Está en la página 1de 16
_elkarrizketa: JUANJO BASTERRA > “Toki askotan amiantoa ezkutatu egin da kendu ordez” 6.or Kultura 1682an

_elkarrizketa:

JUANJO BASTERRA

> “Toki askotan amiantoa ezkutatu egin da kendu ordez”

6.or

Kultura 1682an prokuradore euskalduna Artziniegan 10. or.

Kultura 1682an prokuradore euskalduna Artziniegan 10. or. Amurrio Bi urteko kartzela eskaera Twitterren idazteagatik

Amurrio Bi urteko kartzela eskaera Twitterren idazteagatik 2. or.

Bi urteko kartzela eskaera Twitterren idazteagatik 2. or. Iritziak: JULEN ARZUAGA 2. or. IÑAKI URKIXO 6.

Iritziak:

JULEN ARZUAGA 2. or. IÑAKI URKIXO 6. or. KOLDO GILSANZ 7.or LUIS VIL 10. or AKETZA MERINO 11.or ASIER RUBIO 16.or

LUIS VIL 10. or AKETZA MERINO 11.or ASIER RUBIO 16.or aiaraldea Aiaraldeko hamabostekaria 2016 /// Abenduak
LUIS VIL 10. or AKETZA MERINO 11.or ASIER RUBIO 16.or aiaraldea Aiaraldeko hamabostekaria 2016 /// Abenduak

aiaraldea

Aiaraldeko hamabostekaria 2016 /// Abenduak 15 /// OSTEGUNA 61. zenbakia /// Doan /// www.aiaraldea.eus

Iristear da gabonen berotasuna Aiaraldera GABONETAKO GEHIGARRI BEREZIA
Iristear da
gabonen
berotasuna
Aiaraldera
GABONETAKO GEHIGARRI BEREZIA

_elkarrizketa

RICHIS OMORUYI

“Pozik nago Euskadiko Selekzioan jokatzen, maila altua dago” 12 or.

Euskadiko Selekzioan jokatzen, maila altua dago” 12 or. ANIZTASUN FUNTZIONALA ETA SEXUALITATEA: Gurpildun

ANIZTASUN FUNTZIONALA ETA SEXUALITATEA: Gurpildun aulkidunen bizitza sexualari buruzko tabua hautsi du Inigo Martinez Sagastizabalek 9

ETA SEXUALITATEA: Gurpildun aulkidunen bizitza sexualari buruzko tabua hautsi du Inigo Martinez Sagastizabalek 9
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 2 _iritzia     Argitaratzailea: ? ?

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 2

_iritzia

 
    Argitaratzailea:
 
    Argitaratzailea:

Argitaratzailea:

? ? _GALDERA Aiaraldea Komunikazio Leihoa Tirada: 10.000 ale. Maiztasuna: Hamabostekaria Lege gordailua:

?

?

_GALDERA

Aiaraldea Komunikazio Leihoa Tirada:

10.000 ale. Maiztasuna:

Hamabostekaria Lege gordailua:

BI-1230-2013

Posta elektronikoa:

   

egunkaria@aiaraldea.eus

Jon

Iratxe

agenda@aiaraldea.eus

 

Tabernaria

_ASTEKO

Zer eskatuko zenioke

Harreragilea

agurrak@aiaraldea.eus

Publizitatea:

Julen

Arzuaga

Gauza oso sinplea eskatzen dut: dena hobe joatea.

hastear dagoen urte

GALDERA

berriari?

Zer iruditzen zai-

Aurtengoa bezain ona izatea, ume bat izan baitut aurten. Ez dut beste haur bat izan nahi, baina 2017a antzekoa izatea nahiko nuke. Hori eta loteria irabaztea. Nire ingurukoei, berriz, ni bezain ongi egotea opa diet. Lana izatea, hori baita garrantzitsuena.

 

publizitatea@komunika.eus Tlfnoa: 688 62 53 94 Web-gunea:

LEGEBILTZARKIDEA

Lagunekin, lanarekin

bada ere, aldaketa onerako izan dadila. Normalean ez diot nire buruari erronkarik jartzen urte berriari begira. Horretarako une egokiagotzat dut iraila edo ikasturte hasiera, uda ostean.

gutxi

zu eskualdean eus-

Proposatu zuk ere galdera

www.aiaraldea.eus

Helbidea:

Nerbioi Kalea 12 Laudio. Araba. 01400 Telefonoak:

Tel: 94 656 85 54/688 62 59 00

_Balkoitik

kara hutsean argi-

egunkaria@aiaraldea.eus

Gutxiagorekin, hobe

helbidera idatzita.

taratukodenegun-

karia?

ERREDAKZIO OHARRA:

L audion hiru polizia mota daude: Guardia Zibila, Ertzaintza eta Udaltzaingoa. Gorputz

horiekiko sentimendu ezberdi- nak ditugu. Euskal Herri osoan gaur egun 23.000 polizia ditugu, Europa- ko ratioek 6.000 inguru aholka- tzen digutenean. Polizien urteko aurrekontua 1.500 milioi euro- koa da, euskaldunon poltsikotik ordaintzen duguna. Nola gutxi- tu zenbaki horiek? Munduan dauden beste pro- zesuetara jo dezakegu inspi- razio bila. Eskozian polizia de- sarmatua dute. Quebecen poli- zia ratioak oraindik Europakoak baino txikiagoak dira (1,8 poli- zia 1000 biztanleko). Ipar Irlan- dan indar armatu arrotzek alde egin zuten bitartean, bertako poliziaren sakoneko eraldake- ta prozesu bati ekin zioten. Ka- talunian, Badalonako kasuan, Udaltzaingoa egokitzeko proze- suak garatzen ari dira. Zentzuz- ko ereduak, arrazoizkoak, posi- bleak… Guk ere eraldaketari ekin behar diogu. Laudion, adibidez, udal poliziaren arazoak, prak- tika txarrak eta inertziak kon- pontzeko prozesua abiatu da, gertuko polizia, polizia komu- nitarioa, arazoak konpontze- ra zuzendutako polizia bihurtze- ko. Ertzaintzak iraganean izan- dako jarrerak eta gaur egungo funtzioak, protokoloak edo ar-

dako jarrerak eta gaur egungo funtzioak, protokoloak edo ar- Aiaraldea Egunkariak ez du bere gain hartzen
dako jarrerak eta gaur egungo funtzioak, protokoloak edo ar- Aiaraldea Egunkariak ez du bere gain hartzen
dako jarrerak eta gaur egungo funtzioak, protokoloak edo ar- Aiaraldea Egunkariak ez du bere gain hartzen

Aiaraldea Egunkariak ez du bere gain hartzen iritzi artikuluetan, gutunetan zein egindako elkarrizketetan adierazitakoaren erantzukizuna.

Egunkari hau laguntzen dute:

iritzi artikuluetan, gutunetan zein egindako elkarrizketetan adierazitakoaren erantzukizuna. Egunkari hau laguntzen dute:

Irune

Ruben

Jon

Funtzionarioa

Funtzionarioa

Begiralea

Pertsonalki orain bezala ja- rraitzea eskatuko nuke, ondo bainago. Ohiko planekin jarraitu ahal izatea eskatuko nioke urte berriari. Gizartea pixka bat al- datzea ere nahiko nuke, bakoi- tzak hausnarketa bat egitea, hartzen ari garen norabidea- ren inguruan.

Egoera ekonomikoa guztiz al- datzea eskatuko nioke urte be- rriari, jendeak lana topatu de- zan. Nik badut lana, zorionez. Baina nire inguruko jende uga- ri dago langabezian, nire suhia, adibidez. Lan on bat topatzea opa diot berari. Lanpostu iraun- kor batean, ahal bada.

Galdera on eta zaila da hori. Ez dakit zer erantzun dezakedan. Munduan justizia ezartzea eska- tuko nioke urte berriari, eta bai- ta giro ona eta poztasuna ego- tea ere. Urte berriari begira ez dut nire buruari erronkak jartze- ko ohiturarik, ahal dena egiten joango gara.

_gutunak

 
ohiturarik, ahal dena egiten joango gara. _gutunak   Latiorroko Eskolako amiantoa Helianthus tuberosus

Latiorroko Eskolako amiantoa

Helianthus tuberosus

 

Oskar Benito (Laudio)

Iker Fiallegas Palacios (Laudio)

 

www.araba.eus

 

L audioko Latiorro Ikastetxea amiantoz be- teta dago. Minbizi sortzaile arriskutsuenen lehen kategorian kokatzen du Osasunerako

A zken urteetan erraza da landare arrotzak

ikustea Nerbioi ibaiko ingurunea dekoratzen.

Aldatutako ibaiertzak toki egokiak dira espe-

 
da landare arrotzak ikustea Nerbioi ibaiko ingurunea dekoratzen. Aldatutako ibaiertzak toki egokiak dira espe-  
da landare arrotzak ikustea Nerbioi ibaiko ingurunea dekoratzen. Aldatutako ibaiertzak toki egokiak dira espe-  

Mundu Erakundeak elementu hori. Eskolako teilatu, arkupe eta lorategietan dago, 40 urte baino gehia- go ditu eta oso hondatua dago. Hori adierazi zuen Udaleko bulego teknikoak 2001ean. Mundu osoko adituek diote amiantoarekiko kontaktu moten ar- tean ez dagoeal bat ere ez segurua kontsidera lite- keena. Baina udalbatzan diote ez dagoela arrisku- rik, inolako berme teknikorik gabe. Hala eta guztiz ere, amianto guztiaren zati bat kentzea aurreikusi dute udarako. Bada zerbait; baina zer gertatzen da gainontzekoarekin? Gainera, uko egiten diote ikaste- txean aire laginketa egiteari, 2016ko urriko informe teknikoak hori egitea gomendatzen duen arren. Po- sitibo ematekotan euren gain hartu beharko luke- ten erantzukizunaren beldur dira? Lotsagarria iza- ten ari da udal ordezkarien, ikastetxeko zuzendari- tzaren eta baita guraso elkartearen jokabidea. Inte- res zentzugabe batzuk jarri dituzte eskolako ikasle eta langileen osasunaren gainetik, eta kritikak bota- tzen dizkiote oso zentzuzko zerbait salatzen duena- ri: ezin dela amiantoa egon ikastetxeetan.

zie aloktonoak hazteko. Bananondoek, binorriek, pi- kondo japoniarrek, ailantoek eta Panpako belarrek ibaia hartzen dute. Ibaian agertu diren landare berrien artean bitxia da margarita handi eta hori batzuen ka- sua. Ez daramate urte asko gure artean, baina gero eta ohikoa da ikustea. Bere izenak, Helianthus tubero- sus, gutxi esango digu, topinanbu izendatzen baitute, oro har. Duela lau mende hasi zuen landareak bidaia Ameriketako Iparraldetik; Frantziatik sartu zen Euro- pan eta hasieran elikagai gisa erabili zen; gizaki zein animalientzat. Nork daki Richelieu kardinalak dasta- tu ote zuen. Penintsulan arrunta zen XVIII. mendean eta tuberkuluak aberatsak ziren fruktosan, baina XX. mendeko lorezaintzak berreskuratu zuen; lorategie- tatik jauzi egin zuen ingurumenera eta bertan eraku- tsi zuen eremu umelak kolonizatzeko zuen gaitasuna. Dena den, topinanboak, antza, bere kabuz jarraitzen du Nerbioi ibaitik, inork ez baitio aurre egiten. Bidean, norbaitek margarita hori handiak begiratzen dituen bitartean, topinanboak bataila irabazten dio berez ahul dagoen Aiarako landarediari.

Graf!k Koop. Telleria 2 01400 Laudio (Araba) 94 672 65 43 info@grafiksarea.com

 
 
 

JEZ Sistemas Ferroviarios Arantzar, z/g • LAUDIO (Araba) Tel.: 946 721 200 // infor@jez.es

mategiak eraldatu behar dira. Azkenik, kanpoko agintea du- ten poliziak alde egitera deituak daude. Polizia gehiegi. Gutxiagore- kin, hobe.

behar dira. Azkenik, kanpoko agintea du- ten poliziak alde egitera deituak daude. Polizia gehiegi. Gutxiagore- kin,
 

_herriz herri

3 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

3 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea Amurrio Laudio Abenduaren 26ko Udal Osoko Bilkuran

Amurrio

Laudio

Abenduaren 26ko Udal Osoko Bilkuran bozkatuko da Pio XII kalearen izen aldaketa

Abenduaren 26ko Udal Osoko Bilkuran bozkatuko da Pio XII kalearen izen aldaketa

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

 

Abenduaren 26ko plenoan boz- katuko da Pio XIIren izen aldake- ta. Azaroko udalbatzara eraman zuen EH Bilduk kale horri “Batza- larrin” deitzkeo proposamena, bai- na alkateak puntua atzeratzea uz- tea erabaki zuen.

“Batzalarrin” da Herriko Plazaren zonaldearen jatorrizko izena. / aiaraldea.eus

“Batzalarrin” da Herriko Plazaren zonaldearen jatorrizko izena. / aiaraldea.eus

“Armiarma” operazioa aurkezteko Guardia Zibilak erabilitako irudia. / G.Z

Otsailaren 27an epaituko dute Alfredo Remirez Madrilen

“Denetariko iritziak” Izen aldaketaren aurkako sina- durak bildu zituen auzokide talde batek. Hori dela eta, bizilagune- kin bilera egin du alkateak. “De- netariko iritziak” egon direla azal- du du Jonander Altube alkateor- deak. “Izen-aldaketarekiko bel- durra dago, baina egon dira baita

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

izen-aldaketa defendatzera ber- taratutako bizilagunak ere”. Bi dira kalearen izena aldatzeko dauden arrazoiak: Pio XII Aita Santuak fa-

xismoaren eta nazismoaren au- rrean izandako jarrera abegikorra eta kalearen jatorrizko toponimoa -Batzalarrin- berreskuratzea.

Alfredo Remirez amurrioarra

Besteei bezala sare sozialetan

epaituko dute datorren otsaila- ren 27an Madrilgo Entzutegi Na- zionalean. Hala jakinarazi du Re- mirezek berak bere twitter kon- tuaren bitartez. 2015eko maiatzaren 19an atxi- lotu zuen Guardia Zibilak amu- rrioarra, “Araña III” operazioaren barruan. Guztira, sarekada berean 19 lagun inputatu zituzten, Cesar Strawberry Def Con Dos taldeko abeslari madrildarra barne. Artis- tak epaiketa izan zuen, eta absol- bitu egin zuten.

“terrorismoa goratzea” egozten diote Alfredo Remirezi. Fiskaltzak bi urteko kartzela zigorra, bost ur- teko zaintzapeko askatasuna eta 16 urteko inhabilitazioa eskatu dio amurrioarrari.

 
lizioak gehienbat. Horrela, Alvaro Barriosek azaldu du udal gober- nu taldeak bere ekimenak aurkez- tu

lizioak gehienbat. Horrela, Alvaro Barriosek azaldu du udal gober- nu taldeak bere ekimenak aurkez- tu ez ezik, gainerakoenak ere be- reganatzen dituela “udalbatzako akordioak” gisa aurkeztuz. Gaine- ra, Omniako bozeramaileak adie- razi du horri buruzko eztabaidak ekiditen dituela EH Bilduk.

EH Bilduren erantzuna Akusazioen harira Jon Ander Al- tube alkateaordeak erantzun du:

4 atxilotu eskualdean Alfredo Remirez ez da terro- rismoa goratzeagatik atxilotu- tako aiaraldear bakarra. 2014ko apiriletik hona eskualdeko beste lau lagun atxilotu dituzte arrazoi bera medio.

 

Auzo batzarren bigarren txanda bukatu da. Argazkia: aiaraldea.eus

“Badirudi batzar horiek ez direla interesgarriak Omniarentzat, po- litikoki errentagarriak ez direlako. Udal moduan gerturatzen gara bi- lera horietara,etaauzokideekuda- lari interpelatzen diote”, azaldu du Altubek. Zinegotziaren aburuz, ho- rrek frogatzen du EH Bilduk ez di- tuela auzo batzarrak modu alder- dikoian erabiltzen, eta gaineratu du hor duela arazoa Omniak, ez due- lako “joko-politikorako tarterik” to- patzen.

Obra txikiak abian Goikolarran, Bañuetaibarren eta Landakon

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

Auzo batzarrak polemika iturri Omnia eta EH Bilduren artean

Zenbait obra txiki egingo ditu Amurrioko Udalak Goikolarra, Bañuetaibar eta Landako auzoe- tan. Goikolarratik Mendikora sar- tzeko oinezkoentzako ibilbidea ho- betuko dute, eta Bañuetaibarreko

zabaldegiaren sarbidea ere ego- kituko da. Landako auzoan, aldiz, espaloi -tarte bat moldatuko da. Hiru obra horiek urtea amaitu baino lehen amaitzea aurreikusi du Udalak.

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

Auzo batzarrak jarri dituzte ez- tabaida politikoaren erdigunean Omniak eta EH Bilduk. Polemika al- derdi independenteak abiatu zuen,

adierazi baitzuen foro horiek EH Bilduren tresna politikoa bilakatu direla. Omniaren aburuz, propa- ganda egiteko baliatzen ditu koa-

Omniaren aburuz, propa- ganda egiteko baliatzen ditu koa- Dionisio Aldama, 20 (Geltokiaren aurrean) AMURRIO Tel. 945
Dionisio Aldama, 20 (Geltokiaren aurrean) AMURRIO Tel. 945 89 08 41
Dionisio Aldama, 20
(Geltokiaren aurrean) AMURRIO
Tel. 945 89 08 41

Asteartetik ostiralera: 9:30-19:00(ez dugu eguerdian ixten) Larunbatak: 9:00-14:00etara

ILEAPAINDEGI MISTOA · HAURRAK · PERFUMERIA · OSAGARRIAK

GABONETAKO MARRAZKI LEHIAKETA

· PERFUMERIA · OSAGARRIAK GABONETAKO MARRAZKI LEHIAKETA MARRAZTU EZAZU GABONETATIK GUSTUKOEN DUZUNA ETA SAR ZAITEZ

MARRAZTU EZAZU GABONETATIK GUSTUKOEN DUZUNA ETA SAR ZAITEZ 2017rako 6 ILE-MOZKE- TEN SORTA BATEN ETA OPARI BATEN ZOZKETAN.

Kontsultatu baldintzak ileapaindegian

10 urte arteko haurrentzako lehiaketa. * Marrazkiak aurkezteko epea: urtarrilak 7

edertasuna - sauna - solarium

* Marrazkiak aurkezteko epea: urtarrilak 7 edertasuna - sauna - solarium Ushuaia Peluquería & Estética/Perfumería

Ushuaia Peluquería & Estética/Perfumería

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 4 _herriz herri Urduña Arrankudiaga-Zollo Jostailuak

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 4

_herriz herri

Urduña

Arrankudiaga-Zollo

Jostailuak berrerabiltzeko ekimena abiatuko dute. Argazkia: Txatxilipurdi

Jostailuak berrerabiltzeko ekimena abiatuko dute. Argazkia: Txatxilipurdi

Kaleko argiak aldatzeko 374.280 euro inbertituko ditu Udalak

Led teknologiako fokuak jarriko dituzte. Argazkia: Ezkurra

Led teknologiako fokuak jarriko dituzte. Argazkia: Ezkurra

Led teknologiako fokuak jarriko dituzte. Argazkia: Ezkurra Futbol zelaiko argiteria aldatuko du Udalak ERREDAKZIOA I

Futbol zelaiko argiteria aldatuko du Udalak

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

Jostailu bilketa egingo du Bihurtze elkarteak

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

Urduñako Udalak 374.280 euro bideratuko ditu kaleko argien al- daketaren bigarren faseari ekite- ko. 921 LED bonbilla jarriko dituz- te eta 40 koadro. Iluminazioa hobetu ez ezik, in- bertsioaren helburua elektrizita- te kontsumoa erdira eta isurketa kutsakorrak atmosferara erdira murriztea da. Aurreko fasean 237 bonbilla al- datu zituzten Alde Zaharrean eta Gernika plazan.

ERREDAKZIOA I Ainhoa Basarrate Astobiza

Iberlandako futbol-zelaiko fo- kuak aldatuko ditu aurten Uda- lak. “Eraginkortasun energeti- koa hobetzea” izango da aldake- taren helburua. Orain sodio-lurrunezko 24 lan- para daude zelaian eta obraren bidez Led teknologiara aldatu- ko dira. Modu horretan, atmos- ferara isuritako CO2 eta SO2 ko-

puruak murriztuko direla adiera- zi du Udalak, “aurrezpen energe- tiko garrantzitsu bat” lortzeare- kin batera. 44.286,00 euro inbertituko di- tuzte. Bizkaiko Foru Aldundiak emandako 26.571,60 euroko di- ru-laguntza baliatuko dute eta Energiaren Euskal Erakundeak ekarpena egitea ere espero dute.

Urduñako Bihurtze elkarteak jostailu bilketa abiatu du aben- duan, Gabonei begira. Bigarren eskuko jokoak zein berriak hartu- ko dituzte Biltegian. Asteartetan 10:00etatik 12:00etara eta oste- gunetan 18:00etatik 20:00etara jasoko dituzte jostailuak familiei emateko. Informazio gehiago ja- sotzeko edota jostailu kopuru han- dien bilketa eskatzeko 615 74 54 70 (Julio) telefonora dei liteke. Ha- laber, diruz laguntzeko aukera ere

egongo da. La Caixako 0133 4487 47 4200000548 kontu zenbakian egin daitezke ekarpenak. Horrez gain, jostailuak trukatze- ko azoka ere egingo du Bihurtzek abenduaren 22 eta 23an Alonde- gian. Lehen egunean, bigarren es- kuko jokoak pilatuko dituzte, hu- rrengoan trukatzeko. Adierazi du- tenez, “osorik eta egoera onean” egon beharko dira jokoak; eta ez dira onartuko sexismoa edo indar- keria sustatzen duten jostailuak.

 

Txakurrekin elkarbizitza errazteko hainbat ekimen abian

Karlismoak herrian izandako eragina landuko dute

 
ERREDAKZIOA I

ERREDAKZIOA I

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

ETB1eko “Gailurra” saioa grabatu dute hirian

Txomin Egiluzek eta Markel Itu- rrizarrek Karlismoak 1800-1850 urte bitartean Arakaldon, Arran- kudiagan eta Zollon izandako era- gina jorratuko dute. Horretarako erakusketa antolatuko dute Gi-

zarte Etxean abenduaren 30ean eta 31n 19:00etatik aurrera. Gainera, abenduaren 30ean hi- tzaldia emango dute “Arantzu- koerreka: hemen hasi zen dena” izenburupean.

Hainbat urduñarrek parte hartu dute saioan. Argazkia: Maria Barbero

Hainbat urduñarrek parte hartu dute saioan. Argazkia: Maria Barbero

Urduñako Udalak eta hainbat herritarrek, txakurren presen- tzia eta elkarbizitza oparoagoa izan dadin zenbait ekimen gau- zatuko dituzte datozen astee- tan. Hasteko, Udalak gorotzak jasotzeko deia luzatuko du kan- painaren bidez. Horrez gain, to- kiko erakundeak iragarri du txa- kurrentzat gune berdeak aton- duko dituztela auzolana baliatu- ta. Leku horietan etxeko anima- liek izango dute aukera aske eta seguruago egoteko euren jabee- kin. Litekeena da auzolanak ur- tarrilean egitea. Bestalde, Partxis dendak txa- kurrentzako “aparkalekua” jarri du, jendeak animalia sarreran utz dezan erosketak egiten di- tuen bitartean. Sare sozialetan arrakasta izan du ideiak, hirian atondutako lehen gunea baita.

Saratxo

du ideiak, hirian atondutako lehen gunea baita. Saratxo ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez ETB1eko “Gailurra”

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

ETB1eko “Gailurra” telebista saioa grabatu dute asteburuan Urduñan. Horretarako Irati Anda eskalatzaile eta bertsolaria eta Andoni Aizpuru aurkezlea zenbait herritarrekin aritu dira inguruko mendiak eta txokoak ezagutzeko. Elkarrizketatuen artean dago Maria Barbero moto gidaria, esa- terako. Horrez gain, Aintzane Okeranzak, Koldo Ulibarrik, Jose-

ba Egigurenek, Jose Luis Bilbaok, Garrastatxu Landaluzek, Gaizka Molinuevok, Patri Aldamak, Javi Beitiak, Janire Ornesek eta Mikel Kormenzanak parte hartu dute, besteak beste.

Urtarrilean emanaldia Urduñako saioa urtarrilean emitituko dute, baina oraindik ez dute zehaztu data.

[ ARGAZKI GALERIA ] Saratxoko Jaiak: Abenduko lehen bi asteburuak hautatu dituzte herriko jaiak ospatzeko. Egitarau oparoa gauzatu dute, eta kontzertu ugari eskaini ez ezik, kirolerako eta gastronomiarako tartea ere hartu dute.

_herriz herri

5 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

5 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea Aiara Orozko 550.000 euroko inbertsioa Luiaondoko bi

Aiara

Orozko

550.000 euroko inbertsioa Luiaondoko bi auzotan

Desfibriladorea erabiltzeko ikastaroak emango dituzte

Etxebizitzen alokairua bultzatzeko araudia prest

Estartako eta La Torre auzoetan egingo dituzte obrak . Argazkia: aiaraldea.eus

Estartako eta La Torre auzoetan egingo dituzte obrak . Argazkia: aiaraldea.eus

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

Orozkoko Udalak etxebizitzen alokairua sustatu nahi du; eta ho- rretarako bi ildo landu ditu. Alde

Orozkoko Udalak etxebizitzen alokairua sustatu nahi du; eta ho- rretarako bi ildo landu ditu. Alde batetik, Eusko Jaurlaritzarekin eta Alokabiderekin akordioa si- natu du. Bestalde, araudia sortu du etxebizitzak alokatzen dituzte- nek abantailak eskuratu ditzaten. Alokabideren bi programen bi- dez bermatuko da erakundearen bitartekaritza. Bizigunek 6 urte- ko kontratua proposatzen du. Ho- rrela, etxebizitzen jabeek merka- tuko salneurriaren %65 jasoko dute, gehienez 450 euroko mu- garekin. 6 urteak bukatzean Alo- kabidek ziurtatuko du etxearen

egoera egokia, berak izango baitu harremana inkilinoarekin. ASAP programak, aldiz, (Alokairu Se- gurua, Arrazoizko Prezioa) Alo- kabideren esku uzten du berma- tzea inkilinoak hilero ordaintzen duela. Helburu horrekin asegurua kontratatzen du. Aipatutako pro- grametan parte hartzen dutenek udalaren diru-laguntzak eskura- tzeko parada izango dute: Aloka- bidek eskatzen dituen obrak gau- zatzeko, kobratzen dutena osa- tzeko, eraginkortasun energeti- koaren ziurtagiria lortzeko eta hobariak izateko OHZn eta lanak egiteko etxebizitzetan.

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

Desfibriladore erdiautomati- koa eskuratu ostean, Luiaondoko mediku taldeak ikastaroa eskaini- ko du. Asmoa da nahi duen orok erreanimazioa egiten ikastea. Horretarako, 2 orduko treba- kuntza saioa egingo dute aben- duaren 19an, 20an eta 21ean. Umeentzako tailerra ere egin- go dute abenduaren 22an. Izena emateko 606 689 788 telefono zenbakira deitu behar da. Antolatzaileek adierazi dute se- gundo guztiak garrantzitsuak di- rela bihotzekoei aurre egiteko eta horrelako ikastaroak jasotzea be- rebizikoa izan daitekeela.

ERREDAKZIOA I Aitor Aspuru Saez

Luiaondoko administrazio ba- tzarrak 550.000 euroko inber- tsioa egingo du Estartako eta La Torre auzoetan. Estartakora 237.023,73 euro bideratuko dituzte ingurua atse- ginagoa egiteko. Horretarako sa- rrera eta bide-zorua hobetuko di- tuzte. Gainera, telefoniaren azpie- giturak lur azpian sartuko dituz-

te. Lanak 2016an eta 2017an egi- karitzeko asmoa daukate. La Torren euriak sortutako ura jasotzeko ibilbide berria egin, argi berriak jarri eta sare elektrikoa lur azpian sartuko dute. Horrez gain, zoladura aldatu, aparkale- kuak gehitu eta gune berdea pres- tatuko dute. 316.000,83 euroko aurrekontua izango dute.

 
dute. 316.000,83 euroko aurrekontua izango dute.     Olentzero eta Maridomingi Murgan izan dira Ume
 

Olentzero eta Maridomingi Murgan izan dira

Ume ugarik hartu zuten parte bisitan. / Laura Guerrero eta Itziar Urrutia

Ume ugarik hartu zuten parte bisitan. / Laura Guerrero eta Itziar Urrutia

ERREDAKZIOA I Olentzerok, Maridomingik eta hainbat pertsonaia mitologikok parte hartu zuten Gabonetako el- kartasun ekimenean. Aurten Mur- gan gauzatu dute. Ekitaldia herri- ko administrazio batzarrak, Aia- rako Biltokia elkarteak, Aiarako Udalak eta Etxaurren Ikastolako Guraso Elkarteak antolatu dute.

batzarrak, Aia- rako Biltokia elkarteak, Aiarako Udalak eta Etxaurren Ikastolako Guraso Elkarteak antolatu dute.
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 6 _sozioekonomia AMIANTOA   “Eskualdeko enpresa

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 6

_sozioekonomia

AMIANTOA  

AMIANTOA

 

“Eskualdeko enpresa garrantzitsu guztiek dituzte amiantoak eragindako heriotza kasuak”

Iñaki

JUANJO BASTERRA RESPALDIZA (Areta, 1963) kazetaria da eta urteak daramatza amiantoaren gaia jorratzen. Durangoko Azokan aurkeztu zuen bere lehen liburua: “Cuatro Lunas: El drama del amianto en Euskal Herria”. Pepe Rei elkartearekin argitaratu du lana.

Urkixo

EHNE

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

 

_Argia

Cuatro lunas izenburua jarri diozu liburuari. Zer dela eta? Abuztuan elkarrizketa bat egin nion Kepa Fernandezi. Me- soterioma bat zuen berak, eta lau ilargi geratzen zitzaizkiola esan zidan. Azkenean Kepa ez zen denbora hori bizitzera iritsi. Bi ilargi eta erdiren bueltan hil zen, urriaren hasieran.

Modu askotan landu da

“Euskal Herrian 1.464 heriotza zenbatu ditut 1993tik hona, izebergaren punta baino ez dira”

Aiaraldeko hainbat kasu ere aipatzen dituzu lanean. Zein da egoera eskualdean? Eskualdean dauden enpresa garrantzitsu guztiek izan dituzte amiantoak eragindako heriotza kasuak. Guardian, Vidrala, Side- nor, Tubacex, Tubos Reunidos Labeak izan dituzten enpresa guztiek erabili dute material hori. ASVIAMIE amiantoaren aurkako elkarteko kide gehienak Aiaral- dekoak ziren hasiera batean.

diametroan 50.000 sartu daitez- ke. Ezinezkoa da erabateko se- gurtasuna bermatzea. Hortaz gain, eskolako beste zenbait tokitan ere amiantoa ze- goen (lorategietan, adibidez), eta enpresako kideek ez zuten ikusi. Udalak dio udan kenduko duela, ordura arte arriskua bere horre- tan utziaz. Hipokresia asko dago gai honekin.

Izan gaitezen zoriontsu

H amar urte igaro dira eskualdean ardu- rapeko kontsumo- ko lehen taldea sor-

tu zenetik. Kontsumoa ekintza politiko bilakatzearen ekimenak izan duen gaitasunari buruz ez- tabaidatu dugu REASen (Ekono- mia alternatibo eta solidarioen sarea) lehen kongresuan. Barrikada berriak aurkitu eta aurre egitera behartuak gau- de, hiritar izatea ukatzen digu- ten unetik kontsumitzaile huts bihurtzeko. Jakintsu handi batek esan zuen moduan, eredu ekono- miko bakoitzak bere banake- ta eta horniketa bide propioak ditu. Sekulako denbora galera izango litzateke ahalegintzea gaur egungo sistema ekono- mikoa duintzen eta bere inte- reserako sortu dituen bideak erabiltzen. Elikadura bada gainera, osasunarekin eta hezkuntza- rekin batera, munduko mer- katu-hobi berrietako bat; fun- tsezko sektore bat gainbalioa sortzeko gaitasun geroz eta txikiago baten barruan. Kapitalismoaren zapatilan dagoen harri txiki horrek bi- dea ireki diezaio, (eta horre- tan dabil) beste sektore ba- tzuetan garatzeko ekimenei. Gure kontsumoak ez gai- tzala konplize bilakatu. Bizi de- zagun bide berriak sortzeak ekartzen duen bizi-poza. Izan gaitezen errebelde, izan gaite- zen zoriontsu.

amiantoaren gaia: mediku ikus-

 

Zer nolako eragina izango du guzti honek etorkizunean? Handia. Estatu Espainiarrean 2001an debekatu zen amiantoa. Urte hartan material horrekin lan egiten zegoen langile batek baliteke hemendik eta 50 urte- ra arte sintomarik ez nabaritzea. Hori da enpresariek izan duten abantaila: jendea batzuk beran- duago hasi dela hiltzen. Lehen oso merkea zelako era- biltzen zen amiantoa. Orain apur bat garestiagoa da, leku as- kotan debekatu dutelako. Baina, debekuak debeku, ekoizpena ez da txikitu. 2 milioi tona inguru produzi- tzen dira urtero. Beste he- rrialde batzuetara erama- ten ari dira orain heriotza.

pegitik, sozialetik

Nondik jo-

rratu duzu zuk? Giza ikuspegi batetik landu

“Hipokresia

Langileen arazoez gain, amiantoa duten eraikinen afera ere hor dago. Hala da. Oso garrantzitsua da eraikinetan dagoen amiantoa kentzea. Baina hori ez da ia inon egin. Hor dugu Latiorroko Esko- laren kasua. Novotec arduratu zen Laudioko udal-eraikinetako amiantoaren inbentarioa egiteaz. Enpresa horrek egini- ko txostenean esa- ten da teilatuaren azpian fibroze- mentuzko plakak daudela. Ez da amiantoa ken- du, ezkutatu egin da. Hor dago. Amianto zuntzak oso txikiak dira, mili- metro bateko

dut. Sufritu dutenak, sufritzen ari direnak eta sufritzen jarrai-

tuko dutenak, horiek dira nire- tzat gai honetako ezinbesteko protagonistak. Liburuan 1.464 heriotza kon- tabilizatu ditut Euskal Herrian, 1993tik aurtengo azarora arte. Erabat kontrastatutako kasuak dira, baina ez daude denak. Hori da arazo nagusia, ezkutaketa handi bat dagoela. Nabarmendu behar da baita diru publikoarekiko iruzur bat dakarrela guzti honek, gaixota- sun profesional bat baduzu en- presa edo mutualitatea ardu- ratu behar delako pentsioa or- daintzeaz.

Enpresa ugariren izenak to- patu daitezke liburuan. Ez daude guztiak. Ezin nituen guztiak sartu, ezinezkoa zelako. Amiantoaren problematika- ren gako nagusietako bat bada noiztik ezagutzen den material horrek minbizia eragiten duela. Enpresariek beti diote ez zekite- la ezer, eta horregatik ezin zu- tela ezer egin. Material hori XIX. mendean hasi zen erabiltzen, oso balia- garria zelako beroa manten- du eta estrukturak indartzeko. Baina XX. mendearen Alema- nian zein Ingalaterran hasi zi- ren konturatzen pertsonengan eragina zuela. Auzitegi Gore- nak dio 1940 urtean jada baze- goela amiantoaren aurrean ba- besa izatea xede zuen legedia bat. Baina ez zen halako babe- sik eman.

asko dago amiantoaren gaiarekin”

“Sufritu dutenak, sufritzen ari direnak eta sufritzen jarraituko dutenak; horiek dira niretzat gai honetako ezinbesteko protagonistak”

sufritzen ari direnak eta sufritzen jarraituko dutenak; horiek dira niretzat gai honetako ezinbesteko protagonistak”

7 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

7 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea
7 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 8 _jendartea

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 8

_jendartea

Hasi dira Olentzero eta Maridomingi eskualdean euskara eta ilusioa zabaltzen

eta Maridomingi eskualdean euskara eta ilusioa zabaltzen Murga bisitatu zuten iragan asteburuan Olentzerok eta

Murga bisitatu zuten iragan asteburuan Olentzerok eta Maridomingik. / Laura Guerrero eta Itziar Urrutia

Hainbat ikastetxe eta plaza zeharkatuko dituzte Olentzerok eta Maridomingik datozen egunetan. Murgan eta Amurrion hasi dute ibilbidea. Euskara eta ilusio dakartzate opari.

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

Urtero bezala, aurten ere menditik jaitsiko dira Olentzero eta Maridomingi, herritar guz-

tien artean ilusioa, elkartasuna eta euskara banatzeko. Hasi dira dagoeneko eskualdeko hainbat txoko zeharkatzen, eta datozen egunetan ere beste horrenbes- te bisita egingo dituzte.

esatera-

ko, Murgan egon ziren Olentze- ro eta Maridomingi. Amurriotik ere pasa ziren, Gazte Alaiak tal- deko kideekin egoteko. Datozen egunetan zitak uga- rituko zaizkie, Aiaraldeko txo- ko askotan baitute hitzordua (2) :

Laudion, Artziniegan, Amurrion, Aiaran, Arakaldon, Arrankudia- ga-Zollon, Urduñan, Okondon edota Orozkon. Kasu batzuetan ikazkinak bertaratuko dira euren ordez, eta ume zein nagusi guz- tien gutunak jasoko dituzte.

Iragan (1) asteburuan,

Txondorrera bisita Datorren igandean (abenduak 18), aldiz, umeak izango dira Olentzero eta Maridomingi bi-

Murga eta Amurriotik pasa dira dagoeneko Olentzero eta Maridomingi, eta datozen egunetan Aiaraldeko gainontzeko txokoak bisitatuko dituzte

sitatzera joango direnak. Goiko- mendira bertaratuko dira, Olen- tzeroren etxea eta txondorra (3) ikustera. Irteera 10:45ean izan- go da eta 14:15ean itzulera. Au- tobuserako tiketak salgai daude dagoeneko Amurrioko Turismo Bulegoan.

Etxera deika Aipatutako bisita guztiez gain, lan estra bat ere egingo dute Olentzero eta Maridomingik:

etxera deituko diete hala eska- tzen duten ume zein nagusi guz- tiei, gabon zoriontsuak opatze- ko. Horretarako laudioko APILLe- ko kideak diren saltokietan to- patu daitezkeen kupoietako bat hartu eta bete behar da. Aben- duaren 23ra arte egongo dira deiak egiten.

Hiztegi lagungarria

Iragan (1) , pasa den / Hitzor- dua (2) , zita / Txondorra (3) , ikatza egiteko egiten den egur meta

_BISITAK

12.16 12.21 OSTIRALA ASTEAZKENA 18:00 LAUDIO Olentzero eta Maridomingiren ikazkinen bisita Ugarte Plaza 17:30
12.16
12.21
OSTIRALA
ASTEAZKENA
18:00 LAUDIO
Olentzero eta Maridomingiren
ikazkinen bisita
Ugarte Plaza
17:30 LAUDIO
Olentzero eta bere lagunak,
euskal mitologiari buruzko
umeentzako saioa
Basalarrina
12.17
12.23
LARUBATA
OSTIRALA
17:00 KEXAA
TXANGOA
Olentzeroren bisita
Arcos de Quejana-ko gaztelekua
9:45 OROZKO
Olentzeroren kalejira
Eskolatik
16:00 LUIAONDO
Olentzero eta Mari Domingiri
eskutitzak emateko aukera
Santo Domingo larrea
18:15 ARTZINIEGA
Olentzeroren jaia
Arteko Gure Ama Santutegian
9:45 OROZKO
Olentzeroren kalejira
12.18
Eskolatik
IGANDEA
10:45 AMURRIO
TXANGOA
Olentzeroren txondorrera bisita
Goikomendi
19:00 RAKALDO
Olentzero eta Maridomingi
Herriaren erdigunean
12.24
LARUNBATA
16:30 TERTANGA
Domëkero: Olentzero eta
Maridomingiri ongi etorria
egiteko txangoa
Tertanga Etxea
16:30 AMURRIO
Olentzerori ongi etorria
Felix Murga kalea
17:00 KEXAA
TXANGOA
Olentzeroren bisita
Arcos de Quejana-ko gaztelekua
17:00 LUIAONDO
Olentzerori harrera
Zubibarritik irteera eta
frontoian harrera
17:00 OROZKO
18:00 ARTZINIEGA
Ikazkinaren helduera eta
Olentzerorentzako gutunen
bilketa
Museo Etnografikoan
Olentzeroren kalejira
Nagusien egoitzatik
17:30 URDUÑA
Olentzero eta
Maridomingiren kalejira
12.20
Hirigunean
ASTEARTEA
17:00 MENAGARAI
Olentzeroren bisita
Eskola
17:30 ARRANKUDIAGA-ZOLLO
Olentzero eta MaridomingirI
ongi etorria
17:30etan Garondotik jaitsiera
eta 18:00etan frontoian
12.21
ASTEAZKENA
17:30 LAUDIO
Olentzero eta bere lagunak,
euskal mitologiari buruzko
umeentzako saioa
Basalarrina
18:15 LAUDIO
Olentzero eta
Maridomingiren kalejira
La Milagrosa eskola
paretik abiatuta, Herriko
Plazaraino
18:15 ARTZINIEGA
Olentzeroren kalejira
Geltoki Plazatik
12.20
12.25
ASTEARTEA
IGANDEA
17:00 MENAGARAI
11:30 AMURRIO
Olentzeroren bisita
Olentzeroren bisita
Eskola
Nagusien Etxea

_jendartea

9 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

9 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea Aniztasun funtzionalaren eta sexuaren artean, “dena
Aniztasun funtzionalaren eta sexuaren artean, “dena egiteke” Koldo Gilsanz PSIKOLOGOA _Hankamotz Udan aurkeztu
Aniztasun
funtzionalaren eta
sexuaren artean,
“dena egiteke”
Koldo
Gilsanz
PSIKOLOGOA
_Hankamotz
Udan aurkeztu zuen Iñigo
Martinez Sagastizabalek
“Yes, we fuck!” filma
kataluniarra Orbeko Etxean.
Aniztasun funtzionala duten
pertsonen sexualitatea du
hizpide dokumentalak. Alor
horretan eskualdean “dena
egiteke” dagoela dio.
Euskararen mugak
E uskararen Egunari
buruz amama bate-
kin berbetan, Aiaral-
dea euskalduntzeko
oraindik lan galanta falta zai-
gula komentatu nion. “Dagoe-
neko asko hedatu da euska-
ra!” esan zidan eta bere haur-
tzaroko egoera azaldu zidan:
Dantza inklusiboa jorratzen du baita Iñigo Martinez Sagastizabalek, “Quebradas e imperfectas” ikuskizunarekin. Argazkia: 10 sentidos jaialdia
ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares
Apenas jorratutako gaia da
aniztasun funtzionalaren eta se-
xualitatearen arteko harrema-
narena, are gutxiago Aiaraldean.
Hori argi du Iñigo Martinez Sa-
gastizabal laudioarrak. “Krista-
lezko hezurren gaixotasuna” be-
zala ezagutzen dena du berak, eta
gurpildun aulkian dabil horrega-
tik. “Sexu beharrizanak dituen eta
aniztasun funtzionala duen aiaral-
dear batek sexologo batengana jo
dezake gehien jota. Ez dago, nik
dakidala, gaia jorratzen duen era-
kunderik”, azaldu du.
Bartzelonaraino mugitu behar
izan zuen Martinezek mota ho-
rretako eragile bat ezagutzeko.
“Txundituta (1) ” geratu zen hirian
dagoen mugimenduarekin. “Bi
elkarte nagusi daude, Tandem
Team eta Sex Asistent Catalun-
ya. Asistentzia sexuala eskubi-
de gisa aldarrikatzen dute biek,
eta sexu-laguntzaileen beharra
jorratzen (2) dute”.
filma horrek. “Proiektua egin-
go zutela ikusi nuenean kontak-
tuan jarri nintzen zuzendariekin,
prest nengoelako laguntzeko
edota pelikulan agertzeko”, oroi-
tu du Martinezek. Baina ordura-
ko grabaketa bazegoen eginda,
eta crowfunding kanpainan parte
hartzera mugatu zen laudioarra.
Hala ere, filmaren zuzendariak
ezagutzeko parada (3) izan zuen es-
treinaldiaren egunean, eta horre-
la bihurtu zen filmaren Euskal
Herriko enbaxadore. Izarran eta
Laudioko Orbeko Etxean aurkez-
tu du pelikula. “Jendea harritu eta
hunkitu egiten da proiekzioan, eta
eztabaida interesgarriak sortzen
dira”, ziurtatu du. Zenbait ikuslek
filmaren eszena “esplizitu” batzuk
kentzea proposatu dutela azal-
du du Martinezek, modu horre-
tan eskoletan jarri ahal izateko.
“Baina ni ez nago horrekin ados”,
gaineratu du, “ez da ezer bortitza
ikusten”.
Yes, we fuck!
“Sexu beharrizanak dituen
eta aniztasun funtzionala
duen aiaraldear batek
sexologo batengana jo
dezake gehien jota, ez
dago gaia jorratzen duen
inolako erakunderik”
“Dena egiteke”
Filmaren zuzendarietako ba-
ten beste proiektu batean ere
hartu du parte Iñigo Martinez Sa-
gastizabalek. Oraingoan, kama-
raren aurrean, “Vivir y otras fic-
ciones” filma luzea iragartzeko
esketxean. Aniztasun funtziona-
la duten beste pertsona batzue-
kin batera agertzen da Martinez
bertan. Horrelako egitasmoek
“gaia jendarteratzen (4) ” lagun-
tzen dutela uste du.
Hala ere, Aiaraldean dena dago
egiteke, laudioarraren iritziz.
“Ikusgarritasuna eman behar
zaio gaiari. Zerbait natural gisa
ikusi behar da aniztasun funtzio-
nala duten pertsonek euren sexu
nahiak azaleratzea. Muga asko
daude oraindik hausteke”.
Zuzendariak: Antonio
Centeno eta Raul de la
Morena
Urtea: 2015
Iraupena: 60 minutu
Filmaren “enbaxadore”
Dena dela, Martinezen iritziz,
alor horretan Katalunian egin
den gauzarik apurtzaileena ez
da erakunde batetik etorri, zine-
matik baizik. “Yes we, fuck!” do-
kumentalaz mintzo da.
Aniztasun funtzionala duten
sei pertsonen bizitza sexuala
erakusten du iaz estreinatutako
Sipnosia: Aniztasun fun-
tzionala duten pertsonen
sexualitatea jorratzen du
filmak, benetako sei isto-
rioren bidez.
Baranbion jaio zen guda au-
rretik eta nerabezaroa Urre-
xolan eman zuen, Orozkon.
Garai hartan, Baranbion
eta Amurrion ez omen zen ia
euskararik erabiltzen. Oroz-
kon, ordea, euskara zen nagu-
si. “Muga oso argia zen. Uri-
biarteko etxekoak euskaldu-
nak ziren. Altube ibaian gora
ehunka metro eginda, Ber-
gantzako bidegurutzera heldu
eta bertan denak erdaldunak.
Nekez ulertzen zuten elkar as-
teburuetako merkatuetan!”.
Hala izanda, egia da euska-
ra dezente hedatu dela, gaur
egun Aiaraldean euskaldun
kopurua gora doa eta. Euska-
ra, aldiz, ez da neurri berean
plazara jalgi.
Honen arrazoia gaur egun-
go muga ikusezinak dira, hala
nola inertziarena (“gure ar-
tean beti egin dugu erdaraz”),
lotsarena (“nire euskara tra-
ketsaz esateko hobe erda-
raz”), zuhurtziarena (“besteak
agian ez dit ulertuko”) edo eta
alferkeriarena, besteak bes-
te.
“Bartzelonara iristean
zeharo txunditu
nintzen bertan dagoen
mugimenduarekin”
+BIDEOA:
Laudioko
Hiztegi lagungarria
Orbeko
Etxean
Txunditu (1) , harritu / Jorratu (2) ,
landu / Parada (3) , aukera / Jen-
darteratu (4) , sozializatu
eginiko
aurkezpena
Guda aurreko muga, etsai
handiak tartean, gure hiz-
kuntza maitatuz eta erabiliaz
gainditu genuen. Gai izango al
gara egungo muga ikusezin
hauek ere gainditzeko?
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 10 _kultura Manuel de Mezcorta: Artziniegako prokuradore

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 10

_kultura

Manuel de Mezcorta: Artziniegako prokuradore euskalduna 1682an

Manuel de Mezcorta: Artziniegako prokuradore euskalduna 1682an

1682an eztabaida bat egon zen Artziniegako ermandadeko prokuradorea euskaldun elebakarra zelako. Batzarrean parte hartzeko gaztelania jakitea derrigorrezkoa izatea erabaki zuten orduan, isunen mehatxupean.

Luis

Vil

 

ZINEMAGILEA

ERREDAKZIOA I Xabi Zalbide Etxeberria

 
Euskararen inguruko gorabehera hori jasotzen da batzarraren aktan. Argazkia: Artziniegako Udal Artxiboa

Euskararen inguruko gorabehera hori jasotzen da batzarraren aktan. Argazkia: Artziniegako Udal Artxiboa

_Kamerinoa

Duela 334 urte, 1682ko aza- roaren amaieran, Santa Katalina- ko Batzar Nagusia egin zen Gas- teizko San Frantzisko komentuan, urtero lez (1) . Ermandade guztieta- tik joandako ordezkariak -prokura- doreak- batu ziren probintzian ez- tabaidatu, aztertu eta konpondu beharreko gaiez jarduteko. Bilera hilaren 18an hasi zen, eta astebete iraun zuen, hurrengo os- tiralera arte, ohi bezala. Hain zu- zen ere, batzarra amaitzeko egun bat falta zela -azaroaren 25ean, Santa Katalina egunean- hizkun- tzaren inguruko gorabehera bere- zi bat jaso zen bilkuraren aktaren zazpigarren puntuan, Hondarribi- ko inbasioari kontra egiteko erosi ziren armak non gorde eztabaida- tu ondoren. Testuan esaten da Artziniega- ko Ermandadeak batzar nagusi- ra bidalitako pertsonak ez zekie- la gaztelaniaz, eta horren ondo- rioz erabaki oso zehatza hartzen dela: aurrerantzean ermandadee- tako prokuradoreek hizkuntza hori ezinbestean jakin behar dutela. Aipatzen da, gainera, hala egin ezean isun bat jarriko zaiola er- mandadeari eta prokuradoreari berari. Ez zuen polemika handie- girik sortu erabaki horrek, Ara- maioko prokuradore Antonio de Zuazo y Mújica izan baitzen pro- testa egin eta kontra azaldu zen bakarra. Batzar Nagusietako artxiboko akta begiratuta deskubritu dai- teke zein den nor zen Artziniega- ko prokuradore hura: Manuel de Mezcorta.

Iritsi dira Gabonak

E ta iritsi dira Gabonak. Milaka urte dituen tra- dizio hori gure bizitze- tara atxikitzen da nahi-

taez, urtero-urtero. Beti galde- tzen diot nire buruari ea zer es- pero duen jendeak Eguberrieta- tik. Alde batetik, umeak daude, edozein sinesmenetik at daude- nak. Haur horiek espero dute- na da Olentzerok, Erregeek edo-

ta Aita Noelek ahalik eta opari gehien ekartzea. Beste aldetik, pertsona hel- duak daude, sinestun zein ez si- nestunak, denak tradizioak agin- tzen duen errituala jarraitzeko prest. Itxaropenak mugaraino eramanez beti, dena gehiegike- rian oinarritzen. Neurrigabeke-

rian baitago erritual hori oinarri- tuta. Ondoezak sortzen dituzten otorduak, kontu korrontea zintzi- likatzen duten opariak, eta aha- legin itzelak; espero diren irriba- rrea eta zoriontasuna manten- tzeko. Paradoxikoa da. Gabonak beste gauza bat izan beharko li- rateke sinestunen buruetan, bai- na sumatzen dut inork ez dakie- la zer diren Gabonak. Ez gauza bat ezta bestea ere. Argiak dau-

Gatazka hori gertatu zenean zera erabaki zen Batzar Nagusietan:

aurrerantzean prokuradoreek gaztelaniaz derrigor jakin beharko zutela

ez-kristauak zituzten pertsonak. Ez dago datu gehiagorik bere bi- zitzaz, soilik geroago sindiko-pro- kuradore ere izan zela Artziniegan, eta Artekalen bizi zela 1710ean. 1735eko uztailaren 20an hil zen Artziniegan bertan, 74 urterekin.

Lekukotasunaren balioa Esan gabe doa testu-txatal (3) labur horretan azaldutakoa oso datu baliotsua dela gure eskual- deko euskararen geografia histo- rikoa aztertzeko. Alde batetik era- kusten du maila sozial nabarme- neko pertsona batzuk ere euskal elebakarrak zirela, Batzar Nagu-

izan zituen. Hala, ia ehun urte ge- roago, 1770an, Laudioko prokura- dore Antonio de Aldaiturriaga ez zuten onartu, eta 10.000 marabe- diko isuna jarri zioten gaztelaniaz irakurtzen eta idazten ez zekiela- ko. Dena dela, badirudi isun hori bertan behera geratu zela, Laudio- ko Ermandadeak argudiatu zuela- ko ez zegoela eskakizun horiek be- tetzen zituen inor.

Euskararen aldeko jarrera Euskararen aldeko jarrera Ara- bako Batzar Nagusietan ere aurki- tu liteke. Esate baterako 1819. ur- tean, Laudio eta Aramaioko pro-

 

Anekdota horrek frogatzen du garai horretan bazeudela euskaldun elebakarrak maila sozial

nabarmeneko aiaraldearren artean

sietara joaten ziren pertsonek “ri- cos e abonados” izan behar zute- lako; eta ez zelako, ondorioz, edo- zein herritar izendatzen kargu ho- rretarako. Beste alde batetik, datuak ar- gia ematen dio Artziniega inguru- ko hizkuntzen auziari eta, aldi be- rean, eskemak hausten ditu, era- kusten baitu garai hartan, XVII. mendearen amaieran, maila so- zial handiko eta Artziniegan jaio- tako pertsona batek euskaraz bai-

kuradoreen eskariz euskara gor- detzen zen lekuetan hizkuntza hori zaintzea eta babestea erabaki zen, ikusita atzeraka zebilela etengabe. Testigantza gutxi dira gaur egun kontserbatzen direnak, euskarak administrazioan mendetan bizi izandako gutxiespenaren adieraz- garri. Alabaina, aldi berean oso ba- liotsuak dira euskararen historia- ren ikuspegitik.

de, zuhaitzak, jaiotzak

eta ilu-

Nor zen Manuel de Mezcorta? Agiri zehatz bati esker jakin dai- teke nor izan zen Manuel de Mez- corta. Artziniegako Udal Artxi- boan dago Manuel de Mezcortaren “expediente de limpieza de sangre” deritzona. Dokumentu horrek ar- gitzen du Manuel de Mezcorta San- ta Coloma izan zela 1682ko ekai- naren 28an prokuradore izateko tramiteak bete zituen pertsona.

sioa dagoela ere diote. Baina de- zepzioak ere daude, inoiz bete- tzen ez diren aurreikuspen eta hutsuneak. Beti dagoelako hor urtarrila, zeinetan errealitateak bere tokian jartzen duen berri- ro dena. Beti galdetuko diot nire burua-

 

ri zer espero duen jendeak Ga-

bonetatik. Dakidan gauza ba- karra da irabazi askoko erritua- la izango dela merkatarientzat, tenplutik kanporatuak izan ziren horientzat.

Gisa horretako agiriak beharrez- koak ziren kargu publikoak, erli- jiosoak, judizialak edo militarrak betetzeko; eta helburua zen kar- gu horietatik baztertzea arbaso

no ez zekiela. Manuel de Mezcortarekin jazo- takoa dela-eta, hartutako eraba- kiak –gaztelaniaz ez zekiten proku- radoreak ez onartzeak- ondorioak

Hiztegi lagungarria

Lez (1) , bezala / Gisa (2) , mota / Txa- tal (3) , zati

   
 

MUSIKA

  MUSIKA    
   

_kultur leihoa

_kultur leihoa

Punk, hardcore eta rap doinuak Gorrotoz Haziak taldearen lehen diskoan

Hamar kantuz osatutako dis- koa da, eta punk, hardcore zein rap doinuak uztartzen ditu Aiaral- deko taldeak. Hainbat kolabora- tzaileren ahotsak entzun daitez- ke diskoan: “Hechos veridicos” tal- deko Alexena eta Oihas Laluna- res eta Igor Arzuaga abeslariena.

Kepa Sojoren “Hileta” filma garaile Zaragozako Zinema Jaialdian

Kepa Sojoren “Hileta” filma garaile Zaragozako Zinema Jaialdian

Mankaos taldearen hirugarren lana aurkeztu dute

Mankaos taldearen hirugarren lana aurkeztu dute

Urtzi Odriozola

BIDEO-JOKOAK

Nintendo switch

ERREDAKZIOA I

ERREDAKZIOA I

JAIOTZA ERAKUSKETA Estatuko filma labur onena- ren saria irabazi du Kepa Sojoren “Hileta” lanak Zaragozako

JAIOTZA ERAKUSKETA

Estatuko filma labur onena- ren saria irabazi du Kepa Sojoren “Hileta” lanak Zaragozako Zine- ma Jaialdiaren XXI. edizioan. Lor- pen garrantzitsua da hori, Goya sarietarako nominazioa lortzeko lehen pausoa baita askorentzat. Aipatzekoa da baita, sari hori lor- tuta, prestigio handiko beste lan batzuen aurretik geratu dela zi- nemagile laudioarraren pelikula. “Timecode” filma da horren adibi- de. Sojoren lanaren atzetik geratu zen pelikula hori Zaragozan, Can- nesen garaile atera eta Oscarre- tarako aurre-hautatua izan arren. 2016ko apirilean estreinatu zenetik estatuko zein nazioarte- ko hogei jaialdi ingurutan hauta- tu dute Sojoren filma, eta lau sari lortu ditu momentuz.

Lan berria argitaratu du Man- kaos taldeak, “Clavado” izenare- kin. Taldeko kideak arduratu dira diskoaren grabaketa eta ekoiz- pen prozesu osoa aurrera ate- ratzeaz. 2001ean argitaratu zuen rock talde laudioarrak bere lehenbi- ziko erreferentzia: “Al adulto”. Hamabi urte beranduago plaza- ratu zuten euren bigarren dis- koa: “Memoria de la proceden- cia”. Oraingoan, baina, taldearen zaleek hiru urte baino ez dituzte itxaron behar izan abesti bildu- ma berriaz gozatzeko. Taldearen bandcamp kontuan entzun daitezke abesti guztiak. Hala ere, formatu fisikoan ere eskuratu daiteke diskoa, lau eu- roren truke.

“Erakusketak ez du parekorik munduan, 1.827 jaiotza bildu ditugu”

Datorren urteko martxoan aterako omen du Nintendo etxeak kontsola berria. Sare sozialetan bolo-bolo diotenez, duela lau urte atera zuten mahai gaineko Wii U kontsola “hilda” omen dago dagoeneko eta kon- painiak irabaziak izaten jarraitu nahi badu, zerbait berria eskai- ni beharra omen dauka. Oraindik ere emankorrak iza- ten ari diren 3DS (2011ean argi- taratua) eta 2DSari (2013an ar- gitaratua) etekina ateratzen ari da azken aldian Pokemon Sun eta Moon bezalako jokoen bitar- tez, baina olatua apaltzen ari da nonbait. Apustu berri horrek Switch izena du eta mahai gaineko kon- tsola eta kontsola eramanga- rri baten hibridoa izango da. Hau da, eramangarria izango den oi- narrizko zati bat izango du, non “gadget” edo gailuak konektatu ahal izango zaizkion. Gailu ho- riek aginteak edota mahai gai- neko oinarri bezala erabiltzeko konektorea izan daitezke. Horrek askatasuna emango dio jokalariari kontsolaz egon- gelako telebista panoramiko eta sofaren goxotasunean edo- ta edozein kale bazterretan go- zatu ahal izateko. Ikusteke geldituko zaigu zein beste gailu ezberdin eta berri konektatu ahal izango zaizkion kontsola honi. Nintendo ezagu- tuta ziur zerbait berria aterako duela! Bitartean, promozioko bideo bat eta konferentzia bateko ar- gibide batzuk besterik ez dakiz- kigu. Pixkanaka argitzen ari da hainbeste aipatua izan den Nin- tendoren etorkizun handiko NX kontsola hori zertan gauzatu- ko den.

TERESA LAFRAGUA ALVAREZ (Artziniega, 1956) ur- teak daramatza “Munduko Jaiotzak” erakusketa an- tolatzen Santxotena Museoan.

Jaiotzak” erakusketa an- tolatzen Santxotena Museoan. Teresa Lafragua Alvarez da erakusketaren antolatzaile

Teresa Lafragua Alvarez da erakusketaren antolatzaile nagusia. / Teresa Lafragua

 
Aketza Merino HISTORIALARIA _Lurpetik Amurrioko Bataila (1833)

Aketza Merino

HISTORIALARIA

_Lurpetik

Amurrioko Bataila (1833)

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

1833ko urrian hasi zen lehen Karlistada. Azaroan karlistek batai- la batzuk galdu zituzten, eta borrokalari asko etxera bueltatu ziren indultu bati esker. Egoera larrian zegoen kausa karlista Gaztela eta Euskal Herriko mendebaldean. Baina, abenduaren hasieran, Gregorio de la Torre buruzagi karlis- tak 260 pertsona bildu zituen Arratian, Juan Antonio de Goiri, Lán- gara eta Juan Antonio de Verastegui “El Luqui” buruzagiekin batera. Egun batzuk geroago, Orozkora pasa ziren. Bitartean, Francisco Li- nage koronel liberala zegoen Amurrion, Aiaraldea kontrolpean zeu- kana, baina bere indar militarrak nahiko eskasak ziren: 120 karabi- nero eta zaldizko batzuk zituen bakarrik. Hau jakinda, La Torrek Li- nage ustekabean harrapatzea erabaki zuen. Gauez abiatu ziren karlistak Orozkotik eta Amurrio erasotu zuten abenduaren 17ko egunsentian. La Torre bere helburua lortzear egon zen: Linage ohearen azpian ezkutatu zen karlistak bere bila joan zi- renean, eta soldadu liberalak erdi-jantzirik atera ziren kalera borro- katzera. Linage karabineroekin elkartu zen herriko plazan (horrela agertzen da dokumentazioan, gure ustez eliza eta Urrutiako jaure- giaren arteko gunea izango litzateke) eta, zaldizkoekin batera, Bilbo- ko bidetik eraso egin zuten. Karlistek atzera egin zuten, baina herritik oso gertu indartu ziren, eta berbertatik tiro egin zieten liberalei. Be- raz, Linage eta bere indarrak Amurriora itzuli ziren, eta karlistak be- rriro Orozkora.Gregorio de la Torre buruzagi karlista ez zen Orozko- ra bueltatu. Errege Bidean hilda topatu zuten. Baina inoiz ez da ja- kin karlistek nahi gabe tirokatu zuten ala Linageren zalditeriak aka- batu zuen.

Aurten ere Munduko Jaiotzen erakusketa antolatu duzue Ar- tziniega Museoan. Zer nobedade dakartza? Aurten 1.827 jaiotza ditu era- kusketak, iaz baino 200 gehia- go. Erakusketa hau bakarra da munduan, hori esaten didate na- zioartean dauden erakusketak ikertzen dabiltzanek. Eta hemen daukagu, Artziniegan. Gehiago baloratu beharko litzateke, ez baita uste bezain ezaguna.

Nola iritsi zarete 1.827 jaiotza izatera? Duela 18 urte hasi ginen era- kusketa hau egiten, Bozateko Go- rrienea museoan. Jendeari eki- mena gustatzen zitzaiola ikusi ge- nuen orduan, eta geroz eta jaiotza gehiago lortzen hasi ginen, gure kabuz edota munduan zehar bi- daiatzen duten senide eta lagunen laguntzarekin. Egiten ditugun bi-

daiak baliatu egiten ditugu tokian tokiko artisauekin kontaktatu eta jaiotzak enkargatzeko.

Bisita gidatuak egiten dituzue. Zer nolako harrera jasotzen ari zarete bisitarien aldetik? Bisitariak harritu egiten dira erakusketa ikusten dutenean. Jen- de gehiena bisita labur bat egite- ko intentzioarekin sartzen da mu- seora, baina jaiotza guztiak ikus- teko ordu bat baliatu behar da gu- txienez. Normalean ordu eta erdi igarotzen dute esposizioan. Jen- dearen harridura hori da erakus- keta prestatzera motibatzen zai- tuena. Bi hilabete behar izaten di- tugu erakusketa osoa munta- tzeko. Herrialde askotako piezak ditugu: Hego Amerikakoak, Indo- nesiakoak, Europakoak zein Espai- niako hainbat Autonomi Erkide- goetakoak. Errusiako jaiotza ugari ditugu aurten, 20 inguru.

   
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 12 _kirola SASKIBALOIA   FUTBOLA “Euskadiko

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 12

_kirola

SASKIBALOIA

 

FUTBOLA

“Euskadiko Selekzioko eta Zaraobe Klubeko

Klasifikazioko liderra da CD Orduña, 9 partidu jarraian irabazita

partidak uztartuko ditut aurrerantzean”

Eginkizun bikoitza izango du hemendik aurrera RICHIS OMORUYI (Amurrio, 2003) saskibaloi jokalariak. Zaraobe Saskibaloi Klubeko partidak Euskadiko Selekziokoekin uztartu beharko ditu, bi taldeetan arituko baita.

ERREDAKZIOA I

ERREDAKZIOA I

Sei urte zituenetik dabil Richis Omoruyi saskibaloian jokatzen. Argazkia: aiaraldea.eus

Sei urte zituenetik dabil Richis Omoruyi saskibaloian jokatzen. Argazkia: aiaraldea.eus

Baina infantil kategoriara pasa nintzenean pibot bezala hasi nintzen jokatzen, eta postu horretan nabil gaur egun. Pibo- ta izateko altuera apur bat izan behar duzu, baina baita mugi- kortasun asko ere.

Nondik datorkizu saskiba- loiarekiko zaletasuna? Saskibaloia baino lehen ba- lleta egiten nuen, egun batean gehiago ez egitea erabaki nuen arte. Orduan amak esan zidan kirolen bat egin beharko nuela. Nire lagun batzuk saskibaloian aritzen ziren eta nire nebak eta nire aitak ere entrenatzen zu- ten. Horregatik hautatu nuen ki- rol hori. Gustura nago saskiba- loian, eta ondo moldatzen naiz.

Saskibaloi talde ugari daude eskualdean. Maila altua dago? Maila ona dago. Ez dugu Lau- dioko klubaren aurka jokatu, baina onak izango direlakoan nago. Zaraoben, baina, ni naiz 2003an jaiotako jokalari baka- rra. Urte bat gehiagoko jokala- riekin jokatu behar izaten dut.

0-2 garaitu zuen CD Orduñako gi- zonezkoen taldeak Durangoko Bi- kainak. Honekin 9 dira urduñarrek jarraian irabazi dituzten partiduak, eta liderrak izatea ahalbidetu die horrek.

FUTBOLA

Lehen postutik puntu batera kokatu da Altzarrate

ERREDAKZIOA I Puntu bat gehiago baino ez du behar Altzarrate Kirol Elkartearen

ERREDAKZIOA I

Puntu bat gehiago baino ez du behar Altzarrate Kirol Elkartearen

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

 

A taldeak ligako lehen postuan ko- katzeko. Lakua B taldearen aurka- ko partidan 0-3 irabazi ostean lor- tu du Laudioko taldeak posizio hori.

TXIRRINDULARITZA

Euskadiko Selekzioarekin aritzeko hautatu berri zaituzte. Nolatan? Euskadiko Torneoa eta gero aukeratu zituzten selekziora- ko jokalariak. Behatzaileak (1) joa- ten dira torneoko partideta- ra, eta eurek hautatzen dituzte. Hamazazpi neska hartu gintuz- ten lehenbizi, eta hamabi geratu gara azkenean.

“Sei urterekin hasi nintzen saskibaloian jokatzen. Balleta egiten nuen ordura arte”

Aurreko asteburuan Asturia- sen egon ginen, torneo batean. Beste bi selekzioren aurka joka- tu genuen bertan. Datozen asteetan ere beste hainbat partida izango ditugu. Miranda de Ebrora joango gara, eta selekzio guztietako kideak batuko gara gero; Murtzian edo Andaluzian, oraindik ez dago zehaztuta (3) .

Eta Zaraoberekin?

Alde handia dago zure adine- koekin edo urte bat gehiagoko kideekin jokatzearen artean? Alde apur bat bai, badago. Euskadiko Selekzioarekin nire adineko jokalariekin nabil entre- natzen, eta aldea nabaritzen da.

Emakume gutxi daude saski- baloian? Geroz eta gehiago gaude. Klu- bek ate irekien jardunaldiak egi- ten dituztenean neska asko ber-

Astanan arituko da Aritz Arberas, prestatzaile fisiko gisa

 

Pozik hautaketarekin? Bai, noski.

“Geroz eta emakume gehiago gabiltza saskibaloian jokatzen”

Aurreko astean ez genuen partidarik izan, baina datozen asteetan batzuk izango ditugu. Zaraoberekin soilik larunbate- tan izaten ditugu norgehiago- kak (4) . Apurka-apurka entrenamen- duen bidez hobetzea da gure as- moa.

taratzen dira, eta talde ugari sortzen dira horrela.

ERREDAKZIOA I

ERREDAKZIOA I

Zaraoberekin entrenatzen ja- rraitzeko asmoa daukazu? Bai. Euskadiko Selekzioarekin igandeetan baino ez dugu entre- natuko. Duela bost aste hasi gi- nen horretan, eta pozik nago. Maila altua dago. Zaraoberekin

Zer nolako harremana duzu selekzioko beste jokalariekin? Ona. 2015ean elkarrekin egon ginen txapelketa batean, eta oso ondo moldatzen gara gure artean.

astelehen, asteazken eta ostira- letan entrenatzen dut. Posible izango dut biak -Selekzioa eta Zaraobe Kluba- uztartzea (2) .

Hasi zarete selekzio gisa par- tidak jokatzen?

 

Urteak daramatzazu saskiba- loian jokatzen. Bai, sei urterekin hasi nintzen. Benjaminetan hasi nintzenean ez nuen postu konkreturik tal- dean.

Hiztegi lagungarria

AmurriokoAritzArberasfitxatu du Astana Team txirrindulari tal- deak. Denboraldi osorako kontra- tua sinatu du prestatzaile fisikoak Kazakhstango Gobernuak babes- tutakotxirrindularitzataldearekin. Skydive taldean aritu zen iaz.

Behatzaile (1) , ikuskatzaile / Uztar- tu (2) , batu, aldi berean egin / Zehaz- tuta (3) , konkretatuta / Norgehiago- ka (4) , lehiaketa

 

_kirola

13 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

_kirola 13 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

ZIKLOKROSSA

Podiuma zapaldu dute Iñaki Guaresti, Iosu Isasi eta Luisa Ibarrolak

zapaldu dute Iñaki Guaresti, Iosu Isasi eta Luisa Ibarrolak Lehen postua lortu zuen Iñaki Guarestik Asteasun.

Lehen postua lortu zuen Iñaki Guarestik Asteasun. Argazkia: Aiarako T.E.

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

Hainbat garaipenez gozatzeko aukera izan du azken egunetan Aia- rakoTxirrindulariElkarteak.Iragan abenduaren 8an Iñaki Guaresti ba- ranbioarraklehenpostuaeskuratu zuenAsteasun(Kadetekategorian), Ziklokrosseko Euskal Koparen bai- tako lasterketan. Mikel Beraza ha- margarren kokatu zen proba be- rean. Igorren jokatu zen Euskal Ko- paren azken lasterketa, igandean.

Iñaki Guarestik hirugarren bukatu zuen sailkapen orokorrean. Iosu Isasi aiararrak, berriz, txa- pela eskuratu zuen iragan larun- batean Elorrion jokatutako Espai- niako Kopan. Luisa Ibarrola txirrindulari sa- ratxoarrak, bere aldetik, bigarren postua lortu du Challenge Euska- di-Basque Country ziklokross txa- pelketan (Junior kategorian).

HERRI LASTERKETA

Larunbatean egingo da Amurrion Berdintasunaren Aldeko Lasterketa

egingo da Amurrion Berdintasunaren Aldeko Lasterketa ERREDAKZIOA I Abenduaren 17an (larunbata) os - patuko da

ERREDAKZIOA I

Abenduaren 17an (larunbata) os- patuko da Amurrion Berdintasuna- ren Aldeko Herri Lasterketaren V. edizioa. Lau lasterketa izango dira guztira, mistoak laurak. Adin-txiki- koek lasterketaren egunean ber- tan eman ahalko dute izena, pro- bak hasi baino 30 minutu lehena- go. Adin nagusiko parte hartzai- leek, baina, aurretik eman beharko dute izena www.sailkapenak.com web-orrialdean. Zaraobe Saskibaloi Klubeko nesken taldeko kideak izango dira lasterketaren aurtengo edizioko omenduak.

kideak izango dira lasterketaren aurtengo edizioko omenduak. [ ARGAZKI GALERIA ] Laudioko Ibar Krosa: Laudioko Ibar

[ ARGAZKI GALERIA ] Laudioko Ibar Krosa: Laudioko Ibar Krosaren

XXXII. edizioa egin zen Ellakuriko zelaietan iragan igandean. Eskualdeko zein kanpoko ehunka korrikalarik hartu zuten parte. Argazkia: Oinkariak

ehunka korrikalarik hartu zuten parte. Argazkia: Oinkariak [ BIDEOA ] Aiaraldeko borrokalariak Lasesarreko kiroldegian

[ BIDEOA ] Aiaraldeko borrokalariak Lasesarreko kiroldegian: Dani

Tojo laudioarrak emaitza nulua lortu zuen, hiru round oso parekatu egin zituelako. Beñat Agirre orozkoarrak galdu egin zuen borroka.

emaitza nulua lortu zuen, hiru round oso parekatu egin zituelako. Beñat Agirre orozkoarrak galdu egin zuen
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 14 _Herriko plaza

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 14

_Herriko plaza

_agurrak Bidali zorion agurra egunkaria@aiaraldea.eus helbidera urtarrilaren 6a baino lehen. Interneten zuzenean argitaratu ditzakezu aiaraldea.eus-eko komunitatean.

argitaratu ditzakezu aiaraldea.eus-eko komunitatean. Arkaitz eta Endika Zorionak Arkaitz eta Endika zuen 8.

Arkaitz eta Endika

Zorionak Arkaitz eta Endika zuen 8. urtebetetzean! Izugarri gozatu urtarrilaren 5ean! Etxekoak

urtebetetzean! Izugarri gozatu urtarrilaren 5ean! Etxekoak Irune Zorionak Irunetxu! Poztasun handiarekin ospatu zure

Irune

Zorionak Irunetxu! Poztasun handiarekin ospatu zure 16. urte- betetzea!

Monica eta Itzitxu

ospatu zure 16. urte- betetzea! Monica eta Itzitxu Iñaki Urteak aurrera egin eta zu beti bezain

Iñaki

Urteak aurrera egin eta zu beti bezain fin! Agur eta ohore 27 ur- teei Iñaki agure.

Patrizioak

fin! Agur eta ohore 27 ur- teei Iñaki agure. Patrizioak Nayel Zorionak Nayel! 8 urte jada

Nayel

Zorionak Nayel! 8 urte jada gure ondoraetorrizinela.Jarraituhorren maitagarria izaten! Muxuak! Familia

maitagarria izaten! Muxuak! Familia Urtzi Zorionak Urtzi txikia zure 5. urte-

Urtzi

Zorionak Urtzi txikia zure 5. urte-

betetzean!Orainbezainbihurriaiza-

ten jarraitu!

Familia

_denborapasak

ten jarraitu! Familia _denborapasak ERRAZA Z A I L A DENBORAPASEN SOLUZIOAK Sudoku,

ERRAZA

ten jarraitu! Familia _denborapasak ERRAZA Z A I L A DENBORAPASEN SOLUZIOAK Sudoku,

ZAILA

ten jarraitu! Familia _denborapasak ERRAZA Z A I L A DENBORAPASEN SOLUZIOAK Sudoku, hitz-gurutzatu eta hitz

DENBORAPASEN SOLUZIOAK

Sudoku, hitz-gurutzatu eta hitz gezidunen soluzioak web-gunean ikusgai: http://www.aiaraldea.eus/users/denborapasak

Sudoku, hitz-gurutzatu eta hitz gezidunen soluzioak web-gunean ikusgai: http://www.aiaraldea.eus/users/denborapasak

_horoskopoa

http://www.aiaraldea.eus/users/denborapasak _horoskopoa TARTALO 01.20 - 02.18 Zergatik eskatzen diozu dena Olen-
http://www.aiaraldea.eus/users/denborapasak _horoskopoa TARTALO 01.20 - 02.18 Zergatik eskatzen diozu dena Olen-

TARTALO

01.20 - 02.18

Zergatik eskatzen diozu dena Olen- tzerori, Mari Domingiren eskutan ezer utzi gabe? Urtero espero ze- nuena jaso ez duzulako Gaboneta- ko magia desagertu da zuretzat, saia zaitez beste pertsonai magi- koengan konfiantza izaten!

HERENSUGE

03.21-04.20

Garai berezia heltzear dagoen honetan detailetxoen bila zaude, baina dendetan sartzen zaren bakoitzean giroa ikusita kexatu egiten zara, jendearen zalaparta da nagusi. Utzi biraoak botatzeari, berandu zabiltza beti.

da nagusi. Utzi biraoak botatzeari, berandu zabiltza beti. BASAJAUN 05.21 - 06.20 Hiru puntako askal batekin,

BASAJAUN

05.21 - 06.20

Hiru puntako askal batekin, sakatrapua bailitzan ezti-lapiko handisko bati barrua uts-uts ein neutsan. Bazkari eta afarietan eskuzabalagoa izaten ikasi beharko zenuke, urtero zara platera bukatzen duena.

ikasi beharko zenuke, urtero zara platera bukatzen duena. GAUEKO 07.21 - 08.21 Oporrak, oporrak, Gabon oporrak!
ikasi beharko zenuke, urtero zara platera bukatzen duena. GAUEKO 07.21 - 08.21 Oporrak, oporrak, Gabon oporrak!

GAUEKO

07.21 - 08.21

Oporrak, oporrak, Gabon oporrak! Utzi lantxoak, dira Gabonak! Trimestrea zein lauhilabetekoa bukatuta, har itzazu beharrezkoak dituzun egun libreak! Ikasketek eta oporrak bat egin behar dute, denbora nahikoa dago familia, aisia eta lana eguneratzeko.

AKERBELTZ

09.23 - 10.22

Gorroto dituzu Gabonak. Olentzerori zein familiari urtero oparitzen diezu nazka aurpegi berdina. Inor ez da zortearekin jaiotzen, zortea landu egiten da. Aurpegi hori jasotzen dutenak dira horretan beti laguntzen dizutenak.

ZIRIPOT 11.23 - 12.20 Ez zaitez gozoki eta ardoarekin pasa jaietan. Ondo dago dieta osa- suntsua 11.23 - 12.20 Ez zaitez gozoki eta ardoarekin pasa jaietan. Ondo dago dieta osa- suntsua noizbehinka apurtzea, bai- na pertsonai mitologiko berri ba- ten bihurtu nahi duzu ala? Sua fal- ta zaizu gero!

GALTZAGORRIAK

02.19-03.20

Materialtasunetik ihesi bazaude zer- gatik ez dituzu sentimenduak adie- razten? Gabonak ez ezik hainbat gau- za zoragarri sentiarazi dizute gura- soek. Zergatik ez duzu zure maitasu- na opari bihurtzen haiek zuri entre- gatutakoa bueltan emanez?

LAMIA

04.21 - 05.20

Zergatik zara beti ikatzaren beldur? Bizitzaren isla baino ez da ikatza. Garai ilunak garai gozo eta baliodunak dakartzate bukaeran. Iluntasuna egon behar da argia egon dadin. Sentimendu kontrajarriak dira gehien erakutsiko dizutenak.

BASANDERE

06.21 - 07.20

Nik ere eskaritxo bat gure ikazkina- ri, maitasuna nahi dut, maitasuna nahi dut niretzat opari. Zure nahi eta beharrak ez daude soilik magiaren esku. Sentitu ahal izateko sentitze- ko nahia egon behar da, bihotza arin- duaz eta barkamenari lekua utziaz.

JENTILAK

08.22 - 09.22

Ez itzazu Gabonak madarikatu. Go- goan izan eguberriko bezperan ikaz- kinarekin amets egiten zenuela, jos- tailu berriak eta karamelu goxoen zain zeundeneko zirrara eta gogoa. Zergatik ez duzu gau bakar batean behintzat errealitatea ahazten txiki- tako ametsetan murgiltzeko?

MARI

10.23 - 11.22

Jai handia da gaur herrientzat, jai izan bedi bai guztientzat, elkarturik maiteki senideentzat. Har ditzagun jaiak bar- ne-gatazkak baretzeko eta merezi dutenekin konplitzeko une gisa. Urte berria akatsen bat zuzentzeko erabili ezazu eta… urte berri on!

SUGAAR

12.20 - 01.19

Elurra teilatuan ikusteko zain bazau- de jai daukazu! Loreak loratzear dau- dela ematen du. Munduko beste pun- tan gertatzen den bezala bikinian os- patzen bukatuko ditugu hurrengo Ga- bonak hori bai magia zuretzat, ezta?

_irakurlearen txokoa

15 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

_irakurlearen txokoa 15 61. ZENBAKIA /// 2016ko abenduaren 15a /// Aiaraldea

_agenda

12.15

OSTEGUNA

16:45 OKONDO

HITZALDIA

“Compartimos”,

euskararen erabilera

Eskola

17:00 URDUÑA UMEENTZAKO EKINTZA Irakurle kluba, ipuinak, askaria, tailerrak Alondegia

17:00 AMURRIO

HITZALDIA

Banku zerbitzuak

Nagusien Etxea

19:00 LAUDIO HITZALDIA Oroimen historikoa, etorkizuna eraikitzeko Erabilera anitzeko aretoa

19:00 MENAGARAI

KONTZERTUA

Itzalde abesbatza

Eskola

12.16

OSTIRALA

16:30 MENAGARAI

KONTZERTUA

Eskutxiko Ahotsak

Eskola

17:00 MENAGARAI

TAILERRA

Scrapbooking, argazki

albumak egiteko

Bolatokia

17:00 URDUÑA TAILERRA Gabonetako apaingarriak Gaztegunea

17:30 URDUÑA

SARI BANAKETA

Gabonetako marrazki

lehiaketa

Alhondegia

18:00 URDUÑA

HITZALDIA

Urduña elikadura

burujabetzaren bidean

Gaztetxea

18:00 ARTZINIEGA TAILERRA Puntu tailerra gazteentzat Udaletxea

18:00 LAUDIO

UMEEN AISIALDIA

Liburuz liburu

Liburutegia

18:00 URDUÑA BOLA JOKOA VI. Gabonetako txapelketa Bolatokia

18:00 OROZKO JARDUNALDI TEKNIKOAK Abeltzaintzari buruz Donibane Aretoa

19:00 AMURRIO HITZALDIA Mateo Balbuena; krisialdiari buruz Kultur etxea

19:00 LAUDIO HITZALDIA 4 laudioar El rocion Kristalezko etxea

19:00 LAUDIO JARDUNALDIAK TTIPri buruzko hitzaldia, afaria eta olerki emanaldia Gure Aukera

19:00 LAUDIO KONTZERTUA Musika banda eta Arte On San Pedro parrokia

20:00 LAUDIO KONTZERTUA Xabi Basterra, Iskander Vesga La Meca taberna

20:15 AMURRIO GOSPEL KONTZERTUA New World Gospel Ensemble Amurrio Antzokia (12€)

21:00 URDUÑA AFARI BURUJABEA Tokiko produktuen afaria Gaztetxea

22:00 AMURRIO EUSKAL TRASH METAL Legen Beltza, Legalize Murder, Hilotz Burubio Kulturgunea

12.17

LARUNBATA

09:30 OKONDO

KONTZERTUA

Itzalde abesbatza

Parrokia

BERDINTASUN

TOPAKETAK

KONTZERTUA Itzalde abesbatza Parrokia BERDINTASUN TOPAKETAK 12.17 LARUNBATA Amurrioko Reforrean 10:00 Harrera 11:00

12.17 LARUNBATA

Amurrioko Reforrean

10:00 Harrera

11:00 Hitzaldia

12:00 Lantaldeak

14:30 Bazkaria

10:00 AMURRIO TENIS TXAPELKETA Umeentzako Gabonetako II. Tenis Txapelketa Zabaleko

11:30 LANTENO MARRAZKI LEHIAKETA Lehiaketa, sari banaketa Arte Eskola

11:00 MURGA

TAILERRA

Gabonetako paketeak

Kontzeju-Etxea

11:00 URDUÑA

BOLA JOKOA

VI. Gabonetako

txapelketa

Bolatokia

11:00 LAUDIO TAILERRA Polboroiak eta turroia Basalarrina

12:00 LAUDIO TAILERRA Gurasoentzako Tuppertoy Gaztelekua

12:00 OROZKO TERREÑA LEHIAKETA Azoka, terreña haragi dastaketa Herrigunea

16:15 AMURRIO PAREKIDETASUNA Berdintasun Lasterketa Juan Urrutia plaza

16:30 TERTANGA DOMËKERO Irakurle kluba, ipuin kontalaria, askaria Tertanga etxea

17:00 URDUÑA TAILERRA Gabonetako apaingarriak Gaztegunea

17:30 LAUDIO SORGIN ZAPATUAK Ituiño magoaren ikuskizuna, askaria Lamuza Parkeko Ludoteka

18:00 LAUDIO

ANTZERKIA

Hazten, ikastolako

ikasleen eskutik

Lanbide Heziketa

18:00 KEXAA

BOLA JAURTIKETA

Bolatokia

12.18

IGANDEA

08:00 AMURRIO

GAZTEEKIN

Mendiko teknikak

Valdezcarayn

Herrigunea

08:00 LAUDIO OXIGENOA EUSKARARI Baltzolara txangoa Institutua

10:00 LAUDIO

GABONETAKO AZOKA

Artisauak, dantzak

Aldai Plaza

11:00 KEXAA UMEENTZAKO TAILERRA Musikoterapia Arcos de Quejana Jatetxea

12:30 ARESPALDITZA

KONTZERTUA

Koral txikia

Herrigunea

17:00 LUIAONDO FAMILIA EKINTZA Ikuskizuna eta askaria Gizarte Etxea

17:00 URDUÑA

SARI BANAKETA

Gabonetako marrazki

lehiaketa

Alondegia

18:00 LAUDIO DANTZA ERAKUSTALDIA Itxarkundia taldea Kiroldegia

19:00 ZUHATZA

KONTZERTUA

Itzalde abesbatza

Parrokia

19:00 LAUDIO KONTZERTUA Andere abesbatza San Pedro eliza

12.19

ASTELEHENA

16:00 LAUDIO SUKALDARITZA IKASTAROA Sukaldaritza osasuntsua, Elena Jorrinen eskutik Zubiko Etxea

18:30 OROZKO IKASTAROA Estresa eta antsietatea kontrolatzeko Herrigunea

19:00 OKONDO

KONTZERTUA

Itzalde abesbatza

Nagusien egoitza

12.20

ASTEARTEA

16:00 LAUDIO SUKALDARITZA IKASTAROA Sukaldaritza osasuntsua, Elena Jorrinen eskutik Zubiko Etxea

_ezin galdu

osasuntsua, Elena Jorrinen eskutik Zubiko Etxea _ezin galdu pailazorik arrakastatsuenak bihar arituko dira “Tipi Tapa

pailazorik

arrakastatsuenak bihar arituko dira “Tipi Tapa Korrika” ikuskizun berria aurkezteko Bañueta Kiroldegian 18:00etatik aurrera. 3 euro balioko du sarrerak eta Euskara Zerbitzuak eta Ohitura Elkarteak antolatu dute.

PIRRITX,

PORROTX

ETA

MARIMOTOTS:

Euskal

antolatu dute. PIRRITX, PORROTX ETA MARIMOTOTS: Euskal LAUDIOKO X. HERRI KROSA: Urtarrilaren 29an izango da

LAUDIOKO X. HERRI KROSA: Urtarrilaren 29an izango da Laudioko Herri Krosaren X. edizioa. 27ra arte egongo da aurretik izena emateko aukera. Egunean bertan inskribatzeko aukera ere egongo da. Lamuza Plazan hasiko da proba, 10:30ean.

ZINEMA

12.17 LARUNBATA

“FLORENCE FOSTER JENKINS”

Laudioko LHUI 17:30ean eta 20:00etan (3€)

12.18 IGANDEA

“LA LEYENDA DE TARZAN”

Donibane Aretoa (3€)

“ZIKOINAK” Laudioko LHUI 17:30ean (3€)

“VAIANA” Amurrio Antzokia 17:30ean (3,60€)

“ESCISIÓN” Burubio Kulturgunea 18:00etan (2€)

“IGELAK” OROZKOKO DONIBANE ARETOA 19:00etan (3€)

“QUE DIOS NOS PERDONE”

AMURRIO ANTZOKIA 19:30ean

(4,8€)

“IGELAK” OROZKOKO DONIBANE ARETOA 19:00etan (3€) “QUE DIOS NOS PERDONE” AMURRIO ANTZOKIA 19:30ean (4,8€)
Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 16 _kontra aiaraldea.eus Txed Asier Rubio BERTSOLARIA

Aiaraldea /// 2016ko abenduaren 15a /// 61. ZENBAKIA 16

_kontra

aiaraldea.eus

Txed
Txed
Txed

Asier

Rubio

BERTSOLARIA

_Leihotik

JURGI IBARRETXE JIMENEZ

 

Euskaratik eta euskaraz

“Kalean musika jotzen aritzea ez da latza Hego Amerikan, badago horretarako aukera”

A benduak 8, motxi- la ganbaratik jaitsi eta arropa dorreak pila- tzen hasi naiz ohe gai-

JURGI IBARRETXE JIMENEZek (Laudio, 1975) urteak eman ditu Londresen, eta beste hainbat Hego Amerikan barrena bidaiatzen, kalean musika joz. Bere bizipenei buruzko dokumentala aurkeztu du: “La vida es un viaje”.

nean: bi praka, lau kamiseta, gal- tzerdi eta galtzontzilo andana, lo -zakua eta hotzik ez pasatzeko pare bat manta dira lehen pasa- dan bildu ditudanak.

ERREDAKZIOA I Txabi Alvarado Bañares

Zure bidaiei buruzko doku- mental bat aurkeztu berri duzu. Zer kontatzen du filmak? Txilen baditut lagun maputxe batzuk, eta denboraldi bat iga- ro nuen euren buruzagi ba- tekin. Oso tipo azkar eta argia da, eta asko idaz- ten du euren kultura- ri edota egitasmoei bu- ruz. Berak bultzatu nin- duen nire bizipenen in- guruko liburu bat idazte- ra, eta horri ekin nion. Horretan nabil orain. Londre- sen zein Hego Amerikan izandako

bizipe-

bilduko ditut liburuan. Baina do- kumentalaren ideia hemen sor-

kan. Nolakoa da bizimodu hori? Herrialdearen eta lekuaren araberakoa da. Perun eta Ekua- dorren leku turistiko asko daude, lan gutxi eginda diru asko lor- tzeko parada ematen dizutenak. Hiri handietan, berriz, alderantziz gertatzen da: lan pila egin behar duzu diru gutxi jasotzeko, eta os- tatuak garestiagoak dira. Baina kalean musika jotzen ari- tzea ez da bizimodu latza Hego Amerikan, badago horretarako aukera. Orain dela sei urte Bar- tzelonan egon nintzen, eta bertako poliziak bi gita- rra kendu zizkidan ka- lean jotzen aritzea- gatik. Hiri horretan jo ahal izateko lankide bat izan behar duzu polizia datorren behatzen egongo dena. Hego Amerikan ez. Bertan askatasun osoa dago kalean janaria saldu, musika jo edota antzerkia egite-

ko. Kalea denona da bertan, eta ez dago mugarik.

Egunak dira abenduaren 3ko ajea egunkarietako iritzi zutabee-

tu zen, Laudion. Bidaietan graba- tutako bideo ugari nituen, mate-

rial pilo. Liburua bukatzeko den- bora asko beharko dut, eta horregatik ideia ona iruditu zitzaidan bien bi- tartean dokumentala plazaratzea

Londresen zenuen “Radio Re- volución” proiektu musikala martxan jarri duzu berriz. Asmoa Londresen genuen bera da: Hego Amerikako doi- nuak jorratzea, hango eta he- mengo musikariekin. Kolonbiako bi perkusionista daude orain tal- dean, Urduñako Txato trikitilaria- rekin eta Murgako baxu-jole ba- tekin batera.

tan mintzagai ez dela, haize erro- tak mugitzen zituen haizea apal- tzen doa antza. Baina Euskal he- rriko gazte batzuen buruan, buel- taka dabil azken aldian. Izan ere, ez da kasualitatea alternatibak eraikitzeko bidean burutzen di- ren topaketa batzuetan 12 ildo- tik Euskararen ildoa hirugarren ildo aukeratuena izatea. Irudipe- na daukat badela gazte ehune- ko bat abenduaren 3a bezain be- rezia irudikatzen duena Barañai- neko zita. Protokolo guztietatik harago goazelako, hausnarketa eta ezta- baida egun gogorren ostean, aje- rik gabe pilak kargatuta etorriko garelako, herri hau euskaratik eta euskaraz eraikiko dugulako.

Kalean musika jo- tzeaz bizi zinen Hego Ameri-

Baduzu Hego Amerikara itzul- tzeko asmorik? Bai, gogo asko ditut itzultze- ko. Diru pixka bat aurreztu nahi dut, taldearekin joan ahal izate- ko. Argetinan autobus bat merke erostea izango litzateke asmoa, eta taldekideak bertan bidaiatze- ko atontzea, 3-6 hilabete bitarte- ko bira bat egiteko kontinentean barrena.

nak

eta taldekideak bertan bidaiatze- ko atontzea, 3-6 hilabete bitarte- ko bira bat egiteko kontinentean barrena. nak
eta taldekideak bertan bidaiatze- ko atontzea, 3-6 hilabete bitarte- ko bira bat egiteko kontinentean barrena. nak