Está en la página 1de 83

GUA DE RECURSOS PARA A

DIVERSIFICACIN DE
ACTIVIDADES PESQUEIRAS E
ACUCOLAS LOCAIS
FERRAMENTAS
PRCTICAS PARA O
DESENVOLVEMENTO DO
TURISMO MARIEIRO E
OUTRAS ACTIVIDADES
COMPLEMENTARIAS

INDICE
1.

INTRODUCCIN.

2.

A PESCA ARTESANAL.

3.

ZONAS DE PESCA E EXTRACCIN EN CAMBADOS.

4.

FORMAS DE PESCA E EXTRACCIN.

5.

ARTES E APARELLOS.

6.

CULTIVOS.

7.

CLASIFICACIN DAS ESPECIES.

8.

A COMERCIALIZACIN.

9.

AS EMBARCACINS EN CAMBADOS.

10.

ESTABLECEMENTOS DE CULTIVOS MARIOS.

11.

NORMATIVA E PROCEDEMENTOS ADMINISTRATIVOS.

12.

NOVO MODELO PESQUEIRO E OPORTUNIDADES LABORAIS .

PORQU ESTA
GUA?
Hai un mundo de posibilidades por
descubrir detrs de oficios tradicionais
como os relacionadaos coa pesca.
Ademis existen
necesidades de
desenvolvemento persoal e profesional
asociadas creacin de novas actividades
empresariais.
Estos dous factores sumados riqueza,
que coma un potencial que non se
esgota, das caractersticas, pesqueiras,
acuicolas e marieiras de Cambados, fan
oportuno crear unha gua que serva de
impulso e apoio a calquera inciativa de
emprego ou autoemprego relacionado co
mar en Cambados.

INTRODUCCIN
CAMBADOS E O MAR
Cambados,
villa
marieira
e
mariscadora de sculos de antigidade.
O mar aporta os recursos necesarios
para desenvolver actividades pesqueiras
tradicionais: extraccin de produtos,
acuicultura,
transformacin
e
comercializacin.
Hai outras actividades vinculadas de
xeito indirecto que se ven beneficiadas
polo sector: efectos navais, ferreira,
carpintera, redes, estaleiros, mecnica,
etc..
O reto atopar novas vas de
diversificar a actividade pesqueira,
vinculndoa a novos perfis ou accins
laborais.
3

A PESCA ARTESANAL
A pesca artesanal TEN UNHA ARRAIGADA dimensin de desenvolvemento socio
econmico en Galicia.
En Cambados constite o forte da economa pesqueira-mariscadora.
A pesca artesanal caracterzase por:
As capturas das embarcacins son poucas en comparacin con outras formas
de pesca.
O mtodo de pesca mis respetuoso co medio mario que outros tipos de
pesca.
As capturas son do da, por tanto vndense moi frescas e teen as gran valor
comercial: os barcos pescan e comercializan en menos de 48 horas e na gran
maiora dos casos o tempo redcese a s 24 horas.

ZONAS DE PESCA E EXTRACCIN EN


O PORTO DE CAMBADOS EST
ESPECIALIZADO NA PESCA AO CERCO E NO
CAMBADOS
MARISQUEO

As zonas fundamentais de pesca son toda


a Ra de Arousa, exceptuando as zonas
pertencentes s concesins doutras
confraras.
A flota de cerco traballa no litoral galego
dende a Guarda ata as illas Sisargas, en
Costa da Morte.
Tamn se se pose licencia pdese
traballar na costa portuguesa ata a altura
de Viana do Castelo.
Outra flota, os barcos de mis
envergadura faenan no Pais Basco, nas
campaas da anchoa.
5

FORMAS DE PESCA
E EXTRACCIN DE PRODUTOS
Hai varias ARTES ou formas de traballo para extraer o produto mario.

Marisqueo a p: onde o nivel da marea o


permite. Para marisco e excepcionalmente peixe.
Marisqueo a flote: en zonas onde cobre o mar
utilzanse embarcacins.
Pesca de arrastre: capturnse especies de fondo:
chopos, luras, zamburias, ncoras, raias
Enmalle: pesca de peixes, moluscos ou
crustceos cando estes tentan pasar a travs dos
aparellos.
Cerco: pesca de especies pelxicas: sardia,
xurel, rincha
Nasas: trampas que atraen con engados s
especies.
Cultivo: cra e engorde de especies en
instalacins flotantes e/ou granxas en terra.

Existe unha ampla variedade de artes e


aparellos utilizados en Cambados.

ARTES E APARELLOS
CLASIFICACIN
APARELLOS PARA EXCAVAR.
APARELLOS PARA CORTAR E
DESPEGAR.
APARELLOS DE CERCO.
APARELLOS DE ENMALLE.
APARELLOS CON GANCHOS E
ARPNS.
APARELLOS CON ENGADOS.
APARELLOS DE ARRASTRE.

Aparellos para excavar


Para qu se utilizan?
Son estruturas planas ou con dentes
que penetran no substrato abrindoo e
levantandoo.
Utilizase para extraer especies que
viven enterradas nas praias ou zonas
profundas onde cobre o mar.

Aparellos para cortar e despegar


Para qu se utilizan?

Usanse para arrancar ou

despegar especies que viven


apegadas s pedras, coma
percebes, ostras, mexillns
Estn compostos por pezas

metlicas rematadas en cuas.

Aparellos de cerco
Para qu se utilizan?

Utiliznse para rodear e encerrar


especies pelxicas que viven en
grupos. Seleccionan as especies
por tamao en funcin da
abertura das mallas.

A seleccin real, faina a persoa


que pesca rexeitando cardumes
con mis do 10% de inmaduros.

10

Aparellos de enmalle
Para qu se utilizan?

Utiliznse para formar barreiras con


redes, nos lugares onde pasan animais
marios que ao intentaratravesalas
podenquedar atrapados nelas.

unha arte que acta como trampa.

Seleccionan as especies segundo o


tamao da malla, a zona onde se larguen
e a profundidade que se calen.

11

Aparellos con ganchos e arpns


Para qu se utilizan?

Serven para capturar as especies unha


a unha. Son aparellos moi primitivos
formados por un ou varios dentes
afiados ou rematados en arpns.
A seleccin das especies faina a
persoa que pesca mirando para o mar,
axudada dun espello ou mirafondo.

12

Aparellos con engados


Para qu se utilizan?

Para capturar especies


carnvoras que son atradas a
eles mediante obxectos ou
carnada que chame a atencin.
Seleccionanse as especies polo
tipo de engado, polo tamao
das picas, ou polo tamao da
boca e abertura das mallas.

13

Aparellos de arrastre
Para qu se utilizan?

Serven para arrastrar o peixe cara


o interior das redes. Estas forman
un saco de diferentes formas ou
tamaos que se prolongan en das
pernas e se manteen separadas
por diferentes mtodos.
Se arrastran polo fondo ou a
diferentes alturas. Seleccionan as
especies segundo o lugar no que
traballan e a luz das mallas.
Capturan sen discriminacin de
especies.
14

Aparellos mis utilizados


SEN REDES

Sacho
Ganchelo, fouza
Angazo
Rao
Ratro da vieira
Forquilla
Fisga
Gancho, bicheiro
Rasqueta
Francada
Espello
Arte brava
Truel
Facho
Nasas, cangrexeira, nasas de angua ou
butrn
Anzol ou pica
Lias, poteiras, canas
15

Aparellos mis utilizados

Cerco, raspita
Chinchorro ou boliche
Rapeta
Bou de vara ou tramboln
Rastro de camarn
Betas
Trasmallos

16

sacho
Caractersticas

Usase a p, en seco para apaar


ameixas e berberechos.
Temexe o sustrato.
Favorece a fixacin da semente.
un dos aparellos mis antigos.

17

ganchelo, fouza
Caractersticas

Parecido a un sacho moi


pequeo.
Feito dunha soa peza metlica.
Apase ameixas a p e en
seco ou coa auga calma.

18

angazo, rastrillo
Caractersticas
Usase para desenterrar
berberechos e ameixas, a p e
en seco ou cun pouco de auga.
Remexe o sustrato pero non o
voleta como o sacho.
Abrangue mis espazo e ofrece
menos resistencia que o sacho.
o aparello mis comun para o
marisqueo a p.

19

rao
Caractersticas

Semella o angazo.
Leva un cope metlico onde recolle
as capturas e unha vara longa que
permite traballar en fonduras de
mis de 15 m.
So se pode usar nas zonas e horarios
sinalados.
20

rastro da vieira/rastro do rabioso


Caractersticas
Arrastrase pola popa do barco.
Os dentes son curtos e
dobrados cara atrs para que as
especies (vieiras, zamburias e
volandeiras) non se enterren.
Non se poden usar en fondos
inferiores aos 5 m.
O rastro do rabioso ten as
puntas dos dentes virados cara
diante.
21

forquilla
Caractersticas

Ten dous mangos formando


ngulo recto.
Usase a p ata onde permita o
nivel da auga.
orixinario de Cambados no
ano 1945.
Capturanse ameixas ou
navallas.
22

fisga
Caractersticas
Usase para apaar longueirns.
un cable recto que se
introduce nos buratos que os
longueirons deixan na area.
A punta mais ancha, arrastra
o longueiron superficie.

23

gancho, bicheiro
Caractersticas

Ten moitas variantes.


Est formado por un mago de
lonxitude variable e un ou
varios ganchos de ferro.
Usanse a p ou dende unha
pequena embarcacin.
Capturnse especies como
polbos, ourizos
24

rasqueta
Caractersticas

Formada por unha folla


rectangular de ferro e un
albado no que se acopla un
mango de madeira ou ferro.
Como mximo mide 15 cm.
Arrancanse percebes e mexilla
das pedras.

25

francada
Caractersticas

Formado por unha pletina


metlica cuns dentes
rematados en arpns.
Usase para capturar sollas,
muxes, xibas e outros peixes
plans, a p como dende unha
pequena embarcacin.

26

espello
Caractersticas
unha caixa tronco-piramidal
coas bases abertas.
Leva un vidro que permite ver
os fondos con claridade.
Elimina a reflexin da superficie
da auga e a deformacin das
imaxes que produce o
movemento.

27

arte brava
Caractersticas
unha malla suxeita por dou
mangos que se vai arrastrando
polo fondo.
Os paus sanse para facer sair
aos peixes dos seus agacho e
para impedirlles escapar.
Usase para pescar camarns,
anguas e outros peixes
pequenos.

28

truel
Caratersticas

Formado por unha rede en


forma de saco cnico.
Esta rede rmase sobre un aro
de ferro cun mango de
lonxitude variable ao igual que
o dimetro do aro.

29

facho
Caractersticas
unha lmpada de carburo.
O carburo de calcio ao
mesturarse coa auga reacciona
e desprende o gas acetileno.
Utilizase ocasionalmente para
iluminar os fondos pola noite.

30

nasas, cangrexeira, nasa de angua ou butrn


Caractersticas
Son trampas que se usan para atraer
s especies a travs de engados.
Dixase fondeada e se levanta horas
mis tarde para recoller as especies
que estn dentro.
Evolucionan constantemente en
formas e materiais.
Lnzanse en caceas unndose varias a
unha gua comn rematada por unha
boia.
O nmero de nasas a utilizar depende
do tamao da embarcacin.
Especies que se capturan: ncoras,
polbos, cangrexos, anguas, peixes
miudos
31

anzol ou pica
Caractersticas

Son pezas metlicas curvas con


dous brazo desiguais.
De formas e tamaos variables
dependiendo do tipo de
especie a capturar.
Cada anzol colle un peixe.
Seleccionase o tamao da
captura segn o tamao do
anzol.
32

lias, poteiras, canas


Caractersticas
Son aparellos formados por fos
con anzois e pesos para
fondealas.
Usanse a mn, dende terra ou
embarcacins.
Capturan todo tipo de peixes:
pinto, badexo, faneca, ollomol
Estn autorizadas para pesca
deportiva e profesionais da
pesca activ@s e non activ@s.
33

Redes
Formadas por panos de malla
cun tamao variable.
Suxetnse sobre das trallas ou
malletas.
Na parte de enriba van
enganchados os elementos de
flotacin e na de abaixo os
lastres para mantelas na
posicin desexada.

34

cerco
Caractersticas
Rede de forma triangular de
tamao variable.
Captura especies que van en
grupo: sardias, xurelo, rincha,
bocarte, sargo
En Cambados un arte moi
importante polo volume de
capturas.
A rede lrgase facendo un
crculo e pchase por debaixo
facendo unha bulsa que retn
ao peixe.
35

chinchorro ou boliche
Caractersticas
Rede de arrastre co cope con
forma de saco.
Remata nunha malla mis
fecheira, a coroa.
Usase nas zonas limpas e nos
lugares onde vai o peixe.
Captura luras, chopos, xurelos,
bolos, xardas, sardias, polbo
S se pode traballar dende o
mar.
36

rapeta
Caractersticas

Aparello formado por unha


malla, das pernas e un cope
reducido.
Largase dende unha pequena
embarcacin e gase a man.
Usase en zonas de pouca
fondura.
Captranse especies coma:
chopos, camarns, muxes
37

bou de vara
Caractersticas

Ten pequenas dimensins.


Mantense aberto cunha vara de
ferro.
Usase no limpo para coller
vieiras, volandeiras, chopos,
ncoras, lenguados, lirios
Usase en zonas de libre
marisqueo cunha profundidade
superior a 10m.
38

rastro de camarn
Caractersticas

Formado por un armazn de


ferro.
Ten unha base de 3m de
lonxitude mxima.
O cope ten unha malla de
10mm.
Captrase camarn.
Arrastrase polo limpo.
39

betas
Caractersticas
Aparello cun s pano de malla.
Pode ter medidas moi variables.
Pdense usar fixas ou ao
garete.
O peixe enmalla na rede ao
tentar atravesala.
rmase en caceas.
O tamao da beta depende do
peso da embarcacins.
40

trasmallos
Caractersticas
Consiste en tres panos paralelos
que se largan e se fondean nunha
zona limpa ou arredor das pedras e
deixaxe no mar durante horas.
Capturnse maragotas, robalizas,
centolas, polbos, linguados
Os mios son semellantes, mis
altos e coa malla mis lisa. Captura
especies mas grandes: raias,
rodaballos, xibas, centolos

41

CULTIVOS
O cultivo de peixes e mariscos en
Cambados data de moita tradiccin.
Hai constancia de que a actividade
acucola xa existe dende o sculo XIX.

Coa aparicin das bateas na dcada


dos 50 adquiriu moita importancia
econmica e social.
Nas bateas cultvanse mexillns e
ostras e faise preengorde de ameixas
para sementar os bancos de arenais.
42

Proceso do cultivo 1

SELECCIN DE
REPRODUCTORES

PARQUES OU
BATEAS

CRA DE
LARVAS E
XUVENS

ENGORDE

43

Proceso do cultivo 2

PREPARACIN
DO TERREO

ELIMINACIN
DE
COMPETIDORES

SEMENTEIRA

LIMPEZA

EXTRACCIN

44

CLASIFICACION DAS ESPECIES

Cambados est especializada


fundamentalmente na captura
de especies de baixura: especies
pelxicas, moluscos bivalvos,
gasterpodos, cefalpodos,
crustceos, e peixes de fondo.

45

moluscos
Bivalvos

Invertebrados de corpo
brando, na maiora dos
casos formados cunha
cuncha.

Ameixa fina, lextima ou san.


Ameixa xaponesa.
Ameixa babosa.
Ameixa rubia.
Ameixa bicuda.
Berberecho.
Carneiro.
Rel.
Rabioso.
Navalla.
Longeuirn vello.
Vieira.
Volandeira.
Zamburia.
Ostra.
Mexilln.

Gasterpodos
Caramuxo.

Cefalpodos
Xiba, choco, chopo.
Lura, calamar, chipirn.
Polbo.

AS ESPECIES MIS CAPTURADAS


EN CAMBADOS SON: AMEIXAS,
BERBERECHOS E VIERAS.

46

CRUSTCEOS
Animais que teen o corpo dividido en cefalotrax, abdome e patas. Protexidos por
un esqueleto externo calizo que muda para que poidan medrar.

CAMARN
LUBRIGANTE

CANGREXO

AS ESPECIES MIS VENDIDAS NA LONXA DE


CAMBADOS SON: NCORAS, CENTOLOS,
CONGUITOS E CAMARNS.

NCORA
CONGUITO
CENTOLO
BOI

47

peixes 1:
Vertebrados co corpo e os rganos adaptados vida no medio lquido.

As especies que se faenan en Cambados en maior ou


menor medida son:

Sardia.
Trancho.
Bocareu.
Velador/bolo pequeo.
Bolo de area.
Agulla.
Alcrique.
Xarda.
Rincha.
Cabala.
Raia.

Sargo.
Dourada.
Ollomol.
Burs.
Maragota/Pinto.
Vello.
Badexo/abadexo.
Faneca.
Pescada/ Merluza.
Lirio.
Can do mar, melgacho, pintarroxa.

48

Peixes 2

Xurelo/chincho.
Piarda.
Robaliza/lubina.
Muxe.
Boga.
Pancha.
Sanmartio.
Barbo salmonete.
Escacho/rubio.
Angua.

Faneca barbuda.
Rodaballo.
Coruxo.
Linguado.
Aceda.
Solla.
Lorcho.
Escarpn.
Rabada, rape, peixe
sapo.

Cngaro.

49

A COMERCIALIZACIN
A comercializacin dos produtos pesqueiros (pesca ou marisqueo) potencia o crecemento de
empresas relacionadas directa ou directamente coa cultura marieira: industria de
transformacin, industrias auxiliares coma estaleiros, varadorios, suministros navais,

transportistas, asesoras, seguros

A pesca artesanal desenvolve a sa actividade comercial nos seguintes mbitos:


CETREAS.
RESTAURANTES.
CONSUMIDOR@S.
o propio sector pesqueiro o que se encarga da tarefa de traslado da mercanca aos
restaurantes e s cetreas.
Desta forma poden obter un precio final mis adaptado demanda real do produto.

50

Formas de comercializar hoxe


1.

Venda do peixe ou marisco produto


directamente ao consumidor final (ex.
pescaderas).

2.

Venda de peixe e marisco a travs de


internet, creando redes virtuais de
comercializacion.

3.

Venda a travs de comercializadoras


especializadas, mis pequenas que
poen

en

valor

produto

de

proximidade, local e de alta calidade.

51

Comercializacin do peixe e o marisco da pesca


artesanal

Produto ou capturas

Opcins de comercializacion produtos pesqueiros primeira venda

Lonxa local

Subasta

Outras lonxas (con gua


autorizada)

Transporte a outras lonxas


(por conta propia ou allea)
Traslado a outras lonxas
(sen gua autorizada)

Venda informal e non


regulada

Mercadillos locais,
encargos de clientes locais,
venda a cetreas

Internet

52

A venda en lonxa tradicional consiste en ofrecer

A venda en lonxa

a produccin a travs do sistema de subasta por


xunto e polo miudo.

A subasta de tipo baixa, quere decir, que


comeza coa mxima cotizacin da semana dun
produto e a cantidade inicial vai decrecendo ata
que sexa adquirido pola persoa que est
interesada.

Este sistema en principio garantizara un


proceso rpido e transparente.

Hai factores que inflen na variabilidade dos


prezos finais que non teen que ver coa
demanda ou coa calidade.

53

AS EMBARCACINS EN CAMBADOS
Actualmente (2017) hai rexistrados en
Galicia 4.330 buques pesqueiros e 1.275
embarcacins adicadas acuicultura e
auxiliares.
En Cambados, o nmero de buques
rexistrados de 278. Dos cales, 48 son
embarcacins adicadas a acuicultura e
auxiliares.*

As embarcacins tradicionais propiedade


das tres asociacins de cultura martima
de Cambados son 10.
O nmero aumenta se se contan as
embarcacins tradicionais de propiedade
particular. **
54

Establecementos de cultivos marios e


auxiliares autorizados en Cambados 1
Nmero Tipo

Especie

Centro de expedicin de
moluscos

Moluscos

Cetreas

3 de crustceos
2 de boi, centola, langosta, lubrigante
e ncora

11

Estacin depuradora

Moluscos

Granxa

Linguado senegals e rodaballo

Parque de cultivo mario

Ameixa babosa, ameixa fina e ameixa


xaponesa, berberecho, berberecho
birollo

55

Establecementos de cultivos marios e


auxiliares autorizados en Cambados 2

149 ocupadas
Batea/ 224
cuadrculas
75 vacantes

VIVEIRO
2 gaiolas

1 de peixe
1 de crustceos

56

Establecementos de cultivos marios sen


representacin en cambados
TIPO
Centro regulador de crustceos
Criadoiros
Depsito regulador
Expositor
Lia de cultivo /viveiro

57

Nmero de embarcacins de Cambados polo censo dos


caladoiros
Embarcacins

Censo

208

Caladero nacional de artes menores

20

Caladero nacional de cerco

Caladero nacional de arrastre

Caladero nacional de enmalle rasco

Caladero nacional de enmalle volantas

Caladero nacional palangre fondo

Caladero nacional palangre superficie

Pesquera comunitaria arrastre

Pesquera comunitaria arrastre Portugal

Pesquera comunitaria palangre fondo Neafc

Pesquera comunitaria palangre fondo Neafc <100 trbs

Pesquera internacional

Pesquera internacional arrastre bacaladero

Pesquera internacional arrastre conxeladores

Pesquera internacional arrastre nafo conxeladores

Pesquera internacional cerco

Pesquera internacional palangre superficie


58

Nmero de embarcacins de Cambados


adicadas a diferentes artes
Embarcacins Arte

Embarcacins Arte

48

Acuicultura e auxiliares

Nasa centola

Bicheiro

Nasa choco

26

Boliche

118

Nasa ncora e camarn

12

Bou de man

26

Nasa polbo

35

Bou de vara

Nasa voitiron

24

Cerco

Navalla e longueirn

Cerco para bolo

Palangrillo

Libre marisqueo

Raeira

60

Lia ou cordel

10

Rastro camarn

127

Marisqueo

39

Rastro vieira

Medio mundo

63

Trasmallos

41

Mios

30

Vetas

Nasa anguila

12

Xeito
59

Artes sen representacin en Cambados


Arte

Arte

Algas

Orella de mar

Anmonas

Ourizo

Anzuelo verdel

Palangre de fondo

Arrastre de fondo

Palangre de superficie

Caceo tnidos

Percebe

Cerco piobardeira

Poliquetos

Currican tnidos

Racu

Endeo remolcado

Rasco

Nasa camarn

Rastro navalla

Nasa conguito

Rastro volandeira

Nasa langosta e bogavante

Sanmartieira

Nasa ncora

Trueiro

Nasa peixes

Volanta

Nasa portuguesa

Volantillas e volantns
60

NORMATIVA E PROCEDEMENTOS
ADMINISTRATIVOS*
*actualizados a 2016

Acuicultura
Pesca martima artes e
aparellos
Permisos de explotacin
Marisqueo, extraccin de
algas e recursos especficos

Descarga, primeira venda e


comercializacin
Permisos de explotacin
pesca martima e de lecer
Formacin martimo
pesqueira

61

Normativa acuicultura 1
AXUDAS ACUICULTURA
CONCESIN-AUTORIZACIN PARA INSTALAR
ESTABLECEMENTOS DE ACUICULTURA QUE PRECISEN
DE OCUPACIN DE DOMINIO PBLICO.
CONCESINS-AUTORIZACINS PARA REMODELAR OU
AMPLIAR ESTABLECEMENTOS DE ACUICULTURA QUE
CONLEVEN MODIFICACIN DE OCUPACIN DE
DOMINIO PBLICO.
AUTORIZACIN TEMPORAL PARA VIVEIROS
EXPERIMENTAIS.
INSTALACIN DE CENTROS REGULADORES DE
CRUSTCEOS NO DOMINIO PBLICO.
PERMISO DE ACTIVIDADE A ESTABLECEMENTOS DE
CULTIVOS MARIOS E AUXILIARES NA ZONA
TERRESTRE.
AUTORIZACIN PARA AMPLIACIN OU
REMODELACIN DE ESTABLECEMENTOS DE
ACUICULTURA NO DOMINIO PRIVADO.

Orde do 26 de xullo de 2000


(DOG N 150 de 03/08/00)

Orde do 17 de setembro de 1998


(DOG N 188 de 28/09/98)
Orde do 16 de outubro de 1996
(DOG N 216 de 05/11/96)
Orde do 27 de marzo de 2000
(DOG N 67 de 05/04/00)

62

Normativa acuicultura 2
INSTALACIN DE ESTABLECEMENTOS AUXILIARES DE
ACUICULTURA: EXPOSITORES.
INSTALACIN DE CENTRO REGULADOR DE
CRUSTCEOS NO DOMINIO PRIVADO.
PRRROGA DE ESTABLECEMENTOS DE CULTIVOS
MARIOS E AUXILIARES.
PRRROGA DAS AUTORIZACINS TEMPORAIS DE
CARCTER EXPERIMENTAL.
AUTORIZACINS PARA CAMBIOS DE SISTEMA EN
VIVEIROS.
AUTORIZACINS PARA CAMBIOS DE LOCALIZACIN
DE VIVEIROS.
PERMUTA DE PUNTOS DE FONDEO ENTRE VIVEIROS
DE CULTIVOS MARIOS.

Orde do 2 de xaneiro de 1996


(DOG N 10 de 15/01/96)
Orde do 16 de outubro de 1996
(DOG N 216 de 05/11/96)
Orde do 22 de maio de 2000
(DOG N 107 de 02/06/00)
Orde do 17 de setembro de 1998
(DOG N 188 de 28/09/98)
Orde do 17 de decembro de 1999
(DOG N 13 de 20/01/00)
Orde do 18 de abril de 2001
(DOG N 83 de 30/04/01)
Orde do 18 de abril de 2001
(DOG N 83 de 30/04/01)
Orde do 18 de abril de 2001
(DOG N 83 de 30/04/01)

63

Normativa acuicultura 3
AUTORIZACIN PARA CAMBIOS DE DOMINIO DE
ESTABLECEMENTOS DE CULTIVOS MARIOS E
AUXILIARES.
AUTORIZACIN PARA CAMBIOS DE DOMINIO DE
VIVEIROS EXPERIMENTAIS.
AUTORIZACINS PARA CAMBIOS DE ESPECIES EN
VIVEIROS.
AUTORIZACINS PARA AMPLIACINS DE ESPECIES
AUTORIZADAS.
TRASLADO DE MOLUSCOS ENTRE VIVEIROS DA
MESMA PROVINCIA.
TRASLADO DE MOLUSCOS ENTRE VIVEIROS
UBICADOS EN DISTINTA PROVINCIA.

Orde do 15 de xuo de 1999


(DOG N 126 de 02/07/99)
Orde do 8 de maio de 2000
(DOG N 95 de 18/05/00)
Orde do 7 de outubro de 1999
(DOG N 207 de 26/10/99)
Orde do 18 de abril de 2001
(DOG N 83 de 30/04/01)
Orde do 18 de abril de 2001
(DOG N 83 de 30/04/01)
Orde do 14 de marzo de 1997
(DOG N 61 de 01/04/97)
Orde do 14 de marzo de 1997
(DOG N 61 de 01/04/97)

64

Normativa acuicultura 4

AUTORIZACIN EXTRACCIN SEMENTE


MEXILLN POLOS CONCESIONARIOS DE
VIVEIROS (PROCEDEMENTO SERI).
HABILITACIN PARA A EXTRACCIN SEMENTE
MEXILLN MEDIANTE ACORDO ENTRE
CONCESIONARIOS DE VIVEIROS OU AS SAS
ASOCIACINS E CONFRARAS DE PESCADORES
OU AGRUPACINS DE MARISCADORES.

Orde do 26 de outubro de 2000


(DOG N 228 de 24/11/00)

Orde do 26 de outubro de 2000


(DOG N 228 de 24/11/00)

65

Normativa pesca martima artes e aparellos 1

DECRETO 15/2011, do 28 de xaneiro, polo que se regulan as artes, aparellos, tiles, equipamentos e
tcnicas permitidos para a extraccin profesional dos recursos marios vivos en augas de competencia da
Comunidade Autnoma de Galicia (DOG n 31.

CORRECCIN de erros.-Decreto 15/2011, do 28 de xaneiro, polo que se regulan as artes, aparellos, tiles,
equipamentos e tcnicas permitidos para a extraccin profesional dos recursos marios vivos en augas de
competencia da Comunidade Autnoma de Galicia

ORDE do 26 de outubro de 2004 pola que se regula a alternancia de artes para embarcacins que faenen
en augas da Comunidade Autnoma de Galicia

ORDE do 3 de maio de 2007 pola que se modifica a Orde do 26 de outubro de 2004 pola que se regula a
alternancia de artes para embarcacins que pesquen en augas da Comunidade Autnoma de Galicia.(DOG
nm. 90, do 10 de maio de 2007)

ORDE do 26 de marzo de 2009 pola que se modifica a Orde do 26 de outubro de 2004 pola que se regula
a alternancia de artes para embarcacins que faenen en augas da Comunidade Autnoma de Galicia.
(DOG nm. 68, do 8 de abril de 2009)

ORDE do 31 de marzo de 2011 pola que se modifica a Orde do 26 de outubro de 2004, pola que se regula
a alternancia de artes para embarcacins que pesquen en augas da Comunidade Autnoma de
Galicia.(DOG nm. 80, do 26 de abril de 2011)
66

Normativa pesca martima artes e aparellos 2

ORDE do 12 de xaneiro de 2004 pola que se fixan os horarios do perodo de cesamento diario da pesca de
arrastre previsto no Plan de pesca do Estado,(DOG nm. 22, do 3 de febreiro 2004)

ORDE do 26 de outubro de 1994 pola que se regula o emprego do bou de vara e da rapeta (DOG nm. 215,
do 8 de novembro 1994)

ORDE de 5 de xuo de 2008 pola que se regula a captura e o desembarque de determinadas especies
pelxicas. (DOG nm. 118, do 19 de xuo de 2008)

ORDE do 16 de xuo de 2010 pola que se modifica a Orde do 5 de xuo de 2008, pola que se regula a
captura e desembarque de determinadas especies pelxicas. (DOG nm. 117, do 22 de xuo 2010)

ORDE do 11 de febreiro de 2011 pola que se modifica a Orde do 5 de xuo de 2008, pola que se regula a
captura e desembarque de determinadas especies pelxicas (DOG nm. 30, do 14 de febreiro de 2011)

RESOLUCIN do 23 de decembro de 2010, da Direccin Xeral de Ordenacin e Xestin dos Recursos


Marios, pola que se autoriza o Plan de Pesca de Angua para as confraras de pescadores das ras de
Arousa, Ferrol e Vigo (DOG nm. 251, do 31 de decembro 2010)

CORRECCIN de erros.-Resolucin do 23 de decembro de 2010, da Direccin Xeral de Ordenacin e Xestin


dos Recursos Marios, pola que se autoriza o Plan de Pesca de Angua para as confraras de pescadores das
ras de Arousa, Ferrol e Vigo (DOG n 5)

67

Normativa permisos e explotacin 1

CORRECCIN de erros. Orde do 15 de xullo de 2011 pola que se regula o permiso de


explotacin para o marisqueo a p
DECRETO 425/1993, do 17 de decembro, polo que se refunde a normativa vixente sobre o
permiso de explotacin para exercer a actividade pesqueira e marisqueira (DOG nm. 13, do 20
de xaneiro de 1994)
CORRECCIN de erros.-Decreto 425/1993, do 17 de decembro, polo que se refunde a
normativa vixente sobre o permiso de explotacin para exercer a actividade pesqueira e
marisqueira.(DOG nm 36 do 22 de febreiro de 1994)
DECRETO 114/2007, do 31 de maio, de modificacin do Decreto 425/1993, do 17 de
decembro, polo que se refunde a normativa vixente sobre o permiso de explotacin para
exercer a actividade pesqueira e marisqueira (DOG nm. 115 do 15 de xuo2007)
ORDE do 31 de maio de 1995 pola que se regula a expedicin e revalidacin do permiso de
explotacin para exercer a actividade pesqueira e marisqueira (DOG nm.125, do 30 de xuo
1995)

68

Normativa permisos e explotacin 2

CORRECCIN de erros.-Orde do 31 de maio de 1995 pola que se regula a expedicin e


revalidacin do permiso de explotacin para exercer a actividade pesqueira e
marisqueira (DOG nm. 220, do 16 de novembro 1995)
ORDE do 15 de xullo de 2011 pola que se regula o permiso de explotacin para o
marisqueo a p (DOG nm. 144, do 28 de xullo de 2011)
ORDE do 8 de novembro de 2000 pola que se regula a obtencin dos certificados de
cualificacin necesarios para optar s permisos de explotacin de mariscadora p e de
recursos especficos (DOG nm. 5, do 8 de xaneiro de 2001)
ORDE do 6 de abril de 2004 pola que se regulan os procedementos de expedicin,
renovacin, traslado e transmisin dos permisos de explotacin para embarcacins.
(DOG nm. 68, do 7 de abril. Nota: derroga captulo I da Orde do 31 de maio de 1995
ORDE do 6 de novembro de 2009 pola que se modifica a Orde do 6 de abril de 2004
pola que se regulan os procedementos de expedicin, renovacin, traslado e
transmisin dos permisos de explotacin para embarcacins. (DOG n 224, do 16
novembro)

69

Normativa marisqueo, extraccin de algas e


recursos especficos1

Orde do 30 de decembro de 2015 pola que se regula a explotacin de recursos


especficos no mbito da Comunidade Autnoma de Galicia.
Orde do 23 de decembro de 2015 pola que se aproba o Plan xeral de explotacin
marisqueira para o ano 2016
Orde do 23 de decembro de 2015 pola que se aproban os plans para a explotacin
dos poliquetos en Galicia para o ano 2016 e se regula o seu exercicio
DECRETO 237/2002, do 11 de xullo, polo que se modifica o Decreto 423/1993, do 17
de decembro, polo que se refunde a normativa vixente en materia de marisqueo,
extraccin de algas e cultivos marios
DECRETO 423/1993, do 17 de decembro, polo que se refunde a normativa vixente en
materia de marisqueo, extraccin de algas e cultivos marios. (DOG nm. 13 do 20
de xaneiro de 1994)
CORRECCIN de erros.-Decreto 423/1993, do 17 de decembro, polo que se refunde
a normativa vixente en materia de marisqueo, extraccin de algas e cultivos marios.
(DOG nm 36, do 22 de febreiro de 1994. Captulo I do Ttulo II, derrogado polo
Decreto 40

70

Normativa marisqueo, extraccin de algas e


recursos especficos 2

CORRECCIN de erros.-Decreto 423/1993, do 17 de decembro, polo que se


refunde a normativa vixente en materia de marisqueo, extraccin de algas e
cultivos marios (DOG nm. 138, do 18 de xullo de 1999)
DECRETO 54/1999, do 18 de febreiro, polo que se regula o procedemento de
revisin das autorizacins marisqueiras en zonas martima e martimo-terrestre
da Comunidade Autnoma de Galicia (DOG nm. 50, do 12 de marzo de 1999)
RESOLUCIN do 22 de decembro de 2010, da Direccin Xeral de Ordenacin e
Xestin dos Recursos Marios, pola que se aproba o Plan experimental de nasas
para a captura de polbo (Octopus vulgaris) nas augas de competencia da
Comunidade Autnoma de Galicia
CORRECCIN de erros.-Resolucin do 22 de decembro de 2010, da Direccin
Xeral de Ordenacin e Xestin dos Recursos Marios, pola que se aproba o Plan
experimental de nasas para a captura de polbo (Octopus vulgaris) nas augas de
competencia da Comunidade

71

Descarga, primeira venda e comercializacin 1

DECRETO polo que se regulan as


operacions de carga e descarga de buques
pesqueiros nos portos transferidos a esta
comunidade autonoma (DOG nm. 106,
do 3 de xuo de 1986)

DECRETO sobre explotacion de naves para


deposito e clasificacion de productos
pesqueiros, lonxas, en zonas de servicio
de portos da comunidade autonoma de
Galicia (DOG nm. 121, do 24 de xuo de
1986)

DECRETO 420/1993, do 17 de decembro,


polo que se refunde a normativa vixente
en materia de rexistros de buques e de
empresas alimentarias. (DOG nm. 13 do
20 de xaneiro de 1994. correccin de
erros en DOG nm 36, do 22 de febreiro
de 1994.

DECRETO 419/1993, do 17 de decembro,


polo que se refunde a normativa vixente
sobre descarga, primeira venda e
comercializacin dos recursos marios
en fresco. (DOG nm. 13 do 20 de
xaneiro de 1994)

CORRECCIN
de
erros.-Decreto
419/1993, do 17 de decembro, polo que
se refunde a normativa vixente sobre
descarga,
primeira
venda
e
comercializacin dos recursos marios
en fresco. (DOG nm 36, do 22 de
febreiro de 1994)

ORDE do 7 de febreiro de 2008 pola que


se crea e regula o uso da marca
pescadeRas, de onde se non?.(DOG
nm. 31, do 13 de febreiro de 2008)
72

Descarga, primeira venda e comercializacin 2

DECRETO 101/2006, do 8 de xuo, de


modificacin do Decreto 419/1993, do 17 de
decembro, polo que se refunde a normativa
vixente sobre descarga, primeira venda e
comercializacin dos recursos marios en
fresco. (DOG nm 120, do 23 de xuo de
2006)

ORDE do 29 de agosto de 2008 pola que se


aproba o Regulamento da denominacin de
orixe Mexilln de Galicia-Mejilln de Galicia e
do seu consello regulador. (DOG nm. 171,
do 4 de setembro de 2008)
CORRECCIN de erros.-Orde do 29 de agosto
de 2008 pola que se aproba o Regulamento
da denominacin de orixe Mexilln de
Galicia-Mejilln de Galicia e do seu consello
regulador.( DOG nm. 184, do 23 de
setembro de 2008)

ORDE do 7 de febreiro de 2008 pola que se


establece o sistema de transmisin de datos
na fase de primeira venda da pesca fresca.
(DOG nm. 40, do 26 de febreiro de 2008)

CORRECCIN de erros.-Orde do 7 de febreiro


de 2008 pola que se establece o sistema de
transmisin de datos na fase de primeira
venda da pesca fresca. (DOG nm. 56, do 24
de marzo de 2008)

ORDE do 5 de xullo de 2011 pola que se


estende aos produtores non membros da
Organizacin de Produtores de Pesca Fresca
do Porto de Vigo (OPPF-4) determinadas
normas
orientadas

mellora
da
comercializacin do rapante procedente do
Gran Sol. (DOG n 134)

73

Descarga, primeira venda e comercializacin 3

CORRECCIN de erros.-Orde do 7 de
febreiro de 2008 pola que se establece
o sistema de transmisin de datos na
fase de primeira venda da pesca
fresca.(DOG nm. 58, do 26 de marzo
de 2008)
ORDE do 9 de abril de 2008 pola que
se establece o sistema de transmisin
dos datos mensuais de producin de
acuicultura.(DOG nm. 80, do 25 de
abril de 2008)
ORDE do 8 de febreiro de 2008 pola
que se regula o control da descarga e
do transporte dos produtos pesqueiros
frescos ata a fase de primeira venda e
o transporte de moluscos bivalvos,
equinodermos,
tunicados
e
gasterpodos marios vivos. (DOG
nm. 52)

ORDE do 10 de xuo de 2008 pola que se


modifica a do 8 de febreiro pola que se
regula o control da descarga e do
transporte dos produtos pesqueiros frescos
ata a fase de primeira venda e o transporte
de moluscos bivalvos, equinodermos,
tunicados e gasterpodos
ORDE do 11 de decembro de 2008 pola
que se modifica a Orde do 8 de febreiro de
2008, pola que se regula o control da
descarga e do transporte dos produtos
pesqueiros frescos ata a fase de primeira
venda e o transporte de moluscos bivalvos,
equinodermos
ORDE do 2 de febreiro de 2010 pola que se
modifica a Orde do 8 de febreiro de 2008
pola que se regula o control da descarga e
do transporte dos produtos pesqueiros
frescos ata a fase de primeira venda e o
transporte
de
moluscos
bivalvos,
equinodermos

Descarga, primeira venda e comercializacin 4

ORDE do 27 de maio de 2005 pola que se


regula a descarga, transporte e primeira
venda dos produtos pesqueiros e
acucolas dos que non sexa obrigada a sa
primeira venda en lonxa, e se establece o
procedemento para a autorizacin (DOG
nm.105, do 2 de xuo

ORDE do 27 de outubro de 2006 pola que


se modifica a do 27 de maio de 2005, pola
que se regula a descarga, transporte e
primeira venda dos produtos pesqueiros e
acucolas dos cales non sexa obrigada a
sa primeira venda en lonxa

ORDE do 26 de decembro de 2006 pola


que se estende aos produtores membros
e non membros da Organizacin de
Productores de Pesca de Palangre (OPP46) determinadas normas do Acordo do
25 de agosto de 2006 da devandita OPP,
orientadas mellora da sustentabilidade

ORDE do 3 de marzo de 2009 pola que se


estenden aos produtores membros e non
membros da Organizacin de Productores
de Pesca Fresca Pescagalicia (OPP-31), da
Organizacin de Productores Pesqueros
de Lugo (OPP-07) e da Organizacin de
Productores de Pesca

CORRECCIN de erros.-Orde do 27 de
maio de 2005 pola que se regula a
descarga, transporte e primeira venda dos
produtos pesqueiros e acucolas dos que
non sexa obrigada a sa primeira venda en
lonxa e se establece o procedemento para
a autorizacin
ORDE do 28 de xullo de 2005 pola que se
modifica a do 27 de maio de 2005, pola
que se regula a descarga, transporte e
primeira venda dos produtos pesqueiros e
acucolas dos que non sexa obrigada a sa
primeira venda en lonxa

75

Permisos de explotacin pesca martima de


lecer
DECRETO 211/1999, do 17 de xuo, polo que se regula a pesca martima de
recreo. (DOG nm. 139, do 21 de xullo1999)
DECRETO 282/2002, do 6 de setembro, polo que se establece o rxime xurdico
das licencias que habilitan para o exercicio da pesca nas augas de competencia da
Comunidade Autnoma de Galicia.(DOG nm. 192, do 4 de outubro 2002)

CORRECCIN de erros.-Decreto 282/2002, do 6 de setembro, polo que se


establece o rxime xurdico das licencias que habilitan para o exercicio da pesca nas
augas de competencia da Comunidade Autnoma de Galicia.(DOG nm 226, do 22
de novembro de 2002)
ORDE do 17 de setembro de 2009 pola que se desenvolve o Decreto 211/1999, do
17 de xuo, polo que se regula a pesca martima de recreo. (DOG n 188, do 24 de
setembro 2009)

76

Formacin martimo pesqueira 1


Titularidade autonmica

ORDE do 8 de xuo de 1998 pola que


se establece o procedemento para a
obtencin das tarxetas de identidade
profesional nutico-pesquera e os
seus modelos. (DOG 23/06/1998)
CORRECCION DE ERROS. Orde do 8
de xuo de 1998 pola que se
establece o procedemento para a
obtencin das tarxetas de identidade
profesional nutico-pesqueira. (DOG
23/07/1998)
ORDE do 7 de marzo de 2000 pola
que se modifica a do 8 de xuo de
1998, pola que se establece o
procedemento para a obtencin das
tarxetas de identidade profesional
nutico-pesqueria e os seus modelos.
(DOG 20/03/2000)

ORDE do 8 de marzo de 2012 pola que se


modifica a orde do 8 de xuo de 1998,
pola que se establece o procedemento
para a obtencin das tarxetas de
identidade profesional nutico-pesqueira
e os seus modelos (DOG nm 61 do
28/03/2012)
ORDE do 31 de xullo de 2014 pola que se
establecen as bases e se regula o
procedemento para a obtencin das
titulacins de marieiro/a pescador/a,
patrn/ patroa local de pesca e
patrn/patroa costeiro/a polivalente na
Comunidade Autnoma de Galicia (DOG)
CORRECCIN DE ERROS. Orde do 31 de
xullo de 2014 pola que se establecen as
bases e se regula o procedemento para a
obtencin das titulacins de marieiro/a
pescador/a, patrn/patroa local de pesca
e patrn/patroa costeiro/a polivalente na
Comunidade
77

Formacin martimo pesqueira 2


Titularidade estatal
ORDEN de 22 de diciembre de 1995,
por la que se derogan determinadas
normas reguladoras de actividades
subacuticas (BOE 2/01/1996)
ORDEN de 14 de octubre de 1997, por
la que se aprueban las normas de
seguridad para el ejercicio de
actividades subacuticas (boe
2/11/1997)

78

NOVO MODELO PESQUEIRO E


OPORTUNIDADES LABORAIS
Imos cara un modelo pesqueiro sostible
que impulse social e econmicamente
mercados locais.

Mellora da calidade medioambiental da


acuicultura.
Mellora da informacin e informacin dos
consumidor@s: sobre calidade,
sostenibilidade, produtos de proximidade,
etc..
Investigacin de explotacin de novas
especies, novas formas de
comercializacin, novos segmentos de
mercado.
Control da contaminacin no litoral,
cumprindo a normativa en materia de
augas residuais.

Rentabilizar as explotacins da pesca


artesanal recuperando recursos do litoral.
Incremento do desenvolvemento de
actividades tursticas, de formacin e ocio
ligado pesca artesanal.
Ampliar zonas de reserva marina (clave
para recuperar biomasa e
desenvolvemento de actividades tursticas
marinas).
Sostenibilidade da pesca de altura nos
mbitos de certificacins,
Responsabilidade social corporativa das
empresas e transparencia.
79

Oportunidades
socioeconmicas

Actividades de I+D+I no sector martimo, investigacin oceanogrfica.


Acuicultura, cra ou cultivo de organismos acuticos, servizo de estudos da
forma de cultivo e engorde, cra, dietas e patrns alimenticios, patoloxas,
consecuencias no entorno
O mar coma unha fonte potencial de novas especies e molculas con
propiedades teraputicas, cosmticas
Novas fontes de enerxa, novos alimentos e modelos para a
descontaminacin medioambiental o biorremediacin.
Investigacin produccin e comercializacin de novos produtos,
saborizantes,
colorantes,
frmacos,
biomateriais,
estruturas
biodegradables
Actividades de algoloxa, ficoloxa.
Aplicacins prcticas como biosensores
80

Retos
A comercializacin:

A venda de peixe e marisco de Cambados


como marca.

tallas).

Peixe e marisco de calidade extra.

Venda de peixe e marisco de frescura


mxima (menos de 24h).

fidelizacin constante ao cliente.

Venda de peixe e marisco de pesca


artesanal e sostible (respeto de vedas e

Atencin profesionalizada, persoalizada e

Reduccin dos costes de intermediarios coa


venda directa ao consumidor final.

Networking e creacin de imaxe de marca de


produtos e servizos.

Mellora e incremento do mrketing on line.

Exploracin

de

novos

segmentos

de

mercado.
Venda de peixe e marisco c valor extra da

informacin (historia, orixe, beneficios,


recetario).

Outsourcing:

traballo en rede, valores

compartidos,

usos

das

tecnoloxas,

flexibilidade e adaptabilidade para competir.


81

retos
Turismo marieiro
Cultura e
patrimonio

Estudo e
investigacin

Estratexia
comunicacin

Modelo
sostenibilidade

Economa
colaborativa

Ponencias,
charlas,
congresos,
obradoiros

Anlise e diagnose,
estratexia
desenvolvemento
turismo
medioambiental,
capacitacin
medioambiental

Estratexia dixital,
branding e
marketing online

Modelo RSC,
formacin en
turismo marieiro,
busca e
desenvolvemento
de lias de
financiacin,
estndares e
calidade turismo
marieiro

Integracin e
colaboracin de
profesins
diversas
vinculadas.
Potenciacin
doutros
sectores a
travs de redes:
mediambiente,
gastronoma,
patrimonio
cultural, etc

82

83

Intereses relacionados