Está en la página 1de 4

Hans H. RBERG: LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA pars I: Familia Rmna.

cnspectus grammaticus cap. I-XXXIV Accademia Vivarium novum, 2012, Ji A. epelk

CONSPECTVS GRAMMATICVS CAP. XXXIII

QU CUM ARMA CPISSENT ET VLLUM ASCENDISSENT, PRM MRBANTUR


(coni. temporis plsquamperfect)

vx ctva vx passva
sg. pl. 1. us essem
1. ~isse|m ~iss|mus a
2. ~iss|s ~iss|tis 2. esss
3. ~isse|t ~isse|nt 3. um esset
1. ae essmus
2. esstis
3. a essent

FRMAE: laudvisse (inf. perf. ct.) + -m, -s, -t, -mus, -tis, -nt
laudtus esse (inf. perf. pass.) +-m, -s, -t, -mus, -tis, -nt

CUM CPISSENT = POSTQUAM CPRUNT


Qu cum arma cpissent et vllum ascendissent (= postquam... cprunt/ascendrunt), prm
mrbantur quamobrem medi nocte somn excitt essent... (vv. 109-111)
Ego quoque dubitre coeperam num nntius vrum dxisset (= postquam... dxit)... (vv. 112-113)
Cum complrs hrs ita fortissim nostrs... pugntum esset (= postquam... pugntum est)...
(vv. 119-121)

Post expugntinem urbis... Mns, cupidus aur atque sanguinis, nn modo magnam
Urbe expugnt... pecniam, sed etiam homins vvs ab Athninsibus
Postquam urbs expugnta est... postulverat (cap. XXV, vv. 45-48)
Post urbem expugntam...
Cum urbs expugnta esset...

Rmns fortissim PUGNTUM EST = Rmn fortissim pugnvrunt (cf. nntitum est, v. 105).

UTINAM EGO RMAE ESSEM! (coni. temporis imperfect - opttvus)

Aemilius Rmae cum famili su esse vult, sed, quoniam in Germni stipendia meret, nn
potest: Utinam ego Rmae essem! (v. 67)
Aemilius vult Rmae apud Tiberim versr, sed in castrs apud Dnuvium est:Utinam hic amnis
Tiberis esset et haec castra essent Rma! (vv. 7071)
Aemilius vult Mercurius esse, in Italiam volre, sed ut hom volre nn potest: S Mercurius
essem lsque habrem..., in Italiam volrem...! (v. 166).
Nisi ns hc essmus fnsque imperi dfendermus, hosts celeriter Dnuvium trnsrent... (vv.
82-85, item 93-95).

71
Hans H. RBERG: LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA pars I: Familia Rmna.
cnspectus grammaticus cap. I-XXXIV Accademia Vivarium novum, 2012, Ji A. epelk

UTINAM PATREM AUDVISSEM ...! (coni. plsquamperfect opttvus)

Aemilius patrem nn audvit atque ad bellum profectus est. Nunc cnsilia praeterita mtre vult,
sed ut hom nn iam potest: Utinam patrem audvissem nec ad bellum profectus essem...! (v.
166)
Aemilius percula vtae mlitris nn intellxit, patrem nn audvit, ad bellum profectus est. Nunc
iam intellegit, sed praeterita ut hom, nn deus mtre nn potest: S iam tum hoc intellxissem,
cert patrem audvissem nec ad bellum profectus essem (vv. 181182).
Etenim malus amcus fuissem, nisi lacrims effdissem super corpus amc mortu (vv. 163164).

CONINCTVUS OPTTVUS - CNSPECTUS

PRAESENTIS (cap. XXXII, v. 179): Utinam n prtae m occdant! (Mdus clmat, cum
nvem prtrum appropinqure videat et timeat n tempore futr occdtur; fortasse
occdtur, fortasse nn ipse nn vult occd).
PERFECT: Utinam Mdus cum Ldi in Graeciam salv iam pervnerint! (Mdus et Ldia
iamprdem profect sunt. Drippa nescit an iam pervnerint: fortasse pervnrunt, fortasse
nn ipsa sprat es salvs pervnisse).
IMPERFECT (cap. XXXIII, v. 67): Utinam ego Rmae essem! (Aemilius Rmae cum
famili su esse vult, sed, quoniam in Germni stipendia meret, nn potest)
PLSQUAMPERFECT (cap. XXXIII, v. 166): Utinam patrem audvissem nec ad bellum
profectus essem...! (Aemilius patrem nn audvit atque ad bellum profectus est. Nunc cnsilia
praeterita mtre vult, sed ut hom nn iam potest.)

NLLUM MIHI TIUM EST AD SCRBENDUM / AD EPISTULS SCRBENDS


(gerundium / gerundvum)

- gerundium: Nllum mihi tium est ad scrbendum


- gerundvum: Nllum mihi tium est ad -> epistuls - > scrbends (cf. vv. 97-98, 116)
- gerundium: Neglegns sum in scrbend
- gerundvum: Neglegns sum in -> epistuls -> scrbends (v. 94)
- gerundium: cupidus patriam vidend
- gerundvum: cupidus patriae videndae (v. 80)
- gerundium: ars epistuls scrbend
- gerundvum: ars epistulrum scrbendrum

72
Hans H. RBERG: LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA pars I: Familia Rmna.
cnspectus grammaticus cap. I-XXXIV Accademia Vivarium novum, 2012, Ji A. epelk

QUAERIS M CR TANTUM NS LITTERS AD T SCRPSERIM... (numer


distribtv + plrlia tantum)

- na littera: A - duae litterae: A, B - trs litterae: A, B, C


- nae litterae (= na epistula) - bnae litterae (= duae epistulae) - trnae litterae (v. 91,
= trs epistulae)
- na, bna, trna, quaterna, quna, sna, septna, octna, novna, dna castra, ct.

NT BENE!
CUM: Quaeris m cr tibi ns tantum litters scrpserim, cum interim trns quaternsve
litters t accperim (vv. 90-92; = quamquam interim trns quaternsve litters t accp)
CUM: Sed qumodo alis cnsler, cum ipse m cnslr nn possim (vv. 160-161; = vix
possum alis cnslr, quoniam ipse m cnslr nn possum)
...QUOD... + CONINCTVUS OBLQUUS
FU: Haud difficile est m excsre, quod neglegns fu in scrbend (= ego fateor m
neglegentem fuisse in scrbend, sed haud difficile est m excsre quoniam...)
FUERIM: Haud difficile est m excsre, quod neglegns fuerim in scrbend (v. 92-93, = t
dcis m neglegentem fuisse in scrbend, haud difficile est m excsre)
Dux mlits laudvit, quia fortiter pugnverant.
Dux virttem nostram laudvit quod contr hosts numer superirs fortissim pugnvissmus.
(vv. 143-145; nn ego laudv, sed dux noster, cuius verba nunc refer)

EGO QUOQUE DUBITRE COEPERAM NUM NNTIUS VRUM DXISSET.

DCITNE NNTIUS VRUM?


Ego dubit num nntius (edem tempore) vrum dcat.
Ego quoque dubitre coep num nntius (edem tempore) vrum dceret.

DXISTNE VRUM?
Ego dubit num nntius (ante) vrum dxerit.
Ego quoque dubitre coeperam num nntius (ante) vrum dxisset. (vv. 112-113)

DCETNE NNTIUS VRUM? ESTNE NNTIUS VRUM DICTRUS?


Ego dubit num nntius (crs) vrum dictrus sit.
Ego quoque dubitre coeperam nntius (poster di) vrum dictrus esset.

73
Hans H. RBERG: LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA pars I: Familia Rmna.
cnspectus grammaticus cap. I-XXXIV Accademia Vivarium novum, 2012, Ji A. epelk

NT BENE!
NUMER: hosts numer superirs (v. 144) est abltvus lmittinis velut pede aeger (cap.
XI, v. 55), nmine Mdus, ct.
NRR|T! NRR|T|TE!: Nisi ea sps m fallit, posthc plrs Impertvus temporis
epistuls m exspectt, atque plrs etiam ipa scrbit! Etiam als futr
mont ut ad m litters dent! Et d r pblic et d r prvt nrrtte sg. pl.
mihi! Sctte m omnia quae apud vs funt cognscere velle. 1. 2. 4. -t -tte
3. -it -itte
Scrb|it, scrb|itte (sed es|t, es|tte < esse, cap. XXVI, v. 81, fer|t
fer|tte < ferre).

74