Está en la página 1de 28

8.

HERRIALDEA - EUSKAL HERRIA


EUSKAL HERRIA - 8º TERRITORIO
Euskal Etxeekin, euskal elkarteekin eta erakundeekin harreman indartsua sortu eta
garatu nahi dugu. Zubiak eraiki, amankomunean lan egiteko. UDALBIDE sortu zenetik
garapen handia izan du, eta beste urrats kualitatibo bat emateko garaia iritsi da.

Queremos crear una estrecha relación con las Euskal Etxeak, con las asociaciones y
entidades vascas en la diáspora. Queremos construir puentes para trabajar en común.
Desde su creación UDALBILTZA®/UDALBIDE ha ido desarrollando su actividad en
ámbitos diversos y ha llegado el momento de dar un nuevo salto cualitativo.
Ameriketako euskal anai-arrebei bisita egiten hasi aurretik, doazela hitz
hauek, aurrerapen gisa, nire agurrik beroena eta besarkada handi bat
helarazteko asmoz, UDALBILTZAren® eta UDALBIDEren Batzorde
Zuzendariko lehendakari naizen aldetik.

Orain dela zortzi urte sortu zenetik, Euskal Herria nazio gisa eraikitzen
ahalegindu gara. Hartara, euskara eta euskal kultura sustatzeko, euskal
lurralde guztien arteko harremanak estutzeko (administrazio mugetatik
harago joanda), eta, azken batean, Euskal Herria herrialde bakar bat gisa
ikusteko aukera emango duten ekimen guztiak laguntzeko kohesio funts
bat sortu dugu.

Hori dela eta, orain arte, lehenesteko asmoz, ahaleginak Nafarroara eta
Iparraldera bideratu ditugu, lehenago aipatutako helburu hori lortzearren,
guztiok ahalik eta gehien ahalegintzea eskatzen duten lurraldeak baitira.

Dei eta gonbidapen ugari jaso dugu, Ameriketako lurretan bai


UDALBILTZAren® eta bai UDALBIDEren izaera eta jarduna azaltzeko. Eta
uste dugu honako hau izaten ahal dela une egokia zuekin, euskaldun
amerikarrokin, harremanetan jartzeko, eta ideiak, esperientziak, emozioak
eta nahiak trukatzeko.
Etorkizuna ikusteko eta erabakitzeko dago, baina elkarrekin eraikiko dugu.

agurra saludo
A punto de iniciar nuestra visita a nuestros hermanos vascos de América,
sirvan estas palabras para, en primer lugar, enviaros un saludo y un fuerte
abrazo en mi condición de presidente de UDALBILTZA® y del Consejo
Rector de UDALBIDE.

Desde su creación hace ya 8 años, hemos trabajado en la construcción


de Euskal Herria como nación creando un fondo de cohesión para fomentar
el euskera y la cultura vasca, estrechar las relaciones entre todos los
territorios vascos (más allá de las divisiones administrativas) y, en definitiva,
apoyar todas aquellas iniciativas que hagan posible la visualización de
Euskal Herria como un solo país.

Por eso hasta ahora hemos centrado prioritariamente nuestros esfuerzos


en Nafarroa e Iparralde, territorios en los que es más necesario aplicar el
esfuerzo de todos para conseguir el objetivo mencionado.

Hemos recibido numerosas llamadas e invitaciones para exponer en tierras


americanas el ser y el hacer tanto de UDALBILTZA® como de UDALBIDE.
Y creemos que este puede ser el momento adecuado para contactar con
vosotros, los vascos americanos, intercambiar ideas y experiencias,
emociones y deseos.
El futuro está por ver y decidir, pero juntos, lo construiremos.

Julian Eizmendi Zinkunegi


Presidente de UDALBILTZA® / UDALBILTZA®ko Lehendakaria.
Presidente de la Junta Rectora de UDALBIDE / UDALBIDEko Zuzendaritza Batzordeko Lehendakaria.
UDALBILTZA® 1999. urtean sortu zen, izugarrizko itxaropena eta poza nagusi zen une batean, Euskal
Herrian bakea lor zitekeela baitzirudien une hartan. Araba, Gipuzkoa, Bizkai, Lapurdi, Nafarroa Behere,
Nafarroa Garai eta Zuberoako udal hautetsiak bilduko zituen euskal nazio erakunde gisa jaio zen.

Udaletan oinarria zuen erakunde gisa sortu zen. Izan ere, alderdi horrek ohitura handia du abertzaletasun
demokratikoan. Honenbestez, euskal lurralde guztietan sustrai sakonak dituen erakunde batean
oinarriturik jaio zen, Euskal Herriaren lurraldetasun lekuko moduan. Biltzar integratzailea, soilik
demokratikoak diren bideak erabiltzean oinarritua eta gure herritarrak ordezkatzeko zilegitasun osoa
duena. Hortaz, euskal lurraldeen ordezkari gisa udal hautetsien atxikimendu askean oinarritzen du
bere izatea UDALBILTZAk® eta bere jatorria bateraezina da bortizkeria eta inposaketa erabiltzearekin.

UDALBILTZAk® nazio eraikuntzaren alde egiten du, ikuspegi integratzaile batetik abiatuta
eta pertsonenganako eta lurraldeenganako begirunean oinarrituta.

Nazioa eraikitzen joateko, UDALBILTZA® elkar ezagutzeko foro bat da.

Hautetsiak modu baketsuan biltzeko foro irekia eta askotarikoa da, biltzeko dugun oinarrizko
eskubidean oinarria duena. Lurralde guztietako euskaldunei eragiten dieten erakundeen, elkarteen
eta ordezkarien arteko lanaren gainean eta politika kontu zenbaiten gainean hausnartzeko, aztertzeko
eta jarrerak hartzeko foroa, hain zuzen. Euskadi berezko erakunde gisa, herrialde bakar baten gisa,
ikustera bideratutako ekimenak sustatzeko: PAYS BASQUE, EUSKAL HERRIA, PAIS VASCO.

Nazio eraikuntzarako udal hautetsien foroak, UDALBILTZAk®, aldian behin biltzarrak egiten ditu eta
euskal politikan dauden gertaerarik garrantzitsuenen gainean dituen iritziak kaleratzen ditu. Bilera
horietan euskal lurralde guztietako alkateek eta zinegotziek parte hartzen dute.

UDALBILTZA ®

Hauek dira UDALBILTZAk® dituen sortze helburuak:

• Euskal Herria nazioa dela aldarrikatzea.


• Euskal Herriaren egituratze politikoan laguntzea eta nazio eraikuntza bultzatzea.
• Nahiak batzea eta elkartzea, eta Euskal Herriaren etorkizuneko politika egituraketa aztertzen
laguntzea.
• Lurralde guztietako udalerrien artean, eraikuntzarako elkarrekin duten erlazioan aurrera egitea,
lankidetza arloak sustatzeko asmoz.
• Nazioartean Euskal Herria nazio berezkoa eta desberdindua dela adieraztea.

4
UDALBILTZA® es la Asamblea de Electos Municipales de Euskal Herria

UDALBILTZA® surgió en 1999, en un momento de enorme esperanza e ilusión en el que parecía


posible el logro de la paz en Euskal Herria. Surgió como una institución nacional vasca en la que
englobar a los electos municipales de Araba, Gipuzkoa, Bizkaia, Lapurdi, Nafarroa Behera, Nafarroa
Garaia y Zuberoa.

Nació como una institución de base municipal, aspecto con gran tradición en el abertzalismo
democrático, cimentada por tanto en una institución fuertemente arraigada en todos los territorios
vascos, testimonio de la territorialidad de Euskal Herria. Una Asamblea integradora, sustentada en
el uso de vías exclusivamente democráticas y con total legitimidad para representar a nuestros
ciudadanos. Por tanto, UDALBILTZA® basa su existencia en la libre adhesión de electos municipales
representantes de los distintos territorios vascos, siendo su naturaleza incompatible con el uso de
la violencia y la imposición.

UDALBILTZA® defiende la construcción nacional desde una óptica integradora basada en


el respeto a las personas y a los territorios.

UDALBILTZA® es un foro de mutuo reconocimiento para la construcción nacional.

Un foro abierto y plural de reunión pacifica de electos amparado en el derecho fundamental de


reunión, como foro de reflexión, de estudio y toma de postura sobre cuestiones políticas y trabajo
conjunto entre instituciones, entidades y representantes de los distintos territorios vascos. Para
fomentar las iniciativas que posibiliten la visualización de Euskadi como entidad propia, como un
solo país: PAYS BASQUE, EUSKAL HERRIA, PAIS VASCO.

Euskal Herriko Udal eta Udal Hautetsien Biltzarra da


es la Asamblea de Electos Municipales de Euskal Herria

UDALBILTZA®, foro de electos municipales para la construcción nacional, celebra periódicamente


Asambleas en las que participan alcaldes y concejales de todos los territorios vascos y hace públicas
sus valoraciones sobre los acontecimientos más importantes de la vida política vasca

Los objetivos fundacionales de UDALBILTZA® son:

• Afirmar la existencia de Euskal Herria como nación.


• Coadyuvar a la estructuración política de Euskal Herrria e impulsar su construcción nacional.
• Unir y aglutinar voluntades y colaborar en el análisis de la futura vertebración política de Euskal
Herria.
• Avanzar en la interrelación constructiva entre los municipios de todos los territorios para impulsar
ámbitos de colaboración.
• Proyectar en el ámbito internacional la existencia de Euskal Herria como nación propia y
diferenciada.

5
SORRERA ABIAPUNTUA EUSKALDUNA SU-ETENAREN GUZTIEI IREKITA
JAUREGIA AMAIERA
1998ko irailaren 18an Euskal Herriaren Urte guzti hauetan,
adierazi zuen ETAk bere lurraldetasunean Iruñeko bilera historikoan 1999ko abenduan abertzale demokratikoan
su-etena. Une hartatik oinarrituta, erakundea udal hautetsiek hasitako amaitutzat eman zuen jarduten dugun udal
aurrera sekulako ilusioz kohesiorako tresna bideari jarraituz, han ETAk 1998ko irailaren hautetsiok, Euskal
eta itxaropena sortu zuen garrantzitsua izaten ahal izendatutako Batzorde 18an indarrean jarritako Herriaren normalizazio eta
etapa bat ireki zen Euskal zela alkateek Iraunkorrak, beste bilera su-etena. Erailketak bata bakegintzan jardun dugu.
Herrian. Euskal herritar eztabaidarako baterako gonbidapena bestearen atzetik etorri UDALBILTZA® edozein
askok sentitu eta amestu proposatzen zuten, baita luzatu zien Euskal Herriko ziren. udal hautetsirentzako
genuen Euskal Herriaren hemengo errealitatea udal hautetsi guztiei, Atentatuen aurrean irekita dago, beti ere,
normalkuntza eta nazioartean 1999ko irailaren 18rako. Euskal Herritarrokek indarkeria darabilten ezein
bakegintza politikoa ezagutarazteko bidea ere. Bilboko Euskalduna eskainitako erantzun ekintzaren aurka
lortzeko tunelaren Halaber, erakunde Jauregian egindako epela eta nahikoeza badaude.
amaierako argi-printza. nazional bat euskal batzarrean ikusirik, erakunde politiko
Giro honen barnean sortu udalerri guztiek dituzten UDALBILTZA® sortu zen honekin "elkarlan
zen UDALBILTZA®. arazo eta erronka ofizialki, Euskal Herriko aktiborik" ez garatzeko
berberei aurre egin ahal gaur egungo lehenengo erabakia hartu zuten EAJ-
izateko oso baliagarria erakunde nazionala. PNVek eta EAk, gutxienez
izango zela Euskal Herriko lurralde beraien jarrera aldatzen
nabarmentzen zuten guzietako 1.778 hautetsik ez zuten bitartean.
UDALBILTZA® sortzeko parte hartu zuten. 2000ko martxoaren
lehen urratsa egin zuten Lehenengo adierazpen 28an, UDALBILTZA®ko
21 alkateek. politikoa onartu zuten eta Batzorde Iraunkorrak,
Euskal Herriko nazio Adierazpen Instituzional
eraikuntzaren eta bat onartzen du, EHkoen
lurraldetasunaren alde lan abstentzioarekin.
egiteko konpromisoa Erakundea politikoki
berretsi zuten hautetsiek. zuzendu eta kudeatuko
duen Zuzendaritza
Batzorde bat sortzea
erabaki zuten EAJ-PNVek
eta EAk azaroaren 22an
bildutako
UDALBILTZA®ren
Batzorde Iraunkorrean eta
hortik kanpo geratzen da
EH. Era berean,
UDALBILTZA®n parte
hartu nahi duen
hautetsiak, herritar guzien
giza eskubide orokorren
alde egindako
adierazpena izenpetu
beharko du; horretarako
erakundearen estatutuak
aldatzen dira.

6
ORIGEN HISTÓRICO PUNTO DE PARTIDA ASAMBLEA RUPTURA DEL ALTO ABIERTO A TODOS
CONSTITUYENTE EL FUEGO
El 18 de septiembre de El 29 de enero de 1999, (EUSKALDUNA, A lo largo de estos años
1998 ETA declara un alto veintiún alcaldes vascos BILBAO) En diciembre de 1999 los electos
el fuego unilateral, invitaron a todos los ETA dio por concluido el representantes del
incondicional e indefinido. representantes La histórica asamblea alto el fuego decretado el nacionalismo
En Euskal Herria se abre municipales de Euskal celebrada en Iruñea, 18 de septiembre de democrático hemos
una etapa de enorme Herria a Iruña. Tomando convocó a los electos 1998 y un mes después trabajado a favor de la
ilusión y esperanza. como base la vascos a otra reunión volvió a matar. Ante la normalización y de la
La respuesta del territorialidad de Euskal para el 18 de septiembre insuficiente respuesta pacificación de Euskal
abertzalismo Herria, los alcaldes de 1999. UDALBILTZA®, ofrecida por Euskal Herria.
democrático fue el señalaban que la la primera institución Herritarrok frente a los UDALBILTZA® está
esfuerzo por consolidar institución propuesta nacional contemporánea atentados, EAJ-PNV y EA abierta para cualquier
esa situación de podía ser una de Euskal Herria nació aprobaron el principio de electo que se oponga a
distensión y encaminarla herramienta importante oficialmente en aquella no desarrollar una todo acto de violencia.
definitivamente hacia un para la cohesión nacional, asamblea realizada en el "colaboración activa" con
escenario de así como el medio para Palacio Euskalduna de esta formación política en
normalización y paz. dar a conocer la realidad Bilbao. En aquella tanto no modificara su
En este clima se creó de Euskal Herria en el asamblea participaron actitud.
UDALBILTZA®. ámbito internacional. 1.778 electos de todos
los territorios históricos El 28 de marzo de 2000
vascos. Asimismo, los la Comisión Permanente
electos aprobaron la de UDALBILTZA, aprobó
primera declaración con la abstención de
política de la institución y Euskal Herritarrok, una
ratificaron el compromiso Declaración Institucional
de trabajar en favor de la contra la violencia. El 22
territorialidad y la de Noviembre de 2000
construcción nacional de se acuerda crear un
Euskal Herria. Consejo de Dirección
encargado de gestionar
y dirigir políticamente
UDALBILTZA y del que
Euskal Herritarrok queda
excluido. Así mismo, se
modifican los estatutos
de modo que todo electo
municipal que desee
formar parte de
UDALBILTZA debe firmar
una declaración de
defensa activa de todos
los derechos humanos
de todos los ciudadanos.

7
UDALBIDE Elkarlan Elkartea, UDALBILTZA®ren baitako elkarte bat da. Kohesio fondo bat, euskara,
euskal kultura eta euskal nortasuna babestu, garatu eta bultzatzeko Euskal Herri osoan, proiektuak
eta ekintzak burutzen dituena. Baina batez ere, beraien instituzioetatik behar bezain lagundua ez
dagoen lurralde haietan, Nafarroa eta Iparraldea kasurako.

UDALBIDEk ere, HURBILTZEN ekimenaren bidez, lurralde guztietako euskal herritarrek elkar ezagutzeko
eta harremanetan sartzeko aukera izan dezaten lan egiten du. Horrela, elkarren arteko euskal
nortasuna sakontzera eta sustatzera bideratutako proiektuak sortu, garatu eta bultzatzen ditu.

UDALBIDE elkarteak, bere ekimenak aurrera eramateko, Euskal Herriko udal askotatik, Eusko
Jaurlaritzatik eta Gipuzkoa eta Bizkaiako Aldundietatik jasotzen du finantzabidea, horrela elkarren
arteko kohesio fondoa sortuz.

UDALBIDEk dituen jarduketa ildo nagusiak:

1. Euskara euskal lurralde guztietan babestu, gorde eta sustatzea.


2. Euskal nortasuna eta kultura bere lurralde guztietan gorde eta sustatzea.
3. Lurraldeen arteko harremana eta lankidetza sustatzea. Euskal lurraldeetako erakundeen eta
herritarren arteko harremanak sustatzea.
4. Berezko nortasuna duen herrialde bakarra ikustera bideratutako ekimenak sustatzea: PAYS
BASQUE, EUSKAL HERRIA, PAIS VASCO.

UDALBIDE

EKINTZAK

UDALBIDEk proiektu egonkor eta eraginkorrak sortu eta martxan jarri ditu Euskal Herri osoan, euskara
euskal lurralde guztietan sustatu, euskal nortasuna eta kultura bere lurralde guztietan zaindu eta
bultzatzeko, Euskal lurraldeetako erakundeen eta herritarren arteko harremanak garatu eta Euskal
Herria lurralde bat gisa ikustera bideratutako ekimenak egituratzeko. Baina halaber, Euskal Herriko
eta gure mugetatik kanpoko beste elkarte eta erakundeei aurrera segitzeko behar duten laguntza
eta elkarkidetza ematen die.

8
UDALBIDE Elkarlan Elkartea es una asociación promovida desde UDALBILTZA®, un fondo de
cohesión para financiar y llevar a cabo actuaciones de cooperación en distintos ámbitos, sobre todo
en la preservación, el desarrollo y el fomento del euskera, la cultura y la identidad vasca en todos
los territorios que conforman Euskal Herria y muy especialmente en aquellos que menos ayuda
reciben por parte de sus propias instituciones: Nafarroa e Iparralde.

También es objeto de UDALBIDE trabajar para que los vascos de los distintos territorios tengan una
oportunidad de conocerse, relacionarse y puedan trabajar proyectos que redunden en la profundización
y promoción de la identidad vasca común, a través de la iniciativa HURBILTZEN. Personaliza el
compromiso y el esfuerzo de los Ayuntamientos y demás Instituciones vascas para contribuir a la
realización de los fines citados y a también la visualización de Euskal Herria en toda su dimensión
territorial, cultural y de País.

UDALBIDE es una asociación que financia sus iniciativas con aportaciones de muchos Ayuntamientos
de Euskal Herria, del Gobierno Vasco y las Diputaciones de Bizkaia y Gipuzkoa que conforman de
este modo un fondo de solidaridad interterritorial.

Las áreas de actuación de UDALBIDE son:

1. Defensa, preservación y promoción del euskera en todos los territorios vascos.


2. Fomento de la identidad y la cultura vasca en todos sus territorios.
3. Fomento de la relación y cooperación interterritorial entre instituciones y ciudadanos.
4. Fomento de una visión integradora de los territorios de lengua y culturas vascas: PAYS BASQUE,
EUSKAL HERRIA, PAIS VASCO.

Euskal herritarrak elkarren artean kohesionatu eta harremanetan sartzeko funtsa


Un fondo de cohesión e interrelación entre vascos

ACCIONES

UDALBIDE ha creado y puesto en marcha en toda Euskal Herria proyectos sólidos y efectivos para
la promoción del euskera, la preservación de la identidad y de la cultura vasca en todos sus territorios,
el fomento de las relaciones entre instituciones y entre los ciudadanos de los distintos territorios
vascos, y para el impulso de iniciativas que posibiliten la visualización de Euskal Herria como único
territorio. Así mismo ayuda y coopera con otras asociaciones o instituciones cuyos objetivos coinciden
con los nuestros.

9
Urtekako laguntza
Ayuda anual
Aide annuele
Annual subventions
1.418.800 ¤
1.349.269 ¤
1.400.000 ¤

1.200.000 ¤
1.071.100 ¤

1.000.000 ¤

772.169,22 ¤
800.000 ¤
665.300 ¤

561.132,55 ¤
600.000 ¤
440.900 ¤

400.000 ¤

200.000 ¤
9.000 ¤


2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

GUZTIRA / TOTAL: 5.927.870,80 ¤

Herrialdeka laguntza
Ayuda por territorio
Aide par territoire
Subventions by territory
IPARRALDE %34,06

finantzabideak EUSKAL HERRI OSOA %16

financiaciones NAFARROA %45,69

DIASPORA (8. HERRIALDEA) %4,25

UDALBIDE Elkarlan Elkarteak bere egitasmo eta


jarduerak aurrera eramateko, urtez urte, Eusko
Jaurlaritza, Gipuzkoa eta Bizkaiko Foru Aldundiak
eta Euskal Herri guztiko 100 udalekin elkarlanerako
akordioak sinatzen ditu.

UDALBIDE para llevar a cabo sus proyectos y Atalkako laguntza


acciones, año tras año firma acuerdos de Ayuda por sección
colaboración con el Gobierno Vasco, la Diputación Aide par section
de Gipuzkoa y la de Bizkaia, y con cerca de 100 Subventions by sector
ayuntamientos.
Hezkuntza %52,04 Komunikabideak %13,43
Educación Medios de comunicación
Éducation Mediás
Education The media

Udalbideri laguntza eskaintzen dioten Udalak


Los Ayuntamientos que ayudan a Udalbide
ABANTO • AGURAIN - SALVATIERRA • AIA • AIARA • AIBAR / OIBAR •
AMOREBIETA-ETXANO • ANOETA • ANTZUOLA • ARAMAIO • ARANTZA
• ARETXABALETA • ARGANTZUN • ARRANKUNDIAGA • ARRATZU •
ARRIETA • ARRIGORRIAGA • ARTZENTALES • ARTZINIEGA • ASTEASU
• ATAUN • AZKOITIA • AZPEITIA • BAKIO • BALMASEDA • BARRUNDIA
• BAZTAN • BEASAIN • BERANGO • BERGARA • BERMEO • BERRIZ •
DEBA • DERIO • DIMA • EA • ELGETA • ELGOIBAR • ERANDIO • EREÑO Euskalgintza-Kultura %20,64
• ERREZIL • ERRIGOITI • ETXEBARRIA • FORUA • FRUIZ • GAMIZFIKA Cultura
Cultura
• GERNIKA-LUMO • GETARIA • GETXO • HONDARRIBIA • IBARRA • Culture
IBARRANGELU • IDIAZABAL • IGORRE • IKAZTEGIETA • KUARTANGO
• LARRABETZU • LAZKAO • LEGORRETA • LEGUTIANO • LEIOA •
LEKUNBERRI • LEMOA • LEMOIZ • LESAKA • LEZAMA • LIZARTZA •
LOIU • MALLABIA • MARKINA-XEMEIN • MENDEXA • MORGA •
MUNDAKA • MUNGIA • MUSKIZ • MUTRIKU • MUXIKA • OLABERRIA
• ONDARROA • OÑATI • ORDIZIA • ORIO • SONDIKA • SORALUZE •
SUNBILLA • TOLOSA • TURTZIOZ • URDULIZ • USURBIL • VILLABONA Kirola %6,85
• VILLANUEVA DE ALAVA-ESKUERNAGA • ZALDIBAR • ZALLA • ZAMUDIO Deporte
• ZARAUTZ • ZEGAMA • ZESTOA • ZIERBENA • ZUMAIA Sport
Sports

Lan mundua eta ekonomia %2,61


Diaspora %2,89 Economía y mundo laboral
Économie et monde du travail
Hurbiltzen %1,54 The economy and work
10
Proiektu nabarmenenak 2000-2007
Proyectos notables 2000-2007
Hezkuntza / Educación
NAFARROA
Argia Ikastola 143.000 Eu.
Baztango Ikastola 111.000 Eu.
Erentzun Ikastola 123.000 Eu.
Irunberriko Ikastola 180.300 Eu.
Labiaga Ikastola 45.000 Eu.
Matrikulazio Kanpaina 51.083 Eu.
Nafarroako Ikastolen Federakuntza 210.350 Eu.
San Adriango Ikastetxea 100.000 Eu.

UDALBIDEren ekimenak eta laguntzak


Zangozako Ikastola 86.000 Eu.

las ayudas e iniciativas de UDALBIDE


IPARRALDE
Baigorriko Ama Ikastola 30.000 Eu.
Hezkuntek 39.000 Eu.
Luma Haur Eskola 12.000 Eu.
Udaleku 87.000 Eu.
Sarako Haur Eskola 60.000 Eu.
Seaska 953.000 Eu.
Ziburuko haurtzaindegia 40.000 Eu.
EUSKAL HERRI OSOA
AEK 40.200 Eu.
Argantzun Ikastola (Trebiño) 120.000 Eu.
IKA 6.000 Eu.
Ikas-bi 118.000 Eu.
Ikastolen Konfederazioa 30.000 Eu.
UEU 37.000 Eu.
Sortzen Ikasbatuaz 60.000 Eu.

Komunikabideak / Medios de comunicación


Atalka / Por ámbitos (¤) NAFARROA
EITB Nafarroan 414.165 Eu.
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Euskalerria Irratia 208.282 Eu.
Kebenko kultur Elkartea 32.000 Eu.
Nafarroako Irrati Euskaldunen sarea 30.000 Eu.
Nabarra Aldizkaria 42.000 Eu.
Hezkuntza Educación 153.000 496.350 434.300 392.864 656.374 268.624 651.500 Ttipi-ttapa aldizkaria 40.500 Eu.
Xaloa Telebista 22.500 Eu.
Komunikabideak
Medios de comunicación 81.500 5.782 120.000 29.440 364.165 219.500 170.500 IPARRALDE
Euskalgintza Cultura 205.800 59.000 93.000 257.909 183.300 434.476 483.000 Comedia Production 10.000 Eu.
Euskal Irratiak 90.000 Eu.
Lan mundua eta ekonomia Euskal Media: itelebista 15.000 Eu.
Economía y mundo laboral 9.000 73.000 54.500 63.000 Gure Irratia 68.000 Eu.

Kirolak Deportes 18.000 78.250 70.000 28.000 30.000 EUSKAL HERRI OSOA
Hurbiltzen 32.113 13.351 2.430 9.000 Irekita / Abierto Euskal Herria Aldizkaria 10.440 Eu.
Diaspora 57.000 20.000
Osotara En total 9.000 440.300 561.132 697.413 771.814 1.349.269 1.071.100 1.418.800 Euskalgintza-Kultura / Cultura
NAFARROA
EKE (Euskara Kultur Elkargoa) 368.000 Eu.
Euskaldunon Biltokia 8.000 Eu.
Erronkari Ibaxeko Batzar Nagusia 10.000 Eu.
Dindaia Fundazioa 20.000 Eu.
Karrikiri Elkartea 16.500 Eu.
Lizarrako Irujo Etxea 54.600 Eu.
Mendi Behera Elkartea 40.000 Eu.
Orreaga Fundazioa 14.000 Eu.
Zaraitzu Ibaxeko Batzar Nagusia 10.000 Eu.
Lurraldeka / Por territorios (¤) IPARRALDE
Bertsularien Lagunak 7.000 Eu.
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Euskal Kantu Txapelketa Elkartea 9.000 Eu.
Hebentik Alkartea 15.000 Eu.
Herri Soinulariak 20.000 Eu.
Iparralde 172.400 252.000 242.000 79.402 466.700 230.600 183.500 Hiruki Elkartea 11.000 Eu.
Maite Dugulako 9.000 Eu.
Nafarroa 82.500 284.132 384.300 319.764 790.339 461.876 339.500
EUSKAL HERRI OSOA
Euskal Herria 9.000 186.000 25.000 71.113 372.649 92.230 229.000 291.000
Aranzadi Zientzia Elkartea 28.000 Eu.
Diaspora 57.000 20.000 Eusko Ikaskuntza 10.000 Eu.
Osotara En total 9.000 440.900 561.132 697.413 771.815 1.349.269 978.476 834.000 Euskal Herriko Metereologi Institutua 15.000 Eu.
Hondarribiako Udala 15.000 Eu.
Jose Mari Jimeno Jurioren Obras completas 348.000 Eu.
Topagunea 30.000 Eu.
Urbasa: Udalekuak/Natur Eskola 130.000 Eu.

Iparralde Nafarroa Euskal Herria Diaspora Osotara En total Lan mundua eta ekonomia / Economía y mundo laboral
NAFARROA
Hezkuntza Educación 1.075.600 1.137.264 204.000 2.416.864 Mapsa Cooperativa 10.000 Eu.
Komunikabideak Tafallako Udala 5.000 Eu.
Medios de comunicación 203.000 837.447 20.440 69.000 1.129.887 IPARRALDE
Euskalgintza Cultura 149.102 692.700 861.407 8.000 1.711.209 Hemen Elkartea 7.500
Lan mundua eta ekonomia Laborantza Ganbara 145.000 Eu.

Economía y mundo laboral 152.500 18.000 29.000 199.500 EUSKAL HERRI OSOA
Kirolak Deportes 20.000 9.000 195.250 224.250 Gaindegia 20.000 Eu.
Osotara En total 1.600.202 2.694.411 1.310.097 77.000 Kirolak / Deportes
Euskal Herriko Pilota Federakuntza 64.200 Eu.
Euskal Kirol Federazioen Batasuna 9.000 Eu.
Euskarians Rugby Taldea 6.000 Eu.
Elite Pelote Basque 20.000 Eu.
Esait 56.500 Eu.
Herri kirol Federakundea 10.800 Eu.
Oreki fundazioa 10.000 Eu.
Sokatirako Euskal Federazioa 24.750 Eu.
Diaspora
Bartzelonako Euskal Etxea 8.000 Eu.
Basque Heritage 69.000 Eu.
Hurbiltzen 56.894 Eu.
11
Euskal Herria sakonean Euskal Herria a fondo
Historian zehar, lurralde eta ezaugarri sozio-kultural
amankomun eta ezberdinen Euskal Herria gauzatu
dute bertako bizilagunek, Atturritik Ebrora bitartean.
Ia hiru milioi hiritar gara, zazpi lurralde historikoetan
banaturik, gaurko Euskal Herria osatzen dugunak.

Herri bezala bere nortasuna ukatzen dioten bi


Estaturen artean kokaturik dago Euskal Herria eta,
gaur egun, euskal hiritarrok ez daukagu erakunde
politiko amankomunik. Euskal Autonomi
Erkidegoak eta Nafarroako Foru Komunitateak
autogobernu maila garrantzitsua berreskuratu
badute ere, Iparraldeko hiritarrek ez dute oraindik
beraien Departamendu propiorik. Erakunde
juridiko-administratibo amankomunez ez izateak
gure kulturaren, gure identidadearen, gure
ekonomiaren eta gizartearen garapen orekatua
eragozten du.

aurkezpena presentación

A lo largo de la Historia, desde el Aturri (Adour)


hasta el Ebro, Euskal Herria se ha ido configurando
con características territoriales y socioculturales
comunes y al mismo tiempo diversos. Somos casi
tres millones de vascos distribuidos por los siete
territorios históricos los que conformamos la actual
Euskal Herria.

Euskal Herria está ubicada entre dos estados que


le niegan su identidad como Pueblo y, a día de
hoy, los vascos no compartimos ninguna estructura
institucional común. Dentro del Estado Español
la Comunidad Autónoma Vasca y la Comunidad
Foral Navarra han recuperado importantes cotas
de autogobierno, pero los vascos del Norte ni
siquiera cuentan con un Departamento propio.
De modo que la separación en tres realidades
jurídico-institucionales distintas impide el desarrollo
armónico de nuestra cultura, de nuestra identidad
y de nuestra evolución económica y social.
Euskal Herria sakonean Euskal Herria a fondo

biztanleria
población

Historiaren joan etorrian, gurearen antzeko herri asko desagertu da. Euskal
Herriak, ordea, mahiz eta oztopo ugari aurkitu bere bidean, tinko eutsi dio
bere iraupen nahiari. Alboko herrialdeetatik iritsitako erakarmen kulturalak
eta gizatiarrak onartzen jakin du eta, bide batez, bere hizkuntzaren eta
kulturaren sena eta izana gorde izan ditu. Euskaltasuna beti izan da, guretzat,
seinale nabarria eta ezaguna, nor garen eta nongoak garen adierazterakoan.

Horrela, XIXgarren mendean emigrante lurraldea zen Euskal Herria, batez


ere Ameriketarako bidea hartu zutenena. Baina Bizkaiaren eta Gipuzkoaren
garapen industrial indartsuak lehenagotik, eta geroxeago Araba eta Nafarroa
Garaikoak, sekulako hazkuntza demografikoa sortu zuen Hegoaldean, lan
merkatuak erakarritako etorkinen kopurua dela medio. Iraultza industriala
eta ondorioko mugimendu demografikoak nabarmen eraldatzen dute euskal
gizartearen fisonomi soziala, gizarte ireki eta plurikultural bat sortuaz.

En el curso de la historia han ido desapareciendo muchos Pueblos con


características similares al nuestro. El Pueblo Vasco, pese a las innegables
dificultades que ha encontrado por el camino, ha sabido mantener viva su
voluntad de permanencia. Abriendo las puertas a aportaciones culturales
y humanas de los Pueblos vecinos ha logrado sin embargo conservar sus
señas de identidad lingüística y cultural. El euskara siempre ha sido nuestra
reseña de identidad ante el mundo.

Euskal Herria que durante el siglo XIX fue un país de emigrantes con destino
preferente a las Américas, pasó a ser receptor de gentes venidas de fuera
durante el siglo XX. El fuerte desarrollo industrial, primero en Bizkaia y
Gipuzkoa y más tarde en Araba y Nafarroa Garaia trajo consigo un
extraordinario crecimiento demográfico en todo Hegoalde debido a la
afluencia masiva de inmigrantes atraídos por el mercado de trabajo. Ello
supuso la transformación de la fisonomía social del país, generando una
sociedad vasca abierta, plural y multicultural.

14
Eremua Urtea Biztanleria Biztanleria (%)
Territorio Año Población Población (%)

Euskal Herria 2006 3.005.670 100,0


Araba 2006 303.126 10,1
Bizkaia 2006 1.139.131 37,9
Gipuzkoa 2006 691.079 23,0
Lapurdi 2005 227.754 7,6
Nafarroa Behera 2005 28.835 1,0
Nafarroa Garaia 2006 600.231 20,0
Zuberoa 2005 15.514 0,5

Iturria/ Fuente: EUSTAT, INE, IEN, INSEE, DATUTALAIA.

Biztanleria, herrikaldeka. Euskal Herria, 2006 (%)


Población por territorio. Euskal Herria 2006 (%)

37,9
40

35

30

23,0
25
20,0

20

15
10,1

10 7,6

5
1,0 0,5

0
Bizkaia Gipuzkoa Nafarroa G. Araba Lapurdi Nafarroa B. Zuberoa

Iturria/ Fuente: EUSTAT, INE, IEN, INSEE, DATUTALAIA.

Biztanleriaren bilakaera. Euskal Herria, 1877-2001


Evolución de la población. Euskal Herria, 1877-2001

3.000.000

2.500.000

2.000.000

1.500.000

1.000.000

500.000

0
1877

1887

1897
1900

1910

1920

1930

1940

1950

1960

1970
1975
1981

1991

2001

Iturria/ Fuente: EUSTAT, INE, IEN, INSEE, DATUTALAIA.

15
Euskal Herria sakonean Euskal Herria a fondo

euskara eta hezkuntza


euskara y educación

Egun inoiz baino euskaldun gehiago dago Euskal Herrian, eta are gehiago
dira kontuan hartzen baditugu hizkuntza modu pasiboan dakitenak (hau
da, nahiz eta euskara ulertu, erabili edo hitz egiten ez dutenak). Dena dela,
batik bat XX. mendearen erdialdetik aurrera izan diren gizarte aldaketen
ondorioz, lehenagoko garaiak kontuan hartuta, biztanle kopuru osoarekin
alderatuta dagoen euskaldun ehunekoak nabarmen egin du behera. Hori
dela eta, Euskal Herria oro har harturik, esan daiteke gure hizkuntzak
gizartean duen lekua txikiagoa dela beste garai batzuen aldean.

Nolanahi ere, Gernikako Autonomia Estatutuarekin autogobernu maila


berreskuratu dugunetik, Administrazio Publikoan, Hezkuntzan eta Euskal
Autonomia Erkidegoaren barneko beste alor batzuetan euskararen
diskriminazio positiboa bultzatzeko politika publikoak abian jartzeak
Gipuzkoan, Bizkaian eta Araban euskara jakitea eta erabiltzea nabarmen
berreskuratzea eta berreskuratze hori etengabea izatea ekarri du. Horren
antzeko zerbait gertatu da Nafarroako Foru Erkidegoan, motelago eta
neurrian gertatu bada ere. Iparraldean, ordea, gure hizkuntza atzerantz ari
da egiten etengabe.

Hoy en día es mayor que nunca el número de vascoparlantes en Euskal


Herria, y mucho mayor aún si tenemos en cuenta a quienes reconocen
tener un conocimiento pasivo de la lengua (aquellos que, a pesar de
entenderla, no la hablan). Sin embargo, debido a los cambios sociales
generados principalmente a partir de mediados del siglo XX, el porcentaje
de euskaldunes con respecto al total de la población se ha visto notablemente
reducido en referencia a tiempos anteriores. Por ello, considerando Euskal
Herria en su generalidad se puede afirmar que la presencia social cuantitativa
de nuestra lengua es en la actualidad menor que en otros tiempos.

Sin embargo, desde que hemos recuperado cotas de autogobierno con


el Estatuto de Autonomía de Gernika, la aplicación de políticas públicas
decididas a favor de la discriminación positiva del euskara en la Administración
Pública, en la Educación y en otros ámbitos dentro de la Comunidad
Autónoma Vasca han posibilitado una recuperación muy notable y sostenida
del conocimiento y uso del euskara en Gipuzkoa, Bizkaia y Araba. Algo
parecido, aunque de forma mucho más lenta y moderada, se ha producido
en la Comunidad Foral Navarra. No así en Iparralde, donde se está
produciendo un retroceso continuado de nuestra lengua.

16
Euskararen ezagutza. Conocimiento del euskara. Euskararen kale erabilera. Uso del euskara en la calle.
Euskal Herria, 2001. (%) Euskal Herria, 2001. (%)

Euskaldunak Ia-eusk. Erdaldunak Euskaraz Erdaraz

Eraginkortasun indizea. Índice de eficacia. Unibertsitate aurreko ikasketetan matrikulatuak, hizkuntza ereduaren arabera.
Euskal Herria, 2001. (%) Matriculación preuniversitaria, según el modelo lingüistico.Euskal Herria, 2001. (%)
100

75

50

25

0
guztira

Eraginkortasun indizea D B A X/G

Iturria/ Fuente: EUSTAT, SEI (Euskal Soziolinguistika Instutua)

Lehen hezkuntzan D ereduan matrikulatuen bilakaera. Euskal Herria, 1982-83>2002-03 ikasturteka (%)
Evolución del modelo D en la enseñanza primaria. Curso 1982-83 > 2002-03, Euskal Herria

45

40

35

30

25

20

15

10
1982-1983 1984-1985 1986-1987 1988-1989 1990-1991 1992-1993 1994-1995 1996-1997 1998-1999 2000-2001
Ikasturtea
Iturria/ Fuente: EUSTAT, Nafarroako Gobernua / Gobierno de Navarra, SEASKA, Hizkuntza Kontseilua, Frantziako Estatuko Inspection Academique, DATUTALAIA

Euskararen egoera
Situación del Euskara

Koofiziala
Cooficial
Ez ofizial, eskubide batzuk
No oficial, con algunos derechos
Ez ofiziala
No oficial

Iturria/ Fuente: EUSTAT, SEI (Euskal Soziolinguistika Instutua)


17
Euskal Herria sakonean Euskal Herria a fondo

ekonomia eta gizartea


economía y sociedad

Euskal ekonomiak azken urteetan, Europako ekonomiarekin alderatuta,


harekin bat egitea lortzeaz gain, 2005. urteko datuen arabera, Europako
Batasuneko herrialdeetako barne produktu gordinaren batez besteko 25
puntuak gainditu ditu. Dena den, lurraldeen arabera, euskal ekonomiaren
bilakaera desberdina izan da.

Lehen sektoreak garrantzi erlatibo handiagoa du Nafarroako eta Iparraldeko


ekonomietan; Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan, berriz, industria
da nagusi. Hala ere, azken urteetan turismoa eta zerbitzuen sektorea geroz
eta inportantzia handiagoa hartzen joan dira lurralde guztietako ekonomian.

2005. urteko datuen arabera, langabeziak bi puntu baino gehiago egin du


behera aurreko urtearekin alderatuta. Hartara, langabezia tasa %5ekoa da,
Estatu espainolean duten batez bestekoa baino lau puntu txikiagoa.

Europako Batasunean sartzearekin batera, orain dela urte batzuk Iparraldea


eta Hegoaldea bereizten zituen muga desagertu zen, eta, ondorioz, arlo
guztietan eta, nola ez, ekonomian bi aldeak hurbildu egin dira.

La economía vasca no sólo ha alcanzado durante los últimos años la


convergencia respecto a la economía europea, sino que según datos del
2005, ha superado en 25 puntos la media del PIB de los países de la Unión
Europea. Sin embargo, la evolución de la economía vasca ha sido distinta
según territorios.

El sector primario tiene mayor peso relativo en las economías de Nafarroa


e Iparralde, mientras que la industria se radica principalmente en la
Comunidad Autónoma Vasca y Nafarroa. Sin embargo durante los últimos
años el turismo y el sector servicios han ido adquiriendo cada vez mayor
importancia en la economía de todos los territorios.

Según los datos de 2005 el paro ha bajado en más de dos puntos con
respecto al año anterior, fijándose la tasa de paro en el 5%, cuatro puntos
por debajo de la media del estado español.

Hace años que, con la entrada en la Unión Europea, desapareció la frontera


que separaba a Iparralde de Hegoalde, y ello ha supuesto, sin duda, un
acercamiento en todos los ámbitos también por supuesto el económico.

18
Biztanleria enplegatuaren bilakaera, lan egiten duten sektore ekonomikoaren arabera. Euskal Herria, 1975- 2001
Evolución de la población empleada según el sector económico. Euskal Herria, 1975-2001

Eremua Urtea Enplegatuak Lehen sektorea Industria Zerbitzuak Enplegatuak (%) Lehen Sektorea (%) Industria (%) Zerbitzuak (%)
Territorio Año Empleados Sector primario Industria Servicios Empleados (%) Sector primario (%) Industria (%) Servicios (%)

Euskal Herria 1975 929.414 77.011 494.840 357.563 100 8,3 53,2 38,5
Euskal Herria 1991 1.002.774 45.673 424.621 532.480 100 4,6 42,3 53,1
Euskal Herria 2001 1.213.361 36.326 429.661 747.374 100 3,0 35,4 61,6

Iturria/ Fuente: EUSTAT, IEN, INSEE, DATUTALAIA

Renta disponible bruta (per capita) 2002 Renta disponible bruta (per capita) 2003 Renta disponible bruta (per capita) 2004
Valor en euros Índice Valor en euros Índice Valor en euros Índice

EUSKADI 14.151 123,87 14.971 125,03 15.875 125,53


ESPAÑA 11.424 100,00 11.974 100,00 12.646 100,00

Iturria/ Fuente: INE, diciembre 2006

19
Euskal Herria sakonean Euskal Herria a fondo

egungo politika-adminiztrazioa egitura


estructura político-administrativa actual

Politika eta administrazioari dagokionez, Euskal Herria hiru esparrutan


bereizia dago: Euskal Autonomia Erkidegoa –Gipuzkoak, Bizkaiak eta
Arabak osatua-, Nafarroako Foru Erkidegoa, eta Ipar Euskal Herria –Lapurdik,
Nafarroa Behereak eta Zuberoak osatua-. Lehen biak Estatu espainolean
daude, eta Iparraldea, frantsesean, Pirinio Atlantikoen departamenduaren
barnean.

2007. urte honetan, hauteskundeak egin dira mugaren bi aldeetan. Alde


batean, Frantziako presidente Nicolas Sarkozy aukeratu dute (UMP alderdia).
Dena den, Ipar Euskal Herriko hauteskunde barrutian, UDM alderdiak lortu
ditu boto gehienak.

Beste aldean, Hego Euskal Herrian, maiatzean izan ziren udal hauteskundeak,
Batzar Nagusietarakoak eta Nafarroako Gobernua aukeratzekoak.
Hauteskunde horien ondorioz, EAJ alderdikoak dira Bizkaiko, Gipuzkoako
eta Arabako ahaldun nagusiak. Hori horrela izan dadin, Gipuzkoan EA
alderdiaren laguntza izan du, eta Araban, EA eta Aralarrena.

Nafarroako hauteskundeei dagokienez, Nafarroa Bai koalizio abertzalea


(EAJ, EA, Aralar eta Batzarre taldeek osatua) izan zen boto gehien eskuratu
zituen bigarren alderdia. UPN kontserbadoreen ondoren gelditu zen alderdi
hori. Koalizioko gobernua eratzeko, alderdi sozialistarekin ados jartzea zilegi
bazirudien ere, azken batean, eskuineko alderdiak, nahiz eta gutxiengoa
izan, gobernuan jarrai dezan bidea eman du PSOEk.

Nabarmendu beharrekoak dira udal hauteskundeetan, oro har, alderdi


abertzaleek izan dituzten emaitza onak.

Euskal Autonomia Erkidegoa dela eta, 2005. urtean egin zituzten


Parlamenturako hauteskundeak, eta, orduko emaitzen ondorioz, EAJ, EA
eta EB alderdiek osatzen dute Eusko Jaurlaritza eta Joan Jose Ibarretxe
da lehendakaria.

20
Euskal Herria está dividida en tres áreas político-administrativas: la Comunidad
Autónoma Vasca, compuesta por Gipuzkoa, Bizkaia y Araba; la Comunidad
Foral de Navarra; y por último Ipar Euskal Herria, compuesta por Lapurdi,
Baja Navarra y Zuberoa. Los dos primeros en el Estado español e Iparralde
en el francés, dentro de la Región de Aquitania, en el Departamento de
los Pirineos Atlánticos.

En el año 2007, se han celebrado elecciones en las dos partes de la muga.


De un lado, para la presidencia de Francia, donde ha ganado Nicolas
Sarkozy (UMP). Sin embargo, en las circunscripciones electoras de Ipar
Euskal Herria el partido vencedor ha resultado ser la UDM.

En lo que se refiere a Hego Euskal Herria, en mayo se celebraron las


elecciones municipales, las elecciones a Juntas Generales y para la elección
del Gobierno de Nafarroa. Como resultado de las mismas, el PNV ha
logrado el nombramiento de los tres Diputados Generales de Bizkaia,
Gipuzkoa y Araba, con el apoyo de EA en Gipuzkoa y de EA y Aralar en
Araba.

Respecto a las elecciones de Nafarroa, la coalición nacionalista Nafarroa


Bai (formada por PNV, EA, Aralar y Batzarre) logró ser la segunda fuerza
más votada del territorio, detrás de los conservadores de UPN. Aunque
parecía posible llegar a acuerdos con el partido socialista para conformar
gobierno en coalición, en última instancia el PSOE ha propiciado un gobierno
en minoría de la derecha.

Cabe destacar el buen resultado que en las elecciones municipales han


obtenido en general los partidos nacionalistas.

En cuanto a la Comunidad Autónoma del País Vasco, tras las elecciones


al Parlamento del 2005, el Gobierno Vasco está conformado por EAJ-PNV,
EA y EB, siendo Lehendakari Juan Jose Ibarretxe.

21
Euskal Herria sakonean Euskal Herria a fondo

Elecciones / Hauteskundeak 2007: EAE / CAV BIZKAIA. Batzar Nagusia / Juntas Generales 2007

ESCAÑOS
EAE-ANV
Censo 1.790.063 Votantes 1.079.859 Abstención 710.204
Nulos* 88.392 Blancos 19.893 Votos a candidaturas 970.539 EB-B/Aralar EA 1
4 1
*Votos nulos, reivindicados por ANV donde sus candidaturas han sido anuladas
PP
8

EAJ-PNV
23

ESCAÑOS
OTROS
388 PSE-EE (PSOE)
EB-B/Aralar 14
99
PP
184
EAJ-PNV
EA 1.024 GIPUZKOA. Batzar Nagusia / Juntas Generales 2007
215

ESCAÑOS
EAE-ANV PSE-EE (PSOE)
337 PP
339 6
EB-B/Aralar
6

EA PSE-EE
Alderdia Botuak Botuak (%) Jarlekuak 7 (PSOE)
16
Partido Votos % Votos Escaños

EAJ-PNV 308.213 31,76 1.024


EAJ-PNV
PSE-EE (PSOE) 241.345 24,87 339 16
EAE-ANV 73.344 7,56 337
EA 69.653 7,18 215
PP 153.105 15,78 184
EB-B/Aralar 70.099 7,22 99 ARABA. Batzar Nagusia / Juntas Generales 2007
BESTA BATZUK / OTROS 54.780 5,64 388
ESCAÑOS
*Votos nulos, reivindicados por ANV donde sus candidaturas han sido anuladas EB-B/Aralar EA
EAE-ANV 2 2
4

PP
15
EAJ-PNV
14

PSE-EE (PSOE)
14

EUSKO AUTONOMI ERKIDEGOA

2005eko Euskal Autonomi Erkidegoko Legebiltzarrerako hauteskundeen


ostean, Eusko Jaurlaritza EAJ-PNV, EA y EB alderdiekin osatuta dago,
Lehendakaria Juan jose Ibarretxe jauna izanik.

COMUNIDAD AUTONOMA DEL PAIS VASCO

En cuanto a la Comunidad Autónoma del País Vasco, tras las elecciones


al Parlamento del 2005, el Gobierno Vasco está conformado por EAJ-PNV,
EA y EB, siendo Lehendakari Juan Jose Ibarretxe.

Eusko Legebiltzarraren osaera. 2005eko apirilaren 17an (aulki-kopurua)


Composición del Parlamento Vasco. 17 de abril de 2005 (número de escaños)

Euskal AE Araba Bizkaia Gipuzkoa


C.A. de Euskadi
Guztira Total 75 25 25 25

EAJ-PNV 29 8 11 10
PSE-EE (PSOE) 18 7 6 5
PP 15 7 5 3
PCTV-EHAK 9 2 2 5
EB-IU 3 1 1 1
Aralar 1 0 0 1

Data 2005eko Ekainaren 8a. Iturria: Dokumentazio eta Hauteskundeetarako Zuzendaritza. Herrizaingo Saila
22 Fecha 8 de Junio de 2005. Fuente: Dirección de Procesos Electorales y Documentación. Dpto. de Interior. Gobierno Vasco.
2007ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen emaitzak
Resultados de las elecciones al Parlamento de Navarra 2007

2003 2007

Hautagai-zerrenda Botuak Botuak (%) Jarlekuak Hautagai-zerrenda Botuak Botuak (%) Jarlekuak
Candidatura Votos % Votos Escaños Candidatura Votos % Votos Escaños

UPN 127.460 41,5 23 UPN 139.122 42,2 22


NA-BAI 54.761 17,8 8 NA-BAI 77.893 23,6 12
PSN-PSOE 65.003 21,2 11 PSN-PSOE 74.157 22,5 12
CDN 23.516 7,7 4 CDN 14.418 4,4 2
IUN-NEB 26.962 8,8 4 IUN-NEB 14.337 4,3 2
RCN-NOK 0 0,0 RCN-NOK 4.707 1,4
EKA 1.017 0,3 EKA 541 0,2

www.navarra.es/home_es/Navarra/Instituciones/Elecciones www.navarra.es/home_es/Navarra/Instituciones/Elecciones

Nafarroako Foru Erkidegoko Parlamentuaren osaketa


Composición del Parlamento de la Comunidad Foral de Navarra

2007 2003
UPN NA-BAI PSN-PSOE CDN IUN-EB
22 23 12 8 12 11 2 4 4 2

Conseil Régional d’Aquitaine (2004-2010)

http://aquitaine.fr

PS-DVG (46 élus) Les Verts (9 élus) UMP (11 élus)

PRG (2 élus) UDF (10 élus) FN (7 élus)


23
UDALBIDE-UDALBILTZA gogoeta ®

Nazioa eraikitzeko oinarriek honako hauek izan behar dute: bortizkeriarik ezak, lurraldeen
atxikimendu askeak eta herritarren borondate askeak. Hiru lurralde esparruek beren
berezitasun historikoak dituzte, abertzaletasun kontzientzia maila desberdinak, zuzenbide-
politika-administrazio egitura desberdinak, politika integraziorako aukera desberdinak...
Lurralde guztietako udalerrien elkarrekiko erlazioan lan egin behar da, hobeki ezagutzeko
elkar, hainbat arlotarako lankidetzarako eta elkarlanerako loturak ezarri behar dira,
hizkuntza eta kultura sustatzen lagundu behar da, batez ere, premia handiagoa duten
lurraldeetan (Nafarroa eta Iparraldea).

Helburu eta jarduteko printzipio horien inguruan, udal hautetsi kopuru ahalik eta
handiena biltzen saiatu behar dugu. Argi eta garbi izan behar dugu elkarrekin lan
egiteko ezinbesteko baldintza dela jarrera irmoa izatea bortizkeria mota guztiak
baztertzeko.

Normalizazio politikoak euskaldunon arteko adostasun politiko askotarikoa izan behar


du oinarrian. Estatuek errespetatu egin behar dute, eta herritarrek, berretsi. Gure
etorkizuna erabakitzeko eskubidea dugu. Eta egun ETAren bortizkeria da ildo horretan
aurrera egiteko oztopo handiena.

24
reflexión de UDALBIDE-UDALBILTZA ®

La construcción nacional se ha de cimentar en la no violencia, en la libre adhesión


de los distintos territorios, la libre voluntad de sus ciudadanos. Los tres ámbitos
territoriales tienen sus propias peculiaridades históricas, diferentes grados de
conciencia nacional, distintas estructuras jurídico-político-administrativas, diferentes
posibilidades de integración política… Hay que trabajar en la interrelación de los
municipios de los distintos territorios, para conocernos mejor, establecer lazos de
cooperación y colaboración en distintos ámbitos, ayudar al fomento de la lengua
y cultura sobre todo en los territorios más necesitados (Nafarroa, Iparralde).

Hemos de procurar aglutinar al mayor número de electos municipales en torno a


estos objetivos y principios de actuación. Teniendo claro que para un trabajo en
común es premisa necesaria mantener una firme postura de rechazo respecto a
toda expresión de violencia.

La normalización política se ha de sustentar en un acuerdo político plural entre


vascos que sea respetado por los Estados y refrendado por la ciudadanía. Tenemos
derecho a decidir nuestro futuro. Y en la actualidad es la violencia de ETA el mayor
obstáculo para avanzar en esta línea.

25
8. herrialdearekin
CONSTRUIR PUENTES PARA TRABAJAR EN COMÚN

Los objetivos de UDALBIDE son difundir y dar a conocer en la diáspora


vasca cuál es nuestro punto de partida. Nuestro trabajo básico ha de ser
trabajar un diagnóstico. Otro aspecto que queremos es establecer una
relación cada vez más consolidada con las casas vascas, las asociaciones
y las organizaciones de allí, es decir, construir puentes para trabajar en
común.
DANS LE MONDE ENTIER

Pour Udalbiltza il est très important de présenter le Euskal Herria comme


une nation face au monde entier. À tous, nous devons construire Euskal
Herria, et nous devons nous présenter comme un peuple moderne, pacifique,
travailleur, fort et formé. La diaspora est l´une des branches fondamentales
d´Euskal Herria, et ses préoccupations, ses besoins et ses doutes sont
aussi les nôtres, afin d´améliorer ainsi Euskal Herria.

26
EZBAIRIK GABE, DIASPORAN BIZI
ZARETENOK GURE ENBAXADORERIK
ONENAK ZARETE
INDUDABLEMENTE, LOS QUE VIVÍS EN
LA DIÁSPORA SOIS NUESTROS
MEJORES EMBAJADORES.
THOSE LIVING IN THE DIASPORA ARE,
WITHOUT DOUBT, OUR FINEST
AMBASSADORS.

con el 8º territorio

27
Kale berria 26-28, 1. esk. 31001 Iruña. EUSKAL HERRIA. info@udalbide.net.