Está en la página 1de 30

Ο FIDEL

Η
ΚΟΥΒΑ
& Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ

Ο "ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΤΟΥ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ"
ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ 21ΟΥ...

[ΜΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ]

λέσχηΑΝΑΙΡΕΣΕΙΣ
νεολαίας, θεωρίας &πολιτισµού

Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ

ΚΟΥΒΑΝΕΖΙΚΗΣ

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
ΤΟΥ ∆ΗΜΗΤΡΗ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η µελέτη και αξιοποίηση της εξέλιξης και του χαρακτήρα της
κουβανέζικης επανάστασης χωρίζεται σε δύο ιστορικά στάδια.
Το πρώτο περιλαµβάνει την περίοδο απ’ την επανάσταση (1956)
ως την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισµού», ενώ το
δεύτερο περιλαµβάνει την περίοδο απ’ την κατάρρευση ως τις
µέρες µας.

ΤΟΝ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΝΕΚΡΟ!
Ο θάνατος του Φιντέλ Κάστρο πυροδότησε τη συζήτηση για την
προσωπικότητα και το έργο του εµβληµατικού επαναστάτη, την
κουβανική επανάσταση και το οικονοµικό, κοινωνικό και
πολιτικό καθεστώς που εγκαθίδρυσε. Κυριαρχούν οι θυµικές
αντιδράσεις ένθεν και ένθεν. Αφενός, η συγκίνηση και η τάση
αγιοποίησης. Ακόµη και απ’ την πολύχρωµη καθεστωτική
Αριστερά, που η πολιτική της πράξη αποτελεί ευθεία αναίρεση της
ασυµβίβαστης επαναστατικής δράσης του Φιντέλ Κάστρο απ’ την
εποχή του ψυχρού πολέµου του 20ού αιώνα ως τους χαλεπούς
καιρούς του ολοκληρωτικού καπιταλισµού του 21ου αιώνα.
Ενδεικτική περίπτωση ο εχθρός του λαού Αλέξης Τσίπρας, που µε
περίσσεια πολιτικού θράσους εκφώνησε και επικήδειο προς
τιµήν του επαναστάτη! Η αµετροέπεια και ο οπορτουνισµός της
απεγνωσµένης αναζήτησης αριστερών ευσήµων στον

φόρος τιµής και εκπλήρωση χρέους στον Φιντέλ. παρά τις στρατιωτικές επεµβάσεις. ωστόσο. άρα και πιο επιθετικού. στις ιστορικές συνθήκες του 21ου αιώνα. ολοκληρωτικού καπιταλισµού.κύβο…Αφετέρου. παρά τη διαφορετικότητα των ιστορικών συνθηκών για τα επαναστατικά εγχειρήµατα της σύγχρονης κοµµουνιστικής απελευθέρωσης. που επιστρατεύουν κάθε χυδαιότητα για να αµαυρώσουν τη φήµη και τις πολιτικές παρακαταθήκες του… Για την Αριστερά των αγώνων και της επανάστασης. αναφερόµαστε και διδασκόµαστε απ’ τη µεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση. Πώς και γιατί η Κούβα επιβίωσε τον Αρµαγεδδώνα της κατάρρευσης και καπιταλιστικής µετάλλαξης αυτών των χωρών. Ο χαρακτηρισµός του Φιντέλ ως τυραννικού δικτάτορα και απ’ την εν πολλαίς αµαρτίαις (και δικτατορίες) περιπεσούσα ελληνική ∆εξιά συνυπάρχει µε τις «µυθικές ερωτικές επιδόσεις» του… Και νεκρός ο Κάστρο τροµοκρατεί το σύστηµα και τους γελωτοποιούς του. Συνήθως. αντιφεουδαρχική και αντιιµπεριαλιστική» που «µετασχηµατίστηκε από την εσωτερική της εξέλιξη και την ξένη εισβολή σε σοσιαλιστική» Τσε Γκεβάρα . τηρουµένων των αναλογιών σε κρίσιµα ερωτήµατα. Είναι µια επανάσταση αγροτική. Είναι µια επανάσταση ζώσα και εξελισσόµενη µέσα απ’ τις οριακές πλέον αντιφάσεις της και µάλιστα στο στάδιο του υπεραντιδραστικού παρακµιακού. Ωστόσο. Ποιές παραγωγικές σχέσεις εγκαθιδρύθηκαν. Πώς και γιατί νίκησε η επανάσταση στα όρια της αµερικανικής αυτοκρατορίας. όπως και όλων των επαναστατικών εγχειρηµάτων του 20ού αιώνα. η ακραία απαξίωση. Η µελέτη µιας ζώσας επανάστασης είναι πολύτιµη. τον Τσε και τους συντρόφους τους. όπου άρχει ο ολοκληρωτικός καπιταλισµός. Ποιός είναι ο χαρακτήρας του πολιτικού καθεστώτος που επικράτησε εν τέλει παραλλαγή των γραφειοκρατικών καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισµού». Η κουβανέζικη «ΝΕΠ» είναι παροδικός και αναγκαίος συµβιβασµός ή οδηγεί στην καπιταλιστική παλινόρθωση. το απύθµενο ταξικό µίσος. ο µιντιοκρατικός εκδυχαϊσµός. και σωστά. Η νίκη και επιβίωση της κουβανέζικης επανάστασης δίνει απάντηση. αποτελεί πάνω απ’ όλα η µελέτη και η αγωνιστική αξιοποίηση της επαναστατικής εµπειρίας τους. Πώς µια αντιδικτατορική αντιιµπεριαλιστική επανάσταση µετεξελίχτηκε τάχιστα σε σοσιαλιστική επανάσταση σε µια τριτοκοσµική χώρα µε ολιγάριθµη εργατική τάξη. την υπονόµευση και τον εµπορικό αποκλεισµό. Ποιός ο ρόλος των λαϊκών συµβουλίων. η κουβανέζικη επανάσταση έχει ανεκτίµητη ιδιαιτερότητα.

Το βασικό ζητούµενο κατά την πρώτη περίοδο είναι ο χαρακτήρας της επανάστασης άρα και του καθεστώτος που εγκαθιδρύθηκε. Η εξασφάλιση της λαϊκής. του κράτους και της πολιτικής. εθνικής και οικονοµικής κυριαρχίας στις τριτοκοσµικές χώρες είχε αντιιµπεριαλιστικό χαρακτήρα. βελτίωση της οικονοµικής. ξένων και εγχώριων. Αναµφίβολα. εκκαθάριση των φεουδαρχικών κατάλοιπων. Ο πρώτος στόχος περιλάµβανε την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος Μπατίστα. ριζική αγροτική µεταρρύθµιση. Τα προβλήµατα που είχε να επιλύσει η επανάσταση στο πρώτο στρατηγικό στάδιο είχαν δηµοκρατικό αντιιµπεριαλιστικό χαρακτήρα: ανατροπή της δικτατορίας. περιορισµός της εξουσίας των µονοπωλίων. η οποία εισάγεται ως αντίδοτο της κρίσης. Στο δεύτερο στάδιο εξεταστέα είναι η αντίφαση των σοσιαλιστικών θεσµών της επανάστασης και της ιδιότυπης κουβανικής «ΝΕΠ». Η επαναστατική νίκη στο πρώτο στάδιο εγκαθιδρύει τη λαϊκή εξουσία µε ένοπλη µορφή ή και µε ειρηνικό πέρασµα. τα µικροµεσαία στρώµατα της πόλης. Κινητήριες δυνάµεις της επανάστασης ήταν η εργαζόµενη αγροτιά. αλλά και την ανατροπή της ιµπεριαλιστικής εξάρτησης. . άρση της ιµπεριαλιστικής εξάρτησης. αφού ο ιµπεριαλισµός σε συµµαχία µε την εθνική αστική τάξη και τους µεγαλοϊδιοκτήτες γης απαλλοτρίωνε την κυριαρχία του λαού και στις τρεις σφαίρες. η εργατική τάξη. Ο χαρακτήρας εποµένως των παραγωγικών σχέσεων. των κοινωνικών κατακτήσεων και της διεθνιστικής πολιτικής της Κούβας. Γι’ αυτό έθεσε δύο αλληλοσυνδεόµενους στρατηγικούς στόχους: Έναν δηµοκρατικό-αντιιµπεριαλιστικό και έναν σοσιαλιστικό. µορφωτικής και πολιτικής θέσης της εργατικής τάξης. η επανάσταση στην Κούβα φέρει τα χαρακτηριστικά του ιµπεριαλιστικού σταδίου.

που θεωρείται το σύνθηµα της κουβανικής επανάστασης. η πατριωτική ορολογία περνά σε δεύτερη µοίρα. επειδή φοβούνταν περισσότερο τη δηµοκρατική αντιιµπεριαλιστική επανάσταση απ’ την ιµπεριαλιστική διείσδυση. Επικαλούνται µάλιστα την κατά κόρον πατριωτική συνθηµατολογία του Κάστρο. Ένα χρόνο αργότερα. Την αντικειµενική. όπως το «Πατρίδα ή Θάνατος». Θεωρούσαν όµως ότι οι εθνικές αστικές τάξεις των χωρών της Λατινικής Αµερικής ήταν ανίκανες να ενταχθούν στο αντιιµπεριαλιστικό µέτωπο.500 µισθοφόρων στην Κούβα απ’ τον Κόλπο των Χοίρων. ως πρόδροµος του σοσιαλισµού. στο σοσιαλιστικό στάδιο της επανάστασης θα ικανοποιούσε τα βασικά ταξικά συµφέροντά της. 2008). Απεναντίας. ∆ιεθνές Βήµα. µία ηµέρα µετά την αεροπορική επίθεση στο Σαντιάγο και την Αβάνα και µία ηµέρα πριν την προγραµµατισµένη απ’ τις ΗΠΑ εισβολή 1. Θεωρούσαν ακόµη ότι τα ταξικά συµφέροντα της αστικής τάξης την ωθούσαν. ακόµη κι όταν συµµετείχε στην εθνικοαπελευθερωτική πάλη για την αποτίναξη του αποικιακού ζυγού ή της εξάρτησης στην προσπάθεια εγκαθίδρυσης της αστικής οικονοµικής και πολιτικής κυριαρχίας. ο Φιντέλ Κάστρο διακηρύσσει το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της επανάστασης και θέτει την Κούβα σε επιφυλακή µπροστά στην απειλούµενη γενικότερη επίθεση. Απεναντίας. όπως και τα συµφέροντα των συµµάχων της. το συµφέρον της εργατικής τάξης την ωθούσε στην πάλη για το πέρασµα απ’ το αντιιµπεριαλιστικό στο σοσιαλιστικό στάδιο. . εγκαθιδρύοντας τις σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής. ∆εν µιλούσε ακόµη για την οικοδόµηση του σοσιαλισµού στη χώρα µας» (Φ. Στην υπεράσπιση του σοσιαλισµού. Είναι γεγονός ότι ακόµη και σε αριστερούς χώρους. προβάλλεται η θέση ότι η κουβανική επανάσταση ήταν πατριωτική-αντιιµπεριαλιστική (πολιτική επανάσταση) και αναγκαστικά στράφηκε σε οικονοµικούς µετασχηµατισµούς τύπου ΕΣΣ∆.Αντίπαλος της επανάστασης στο στάδιο αυτό ήταν η συµµαχία του κεφαλαίου της Κούβας και του µονοπωλιακού κεφαλαίου των ΗΠΑ. κυρίως εξαιτίας της κυριαρχίας στην εθνική αγορά των αµερικανικών µονοπωλίων. αφού στο αντιιµπεριαλιστικό στάδιο εν µέρει µόνον ικανοποιούσε τα συµφέροντά της. αλλά δεν ήταν ακόµη ένα σοσιαλιστικό πρόγραµµα. Ο Κάστρο και ο Γκεβάρα δεν παρέβλεπαν ότι τα συµφέροντα ιδίως της βιοµηχανικής αστικής τάξης συµπιέζονταν. Αυτή η τάση της είχε αντικειµενική βάση. αναγκαστική και διαλεκτική σχέση των δύο σταδίων της επανάστασης αποτυπώνει µε σαφήνεια ο ίδιος ο Κάστρο: «Κατά το πρώτο στάδιο της επανάστασης ήταν αναγκαίο να εφαρµόσουµε το Πρόγραµµα της Μονκάδα — που ήταν γενικώς αποδεκτό. Κάστρο. θα λέγαµε. Στις 16 Απρίλη του 1961. λόγω της ιµπεριαλιστικής εισβολής και του αποκλεισµού.

Οι ηγέτες της επανάστασης δεν παραγνωρίζουν την επίδραση γεγονότων τυχαίων. Άλλοτε διακηρύσσουν το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της επανάστασης (ήδη απ’ το 1961 ο Φ.) για την Οκτωβριανή Επανάσταση. ο Ερνέστο Γκεβάρα µε επιστηµονική ακρίβεια έλεγε: «Είναι µια επανάσταση αγροτική. οι επαναστατικές δυνάµεις δεν είναι υποχρεωµένες να περιµένουν την υπερωρίµανση των υλικών όρων της επανάστασης. Υποστήριζαν ότι στην ιστορική εποχή που χαρακτηρίζεται απ’ την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας και που αποτελεί εποµένως εποχή σοσιαλιστικών επαναστάσεων για τη λύση αυτής της αντίφασης. και πάντως όχι αναπόφευκτων όπως η εισβολή των αµερικανοκίνητων µισθοφόρων το 1961. Απεναντίας. 2010). 2000. Πλεχάνοφ κ. Την κριτική αυτή είχαν ασκήσει και οι θεωρητικοί της Β’ ∆ιεθνούς (Μπερνστάιν. Αναφερόµενος στην κουβανική επανάσταση σε µιαν οµιλία του στην Ουρουγουάη το 1961. ενώ θεωρούν αναγκαία και καθοριστική για τη σοσιαλιστική µετεξέλιξη της αντιιµπεριαλιστικής επανάστασης την εσωτερική της εξέλιξη. El pensamiento politico de Ernesto cheGuevara. σελ. Θεωρούν όµως εξωτερικό και όχι αναγκαίο αυτό τον παράγοντα. Mexico. Υπάρχει µια αµφιλογία στην ορολογία των δύο κορυφαίων ηγετών της επανάστασης. 18). να αρχίζουν την οικοδόµηση του σοσιαλισµού. Ο Κάστρο και ο Γκεβάρα απέρριπταν την άποψη ότι η Κούβα και άλλες χώρες παρόµοιου οικονοµικού επιπέδου δεν εκπλήρωναν τους αντικειµενικούς (οικονοµικοκοινωνικούς) όρους για τη σοσιαλιστική επανάσταση. θεωρώντας ότι η σοσιαλιστική µετεξέλιξη της αντιιµπεριαλιστικής επανάστασης «απαιτεί τουλάχιστον την εγκαθίδρυση µιας κυβένρησης µε σοσιαλιστικές τάσεις» (M. τελικά. Ο Γκεβάρα περιέγραψε µε µεγαλύτερη ακρίβεια αυτή τη δυνατότητα. Κάστρο) και άλλοτε µιλούν για αντιιµπεριαλιστική επαναστατική κυβέρνηση µε σοσιαλιστικές τάσεις . Ocean Sur. συγκεντρώνοντας τις απαιτούµενες δυνάµεις της επανάστασης. Την αντικειµενική.ά. Den Carmen Ariel. La Habana. τάση και ανάγκη της εργατικής τάξης και των συµµάχων της να εδραιώσουν και να ολοκληρώσουν τις κατακτήσεις του πρώτου σταδίου της επανάστασης. µπορούν να «πηδάνε στάδια». αντιφεουδαρχική και αντιιµπεριαλιστική» που «µετασχηµατίστηκε από την εσωτερική της εξέλιξη και την ξένη εισβολή σε επανάσταση σοσιαλιστική» (El pensiamento del Che. να προσδίδουν σοσιαλιστικό χαρακτήρα στην επανάσταση και. δηλαδή. Κάουτσκυ.

κυρίως τα σοβιέτ που αποτελούσαν µιαν ιδιότυπη δεύτερη κυβέρνηση. αλλά η δυνατότητα εδραίωσης και δυναµικής διεύρυνσης των νικών της Επανάστασης µε τη γρήγορη και δυναµική µετάβαση στο δεύτερο σοσιαλιστικό στάδιο της επαναστατικής διαδικασίας. Καταγγέλλοντας τη συνέχιση του ιµπεριαλιστικού πολέµου απ’ την κυβέρνηση Κερένσκι. αλλά και φοβούµενος νέα ισχυρότερη πραξικοπηµατική ενέργεια. που εντάσσει χιλιάδες εργάτες και αγρότες στον αγώνα κατά της αντεπανάστασης. Η λήψη εξαρχής φιλολαϊκών µέτρων (αναδιανοµή γης). µ’ ένα κόµµα ατσαλωµένο στις ταξικές µάχες. την ταλάντευση της µικροαστικής Αριστεράς ή και τη στροφή της προς τον Κερένσκι. τη βιάση για τις σοσιαλιστικές µεταρρυθµίσεις του δεύτερου σταδίου. Η σχεδόν ταύτιση του πρώτου σταδίου µε το δεύτερο δεν υποδηλώνει µικροαστική βιασύνη και βολονταρισµό. Ποια είναι αυτή η αντικειµενικότητα. αλλά το άλµα της σοσιαλιστικής επανάστασης. αν και µέσα «σε µια µικροαστική θάλασσα». Αυτές οι ανατροπές. . αλλά και η ίδρυση. αποτελούν απ’ την αρχή του πρώτου σταδίου. συµβάλλουν αποφασιστικά στο να ωριµάσει στη συνείδηση του επαναστατηµένου λαού η ανάγκη. ενισχυόµενος απ’ την απόκρουση του πραξικοπηµατικού εγχειρήµατος του Κορνίλοφ. Παρόµοιο πρόβληµα επιτάχυνσης και «άλµατος» απ’ τη Φεβρουαριανή στην Οκτωβριανή Επανάσταση αντιµετώπισε και ο Λένιν. αιτιάσεις που έχουν αποδοθεί στον Φιντέλ Κάστρο και τον Ερνέστο Γκεβάρα. Είναι η επαναστατική κυβέρνηση που µε στήριγµα τον επαναστατηµένο λαό πραγµατοποιεί µέσα στα δύο πρώτα χρόνια της επανάστασης την εθνικοποίηση των µεγαλύτερων βιοµηχανικών µονάδων και τραπεζών κουβανικών και ξένων. τις επαναστατικές διαθέσεις του προλεταριάτου και της αγροτιάς. όπως ο ηλεκτρισµός. εδρασµένη όµως στην αντικειµενικότητα. Αξιοποιώντας τις θεσµικές κατακτήσεις του πρώτου σταδίου. ∆ηλώνει επαναστατική βούληση για µέγιστη επιτάχυνση της µετεξέλιξης του πρώτου σταδίου στο δεύτερο. η µείωση τιµών βασικών αγαθών. ενώ ψηφίζει και το νόµο για διανοµή της γης στους αγρότες. Ζηνόβιεφ) όχι την ολοκλήρωση της «δηµοκρατικής επανάστασης».(Γκεβάρα) ή για καθεστώς «που αποτελεί τον προθάλαµο ενός σοσιαλιστικού καθεστώτος» (Κάστρο). λίγους µήνες αργότερα (Γενάρης 1959) µετά τη νίκη της Επανάστασης. αποτόλµησε (παρά την προδοτική αντίδραση των Κάµενεφ. η αύξηση µισθών. της Εθνικής Επαναστατικής Πολιτοφυλακής.

.

.

των οποίων η αµοιβή δεν υπερβαίνει το µέσο µισθό. Στην Κούβα είχε εγκαθιδρυθεί εργατολαϊκή δηµοκρατία-δικτατορία του προλεταριάτου. Λυδία λίθος του πολιτικού συστήµατος αναγορεύεται η αποφασιστική συµµετοχή του λαού στη διοίκηση των κοινωνικών ζητηµάτων. Η συνέλευση αυτής της λαϊκής εξουσίας εκλέγει τους αντιπροσώπους της για την επαρχιακή συνέλευση και η τελευταία τους αντιπροσώπους της για την εθνική συνέλευση λαϊκής εξουσίας. Αυτή η ταύτιση είναι αυθαίρετη και αναληθής. που αποτελεί το κεντρικό νοµοθετικό όργανο. ελέγχει ή και ανακαλεί τους αντιπροσώπους του. Είναι οξύµωρο. όπως είναι κατ’ εξοχήν τα κοµµουνιστικά. κατ’ αρχήν αστοί πολιτικοί και δηµοσιολόγοι να παριστάνουν τους τιµητές και υπερασπιστές της δηµοκρατίας. Έχει αποψιλωθεί απ’ τις εξουσίες της. Το σύνολο των συστηµικών κοµµάτων υπερασπίζει τις βασικές συντεταγµένες του καπιταλιστικού συστήµατος. Οι υποψηφιότητες υποβάλλονται µόνον από πολίτες όχι από µαζικές οργανώσεις και το κοµµουνιστικό κόµµα. ακολουθώντας την παράδοση της . τις οποίες έχει απορροφήσει η εκτελεστική εξουσία και οι κατασταλτικοί µηχανισµοί.000 πολίτες. Συνελεύσεις λειτουργούν και στις επιχειρήσεις µε εκλογική ανακλητών αντιπροσώπων. επαρχιακές και εργατικές έχουν δικαίωµα να συζητούν θέµατα όχι µόνον τοπικού. Οι συνελεύσεις. Το καθεστώς βασίζεται σ’ ένα σύστηµα λαϊκών συνελεύσεων και ένα συνδυασµό άµεσης και έµµεσης δηµοκρατίας. που περιλαµβάνει 500 έως 1.ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΥΒΑ Οι παραφωνίες των αστικών ηχείων για τον «δικτάτορα» Κάστρο ηχούν παράταιρα στη νηφάλια αποτίµηση του πολιτικού καθεστώτος της Κούβας. Η µορφή της παρουσιάζει σηµαντικές διαφορές σε σχέση µε τα καθεστώτα του «υπαρκτού σοσιαλισµού». Η διαφορά σε σχέση µε το εκλογικό σύστηµα στην ΕΣΣ∆ και τις άλλες χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισµού» είναι σηµαντική. αντιµετωπίζουν µύριες δυσκολίες ή τίθενται και εκτός νόµου. Εξάλλου. Θεωρούν ως κριτήριο δηµοκρατικότητας τον πολυκοµµατισµό. αλλά και γενικού πολιτικού ενδιαφέροντος. Στην ΕΣΣ∆ χαρακτηριστικά το κοµµουνιστικό κόµµα πρότεινε τον ένα και µοναδικό εκπρόσωπο που οι εκλογείς καλούνταν να υπερψηφίσουν ή να καταψηφίσουν σε µονοεδρικές περιφέρειες… Το σύστηµα των συνελεύσεων στην Κούβα εκλέγει. Οι πολίτες συζητούν προτείνουν και εκλέγουν τους αντιπροσώπους. δηµοτικές. Κύτταρο του πολιτικού συστήµατος αποτελεί η γενική συνέλευση των κατοίκων της κάθε γειτονιάς. τα πραγµατικά εναλλακτικά κόµµατα. Η αστική δηµοκρατία έχει υποβιβαστεί σε κοινοβουλευτική δικτατορία.

η έλλειψη πιστώσεων. αλλά και δύναµη διεθνικιστικής αλληλεγγύης στους χειµαζόµενους λαούς και συµπαράστασης στους αγωνιζόµενους. µια υπανάπτυκτη παρά την πρόοδό της βιοµηχανία. δικαιοσύνη και κοινωνική αλλαγή. Το ερώτηµα και πάλι είναι αν ο σοσιαλισµός σε µια µικρή και οικονοµικά αδύναµη χώρα µπορεί να επιβιώσει σε µιαν εποχή άκρας επιθετικότητας του . Σ’ αυτές τις συνθήκες αναδεικνύονται εντονότερα οι διαρθρωτικές αδυναµίες της κουβανικής οικονοµίας. όπως: η έλλειψη πρώτων υλών και ενεργειακών πηγών. Παρ’ όλα αυτά. Η ΚΟΥΒΑ ΣΕ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΤΑΥΡΟ∆ΡΟΜΙ «ΑΝΟΙΓΜΑ» ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Μετά την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισµού» η Κούβα αντιµετωπίζει δισεπίλυτα προβλήµατα. να διατηρήσει το κοινωνικά ανθρώπινο στοιχείο της. όπου γης για ελευθερία. Εκτός απ’ τον εµπορικό αποκλεισµό που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. του βασικού εξαγώγιµου αγαθού έχει κατρακυλήσει στο 1/3 της τιµής του 2008. Παρά τη δηµοκρατική δοµή του συστήµατος των συνελεύσεων. χωρίς όµως η Κούβα να εκφυλιστεί στο βαθµό του «υπαρκτού σοσιαλισµού». που αποτελεί πλέον την εθνική βιοµηχανία της χώρας. Αγωνίζεται να διατηρήσει τις σοσιαλιστικού χαρακτήρα πολιτικές. η ανάγκη εισαγωγής µεγάλης ποικιλίας προϊόντων. ο ιός της γραφειοκρατίας έχει πλήξει και την Κούβα. η δυνατότητα απόσπασης των πρώτων απ’ τους δεύτερους και συνακόλουθα οι αντίστοιχες γραφειοκρατικές στρεβλώσεις. η Κούβα δεν κατέρρευσε οικονοµικά ούτε υπέκυψε στον καπιταλισµό. η Κούβα έχασε τη δυνατότητα ευνοϊκής σχετικά µεταχείρισης απ’ την ΕΣΣ∆ µε την αγορά της ζάχαρης σε υψηλότερες τιµές απ’ τη διεθνή αγορά και την πώληση πετρελαίου σε χαµηλότερες τιµές. υπό την επίδραση της παγκόσµιας κρίσης έχει πληγεί ο τουρισµός. Σήµερα. η ανεπάρκεια της αγροτικής παραγωγής. που κλονίζουν την οικονοµία της. που την ανέδειξε σε κοινωνία υποδειγµατική στο πάνθεο των τριτοκοσµικών χωρών. Αντικειµενική βάση της ο καταµερισµός εργασίας κυβερνώντων κυβερνωµένων.Παρισινής Κοµµούνας και των σοβιέτ του 1905 και 1917. οικονοµικές και κοινωνικές κατακτήσεις. Η τιµή του νικελίου.

Το καθεστώς στην Κούβα επιχειρεί µια τονωτική ένεση στην οικονοµία µε τη δηµιουργία ιδιωτικών επιχειρήσεων. για δραστηριοποίηση πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η ηγεσία της διαβεβαιώνει ότι δεν θα παρεκκλίνει απ’ το σοσιαλισµό.ολοκληρωτικού καπιταλισµού και αποχαλίνωσης των διεθνών αγορών. όµως. Στην πρώτη περίπτωση το πείραµα υπήρξε παροδικό. ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη και να απορροφηθούν οι 500 χιλιάδες εργαζόµενοι απ’ τον υπερφορτωµένο δηµόσιο τοµέα. µε αποτελέσµατα ήδη στον τουριστικό τοµέα. ιδιωτική οικονοµία παράγει το 30% του ΑΕΠ. Την ίδια τακτική των «µεταρρυθµίσεων» και της «σοσιαλιστικής αγοράς» υιοθέτησαν αρχικά οι χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισµού». ταξί. . Στη δεύτερη. Ιδιωτικές επιχειρήσεις αναπτύσσονται στον αγροτικό τοµέα (ατοµικές ή συνεταιριστικές) στον τοµέα των υπηρεσιών (εστιατόρια. Η Κούβα βρίσκεται σε κρίσιµο σταυροδρόµι. δεν είναι όµως άγνωστη στη µαρξιστική αντίληψη και πρακτική. για να τονωθεί η υπανάπτυκτη ακόµη οικονοµία. αποδείχτηκε δούρειος ίππος του καπιταλισµού. Πίεση ασκείται. Παρόµοια οικονοµική πολιτική είχε εφαρµόσει ο Λένιν το πρώτο διάστηµα στην ΕΣΣ∆. Όµως ήδη η µικροµεσαία. ελεύθεροι επαγγελµατίες). Η εµφάνιση της ιδιωτικής επιχείρησης σε περιορισµένη κλίµακα αποτελεί βέβαια υποχώρηση απ’ την κοινωνικοποίηση των παραγωγικών µέσων και των αγαθών. Θα παραχωρηθεί µεγαλύτερη αυτονοµία στις κρατικές επιχειρήσεις στη λήψη των οικονοµικών αποφάσεων. Για να είναι προσωρινή αυτή η υποχώρηση πρέπει η πολιτική πρωτοπορία πρώτ’ απ’ όλα να αποτρέψει τη διαφθορά τµήµατος της κοινωνίας αλλά και του κόµµατος απ’ τις Σειρήνες του κέρδους. που τελικά εξελίχτηκαν σε άγριο καπιταλισµό.

βαθιά υλιστής. έκανε πλάκα * στη φωτό ο Κάστρο µε τον Σοβιετικό κοσµοναύτη Γιούρι Γκαγκάριν . Ραούλ.Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ Ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΝ ΜΙΣΕΙ ΓΙΑΤΙ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΥΒΑ ΝΙΚΗΣΕ ΚΙ ΑΝΤΕΞΕ ΟΙ ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ΜΕΣΑ ΤΟΥΣ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΦΙΝΤΕΛ Ο Φιντέλ Κάστρο είναι νεκρός. ανακοίνωσε το θάνατο του µεγάλου επαναστάτη ηγέτη. από τις δύσκολες µέρες του αντάρτικου στη Σιέρα Μαέστρα: «Hasta la victoria siempre! («Μέχρι την τελική νίκη»). ζήτω ο Φιντέλ! Με αυτά τα λόγιαο αδελφός του Φιντέλ. που αγαπούσε µε πάθος τη ζωή αλλά κοίταξε στα µάτια το θάνατο. Ο κοµµουνιστής ηγέτης που επέζησε από αναρίθµητες απόπειρες δολοφονίας οργανωµένες από τη CIA (πάνω από 600 έχουν καταγράψει οι Κουβανοί). Κι έκλεισε τη σύντοµη ανακοίνωση µε τη θρυλική πολεµική κραυγή του Φιντέλ και του Τσε. Ο ίδιος. πέθανε 90 χρονών.

αυτός ο αξεπέραστος αποσυνάγωγος στην προϊστορία της ανθρωπότητας που ζούµε. Είχε την τόλµη και την ευφυΐα να πραγµατοποιήσει ρήξη και τοµή µε την παραδοσιακή και ηττηµένη Αριστερά. που οδήγησε σε τροµερά µεγάλα οικονοµικά προβλήµατα. που συγκλόνισε τα νιάτα και την ύπαρξη εκατοµµυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσµο. προχωρώντας σε συνολική ρήξη µε τον ιµπεριαλισµό και το κεφάλαιο. ακόµα και µετά την κατάρρευση της ΕΣΣ∆ και του υπαρκτού σοσιαλισµού το 1989. θα µπορούσαµε να γράφουµε και να µιλάµε ώρες ατελείωτες. σε όλα να φορά γραβάτα και κουστούµι. αλλά και το τρόπο της ανατροπής τους. να συνδέσει άρρηκτα το κοινωνικό ζήτηµα µε την απελευθέρωση από τη στυγερή δικτατορία του Μπατίστα και την άθλια µετατροπή της Κούβας σε χαµαιτυπείο των ΗΠΑ. γιατί ο Φιντέλ ήταν επαναστάτης της πράξης και όχι µόνο των λόγων. Αξίζει όµως να σηµειώσουµε τους λόγους που το κεφάλαιο και οι ιµπεριαλιστές σε όλο τον κόσµο τον µισούσαν και τον µισούν. Ακόµα και τώρα που το κεφάλαιο προσπαθεί να βρει δρόµους κυριαρχίας µέσα στο νησί και που ο πρόεδρος Μπάρακ Οµπάµα επισκέφτηκε την Αβάνα (Μάρτης 2016). Η Κούβα δεν εξαγοράστηκε από τις ΗΠΑ. Πρώτο. είχε πει τον Απρίλη στο συνέδριο του ΚΚ Κούβας. που συνέβαλε στη δηµιουργία του Κοµµουνιστικού Κόµµατος Κούβας νίκησε! Έσπασε το «∆εν µπορούµε». αλλά οι ιδέες των Κουβανών Κοµµουνιστών θα παραµείνουν ως απόδειξη πως αν λειτουργήσουµε µε θέρµη και αξιοπρέπεια. γιατί ο Φιντέλ και η επαναστατική Κούβα άντεξαν αν και βρίσκονταν στο «στόµα του λύκου». δηλαδή ακριβώς δίπλα στις ΗΠΑ. Για τον Φιντέλ Κάστρο. Ήταν προετοιµασµένος. γιατί ο Φιντέλ µαζί µε το Κίνηµα της 26ης Ιούλη. λόγω και του στρεβλού σχεδιασµού της Κοµεκόν. µπορούµε να κατακτήσουµε τα υλικά και τα πολιτιστικά αγαθά που χρειάζονται οι άνθρωποι». «Για όλους έρχεται η ώρα µας. που έχει µελετήσει καλά τις συνθήκες. τις δυνατότητες. όπως ο Λένιν. πως οι συνθήκες δεν ωριµάζουν από µόνες τους. ο Φιντέλ είναι από την πάστα των αγωνιστών που δεν αγιοποιείται. τους συσχετισµούς. που ήξερε πως η επανάσταση δεν έρχεται µοιρολατρικά. Τρίτο. Γι’ αυτό επιτέθηκε στις 26 Ιούλη 1953 στο φρούριο Μονκάδα της Αβάνας µε 118 µαχητές και γι’ αυτό επέστρεψε το 1956 µε το θρυλικό Γκράνµα και 82 αντάρτες. Παρά το φονικό οικονοµικό αποκλεισµό (εµπάργκο) από το 1960. ο Φιντέλ δεν έσκυψε ταπεινά το κεφάλι µπροστά στον . τολµηρή και ριψοκίνδυνη παρέµβαση της πρωτοπορίας. Γιατί ο Φιντέλ δεν είναι εύπεπτος και όσο κι αν το σύστηµα έχει την ικανότητα όλα να τα αφοµοιώνει (ειδικά µετά θάνατο).ακόµα και µε το θάνατό του: «Μην ανησυχείτε. ∆εύτερο. απλά έκανα πρόβα το θάνατό µου». περισσότερες κι απ’ όσες συνήθιζε να µιλά ο ίδιος στις κατάµεστες πλατείες της Αβάνας. να απαντήσει επαναστατικά. σε σοσιαλιστική οικοδόµηση. που αποδεκατίστηκαν µε την αποβίβαση. είπε όταν συνήλθε µετά από λιποθυµία στο βήµα µιας συγκέντρωσης το 2001. αλλά µε την αποφασιστική.

όταν κατέκτησαν την εξουσία. που έσκασε το 2008 κι ακόµα δεν µπορεί ξεπεραστεί. Οι Κουβανοί κοµµουνιστές το πάλεψαν και αναζήτησαν µαζί µε πρωτοπόρες επαναστατικές τάσεις τη δεκαετία του 60 και άλλους δρόµους σοσιαλιστικής και κοµµουνιστικής οικοδόµησης. του περάσµατος στον ολοκληρωτικό καπιταλισµό. οι επαναστάτες του παρόντος και του µέλλοντος θα έχουν µαζί τους. η οποία βέβαια αντιµετωπίστηκε εχθρικά από τους θιασώτες της «ειρηνικής συνύπαρξης» µεταξύ του υπαρκτού καπιταλισµού και του εκµεταλλευτικού «υπαρκτού σοσιαλισµού». Τέταρτο. του Τσε. Η επανάσταση. Στη συνέχεια ζούµε το µεγάλο κύµα της αντεπανάστασης και της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης. µια καθυστερηµένη χώρα οκτώ εκατοµµυρίων). πολύ µακριά από την εξουσιαστική λογική της Μόσχας ή της Κίνας. . οι εφιαλτικοί κίνδυνοι και οι ασύλληπτες δυνατότητες διαµορφώνουν την κατεξοχήν εποχή των εργατικών κοµµουνιστικών επαναστάσεων στον 21ο αιώνα. γιατί ο Φιντέλ και η επαναστατική Κούβα δεν έµειναν ήσυχοι. προσπάθησαν να διαµορφώσουν µια ανατρεπτική αντιιµπεριαλιστική διεθνιστική στρατηγική για «ένα.πανίσχυρο γείτονα. Αµερική και γενικότερα. Η βαθιά δοµική καπιταλιστική κρίση. χωρίς όµως να εκφυλιστεί σε τέτοιο βαθµό όπως στην ανατολική Ευρώπη. µε µαχητές αλλά και χιλιάδες γιατρούς. Η κουβανική επανάσταση ήταν η πιο προωθηµένη από τις αντιιµπεριαλιστικές επαναστάσεις του 1955-75. Έφτασαν στα όρια τους. στο σπίτι τους. πιο αναγκαία από ποτέ. γιατί είµαστε ταγµένοι στον αγώνα για την ειρήνη και την αδελφοσύνη όλων των ανθρώπων που ζούµε σε αυτόν τον πλανήτη». του Καµίλο και των µπαρµπούδος. ∆εν χρειαζόµαστε να µας χαρίσει τίποτα η αυτοκρατορία. µέσα τους. Μάλιστα. Αφού θύµισε όλα τα εγκλήµατα των ΗΠΑ τόνισε: «Ήµαστε ικανοί να παράγουµε τα τρόφιµα και τον υλικό πλούτο που χρειαζόµαστε. Οι προσπάθειές µας θα είναι νόµιµες και ειρηνικές. στη σεισµογενή δεκαετία του ‘60. Ο Φιντέλ ήταν ο τελευταίος µεγάλος επαναστάτης του 20ου αιώνα. τρία πολλά Βιετνάµ». υλοποιώντας έναν µάχιµο διεθνισµό. Σε µια πορεία ανακόπηκε η επαναστατική δυναµική και αναπτύχθηκε η αποξένωση της εργατικής τάξης και του λαού από τα µέσα παραγωγής και την εξουσία. Η Κούβα δεν ήταν βέβαια κάποιος σοσιαλιστικός παράδεισος (πως θα µπορούσε άλλωστε. µε τελευταία των Σαντινίστας (1979). δύο. αλλά «έβγαλε γλώσσα». µοιάζει εξορισµένη. των γενειοφόρων ανταρτών που µπήκαν στην Αβάνα. πέταξε στα σκουπίδια το «Τέλος της Ιστορίας». συγκρούστηκαν µε αυτά αλλά για να τα ξεπεράσουν έπρεπε να συναντήσουν ένα ακόµα κύµα επαναστατικής ανόδου στην Λ. Εκεί. όπου κάποιος εξεγερµένος λαός τους είχε ανάγκη (από την Λατινική Αµερική µέχρι την Αφρική). Οι σηµερινές αντιθέσεις. Μετέφεραν τη φλόγα και τα όπλα της επανάστασης. το ασίγαστο πάθος του Φιντέλ.

Ο λόγος όµως για τον οποίο το νησί του Φιντέλ Κάστρο αποτελεί πρότυπο στο χώρο της υγείας και προκαλεί οργισµένες αντιδράσεις στους θιασώτες του καπιταλισµού δεν είναι το τι επιτεύχθηκε αλλά γιατί επιτεύχθηκε. Η λίστα µε τα επιτεύγµατα της Κούβας θα µπορούσε να γεµίσει ολόκληρη τη σελίδα. Εξαιρετικά χαµηλά ποσοστά βρεφικής θνησιµότητας που κάνουν άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ να θυµίζουν περιοχές του Τρίτου Κόσµου. Πενήντα χιλιάδες γιατροί που προσέφεραν δωρεάν υπηρεσίες στις φτωχότερες χώρες του κόσµου. Αποµακρύνοντας τον παράγοντα κέρδος από την εξίσωση των παρεχόµενων υπηρεσιών υγείας το σύστηµα της Κούβας δεν είναι µόνο ποσοτικά καλύτερο σε ορισµένους τοµείς αλλά ποιοτικά διαφορετικό απ’ ότι έχει να προσφέρει η βιοµηχανία της υγείας στις χώρες της ∆ύσης.ΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ «ΘΑΥΜΑ» ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΤΟΥ ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ∆ωρεάν εµβόλια για τον καρκίνο του πνεύµονα. Κέντρα υγείας και φαρµακεία σε κάθε γειτονιά. για την παροχή ιατροφαρµακευτικής φροντίδας σε όλους τους πολίτες. .

. Η ανάπτυξη του πρώτου στον κόσµο εµβολίου για τον καρκίνο του πνεύµονα. Η διαφορά του κουβανικού µοντέλου σε σχέση µε αυτό του δυτικού καπιταλισµού γίνεται ευκολότερα αντιληπτή στον χώρο της έρευνας και παρασκευής φαρµάκων. Είναι επίσης γεγονός ότι οι κτιριακές εγκαταστάσεις που προσφέρονται σε ξένους ασθενείς είναι κλάσεις ανώτερες. Η σχετική έρευνα µπορεί να συνεχιστεί αποτελεσµατικά µόνο σε δηµόσια πανεπιστήµια και ερευνητικά κέντρα. Οι πρόσφατες περιπτώσεις εξάπλωσης ιών. η αντιµετώπιση της µετάδοσης του AIDS από την µητέρα στο παιδί και µια σειρά από δείκτες. Οι παροχές όµως παραµένουν καθολικές. όπως αυτός της βρεφικής θνησιµότητας. όπως ο Έµπολα. στην Αβάνα πρέπει να περπατήσουν λίγες δεκάδες ή εκατοντάδες µέτρα για τις ίδιες ακριβώς υπηρεσίες. απέδειξαν ότι οι πολυεθνικές του φαρµάκου εγκαταλείπουν σταδιακά την έρευνα για εµβόλια και άλλα φάρµακα που παρέχονται µια µόνο φορά και δεν δηµιουργούν σχέση «εξάρτησης» µε τον καταναλωτή. Προφανώς οι συνθήκες σε αρκετά νοσοκοµεία απέχουν πολύ από το να είναι τέλειες — και δεν θα µπορούσαν να είναι εν µέσω του ανθρωποκτόνου εµπορικού αποκλεισµού των ΗΠΑ που αφορά και τον ιατρικό εξοπλισµό. Η Κούβα παρείχε αυτές τις (σπάνιες πλέον) συνθήκες στους επιστήµονές της ενώ παράλληλα έστρεψε την έρευνα στην πρόληψη — προκειµένου να αντιµετωπίσει και τις ελλείψεις φαρµάκων που προκαλεί το εµπάργκο. δωρεάν και κυρίως πολύ υψηλού επιπέδου. είναι µερικές από τις αποδείξεις ότι µόνο ένα δηµόσιο σύστηµα υγείας και έρευνας µπορεί να προσφέρει επαρκή κάλυψη για τον πληθυσµό ακόµη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες.Η προφανής διαφορά είναι ότι όλες οι υπηρεσίες παρέχονται ισότιµα και δωρεάν σε όλους τους πολίτες. η δηµιουργία φτηνών γενόσηµων. καθώς ο ιατρικός τουρισµός αποτελεί µια σηµαντική πηγή συναλλάγµατος για την Κούβα. τα οποία δεν προσπαθούν να εξασφαλίσουν χρηµατοδότηση από τον ιδιωτικό τοµέα. Τη στιγµή που στις ΗΠΑ άποροι ασθενείς σχηµατίζουν ουρές χιλιοµέτρων στο τσουχτερό κρύο για να δουν έναν οφθαλµίατρο ή οδοντίατρο (προσφορά κάποιων ΜΚΟ που παλαιότερα δραστηριοποιούνταν στην υποσαχάρεια Αφρική ή τη λατινική Αµερική).

«Η επανάσταση υπερβαίνει τα σύνορα. µπερδεµένη µε κάποια αισθήµατα φόβου και άγχους». που γεννήθηκε ως απάντηση στην καταστολή. έγραψε: «Ξυπνώντας σε έναν κόσµο χωρίς τον Φιντέλ. υπάρχουν όµως και άνθρωποι που σηκώνουν στις πλάτες τους την αξιοπρέπεια πολλών ανθρώπων!».∆ΙΕΘΝΙΣΜΟΣ ΑΥΤΑΠΑΡΝΗΣΗ& ΕΜΠΡΑΚΤΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΤΩΝ ΚΩΣΤΑ ΓΟΥΣΗ & ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΙΧΑΗΛΙ∆Η Σε έναν ιστορικό λόγο του τo 1987 για τα 20 χρόνια από τη δολοφονία του Τσε Γκεβάρα. Το κίνηµα “Black Lives Matter”. να δανείσουµε τις φωνές µας. µέχρι το Νεπάλ. ο Φιντέλ Κάστρο είχε κλείσει µε τα λόγια του Χοσέ Μαρτί: «Μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι χωρίς αξιοπρέπεια. το Αλγέρι και την κοιλιά του θεριού. τα σώµατα µας και τους διαθέσιµους πόρους για απελευθερωτικούς αγώνες που µπορεί να φαντάζουν πολύ µακριά από την αµεσότητα της καθηµερινής µας ύπαρξης». Πρέπει να δοθούµε στους αγώνες των λαών. Αυτό ο φόρος τιµής του Φιντέλ προς τον Τσε αποδίδεται αυτές τις µέρες στον ίδιο τον Φιντέλ από τη µια άκρη του πλανήτη µέχρι την άλλη. νιώθουµε να µας κατακλύζει η αίσθηση της απώλειας. τις δολοφονίες και τον ρατσισµό κατά µαύρων πολιτών. από το αντιφασιστικό Ντονµπάς και τη Ροζάβα. . τις ΗΠΑ.

γιατί οι Κουβανοί βοηθούν τους Αγκολέζους. Είναι συνηθισµένοι να σκέφτονται ότι µια χώρα κάνει κάτι µόνο σε αναζήτηση πετρελαίου. κατάφερε να δραπετεύσει από τις φυλακές των ΗΠΑ και µε τη βοήθεια των συντρόφων της έφτασε στην Κούβα όπου αναγνωρίστηκε πρόσφυγας το 1984. τεχνικοί και προσωπικό πέρασαν τα επόµενα 15 χρόνια απ’ την Αγκόλα για να βοηθήσουν να στεριώσει η νεαρή δηµοκρατία και να αντέξει τις συνεχείς επιθέσεις του αποικιοκρατικού στρατού της Νότιας Αφρικής. 300. Εµείς φέρουµε εις πέρας το διεθνιστικό µας καθήκον να βοηθήσουµε τον λαό της Αγκόλα!». που στις τελευταίες συνοµιλίες έθεσαν την έκδοσή της ως έναν από τους όρους για τη µερική χαλάρωση του εµπάργκο. µε προϋπόθεση την αποχώρηση των κουβανικών στρατευµάτων από την Αγκόλα. Τα κριτήριά τους είναι βασισµένα µόνο σε σωβινιστικά. για την επαναστατική της δράση. διαµαντιών. τα συµφέροντά µας δεν είναι υλικά και είναι λογικό οι ιµπεριαλιστές να µην µπορούν να το καταλάβουν αυτό. Μόνο που η Κούβα δεν έβαλε ποτέ στη ζυγαριά απ’ τη µια αυτή την προτεραιότητα και απ’ την άλλη τις αρχές του διεθνισµού. Το µεγαλείο όµως αυτής της µικρής χώρας των 11 εκατοµµυρίων είναι ακριβώς αυτό. η πρώτη µαύρη γυναίκα που µπήκε στη λίστα των πιο καταζητούµενων στις ΗΠΑ µε αµοιβή 2 εκ.000 Κουβανοί γιατροί.000 απ’ αυτούς έπεσαν µαχόµενοι το ρατσιστικό καθεστώς του απαρτχάιντ. Η Assata Shakur. Η προσήλωση στο διεθνισµό ήταν ο δικός της απαράβατος όρος µε βαρύ τίµηµα αλλά τεράστιο ηθικό πλεονέκτηµα. Ζει στην Κούβα µέχρι σήµερα παρά τις ασφυκτικές πιέσεις των ΗΠΑ.Η σχέση άλλωστε του Φιντέλ µε το µαύρο κίνηµα και τους Μαύρους Πάνθηρες κρατάει από παλιά. Όταν ανέλαβε την Προεδρία των ΗΠΑ ο Τζίµι Κάρτερ (1977 – 81) δήλωσε πρόθυµος να οµαλοποιηθούν οι σχέσεις µε την Κούβα. Σε αντίθεση µε τις καπιταλιστικές κοινωνίες που έχουν απόλυτη προτεραιότητα το κέρδος.δολ. Όχι. στην Κούβα απόλυτη προτεραιότητα είναι η επίλυση των κοινωνικών προβληµάτων και η άνοδος του βιοτικού επιπέδου. εγωιστικά κριτήρια. άνθρακα και άλλων φυσικών πόρων. . ποια είναι τα συµφέροντά µας. εθνικιστικά.000 Κουβανοί που πήγαν στην Αγκόλα έµειναν µέχρι τέλους και 2. Την απάντηση όµως την είχε δώσει ήδη ο Φιντέλ Κάστρο σε οµιλία του στον ΟΗΕ το 1975 στη Νέα Υόρκη: «Μερικοί ιµπεριαλιστές αναρωτιούνται. Γι’ αυτό οι 25. Κι αυτό είναι µόνο ένα παράδειγµα από τα αναρίθµητα όπου η Κούβα τίµησε την ηρωική παράδοση του Ισπανικού εµφυλίου και των ∆ιεθνών Ταξιαρχιών.

όπως σηµειώνει το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης «στην οικοδόµηση επαναστατικών συµµαχιών ανάµεσα στις προοδευτικές δυνάµεις και τους αγωνιζόµενους λαούς του κόσµου». . η σχέση του µε τον Αλιέντε που δεν άκουσε τις συµβουλές του να εκκαθαρίσει τον στρατό απ’ τα ακροδεξιά στοιχεία και σκοτώθηκε µαχόµενος µε το όπλο που του ‘χε δωρίσει ο Φιντέλ. τους Σαντινίστας της Νικαράγουα. Η παράδοση της αλληλεγγύης συνεχίστηκε µετά το ’90 µε πολύπλευρες πρωτοβουλίες. Γι’ αυτό το «Πατρίδα ή θάνατος» του Φιντέλ επανανοηµατοδοτεί το εθνικό και λαϊκό στοιχείο µε περιεχόµενο βαθιά αντιµπεριαλιστικό και ουσιαστικά διεθνιστικό.Πίσω από τη συλλογική συγκίνηση στη Λατινική Αµερική για το θάνατο του Φιντέλ βρίσκεται η σχέση του µε όλα τα απελευθερωτικά κινήµατα. το FARC και το ELN της Κολοµβίας. το FSLN του Ελ Σαλβαδόρ. Κι αυτή η κληρονοµιά συνίσταται. η σχέση του µε τον Τσάβες και τους τσαβίστες που ανέτρεψαν το αµερικανοκίνητο πραξικόπηµα το 2002. το MIR του Περού. µέχρι την Αϊτή µετά το σεισµό του 2010 και τη µάχη κατά του ιού Έµπολα στη ∆υτική Αφρική. Γιατί Κούβα του Φιντέλ δεν σηµαίνει απλά και µόνο «υπερασπίζοµαι το σπίτι µου και την αξιοπρέπειά µου» αλλά βάζω τρικλοποδιές στα τέρατα σε κάθε άκρη της γης και δίνω το χέρι σε όποιον σηκώνεται. Η αυταπάρνηση που έδειξε ο Φιντέλ σε αυτό το σκοπό είναι και η µεγαλύτερη συνεισφορά του στην πανανθρώπινη υπόθεση της κοµµουνιστικής χειραφέτησης. όπως η παροχή ιατρικού δυναµικού σε πολλές περιπτώσεις από τη Βενεζουέλα µέσα από σταθερές συµφωνίες. χώρος εκπαίδευσης και προστασίας. Το µικρό νησί της Καραϊβικής ήταν πάντα ελεύθερη και φιλόξενη γη για κατατρεγµένους επαναστάτες/τριες.

Γι’ αυτό και η συγκλονιστική απόφαση «καλύτερα να βουλιάξει το νησί παρά να ενδώσει στον ιµπεριαλισµό» ήταν τροχιοδεικτική βολή προς το µέλλον. χρειάζονται σηµεία αναφοράς για να ανασυνταχθούν. µεθυσµένες από τις εξελίξεις.Ο ΦΙΝΤΕΛ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ∆ΟΓΜΑ ΤΙΝΑ Στο πρόσωπο του Φιντέλ συµπυκνώθηκε τα τελευταία χρόνια η συλλογική κατάκτηση του κουβανέζικου λαού να παραµείνει όρθιος µετά την κατάρρευση του «σοσιαλιστικού στρατοπέδου» παρά το εµπάργκο και την ιµπεριαλιστική επιθετικότητα. Και πράγµατι στους λατινοαµερικάνικους ριζοσπαστισµούς των δύο τελευταίων δεκαετιών µε όλη την ορµητική δυναµική και τους περιορισµούς τους. Το ίδιο ανήµπορη είναι και η αριστερά που µπροστά στους συντριπτικά αρνητικούς συσχετισµούς παραιτείται από τη µάχη της ηγεµονίας και τη δυνατότητα του µετασχηµατισµού της λαϊκής οργής σε ένα νέο ιστορικό µπλοκ εξουσίας όπου οι υποτελείς και εκµεταλλευόµενες τάξεις θα γίνουν ηγεµονική δύναµη της κοινωνίας. Σήµερα. ιστορικά συγκεκριµένη. επιστηµονικά τεκµηριωµένη και συνειδητά προσδιορισµένη. ο Φιντέλ και η Κούβα ήταν το κόκκινο νήµα µεταξύ του παρελθόντος και του µέλλοντος στην ιστορία που πάντα συνεχίζεται. του µικρότερου κακού κ. . Ο Φιντέλ. σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης µε την ακροδεξιά διεθνώς σε άνοδο και την εκλογή Τράµπ. Με το παγκόσµιο κύµα συγκίνησης που έχει συνεγείρει µε το θάνατό του αλλά και το µίσος που συγκέντρωσε από τους θιασώτες του καπιταλισµού δε µπορεί παρά να γεµίζει αυτοπεποίθηση και ευθύνες τα κοµµουνιστικά και επαναστατικά ρεύµατα σε όλη τη γη. Είναι αυτή η ανεξάντλητη δύναµη του παραδείγµατος της Κουβανέζικής Επανάστασης και της ανατροπής του καπιταλισµού που φοβίζει. Οι κυρίαρχες τάξεις. γιατί θυµίζει ότι πάντα υπάρχει εναλλακτική. µαέστρος της επαναστατικής ηγεσίας και της διαλεκτικής σχέσης µε τις µάζες γνώριζε πολύ καλά ότι οι «στρατιές των ηττηµένων» τη δεκαετία του ‘90. που βλέπει µόνον το ρεαλισµό «εντός των πλαισίων του συστήµατος».ο.κ. διεθνώς αποδεκατισµένες και αποπροσανατολισµένες. της «συνέχειας του κράτους». είναι µια αριστερά που ανίκανη και ανήµπορη θα ενσωµατώνεται στους κυρίαρχους σχεδιασµούς. ο λαός µπορεί να τα κάνει δυνατά. τυφλώνονταν από την αλαζονεία τους. Το παράδειγµα του Φιντέλ και της Κούβας είναι ιστορικό τεκµήριο πως όταν όλα φαίνονται αδύνατα. η αριστερά του αφηρηµένου κοσµοπολιτισµού που υποστέλλει τις σηµαίες του αντιµπεριαλισµού. αλλά η πολιτική οξυδέρκεια του Φιντέλ διέβλεπε ότι η ταξική πάλη σε ένα τοπίο οξύτατων κοινωνικών αντιθέσεων και η συσσωρευµένη πολιτική πείρα των αγώνων θα επεφύλασσαν νέες εκπλήξεις.

Σε αρκετές πιο ζυγιασµένες τοποθετήσεις επιλέγεται για τον Φιντέλ Κάστρο ο χαρακτηρισµός «Ο τελευταίος επαναστάτης» ή «Ο τελευταίος κοµµουνιστής». Το συγκλονιστικό τελευταίο αντίο που επιφύλαξε ο λαός της Κούβας στον κοµαντάντε Φιντέλ είναι η καλύτερη απάντηση. «Τύραννος». Από κοντά και η αριστερή γελοιογραφία του Αλ. τον 20ό αιώνα. Αναγνωρίζεται δηλαδή πως ήταν επαναστάτης αλλά σηµειώνεται ως ο τελευταίος. Απ’ όσους θεωρούν απαραβίαστες «∆έκα εντολές» τις επιταγές της «αγοράς». Απ’ όσους δεν µπορούν να βήξουν καν χωρίς να πάρουν την άδεια της Μέρκελ ή του ΣΕΒ. κατά τη διάρκεια του µονοπωλιακού σταδίου του καπιταλισµού . δηλαδή των πολυεθνικών πολυκλαδικών µονοπωλίων και του κεφαλαίου. «δικτάτορας» χαρακτηρίστηκε από όσους µετατρέπουν ακόµα και την αστική δηµοκρατία σε πουκάµισο αδειανό και κοινοβουλευτικό ολοκληρωτισµό. Η εποχή των επαναστάσεων και του κοµµουνισµού έχει κλείσει µαζί µε τον «αιώνα των άκρων» (κατά Χοµπσµπάουµ). που προσπάθησε να προσθέσει ένα «επαναστατικό άρωµα» πάνω στη βρώµα των µνηµονίων. Τσίπρα.Ο ΦΙΝΤΕΛ & Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ Ο Φιντέλ Κάστρο ακόµα και µετά το θάνατό του συγκέντρωσε το µίσος των κυρίαρχων. Η επανάσταση στην Κούβα ήταν ίσως η πιο προωθηµένη από τις αντιιµπεριαλιστικές επαναστάσεις µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο.

.

που δεν έχει βρει ακόµα . ερχόµενη σε σύγκρουση και τελικά σε ρήξη µε τις ΗΠΑ (άρα είχε ισχυρό αντιιµπεριαλιστικό περιεχόµενο). ως πυροκροτητής της κοινωνικής έκρηξης. Ο 21ος αιώνας. Η νίκη της επανάστασης επιτεύχθηκε µέσα από την αποφασιστική δράση του Κινήµατος της 26ης Ιούλη (µε ηγέτη τον Φιντέλ Κάστρο. που αντηχεί αυτή την µελωδία του µέλλοντος. µε την κυριαρχία της βαρβαρότητας και της εργασιακής σκλαβιάς. µία σοσιαλιστική επανάσταση. τον Τσε. η εξευτελιστική ενσωµάτωση των ρεφορµιστικών και διαχειριστικών τάσεων και κυρίως η αναδόµηση του καπιταλισµού στο ολοκληρωτικό του στάδιο. Αλλά δεν ήταν κι απ’ αυτούς που παρατηρούσαν τους δυσµενείς συσχετισµούς για να δικαιολογήσουν τη συµµόρφωσή και την υποταγή τους. δεν έχει αποκαλύψει ακόµα την επαναστατική του δυναµική. που σε ένα βαθµό έµεινε ανοικτή. Είναι η τοµή της επανάστασης. των φτωχών αγροτών κλπ. αλλά και την ευρύτερη υποστήριξη και κινητοποίηση στις πόλεις του Επαναστατικού ∆ιευθυντηρίου Φοιτητών. Στράφηκε αποφασιστικά κατά του δικτατορικού καθεστώτος του Μπατίστα (άρα είχε έντονο το στοιχείο της πάλης για δηµοκρατικές ελευθερίες). Γιατί εξακολουθούν να γοητεύουν ο Τσε και ο Φιντέλ και δεν έχουν βυθιστεί στη λήθη και στην καταισχύνη των ηγετών των τελευταίων δεκαετιών του ανύπαρκτου σοσιαλισµού.(ιµπεριαλισµός). Γιατί ο Φιντέλ και οι σύντροφοί του δεν ήταν πραξικοπηµατίες. το οποίο όµως ήταν πολύ συγκρατηµένο στην ανάπτυξη του επαναστατικού αγώνα) κι ενός ευρύτατου ρεύµατος συνδικάτων (η Κούβα είχε σηµαντικό τµήµα εργατικής τάξης για χώρα της Κεντρικής Αµερικής). που σφραγίζεται ήδη από την µεγάλη δοµική καπιταλιστική κρίση ιστορικού βάθους. αλλά προσδοκούσαν να λειτουργήσει το αντάρτικο ως κριός της πρωτοπορίας. η κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισµού» και του ηττηµένου κοµµουνιστικού κινήµατος. µετά την περίτρανη νίκη ενάντια στην αµερικανοκίνητη απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων (Απρίλης 1961): «Οι ιµπεριαλιστές δεν µπορούν να µας συγχωρέσουν που οικοδοµούµε την επανάστασή µας. ακριβώς στο υπογάστριο των Ηνωµένων Πολιτειών». ενώ έθετε διαρκώς και σε ανώτερο επίπεδο τα αιτήµατα των εργαζοµένων. Ο Φιντέλ διακηρύσσει για πρώτη φορά δηµόσια το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της επανάστασης. απαίτησε και πήρε στην πορεία τον έλεγχο συγκεντρωµένων µέσων παραγωγής. του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόµµατος (έτσι ονοµαζόταν το φιλοσοβιετικό κοµµουνιστικό κόµµα. τον Καµίλο Σιενφουέγος) στο αντάρτικο στην ύπαιθρο. τον Ραούλ. παρότι έχει δώσει ήδη µεγάλα κινήµατα αντίστασης. Βαραίνει ακόµα καθοριστικά η ήττα του προηγούµενου επαναστατικού κύµατος.

που στηρίζεται όµως στη βία των όπλων και των τραπεζών. Γι’ αυτό θα χρειαστεί όλη η δύναµη της πρωτοπορίας που κινητοποίησαν ο Φιντέλ και ο Τσε. πιο µορφωµένη. το τέλος της επανάστασης και της τάσης της εργατικής χειραφέτησης. . µε κοινοβουλευτισµό µανδύα και ενηµερωτική τύφλωση. µε χρήση των όπλων του µαζικού επαναστατικού αγώνα. Την ίδια ώρα ο καπιταλισµός έχει αναπτυχθεί και κυριαρχήσει σε κάθε γωνιά του κόσµου. αλλά µιας συµπαγής λειτουργία εξουσίας. που τροποποιούν την επαναστατική περιπέτεια από την εποχή του Φιντέλ και του Τσε. Τα «αντάρτικα» όµως της νέας εποχής δεν θα στηθούν στα βουνά ή στις αγροτικές περιοχές (µε τη γκεβαρική θεωρία του Φοκισµού. της σωτηρίας του περιβάλλοντος και του πλανήτη. Γι’ αυτό η επανάσταση στην εποχή µας θα είναι της εργατικής τάξης και των συµµάχων της. διαπλεκόµενο στενά µε την αστική εξουσία στο εργοστάσιο και στα διεθνή συµπλέγµατα. τύπου ΕΕ ή άλλων ολοκληρώσεων και ΝΑΤΟ. Η εποχή µας εµπεριέχει εκρηκτικές νέες δυνατότητες. Η ιστορία θα περιγελάσει ξανά όποιον προβλέψει το τέλος της. Η επανάσταση είναι σήµερα ακόµα πιο αναγκαία. Και πρέπει να ανατραπεί. απαντώντας και στα νέα ακόµα βαθύτερα προβλήµατα της ελευθερίας και της δηµοκρατίας. αντικαπιταλιστική µε κοµµουνιστικό προσανατολισµό. πιο οµογενοποιηµένη αλλά και πιο κατακερµατισµένη από ποτέ. µε την τροµερή συσσώρευση πλούτου από την µια και φτώχειας από την άλλη. καθώς το σύγχρονο κράτος δεν είναι απλώς η Μονκάδα ούτε καν τα Χειµερινά Ανάκτορα. της απελευθέρωσης των λαών και της ειρήνης. εδώ και µερικά χρόνια η πλειονότητα των ανθρώπων κατοικεί σε πόλεις (για πρώτη φορά στην ιστορία). η εργατική τάξη διεθνώς είναι η µεγαλύτερη. που µόνο µε αντικαπιταλιστικό περιεχόµενο µπορούν να αντιµετωπιστούν. ένας πολύχρωµος πολυκόσµος που ο κόσµος του ανήκει. δηλαδή της δηµιουργίας Κέντρου σε κάποια αποµονωµένη περιοχή) αλλά µέσα στις εργατικές µητροπόλεις.απάντηση σε ένα αντίπαλο δέος µε την ανασυγκρότηση του εργατικού κινήµατος και ενός νέου προγράµµατος και κόµµατος κοµµουνιστικής απελευθέρωσης. Οι αντιθέσεις έχουν γίνει ακόµα πιο δραµατικές. να τσακιστεί από τον εργατικό λαϊκό αγώνα και τα όργανα πάλης και αντιεξουσίας.

παρά τις εσωτερικές της αντιφάσεις. ΦΙΝΤΕΛ Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΗ ΡΟΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΛΕΩΝΙ∆Α ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ . σχεδόν µυθικό. είτε µέσω του εκφυλισµού των εκµεταλλευτικών κοινωνιών του υπαρκτού στην Ανατολή είτε µέσω της ενσωµάτωσης και της περιχαράκωσης στη ∆ύση. κατάφερε να επιβιώσει απέναντι σε 638 απόπειρες δολοφονίες και κυρίως γοήτευε µε ένα µοναδικό τρόπο φίλους και συµπαθούντες και µπορούσε µε την «αλάνθαστη» συνταγή του να πυρπολήσει και το δικό µας µέλλον δεν είναι πλέον εδώ. και ήταν. Μια άσβηστη φλόγα που όσο έκαιγε µας έδινε τη βεβαιότητα ότι το ένδοξο. άντεχε σε στρατιωτικές επεµβάσεις της «αήττητης» CIA. παρελθόν που νικούσε µε µια µαγιά 82 αποφασισµένων. Το κενό είναι δυσαναπλήρωτο γιατί η Κούβα ήταν και παραµένει η αχτίδα φωτός µέσα στην ήττα. η νίκη απέναντι στη συντριβή που δέχτηκαν οι επαναστατικές ιδέες τον 20ο αιώνα.Ο κόσµος µας έγινε πιο φτωχός. Συµβόλιζε.

Αυτό που επίσης κρατάµε από τον κοµαντάντε είναι ο βαθύς του ρεαλισµός. στο πλαίσιο της επιχείρησης «Μιλάγκρο». Κι αυτό είναι που κρατάµε κι εµείς. ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη σχέση της προσωπικότητας µε την ιστορία. πέρα από τη νοσταλγία για µια εποχή που κλείνει οριστικά. ∆εν υποτάχθηκε στους εκβιασµούς των µαφιόζων και του ιµπεριαλισµού. κι όχι οι επαναστατικοί βερµπαλισµοί. Αυτά όµως είναι που έκαναν τον χαρισµατικό Φιντέλ να αγαπηθεί από πολλές γενιές Κουβανών κι εκατοµµύρια εξαθλιωµένων. Το άστρο του Φιντέλ δε θα σβήσει ποτέ επειδή ταυτίστηκε µε την επανάσταση. Όλα αυτά είναι λεπτοµέρειες και πιθανά λαϊκισµός για την ανέµελη και αιθεροβατούσα διανόηση της ∆ύσης. αρνούµενος για παράδειγµα να συναντηθεί µε τον Μπάρακ Οµπάµα κατά την επίσκεψή του στην Αβάνα τον Μάρτιο του 2016. οδήγησε στα άκρα τη σύγκρουσή του µε τον αµερικανικό ιµπεριαλισµό στο πλαίσιο της κρίσης των πυραύλων τον Οκτώβριο του 1962. Κανείς δεν πρόκειται να καταλάβει το κύρος της Κούβας και του Φιντέλ αν δεν ακούσει πάµφτωχους Λατινοαµερικανούς. η επαφή που διατηρούσε µε τους λαούς που µάχονταν ενάντια στην αποικιοκρατία και τον ιµπεριαλισµό τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 κι ενάντια στην πείνα πιο πρόσφατα. χρηµατοδότησε και υποστήριξε ποικιλοτρόπως επαναστατικά σκιρτήµατα στη δική µας Αµερική και την Αφρική. αρνούµενος την µετεξέλιξη του καπιταλισµού και τον ιστορικό συµβιβασµό. λοιπόν. επέλεγε τη σύγκρουση µέχρι και στα τελευταία του. Προκάλεσε την ανατροπή του Μπατίστα. Όσοι τουλάχιστον αναφερόµαστε στην επαναστατική δυνατότητα όχι ως µια επαγγελία για ένα αόριστο µέλλον αλλά ως ιστορική δυνατότητα που µπορεί να γίνεται άµεσο φόβητρο για τους κυρίαρχους και να κινητοποιεί τους εκµεταλλευόµενους. διεκδικώντας µικρά και µεγάλα. που όλο το βιος του είναι πέντε ρούχα.Τι κρατάµε. Σε αυτές τις µάχες ο Φιντέλ θα είναι παρών. που ήταν η πρώτη επίσκεψη αµερικανού προέδρου στο νησί τα τελευταία 88 χρόνια. να δηλώνουν ότι οφείλουν το φως τους στους Κουβανούς γιατρούς. θα έχει τη δική του θέση στην καρδιά και το µυαλό µας! .

.

θεωρίας &πολιτισµού .hasta la victoria siempre λέσχηΑΝΑΙΡΕΣΕΙΣ νεολαίας.