Está en la página 1de 8

AMERYKANKA 1000W - 360obr/min

Ocena mocy amerykanki
Wychodząc z podstawowego wzoru na siłę elektromotoryczną: E=BVl, dla amerykanki można
utworzyć zależność:
Pt=6,9•106*•B•Dw•(Dw+lm)•n•lm•(h-0,001)•A•z (1)
Pt – przybliżona moc jaką może dostarczyć prądnica przy sprawności 100% [W]
B – indukcja w szczelinie [T]. Przed obliczeniami szczegółowymi można przyjąć 0,5 do 0,8 T
Dw – średnica obwodu jaki tworzą wewnętrzne boki magnesów [m]. Korzystne jest maksymalne
zwiększenie tej średnicy, jako że z jej kwadratem rośnie moc prądnicy.
lm – wysokość magnesu mierzona po promieniu tarczy [m]. Magnesy na ogół dobiera się tak aby
ich wysokość stanowiła ok. 0,3 – 0,2 Dw
n – prędkość obrotowa prądnicy [obr/sek] zależna od prędkości wiatru, współczynnika
szybkobieżności turbiny λ i jej konstrukcji (ewentualnie przekładni mechanicznej). Warto
zauważyć, że zwiększenie prędkości obrotowej pozwala zmniejszyć pozostałe czynniki przy
zachowaniu tej samej mocy.
h – grubość tarczy z uzwojeniem mierzona po osi prądnicy [m] należy dążyć do jak najmniejszej
grubości zapewniającej jednak wytrzymałość mechaniczną
A – gęstość prądu w uzwojeniu prądnicy [A/mm2] przyjmuje się 2,5 do 5 A/mm2 w zależności od
warunków chłodzenia i rodzaju obciążenia prądnicy
z – współczynnik wypełnienia miedzią. Jest to stosunek powierzchni miedzi w przekroju tarczy
tworzącym walec po wewnętrznych bokach magnesów do powierzchni tego walca. Dla proporcji i
kształtu cewki jak na Rys.1 można przyjąć 0,5.

Mamy zatem wymagany nieznany element i możemy założyć do obliczeń pozostała. Założę zatem: B 0.04m w zakresie powyżej zalecanym po korekcie 0.3m. przystąpimy do przykładowego zaprojektowania aspektu elektrycznego i magnetycznego „AMERYKANKI” o mocy 1000W. 1 Podstawiając powyższe założenia do równania (1) otrzymamy przewidywaną moc prądnicy 509W. prędkości wiatru i konstrukcji turbiny.długość magnesu zwiększę z 0. Po podstawieniu otrzymamy nową wartość przewidywanej mocy 968W.05m. . Założenia mocy znamionowej turbiny na ogół przyjmuje się dla prędkości wiatru 10m/sek. Przekształcając zależność (1)[1] i zakładając zastosowanie turbiny trzyskrzydłowej o osi poziomej.6T w zakresie powyżej zalecanym Dw 0. Należy zatem znaleźć turbinę która przy przyjętej prędkości wiatru odda moc co najmniej 1000W.05m. h . koszt takich magnesów jest zapewne większy. A=4A/mm2. że jedynym elementem. ja skorzystam z [1]. Przyjmę tu obliczenia metodą prób i błędów.republika.01m do 0.moc ta jest niestety dwukrotnie mniejsza od wymaganej.6T. Promień ten powinien wynosić 1. Dw=0. wyznaczymy prędkość obrotową turbiny na 360obr/min. ja aby nie zwiększać zbytnio gabarytów całej prądnicy pozostawię ją bez zmian lm . Należy zastanowić się które z powyższych założeń można zmienić. który nie jest zależny od „naszej inwencji twórczej” jest prędkość obrotowa „n”. Jest ona zależna od warunków zewnętrznych t. n=6obr/sek. zakładając początkowo intuicyjnie elementy równania a następnie korekcję wybranych w zależności od wyniku początkowego.05m n 6 obr/sek ustalone korzystając z [1] h 0. W internecie znaleźć można wiele publikacji dotyczące turbin wiatrowych.zwiększę również ilość miedzi przez zmianę grubości tarczy h z 0. Dalej – korzystając z rys.014m. nie za mało i nie za wiele lm 0. Wynik jest zadowalający.j. ale na coś trzeba się zdecydować.pl/ oraz wyposażeni w narzędzie utworzone w tekście poprzedzającym. zostawimy więc bez zmian.014m Mamy zatem nowe założenia: B=0. lm=0. Zwiększenie średnicy wewnętrznej tarczy Dw jest efektywne bowiem moc rośnie z kwadratem tej średnicy. przejdziemy zatem do szczegółowego projektowania.04 na 0.1 [1] i zależności (2)[1] dla szybkobieżności 5 i oczywiście wiatru 10m/sek.01m ze względu na wytrzymałość po korekcie 0.15m intuicyjnie.014m A 4A/mm2 w zakresie powyżej zalecanym z 0. Projekt (elektro-magnetyczny) prądnicy 1000W Dzięki wiadomościom nabytym choćby na stronie http://maciejrz. otrzymamy promień wirnika turbiny dla mocy 1000W.5 dla proporcji cewki podobnej jak na rys. h=0. Operowanie indukcją B jest trudne i nieefektywne.15m. z=05. Analizując elementy równania (1) widać.

Para magnesów powinna zatem mieścić się w kącie 360/24=15o.2. że ilość cewek powinna być podzielna przez 3 a na każdą fazę. 23mm.14=552/3. zatem ze wskazanych zasad wynika. 4a).5. Tarcza z magnesami (magneśnica) Projektowanie magneśnicy dobrze jest rozpocząć od doboru magnesów.pl/amerykank. Zaokrąglenie w górę zwiększy nieco średnicę magneśnicy i pozwoli zapewne zwiększyć moc powyżej 968W. materiału i ceny a nawet wymiarów (w bliskich okolicach wymiarów założonych). 3mm.1) ok. Prądnica będzie oczywiście trzyfazowa. Najbliższa wartość podzielna przez 4 to 24. . Szeroką gamę magnesów wraz z ich danymi katalogowymi znajdziemy u jednego z krajowych dystrybutorów [2]. Zasady ustalenia ilości magnesów opisane są na mojej stronie http://maciejrz. zatem ogólna ilość par magnesów powinna być podzielna przez 4.republika.14=471mm Ilość wybranych wyżej magnesów jaka zmieści się po obwodzie: 471=20=23. stąd średnica Dw wyniesie: 360•23/15•3.14=176mm.html (rys. Bardziej szczegółowo dla wybranej geometrii cewek wyjaśnia to rys. Przedstawię to arytmetycznie: Założony obwód tarczy po średnicy Dw:150•3. Z oferty wybrałem magnes neodymowy MPŁ50x20x10/N35H. Magnes jest elementem handlowym i mamy tu możliwość wyboru dostawcy. czyli 3 cewki powinny przypadać 4 pary magnesów. Grubość magnesu (po kierunku magnesowania) na ogół przyjmuje się nie mniejszą niż połowa odległości między tarczami magnesów. Trzeba również zachować odstęp między magnesami (patrz rys. zatem na 15stopni przypada ok.

przy znacznej odległości między tarczami). Ja nie będę ich zmieniał. bowiem indukcja nasycenia żeliwa jest znacznie mniejsza i wynosi ok. łącznie ze złamaniem kości. Można również składać magnesy z mniejszych np: zamiast jednego 50x20 można umieścić obok siebie dwa magnesy 25x20. Przyglądając się ułożeniu magnesów (Rys. Często stosowane tarcze z żeliwa powinny być znacznie grubsze.5T Wartość Bj jest dopuszczalna dla jarzma (tarczy) wykonanego ze zwykłej stali niskowęglowej St. na korzyść odpowiedniego wzrostu mocy prądnicy.5T. 4). magnesy trzeba w tych przypadkach mocować na odpowiednich pierścieniach wykonanych z ferromagnetyka. Jeszcze uwagi związana z bezpieczeństwem: Między magnesami a szczególnie między wykonanymi już tarczami występują bardzo duże siły. można wybrać inny materiał z jakiego wykonane są magnesy.. dodatkowe. możliwa jest zatem dalsza korekcja wybranych elementów równania (1) pamiętając o ich wpływie na efekt końcowy. Z obliczeń wynika iż rzeczywista indukcja w szczelinie będzie wyższa od początkowo założonej o ok.republika. Dobór magnesów nie jest krytyczny. przed złożeniem prądnicy należy zabezpieczyć krążkami z grubego drewna przymocowanymi od strony magnesów. Tarcze z magnesami. obliczając kolejno: Obwód magnesu dla strumienia magnetycznego: 2•a+b=12cm Przekrój jarzma po obwodzie magnesu: hj•12cm=4. 0. również nie są to parametry krytyczne. Są to wątpliwości zasadne i dlatego.8cm2 (jarzmo grubości 4mm) Powierzchnia magnesu: 5•2=10cm2 Indukcja w jarzmie: Bj=(10/4. Efektem obliczeń jest wyznaczenie indukcji magnetycznej B na 0. Przy nieostrożnym obchodzeniu się może dojść do poważnej kontuzji. małe magnesy (Rys. Do obliczeń przyjęto odległość między tarczami magnesów równą 16mm zakładając szczelinę między tarczą z cewkami a tarczą magnesów równą 1mm (tarcza z cewkami 14mm+ 2 x szczelina1mm). . Do kompletu zagadnień magnetycznych pozostało określić wymaganą (w aspekcie magnetyzmu) grubość tarczy na której będą klejone magnesy. dobrze by było dobrać magnes maksymalnie gruby (po kierunku magnesowania) mieszczący się między magnesami głównymi. 2) nasuwają się wątpliwości dotyczące rozproszenia strumienia magnetycznego (mała odległość między magnesami. 3. Do układu Halbacha przyjęto tu magnes 50x10x2 magnesowany po wymiarze 2mm.html (6) z wykorzystaniem charakterystyki odmagnesowania wybranego materiału magnetycznego Rys. stopów Al. natomiast nie jest konieczne aby miał długość magnesu głównego. aby indukcja nie odbiegała zbytnio od obliczonej zastosuję „sztuczkę” Halbacha [3]. Rozpoczniemy od oznaczenia przenikalności magnetycznej dla całego obwodu magnetycznego http://maciejrz. wystarczy 2/3 do 3/4 tej długości. umieszczając między magnesami biegunów.Tarcze można oczywiście wykonać z różnych materiałów np. 20%.pl/magnetowod. Niedopuszczalne jest położenie obu tarcz w stos. przeliczając wszystkie parametry dotyczące indukcji. Należy teraz obliczyć rzeczywistą indukcję magnetyczną jaka wystąpi w szczelinie między tarczami magnesów. szczególnie magnesami do siebie. który zapewni zwarcie obwodu magnetycznego .72 T.8)•B=1. Największa indukcja w tarczy (jarzmie) wystąpi po krawędzi obwodu magnesu i będzie wynosiła.

7mm lub DNe 2xΦ1. czyli twornik prądnicy Dotychczas ustalone dane związane z twornikiem to: Ilość cewek 18 Ilość faz 3 Ilość cewek na jedną fazę 6 Czynna długość zwoju jednej cewki 0.10m (dwie długości magnesu) Indukcja w szczelinie 0. spadek napięcie przy obciążeniu może wynosić 20%.26mm2.2=82V.2mm Rzeczywista moc 1 fazy jaką może oddać prądnica wyniesie 48·9=432W Moc prądnicy będzie 3·432=1300W .75=26 zwojów. Wartość szczytowa napięcie będzie 48•1. Zatem SEM generowana przez jedną fazę prądnicy powinna być: E=68·1. Załóżmy. wydajność prądowa uzwojenia wyniesie 2. przekrój sumaryczny 2•1. Z tablic [4] wynika.5: Ilość zwojów 45 Drut DNe Φ1. Trzeba również założyć iż z powodu „miękkiej” charakterystyki tego typu prądnic. Wartość SEM generowana w jednym zwoju jest E=0. która wyniesie 1.05)) Obroty prądnicy 6 obr/sek (prądnica na wale turbiny) Prędkość obwodowa uzwojenia 4. Uzwojenie. napięcie fazowe).41=68V.71m (π•(0.1=0.307=267 zwojów.176+0.307V (wzór E=BVl) Aby wygenerować SEM=82V w uzwojeniu jednej fazy powinno być 82/0.26•0.: 48V (oczywiście wartość skuteczna. mieszcząca się w 1cm2 to 1. Rozwiązaniem problemu jest nawijanie drutem podwójnym o przekroju mniejszym o połowę.2mm.75cm2 (szerokość boku cewki 13. Wyłania się tu problem technologiczny.26·4=9A. Wracam do tablic [4] i znajduję nową średnicę drutu. przekrój tego drutu: 2.26 m/sek (0. połączonych szeregowo jest 6 zatem w jednej cewce będzie 267/6=45 zwojów Na umieszczenie tego uzwojenia mamy do dyspozycji 1.27mm2 . grubość 13mm) Należy przyjąć wartość napięcia jakiego będziemy wymagali od prądnicy.7mm. że średnica drutu emaliowanego. przy nawinięciu ścisłym 26 zwojów. Przy zakładanej na początku gęstości prądu 4A/mm2 .72T Średni obwód 0. że będzie to jedno z typowych napięć np.72•4.13=2. czyli 52 zwoje w 1cm2. Cewka Rys.75cm2 zatem na 1cm2 przekroju powinno przypaść 45/1. Bardzo trudno będzie nawinąć stosunkowo małą cewkę tak grubym drutem. Cewek w jednej fazie. tego drutu powinna zmieścić się 90 zwojów.71•6) Pole przekroju boku cewki 1.5mm.

trzeba zadbać aby pracował przy maksymalnej sprawności. że grubość ta będzie o 1mm większa niż grubość cewki (0. . ale nie do sensownego wykorzystania. bowiem wiele informacji w tym temacie znaleźć można w zasobach internetu. Lub. Jest jednak pewien aspekt technologiczny. że powyższy projekt dotyczy przetworzenia przez wiatrak średnicy 2. wyprowadzenie początku uzwojenia przez przylutowanie do drutu odpowiedniej szerokości taśmy miedzianej.3 razy moc turbiny zmaleje 3. dla gęstości 5A/mm2 Średnica zewnętrzna magneśnicy 276mm Tarcza (jarzmo) stal niskowęglowa gr.2A jednej fazy. Są dwie możliwości ominięcia problemu.5mm na stronę). trzeba zdawać sobie sprawę z możliwości takiego urządzenia. Otóż należy dążyć do jak najmniejszego przyrostu grubości tarczy z uzwojeniem. zespół wiatrak-prądnica nie zapewnia odpowiedniej efektywności bez dodatkowych urządzeń. I tu problem.33=36 razy czyli zostanie 1000/36=28W. Jest to wartość śmiesznie mała i może wystarczy do zakręcenia turbiną.27mm2. nawet w wykonaniu amatorskim elektrownie. Drugi aspekt technologiczny to izolacja między sąsiednimi cewkami. których twórcy podają np. Obszar ten leży poza tarczą magneśnicy i rozwiązanie jest tylko problemem technologicznym. zwiększenie grubości tarczy w obszarze wyprowadzenia początku uzwojenia. Kolejne cewki uzwojenia umieszczone są obok siebie. Można znaleźć wiele projektów i gotowych urządzeń. bowiem początek uzwojenie cewki jest w „okienku” i wyprowadzenie go na zewnątrz obwodu wymaga poprowadzenia drutu w poprzek uzwojenia cewki co zwiększy jej grubość o średnicę drutu. Ja założyłem.6m. Szczególnie w warunkach amatorskich. kiedy wiatrak ustawiony jest na ogół w niezbyt odpowiednim miejscu i na niewielkiej wysokości. Moc turbiny jest proporcjonalna do trzeciej prędkości wiatru [1] zatem zmniejszając w założeniach prędkość wiatru 10/3=3. min. Między tymi cewkami może wystąpić znaczna różnica napięć i aby zabezpieczyć je przed przebiciem izolacji należy umieścić w miejscach wzajemnego przylegania przekładki izolacyjne. Dane techniczne prądnicy (z obliczeń) – podsumowanie Rodzaj prądnicy trzyfazowa Moc znamionowa 1300W przy 360 obr/min Napięcie fazowe 48V przy 360 obr/min Napięcie przewodowe 83V przy 360obr/min (gwiazda) Prąd znamionowy 9A jednej fazy Prąd maksymalny 11. 15mm i aby zapewnić wymagany przekrój 2.: pracę turbiny od prędkości wiatru 3m/sek. omówienia którego ja nie spotkałem. Taśma taka może mieć tu szerokość ok. Można sprawdzić jaką mocą dysponujemy przy parametrach oferenta. Należy pamiętać. 4mm Magnesy (podstawowe) MPŁ50x20x10/N35H 48szt Magnesy (kierujące) MPŁ50x10x2/N… 48szt Nie będę pisał tu o technologii wykonania poszczególnych elementów prądnicy. Również elektrownia.15mm. Amatorska MEW w praktyce Budując dość drogą. należą zaś do różnych faz. jej grubość może być tylko 0. spowodowanym izolacją i zapewnieniem sztywności tarczy. energii wiatru o prędkości 10 m/sek na energię elektryczną.

przesunięcie punktu pracy w lewo. zwracający sygnał proporcjonalny do prędkości wiatru 2. Sytuacja ma się zmienić i dlatego parę zdań na ten temat. 6 jest uogólnieniem i pożądane jest aby taką charakterystykę wykreślić dla posiadanej konkretnej turbiny. obrotomierz. czyli λ=const (stały stosunek n/V). stabilizująca napięcie wyjściowe dla różnych napięć wejściowych (prędkości wiatru) a następnie regulator prądu PWM sterowany sygnałem błędu z poz. szczególnie przy mniejszych prędkościach wiatru i korzystanie z niej bez odpowiednich układów automatyki prowadzi do rozczarowań (często wyrażanych przez użytkowników).6 przedstawiona jest charakterystyka sprawności wiatraka trzyskrzydłowego w zależności od współczynnika szybkobieżność λ [1]. Do współpracy z siecią wymagana jest prądnica asynchroniczna (silnik asynchroniczny) oraz napęd dla tej prądnicy umożliwiający wprowadzenie jej w obroty nadsynchroniczne. w stronę wyższych sprawności. Na rys. Natomiast praca w obszarze czerwonym prowadzi do ujemnego sprzężenia (wzrost obciążenia. Stabilna praca zespołu powinna odpowiadać położeniu punktu pracy na zielonej części charakterystyki. Niezbędnymi elementami automatyki są: 1. turbina jest w pewnym zakresie obciążeń samo-stabilizująca. Amatorska elektrownia wiatrowa jest chimerycznym źródłem mocy. skutkuje spadkiem mocy) i w końcu do zatrzymania turbiny. w pobliżu maksymalnej wartości Cp. Pracując w tym zakresie charakterystyki. spadek prędkości obrotowej. Charakterystyka z rys. 3 poprzez zmianę napięcia zasilania PWM. aby punkt pracy turbiny leżał na odpowiednim miejscu charakterystyki. Ładowanie akumulatorów: Takie obciążenie wymaga „sztywnej” wartości napięcia. Podgrzewanie: Moc grzałek powinna być nieco większa od 1300W (mocy prądnicy) przy napięciu 48 lub 83V. Zadanie automatyki jest proste: sterować obciążeniem tak. warto więc. dzielenie sygnału 2 przez 1 i porównanie ze stałą. układ generujący sygnał błędu. zwracający sygnał proporcjonalny do prędkości obrotowej wiatraka 3. co poprzez zwiększenie sprawności kompensuje większy pobór mocy (dodatnie sprzężenie zwrotne). Moc silników regulowana jest sygnałem błędu z poz. 4. Niezbędna jest przetwornica impulsowa. Obciążenie opornością czynną ma właściwości częściowo samoregulujące. dołożyć jeszcze trochę na odpowiednie układy automatyki. 3 powinien powodować dalsze zmniejszenie napięcia np: przez PWM. Napędem prądnicy może być silnik prądu stałego lub silnik komutatorowy prądu zmiennego zasilane z naszej elektrowni. Sygnał błędu z poz. inne będą wymagania dotyczące właściwości dostarczanej energii elektrycznej. układy regulacji dostarczanej do obciążenia mocy W zależności od przeznaczenia elektrowni. zwiększeniu obciążenia towarzyszyć będzie spadek prędkości. bowiem moc wydzielana na grzałkach jest proporcjonalna do U2 czyli do n2 lub V2 natomiast moc dostarczana proporcjonalna jest do V3. anemometr. . ponosząc znaczne koszty na budowę elektrowni. 3 i maksymalnym prądem ładowania oraz napięciem akumulatora (stopniem naładowania) Praca na sieć sztywną: Praca na sieć wymaga odpowiednich zezwoleń i w praktyce jest niemożliwa dla MEW wykonanych amatorsko.

jak i prądnicę.pwr.wroc. czyli skutkiem będzie zwiększenie odległości między magnesami oraz inny kształt cewek. Pozwala to na połączenie trzech faz prądnicy w dowolną konfigurację. 7 to szkic obliczonej właśnie prądnicy wraz z połączeniami elektrycznymi cewek. W każdym przypadku niezbędne są odpowiednie układy zabezpieczające chroniące zarówno wiatrak przed nadmiernym wzrostem obrotów. przed przeciążeniem prądowym. który to spadek należy uwzględnić w zależności (1). należy pamiętać. że moc prądnicy wzrośnie proporcjonalnie do średnicy Dw.org/wiki/Halbach_array [4] K.magnesy.pl/wydawnictwa/PNIMNIPEnr59/Napedy/9%20Piotr%20URACZ% 20Boguslaw%20KAROLEWSKI%201.Lewiński „ Nomogramy i Tablice Radiotechniczne” .pdf [2] http://www. Każdy zespół trzech cewek ma wyprowadzone obydwa końce uzwojenia. Rys.old. Wykorzystane źródła informacji: [1] http://www.imnipe.eu/ [3] http://en. Zależność (1) wskazuje.wikipedia. że musi również wzrosnąć moc współpracującego wiatraka co doprowadzi do spadku jego prędkości obrotowej. Alternatywą tej prądnicy jest zwiększenie średnicy Dw bez zmiany ilości magnesów.