Está en la página 1de 15

A Ana Mara Gmez Gonzlez, coecida como Maruxa Mallo, dedica a Real

Academia de Belas Artes o Da das Artes Galegas 2017.


Nada en Viveiro en 1902, con 20 anos, trasladouse a Madrid para estudar na
Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, sendo "a nica seorita
aprobada. En Madrid entra en contacto con artistas, escritores e cineastas como
Salvador Dal, Federico Garca Lorca, Margarita Manso, Luis Buuel, Mara
Zambrano ou Rafael Alberti; traballa para numerosas publicacins literarias
como La Gaceta Literaria, El Almanaque Literario ou Revista de Occidente;
realiza as portadas de varios libros e organizada por Ortega y Gasset nos Salns
da Revista de Occidente fai, en 1928, a sa primeira exposicin. Unha bolsa de
Ampliacin de Estudios permitiulle ir a Pars en 1932, onde entra en contacto
coas vangardas artsticas europeas e moi especialmente co surrealismo. Ao seu
regreso, moi comprometida coa Segunda Repblica, o golpe militar fascista
sorprndea en Galiza, a onde viaxa coas Misins Pedagxicas, e aqu
permanece agochada at que logra fuxir a Portugal e al con axuda de Gabriela
Mistral, embaixadora de Chile en Lisboa, consegue viaxar at Amrica en
febreiro de 1937.
Maruxa Mallo foi un esprito valente e rebelde capaz de saltar moitas barreiras
tanto na sa vida como na sa obra de grande exuberancia creadora, sempre na
vangarda mis anovadora.
Maruxa Mallo, morre en Madrid aos 93 anos.
O 7 de xaneiro de 1950 morre en Bos Aires
Alfonso Daniel Rodrguez Castelao, unha das
figuras de mis relevancia da Galiza do sculo
XX. Participou nas Irmandades da Fala, director
artstico de Ns, membro do Seminario de
Estudos Galegos, colaborador en A Nosa Terra,
investigador, conferenciante, articulista, pintor,
debuxante, escritor A principios dos anos 30
convrtese na figura pblica do nacionalismo
galego. Membro fundador do Partido Galeguista,
o seu traballo foi decisivo na unificacin e
consolidacin do nacionalismo galego e na
promocin do Estatuto de Autonoma. A sa
principal obra poltica Sempre en Galiza.
Irmns: Fuxide sempre dos parvos. Non vos arrimedes a eles,
porque poden roubarvos algo da vosa razn e transmitirvos a sa
parvada. Deixdeos, falar, danzar e medrar no seu mundo. E se
algn parvo chega a ser autoridade non mostredes asombro, porque
son cousas do sistema que combatemos e dos tempos en que nos
cadrou vivir.

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
O 24 de febreiro de 1837 nace en Santiago
de Compostela Rosala de Castro, figura
fundacional na nosa literatura e unha das
voces literarias mis relevante nas letras
europeas do sculo XIX. Cantares gallegos
o seu primeiro libro publicado integramente en
galego. Aqu queda plasmada a reclamacin
dos dereitos do pobo como colectividade, a
sa dignificacin e a denuncia das inxustizas
que padece. Follas novas ocupa un lugar de
privilexio na obra rosaliana e unha das
grandes obras da literatura galega de todos os
tempos.

Probe Galicia, non debes


chamarte nunca espaola,
que Espaa de ti se olvida
cando eres, ai!, tan hermosa

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26*
27 28
*antroido
Eduardo Mara Gonzlez-Pondal Abente
(1835-1917). O 8 de marzo de 1917 morre
Eduardo Mara Gonzlez-Pondal Abente,
unha das mximas figuras, xunto con
Rosala de Castro e Curros Enrquez, do
Rexurdimento. Pondal contactou co
hipottico pasado celta da Galiza na tertulia
da Librara Carr, alcumada Cova Cltica,
e asumir o papel de bardo da nacin
galega. O seu poema Os pinos
conformar o himno Galego, ao que
Pascual Veiga lle por msica. Falece na
Corua e repousa no cemiterio de Santo Amaro.
Os bos e xenerosos
a nosa voz entenden
e con arroubo atenden
o noso rouco son,
mais s os iorantes
e frridos e duros,
imbciles e escuros
non nos entenden, non

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
O 2 de abril de 1846 o batalln mandado
polo comandante Sols levantouse na
cidade de Lugo contra o goberno ditatorial
que instaurara en Madrid o xeneral
conservador Narvez. A revolucin de
1846 tivo dous eixos reivindicativos,
cuestionar o goberno de Narvez e
recobrar a unidade territorial de Galiza
porque se entenda que era unha colonia
da Corte. O manifesto da Xunta Superior
de Galiza, escrito por Antoln Faraldo e
publicado o da 20 de Abril no Boletn
Oficial da Provincia de Pontevedra dica:

O pobo conquistar nesta revolucin o que lle arrebataron os cmicos


dos pronunciamentos: pan e dereitos, Galiza, arrastrando at aqu unha
existencia oprobiosa, convertida nunha verdadeira colonia da corte, vai a
erguerse da sa humillacin e abatemento.

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
O 18 de maio de 1916 xorde na
cidade da Corua a primeira
Irmandade dos Amigos da Fala. Nesa
xuntanza, convocada por Antn Vilar
Ponte, acordouse a creacin dunha
Irmandade que tera como obxectivo a
defensa, exaltacin e fomento da
lingua de Galiza. Nace as a primeira
iniciativa consciente de normalizacin
do idioma galego. Axia se foron
creando outras: Santiago, Monforte,
Vilalba, Ferrol, Vigo, Lugo, Ourense,
Madrid, A Habana A nova asociacin
crea como voceiro o semanario A
Nosa Terra.
O noso era un movemento de reconstrucin da Nosa Patria en todas as
ordes e polo tanto era un movemento poltico, esencialmente poltico xa
que un dos primeiros e mis principais puntos a resolver era o da nosa
liberdade poltica.

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
O 27 de xuo de 1931
proclmase a Primeira
Repblica Galega. Un
grupo de activistas declaran
que a solucin para os
problemas de Galiza non
pasa por integrarse nunha
Repblica Espaola senn
por conseguir a creacin da
I Repblica Galega ao
consideraren que ningunha
solucin aos problemas do
pas vira da man do Estado
espaol, adoptase este a forma que adoptase. Ese 27 de xuo de 1931, unha
mar toma o Pazo de Raxoi e Alonso Ros nomeado presidente da Xunta
Revolucionaria da Repblica Galega, mais a escasa implicacin cidad noutras
capitais e vilas do pais rematou por provocar a cada da Xunta revolucionaria.
Galiza demostra ben as claras que est en p en aberta revolucin
para recabar a sa liberdade a sa autonoma e a sa independencia
absoluta. Cidadns neste momento non nos interesa a repblica federal
espaola se non a Repblica Galega

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Na noite da vspera do 25 de xullo de 1934,
celbrase o Mitin das Arengas na Praza da
Quintana. Foran as Irmandades da Fala quen
organizaron o primeiro Da de Galiza en 1920. O
Mitin das Arengas xuntaba en Compostela os
nacionalistas de toda Galiza, inicibase coa
intervencin dos dirixentes do nacionalismo e
daba remate cunha manifestacin que tia como
final a estatua a Rosala na Ferradura. Neste 1934
unha muller sobe tribuna de oradores, Emilia
Docet Ros que comparte tribuna, entre outros,
con Castelao, Bveda, nxel Casal, Otero
Pedrayo, Paz Andrade, Surez Picallo, Lugrs
Freire e Vilar Ponte. O acto foi duramente criticado
na prensa da poca polo seu carcter antiespaol.

Cando a falar o irmn Surez Picallo a camp da Torre do Reloxo deita


tamn a sa arenga de doce campanadas anunciando que remata o Da
da Terra

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Foi no exilio en Bos Aires onde a
Irmandade Galega instite o 17 de agosto
como Da da Galiza Mrtir. Castelao
inmortalizou simbolicamente no seu lbum
Galicia Mrtir a todas as vtimas da
represin fascista en Galiza durante a
Guerra. A mis representativa delas, a quen
Castelao dedicou o seu testamento poltico,
o libro Sempre en Galiza e a quen
considerou o smbolo de todas as vtimas
no seu discurso Alba de Groria, foi
Alexandre Bveda, dirixente do Partido
Galeguista asasinado na Caeira o 17 de
Agosto de 1936.

... estarei sempre con vs como che prometn. Faltan uns minutos e teo
valor, por vs, pola Terra, por todos.

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
O 18 de setembro 1933 Galiza
recoecida como nacin no IX Congreso das
Minoras Nacionais de Europa organizado
pola Sociedade de Nacins e celebrado na
cidade de Berna. Na declaracin presentada
ao congreso proclambase que Galiza
unha nacin ben definida, e reivindicaba o
dereito innegable do pobo galego a dispor
de si mesmo.

Calquera que sexa o rxime poltico en que Galiza viva, a nosa terra,
autnoma ou non, est xa proclamada moralmente como unha nacin
(Plcido Castro)

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
O 12 de outubro de 1923
estudantes e profesores da
Universidade de Santiago de
Compostela fundan na casa de
Rosala de Castro en Ortoo o
Seminario de Estudos Galegos. O
Seminario estruturouse en varias
seccins dirixidas por cadanseu
coordinador: Filoloxa, Arte e Letras,
Etnografa, Historia, Prehistoria,
Xeografa, Historia da Arte, Historia
da Literatura, Pedagoxa, Ciencias Aplicadas, Ciencias Naturais e Ciencias
Sociais, Xurdicas e Econmicas. Unha empresa xigantesca coa que acabara,
de xeito dramtico, o golpe de xullo do 36.
Tal da como o doce de outono de 1923, ben cedio, nove rapaces
saamos co abrente cara as terras da Amaha pra firmar na Casa do
Castro de Ortoo, onde se criara a nosa Rosala, a acta fundacional do
Seminario: Fermn Bouza Brey, Wenceslao Requejo Bouet, Xos Pena e
Pena, Lois Tobo Fernndez, Ramn Martnez Lpez, Manoel Magarios
Negreira, Francisco Romero de Lema, Alberte Vidn Freira e mis eu
(Filgueira Valverde).

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
O 28 de novembro de 1922 tres persoas
foron asasinados. No mes de Xullo de 1922
desenvolverase o Congreso Rexional Agrario
de Tui onde se decide oporse ao pagamento
dos foros. Catro meses despois uns dous mil
labregos e labregas, convocadas a golpe de
badaladas e de foguetes, solidarizaranse en
Sobredo, parroquia de Guillarei (Tui), cun
vecio que se negaba a pagar os foros,
arengando en favor de A terra para quen a
traballaba. Enviada a Garda Civil como forza
de choque Cndida Rodrguez, Joaqun
Estvez e Venancio Gonzlez caeran asasinados. O poeta Ramn Cabanillas
escribira, lembrando o acontecido na sa obra 'Da Terra Asoballada':
Irmns: erguede o berro;
de amor e santidade.
Galiza Liberdade
do traballo e o chan.

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
O 6 de decembro de 1931 fndase
o Partido Galeguista. Na VII
Asemblea Nacionalista celebrada
durante o 5 e 6 de decembro en
Pontevedra acrdase a creacin
dun partido poltico que aglutinase o
galeguismo. Constitese deste
xeito o Partido Galeguista e
disolvndose nel as Irmandades da
Fala. Nesta histrica asemblea de
constitucin acrdase reclamar por
vez primeira na historia de Galiza o
dereito de autodeterminacin e mrcase como primeiro obxectivo poltico do
partido a redaccin dun Estatuto de Autonoma.

Os grupos polticos representados nesta Asamblea renense de agora


en diante baixo a disciplina e o ttulo de Partido Galeguista e acordan
invitar os demais agrupamentos que coincidan co seu programa en facelo
asi

LUNS MARTES MRCORES XOVES VENRES SBADO DOMINGO

1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Agrupacin Cultural Alexandre Bveda
981 200 869

Correo electrnico: acab@mundo-r.com

https://twiter.com/ACBoveda
https://www.facebook.com/a.c.alexandre.boveda

Asociacin socio-pedagoxica galega


981278259
http://www.as-pg.gal/

Correo electrnico: informacion@as-pg.com

https://www.facebook.com/asociacion.galega