Está en la página 1de 2

Hans H. ØRBERG: LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA pars I: Familia Rōmāna.

cōnspectus grammaticus cap. I-XXXIV

© Accademia Vivarium novum, 2012, Jiří A. Čepelák

CONSPECTVS GRAMMATICVS CAP. XXVIII

CONIŪNCTĪVUS TEMPORIS IMPERFECTĪ

vōx āctīva

vōx passīva

ESSE

sg.

1.

-(e)re|m

sg.

1.

-(e)re|r

1. esse|m

essē|mus

2.

-(e)rē|s

2.

-(e)rē|ris

2. essē|s

essē|tis

3.

-(e)re|t

3.

-(e)rē|tur

3. esse|t

essē|nt

pl.

1.

-(e)rē|mus

pl.

1.

-(e)rē|mur

2.

-(e)rē|tis

2.

-(e)rē|minī

3.

-(e)re|nt

3.

-(e)re|ntur

FŌRMAE:

laudāre (inf. praes. āct.) + -m, -s, -t, -mus, -tis, -nt laudāre (inf. praes. pass.) +-r, -ris, -tur, -mur, -minī, -ntur

- CUM VERBĪS POSTULANDĪ ET CŪRANDĪ + UT / NĒ

Iēsūs nōn sōlum faciēbat ut caecī vidērent, surdī audīrent, mūtī loquerentur, sed etiam verbīs faciēbat ut mortuī surgerent et ambulārent (vv. 33-36)

Pater mē monet ut taceam

NĒVE

+ CONI. PRAES.

X

Pater mē monēbat (/monuit/monuerat) ut tacērem.

QUEM AD FĪNEM? CŪR? UT

Praedōnēs nāvēs persequuntur,

Ē vīllā fūgī

Petrus ambulābat super aquam,

Eāmus

CONI. (ēnūntiāta fīnālia)

ut mercēs et pecūniam rapiant nautāsque occīdant (vv.

133-135).

mercēs et pecūniam rapiendī et nautās occīdendī causā.

ut verbera vītārem et ut amīcam meam vidērem ac semper cum eā essem (vv. 162-163).

ut venīret ad Iēsum (v. 103). ad Iēsum ventūrus. ad Iēsum perveniendī causā.

prānsum. ad prāndium. ad prāndendum. in triclīnium prāndendī causā. (in triclīnium) prānsūrī. in triclīnium ut prāndeāmus.

57

Hans H. ØRBERG: LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA pars I: Familia Rōmāna.

cōnspectus grammaticus cap. I-XXXIV

© Accademia Vivarium novum, 2012, Jiří A. Čepelák

TAM STULTUS UT CRĒDAT (ēnūntiāta cōnsecūtīva < cōnsequī)

Num quis tam stultus est, ut ista vēra esse crēdat?(v. 90) Canis tam celeriter currit ut tabellārium cōnsequātur. Neptūnus, Iuppiter, Plūtō, mundum ūniversum ita inter sē dīvīsērunt, ut Iuppiter rēx caelī esset, rēx maris esset Neptūnus, Plūtō autem rēgnāret apud Īnferōs (vv. 86-88).

“STULTOMETRUM”

Tam stultus est ut istās fābulās vērās esse crēdat. 4

Satis stultus est, sed tamen nōn crēdit. 3

Stultus est, sed tamen nōn crēdit. 2

Ferē stultus est, sed tamen nōn crēdit. 1

Nōn est stultus, ergō nōn crēdit. 0

VERBA DĪCENDĪ ET SENTIENDĪ + AcI X UT + CONI.

- cum accūsātīvō et īnfīnītīvō

Lÿ dia: Homō super mare ambulāre potest. Gubernātor: Quid dīcis? Lÿ dia: Et ego dīcō hominem super mare ambulāre posse. Gubernātor: Ego vērō nōn crēdō hominem super mare ambulāre posse. Gubernātor: Mihi nēmō persuādēbit hominem super mare ambulāre posse (vv. 101-102).

- cum ut et coniūnctīvō

Mēdus: Lÿdia, lux mea, eāmus in Graeciam! Volō tē mēcum īre. Ōrō tē ut mēcum eās. Ecce, ānulus quem tibi ēmī! Lÿ dia: Quam pulcher est! Tē amō. Tē sequar etiam ad Inferōs! Mēdus ōrāvit ut Lÿdia sēcum venīret. Mēdus Lÿdiae persuāsit, ut sēcum (: cum Mēdō) venīret (v. 174-175). Mēdus: Lÿdiae persuāsī ut mēcum ex Italiā proficīscerētur.

DĀVUS

EUM SĒCUM (: cum ipsō Dāvō) VENĪRE IUBET

Dāvus

eum sēcum (: cum ipsō Dāvō) venīre iubet (cap. XIV, v. 87; = eī imperat ut sēcum veniat)

Pāstor

dominum ōrat nē sē (: ipsum pāstōrem) verberet (cap. XVII, v. 158).

Mēdus

eam

rogat ut aliquid sibi (: ipsī Mēdō) legat (v. 57).

[Iaīrus] Iēsum rogāvit ut fīliam suam (: ipsīus Iaīrī) mortuam suscitāret (vv. 65-66).

VERBA TEMPORĀLIA CUM CĀSŪ DATĪVŌ

Dominō tuō mare et ventī oboediunt (cf. v. 16). Multa perīcula nōbīs impendent (vv. 130-131). Dominō sevērō serviēbam (v. 158). Sōl et calor vīneīs prōdest (v. 122). Frīgus et imber vīneīs nocet (v. 123).

58