek nahiz ikasleek gida­tuek) digitalen eraginkortasunaren eta egokitasunaren
batera ikasketa-helburua indartuko baitute. gainean, eta malgutasunez egokitzea metodoak eta
estrategiak.
◆◆ Ikasteko saioak, jarduerak eta elkarrekintzak
ingurune digital batean ezartzea. ◆◆ Irakasteko formatu eta metodo pedagogiko berriak
probatu eta garatzea (atzekoz aurrerako ikaskuntza,
◆◆ Edukiak, lankidetza eta elkarrekintza ingurune digital
kasu).
batean egituratu eta kudeatzea.

52 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Ez dut gailu edo eduki digitalik erabiltzen irakasten
erabiltzea irakasteko. dudanean, edo oso gutxitan.
(A1)

Esploratzailea Eskura dauden teknologia Eskura ditudan ikasgelarako teknologiak erabiltzen


digitalak oinarrizko ditut, hala nola arbel digitalak, proiektagailuak eta
(A2) moduan erabiltzea ordenagailuak.
irakasteko.
Ikasketa-helburuaren eta -testuinguruaren arabera
aukeratzen ditut teknologia digitalak.

Integratzailea Eskura dauden teknologia Gailu digitalak (ikasgelako teknologiak eta ikasleen
digitalak modu gailuak, kasu) irakaskuntza- eta ikaskuntza-
(B1) esanguratsuan txertatzea prozesuetan txertatzeko lanak antolatzen eta
irakaskuntza-prozesuan. kudeatzen ditut.

Eduki digitalak, hala nola bideoak eta jarduera


elkarreragileak, irakaskuntza- eta ikaskuntza-
prozesuetan txertatzeko lanak kudeatzen ditut.

Aditua Teknologia digitalak berariaz Testuinguru soziala eta elkarrekintza moduak aintzat
erabiltzea estrategia hartzen ditut, teknologia digitalak txertatzean.
(B2) pedagogikoak hobetzeko.
Teknologia digitalak erabiltzen ditut irakasten
dudanean, metodologia gehiago baliatzearren.

Ikasketa-saioak edo bestelako elkarrekintzak


ezartzen ditut ingurune digital batean.

Liderra Teknologia digitalen Ikasketa-saioak egituratzen ditut, jarduera digitalek


erabilera antolatzea, (irakasleek gidatuek nahiz ikasleek gidatuek) batera
(C1) ikuskatzea eta ikasketa-helburua indartu dezaten.
malgutasunez egokitzea
estrategia pedagogikoak Edukiak, ekarpenak eta elkarrekintzak ingurune digital
hobetzeko. batean egituratzen eta kudeatzen ditut.

Etengabe ebaluatzen dut baliabide digitalen bidez


hobetutako irakaskuntza-estrategien eraginkortasuna,
eta horren arabera berrikusten ditut nire estrategiak.

Aurrendaria Teknologia digitalak Ikastaroak edo ikasketa-moduluak ematen ditut


erabiltzea irakaskuntza- ikaskuntza-ingurune digital batean.
(C2) estrategiak hobetzeko.
Irakasteko formatu eta metodo pedagogiko berriak
probatzen eta garatzen ditut.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 53


Orientazioa
Tresna eta zerbitzu digitalak erabiltzea ikasleekiko elkarrekintza –banaka zein taldean– hobetzeko, ikaskuntza-saioen
barruan eta haietatik kanpo. Teknologia digitalak erabiltzea orientazio eta laguntza egokia eta espezifikoa emateko.
Orientazioa eta laguntza emateko forma eta formatu berriak probatu eta garatzea..

Jarduerak
◆◆ Komunikazio-tresna digitalak erabiltzea berehala ematea, behar dutenean.
erantzuteko ikasleek besteak beste eskolako lanei
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleen
buruz dituzten galderei eta zalantzei.
aurrerapausoak urrunetik ikuskatzeko eta behar
◆◆ Ikasketa-jarduerak jartzea ingurune digitaletan, denean esku hartzeko, autoerregulaziorako
ikasleen orientazio-premiak ikusi eta premia aukera emanez betiere.
horiei erantzutearren.
◆◆ Teknologia digitalak erabiliz orientazioa eta
◆◆ Ikasleekin elkarrekintzan jardutea elkarlanerako laguntza emateko forma eta formatu berriak
ingurune digitaletan. probatu eta garatzea.

◆◆ Ikasleek ikasgelan duten jokabidea baliabide


digitalen bidez ikuskatzea, eta orientazioa

54 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Ez naiz komunikatzen ikasleekin baliabide digitalen


erabiltzea ikasleekin bidez, hala nola e-mailez, edo oso gutxitan.
(A1) elkarrekintzan jarduteko.

Esploratzailea Oinarrizko estrategia Teknologia digitalak erabiltzen ditut, hala nola


digitalak erabiltzea e-maila edo txata, ikasleek besteak beste eskolako
(A2) ikasleekin elkarrekintzan lanei buruz dituzten galderei eta zalantzei
jarduteko. erantzuteko.

Integratzailea Teknologia digitalak Komunikazio digitaleko bide bat erabiltzen dut


erabiltzea ikasleekiko ikasleekin haien galderei eta zalantzei erantzuteko.
(B1) elkarrekintza hobetzeko.
Maiz egoten naiz ikasleekin harremanetan, eta
haien arazoak eta galderak entzuten ditut.

Aditua Teknologia digitalak Ikasleekin elkarrekintzan jarduten dut erabiltzen


erabiltzea monitorizazioa ditudan ingurune digitaletan; haien jokabidea
(B2) eta orientazioa hobetzeko. ikuskatzen dut, eta banakako orientazioa eta
laguntza ematen diet, beharren arabera.

Teknologia digitalak erabiliz orientazioa eta laguntza


emateko forma eta formatu berriak probatzen eta
garatzen ditut.

Liderra Teknologia digitalak Ikasketa-jarduerak jartzen ditudanean ingurune


estrategikoki eta berariaz digitalean, lehenbizi ikasleen orientazio-premiak
(C1) erabiltzea orientazioa eta ikusten ditut, eta premia horiei erantzuten diet, hala
laguntza emateko. nola laguntzarako edo ohiko galderetarako atal
batekin edo bideo tutorialekin.

Ikasgelan ikasketa-jarduera digitalak aplikatzean,


ziurtatzen dut ikasleen jokabidea baliabide digitalen
bidez ikuska dezakedala, orientazioa emateko,
beharren arabera.

Aurrendaria Teknologia digitalak Teknologia digitalak erabiliz orientazioa eta laguntza


erabiltzea orientazioa emateko forma eta formatu berriak garatzen ditut.
(C2) emateko modua
berritzeko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 55


Elkarlanean ikastea
Teknologia digitalak erabiltzea ikasleen arteko elkarlana sustatu eta hobetzeko. Ikasleak trebatzea talde atazetan teknologia
digitalak erabil ditzaten, komunikazioa, elkarlana eta ezagutza elkarlanean sortzeko gaitasuna hobetze aldera.

Jarduerak
◆◆ Elkarlanean ikasteko jarduerak egitea, gailu, ◆◆ Ikasleei elkarlanean egindako lana baliabide
baliabide eta informazio-estrategia digitalak digitalen bidez aurkez dezatela eskatzea, eta
erabiliz. horretan laguntzea.

◆◆ Elkarlanean ikasteko jarduerak egitea ingurune ◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea berdinen


digital batean, hala nola blogak, wikiak eta arteko ebaluaziorako eta elkarlanaren bidezko
ikaskuntza kudeatzeko sistemak erabiliz. autoerregulazioaren eta berdinen arteko
ikaskuntzaren lagungarri gisa.
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleek
elkarlanean arituz ezagutza truka dezaten beren ◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea elkarlanean
artean. ikasteko formatu eta metodo berriak probatzeko.

◆◆ Ikasleak ikuskatu eta gidatzea elkarlanaren bidez


ezagutza sortzen dutenean ingurune digitaletan.

56 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Ez dut inoiz pentsatzen, edo oso gutxitan, ikasleek
erabiltzea elkarlanean nola erabil ditzaketen teknologia digitalak
(A1) ikasteko jardueretarako. elkarlaneko jarduerak edo atazak egiteko.

Esploratzailea Ikasleak teknologia digitalak Elkarlaneko jarduerak edo proiektuak egitean,


erabiltzera bultzatzea ikasleak teknologia digitalak erabiltzera bultzatzen
(A2) elkarlaneko jarduerak ditut lana egiteko, hala nola Interneten bilaketak
egiteko. egiteko edo emaitzak aurkezteko.

Integratzailea Teknologia digitalak Elkarlaneko jarduerak diseinatzen eta aplikatzen


aplikatzea elkarlaneko ditut, non ikasleek teknologia digitalak erabili behar
(B1) jardueren diseinuan. baitituzte elkarlanean ezagutza sortzeko, hala nola
informazioa lortu eta trukatzeko.

Ikasleei eskatzen diet elkarlanean egindako lana


teknologia digitalak erabiliz dokumentatzeko, hala nola
aurkezpen digitalen, bideoen eta blog-sarreren bidez.

Aditua Ingurune digitalak Elkarlaneko jarduerak jartzen ditut ingurune


erabiltzea elkarlanaren digitaletan, hala nola blogetan, wikietan, moodlen
(B2) bidezko ikaskuntzaren eta ikasteko ingurune birtualetan.
lagungarri.
Ikasleek ingurune digitaletan elkarlanean aritzean
dituzten elkarrekintzak ikuskatzen eta gidatzen ditut.

Teknologia digitalak erabiltzen ditut ikasleek ezagutzak


parteka ditzaten beste ikasleekin eta ikaskideen feed-
backa jaso dezaten, bai eta banakako atazetan ere.

Liderra Ingurune digitalak erabiltzea Elkarlanaren bidez ikasteko jarduera ugari diseinatzen
ikasleek elkarlanean eta kudeatzen ditut, non ikasleek zenbait teknologia
(C1) ezagutza sortzeko eta erabiltzen baitituzte elkarlanaren bidez ikerketa
ikaskideak ebaluatzeko. egiteko, dokumentuak aurkitzeko eta beren ikaskuntzaz
hausnartzeko, ikaskuntza-ingurune fisiko eta birtualetan.

Teknologia digitalak erabiltzen ditut berdinen


arteko ebaluaziorako eta elkarlanaren bidezko
autoerregulazioaren eta berdinen arteko ikaskuntzaren
lagungarri gisa.

Aurrendaria Teknologia digitalak Teknologia digitalak erabiltzen ditut elkarlanean


erabiltzea ikasleen arteko ikasteko formatu berriak aurkitzeko.
(C2) elkarlanean berrikuntzak
egiteko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 57


Ikaskuntza autoerregulatua
Teknologia digitalak erabiltzea autorregulatutako ikaskuntza-prozesuei laguntzeko, hala nola ikasleei aukera emateko
beren ikaskuntza planifikatu, ebaluatu eta horretaz hausnartzeko, aurrerapausoak ikusteko, ezagutza partekatzeko eta
sormenezko konponbideak bilatzeko.

Jarduerak
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea (blogak, egunkariak ◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleei beren
eta plangintzarako tresnak, kasu) ikasleei beren ikaskuntza-prozesua beren kabuz ebaluatzeko eta
ikaskuntza planifikatzeko aukera emateko. horretaz hausnartzeko aukera emateko.

◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleei frogak


biltzeko eta aurrerapausoen berri jasotzeko
aukera emateko, hala nola audio- edo bideo-
grabaketak eta argazkiak.

◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea (eportfolioak eta


ikasleen blogak, kasu) ikasleei beren lana jaso eta
erakusteko aukera emateko.

58 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Ez dut inoiz pentsatzen, edo oso gutxitan, ikasleek
erabiltzea ikaskuntza nola erabil ditzaketen teknologia digitalak
(A1) autoerregulaturako. autoerregulatutako jarduerak edo atazak egiteko.

Esploratzailea Ikasleak teknologia digitalak Ikasleak teknologia digitalak erabiltzera bultzatzen


erabiltzera bultzatzea ditut banakako ikasketa-jardueren eta -atazen
(A2) autoerregulatutako ikasketa- lagungarri, hala nola informazioa lortzeko edo
jardueretan. emaitzak aurkezteko.

Integratzailea Teknologia digitalak Ikasleak teknologia digitalak erabiltzera bultzatzen


aplikatzea ditut frogak biltzeko eta aurrerapausoen berri
(B1) autoerregulatutako ikasketa- jasotzeko, hala nola audio- eta bideo-grabaketak,
jardueren diseinuan. argazkiak eta testuak sortzeko.

Teknologia digitalak erabiltzen ditut (eportfolioak eta


ikasleen blogak, kasu) ikasleei beren lana jaso eta
erakusteko aukera emateko.

Teknologia digitalak erabiltzen ditut autoebaluaziorako.

Aditua Ingurune digitalak erabiltzea Teknologia eta ingurune digitalak erabiltzen ditut
autoerregulatutako (eportfolio, blog, egunkari eta plangintzarako tresnak,
(B2) ikaskuntzari erabateko kasu) ikasleei ikaskuntzaren etapa guztiak kudeatzeko
laguntza emateko. eta dokumentatzeko aukera emateko, hala nola
planifikatzeko, informazioa lortzeko, dokumentatzeko,
hausnartzeko eta autoebaluaziorako.

Ikasleei laguntzen diet autoebaluaziorako irizpide


egokiak garatzen, aplikatzen eta berrikusten,
teknologia digitalen laguntzarekin.

Liderra Modu kritikoan Autoerregulatutako ikaskuntza sustatzeko


hausnartzea erabiltzen ditudan estrategia digitalen egokitasunaz
(C1) autoerregulatutako hausnartzen dut, eta etengabe hobetzen ditut nire
ikaskuntza sustatzeko estrategiak.
erabiltzen diren estrategia
digitalen gainean.

Aurrendaria Formatu eta/edo Formatu eta/edo metodologia pedagogiko digital


metodologia pedagogiko berriak garatzen ditut norberak zuzendutako
(C2) digital berriak garatzea ikaskuntza sustatzeko.
autoerregulatutako
ikaskuntzarako.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 59


04

Ebaluazioa
Ebaluazio-estrategiak
Tresna digitalak erabiltzea ebaluazio formatibo eta batutzaileetarako. Ebaluazio-formatuen eta -metodologien dibertsitatea
eta egokitasuna hobetzea.

Jarduerak
◆◆ Ebaluazio-tresna digitalak erabiltzea ikaskuntza- simulazioak edo gai espezifikoetarako teknologia
prozesua ikuskatzeko eta ikasleen aurrerapausoei digitalak erabiliz azterketa-ingurune gisa.
buruzko informazioa eskuratzeko.
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleen atazak eta
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ebaluazio ebaluazioak egituratzeko, hala nola eportfolioen
formatiboko estrategiak hobetzeko, hala nola bidez.
ikasgelan erabiltzeko galdera eta erantzun bidezko
◆◆ Ebaluazio-formatu digital eta ez digital bat
plataformak, galdera sortak eta jolasak erabiliz.
baino gehiago erabiltzea, eta haien onurez eta
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea azterketetan eragozpenez jabetzea.
ebaluazio batutzaileak hobetzeko, hala nola
◆◆ Modu kritikoan hausnartzea ebaluazio-metodologia
ordenagailu bidezko azterketen bidez, audioak edo
digitalen egokitasunaz, eta estrategiak horren
bideoak erabiliz (hala nola hizkuntzak ikasteko), eta
arabera egokitzea.

62 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Ez ditut ebaluazio-formatu digitalak erabiltzen, edo


erabiltzea ebaluaziorako. oso gutxitan.
(A1)

Esploratzailea Teknologia digitalak Teknologia digitalak erabiltzen ditut ebaluazio-


txertatzea ebaluazio- atazak sortzeko; gero, ataza horiek paperean ematen
(A2) estrategia tradizionaletan. dizkiet ikasleei.

Ikasleek ebaluazio-atazetarako teknologia digitalak


erabiltzea planifikatzen dut, egin beharreko lanen
lagungarri.

Integratzailea Dauden ebaluazio-tresna Ebaluazio formatibo eta batutzaileetarako, dauden


eta -formatu digitalak teknologia digitaletako batzuk erabiltzen ditut; galdera
(B1) erabiltzea eta moldatzea. sorta digitalak, eportfolioak eta jolasak, kasu.

Ebaluazio-tresna digitalak egokitzen ditut nire
ebaluazio-helburu zehatzak sustatzeko, hala nola
test bat sortuz test-sistema digital bat erabiliz.

Aditua Ebaluazio-formatu Ebaluazio elektronikorako software, tresna eta


digital multzo bat modu metodologia batzuk erabiltzen ditut, ikasgelan
(B2) estrategikoan erabiltzea. baliatzeko eta ikasleek eskola ondoren erabiltzeko.

Ebaluazio-formatu batzuen artean, ebaluatu


beharreko ikaskuntza-emaitzarekin hobekien bat
datorrena hautatzen dut.

Baliodunak eta fidagarriak diren ebaluazio digitalak


diseinatzen ditut.

Liderra Ebaluazio-formatu digitalak Ebaluazio-formatu digital eta ez digital ugari


alderdi guztiak kontuan erabiltzen ditut, edukiekin eta teknologia-
(C1) harturik eta modu estandarrekin bat, eta jabetzen naiz haien onurez eta
kritikoan hautatu, sortu eta eragozpenez.
egokitzea.
Modu kritikoan hausnartzen dut nola erabiltzen
ditudan teknologiak ebaluaziorako, eta estrategiak
horren arabera egokitzen ditut.

Aurrendaria Ebaluazio-formatu Ebaluaziorako formatu digital berriak garatzen


berritzaileak garatzea, ditut, metodologia pedagogiko berritzaileak islatzen
(C2) teknologia digitalak erabiliz. dituztenak eta zeharkako trebetasunak ebaluatzeko
aukera ematen dutenak.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 63


Frogak aztertzea
Ikasleen jarduerari, errendimenduari eta aurrerapausoei buruzko froga digitalak sortu, aukeratu, kritikoki aztertu eta
interpretatzea, irakaskuntzarako eta ikaskuntzarako informazio-iturri gisa.

Jarduerak
◆◆ Ikasleen jarduerari eta errendimenduari buruzko frogak, bai eta erabilitako teknologia digitalek
datuak sortzen dituzten ikasketa-jarduerak sortutako datuak ere, aztertu eta interpretatzea.
diseinatu eta aplikatzea.
◆◆ Ikasleen aurrerapausoei eta errendimenduari
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleen buruzko zenbait froga-iturri kontuan hartu,
aurrerapausoei buruzko datuak jaso, alderatu eta konbinatu eta ebaluatzea.
laburbiltzeko.
◆◆ Modu kritikoan ebaluatzea eskura dauden frogak
◆◆ Jabetzea ikasleek ingurune digitalean egiten irakaskuntza eta ikaskuntza bideratzeko.
dituzten jarduerek datuak sortzen dituztela,
irakaskuntza eta ikaskuntza bideratzeko erabil
daitezkeenak.

◆◆ Ikasleen jarduerari eta aurrerapausoei buruzko

64 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Datu digitalak Ez dut inoiz erabiltzen baliabide digitalen bidez


gutxi erabiltzea jasotako daturik nire ikasleen mailaren berri jakiteko,
(A1) aurrerapausoen berri edo ia inoiz ez.
izateko.

Esploratzailea Ikasleen jarduerari eta Administrazio-datuak (asistentzia-datuak, kasu)


errendimenduari buruzko eta errendimenduari buruzko datuak (notak, kasu)
(A2) oinarrizko datuak ebaluatzen ditut banakako feedbacka emateko esku-
ebaluatzea. hartze zehatzak egiteko.
Jabetzen naiz ebaluazio-tresna digitalak (galdera
sortak eta bozkatzeko sistemak, kasu) erabil
daitezkeela irakaskuntza-prozesuan, feedback
puntuala emateko ikasleen aurrerapausoez.

Integratzailea Datu digital multzo bat Ebaluazio digitalen bidez lortutako datuak ebaluatzen
ebaluatzea irakaskuntza ditut ikaskuntza eta irakaskuntza bideratzeko.
(B1) bideratzeko.
Jabetzen naiz ikasleen jarduerari buruzko datuak,
haiekin erabiltzen ditudan ingurune digitaletan
grabatuta gelditu ahala, lagungarri zaizkidala ikasleen
aurrerapausoen berri izateko eta behar denean
feedbacka eta laguntza emateko.

Aditua Estrategikoki erabiltzea Teknologia digitalak (galdera sortak, bozkatzeko


datuak sortzeko tresna sistemak eta jolasak, kasu) erabiltzen ditut irakastean,
(B2) digitalak. ikasleen aurrerapausoei buruzko feedbacka izateko.
Darabiltzadan ingurune digitalek ematen dizkidaten
datu-analisirako tresnak erabiltzen ditut jarduerak
ikuskatu eta bistaratzeko.
Eskura ditudan datuak eta frogak interpretatzen ditut
hobeto ulertzeko ikasle bakoitzak zer laguntza behar duen.

Liderra Datu digitalak erabiltzea Etengabe ikuskatzen dut jardun digitala, eta aldizka
ikasteko moldeez eta hausnartzen dut baliabide digitalen bidez jasotako
(C1) irakaskuntza-estrategiez ikasleen datuez, funtsezko jokabideak eta banakoen
hausnartzeko. arazoak identifikatu eta horiei behar denean erantzuteko.
Erabiltzen ditudan teknologia digital ugarien bidez
sortutako datuak ebaluatzen eta laburbiltzen ditut,
irakaskuntza-estrategien eta ikaskuntza-jardueren
eraginkortasunaz eta egokitasunaz hausnartzeko, oro
har eta ikasle talde jakin batzuekin.

Aurrendaria Berrikuntzak egitea Datuak sortu eta bistaratzeko metodo aurreratuak,


datuak sortzeko eta hala nola ikaskuntzaren analisian oinarrituak,
(C2) ebaluatzeko moduan. aplikatzen ditut erabiltzen ditudan jarduera digitaletan.
Datu-iturriak modu kritikoan ebaluatzen ditut, eta haien
balioa eta baliotasuna aztertzen dut, bai eta datuak
analizatzeko erabili ohi diren metodoen egokitasuna ere.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 65


Feedbacka eta plangintza
Tresna digitalak erabiltzea ikasleei feedback puntuala eta espezifikoa emateko. Irakaskuntza-estrategiak egokitzea
eta laguntza espezifikoa ematea, erabilitako tresna digitalen bidez sortutako frogetan oinarrituta. Ikasle eta gurasoei
tresna digitalen bidez eskuratutako frogak ulertzen laguntzea, eta froga horiek erabakiak hartzeko erabiltzea.

Jarduerak
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea notak jartzeko digitalek sortutako datuak oinarri hartuta.
eta feedbacka emateko elektronikoki bidalitako
◆◆ Ikasleei bide ematea ebaluazio formatiboen,
atazetan.
ebaluazio batutzaileen, autoebaluazioen eta
◆◆ Ebaluazioak kudeatzeko sistemak erabiltzea berdinen arteko ebaluazioen emaitzak ebaluatu
feedbacka eraginkortasunez emateko. eta interpretatzeko.

◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleen ◆◆ Ikasleei laguntzea hobetu beharreko arloak


aurrerapausoen berri izateko eta laguntza identifikatzen, eta ikasleekin batera ikasketa-
emateko, behar denean. plangintzak egitea, arlo horiei heltzeko.

◆◆ Irakasteko eta ebaluatzeko modua egokitzea, ◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasle eta/edo
erabilitako teknologia digitalek sortutako datuak gurasoei bide emateko aurrerapausoen gainean
oinarri hartuta. eguneratuta egoteko eta jakinaren gaineko aukerak
egiteko etorkizuneko ikaskuntza-lehentasunez,
◆◆ Banakako feedbacka ematea, eta ikasle bakoitzari
hautazko ikasgaiez edo etorkizuneko ikasketez.
desberdin laguntzea, erabilitako teknologia

66 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Datu digitalak gutxi Ez dakit teknologia digitalek nola lagundu


erabiltzea feedbacka diezadaketen ikasleei feedbacka emateko orduan
(A1) emateko eta plangintzarako. edo nire irakaskuntza-estrategiak hobetzeko orduan.

Esploratzailea Teknologia digitalak Teknologia digitalak erabiltzen ditut ikasleen


erabiltzea aurrerapausoei buruzko ikuspegi orokor bat izateko,
(A2) feedbacka bideratzeko. feedbacka eta aholkuak emateko erabiltzen dudana.

Integratzailea Teknologia digitalak Teknologia digitalak erabiltzen ditut notak jartzeko


erabiltzea eta feedbacka emateko elektronikoki bidalitako
(B1) feedbacka emateko. atazetan.
Ikasle eta/edo gurasoei laguntzen diet ikasleen
errendimenduari buruzko informazioa eskuratzen,
teknologia digitalak erabiliz.

Aditua Datu digitalak Irakasteko eta ebaluatzeko modua egokitzen dut,


erabiltzea feedbackaren erabilitako teknologia digitalek sortutako datuak
(B2) eta laguntzaren oinarri hartuta.
eraginkortasuna hobetzeko.
Banakako feedbacka ematen dut, eta ikasle
bakoitzari desberdin laguntzen diot, erabilitako
teknologia digitalek sortutako datuak oinarri hartuta.
Teknologia digitalak erabiltzen ditut ikasle eta
gurasoei bide emateko aurrerapausoen gainean
eguneratuta egoteko eta jakinaren gaineko aukerak
egiteko etorkizuneko ikaskuntza-lehentasunez,
hautazko ikasgaiez edo etorkizuneko ikasketez.

Liderra Teknologia digitalak Ikasleei laguntzen diet hobetu beharreko arloak


erabiltzea feedbacka eta identifikatzen, eta ikasleekin batera ikasketa-
(C1) laguntza plangintzak egiten ditut, arlo horiei heltzeko, eskura
pertsonalizatzeko. ditudan frogak oinarri hartuta.
Teknologia digitalen bidez sortutako datuak
erabiltzen ditut hausnartzeko ea zer irakaskuntza-
estrategiak funtzionatzen duen ikasle bakoitzarekin,
eta horren arabera egokitzen ditut estrategiak.

Aurrendaria Datu digitalak erabiltzea Irakaskuntza-estrategiak berriro diseinatzen,


irakaskuntza ebaluatzeko berritzen eta haietaz hausnartzen eta hitz egiten
(C2) eta hobetzeko. dut, aurkitzen ditudan froga digitalei erantzunez,
ikasleen lehentasunei eta premiei dagokienez,
bai eta irakasteko esku-hartzeen eta ikaskuntza-
formatuen eraginkortasunari dagokionez ere.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 67


05

Ikasleak
ahalduntzea
Irisgarritasuna eta inklusioa
Ikasle guztiek ikasteko baliabide eta jarduerak eskura ditzaketela bermatzea, baita premia bereziak dituztenek ere.
Arlo digitalean, ikasleen itxaropen, trebezia, erabilera eta uste okerrak, baita tresna digitalak erabiltzeko mugak ere
(testuinguruarenak, fisikoak edo kognitiboak), aintzatestea eta horiei erantzutea.

Jarduerak
◆◆ Ikasle orori ematea teknologia eta baliabide digital desgaitasun fisiko eta mentalak eta ikasteko
egokiak eskuratzeko aukera, hala nola ikasle orok nahasmenduak dituzten ikasleentzat).
erabiltzen diren teknologia digitalak eskura dituela
◆◆ Balizko irisgarritasun-arazoak kontuan hartu eta
bermatzea.
horiei erantzutea, baliabide digitalak hautatu,
◆◆ Estrategia pedagogiko digitalak hautatu eta moldatu edo sortzean, eta tresna edo metodologia
erabiltzea, ikasleen testuinguru digitalari erantzuten alternatibo edo konpentsagarriak ematea premia
dietenak, hala nola testuinguruak teknologia bereziak dituzten ikasleentzat.
erabiltzeko ezartzen dituen muga (eskuragarritasuna,
◆◆ Diseinu-printzipio jakin batzuk erabiltzea, irakasteko
kasu), gaitasun, itxaropen, jarrera, uste oker eta
erabiltzen diren baliabide eta ingurune digitalak
erabilera okerrei.
irisgarriagoak izan daitezen.
◆◆ Teknologia eta estrategia digitalak erabiltzea,
◆◆ Etengabe ikuskatzea eta hausnartzea ea egokiak
hala nola laguntza-teknologiak, laguntza berezia
diren irisgarritasuna hobetzeko aplikatzen diren
behar duten ikasleentzat diseinatuak (hala nola
neurriak, eta estrategiak horren arabera egokitzea.

70 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Irisgarritasunaz Iruditzen zait ikaskuntzan teknologia digitalak erabilita are zailago
eta inklusioaz izango dela desabantaila-egoeran dauden ikasleentzat parte
(A1) arduratzea. hartzea eta besteen mailari eustea.

Esploratzailea Irisgarritasun- Ulertzen dut zeinen garrantzitsua den ikasle guztiek erabiltzen
eta inklusio- diren teknologiak eskuratu ditzaketela bermatzea.
(A2) arazoez
Jabetzen naiz teknologia digitalek irisgarritasuna oztopatu edo
jabetzea.
hobetu dezaketela.

Integratzailea Irisgarritasunari Ulertzen dut teknologia digitalek nola zatitzen dituzten ikasleak
eta inklusioari eta ikasleen egoera sozial eta ekonomikoak zer-nolako eragina
(B1) heltzea. duten teknologiaren erabileran.
Bermatzen dut ikasle orok eskura dituela erabiltzen ditudan
teknologia digitalak.
Badakit zer teknologia digital konpentsagarri erabil daitezkeen
laguntza berezia behar duten ikasleekin (hala nola desgaitasun
fisiko eta mentalak eta ikasteko nahasmenduak dituzten ikasleekin).

Aditua Irisgarritasuna Ikasleen testuinguru digitalera (hala nola erabiltzeko denbora-


eta inklusioa mugara eta eskura duten gailu motara) egokitzen diren estrategia
(B2) bermatzea. pedagogiko digitalak hautatzen ditut.
Balizko irisgarritasun-arazoak kontuan hartu eta horiei erantzuten
diet, baliabide digitalak hautatu, moldatu edo sortzean, eta tresna
edo metodologia alternatibo edo konpentsagarriak ematen ditut
premia bereziak dituzten ikasleentzat.
Teknologia eta estrategia digitalak erabiltzen ditut, hala nola
laguntza-teknologiak, ikasleen irisgarritasun-arazoei, hala nola
ikusteko eta entzuteko arazoei, aurre egiteko.

Liderra Irisgarritasuna Ikasleen teknologia digitalen erabilera, gaitasun, itxaropen,


eta inklusioa jarrera, uste oker eta erabilera okerretara egokitutako estrategia
(C1) hobetzea. pedagogiko digitalak hautatzen eta erabiltzen ditut.
Diseinu-printzipio batzuk erabiltzen ditut irakaskuntzarako
erabiltzen diren baliabide eta ingurune digitalen irisgarritasuna
hobetzeko, letra-tipoari, tamainari, koloreei, hizkuntzari, diseinuari
eta egiturari dagokienez.
Etengabe ikuskatzen eta hausnartzen dut ea egokiak diren
irisgarritasuna hobetzeko aplikatzen diren neurriak, eta estrategiak
horren arabera egokitzen ditut.

Aurrendaria Irisgarritasun Estrategiak berriro diseinatzen, berritzen eta haietaz hausnartzen


eta eta hitz egiten dut, hezkuntza digitalean denek aukera berdinak
(C2) inklusiorako izatea eta inklusioa bermatzeko.
estrategiak
berritzea.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 71


Desberdintzea eta pertsonalizatzea
Tresna digitalak erabiltzea ikasleen askotariko ikaskuntza-premiei erantzuteko, ikasleei aukera emanez nork bere abiaduran
aurrera egiteko eta nork bere ikaskuntza-ibilbide eta -helburuei jarraitzeko.

Jarduerak
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleen premia
bereziei erantzuteko (dislexia, AGHA eta aparteko
talentua duten ikasleak, kasu).

◆◆ Ikasteko bide, maila eta abiadura bat baino gehiago


jartzea, ikasketa-jarduera digitalak diseinatu,
hautatu eta aplikatzean.

◆◆ Banakako ikasketa-planak egitea, eta teknologia


digitalak erabiltzea horien lagungarri.

72 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Ziur ez egotea teknologia Ez dakit teknologia digitalek nola lagundu


digitalek ikaskuntza diezadaketen ikaskuntza-aukera pertsonalizatuak
(A1) desberdintzeko eta ematen.
pertsonalizatzeko duten
ahalmenaz.

Esploratzailea Teknologia digitalek Badakit teknologia digitalak ikaskuntza desberdintzen


(A2) ikaskuntza desberdintzeko eta pertsonalizatzen lagundu dezaketela, hala nola
eta pertsonalizatzeko duten jarduerak zenbait maila eta abiaduratara egiteko
ahalmenaz jabetzea. aukera eskainiz.

Integratzailea Teknologia digitalak Ikasketa-jarduera batzuk hautatzen eta erabiltzen


(B1) erabiltzea ikaskuntza ditut, hala nola galdera sortak eta jolasak, ikasleei
desberdindu eta aukera ematen dietenak nork bere abiaduran aurrera
pertsonalizatzeko. egiteko, zailtasun-maila aukeratzeko eta/edo behar
bezala ebatzi ez diren jarduerak berriro egiteko.

Aditua Teknologia digital multzo Ikasketa- eta ebaluazio-jarduerak diseinatzean,


bat modu estrategikoan hainbat motatako teknologia digitalak erabiltzen
(B2) erabiltzea ikaskuntza ditut, neuk egokitzen eta taxutzen ditudanak, premia,
desberdindu eta maila, abiadura eta gustuei erantzuteko.
pertsonalizatzeko.
Ikasketa-jarduerak sekuentziatu eta aplikatzean,
Ikasteko bide, maila eta abiadura bat baino gehiago
jartzen ditut, eta malgutasunez egokitzen ditut
estrategiak, inguruabar edo premiak aldatu ahala.

Liderra Alderdi guztiak kontuan Ikasle eta/edo gurasoekin batera, ikasketa-plan


harturik eta modu pertsonalizatuak egiten ditut, ikasleei aukera ematen
(C1) kritikoan desberdintzea eta dietenak beren ikaskuntza-premia eta -gustuei
pertsonalizatzea ikaskuntza. jarraitzeko, baliabide digital egokien laguntzarekin.

Hausnartzen dut ea erabiltzen diren irakaskuntza-


estrategiak zenbateraino diren eraginkorrak
ikaskuntza desberdindua eta pertsonalizatua
sustatzeko, eta irakaskuntza-estrategiak eta jarduera
digitalak horren arabera egokitzen ditut.

Aurrendaria Desberdintzeko eta Teknologia digitalen bidez hezkuntza


pertsonalizatzeko pertsonalizatzeko estrategia pedagogikoak berriro
(C2) estrategiak berritzea, diseinatzen, berritzen eta haietaz hausnartzen eta
teknologia digitalak erabiliz. hitz egiten dut.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 73


Ikasleen partaidetza aktiboa
Tresna digitalak erabiltzea gai baten inguruan ikasleen partaidetza aktiboa eta sormenezkoa sustatzeko. Estrategia
pedagogikoetan, teknologia digitalak erabiltzea ikasleen zeharkako abileziak, hausnarketa eta sormen-espresioa
sustatzeko. Ikaskuntza mundu errealeko testuinguru berrietara zabaltzea, ikasleak inplikatzen dituztenak jarduera
praktikoetan, ikerketa zientifikoan edo irtenbide konplexuetan, edo aktiboki gehiago inplikatzen dituztenak gai konplexuetan.

Jarduerak
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea kontzeptu berriak emateko modu aktiboan parte hartzeko lantzen
modu motibatzaile eta erakargarrian bistaratu ari diren gaian, hala nola zentzumen ugari erabiliz,
eta azaltzeko, hala nola animazioak eta bideoak objektu birtualak manipulatuz eta problemaren
erabiliz. xehetasunak aldatuz beronen egitura aztertzeko.

◆◆ Ikasteko ingurune eta jarduera digital motibatzaile ◆◆ Teknologia digital egokiak hautatzea ikaskuntza
eta erakargarriak erabiltzea, hala nola jolasak eta aktiboa sustatzeko ikaskuntza-testuinguru jakin
galdera sortak. batean edo ikasketa-helburu jakin baterako.

◆◆ Irakaskuntza-prozesuaren erdigunean jartzea ◆◆ Hausnartzea ea erabiltzen diren teknologia


teknologia digitalen erabilera aktiboa. digitalak egokiak diren ikasleen ikaskuntza aktiboa
areagotzeko, eta estrategiak eta hautuak horren
◆◆ Teknologia digitalak erabiltzea ikasleei aukera
arabera egokitzea.

74 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Teknologia digitalak gutxi Ez ditut teknologia digitalak erabiltzen ikasleak


erabiltzea ikasleak parte motibatzeko edo parte hartzera bultzatzeko, edo oso
(A1) hartzera bultzatzeko. gutxitan.

Esploratzailea Teknologia digitalak Teknologia digitalak erabiltzen ditut kontzeptu berriak


(A2) erabiltzea ikasleak parte modu motibatzaile eta erakargarrian bistaratu eta
hartzera bultzatzeko. azaltzeko, hala nola animazioak eta bideoak erabiliz.

Ikasketa-jarduera digital motibatzaile eta


erakargarriak erabiltzen ditut, hala nola jolasak eta
galdera sortak.

Integratzailea Ikasleen artean teknologia Teknologia digitalen erabilera aktiboa jartzen dut
(B1) digitalen erabilera aktiboa irakaskuntza-prozesuaren erdigunean.
sustatzea.
Teknologia digital egokienak hautatzen ditut
ikasleen partaidetza aktiboa sustatzeko ikaskuntza-
testuinguru jakin batean edo ikasketa-helburu jakin
baterako.

Aditua Teknologia digitalak Teknologia digital multzo bat erabiltzen dut ikaskuntza-
erabiltzea ikasleek modu ingurune apropos, aberats eta eraginkor bat sortzeko,
(B2) aktiboan parte har hala nola zentzumen bat eta ikasteko modu eta
dezaten lantzen ari diren estrategia bat baino gehiago baliatuz eta jarduera
gaian. motak eta taldeen osaera metodikoki aldatuz.

Hausnartzen dut ea erabiltzen diren teknologia


digitalak egokiak diren ikasleen partaidetza eta
ikaskuntza aktiboa areagotzeko.

Liderra Alderdi guztiak kontuan Ikaskuntza-prozesuan, teknologia digitalak hautatzen,


harturik eta modu diseinatzen, erabiltzen eta antolatzen ditut, ikasleak
(C1) kritikoan aplikatzea lantzen ari diren gaian modu aktibo, irudimentsu eta
ikaskuntza aktiborako kritikoan inplikarazteko duten ahalmenaren arabera.
estrategiak.
Hausnartzen dut ea erabiltzen diren teknologia
digitalak egokiak diren ikasleen ikaskuntza aktiboa
areagotzeko, eta estrategiak eta hautuak horren
arabera egokitzen ditut.

Aurrendaria Berrikuntzak egitea Ikasleak modu aktiboan parte hartzera bultzatzeko


ikaskuntza aktiborako estrategia pedagogikoak berriro diseinatzen, berritzen
(C2) estrategia digitaletan. eta haietaz hausnartzen eta hitz egiten dut.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 75


06

Ikasleen
gaitasun
digitala
sustatzea
Alfabetatze mediatikoa eta informazio-arlokoa
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea, ikasleak behartzen dituztenak informazio-premiak antolatzera,
ingurune digitaletan informazioa eta baliabideak bilatzera, informazioa antolatu, prozesatu, aztertu eta interpretatzera,
eta informazioaren eta iturrien sinesgarritasuna eta fidagarritasuna konparatu eta kritikoki ebaluatzera.

Jarduerak
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak ◆◆ Datuen, informazioen eta eduki digitalen iturrien
txertatzea, ikasleak motibatzen eta behartzen sinesgarritasuna eta fidagarritasuna aztertu,
dituztenak hau guztia egitera: alderatu eta kritikoki ebaluatu.

◆◆ Datuak, informazioa eta edukiak ingurune


◆◆ Informazio-premiak adierazi; datuak, informazioa
digitaletan antolatu, biltegiratu eta eskuratu.
eta edukiak ingurune digitaletan bilatu, atzitu eta
aztertu. ◆◆ Informazioa ingurune egituratu batean antolatu
eta prozesatu.
◆◆ Norberaren bilaketa-estrategiak sortu eta
eguneratu.

◆◆ Bilaketa-estrategiak egokitu, aurkitutako


informazioaren kalitatea oinarritzat hartuta.

78 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Ikasleen informazio- Ez dut kontuan hartzen nola susta ditzakedan


alfabetatzea sustatzeko ikasleen informazio-alfabetatzea eta alfabetatze
(A1) estrategiak gutxi mediatikoa, edo oso gutxitan.
erabiltzea.

Esploratzailea Ikasleak teknologia digitalak Ikasleak teknologia digitalak erabiltzera bultzatzen


(A2) erabiltzera bultzatzea ditut informazioa eskuratzeko, hala nola eginarazten
informazioa eskuratzeko. dizkiedan atazetan.

Integratzailea Ikasleen informazio- Ikasketa-jarduerak egiten ditut, non ikasleek


(B1) alfabetatzea eta alfabetatze teknologia digitalak erabiltzen baitituzte informazioa
mediatikoa sustatzeko eskuratzeko.
jarduerak egitea.
Ikasleei irakasten diet nola bilatu informazioa,
nola ikusi ea fidagarria den, eta nola alderatu eta
konbinatu iturri desberdinetako informazioa.

Aditua Estrategia pedagogiko Hainbat estrategia pedagogiko erabiltzen ditut,


multzo bat modu ikasleei aukera emateko iturri desberdinak modu
(B2) estrategikoan erabiltzea kritikoan alderatzeko eta modu esanguratsuan
ikasleen informazio- konbinatzeko.
alfabetatzea eta alfabetatze
mediatikoa sustatzeko. Ikasleei irakasten diet iturrien erreferentziak behar
bezala nola egin.

Liderra Alderdi guztiak kontuan Modu kritikoan hausnartzen dut ea nire estrategia
harturik eta modu pedagogikoak zenbateraino diren egokiak ikasleen
(C1) kritikoan sustatzea informazio-alfabetatzea eta alfabetatze mediatikoa
informazio-alfabetatzea eta sustatzeko, eta estrategiak horren arabera aldatzen
alfabetatze mediatikoa. ditut.

Aurrendaria Formatu berritzaileak Ikasleen informazio-alfabetatzea eta alfabetatze


erabiltzea ikasleen mediatikoa sustatzeko estrategia pedagogikoak
(C2) informazio-alfabetatzea berriro diseinatzen, berritzen eta haietaz
eta alfabetatze mediatikoa hausnartzen eta hitz egiten dut.
sustatzeko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 79


Komunikazio eta lankidetza digitala
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea, ikasleak behartzen dituztenak tresna digitalak eraginkortasunez
eta modu arduratsuan erabiltzera komunikaziorako, lankidetzarako eta partaidetza zibikorako.

Jarduerak
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak prozesuetarako eta baliabideak eta ezagutza
txertatzea, ikasleak motibatzen eta behartzen elkarlanean sortzeko.
dituztenak hau guztia egitera: ◆◆ Jokabide-arauen eta ezagutza teknikoen berri

◆◆ Hainbat motatako teknologia digitalekin izan teknologia digitalak erabiltzean eta ingurune
elkarrekintzan jardun. digitaletan elkarrekintzan jardutean.
◆◆ Testuinguru jakin baterako komunikazio-tresna ◆◆ Komunikazio-estrategiak hartzailearen arabera

egokiak zein diren ulertu. egokitu, eta ingurune digitaletan kultura eta
◆◆ Datuak, informazioa eta eduki digitalak teknologia belaunaldi ugari daudela kontuan hartu.
digital egokien bidez beste batzuekin partekatu. ◆◆ Identitate digital bat edo gehiago sortu eta kudeatu.

◆◆ Erreferentziak egiten eta egiletza adierazten jakin. ◆◆ Norberaren izen ona babestu.

◆◆ Gizartean parte hartu zerbitzu digital publikoen ◆◆ Norberak teknologia, ingurune eta zerbitzu

eta pribatuen bidez. desberdinen bidez sortzen dituen datuak kudeatu.


◆◆ Aukerak bilatu teknologia digital egokien bidez

norbera ahalduntzeko eta gizartean parte


hartzeko.
◆◆ Teknologia digitalak erabili lankidetza-

80 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Estrategia gutxi erabiltzea Ez dut kontuan hartzen nola susta dezakedan
ikasleen komunikazio ikasleen komunikazio eta lankidetza digitala, edo oso
(A1) eta lankidetza digitala gutxitan.
sustatzeko.

Esploratzailea Ikasleak teknologia digitalak Ikasleak teknologia digitalak erabiltzera bultzatzen


(A2) erabiltzera bultzatzea ditut ikaskideekin, irakasleekin, administrazioko
komunikatzeko eta langileekin eta hirugarrengoekin elkarrekintzan
elkarlanean jarduteko. jarduteko.

Integratzailea Ikasleen komunikazio Ikasketa-jarduerak egiten ditut, non ikasleek


(B1) eta lankidetza digitala teknologia digitalak erabiltzen baitituzte
sustatzeko jarduerak egitea. komunikatzeko.

Ikasleak gidatzen ditut jokabide-arauak errespeta


ditzaten, komunikazio-estrategiak eta -bideak egokiro
hauta ditzaten eta ingurune digitaletako kultura- eta
gizarte-dibertsitatea kontuan izan dezaten.

Aditua Estrategia pedagogiko Hainbat estrategia pedagogiko erabiltzen ditut, non


multzo bat modu ikasleek teknologia digitalak erabiltzen baitituzte
(B2) estrategikoan erabiltzea komunikatzeko eta lankidetzan jarduteko.
ikasleen komunikazio
eta lankidetza digitala Ikasleak teknologia digitalak erabiltzera bultzatzen
sustatzeko. ditut eta laguntza ematen diet eztabaida publikoetan
parte har dezaten eta teknologia digitalak aktiboki eta
kontzienteki erabil ditzaten gizartean parte hartzeko.

Liderra Alderdi guztiak kontuan Atazak eta ikasketa-jarduerak txertatzen ditut,


harturik eta modu ikasleak behartzen dituztenak teknologia
(C1) kritikoan sustatzea ikasleen digitalak eraginkortasunez eta arduraz erabiltzera
komunikazio eta lankidetza komunikatzeko, lankidetzan jarduteko, elkarlanean
digitala. ezagutza sortzeko eta gizartean parte hartzeko.

Modu kritikoan hausnartzen dut ea nire estrategia


pedagogikoak zenbateraino diren egokiak ikasleen
komunikazio eta lankidetza digitala sustatzeko, eta
estrategiak horren arabera aldatzen ditut.

Aurrendaria Formatu berritzaileak Ikasleen komunikazio eta lankidetza digitala


erabiltzea ikasleen sustatzeko estrategia pedagogikoak berriro
(C2) komunikazio eta lankidetza diseinatzen, berritzen eta haietaz hausnartzen eta
digitala sustatzeko. hitz egiten dut.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 81


Eduki digitalak sortzea
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea, ikasleak behartzen dituztenak beren burua baliabide digitalen bidez
adieraztera eta eduki digitala hainbat formatutan egokitu eta sortzera. Ikasleei irakastea copyrighta eta lizentziak nola
aplikatzen diren eduki digitaletan, iturrien aipuak nola egiten diren eta lizentziak nola aplikatzen diren.
.

Jarduerak
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak ◆◆ Eduki eta ezagutza berri, original eta aproposak
txertatzea, ikasleak motibatzen eta behartzen sortu.
dituztenak hau guztia egitera:
◆◆ Copyrighta eta lizentziak datuei, informazioari eta
eduki digitalei nola aplikatzen zaizkien ulertu.
◆◆ Eduki digitalak formatu desberdinetan sortu eta
editatu. ◆◆ Jarraibide ulergarrien sekuentzia bat planifikatu
eta garatu sistema informatiko baterako,
◆◆ Beren burua baliabide digitalen bidez adierazi.
problema jakin bat ebazteko edo ataza jakin bat
◆◆ Informazioa eta edukiak moldatu, taxutu, hobetu egiteko.
eta existitzen den ezagutza multzo batean
txertatu.

82 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Estrategia gutxi erabiltzea Ez dut kontuan hartzen nola susta dezakedan
ikasleek eduki digitalak sor ikasleek eduki digitalak sortzea, edo oso gutxitan.
(A1) ditzatela sustatzeko.

Esploratzailea Ikasleak teknologia digitalak Ikasleak beren burua teknologia digitalen bidez
(A2) erabiltzera bultzatzea adieraztera bultzatzen ditut, hala nola testuak,
edukiak sortzeko. irudiak eta bideoak sortuz.

Integratzailea Ikasleek eduki digitalak Ikasketa-jarduerak egiten ditut, non ikasleek


(B1) sor ditzatela sustatzeko teknologia digitalak erabiltzen baitituzte eduki
jarduerak egitea. digitalak sortzeko, hala nola testu, argazki, irudi eta
bideoak.

Ikasleak beren lan digitalak argitaratzera eta


partekatzera bultzatzen ditut.

Aditua Estrategia pedagogiko Hainbat motatako estrategia pedagogikoak


multzo bat modu erabiltzen ditut, ikasleei aukera emateko beren burua
(B2) estrategikoan erabiltzea baliabide digitalen bidez adierazteko, hala nola wiki
ikasleek eduki digitalak sor eta blogetan ekarpenak eginez eta eportfolioak
ditzatela sustatzeko. erabiliz beren sormen-lan digitaletarako.

Azalpenak ematen ditut ikasleek uler dezaten zertan


dautzan copyrightaren eta lizentzien kontzeptuak eta
nola berrerabili eduki digitalak egokiro.

Liderra Alderdi guztiak kontuan Plagioa hautematen eta haren aurka egiten dut, hala
harturik eta modu nola teknologia digitalak erabiliz.
(C1) kritikoan sustatzea ikasleek
eduki digitalak sor ditzatela. Modu kritikoan hausnartzen dut ea nire estrategia
pedagogikoak zenbateraino diren egokiak ikasleen
sormenezko adierazpen digitala sustatzeko, eta
estrategiak horren arabera aldatzen ditut.

Aurrendaria Formatu berritzaileak Ikasleak gidatzen ditut produktu digital konplexuak


erabiltzea ikasleek eduki diseinatu, argitaratu eta baimentzeko, hala nola
(C2) digitalak sor ditzatela webguneak, blogak, jolasak eta aplikazioak sortzeko.
sustatzeko.
Ikasleen adierazpen eta sormen digitala sustatzeko
estrategia pedagogikoak berriro diseinatzen,
berritzen eta haietaz hausnartzen eta hitz egiten dut.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 83


Erabilera arduratsua
Neurriak hartzea ikasleen ongizate fisiko, psikologiko eta soziala bermatzeko, teknologia digitalak erabiltzean. Ikasleak
ahalduntzea arriskuak kudeatu eta teknologia digitalak modu seguru eta arduratsuan erabil ditzaten.

Jarduerak
Ikasleei jarrera positiboa transmititzea teknologia ◆◆ Osasun-arriskuak eta ongizate fisiko eta
digitalei buruz, eta teknologia digitalak sormenez psikologikoaren aurkako mehatxuak saihestu
eta modu kritikoan erabiltzera bultzatzea. teknologia digitalak erabiltzean.
◆◆ Nork bere burua eta besteak babestu
Ikasleak gaitzea, hau egin dezaten:
ingurune digitaletako balizko arriskuetatik
◆◆ Gailuak eta eduki digitalak babestu, eta ingurune (ziberbullyingetik, kasu).
digitaletako arrisku eta mehatxuak behar bezala ◆◆ Teknologia digitalak gizarte-ongizaterako eta

ulertu. -inklusiorako balia daitezkeela jabetu.


◆◆ Segurtasun- eta babes-neurriak ulertu. ◆◆ Teknologia digitalek eta haien erabilerak

◆◆ Datu pertsonalak eta pribatutasuna babestu ingurunean zer eragin duten jabetu.
ingurune digitaletan.
Ikasleek ingurune digitaletan duten jokabidea
◆◆ Informazio pertsonala nola erabili eta partekatu
ikuskatzea, haien ongizatea babesteko.
behar den ulertu, nork bere burua eta besteak
kalteetatik babesteko gai izateko. Berehala eta eraginkortasunez jokatzea ikasleen
◆◆ Zerbitzu digitalek datu pertsonalen erabilerari ongizatea arriskuan dagoenean (ziberbullyinga
buruzko politika pribatu bat dutela ulertu. gertatzen denean, kasu).

84 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Estrategia gutxi erabiltzea Jabetzen naiz teknologia digitalek modu positiboan
ikasleen ongizate digitala eta negatiboan eragin diezaioketela ikasleen
(A1) sustatzeko. ongizateari.

Esploratzailea Ikasleak teknologia Ikasleak jabearazten ditut teknologia digitalek modu


digitalak modu seguru eta positiboan eta negatiboan eragin diezaieketela
(A2) arduratsuan erabiltzera osasunari eta ongizateari, hala nola zoriontsu edo
bultzatzea. triste sentiarazten dituzten jokabideak (haienak edo
besterenak) identifikatzera bultzatuz.

Ikasleak jabearazten ditut Interneten irekitasunaren


onurez eta eragozpenez.

Integratzailea Neurriak ezartzea ikasleen Esperientzian oinarritutako aholku praktikoak


ongizatea bermatzeko. ematen ditut pribatutasuna eta datuak babesteko
(B1) moduei buruz (hala nola pasahitzak erabiliz eta sare
sozialetako ezarpenak aldatuz).

Ikasleei laguntzen diet beren identitate digitala


babesten eta arrasto digitala kudeatzen.

Ikasleei aholkuak ematen dizkiet (beren edo


ikaskideen) jokabide desegokien eragina mugatzeko
edo horren aurka egiteko neurri eraginkorrez.

Aditua Ikasleei teknologia digitalak Estrategiak garatzen ditut ikasleen osasunari


erabiltzeko laguntza eta ongizateari kalte egiten dieten jokabideak
(B2) pedagogikoa ematea, haien (ziberbullyinga, kasu) prebenitzeko, identifikatzeko
ongizatea bermatzeko. eta jokabide horiei erantzuteko.

Ikasleak bultzatzen ditut teknologia digitalekiko


jarrera positiboa izatera: badakite arriskuak eta
mugak dituztela, baina orobat dakite horiek kudea
ditzaketela onurak lortzeko.

Liderra Modu kritikoan eta Azalpenak ematen ditut ikasleek uler dezaten zer
estrategikoan garatzea arrisku eta mehatxu dauden ingurune digitaletan
(C1) teknologia digitalen (identitate-lapurreta, iruzurra, jazarpena eta
erabilera, ikasleek arduraz phishinga, kasu) eta nola erreakzionatu egokiro.
eta modu seguruan erabil
ditzaten. Modu kritikoan hausnartzen dut ea nire estrategia
pedagogikoak zenbateraino diren egokiak ikasleen
ongizate digitala sustatzeko, eta estrategiak horren
arabera aldatzen ditut.

Aurrendaria Metodologia berritzaileak Ikasleek teknologia digitalak beren ongizaterako


garatzea ikasleek teknologia erabili ahal izatea sustatzeko estrategia
(C2) digitalak beren ongizaterako pedagogikoak berriro diseinatzen, berritzen eta
erabili ahal izatea haietaz hausnartzen eta hitz egiten dut.
sustatzeko.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 85


Baliabide digitalen bidez arazoak konpontzea
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak txertatzea, ikasleak behartzen dituztenak arazo teknikoak identifikatu eta
konpontzera edo ezagutza teknologikoa sormenez beste egoera batzuetara transferitzera.

Jarduerak
Ikasteko jarduerak, atazak eta ebaluazioak ◆◆ Teknologia digitalak modu berritzailean erabili
txertatzea, ikasleak motibatzen eta behartzen ezagutza sortzeko.
dituztenak hau guztia egitera:
◆◆ Beren gaitasun digitala zer arlotan hobetu edo
eguneratu behar duten ulertu.
◆◆ Arazo teknikoak identifikatu gailuekin ibiltzean
eta ingurune digitalak erabiltzean, eta horiek ◆◆ Besteei lagundu gaitasun digitala garatzen.
konpondu.
◆◆ Nork bere burua garatzeko aukerak bilatu, eta
◆◆ Ingurune digitalak norberaren premietara egokitu bilakaera digitalaren berri izan, eguneratuta
eta pertsonalizatu. egoteko.

◆◆ Ataza edo arazo bat ebazteko, teknologia digitalak


eta balizko erantzun teknologikoak identifikatu,
ebaluatu, hautatu eta erabili.

86 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


DIGCOMPEDU XEHE-XEHE

Bilakaera Gaitasun-mailari buruzko adierazpenak

Hasiberria Estrategia gutxi erabiltzea Ez dut kontuan hartzen nola susta dezakedan
ikasleek baliabide digitalen ikasleek baliabide digitalen bidez irtenbideak
(A1) bidez irtenbideak aurkitzeko aurkitzeko duten gaitasuna, edo oso gutxitan
duten gaitasuna sustatzeko.

Esploratzailea Ikasleak arazoak ebazteko Ikasleak saiatuz eta huts eginez arazo teknikoak
(A2) teknologia digitalak konpontzera bultzatzen ditut.
erabiltzera bultzatzea.
Ikasleak gaitasun digitala egoera berrietara
transferitzera bultzatzen ditut.

Integratzailea Ikasleek baliabide digitalen Ikasketa-jarduerak erabiltzen ditut, non ikasleek


(B1) bidez arazoak konpontzeko sormenez erabiltzen baitituzte teknologia digitalak,
jarduerak egitea. beren ezagutza teknikoak zabalduz.

Ikasleak elkarri laguntzera bultzatzen ditut gaitasun


digitala garatzeko.

Aditua Estrategia pedagogiko Hainbat estrategia pedagogiko erabiltzen ditut,


multzo bat modu ikasleak gai izan daitezen gaitasun digitala egoera
(B2) estrategikoan erabiltzea eta testuinguru berrietan aplikatzeko.
ikasleek baliabide digitalen
bidez arazoak konpontzea Ikasleak beren gaitasun digitalaren mugez
sustatzeko. hausnartzera bultzatzen ditut, eta gaitasun
digitala are gehiago garatzeko estrategia egokiak
identifikatzen laguntzen diet.

Liderra Alderdi guztiak kontuan Ikasleak prestatzen ditut arazo baten aurrean
harturik eta modu erantzun teknologiko desberdinak aurki ditzaten,
(C1) kritikoan sustatzea ikasleek onurak eta eragozpenak iker ditzaten, eta sormenez
baliabide digitalen bidez eta modu kritikoan irtenbide bat edo produktu berri
arazoak konpontzea. bat aurki dezaten.

Modu kritikoan hausnartzen dut ea nire estrategia


pedagogikoak zenbateraino diren egokiak ikasleen
gaitasun digitala sustatzeko eta estrategia digitalen
errepertorioa zabaltzeko, eta nire metodoak horren
arabera egokitzen ditut.

Aurrendaria Formatu berritzaileak Ikasleak prestatzen ditut gaitasun digitala ezohiko


erabiltzea ikasleek baliabide moduan aplika dezaten egoera berrietan eta
(C2) digitalen bidez arazoak sormena baliatuz irtenbide edo produktu berriak aurki
konpon ditzatela sustatzeko. ditzaten.

Ikasleek baliabide digitalen bidez arazoak


konpontzeko dituzten trebetasunak sustatzeko
estrategia pedagogikoak berriro diseinatzen, berritzen
eta haietaz hausnartzen eta hitz egiten dut.

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 87


Glosarioa
Teknologia digitalak

Tresna digitalak Eduki digitalak

Gailu digitalak Baliabide digitalak Datuak


Ordenagailu pertsonalak, Online informazioa, webguneak, plataformak
eramangarriak
Tabletak, sakelako telefonoak Multimedia edukiak (irudiak, audioak, bideoak)
adibideak

Arbel elkarreragileak Ikasteko materiala


adibideak

Telebistak, proiektagailuak, (Online) jolasak, galdera sortak


kamerak
(Ikasteko) softwareak, aplikazioak, programak

Ikaskuntza-ingurune birtualak

Sare sozialak
6. IRUDIA: DIGCOMPEDUN ERABILTZEN DIREN KONTZEPTU
GARRANTZITSUENEN IKUSPEGI OROKORRA

88 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


AUTOEBALUAZIOA businessdictionary.com/definition/self-assessment.html).
Norberaren errendimenduaren epaile errealista izateko Txosten honetan, termino hori erabiltzen da online programa
gaitasunean datza. Autoebaluazioa proposatzen dutenek batzuez mintzatzeko, irakasleei aukera ematen dietenak
abantaila ugari ikusten dizkiote; besteak beste: feedback beren gaitasun digitala ebaluatzeko, galdera sorta baten
puntual eta eraginkorra eskaintzea, eta ikasleei beren bidez. Feedback-txosten bat eman ohi da, indarguneak eta
ikaskuntza azkar ebaluatzeko aukera ematea; irakasleei garatu beharreko eremuak identifikatzen dituena.
ikaskuntzari buruzko feedbacka azkar ulertu eta eskaintzeko
aukera ematea; integritate akademikoa sustatzea, ikasleek BALIABIDE DIGITALAK
beren ikasketa-prozesuaren aurrerapausoei buruzko Makina bidez irakurtzeko formatu batean argitaratutako
txostenak egiten baitituzte; gogoetazko jardunbidea eduki orori erreferentzia egiteko erabili ohi den terminoa.
eta automonitorizazioa sustatzea; ikaskuntza auto- DigCompEdu esparruan, baliabide digitalak eta datuak
erregulatua garatzea; ikaslearen motibazioa areagotzea; bereizten dira. Baliabide digitalak, testuinguru horretan,
elkarlaneko ikaskuntza-ingurune batean parte hartzeak edozein motatako eduki digitalak dira, gizaki batek berehala
dakarren gogobetetasuna hobetzea, eta ikasleei laguntzea uler ditzakeenak. Datuak, berriz, aztertu, tratatu eta/edo
etorkizuneko enplegatzaileen espektatibak asebetetzeko interpretatu behar dira irakasleentzat baliagarriak izateko.
trebetasun pertsonalak eta transferigarriak garatzen.
BERDINEN ARTEKO EBALUAZIOA
Iturria: Irakaskuntzaren Bikaintasunerako Cornell Berdinen arteko ebaluazioa prozesu bat da, non ikasleek
Unibetsitate Zentroa http://www.cte.cornell.edu/ batak bestearen atazak edo azterketak zuzentzen baitituzte,
irakaslearen irizpideak oinarri hartuta. Irakasleen denbora
AUTOEBALUAZIORAKO TRESNA aurrezteko, ikasleek ikasgaiko materiala hobeto ulertzeko
Profesionalei autoebaluazioa egiten laguntzen dien tresna eta ikasleen trebetasun metakognitiboak hobetzeko egin ohi
bat da, hala nola beren ardurapeko eremu guztietan beren da. Berdinen arteko ebaluazioak ikasleak ahaldundu ditzake,
lanaren eraginkortasuna ebaluatzeko eta zer hobetu beren ikaskuntzaren ardura eta kudeaketa beren gain har
behar den zehazteko (Hemendik moldatua: http://www. dezaten, ebaluatzen ikas dezaten eta bizi osorako ebaluazio-

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 89


trebetasunak bereganatu ditzaten, ezagutza zabalduz digitalak, hala nola mp3ak, eta e-bookak, irudi digitalak,
eta ideiak trukatuz beren ikaskuntza hobetu dezaten, eta bideo digitalak, bideo-jokoak, ordenagailu-programak
ikasgaiko materialarekin sakonago inplika daitezen. eta softwareak. DigCompEdu esparruan, eduki digitalak
baliabide eta datu digitaletan daude banatuta.
Iturria: Wikipediatik moldatua;
Irakaskuntzaren Bikaintasunerako Cornell Unibertsi- ERABILERA ARDURATSURAKO ARAUAK (AUP)
tate Zentroa, http://www.cte.cornell.edu/ Erabilera arduratsurako arauak dokumentu bat da, baliabide
informatiko multzo baten –ordenagailu-sare baten,
DATUAK webgune baten edo tamaina handiko sistema informatiko
Sinbolo baten edo gehiagoren sekuentzia bat, interpretazio- baten– erabiltzaile edo bezeroek bete beharreko arau
ekintza espezifikoen bidez ematen zaiona esanahia. multzoa deskribatzen duena. AUP batean argi ezartzen
Kontzeptu orokor gisa, zera esan nahi du: informazio edo da bezero bati baliabide horiekin zer egitea onartzen zaion.
ezagutza jakin bat modu jakin batean adierazten edo
kodetzen dela hobeto erabiltzeko edo prozesatzeko. Datuak Iturria: https://www.techopedia.com/definition/2471/ac-
neurtu, bildu eta komunikatu, eta aztertu egiten dira, eta ceptable-use-policy-aup
grafikoak, irudiak eta beste analisi-tresna batzuk erabiliz
bistaratu (Wikipedia). EPORTFOLIOAK
Ikasleek egiten dituzten lanen bildumak, ikasleei ikaskuntzan
EBALUAZIO BATUTZAILEA aurrera egiten lagundu diezaieketenak, beren lana antolatu,
Ebaluazio batutzaileak erabiltzen dira ikasle batek artxibatu, erakutsi eta horretaz hausnartzeko. Eportfolioak
heziketa aldi zehatz bat amaitzean –normalean proiektu, erabiltzaileen trebetasunen erakusleihoak eta nork bere
unitate, ikastaro, seihileko, programa edo ikasturte bat burua adierazteko plataformak dira.
amaitzean– ikasitakoa, lortutako trebetasunak edo izandako
lorpen akademikoak ebaluatzeko. Ebaluazio batutzailearen ETENGABEKO GARAPEN PROFESIONALA (EGP)
emaitzak ikaslearen erregistro akademikoan jasota EGPren bitartez, profesionalek mantendu, hobetu eta
geratzen diren kalifikazio edo nota moduan erregistratzen zabaldu egiten dituzte ezagutzak eta trebetasunak, eta
dira maiz. bizitza profesionalean behar dituzten ezaugarri pertsonalak
ere garatzen dituzte, normalean prestakuntza-programa
Iturria: Hezkuntza-erreformaren glosarioa labur eta luzeen bidez (horietako batzuk ziurtagiri batekin
http://edglossary.org/summative-assessment/ bukatzen dira). Lanarekin lotutako etengabeko hezkuntza
eta prestakuntza horretan sartzen dira jendeak egungo
EBALUAZIO FORMATIBOA edo etorkizuneko lanerako ezagutzak eskuratzeko edo
Ebaluazio formatiboa metodo multzo bat da, irakasleek trebetasun berriak ikasteko jasotzen dituen hezkuntza-
erabiltzen dutena irakatsi eta ikasteko prozesuetan zehar eta prestakuntza-arloko jarduera sistematiko eta antolatu
ikasleen ulermenaren, ikasketa-premien eta aurrerapen guztiak.
akademikoaren ebaluazioak egiteko eskola, unitate edo
ikasgai batean. Helburu orokorra informazio zehatza Hemendik moldatua: http://www.umultirank.org/#!/glos-
biltzea da, irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesua gertatu sary?trackType=home&sightMode=undefined&section
ahala hobetzeko. =undefined
Hemendik moldatua: http://creativecommons.org/about
Iturria: Hezkuntza-erreformaren glosarioa
http://edglossary.org/formative-assessment/ GAITASUN DIGITALA
Zentzu zabalean, honela defini daiteke: IKT segurtasunez, kritikoki
EDUKI DIGITALA eta sormenez erabiltzea, lanarekin, enplegagarritasunarekin,
Datu digital gisa existitzen den edozein eduki mota, makina ikaskuntzarekin, aisialdiarekin, inklusioarekin eta/edo gizarte-
bidez irakurtzeko formatu batean kodetuta dagoena eta partaidetzarekin lotutako helburuak betetzeko.
teknologia digitalak erabiliz sor, bana, molda eta biltegira
daitekeena. Eduki digitalen adibide dira: web-orriak eta Iturria: DigComp esparrua https://ec.europa.eu/jrc/dig-
webguneak, sare sozialak, datuak eta datu-baseak, audio comp

90 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


GLOSARIOA

IRAKASLEA IKASKUNTZA AUTOERREGULATUA


DigCompEdu testuinguruan, «irakasle» terminoa erabiltzen Oinarri hauek dituen ikaskuntza da: metakognizioa (norberaren
da oro har irakasteko edo ezagutza transmititzeko pentsamenduez pentsatzea), ekintza estrategikoa
prozesuan inplikatutako pertsona orori erreferentzia egiteko; (norberaren aurrerapausoak planifikatu, kontrolatu
bereziki, hezkuntza formaleko maila guztietako irakasleei, eta ebaluatzea, estandar baten aldean), eta ikasteko
hots, eskolaurreko hezkuntzatik, LHtik eta DBHtik goi- motibazioa. «Autoerregulatua» hitzak nork bere ikaskuntza
mailako hezkuntzara (unibertsitateko irakasleak, kasu), eta jokabidea bere gain hartzeko prozesua deskribatzen
lanbide-hezkuntzara eta helduen hezkuntzara, barnean du. (Wikipedia) Norberak zuzendutako ikaskuntzarekin eta
harturik hasierako prestakuntza eta etengabeko garapen norberak zehaztutakoarekin lotuta dago. Azken bi horietarako,
profesionala. Analogiaz, orobat erabil daiteke testuinguru autonomia-maila handiagoa behar da, eta ez dira egingarriak
ez-formaletan eta informaletan prestakuntza ematen hezkuntza-testuinguru guztietan. Horregatik, DigCompEdun,
duten pertsonak deskribatzeko, hala nola gizarte-langileak, ikaskuntza autoerregulatuari lehentasuna ematen zaio.
liburuzainak, eta haurrak etxean hezten dituzten gurasoak.
IKASKUNTZAREN ANALISIA
HEZKUNTZA-BALIABIDEAK Ikaskuntzaren analisia ikasleei eta horien inguruneei
Hezkuntzarako erabiltzeko diseinatutako edo bideratutako buruzko datuak neurtu, bildu, aztertu eta txostenak egitea
baliabideak (digitalak izan edo ez). da, ikaskuntza eta ingurunea bera ulertu eta optimizatzeko.

HEZKUNTZA-BALIABIDE IREKIAK Iturria: Ikaskuntzaren Analisiari buruzko I. Nazioarteko


Irakaskuntza, ikaskuntza eta ikerketarako baliabideak dira, Biltzarrean emandako definizioa. http://edutechwiki.unige.
digitalak nahiz bestelakoak, jabetza publikokoak direnak ch/en/Learning_analytics
edo lizentzia irekiarekin argitaratuak, beste pertsona
batzuek inolako kosturik gabe eta mugarik gabe (edo muga IKASKUNTZAREN EMAITZAK
txikiekin) eskuratu, erabili, moldatu eta banatu ditzaten. Ikaskuntzaren emaitzak pertsonek ikaskuntza-prozesuaren
bidez eskuratu dituzten ezagutza, trebetasunak eta
Iturria: UNESCOren definizioa http://www.unesco. gaitasunak dira, behar izanez gero errekonozimendu-prozesu
org/new/en/communication-and-information/ac- batean egiaztatu daitezkeenak. Europako Kualifikazioen
cess-to-knowledge/open-educational-resources/ Esparruak (EQF) honela definitzen ditu ikaskuntzaren
what-are-open-educational-resources-oers/ emaitzak: ikasleak dakiena eta ulertzen duena eta ikaslea
egiteko gai dena ikaskuntza-prozesua amaitzean.
HEZKUNTZA-EDUKIA
Modu batean edo bestean hezkuntza-testuingururako Iturria: http://www.eucen.eu/sites/default/files/OECD_RN-
egokia den eduki digitala. Termino hau «hezkuntza- FIFL2010_Werquin.pdf
baliabideak» terminoa baino zabalagoa da, bere bai-
tan baititu irakaskuntza-prozesurako bigarren mai- INGURUNE DIGITALA
lakoak diren edukiak, hala nola ikasle, guraso eta Testuinguru edo «leku» bat, teknologiaren eta gailu
lankideekiko komunikazioa, eta administrazio-arloko digitalen bidez gaituta dagoena eta maiz Internet bidez
edukiak. transmititzen dena, edo beste baliabide digital batzuen
bidez, hala nola telefonia mugikorreko sare baten bidez.
IIB (IKASKUNTZA-INGURUNE BIRTUALA) Ingurune digitalak beste erabiltzaile batzuekin elkarrekintzan
Ikaskuntza-ingurune birtual bat webean oinarritutako pla- jarduteko erabili ohi dira, bai eta erabiltzaileek sortutako
taforma bat da, ikasgaien alderdi digitaletarako, ikastetxe edukiak argitaratu eta horietara sartzeko ere. Arrasto
baten barruan egon ohi dena. IIBek bide eman ohi dute digital deritzo banako batek ingurune digitalarekin duen
partaideak talde edo eginkizunetan banatzeko, ikasgai elkarrekintzaren datu eta frogei.
baten egitura barruan baliabideak, jarduerak eta elkarre-
kintzak aurkezteko, ebaluazio-etapak jasotzeko, partaide- IRAKASLEA
tzaren berri emateko, eta integrazio-maila jakin bat dute Hezkuntza formalean, hala nola ikastetxe batean, ikasleei
erakundearen beste sistema batzuetan. (Wikipedia). irakasten dien pertsona bat da irakaslea. Termino hori
eskola-hezkuntzari (ISCED1-3, kasu) erreferentzia egiteko

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 91


soilik erabili ohi denez, DigCompEdun «irakasle» terminoa 18. or; http://infed.org/mobi/self-directed-learning/). Norberak
erabiltzen da, zabalagoa baita. erregulatutako ikaskuntzarekin eta norberak zuzendutako
ikaskuntzarekin lotuta dago. Ikaslearen autonomia-mailari
KOMUNIKAZIO DIGITALA dagokionez, ikaskuntza autoerregulatuak gutxiago eskatzen
Teknologia digitalak erabiliz komunikatzea. Zenbait die ikasleei, eta norberak zehaztutako ikaskuntzak gehiago.
komunikazio mota daude, hala nola komunikazio sinkronikoa DigCompEdun, ikaskuntza autoerregulatuaren kontzeptuari
(denbora errealeko komunikazioa, hala nola skype edo lehentasuna ematen zaio, beste biak gehitxo izan baitaitezke
bideo-txata edo Bluetooth erabiliz) eta asinkronikoa (aldi ikaskuntza- eta irakaskuntza-testuinguru batzuetarako edo
berekoa ez dena, hala nola e-maila eta sms), besteak beste, ikasle talde batzuentzat.
biren artean, baten eta askoren artean edo askoren artean.
TEKNOLOGIA DIGITALA
LAGUNTZA-TEKNOLOGIA Informazioa elektronikoki formatu digitalean sortu, ikusi,
Laguntza-teknologia termino generiko bat da, eta moldatu, biltegiratu, atzitu, transmititu eta jasotzeko erabil
desgaitasunen bat duten pertsonek ordenagailuetara daitekeen edozein produktu edo zerbitzu. Esparru honetan,
sarbidea izateko baliatu ditzaketen softwareen multzoa «teknologia digitalak» kontzeptu orokor gisa erabiltzen da,
edo hardware-gailuak adierazteko erabiltzen da. Bereziki bere baitan hartuz:
helburu horretarako garatu eta merkaturatu diren gailuak ◆◆ sare informatikoak (Internet, kasu) eta horiek euskarritzat

izan daitezke, edo merkataritza-produktu egokituak. dituen edozein online zerbitzu (hala nola webguneak,
Laguntza-teknologian sartuko lirateke, esate baterako, sare sozialak eta online liburutegiak),
teklatu eta sagu alternatiboak, hizketa ezagutzeko
softwarea, monitorea magnifikatzeko softwarea, hainbat ◆◆ edozein motatako softwareak (hala nola programak,
etengailu dituzten joystickak eta testua ahotsaren bidez aplikazioak, ingurune birtualak eta jolasak), sarera
komunikatzeko laguntzak. konektatuak edo lokalki instalatuak;

Iturria: http://www.webopedia.com ◆◆ edozein motatako hardwareak edo gailuak (ordenagailu


pertsonal, gailu mugikor eta arbel digitalak, kasu), eta
NORBERAK ZEHAZTUTAKO IKASKUNTZA
«Prozesu bat da, non ikasleek iniziatiba hartzen baitute ◆◆ edozein motatako eduki digitalak (fitxategiak,
ikaskuntza-premiak identifikatu, ikasketa-helburuak informazioa eta datuak, kasu).
formulatu, ikasteko baliabideak identifikatu, arazoak DigCompEdu esparruan, teknologia digitalen kategoria arlo
konpontzeko estrategiak aplikatu eta ikaskuntza- hauetan banatzen da: gailu digitalak, baliabide digitalak
prozesuaz hausnartzeko, usteak zalantzan jarri eta (=fitxategi digitalak + softwarea + online zerbitzuak), datuak.
ikasteko gaitasunak areagotze aldera» (Blaschke,
2012; http://www.rtschuetz.net/2014/12/self-directed- TRESNA DIGITALAK
vs-self-determined.html). Norberak zuzendutako eta Helburu edo funtzio jakin baterako erabiltzen diren teknologia
autoerregulatutako ikaskuntzaren kontzeptuarekin lotuta digitalak (informazioa prozesatu, komunikatu, edukiak sortu,
dago. Hiru horietatik, ikasleei autonomia gehien eskatzen segurtasuna bermatu eta arazoak konpontzeko).
diena da. Hain autonomia-maila handia gehiegi izan
daitekeenez ikaskuntza- eta irakaskuntza-testuinguru ZERBITZU DIGITAL
batzuetarako eta ikasle talde batzuentzat, DigCompEdun Komunikazio digitalaren bidez, hala nola Internet bidez
ikaskuntza autoerregulatuari ematen zaio lehentasuna. eta telefonia mugikorreko sareen bidez, horni daitezkeen
zerbitzuak, horien artean egon daitezkeelarik informazio
NORBERAK ZUZENDUTAKO IKASKUNTZA digitala hornitzea (datuak eta edukiak, kasu) eta/edo
Prozesu bat deskribatzen du, «non banakoek iniziatiba trantsakzio-zerbitzuak ematea. Publikoak edo pribatuak
hartzen dute, besteen laguntzarekin edo gabe, beren izan daitezke, hala nola e-gobernua, banku-zerbitzu
ikaskuntza-premiak diagnostikatu, ikasketa-helburuak digitalak, e-merkataritza, musika-zerbitzuak (Spotify, kasu),
formulatu, ikasteko giza baliabideak eta baliabide materialak film- eta telebista-zerbitzuak (Netflix, kasu).
identifikatu, ikasteko estrategia egokiak hautatu eta aplikatu, 9. TAULA: DIGCOMPEDU ESPARRUAN ERABILTZEN DIREN TERMINO
eta ikaskuntzaren emaitzak ebaluatzeko». (Knowles, 1975, TEKNIKOEN GLOSARIOA

92 Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra


IRUDIEN ZERRENDA / TAULEN ZERRENDA

Irudien zerrenda

1. irudia: DigCompEdu esparrua 8


2. irudia: DigCompEdu arloak eta irismena 15
3. irudia: DigCompEdu gaitasunak eta haien arteko loturak 17
4. irudia: DigCompEdu esparruaren laburpena 19
5. irudia: Bilakaera-eredua 29
6. irudia: DigCompEdun erabiltzen diren kontzeptu
garrantzitsuenen ikuspegi orokorra 88

Taulen zerrenda

1. taula: 1. arloa - Konpromiso profesionala 19


2. taula: 2. arloa - Baliabide digitalak 20
3. taula: 3. arloa - Irakaskuntza eta ikaskuntza 20
4. taula: 4. arloa - Ebaluazio digitala 21
5. taula: 5. arloa – Ikasleak ahalduntzea 22
6. taula: 6. arloa - Ikasleen gaitasun digitala sustatzea 23
7. taula: DigCompEdu esparruaren ikuspegi orokorra 24
8. taula: DigCompEdu gaitasunen bilakaeran erabiltzen
diren gako-hitzak 31
9. taula: DigCompEdu esparruan erabiltzen
diren termino teknikoen glosarioa 89

Irakasleen gaitasun digitalerako esparru europarra 93