Está en la página 1de 6

AP REVIEWER -mayroong demand ang sambahayan sa produkto ngunit

I. PAIKOT NA DALOY NG EKONOMIYA hindi nila ito kayang likhain dahil kakayahan lamang ito
Makroekonomiks ng bahay-kalakal
-binibigyang pansin ang kabuuang antas ng presyo, ang -bago magawa ang mga produkto, di-tuwirang
pagtaas nito ang pangunahing pinagtutuunan ng pansin ng nakikipagugnayan ang bahay-kalakal sa sambahayan
mga sektor ng ekonomiya dahil sila lamang ang may suplay ng mga salik ng
-binibigyang pansin ang kabuuang produksiyon o bilang produksiyon gamit ang factor markets (dito kumikita ang
ng kalakal at paglilingkod na nagawa sa ekonomiya. Ito sambahayan at gumagastos ang bahay-kalakal)
ay batayan ng pagsukat ng kakayahan ng isang -kumikita ang sambahayan sa pamamagitan ng interes,
ekonomiya kung pano matutugunan ang pangangailangan kita ng entreprenyur, renta o upa, at pasahod sa paggawa.
ng bansa Ang mga bagay na ito ay nagiging gastos naman ng bahay
-binibigyang pansin ang kabuuang empleyo. Ito ay kalakal
mahalaga sa pagplaplano ng ekonomiya na binubuo ng -makikipag-ugnayan ang bahay-kalakal sa sambahayan sa
pagpapatupad ng mga patakarang tungo sa mabuting pamamagitan ng goods markets para ipagbili ang
hanapbuhay ng bawat pamilya sa lipunan kanilang mga produkto (dito kumikita ang at bahay-
-tintingan ang ibang bahagi ng mundo at ang relasyon nito kalakal gumagastos ang sambahayan)
sa panloob na ekonomiya para sa pagtugon ng -INTERDEPENDENCE ~ ang dalawang actor (bahay-
pangangailangan at kagustuhan ng bawat isa kalakal at sambahayan) ay umaasa sa isat-isa upang
matugunan ang kanilang mga pangangailangan at
kagustuhan
-masusukat ang kita ng ekonomiya sa kabuuang gastos ng
sambahayan at bahay-kalakal o kabuuang kita ng
sambahayan at bahay-kalakal
-kailangan ng maraming salik ng produksiyon, mataas na
Unang Modelo
antas ng produktibidad, maraming trabaho, pagibayo ng
-naglalarawan ng simpleng ekonimya
entreprenyur ng kanilang kaalaman sa ekonomiya, atbp
-sambahayan at bahay-kalakal lamang ang mga aktor at
para tumaas ang kita ng komunidad
sila ay iisa lamang
-SAMBAHAYAN ~ kalipunan ng mga mamimili sa isang
ekonomiya
-BAHAY-KALAKAL ~ tagalikha ng mga produkto
-ang supply at demand ay iisa
-ang kita ay ang halaga ng produksiyon sa isang takdang
panahon
-ang halaga ng produksiyon at halaga ng pagkonsumo ay
iisa

Ikatlong Modelo
-hindi ginagamit ng sambahayan ang lahat ng kanilang
kita para sa pamimili, ang mga ito ay naiimpok at
ginagawang puhunan sa pamamagitan ng isang financial
market
-SAVINGS ~ bahagi ng kita na hindi ginagastos
Ikalawang Modelo -FINANCIAL MARKETS ~ dito nilalagak ang mga
-pumasok ang dalawang uri ng pamilihan, ang factor savings ng sambahayan at maaring bangko, kooperatiba,
markets at ang goods o commodities market. insurance company, pawnshop, o stock market
-FACTOR MARKETS ~ pamilihan ng mga kapital -para mapaunlad ang antas ng produksiyon o mapalawak
(unprocessed) na produkto, lupa, paggawa, atbp. ang kanilang operasyon, maaring humiram ang bahay-
-GOODS MARKETS ~ pamilihan ng mga tapos kalakal ng kapital bilang puhunan gamit ang financial
(processed) na produkto o commodity market. Ito rin ay babayaran ng bahay-kalakal sa financial
markets ngunit kadalasan ay mayroong tubo sa kanilang pamumunuhan, at produktibidad ng mga gawain ng
pagbayad pamahalaan
-INTEREST ~ karagdagan bayad ng bahay-kalakal sa -kailangang hindi masyadong mata as ang buwis dahil
financial markets na nagiging kita ng financial markets maapektuhan nito ang antas ng produksiyon ng
-bahagi ng interest na binabayaran ng bahay-kalakal sa sambahayan at bahay-kalakal at dapat hindi rin
financial markets ay nagiging bayarin din bilang interest masyadong mababa para maging epektibo ang gawain ng
ng financial markets sa sambahayan. Dahil dito, kumikita pamahalaan. Dapat maging produktibo ang mga
ang lahat ng sector pampublikong serbisyo ngunit hindi dapat dito umasa ang
-BROKEN LINES ~ ginagamit sa mga gawaing pang- mga mamamayan. Mahalagang di makipagkompetensiya
ekonomia na hindi orihinal dahil ginagawa sila bilang ang pamahalaan sa ibang sektor
pagplaplano sa hinaharap
-masusukat ang kita ng ekonomiya sa kabuuang gastos ng
sambahayan at bahay-kalakal o kabuuang kita ng
sambahayan at bahay-kalakal
-ang paglago ng ekonomiya ay nakadepende sa pagtaas
ng produksiyon at paglaki ng pamumuhunan
-Upang maging matatag ang ekonomiya, kailangang may
sapat na ipon ang sambahayan. Kailangan din na may
sapat na dami ng bahay-kalakal na handing mamuhunan.
Inaasahan na sa pamumuhunan ng bahay-kalakal, tataas
ang produksiyon ng mga kapital na produkto. Inaasahan
na darami rin ang mabubuksang trabaho para sa paggawa.

Ikalimang Modelo
-sa mga naunang modelo, sarado ang pambansang
ekonomiya at hindi nakikipag-ugnayan sa ibang bansa.
-DOMESTIC ~ ang perspektibo ng isang saradong
pambansang ekonomiya
-nagiging bukas ang ekonomiya ng bansa, dito
nagkakaroon ng kalakalang panlabas o pagpapalitan ng
produkto o salik kg produksiyon ng isang bansa sa ibang
bansa
-may pangangailangan at kagustuhan ang mga sektor ng
isang pambansang ekonomiya na maaring matugunan sa
Ikaapat na Modelo pamamagitan ng pakikipagugnayan sa ibang bansa bilang
-ang pamahalaan ay lumalahok sa sistema ng pamilihan import o export.
-politikal na sektor ang pamahalaan at labas ito sa usapin -IMPORT ~ mga produkto o salik ng produksiyon na
ng pamilihan ngunit sa ilang uri ng ekonomiya ay may binibili ng isang bansa mula sa ibang bansa
tungkulin ginagampanan ang pamahalaan sa daloy ng -EXPORT ~ mga produkto o salik ng produksiyon na
ekonomiya ipinagbibili ng isang bansa sa ibang bansa
-ang pagbabayad ng buwis ay karagdagang gawain sa -lumilikha ang ekonomiya ng produkto mula sa
ekonomiya kaya broken lines ang ginagamit. Ito ay dahil pinagkukunang yaman na kinuha sa kalakalang panlabas
hindi takdang gawain ang pagbabayad ng buwis sa
II. PAMBANSANG KITA
pamilihan -ECONOMIC PERFORMANCE ~ pagsulong o pag-
-PUBLIC REVENUE ~ kita ng pamahalaan mula sa unlad ng ekonomiya ng isang bansa
buwis -ECONOMIC INDICATORS ~ pinapakita ang
-ginagamit ng pamahalaan ang public revenue upang kasiglahan ng ekonomiya
gumawa ng pampublikong serbisyo sa sambahayan at -NATIONAL INCOME ACCOUNTING ~ paraan ng
bahay-kalakal tulad ng impraistruktura, atbp. pagsukat ng pambansang kita sa pamamagitan ng gross
-maitatakda ang kabuuang kita ng ekonomiya sa national income (GNI)
kabuuang kita o kabuuang gastusin ng sambahayan,
Kahalagahan ng Pagsukat ng Pambansang Kita
bahay-kalakal, at pamahalaan -ang sistema ng pagsukat ng pambansang kita ay
-ang paglago ng pambansang ekonomiya ay masusukat sa nagbibigay ideya tungkol sa antas ng produksiyon ng
pagtaas ng produksiyon, produktibidad ng ekonomiya sa particular na taon at ipinapaliwanag kung
bakit ganito ito kalaki o kababa
-sa paghahambing ng pambansang kita sa loob ng ilang -NET FACTOR INCOME FROM ABROAD (NFIFA) ~
taon, makikita ang direksiyon ng tinatahak ng ekonomiya tinatawag ding Net Primary Income na makukuha kung
at malalaman kung umuunlad o bumababa and kabuuang ibinawas ang gastos ng mga mamamayang nasa ibang
produksiyon ng bansa bansa sa gastos ng mga dayuhang nasa loob ng bansa
-ito ay magiging gabay sa pagplaplano sa ekonomiya Industrial Origin/Value Added Approach
upang bumuo ng mga pakataran na nagpapabuti sa -ipinagsasama-sama ang kabuuang halaga ng
pamumuhay ng mamamayan at pagpapataas ng economic produksiyon ng mga pangunahing industriya ng bansa.
performance ng bansa Kabilang dito ang sektor ng agrikultura, industriya, at
-kung wala ang Sistema na ito, haka-haka lamang ang serbisyo. Idinadagdag din ang NFIFA sa komputasyon
basehan na walang matibay na batayan ang mga gawain -ang formula sa paghanap ng GNI ay:
ng mga sektor sa lipunan GNI = HALAGA NG PRODUKSIYON + NFIFA
Gross National Income (GNI) Income Approach
-dating tinawag na Gross National Product (GDP) -ang formula sa pagkuha ng GNI ay:
-tumutukoy sa kabuuang pampamilihang halaga ng mga GNI = S + NOS + D + B
produkto at serbisyo na nagawa ng mga mamamayan ng -SAHOD NG MANGGAGAWA (S) ~ sahod na
isang bansa ibinabayad sa sambahayan mula sa mga bahay-kalakal o
-maari itong sukatin sa bawat quarter o sa loob ng isang pamahalaan
taon at ginagamit ang salapi ng bansa. -NET OPERATING SURPLUS (NOS) ~ tinubo ng mga
-pag pinaghahambing ang GNI ng ibang bansa, dolyar pribadong korporasyon at pag-aari at pinatatakbo ng
ang ginagamit na salapi pamahalaan, atbp.
-ang halaga ng mga tapos o nabuong produkto at serbisyo -DEPRESASYON (D) ~ Pagbaba ng halaga ng isang
lamang ang isinasama sa pagkuwenta. Hindi na isinasama yamang pisikal bunga ng pagkaluma bunga ng tuloy tuloy
sa bilang ang mga hilaw na materyales na ginamit para sa na paggamit paglipas ng pahaon
produkto para maiwasan ang duplikasyon sa pagbibilang. -DI-TUWIRANG BUWIS (B) ~ Mga di-tuwirang buwis
-Hindi sinasama sa GNI ang mga gawain na hindi tulad ng sales tax, custom duties, atbp. Sinasama rin dito
pampamilihang gawain tulad ng buwis kung saan wala ang subsidiya mula sa pamahalaan
namang kinikitang salapi ang nagsasagawa nito -SUBSIDIYA ~ salaping binabalikat at binabayaran ng
-UNDERGROUND ECONOMY ~ impormal na sektor pamahalaan na hindi tumatanggap ng anumang kapalit.
tulad ng pagbebenta ng produkto sa tabi ng kalye na Paghahambing ng GNI
walang rehistro o dokumentang mapagkukunan ng datos -May makabagong paraan na kailangan maimbento para
ng kanilang gawain na hindi sinasama sa pagkuwenta ng maihambing ang GNI ng magkakaibang taon dahil
GNI paglipas ng panahon ay tumataas at bumababa ang presyo
Gross Domestic Product (GDP) ng mga bilihin at hindi mainam na basta basta na lamang
-sumusukat sa kabuuang pampamilihang halaga ng lahat ikumpara ang mga GNI
ng tapos na produkto at serbisyo na ginawa sa loob ng Current/Nominal GNI
isang takdang panahon sa loob ng isang bansa -kumakatawan sa kabuuang halaga ng mga natapos na
Mga paraan ng Pagsukat sa GNI produkto at serbisyong nagawa sa loob ng isang takdang
1. Expenditure Approach panahon batay sa kasalukuyang presyo
2. Income Approach Real/Constant Prices GNI
3. Industrial Origin Approach -kumakatawan sa kabuuang halaga ng mga natapos na
Expenditure Approach produkto at serbisyong nagawa sa loob ng isang takdang
-ang formula sa pagkuha ng GNI ay: panahon batay sa presyo ng isang batayang taon
GNI = C + I + G + (X-M) + SD + NFIFA -makukuha ito gamit ang formula sa baba:
-GASTUSING PERSONAL (C) ~ napapaloob dito ang Price index ng base year
Real GNI = x Current Price
lahat ng gastusin ng mga mamamayan Price index ng current year
-GASTUSIN NG NAMUMUHUNAN (I) ~ napapaloob -PRICE INDEX ~ ang average na pagbabago ng presyo
ditto ang kabuuang gastusin ng bahay-kalakal ng mga produkto at serbisyo. Makukuha ito sa
-GASTUSIN NG PAMAHALAAN (G) ~ kasama rito ang pamamagitan ng sumusunod na formula:
lahat ng gastusin ng pamahalaan para sa mga Presyo sa kasalukuyang taon
pampublikong proyekto, atbp. Price index = x100
Presyo sa batayang taon
-GASTUSIN NG PANLABAS NA SEKTOR (X-M) ~
makukuha ito kung ibabawas ang export sa import
-STATISTICAL DISCREPANCY (SD) ~ ito ay ang
anumang kakulangan o kalabisan sa pagkuwenta na hindi
malaman kung saan binilang. Ito ay dahil may
transaksiyong hindi sapat ang mapagkukunan ng datos
Growth Rate -IMPULSE BUYER ~ mga mamamayang basta may pera
-sinusukat kung ilang bahagdan ang nagging pag-angat o ay gumagastos hanggang sa maubos ang salapi
pag-baba ng ekonomiya kompara sa nagdaang taon. -mahalagang magasta ng maayos ang salapi sapagkat ito
-Kapag positibo ito, umunlad ang ekonomiya, at kung ay madaling maubos sa pagtugon sa pangangailangan at
hindi, ay bumagsak naman ang ekonomiya. kagustuhan ng mamimili
-ginagamit para malaman kung may natamong pagunlad -KITA ~ halagang natatanggap ng tao kapalit ng produkto
sa ekonomiya sa isang bansa o serbisyon kanilang ibiniigay. Maari din itong maging
-ginagamit nito ang formula sa baba: suweldo. Ang kita ay maaring gastahin o ipunin bilang
GNI ng current year GNI ng previous year savings
Growth Rate = x 100
GNI ng previous year -INVESTMENT ~ ipon na ginamit upang kumita
-ECONOMIC INVESTMENT ~ paglalagak ng pera sa
negosyo
-PERSONAL INVESTMENT ~ paglalagay ng isang
indibidwal ng kaniyang ipon sa mga financial asset tulad
ng stocks, bonds, o mutual funds
-FINANCIAL INTERMEDIARIES ~ nagsisilbing
Income Per Capita tagapamagian sa nag-iipon ng pera at sa nais umutang o
-sinusukat ang kalagayang pangkabuhayan ng mga mag-loan. Ang perang inilagak dit oay maaring kumita ng
mamamayan. Tinataya rin nito kung sasapat ang interes o dibidendo
kabuuang halaga ng produksiyon ng isang bansa para -BORROWER ~ maaring gamitin ang nahiram nap era sa
tustusan ang pangangailangan ng mamamayan nito. pagbili ng assets o pagmamay ari o bilang puhunan.
-Masusukat ito gamit ang formula sa baba: -hindi magandang magtago ng pera sa bahay sapagkat
Gross Domestic Product hindi ito kumikita at maaring bumaba pa ang halaga.
Income per Capita = Magandang mamuhunan sapagkat bumabalik ang
Populasyon
-kapag mataas ang populasyon at mababa naman ang IPC, salaping naimpok sa pamilihan
bagsak ang ekonomiya ng bansang iyon. Kapag mababa
naman ang populasyon at mataas naman ang IPC,
masasabing maunlad ang pamumuhay ng mga
mamamayan doon
Limitasyon sa Pagsukat ng Pambansang Kita
-sinasabi ng mga ito na hindi mainam gamitin ang
pambansang kita sa pagsukat ng kagalingan ng pagkatao.
Ito ay dahil pinapakita lamang ng pambansang kita ang
pagsulong ng ekonomiya.
Hindi pampamilihang Gawain
-hindi nabibilang ang mga produkto o serbisyong binuo
ng mga tao para sa pansariling kapakinabangan tulad ng
pag-aalaga ng anak, pagtatanim, atbp.
Impormal na Sektor
-Hindi naiuulat ang produksiyon at kita ng mga ilegal na 7 Habits of a Wise Saver
gawain tulad ng droga at mga nakaw na produkto, atbp. 1. Kilalanin ang iyong bangko
Hindi rin naisasama ang ilang legal na transaksiyon tulad Alamin kung sino ang nagmamay-ari ng iyong bangko.
ng mga segunda-manong produkto, atbp. Magsaliksik at magtanong tungkol sa katayuang
Externalities o Epekto pinansiyal at ang kalaksan at kahinaan ng bango
-Ang mga epekto ng mga gawain ng pampubliko at 2. Alamin ang produkto ng iyong bangko
pribadong sektor ay hindi naisasama sa pambansang kita Unawain kung saan mo inilalagay ang iyong perang
tulad ng kalidad ng kapaligiran inimpok. Huwag malito sa investment at regular na
Kalidad ng Buhay deposito, basahin ang terms and conditions, atbp.
-hindi nasusukat ang kalidad ng pamumuhay ng 3. Alamin ang serbisyo at mga bayarin sa iyong bangko
mamamayan tulad ng kanilang kasulugan, kapaligiran, Piliin at angkop na bango para sa iyo at itugma ito sa
atbp. gamit ang kanilang kita serbisyong iniaalok ng bangkol. Alamin ang sinisingil at
III. UGNAYAN NG PANGKALAHATANG KITA, bayarin
PAG-IIMPOK AT PAGKONSUMO 4. Ingatan ang inong bank records at siguraduhing up-
-halos lahat ng pang-ekonomiyang gawain ay nakabatay to-date
sa dami o bilang ng salapi na maaring gastahin Ingatan ang passbook, automated teller machine,
certificate of time deposit, check book, atbp. Palaging i-
update ang mga ito at ipaalam sa bangko kung may -index n gmga presyong binabayaran ng mga tindahang
ibabago kang contact details nagtitingi para sa produktong muling ibebenta sa
5. Makipagtransaksiyon lamang sa loob ng bangko at sa mamimili
awtorisadong tauhan nito. Consumer Price Index (CPI)
Hingin ang identification card o anumang katubayan bago -sinusukat ang pagbabago sa presyo ng mga produkto at
gawin ang anumang transaksiyon serbisyong ginagamit ng mga konsyumer. Batayan dito
6. Alamin ang tungkol sa PDIC (Philippine Deposit ang presyo at dami ng mga produkto sa basket of goods o
Insurance Corporation) deposit insurance market basket
Ang PDIC ay may garantiyang hanggang Php 500,000 sa -ang formula para sa CPI ay:
deposito ng bawat depositor. Ang investment product, Total Weighted Price ng current year
fraudulent account, laundered money, atbp. na iligal at CPI = 100
Total Weighted price ng base year
dumaan sa unsound banking practices ay walang
insurance
7. Maging maingat
Lumayo sa kahina-hinalang alok at ang masyadong
interes ay mapanganib.
Kahalagahan ng Pag-iimpok at Pamumuhunan sa
pag-unlad ng Ekonomiya ng Bansa 1445
-ang pagtaas ng naidedepositong salapi ay CPI = 100 = 100
1445
nangangahulugang mas mataas na ipinapautang na 1590
puhunan sa bahay-kalakal na nagpapataas ng antas ng CPI = 100 = 110.03
1445
ekonomiya ng isang bansa -INFLATION RATE ~ bahagdan ng pagtaas ng
-ang matatag na Sistema ng pagbabangko ay magdudulot pangkalahatang presyo sa pambansang ekonomiya.
ng mataas na savings rate at capital formation na Ginagamit nito ang sumusunod na formula:
nagpapasigla sa mga economic activities sa bansa CPI ng current year CPI ng previous year
Inflation Rate = x 100
-ang PDIC ay nagbibigay ng seguridad sa mga depositor CPI ng previous year
110.03 100
ng bangko sa pamamagitan ng deposit insurance Inflation Rate = x 100 = 10.03%
100
Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth -PURCHASING POWER (PP) ~ kakayahan ng piso
(SALN) bilang gamit sa pagbili. Ginagamit nito ang sumusunod
-deklarasyon ng assets o pagaari, liabilities o utang, atbp. na formula:
Ng isang indibidwal kasama ang kaniyang asawa at mga CPI ng base year
anak na wala pa sa edad na 18 PP = 100
CPI ng current year
IV. IMPLASYON 100
-pagbabago sa presyo ng mga produkto at serbisyo sa PP = 10 = 0.91
ibat-ibang panahon na nagdudulot ng pangkalahatang 110.03
Ibig sabihin nito, ang isang piso ay makakabili lamang ng
pagtaas ng presyo at pagbaba ng halaga ng salapi.
halagang 0.91 sentimos
-ang implasyon ay ang pagtaas ng presyo at ang deplasyon
Dahilan ng Implasyon
ay ang pagbaba nito
Demand-Pull Inflation
-HYPERINFLATION ~ ang presyo ay patuloy na
-nagkakaroon kapag lumaki ang paggasta ng mga sektor
tumataas bawat oras, araw, o lingo at hindi naikokontrol.
ng lipunan na nagtataas ng antas ng produksiyon ngunit
Ito ay kadalasang nangyayari kapag may digmaan
ang pagtaas ng demand ay hindi katumbas ng paglaki ng
Pagsukat sa Pagtaas ng Presyo
kabuuang supply (demand>supply)
-PRICE INDEX ~ kabuuan at average na pagbabago ng
-dahil dito, nagkakaroon ng shortage sa pamilihan na
mga presyo sa lahat ng bilihin
nagpapataas ng presyo ng produkto at serbisyo sa
-BASKET OF GOODS (Market Basket)~ mga
pamilihan.
produktong kumakatawan sa mga pangunahing
-isang dahilan nito ay ang pagkakaroon ng labis na dami
pangangailangan at pinagkakagastusan ng mamamayan
ng salapi na nagpapataas sa kakayahan ng mamimili na
Ibat Ibang uri ng Price Index
bumili ng produkto at serbisiyo na nagpapataas sa demand
GNI Implicit Price Index o GNI Deflator
ng mga ito na nagdudulot ng pagtaas ng presyo dahil hindi
-average price index na ginagamit para mapababa ang
kayang tugunan ng supply ang demand
halaga ng current GNI at masukat ang real GNI. Ito ay ang
Cost-Push Inflation
pangkalahatang antas ng presyo ng mga produkto at
-ang pagtaas ng production costs ng mga produkto at
serbisyong nagawa
serbisyo ay nagpapataas ng presyo ng mga ito sa
Wholesale or Producer Price Index (PPI)
pamilihan.
-pinapasa ng bahay-kalakal ang dagdag na gastusin dahil 15% ng implasyon, ang halaga
sa pagtaas ng production costs sa sambahayan na ng buong ibinayad ay Php935
nagdudulot ng pagtaas ng presyo o inflation lamang kaya siya ay
DAHILAN NG BUNGA NG nakinabang.
IMPLASYON IMPLASYON Retailer ng gasolina ang isang
Tataas ang demand o ang tao at marami siyang imbak
Pagtaas ng Suplay ng Mga negosyante/
paggasta kaya mahahatak nito. Kapag tumaas ang presyo
Salapi may-ari ng
ang presyo paitaas ng gasolina, tataas ang
kompanya
Kapag tumaas ang palitan kaniyang kita nang hindi
ng piso sa dolyar, o kaya inaasahan.
tumaas ang presyo ng Mga speculator at Mga real estate broker,
materyales na inaangkat, mga negosyanteng nagtitinda ng mga alahas ,at iba
Pagdepende na
ang mga produktong may malakas ang pa na nag-speculate na tataas
Importasyon para sa
umaasa sa importasyon loob na mamuhunan ang presyo sa hinaharap.
Hilaw na Sangkap
para sa mga hilaw na Mga Taong
Halimbawa
sangkap ay nagiging Nalulugi
sanhi rin ng pagtaas ng
presyo Ang mga empleyado
Dahil sa kakulangan ng tumatanggap ng tiyak na kita
pumapasok na dolyar, bawat buwan ay matinding
Mga taong may
Pagtaas ng Palitan ng bumababa ang halaga ng naaapektuhan sa pagtataas ng
tiyak na kita
Piso sa Dolyar piso. Nagbubunga ito ng presyo. Ang dating dami na
pagtaas ng presyo ng mga kanilang nabibili ay
produkto nababawasan dahil bumababa
Kapag kulang ang supply ang tunay na halaga ng salapi.
sa lokal na pamilihan Ang taong nagpautang ay
dahil ang produkto ay umaasa na kikita ng 10%
iniluluwas, magiging interes sa kaniyang pinahiram
dahilan ito upang tumaas na pera. Ang ibinayad ng
Kalagayan ng Ang mga taong
ang presyo ng produkto. nangutang kasama ang interes
Pagluluwas (Export) nagpapautang
Kapag mas mataas ang ay Php1,000. Ngunit dahil sa
demand kaysa sa 15% ng implasyon, ang halaga
produkto, ito ay ng kaniyang tinanggap ay
magdudulot ng pagtaas sa Php935 lamang kaya siya ay
presyo nalugi.
Nakapagkokontrol ng Sila ay malulugi kapag ang
presyo ang sistemang ito. interes ng kanilang inimpok sa
Kapag nakontrol ang bangko ay mas maliit kompara
Monopolyo o Kartel presyo at dami ng Mga taong nag- sa antas ng implasyon. Ang real
produkto, malaki ang iimpok value o tunay na halaga ng
posibilidad na maging salaping nasa bangko ay
mataas ang presyo bumababa bunsod ng mas
Sa halip na magamit sa mababang kinikita nito mula sa
produksiyon ang bahagi interes.
Pambayad-Utang ng pambansang badyet, Paraan ng Paglutas sa Implasyon
ito ay napupunta lamang -tungkulin ng pamahalaan na magpatupad ng mga
sa pagbabayad ng utang patakaran at polisiya upang masiguro na mapangasiwaan
ang pangkalahatang presyo ng mga bilihin
EPEKTO NG IMPLASYON SA MAMAMAYAN -Ito ay paraan para hindi maapektuhan ang ibat ibang
Mga Nakikinabang sektor ng lipunan at ang bawat mamamayan
Halimbawa
sa implasyon
Ang mga umutang ay may 10%
interes sa kanilang hiniram na
Mga umuutang pera. Ang ibinayad ng
nangutang kasama ang interes
ay Php1,000. Ngunit dahil sa