Está en la página 1de 7
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA Working Paper 2016ko urriak 10

Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA

Working Paper 2016ko urriak 10

Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA Working Paper 2016ko urriak 10
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA Working Paper 2016ko urriak 10
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA Working Paper 2016ko urriak 10
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA 1. BBVk ARGENTARIA erosteko
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA 1. BBVk ARGENTARIA erosteko
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA 1. BBVk ARGENTARIA erosteko
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik
BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN
ATZETIK EGON ZENA

1. BBVk ARGENTARIA erosteko eragiketa huts bezala 1996an egin zen ahalegina ARGENTARIAk BBV xurgatzeko operazio moduan amaitu zen 2002an. BBVko funtsezko zuzendari eta akziodunen irteerarekin amaitu zen zentzugabekeria hori. Zentzugabekeria nabaria gainera, kontuan hartzen badugu bategiteko unean burtsaren kapitalizazioaren %28 baino ez zuela ordezkatzen ARGENTARIAk, BBVren %72ren aurrean.

2. BBVko exekutibo eta kontseilariak bat etortzen ziren eragiketa hau zentzugabekoa zela onartzeko orduan, BBVko Presidentearen salbuespenarekin, jakina. Eta zentzugabekeria horrek aurrera jarraitzeko arrazoiak azaltzeko orduan, bat datoz interpretazio guztiak gertatutakoaren ardura BBVren barneko pertsona baten esku uzteko: Emilio de Ybarra presidentea.

3. Pisuzko beste kontseilariekin kontatu gabe hasi zituen negoziazioak Emilio de Ybarrak. Gainera, Kontseilu eta exekutiboen irizpideen aurka bideratu zituen negoziazio horiek. Eta, azkenik, bategiteko akordioa onartzera derrigortu zituen bai exekutiboak bai eta kontseilariak ere.

4. Zergatik hartu zuen Emilio de Ybarrak jarrera hori, BBV eta bere akziodunen interesen ikuspegitik ulergaitza zena? Aurreratu dugunez, bi motatako erantzunak eman dira. Batzuen ustez, Ybarra engainatu zuten. Beste batzuen ustez, gehienen ustez, txantajepean jokatu zuen Ybarrak.

5. Hasiera batean, engainuaren teoriak, esan dugunez, ez du ematen oso sinesgarria. Negoziazio prozesua eta Ybarraren jarrera harrigarria denbora luzezko kontuak izan ziren. Edozein gaizki-ulertze eta edozein engainu zein interpretazio hutsune argitzeko behar zen baino denbora gehiago egon zen. Horra hor zergatik akziodunak, zuzendariak eta baita komunikabideak ere,

2

behar zen baino denbora gehiago egon zen. Horra hor zergatik akziodunak, zuzendariak eta baita komunikabideak ere,
behar zen baino denbora gehiago egon zen. Horra hor zergatik akziodunak, zuzendariak eta baita komunikabideak ere,
behar zen baino denbora gehiago egon zen. Horra hor zergatik akziodunak, zuzendariak eta baita komunikabideak ere,
behar zen baino denbora gehiago egon zen. Horra hor zergatik akziodunak, zuzendariak eta baita komunikabideak ere,
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA txantajearen ziren segituan.
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA txantajearen ziren segituan.
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA txantajearen ziren segituan.
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik
BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN
ATZETIK EGON ZENA

txantajearen

ziren segituan.

aukeraren

aldeko

apustuak egiten

hasi

6. Zerga-paradisuetan BBVk zituen ezkutuko kontuak - 225 milioi eurotakoak- direla eta martxan jarri zen prozedurarekin lotu zen txantaje hori 1 . Kontu horien jatorria, alde batetik, 1987an lehengo BANCO DE VIZCAYAren berezko akzioen multzo batekin egindako eragiketa baten zegoen. Eta, bestaldetik, 1996/97an BBVk erosi zituen ARGENTARIAren akzioetan. Eragiketa biek sorturiko gainbalioak zerga- paradisuetan (Jersey, Liechtenstein, Cayman Uharteak) irekitako "isilpeko" kontuetan sartu ziren. Kontu horien kopuruak ez ziren kontuan hartu bankuaren kontabilitatean eta gainbalioak ez ziren Ogasunean aitortu.

7. 1999an, Espainiako Bankua eta kontu-ikuskariak kontu hauen jakitun jarri zituzten. 2000ko amaieran, kontu horiei dagozkien kopuruak bankuaren balantzean jarri ziren, "ez ohiko gaindikin" gisa eta Ogasun aurrean aitortu ziren. Hutsegite larriagatiko espedientea ireki zion Espainiako Bankuak BBVAri. Beste espediente bat ireki zion Baloreen Merkatuaren Batzorde Nazionalak, ezkutuko funts horiek sortu zituzten burtsa-eragiketak behar zen unean ez jakinarazteagatik.

8. Lehengo BBVko 16 zuzendari espedientatu zituen Espainiako Bankuak. Eta zigor-prozedura bati ekin zion Garzon epaileak. Azken prozedura horrek 2007rarte iraun zuen, 22 zuzendariren erauzketarekin. Exekutibo batzuen aurkako prozeduran, urte batzuetako kartzelako zigorrak eskatzera heldu zen Fiskaltza. Azkenean, Emilio de Ybarra izan zen zigortutako bakarra, kartzelako 6 hilabeteko

1 Oihartzun handia izan zuen komunikabideetan ezkutuko kontu horiek direla eta lehertu zen eskandaluak. Ik., adibidez, EL MUNDO egunkariak argitaratu zuen artikulu sorta: "La caída de Neguri: I. La caída de Neguri. II. Así salió el dinero. III. BBV, cooperador necesario", Casimiro García-Abadillo, El Mundo, 2002ko apirilak 30.

3

Así salió el dinero. III. BBV, cooperador necesario" , Casimiro García-Abadillo, El Mundo, 2002ko apirilak 30.
Así salió el dinero. III. BBV, cooperador necesario" , Casimiro García-Abadillo, El Mundo, 2002ko apirilak 30.
Así salió el dinero. III. BBV, cooperador necesario" , Casimiro García-Abadillo, El Mundo, 2002ko apirilak 30.
Así salió el dinero. III. BBV, cooperador necesario" , Casimiro García-Abadillo, El Mundo, 2002ko apirilak 30.
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA zigorrarekin 2 . Zigor hori,
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA zigorrarekin 2 . Zigor hori,
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA zigorrarekin 2 . Zigor hori,
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik
BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN
ATZETIK EGON ZENA

zigorrarekin 2 . Zigor hori, ohikoa den moduan, ez zen bete.

9. Guztiz nabaria izan zen gertaera guzti horiek eta bategite prozesuaren arteko harremana. Adibidez, 2001eko abenduan, behar baino lehenago, Ybarra eta Uriarteren kargu uzteak, prozedura hauen bilakaeran gertatutakoaren ondoriozko Francisco Gonzalezen inposaketa bezala ikusi zuten komunikabideek 3 . 2002tik aurrera, ez bakarrik Pedro Luis Uriartek, José Ignacio Goirigolzarriren salbuespenarekin, BBVko lehenengo mailako zuzendariek BBVA uzten dute. Eta ez bakarrik Emilio de Ybarrak, Neguriko interes taldeetako ordezkariak ziren kontseilari guztiek ere.

10. Lehengo BBVren zuzendaritza exekutiboa eta jabetza- egituraren ezabatzearekin amaitu zen prozesu zentzugabe horren bilakaera instituzionalean, hiru epealdi hauek -zeharo ezberdinak- ikus ditzakegu:

- Lehenengo epealdia

Erakunde bien benetako egoera eta aurreikuspenen araberako ekonomiaren logikan kokatu zen prozesua martxan jartzeko dinamika. Logika horretan oinarriturik, 1996/97an ARGENTARIAren kontrola eskuratzeko ahalegina egin zuen BBVk.

- Bigarren epealdia

Ekonomiaren logika ahaztuta, aginte kuotak banatzeko orduan parekotasunaren irizpidean oinarrituriko bategitea proposatu zen. Gogora dezagun ARGENTARIAren %28 eta BBVren %72 zirela burtsa-kapitalizazioaren araberako benetako

2 "La Audiencia Nacional condenó el viernes a Emilio Ybarra, ex presidente del BBVA, a seis meses de cárcel por un delito de apropiación indebida, a raíz de la constitución de fondos de pensiones en Alico a favor de consejeros del BBV. Los otros cuatro imputados fueron absueltos" " Emilio Ybarra, condenado a seis meses de prisión por el 'caso Alico'", Miguel Moreno Mendieta. Cinco Días. 2005eko azaroak 11.

3 "Ybarra y Uriarte salieron del BBVA como prejubilados, pero sin percibir indemnización"

4

azaroak 11. 3 "Ybarra y Uriarte salieron del BBVA como prejubilados, pero sin percibir indemnización" 4
azaroak 11. 3 "Ybarra y Uriarte salieron del BBVA como prejubilados, pero sin percibir indemnización" 4
azaroak 11. 3 "Ybarra y Uriarte salieron del BBVA como prejubilados, pero sin percibir indemnización" 4
azaroak 11. 3 "Ybarra y Uriarte salieron del BBVA como prejubilados, pero sin percibir indemnización" 4
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA proportzioak. Epealdi hau
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA proportzioak. Epealdi hau
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA proportzioak. Epealdi hau
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik
BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN
ATZETIK EGON ZENA

proportzioak.

Epealdi

hau

1998

eta

2001en

artean

gauzatu zen.

- Hirugarren epealdia

2001en amaieran jarri zen martxan. Parekotasunean oinarritutako banaketa ARGENTARIAk BBV xurgatzea bihurtu zen. Aurreko BBVko exekutibo eta akziodunek 4 bankua utzi behar izan zuten eta ahalmen estrategiko osoa Francisco Gonzalezen eskuetan geratu zen, Presidente bakar gisa.

11. Orduko lekukoen arabera, argi geratu zen Francisco Gonzalez eta Emilio de Ybarraren artean 2001ean gertatutakoa exekutibo bien arteko aurrez aurreko gatazka irekia izan zela. Ez zen izan bien artean aurretik hitzartutakoaren araberako bilakaera baten ondorioa, aurretik hartutako konpromisoak Francisco Gonzalezek haustearen ondorioa baizik. Konpromisoen haustura horretarako aitzakia ezkutuko kontuen arazoa izan zen 5 .

12. Hala ere, ezkutuko kontuen arazo hori prozesua birbideratzeko benetako arrazoia izan ezkero, eta ez aitzaki hutsa, ondorio instituzionalak ez ziren zergatik horren gogorrak izan behar. Nahiko izango zen Emilio de Ybarra edo beste exekutibo zehatz batzuen kargu uztearekin -eta, kasuan kasu, zegozkien erantzukizunak eskatu, jakina-. Horrela jokatu ezkero, Neguriko familien beste ordezkariren batek hartuko zuen Emilio de Ybarraren lekua, Neguri beraren posizioa nabarmen aldatu gabe.

4 "Neguriren aurreikuspenik ezkorrenak gainditu ditu Francisco González-ek emandako kolpeak. 20 kidetan murrizten da Kontseilua. Horietatik 10 Argentariatik zetozen, bederatzi BBVtik eta azkena Telefónica da. Hamaika kontseilari atera dira. Horien artean Aguirre, Ampuero, Lezama eta Muguruza". Ik. "Francisco González retira a 11 consejeros del BBVA y mina el poder de Neguri en el banco", Aurelio Medel, ABC, 2002ko martxoak 7.

5 "BBVAren ezkutuko kontuen eskandalua, EAJ eta PSOErekin elkarlanean aritu eta gero, goi mailako euskal burgesiaren hegemoniaren amaiera adierazten du". "Caída de Neguri", La Clave, 2002ko apirilak 19-25.

5

burgesiaren hegemoniaren amaiera adierazten du". "Caída de Neguri", La Clave, 2002ko apirilak 19-25. 5
burgesiaren hegemoniaren amaiera adierazten du". "Caída de Neguri", La Clave, 2002ko apirilak 19-25. 5
burgesiaren hegemoniaren amaiera adierazten du". "Caída de Neguri", La Clave, 2002ko apirilak 19-25. 5
burgesiaren hegemoniaren amaiera adierazten du". "Caída de Neguri", La Clave, 2002ko apirilak 19-25. 5
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA 13. Baina segituan geratu zen guztiz
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA 13. Baina segituan geratu zen guztiz
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA 13. Baina segituan geratu zen guztiz
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik
BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN
ATZETIK EGON ZENA

13. Baina segituan geratu zen guztiz argi benetako helburua ez zela erantzukizun pertsonalak zehaztu eta eskatzea. Administrazio Kontseiluan Negurik zuen ordezkaritza osoa garbitzeko erabili zen aitzaki hori. Bai eta Neguriren -edo euskal abertzaletasunaren- konfiantzazkoak ziren exekutiboak ere.

14. Beraz, gure iritziz, Emilio de Ybarraren jokabide bitxiaren arrazoien -ea engainu ala txantajeren ondorioa izan zen- inguruko ohiko eztabaidaren aurrean, pixka bat konplexuagoa izan behar da erantzuna. Esan dugunez, prozesuaren luzerak zaila egiten du sinestea "parekotasunean" oinarritutako bategitearen hasierako planteamenduaren arrazoia "engainu" baten ondorioa izan zenik. Hala ere, prozesu osoa kontuan hartu ezkero, ondorio logiko batera hel gaitezke erraz: hasierako epealdian ez bazen horrelako engainurik izan ere, bai egon zela bategite prozesuaren amaieran.

15. Hau da, azken finean, bai txantajea, bai eta engainua ere gertatu zirela ematen du. Engainua, batez ere, prozesua norantz bideratu behar zen eta noraino heldu behar zenaren inguruan.

16. Gauza nabaria da 1998-2000 epealdian, berarentzat gaindiezina zen kanpoko presio batengatik ez bada, zaila dela benetan Emilio de Ybarraren jarrera ulertzea. Eta gauza nabaria da ere Ybarra engainatu zutela, eragiketa osoa -eta eragiketa sortarazi zuten presioak- aurreikusitako parekotasunean oinarritutako diseinutik haratago ez zela joango sinestaraziz.

17. 2001ean, Francisco Gonzalezen aurreikusi gabeko bigarren erasoaldi baten aurrean aurkitu zen Emilio de Ybarra, BBVAko organo korporatiboetatik Neguri ateratzeko asmo argiarekin.

18. Azken finean, prozesu osoak erakusten duenez, testuingurua aurreikusteko gaitasun eza nabaria igarri zen aurreko BBVko exekutiboen aldetik. Alde batetik,

6

duenez, testuingurua aurreikusteko gaitasun eza nabaria igarri zen aurreko BBVko exekutiboen aldetik. Alde batetik, 6
duenez, testuingurua aurreikusteko gaitasun eza nabaria igarri zen aurreko BBVko exekutiboen aldetik. Alde batetik, 6
duenez, testuingurua aurreikusteko gaitasun eza nabaria igarri zen aurreko BBVko exekutiboen aldetik. Alde batetik, 6
duenez, testuingurua aurreikusteko gaitasun eza nabaria igarri zen aurreko BBVko exekutiboen aldetik. Alde batetik, 6
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA ez ziren behar zen moduan konturatu
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA ez ziren behar zen moduan konturatu
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA ez ziren behar zen moduan konturatu
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN ATZETIK EGON ZENA
Euskal Ekonomia Demokraziaren Bidetik
BBV-ARGENTARIA BATEGITEAREN
ATZETIK EGON ZENA

ez ziren behar zen moduan konturatu 1996an ARGENTARIA erosteko ahaleginak Alderdi Popularraren gobernu berriaren alarma piztu behar zuela. Bestaldetik, 1998an martxan jarri zuten bategite prozesuan hitzartutako helburuak eta mugak errespetatuko zirela sinesteagatik. Geroxeago ikusi zenez, gero eta gehiago gaindituz joan ziren muga horiek, prozesuaren kontrola guztiz galdu arte.

As a Working Paper, it does not reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center, nor of its sponsors or supporting entities. EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a single factor in making their investment decision.

GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1A MONDRAGON TEL: 943250104 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu www.ekaicenter.eu scribd.com/EKAICenter

7

TEL: 943250104 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu www.ekaicenter.eu scribd.com/EKAICenter 7
TEL: 943250104 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu www.ekaicenter.eu scribd.com/EKAICenter 7
TEL: 943250104 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu www.ekaicenter.eu scribd.com/EKAICenter 7
TEL: 943250104 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu www.ekaicenter.eu scribd.com/EKAICenter 7