ƒy LSª«sVV²R…V

NRP„sxqsúª«sWÉÞ, NRPÎØúxmsxmspLñRi, xmsµR…ø˳ÏÁWxtsQßá
NUPee ZaP[ee „saRP*ƒyµ³R… xqs»yùƒyLS¸R…Vßá
1978

úxms´R…ª«sV ª«sVVúµR…ß᪫sVV 1000 úxms»R½VÌÁV.
xqsLRi*ry*ª«sVù xqsLiNRPÖÁ»R½ª«sVV
®ªsÌÁ LRiW. 5c00 ÌÁV

úxmsNSaRPNRPVÌÁV :
$ ²y. ª«sVVNTPò ƒ«sW»R½ÌÁFyÉÓÁ gRiVLRiVƒyµ³R…LSª«so
$ xms„sV²T…xmnsVLiÈÁLi N][µR…Li²R…LSª«sV¸R…Vù

úxms»R½VÌÁV ÌÁÕ³ÁLi¿RÁV¿][ÈÁV :
„saRP*ƒy´R… Fyª«s¬s aSzqsòQû
H.No.

5c1c896/12

Dryø¬s¸R…W ®ªsV²T…NRPÍÞ NRPÎØaSÌÁ ZNPµR…VLRiVgS
xmso¼ý½ ËÝ×Á
\|¤¦¦¦µR…LSËصR…V c 500 001

1

ఆనంద మ

1

2

31

3

దండ

40

4

50

5

దశరథ

56

6

64

7

74

8

81

0

Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV²R…V
gki. »R½gRi LRixqsLi‡ÁLiµj… ¸R…Wƒ«sLiµj…¸R…VgRiV ÇÁƒ«sVLi²R…V
ƒ«sª«sLRixqsª«sVVøƒ«sV LSª«sW¸R…VßáLi‡ÁV úªy|qs
ª«sVVƒ«sV ª«sV¥¦¦¦NRP„s ªyÖdÁøNTP ª«sVV¬sª«sLRiVLi²R…V
ª«sVLji¸R…VV LSª«sVVLi²R…V ƒyƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…V gSƒ«s. 1
"LRir¡\®ªsxqsM LRixqsg`æi}¤¦¦¦ùªy¸R…VLi ÌÁËôðØ*7ƒ«sLiµk… ˳ÏÁª«s¼½.' @¬s ®ªs[µR…ª«sVV. LRixqsª«sVƒ«scgS ú‡Áx¤¦¦¦ø. A LRixqsª«sVVƒ«sV
F~Liµj… ÇÁƒ«sVc²R…V Aƒ«sLiµj… @gRiV¿RÁVƒyõ²R…V. Aƒ«sLiµR…ª«sVV NRPÌÁªy ²yƒ«sLiµj…. LRixqsª«sVV Aƒ«sLiµR…ª«sW?
@LiVVƒ«s¿][ ú‡Áx¤¦¦¦ø ®ªsVÈýÁgRiVƒ«sV? ú‡Áx¤¦¦¦ø¬sLæRiVßáVc²R…V. xqs»`½ ÀÁ»`½ Aƒ«sLiµR…ª«sVV C ª«sVWc²R…Vƒ«sVgRiVß᪫sVVÌÁV.
ú‡Áx¤¦¦¦øNRPV DxmsÌÁORPQNRPª«sVVÌÁV. @ƒ«sgSú‡Áx¤¦¦¦øƒ«sV xqsWÀÁLi¿RÁVƒ«s„s. LRir¡\®ªsxqsM @ƒ«sgS LRixqs®ªs[V ªyc²R…V.
ªyc²R…ƒ«scgS ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…V¬s @LóRiª«sVV. LRixqsª«sVVƒ«sV F~Liµj… Aƒ«sLiµj… ¸R…VgRiV¿RÁV ƒyõ²R…ƒ«scgS Aƒ«sLiµR…ª«sVV
NRPÌÁªyc²R…V c ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…VgRiV¿RÁVƒyõ²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. ®ªsVVµR…ÈÁ "»R½gRiƒ±s' @ƒ«sõª«sWÈÁ ¸R…VVƒ«sõµj…. »R½gjiƒ«sÈýÁVgS
@¬s ¸R…VLóRiª«sVV. Aƒ«sLiµj… ¸R…VgRiVÈÁNRPV »R½gjiƒ«sÈýÁVgS LRixqsª«sVVƒ«sV F~Liµj…¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVV. ª«sVƒ«sª«sVV F~Li®µ…²R…V
úxms¼½µj…¸R…VV Aƒ«sLiµR…ª«sVV NSµR…V. ªyÖdÁøNTP LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sV úªy|qsƒ«sV. FsLiµR…VNRPV úªy|qsƒ«sV? LRixqsª«sVVƒ«sV
xmsoÉíÓÁLi¿RÁVÈÁNRPV úªy|qsƒ«sV. LRixqsª«sWƒ«sLiµR…ª«sVV NRPµy. LRixqsª«sVVƒ«sV F~Liµj…ƒ«sªyc²R…V Aƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV
F~Liµj…ƒ«sªyc²R…gRiV¿RÁVƒyõ²R…V NRPµy! Aƒ«sLiµR…ª«sVƒ«sgS ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiª«sVV ª«sLiÉÓÁ®µ…[NRPµy! @LiµR…V¿Á[»R½
LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sV úªyzqsƒyc²R…V. Fsª«sLji¬s gRiWLjiè úªyzqsƒyc²R…V? LSª«sVV¬sgRiWLjiè úªyzqsƒyc²R…V.
LSª«sVV®²…ª«sc²R…V? Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…V. Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV¬s gRiWLjiè @ƒ«sgS LRixqsª«sV¸R…VV¬s gRiWLjiè
ª«sV¥¦¦¦NSª«sùª«sVV úªyzqsƒ«s¿][ LRixqsª«sVV ¬sxqs=LiaRP¸R…Vª«sVVgS xmsoÈíÁVƒ«sV. @LiµR…V ¿Á[»R½®ƒs[ ®ªsVVµR…ÈÁ "»R½gRiLRixqsLi‡Á¬s'
úªy¸R…VVÈÁ. »R½gjiƒ«sÈýÁVgS @ƒ«sgS LRixqsª«sVV xmsoÈíÁVÈÁNRPV ¹¸…WgRiùQ\®ªsVƒ«sÈýÁVgS úªyzqsƒyc²R…V @¬s @LóRiª«sVV.
LRixqsª«sVVc ËÜLiµR…VÈÁNRPV ®ªsVVµR…ÉÓÁ ¹¸…WgRiù»R½ D»R½òª«sVƒy¸R…VNRPVc²R…VLi²R…VÈÁ. Bµj… NSª«sùÌÁORPQß᪫sVV.
LSª«sVV¬sNRPƒ«sõ ƒ«sV»R½òª«sVƒy¸R…VNRPVc ®²…ª«s²R…VLi²R…Vƒ«sV? Fsª«s*c²R…Vƒ«sV ÛÍÁ[c²R…V.
1

aS. @LiµR…ƒ±s¹¸…WgRiVÌÁZNP[ ¸R…Vryµ³R…ùª«sVgRiV ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR… ª«sVÈýÁVLiÀÁ»y
ƒ«sLiµR…£qsLS¬sµj… xqsLRi*ª«sWƒ«sª«soÌÁ NS¥¦¦¦! ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…®ªs[V
ƒ«sLiµR…Vƒ±s xqsVxtîsvLRixqsÇìÁÙc\®²…ƒ«s ¹¸…V²R…c gSªyùxqsLiµR…ª«sWróyLiVVÍÜ[
ƒ«sLiµR…gRiÖæÁƒ«s µ]NRP䮲…[ ª«sVLji¸R…VV ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR… ryµR…XaRPùQ\®ªsV.
¹¸…WgRiVÌÁNRPVcgRiW²R… ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…ª«sVV ryµ³R…ùª«sVVNSµR…V. @µj… ¸R…VÈýÁVLiÀÁ xqsLRi* ª«sWƒ«sª«soÌÁNRPV
ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…®ªs[V F~LiµR…LS¬sµj…. NS¬s LRixqsÇìÁÙc\®²…ƒ«s¿][ NSªyùƒ«sLiµR… ª«sVVƒ«sV F~LiµR…ª«s¿RÁV胫sV.
NSªyùƒ«sLiµR… ª«sW róyLiVVÍÜ[¬sµj…. A róyLiVV¬s F~LiµR… gRiÖæÁƒ«sµj… NSªyùƒ«sLiµR… ®ªsVVNRPäÉÓÁ¹¸…[V. @µj…
ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…ª«sVV ª«sLiÉÓÁµj… gRiƒ«sVNRP. ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVƒ«scgS ª«sWƒ«sª«soc²R…V F~Li®µ…²T… ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV. úxms¼½
ª«sWƒ«sª«soc²R…Vƒ«sV ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV F~LiµR…ÛÍÁ[c²R…V. µy¬s¬s F~LiµR…VÈÁNRPV ª«sVƒ«sVxtsvùÌÁZNP[ N]¬sõ
ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @»R½²R…V ¸R…WÑìÁNRPV²R…V. AbPxtîsv²R…V, ‡ÁÖÁxtîsv²R…V, ¬suy䪫sVV²R…V NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
ª«sVLji¸R…VV xqsLRi*µ³yú¼½NTP ¿RÁúNRPª«sLjiò NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ªy¬s \|ms¸R…Vµ³j…NSLji ¹¸…Vª«s*LRiV ƒ«sVLi²R…NRPW²R…µR…V.
úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS ªyc²R…V @NSª«sVx¤¦¦¦»R½Vc²R…V NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. BÉíÓÁªyc²R…V ¸R…VVµ³j…ztîsQLRi¿RÁúNRPª«sLjiò¸R…V¬s
˳ÏÁgRiª«s»yöµR…VÌÁªy\lLiƒ«s aRPLiNRPLS¿yLRiVùÌÁªy LRiƒyõLRiV ª«sWƒ«sVuyƒ«sµR…ª«sVƒ«scgS¬sµj…. Cª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVV
®ªsVVµR…ÉÓÁ N]ÌÁ»R½ ª«sVƒ«sVxtsvùc²R…V, ª«sVƒ«sVxtsQùgRiLiµ³R…LRiV*ÌÁV, ®µ…[ª«sgRiLiµ³R…LRiV*ÌÁV, zms»R½LRiVÌÁV, @Ç؃«sÇÁ
®µ…[ª«s»R½ÌÁV, ®µ…[ª«s»R½ÌÁV, BLiúµR…Vc²R…V, ‡ÁXx¤¦¦¦xqsö¼½, úxmsÇØxms¼½, LiVW ®ªsVVµR…ÌÁVgS INRPäL]NRPäLji
¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVNRPLiÛÉÁ \|ms\|ms ªyLji ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ª«sLiµR…ª«sLiµR… lLiÈýÁVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. @µj… úxmsÇØxms¼½
¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV. @ƒ«sgS ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…ª«sVV. @LiµR…V¿Á[»R½ ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVV F~LiµR…VÈÁ¹¸…[V NRPxtísQª«sVVgRiµy!
ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…ª«sVVc ËÜLiµR…VÈÁ ¹¸…WgRiVÌÁ\ZNPƒ«s ƒ«sryµ³R…ùª«sVƒ«sVÈÁ. NS¬s, ¿RÁNRPä¬s LRixqsÇìÁÙc\®²…ƒ«sªyc²R…V
NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV F~LiµR…Vƒ«sV. A NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV LRixqsxqsú‡Áx¤¦¦¦ø¿yLji. ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR… xqsµR…XaRP#\®ªsVƒ«sµj…. C
NSªyùƒ«sLi µR…ª«sVV F~LiµR…VÈÁNRPW²R… NRPxtísQ®ªs[V. úxms¼½ª«sWƒ«sª«soc²R…V F~LiµR…Vƒ«sµj… ª«sWƒ«sVuyxmsƒ«sLiµR…ª«sVV NSƒ«sÛÉýÁ[
úxms¼½ ryª«sWƒ«sVùc²R…LiVVƒ«s FyhRiNRPVc²R…V F~LiµR…Vƒ«sµj… NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV NSµR…V. LRiryƒ«sLiµR…ª«sVV NSµR…V.
¿³RÁLiµ][Çì؃«sª«sVV, ‡Áx¤¦¦¦§ xmspLRi*NSª«sù ‡Áx¤¦¦¦§ª«sL<RiNRPX»y˳Øùxqsª«sVV, xmsLRi®ªs[VaRP*LSƒ«sVúgRix¤¦¦¦ª«sVV c B„s
NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
2

aS. A¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVLi®²… ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…V¬s ¸R…V˳ØùxqsLi‡ÁV¿Á[ ¬sbPè»R½Li
\ÛËÁ¹¸…[VLSöÈÁVgRi ®ªs[µR…xmsLi NRPVòÌÁƒ«sV ˳ØxtsQùúF¡NRPòQ\®ªsV ¹¸…VVxmsöcgS
ƒy¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVLi²R…V LSª«sVVc²R…¬s ªyùÆØù¬sLi¿Á ªyÖdÁøNTPƒyƒ±s
A¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVÌÁVƒ±s LRixmnsVW»R½òª«sVVc²R…Vª«sVWc\®²… ¹¸…VVNRPäQ\®²…ƒ«sÈýÁVgS
ú‡Áx¤¦¦¦øª«sVV, Aƒ«sLiµR…ª«sVV, LSª«sVVc²R…V c C ª«sVVª«so*LRiV ƒ¯NRPÉÓÁ¹¸…[V. ªyÖdÁøNTP LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sV
úªyzqsƒyc²R…V. NRP´yƒy¸R…VNRPVc²R…V LSª«sVVc²R…V. NSªyùƒ«sLiµR…ª«sV¬s ¸R…VVƒ«sõµj… µy¬s¬s LRixqsª«sVƒ«sV¿RÁVƒyõLRiV. C
LSª«sW¸R…Vßá NSª«sùgRi»R½LRixqsª«sVV LSª«sVV¬s‡ÁÉíÓÁ zqsµôðj…Li¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj…. ƒy¸R…VNRPVc²R…V»R½òª«sVVc\®²…ƒ«s¿][ LRixqszqsµôðj…
NRPÌæÁVƒ«sV. NRPƒ«sVNRP LSª«sVVc²yƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…V, LRixqsª«sVWLjiò. A LRixqsª«sVVƒ«sV F~Liµj…¹¸…[V ÇÁƒ«sVÌÁV Aƒ«sLiµR…ª«sVV
F~Liµj…ƒ«sªyLRi gRiV¿RÁVƒyõLRiV. ú‡Áx¤¦¦¦ø ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…¬s ¿Ázmsö¼½„sV NRPµy! Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V aRP‡ôÁª«sVVÍÜ[
ÀÁª«sLRi "ª«sV¸R…V' @ƒ«sõ aRP‡ôÁª«sVVƒ«sõµj…. Bµj…¹¸…VVNRP úxms»R½ù¸R…Vª«sVV xmspLjiòúxms»R½ù¸R…Vª«sVV "ª«sV¸R…VÉÞ'. Bµj…
r~Li»R½ª«sVVgS aRP‡ôÁª«sVVNSµR…V. C úxms»R½ù¸R…Vª«sVVƒ«sNRPV „sNSLRiª«sV¬s ¸R…VLóRiª«sVV. DLigRiLRiª«sVV }¤¦¦¦ª«sVª«sV¸R…Vª«sVV.
µy¬s LRiWxmsª«sVV DLigRiLRiª«sVV¹¸…VVNRPä LRiWxmsª«sVVgS¬s @LiµR…VÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµR…Li»R½¸R…VV ‡ÁLigSLRi®ªs[V. @ÈýÁLiVVƒ«s¿][
˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc ²yƒ«sLiµR…ª«sVV NSª«sÛÍÁ. Aƒ«sLiµR…ª«sVVNSc²R…V. Aƒ«sLiµR…ª«sVV gRiVß᪫sVV NRPƒ«sVNRP C úxms»R½ù¸R…Vª«sVVƒ«sNRPV
úFy¿RÁVLRiùª«sV¬s ¸R…VLóRiª«sVVƒ«sõµj…. @xmsöV²R…V ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬sÍÜ[ ®ƒsNRPVäxms˳ØgRiª«sVV Aƒ«sLiµR…ª«sVgRiVƒ«sV. @µj…¸R…VV
NRPVµR…VLRiµR…V. Aƒ«sLiµR… úFy¸R…VVc²R…V @ƒ«sõ¿][ Aƒ«sLiµR… xqsµR…XaRPVc²R…¬s @LóRiª«sVV LSª«s¿RÁV胫sV. N]Li»R½ NRPVµR…VLRi
ª«s¿RÁV胫sV. Aƒ«sLiµR…xmnsVƒ«sV²R…V @¬s NRPW²R… ƒ«sƒ«sª«s¿RÁV胫sV. FsLiµR…V¿Á[»R½ A aRP‡ôÁª«sVVƒ«sV xmsÈíÁVN]¬s
ú®ªs[ÍزR…V¿RÁVƒyõª«so @ƒ«sª«s¿RÁV胫sV. ®ªs[µR…ª«sVVÍÜ[ C Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V aRP‡ôÁª«sVV ú‡Áx¤¦¦¦øxmsLSù¸R…Vª«sVVgS
¿yÌÁryLýRiV ªy²R…c‡Á²T…ƒ«sµj… NRPƒ«sVNRP. @˳Øùxqsª«sVƒ«sgS ¿yÌÁ ryLýRiV @¬s @LóRiª«sVV. @LiµR…V¿Á[»R½ Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V
aRP‡ôÁª«sVVƒ«sNRPV ®ªs[µR…ª«sVVƒ«sLiµR…V ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVVƒ«sõµj… gRiƒ«sVNRP ®ªs[Vª«sVV $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s
Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…ƒ«sgS xqsLjiF¡ª«soƒ«sV gRiƒ«sVNRP $LSª«sVVc²R…V ú‡Áx¤¦¦¦øª«sVgRiVƒ«sV. LSª«sV˳ÏÁNRPVòÌÁV
„sxtñsvÍÜ[NRPª«sVVƒ«sNRPVc ËÜ[ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV, LSª«sVÍÜ[NRPª«sVVÌÁ¬s ®ªs[lLi[ ÛÍÁ[ª«so. LSª«sVVc®²…[ ú‡Áx¤¦¦¦øQ\®ªsVƒ«s¿][ A¸R…Vƒ«s¹¸…[V
¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc\®²… ƒ«s¿][ ¾»½[ÖÁNRPgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. ú‡Áx¤¦¦¦øª«sVV xqsLRi*ªyùzms LSª«sVVc²R…V xqsLRi*ªyùzms.
3

Aƒ«sLiµR…ª«sVV xqsLRi*ªyùzms. Aƒ«sLiµR…ª«sVV ÒÁª«sÌÁORPQƒ«sª«sVV. ª«sWƒ«sª«so¬s xqsXztísQLiÀÁ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…V »y®ƒs[
ÒÁª«so¬sÍÜ[ úxms®ªs[bPLiÀÁƒyc²R…V, @¬s ®ªs[µR…ª«sVVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj….
gki. @ÉíÓÁ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW»R½V ÍÜNRPälLiLi\®²…ƒ«s ª«sƒ«sV¿RÁV
¬ds ª«sVµk…¸R…V ÒÁ„s»R½ª«sVVƒ«s ®ƒsLi»R½V ®ƒs[ƒ«sV
@„s¸R…VV ¬sÉíÓÁª«sÈÁLi¿RÁV ®ƒs[ƒy²R…ÛÍÁ[ƒ«sV
˳ØxtsQÍÜ[ ªy¬sc ÛÇÁxmsöVaRPËôØÌÁV ÛÍÁ[ª«so.
aS. A¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVc ËÜLiµj…ƒ«sÉíÓÁ xqsª«sV¸R…VLiËØ®ªs[ÎÏÁ ƒy®ªs[ÎÏÁ ƒ«sLi
¿][¸R…W }¤¦¦¦»R½Vª«so ¿Á[»R½ƒ«sLi¿]¸R…Vƒ«sgS ƒ«sVÌýÁª«sVVøƒ«sƒ±s ÇìÁzmsòÛÍÁ[
µy¹¸…Vƒ±s ÇìØxmsNRPaRPNTPò ƒyNRPVc ‡Áµj…ƒ«sWlLý^iƒ«sLi»R½¹¸…[VFyLRiVcgS
µy, ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ¼d½LRiVcÛÇÁxmsöVÈÁNRPVc gS\|qsƒ«sƒ±s ª«sX´y¸R…V»R½õQQ\®ªsV.
D. A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ ÀÁú»R½ª«sVVgRi\®ƒs ¹¸…VVNRP¹¸…Vƒ«s÷µj…¹¸…[VLi²ýR…V ÒÁ„s»R½Li
\ÛËÁ¹¸…VVNRP NUPLjiògS ª«sV¬sNTP\¹¸…V ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½¸R…VV lLiLi²R…Vª«sVW²R…V ry
lLýi[ ¸R…Vµj… ¬s»R½ùQ\®ªsV ¿RÁ¬sƒ«s¹¸…Vª«s*L] ¹¸…WgRiVÌÁV ªyLjic ÛÇÁxmsö®ƒs[
ÍØ LiVVcNRP LSª«sV¿RÁLiúµR…VNRPXxms ¸R…VÉíÓÁµj… LSª«sVVc²R…Vªy²R…V ¬s»R½Vùc\®²…
C ¸R…Vƒ«sLiµyƒ«sV˳ÏÁW¼½ ƒyNRPV ÒÁ„s»R½ª«sVVÍÜ[ lLiLi²R…Vª«sVW²R…VcryLýRiV ÇÁgjiLjiƒ«sÈýÁV ÇìØxmsNRPª«sVV. @xmsöV²R…V
ÇÁLjigjiƒ«sµj… @xmsöV²R…V ÇÁLjigjiƒ«sµj…, A}¤¦¦¦»R½Vª«so¿Á[»R½ ÇÁLjigjiƒ«sµj… @ƒ«sõ xqsLigRi¼½NRPW²R… ÇìØxmsNRPª«sVV ÛÍÁ[µR…V. B»R½LRi
„sxtsQ¸R…Vª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…V ƒyNRPƒ«sLi»R½\®ªsVƒ«s ÇìØxmsNRP aRPNTPò NRPÌÁµR…V. Bµj… ¿ÁxmsöVÈÁNRPVcÇØÌÁ úxms¸R…V»R½õª«sVV
¿Á[zqsƒy²R…ƒ«sV. úxms¸R…V»R½õª«sVV ª«sX´y\¹¸…Vƒ«sµj… gS¬s ¿ÁxmsöVÈÁ ryµ³R…ùª«sVV NSÛÍÁ[µR…V. ƒy ZNPƒ«sV‡Áµj…¹¸…[VLi²ýR…V
µycÉÓÁƒ«s„s N]Li»R½NUPLjiòNRPÌÁªyc²R…ƒ«sV NRPµy! C ÀÁª«sLji L][ÇÁÙÌÁÍÜ[ @ƒ¯[õµR…NRP ª«sVVÌÁNRPV ÍÜ[ÈÁV ÛÍÁ[µR…¬s
¿Áxmsöª«s¿RÁV胫sV. ²R…‡ÁV÷N][xqs „sV‡Á÷Liµj… xms²R…VÈÁ®ªs[àáV, @ƒ¯[õ µR…NRPª«sVVÌÁ NTP‡Á÷Liµj…xms²R…VÈÁ®ªs[àáV. ƒy
4

úgRiLi´R…ª«sVVÌÁ¿RÁVè ®ªs[LiVVLi¿RÁVÈÁNRPV ®ªs[ÌÁN]ÌÁcµj… µ³R…ƒ«sª«sVV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ƒyNRPV ¿Á[¼½ „sxqsVLRiV NRPÌÁµR…V.
@LiµR…V¿Á[»R½ƒy µR…gæRiàá µ³R…ƒ«sª«sVVLi²R…µR…V. ®ªsVV»R½òª«sVV„dsVcµR… ƒy LiVW ÀÁª«sLji ÒÁ„s»R½ª«sVV xqsVÅÁª«sVVgS
ÛÍÁ[µR…ƒ«sVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[µR…V. Fsª«sc²R…V µ³R…¬s, AL][gRiùª«sLi»R½Vc²R…V, NSª«sVª«sVV¿Á[»R½ x¤¦¦¦»R½Vc²R…V NS¬sªyc²R…V
1. ƒyNRPV ÇìØxmsNRP ª«sVVƒ«sõQQ\®µ…ƒ«sƒ«sV ƒ«s®ªsÉíÓÁª«sƒ«sõ
úa][ú¼½¸R…VVc²][ ªyc²R…V ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV F~LiµR…Vƒ«s¬s ¿Áxmsöc‡Á²T…ƒ«sµj…NRPµy. NSª«sVx¤¦¦¦»R½Vc²R…ƒ«sV NS¬s
N]¬sõgRi²T…¸R…VÌÁV ƒyÒÁ„s»R½ª«sVVÍÜ[ NRPÌÁª«so. INRPxmsöV²R…V FsLi»R½ NSª«sVx¤¦¦¦»R½Vc²R…ƒ¯[ INRPxmsöV²R…V ®ƒs[ƒ«sLi»R½
NSª«sVx¤¦¦¦»R½Vc²R…ƒ«sV NSƒ«sV. A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV. Fsƒ«sV‡Áµj… ¹¸…[VLi²ýR…
ÒÁ„s»R½ª«sVVÍÜ[ ®ƒs[ƒ«sV lLiLi²R…VrylLýi[ F~LiµR…VÈÁ ¹¸…[V„sV? Bµj… ƒyNSaRPèLRiùª«sVV. A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sVgRiWLjiè
¹¸…VNRPV䪫sgS ¿Ázmsöƒ«sgS¬s LiVW ª«sWÈÁ NRPLóRiª«sVV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V.
D. ¿y¸R…VgRi xqsƒ«sõgS ƒ«sVxms¬sxtsQ»R½VòÌÁV ˳ØxtsQùª«sVV ÛÍÁÈýÁV¿Á|msöƒ¯[
A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ AxmsLiVVƒ«s ƒ«sÈíÁVÌÁ ƒ«sV¬ôs ¸R…VWx¤¦¦¦ÍÜ[ ƒ«sxqs
Lkiö LiVVµj…¸R…W ¸R…VÈÁLi¿RÁV ƒ«s¬szmsLi¿Áƒ«sV ƒyNRPVƒ«sV LSª«sV¿RÁLiúµR…V \®ªsV
¿y¸R…V¸R…VV, gRiƒ«sVõ, ƒ«sWx¤¦¦¦¸R…VVƒ«sV ¿yÌÁ¬s¿][ÈÁVƒ«s ªyùzmsò¿ÁLi®µ…ƒyƒ±s
A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«s ®ªsVÈýÁVƒ«sõµR…ƒ«sgS Dxms¬sxtsQ»R½VòÌÁÍÜ[ ˳ØxtsQùª«sVVÌÁÍÜ[ ¿RÁµj…„sƒ«sÛÉýÁ[ ¸R…VVƒ«sõµj…. FsÈýÁV
¿RÁµj…„s¼½¬s? ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR… ª«sVVƒ«sõµj…. AbPxtîsvc²R…V, úµR…²³T…xtîsvc²R…V ‡ÁÖÁxtîsvc²R…V, xmsX´j…„s ¸R…VLiµR…ÖÁ
xqsLRi*„s»R½òª«sVV xqsLixmspLñRiª«sVVgRi NRPÌÁªyc²R…Vc úa][ú¼½ ¸R…VVc²R…V, @NSª«sVx¤¦¦¦»R½Vc²R…V, BÉíÓÁªy¬sµj…
ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sV¬s ¿Áxmsöc‡Á²T…ƒ«sµj…. C ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR… ª«sV»R½¬s ¬s»R½ùzqós¼½¸R…W, @xmsöV²R…xmsöV²R…V
F~Li®µ…²T…µj…¸R…W? ÍÜ[NRP ª«sVVÍÜ[ INRP ª«sV¥¦¦¦ µ³R…ƒ«sª«sLi»R½Vc²R…Vƒyõc²R…V, INRP ª«sV¥¦¦¦ xmsLi²T…»R½Vc²R…Vƒyõc²R…V. INRP
ª«sV¥¦¦¦ gS¸R…VNRPVc²R…V ƒ¯NRP ª«sV¥¦¦¦NRP„s ¸R…VVƒyõLRiV. A úxms¼½ªy¬sNTP¬s ®ƒs[¬sÈÁV ª«sLiÉÓÁ ªyc²R…ƒ«sƒ«sõ ¸R…VWx¤¦¦¦
¬s»R½ùª«sVV ®ƒs²R…¾»½gRiNRPVLi²R… ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. »R½NTP䃫s xmsLjizqós»R½VÌÁV ¾»½Â¿Áè²T… ª«sWLRiVöÌÁV ®ªs[àáV, C µ³R…ƒ«s
5

„sµyùµ³j…NSLRiª«sVVÌÁ ¿Á[»R½cgRiÖÁlgi²T… ¹¸…VVNRP»R½Xzmsò ®ªs[àáV. C »R½Xzmsò ¬s»R½ùª«sVVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. @µj…¹¸…VVNRP
¸R…Wƒ«sLiµR…ÌÁORPQß᪫sV¬s ¿Áxmsö ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @®µ…[ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVƒ«sVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[µR…VgRiµy! Bµj… Aƒ«sLiµR…ÛÍÁ[aRPª«sVV
NSª«s¿RÁV胫sV. µk…¬s¬s @x¤¦¦¦LiNSLRiª«sVLiµR…Vª«sVV. Fsµ][ }msLRiV»][ µy¬s¬s ¿ÁxmsöVµR…Vª«sVV. ªyc²R…V
ANSª«sVx¤¦¦¦»R½Vc\®²…ƒ«s¿][ ""ªyc²R…V ryµ³R…Vª«so. »yƒ«sLi»R½ÉÓÁ ªyc²R…ƒ«s¬s @»R½¬sNTP @x¤¦¦¦LiNSLRiª«sVVÛÍÁ[µR…V''
@LiµR…Vª«sVV. @NSª«sVx¤¦¦¦»R½V¬s ÌÁORPQßá ª«sVÈýÁVLi²R…Vƒ«sV. xqsLixmspLñRiª«sVLiVVƒ«s ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVV F~LiµR…VÈÁNRPV
¹¸…WgRiùQ\®ªsVƒ«s \|ms¬s ¿Ázmsöƒ«s ÌÁORPQß᪫sVV ÌÁ¬sõ¸R…VV ƒ«sVLi²T… LiVW NSª«sVª«sVV ÛÍÁ[¬s ÌÁORPQß᪫sVVƒ«sõ¿][
ƒ«sxmsöV²R…Vªyc²R…V ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVV xqsLixmspLñRiª«sVVgS NRPÌÁªyc²R…V. "@xqsLkiö' @¬s ¹¸…VVNRP
xqsLiËÜ[µ³R…ƒ«sª«sVVƒ«sõµj…. Jzqs NRPµR…ÌÁ¬sµyƒy! @¬s ¸R…VLóRiª«sVV. A¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVƒ«sV gRiWLjiè ¸R…WÍÜ[ÀÁLi¿RÁgS
µy¬s¸R…VLiµR…V NRPµR…ÛÍÁ²T… xqs*˳ت«sª«sVV ÛÍÁ[µR…¬szmsLiÀÁƒ«sµj…. @µj… NRPµR…ÌÁµR…V zqósLRiª«sVVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV.
FsNRPä²R…Vƒ«sõµj…? µy¬s¬s ¿RÁW¿RÁVÈÁNRPV NRPƒ«sVõ ¿yÌÁµR…V. Ex¤¦¦¦ ¿yÌÁµR…V. ®ªsWz¤¦¦¦LixmscÛÇÁ[¸R…VV $LSª«sV
¿RÁLiúµR…V¬s aRPLkiLRi¿yèé¸R…V ¿yÌÁµR…V. C ª«sVWc²T…LiÉÓÁ NRP¼d½»R½\®ªsVƒ«s ¹¸…VVNRP¿][ÈÁ ƒy ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVV
ªyùzmsLiÀÁƒ«sÈýÁVƒ«sõµj…. A ¿][ÈÁV¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. µy¬s¬s gRiVàÓáLiÀÁ INRPäÉÓÁ ¹¸…[V gRiÉíÓÁgS ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. @µj…
¬saRPèÌÁª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõµj…. A ª«sWƒ«sVuyƒ«sLiµR…ª«sVV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s„s ¸R…VÈýÁVLi²R…V®ƒs[®ªsW ¸R…V¬szmsLiÀÁƒ«sµj….
@¬szmsLi¿RÁVÈÁ¹¸…[V NS¬s »R½NTP䃫s ®µ…[„sV¸R…VV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V.
aS. A¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVÌÁLiµR…V ƒ¯Li²R…V „s²T…gS\®ƒs ryz¤¦¦¦¼d½ÍÜ[NRPNRPV
ÍØù¸R…VWuyNRPX¼½c ËÜÖÁ胫sÈýÁV "NRP„s»y ¸R…VµR…ùzqsòLSÛÇÁ[ùƒ«sNTPª±sV'
úFy¸R…VMryøLRiNRP }¤¦¦¦»R½V\®ªs ®ƒsgRi®²… ƒy\|ms ƒ«sVƒ«sõµy ÍÜ[¬s®ªs[c
²][ ¸R…W LSª«sVVc²R…V xqs*xqs*LRiWxmsxmnsVÈÁƒy²³R…VùLi ²R…¹¸…Vùƒ¯[ ƒycÇÁ®ƒsƒ±s
¸R…VWxtsQª«sVV xmsxmsöVNRPÈíÁV @¬s ¸R…VLóRiª«sVV. xms´R…ùª«sVV N]àáNRPV xmsxmsöVÌÁ»][ NRPÈíÁVÌÁV ¿Á[¸R…VVµR…VLRiV. ¬dsÎÏÁ§þF¡zqs
®ªsV»R½ògS ÇØÌÁVgS ¿Á[¸R…VVµR…VLRiV D²T…NTPLi»R½VLRiV. ryz¤¦¦¦¼d½ÍÜ[NRP NRPVÍØù ¸R…VWuyNRPX¼½ @ƒ«sgS ryz¤¦¦¦»R½ù
úxmsxmsLi¿RÁª«sVVƒ«sLiµR…ÖÁ INRP ¸R…VWx¤¦¦¦NSÌÁVª«s¸R…VVƒ«sõµj…. @µj… xmsxmsöVNRPÈíÁVª«sÛÍÁ ƒ«sVƒ«sõµj…. ÀÁNRPäcgSÛÍÁ[µR…V
xmsÌÁV¿RÁgS ÛÍÁ[µR…V. }qs„sLiÀÁƒ«s¿][ ƒyL][gRiùª«sVV µy¬sÍÜ[ N]µôj…gS ÌÁª«sß᪫sVV ®ªs[¸R…VVµR…VLRiV NSª«soƒ«s ƒ¯NRP LRiVÀÁ
6

NRPÖÁgji¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. "NRP„s»y ¸R…VµR…ùzqsò LSÛÇÁ[ùƒ«sNTPª±sV?' NRP„s»R½*ª«sVVƒ«sõ¿][ LSÇÁùª«sVV»][ ®ƒs[„sV xms¬s? ¸R…V¬s
˳ÏÁLRiòQXx¤¦¦¦Lji ¿Ázmsöƒyc²R…V. C NRP„s»R½*ª«sVV BÉíÓÁ ¸R…Wƒ«sLiµR…µy¸R…VNRPª«sVV. A ®ªsƒ«sVNRP ÛÇÁzmsöƒ«s ¹¸…VVNRP
¬sLi²R…V»R½ƒ«sª«sVV, INRP ¸R…Wƒ«sLiµR…xmso xqsöLRi+ µ³R…ƒ«sª«sLi»R½VÌÁV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ªyLjiNRPVƒ«sõQÛÉýÁ[ INRPLSÇÁÙƒ«s NRPVLi²R…Vƒ«sV.
NRP„s»R½*ª«sVVƒ«sõ¿][ LSÇÁù®ªsVLiµR…VNRPV? @ƒ«sgS INRP ª«sV¥¦¦¦NRP„s A LSÇÁÙF~Li®µ…²T… ¸R…Wƒ«sLiµR…ÌÁORPQß᪫sVVƒ«sV
F~LiµR…Vƒ«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV. "NRP„s»y ¸R…VµR…ùzqsò LSÛÇÁ[ùƒ«sNTPª±sV' @ƒ«sVƒ«sµj… INRP aRP‡ôÁª«sVVgSc µk…zqsN]¬s µy¬s¬s
xqsøLjiLixmsÛÇÁ[|qs²R…V NSLRißá\®ªsV A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVLi®²…ƒ«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV.
®ªsVVµR…ÉÓÁ ª«sVWc²R…V ¿RÁLRiß᪫sVVÌÁÍÜ[ NRP„s ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁ„sLiÀÁƒ«s NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV ¿Áxmsöc‡Á²T…ƒ«sµj…. ÀÁª«sLjiµj…
NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV NSµR…V. ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s µR…¸R…Vª«sÌÁƒ«s NRPÖÁgjiƒ«s ¹¸…VVNRP ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ „sZaP[xtsQª«sVV. NSªyùƒ«sLiµR…
„sxtsQ¸R…Vª«sVVƒ«s ƒ«sVƒ«sõ gRiVLRiVò lLiLi²R…ª«sµy¬s „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ÛÍÁ[µR…V. $LSª«sV¿RÁLiúµR…Vc²R…V FsxmsöV²][
¹¸…VLiµR…VN][ µR…¸R…VNRPÖÁgji A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½¬s NRPÖÁgjiLiÀÁƒyc²R…V. ®ªsVVµR…ÉÓÁ µR…ÈýÁVNSµR…V INRP NSª«sùª«sVV ¿RÁµR…Vª«so
¿RÁVLi²R…gS µy¬s¬s ª«sVƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁV ¿Á[¸R…VV¿RÁV »R½ƒ«s ¹¸…VV²R…ÌÁV »R½ƒ«sNRPVc®µ…ÖÁ¸R…V¬s ¹¸…VVNRPzqós¼½ÍÜ[¬sNTP
»yƒ«sV ®ªsÛÎýÁƒ«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV. @NRPä²R… BLiúµj…¸R…V ª«sùª«s¥¦¦¦LRiª«sVV ÛÍÁ[µR…V. AÍÜ[¿RÁƒ«sÛÍÁ[µR…V. ª«sVƒ«sxqsV=ÛÍÁ[µR…V. A
zqós¼½ÍÜ[ ®ƒsLi»R½}qsxmsoƒyõc²][ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. N]Li»R½}qsxmsÉÓÁNTP ª«sVLRiÌÁ ¬sLiúµj…¸R…VÇì؃«sª«sVV NRPÖÁgjiƒ«sµj….
BLiúµj…¸R…VÇì؃«sª«sVV NRPÖÁgjiƒ«s »R½LRiVªy»R½ Jx¤¦Ü[! C NRP²R…ÀÁƒ«s ¬s®ªs[VxtsQ®ªsW ¹¸…VLi»][ A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½¬s
F~Liµj…¼½ ƒ«s¬szmsLiÀÁƒ«sµj…. ¬súµR…F¡LiVV ÛÍÁ[ÀÁ ¬súµR…F¡LiVV¼½ƒ«sƒ«sV N]ƒ«sõ¿][ ¬súµyxqsª«sV¸R…Vª«sVVƒ«sLiµR…V
¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. @ÛÉýÁ[ @ƒ«sV˳ÏÁW¼½ xqsª«sV¸R…Vª«sVVƒ«sLiµR…V ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. A ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ xqsª«sV¸R…Vª«sVV
¬súµR…NSµR…¬sNRPW²R… ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sVgRiµy?
D. F~LiµR…gRiLS¬s ¹¸…VVNRP乸…V²R…c ËÜLiµj…ƒ«s ®ƒsÉíÓÁµ] ®ƒs[LRi*LS¬sµy
ƒ«sLiµR… ª«sVÈÁƒ«sõª«sWÈÁƒ«sV ÇÁƒ«sLiËÜNRP ¾»½[ÖÁNRP gSgRi ªy²R…V¿RÁV
ƒ«sõLiµR…VZNP ƒyNRPV ¬s¿RÁèÌÁVƒ«sV ƒ«s‡ÁV÷LRiFyÉܵR…„sLi¿RÁV ¬sNRP䪫sW
ƒ«sLiµR…ª«sVVc gSLi¿RÁVÈÁƒ«sõ LRixmnsVVƒyµ³R…V¬s NRPƒ«sVõÌÁ»][²R…cÇÁÚ¿RÁVÛÉÁ[

7

ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[ ª«sVƒ«sª«sVV ®µ…[¬sƒ¯[ F~LiµR…VµR…Vª«sVV. @µj… ryª«sWƒ«sùª«sVVgRic ËÜLiµR… LS¬sµj…. A
¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVƒ«sNRPV ÇÁƒ«sª«sVV Aƒ«sLiµR…ª«sV¬s ªy²R…VµR…VLRiV. INRPNRPWLRi¹¸…W xms¿RÁè²T…¹¸…W ¿yÌÁ LRiVÀÁgS
ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. INRP úzms¸R…V\®ªsVƒ«s ª«sWÈÁ „sLiµR…Vª«sVV. ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR… ª«sVƒ«sV˳ÏÁ„sLiÀÁƒy ª«sVLiµR…Vª«sVV. Bµj…
ƒyZNPxmsöV²R…V ƒyaRPèLRiùª«sVVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. ®ƒs[ƒyƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV F~Liµj…¼½ƒ«sƒ«sgS $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s NRPƒ«sVõÌÁ»][
¿RÁWÀÁ¼½ƒ«s¬sLRi¸R…VLóRiª«sVV ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…ª«sVV F~Liµj…¼½ƒ«sƒ«sgS µy¬sNRPª«sµ³j…ÛÍÁ[µR…V. ÍÜ[NRP „dsV ª«sWÈÁƒ«sV
@Li»R½¾»½[ÖÁNRPgS ªy²R…V¿RÁVƒyõLRiV.
D. ª«sLiµR…ÌÁV ÍÜ[»R½VÍÝ ƒ«sƒ«sV˳ÏÁª«sLi‡ÁVÌÁV ˳ت«sƒ«s ÌÁLóRiQ\®ªsVƒ«s ªyg`i
‡ÁXLiµR…ª«sVV NRPLiÉÓÁª«sVVLiµR…V NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁ ¹¸…VÈíÁVÌÁVNRPÌæÁV LSª«sVVc²y
ƒ«sLiµR…ª«sVV lLiLi²R…VlLiLi²R…V ƒ«s„sƒyzqós¼½ ÍÜ[c»R½VgRi ƒ«sWx¤¦¦¦}qs¸R…V, ƒy
¸R…VLiµR…Vƒ«s ry*„sVLiVVLi»R½ÉÓÁ µR…¸R…WÇÁÌÁLSbP ¹¸…VàáVLigRi ƒ_ÈÁNRPVƒ±s
Fs®ƒsõƒ¯[õ ÍÜ[»R½V\ÛÍÁƒ«s ˳ت«sª«sVVÌÁV xms®µ…[xms®µ…[ ú»R½ª«so*N][gS ú»R½ª«so*N][gS N]¬sõ ª«sWÈÁÌÁ xqsª«sVWx¤¦¦¦ª«sVV
NRPLiÉÓÁª«sVVLiµR…V NRP¬szmsLi¿RÁVƒy? Aª«sWÈÁÍ؃«sLiµR…ª«sVV NSµR…V. ª«sWÈÁÌÁV ƒ¯[ÉÓÁ®ªsLiÈÁ ª«s¿RÁVèÈÁ»][²R…®ƒs[
¸R…Wƒ«sLiµyƒ«s ˳ÏÁW¼½ ¿Á²T…F¡LiVVƒ«sµj…. Ex¤¦¦¦ÌÁNRPV ª«sWÈÁÌÁNRPV ƒyƒ«sLiµyƒ«sV˳ÏÁW¼½»][ xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[µR…V.
INRPÉÓÁ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV, lLiLi²R…V $LSª«sV¿RÁLiúµR…Vc²R…V. lLiLi²R…V ƒ¯NRPÛÉÁ[, A lLiLiÉÓÁNTP ƒ«s„sƒyzqós¼½. LSª«sVVc²R…ƒ«scgS
ƒyƒ«sLiµR…ª«sVV. Aƒ«sLiµR…ª«sVƒ«scgS LSª«sVVc²R…V. FsLi»][ ÍÜ[»R½VgRi ƒ«sWx¤¦¦¦}qs¸R…VgS $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s
µR…¸R…V¸R…VVƒ«sõ¿][ ƒy¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ NRPÌÁVgRiVƒ«sV. @xmsöV®²…[ LSª«sVV¬s ÇÁÚÀÁƒ«sÈýÁV LSª«sVVc²R…V NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁ¸R…VV
ƒ«sµj…¹¸…[V. ª«sVƒ«sxqsV=ƒ«sNRPV ª«sWÈÁNRPV xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[¬s ¹¸…VVNRP ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ ¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVV.
aS. Aƒ«sLiµR…Li ËÜNRPc²R…VLi®²… LSª«sVVc²R…µj…¹¸…[V ¸R…Vƒ«sõÈÁVgS ƒ«sVLi®²…²T…ƒ±s
ryƒ«sLiµyNRPX¼½ LSª«sVVcgRiƒ«sVõÌÁƒ«sV gSLi¿RÁLi gRiÌæÁVÈÁLi ¿RÁVƒ«sõµy
NSƒ«sLigRiÌæÁVµR…V lLiª«s*Q\lLiƒ«s ®ƒsµR… ¹¸…[VNSúgRiLi‡ÁVgS ˳ت«sƒy
µ³k…\®ƒsbP»R½ùª«sVVcgRiÖæÁ bdPÌÁª«sVVƒ«s ryµ³k…¸R…WLixqsVc\®²… F~ÖÁ胫sƒ±s.
8

Aƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sõµj…. ƒy ª«sVƒ«sxqsV=ÍÜ[ LSª«sVVc®²…[ @µj… @ƒ«sõÈýÁVgS ƒ«sVƒ«sõµj…. @ƒ«sgS LSª«sVVc²R…V ®ªs[lLi[ ÛÍÁ[c²R…V.
A¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ƒ«sƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁVÈÁ¹¸…[V LSª«sVV¬s µR…Lji+Li¿RÁVÈÁ ¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVV. LSª«sVVc²R…V NRP¬szmsLiÀÁƒyc
²R…ƒ«scgS ƒ¯NRP µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ‡ÁVÇ؃«s \®ªsÀÁN]¬s {qs»y®µ…[„s úxmsNRP䃫sLi²R…gS INRPËܪ«sVøª«sÛÍÁ NRP¬szmsLiÀÁƒ«sµj… A
¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ µy¬s¸R…VLi»R½ÈÁ ƒ«sµj… g]xmsöµj…¹¸…[V. @µj… ¬sÇÁ\®ªsVƒ«s ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVNSµR…V. C ¿RÁLRiø
¿RÁORPVxqsV=ÌÁ»][ƒ¯[ ª«sVƒ¯[®ƒs[ú»R½ª«sVV »][²R…ƒ¯[ ALSª«sVV¬s ¿RÁW¿RÁV¿RÁVƒyõª«sVV. ®ƒs[ú»R½ª«sVV ª«sVƒ«s
LiVVLiúµj…¸R…Vª«sVVÌÁÍÜ[ ƒ¯NRPÉÓÁ. A ¸R…Wƒ«sLiµyƒ«sV˳ÏÁW¼½ NS¬s $LSª«sV ¿RÁLiúµR…V¬s µR…¸R…VgS¬s ¸R…W
LiVVLiúµj…¸R…Vª«sVVÌÁ NRP¼d½»R½\®ªsVƒ«sµj…. @NRPä²R… ¿RÁW¿RÁVƒ«sµj… ÛÍÁ[µR…V, ¿ÁxmsöVƒ«sµj…ÛÍÁ[µR…V. @µj… ¹¸…VÈýÁV NRPÌæÁVƒ«sV?
ÍÜ[\¾»½ƒ«s ˳ت«sƒ«s NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsLi»][ ¹¸…[VNSúgRi»R½ NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ˳ت«sƒ«s¿Á[»R½ µ³k…\®ƒsbP»R½ùª«sVV c ‡ÁVµôðj…
xmsµR…V®ƒsNTPä ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A xmsoLRiVxtsvc²R…V »R½ƒ«s úxmsª«sLRiòƒ«s¿Á[»R½ ryµ³k…¸R…WLixqsVc²R…V. „sVNTPäÖÁ ryµ³R…V\®ªs
¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. µR…VLRix¤¦¦¦LiNSLRiª«sVV, ƒ¯[ÉÓÁNTP ª«sÀÁ胫s®µ…ÌýÁ ª«sWÉزR…VÈÁ, úªy¸R…VVÈÁ, B»R½LRiVÌÁ
NRPxmsNSLRiª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁ, ª«sV¥¦¦¦„sxtsQ¸R…Vª«sVVÌÁƒ«sV »R½WÌÁƒy²R…VÈÁ ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s„s µR…VLêRiƒ«s ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV. @ÉíÓÁªyLji
‡ÁVµôðj…NTP \®ƒsbP»R½ùª«sVV c (¬sbP»R½*ª«sVV c xmsµR…Vƒ«sV) NRPÌÁVgRi®ƒs[ NRPÌÁVgRiµR…V. ªyLji ZNP[NSúgRi»R½ zqsµôðj…Li¿RÁµR…V. C
µR…VLýRiORPQß᪫sVVÌÁV ÛÍÁ[¬sªyLjiNTP ®ƒs[NSúgRi»R½ zqsµôðj…Li¿RÁª«s¿RÁV胫sV. A¹¸…[VNSúgRi»R½ „sVNTPäÖÁ¸R…VV xmsLSNSxtîsQƒ«sV
F~Liµj…ƒ«s¿][ ƒ«sxmsöV²R…V Aƒ«sLiµyƒ«sV˳ÏÁW¼½ NRPÌÁVgRiª«s¿RÁV胫sV. @µj… ¸R…V´yLóRiQ\®ªsVƒ«s $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s
ryOSQ»yäLSª«sVV. @xmsöV²R…V LSª«sV¿RÁLiúµR…Vc²R…V NRP¬szmsLiÀÁƒ«sÈýÁV »R½NTP䃫s ª«sWÈÁÌÁ¬sõ¸R…VV hSÍØh][ÖdÁ
ª«sWÈÁÌÁV. µR…VLêRiƒ«sVÌÁNRPV µR…VxtísQª«sVV\ÛÍÁƒ«s úªy»R½ÌÁV úªy¸R…VVªyLjiNTP ¬ds ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sNRPV xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[µR…V.
@ƒ«sgS LSª«sVV¬sNTP ªyLjiNTP xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[µR…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. NRPƒ«sVÌÁNRPVc gRi¬szmsLi¿Á²T… LSª«sVVc²R…V ª«sVƒ«sª«sVV
¿RÁLjièLi¿Á²T… LSª«sVVc²R…V, F~gRi²R…c‡Á²R…V LSª«sVVc²R…V, ¼½ÈíÁc‡Á²R…V LSª«sVVc²R…V @xqsÌÁV LSª«sVVc²R…VcNS²R…V. ¬ds
ª«sVƒ¯[ ÌÁORPQß᪫sVVÌÁ NRPƒ«sVNRPWÌÁ\®ªsVƒ«s LSª«sVVc²R…V ¬dsª«so xqsµy÷骫sƒ«s ¿Á[zqs A LSª«sVV ƒ«s¿RÁèÈÁ ¬sÖÁzms
LiVVLiúµj…¸R…W¼d½»R½\®ªsVƒ«s ¹¸…VVNRP ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½¬s F~Liµj… ƒ«s¿][ @µj… LSª«sVVc²R…V. @µj…¹¸…[V ˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc²R…V
NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁ ¸R…Vƒ«sgS. ƒyNRPV ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s ¿RÁWzmsLi¿RÁVª«sVV. Dƒ«sõ¿][ ƒyNRPV NRP¬szmsLi¿RÁ®²…[„sV? @ƒ«sõª«sWÈÁÌÁV
@LóRiª«sVV ÛÍÁ[¬s ª«sWÈÁÌÁV, „ds²R…ryµ³R…Vª«so. B»R½LRiVÌÁ NRPxmsNSLRiª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ‡ÁW»R½VÌÁV
úªy¸R…VV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ‡ÁW»R½VÌÁV ª«sWÉزR…V¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. BLiúµj…¸R…V ªyùFyLRiª«sVV ÛÍÁ[¬s¿][ ªyc²R…VÛÍÁ[²R…V ry*„sV
9

BLiúµj…¸R…W¼d½»R½V²R…V. „dsc²R…V BLiúµj…¸R…Vª«sVVÌÁ ƒ«s²R…Vª«sV NRPWLRiVèLi²T… ƒy NTPLiúµj…¸R…W¼d½»R½Vc²R…V NRP¬szmsLi¿RÁ®²…[„sV
¸R…Vƒ«sVª«sWÈÁ ¾»½ÖÁ¸R…V¬sª«sWÈÁ. ªy²R…V „sÇÁ¸R…Vªy²R…ÍÜ[ NRPWLRiVèƒyõ²R…V. NRPµR…ÌÁ²R…V; NRPµR…ÌÁVÈÁNRPV aRPNTPòÛÍÁ[µR…V.
ƒyNRPV ƒ«sWù¸R…WLRiVä NRP¬szmsLi¿RÁ®µ…[„sV? ƒyNRPV ÌÁLi²R…ƒ«sV NRP¬szmsLi¿RÁ®µ…[„sV? ®ªsVVµR…ÈÁ ¬dsµR…gæRiàá ²R…‡ÁV÷ÛÍÁ[µR…V
lLiLi²R…ª«sµj… ¬dsª«so xmsORPQªy»R½ª«sVV»][ xms²T…¸R…VVƒyõª«so. FsÈýÁVNRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV? ƒyNRPV ˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc²R…V
NRP¬szmsLi¿RÁ®²…[„sV ¸R…Vƒ«sVƒ«sµj… LiVVÈÁVª«sLiÉÓÁ úxmsaRPõ.
aS. A ¸R…Wƒ«sLiµR…®ªsV ry*„sV ÌÁORPQß᪫sVVgS\®ƒs ¸R…W»R½ø µk…zmsLixmsgS
A ¸R…Wƒ«sLiµR…®ªsV ƒyx¤¦¦¦XµR…úgRiª«sVVƒ«s ¬s»R½ùLiQ\ÛËÁ „s²R…LiÕÁLiÀÁƒ«sƒ±s
ƒy LiVW ÇÁƒ«sø®ªsV ¿yLji»yLóRiQù xmnsÌÁ\®ªsVƒy NRPÌÁöª«sXORPQLi‡ÁV®ƒs[
úªy¸R…VLigS ƒ«sLiVVƒ«sÉíÓÁ µj…ª«sùxmnsÌÁ\®ªsV ªyLiÀ³ÁLi»R½V ƒy¹¸…VVNRPäc®²…[
A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ry*„sV ÌÁORPQß᪫sVV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Aƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sNRPV ry*„sVNTP Û˳Á[µR…ª«sVV ÛÍÁ[NRPVLi²R…
ƒ«sVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Aƒ«sLiµR…ª«sVV ¹¸…VVNRPä ÛÍÁ[aRPª«sVV xqsVÅÁª«sVV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ªy¬sª«sÛÍÁ ƒ¯NRP ¸R…VÌÁöQ\®ªsVƒ«s
¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½gRi xqsLRi*ÇÁƒ«sVÌÁ x¤¦¦¦XµR…¸R…Vª«sVVƒ«sLiµR…Vƒ«sõµj…. ˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc²R…V xqsXztísQ ¿Á[¸R…VV¿RÁV®ƒs[ xqsLRi*ÒÁª«soÌÁ
x¤¦¦¦XµR…Li»R½ LSÎÏÁª«sVVƒ«sLiµR…V »y\®ƒsƒ«s ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…ª«sVVÍÜ[¬s ¹¸…VVNRP xmsLRiª«sWßáVª«soNRPLiÛÉÁ xmsLRiª«sWßáV\®ªsƒ«s
˳ØgRiª«sVVgS xqsLRi*ÇÁƒ«sVÌÁ¸R…VLiµR…VLiÀÁƒyc²R…V. µk…¬s¬s ª«sVƒ«sª«sVV ryµ³R…ƒ«s ¿Á[zqs ¿RÁµR…Vª«soN]¬s xqs»R½ûQöª«sLRiòƒ«s¿Á[»R½
ÍÜ[\¾»½ƒ«s ˳ت«sƒ«s¿Á[»R½ ª«sXµôðj… F~Liµj…Li¿RÁVN]¬s »]ÌÁV»R½ ª«sWƒ«sVuy ƒ«sLiµR…ª«sVV ª«sLiÉÓÁ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV\®ƒsƒ«s F~Liµj…
ÀÁª«sLjiNTP ƒ«sÉíÓÁ ª«sV¥¦¦¦ƒ«sV˳ÏÁW¼½¬s F~LiµR…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @µj… ÇÁƒ«sø¹¸…VVNRPä ¿yLji»yLóRiQùª«sVV, NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV
F~LiµR…gRiÖÁgjiƒ«s¿][ ƒ«sµj…¹¸…VVNRP ª«sVLiÀÁ ryµ³R…ƒ«s. ryµ³R…ƒy ª«sWLæRiª«sVVÍÜ[ NSªyùƒ«sLiµR…®ªsVVNRP g]xmsö®ªsVÈíÁV.
ª«sWƒ«sª«soÌÁ ‡ÁVµôðj…¸R…VV ƒ«sWx¤¦¦¦¸R…VV ®ƒsxmsöV²R…Vƒ«sV ÍÜ[NRPª«sVV ƒ«sƒ«sVxqsLjiLiÀÁ ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. ÍÜ[NRPª«sVVƒ«sV
ª«sµR…ÖÁ|msÉíÓÁ ¸R…VWz¤¦¦¦Li¿RÁVÈÁ¹¸…VVNRPÉÓÁ. @µj… ¹¸…WgRiVÌÁV ¿Á[¸R…VVµR…VLRiV. ÍÜ[NRPª«sVV ƒ«sƒ«sVxqsLjiLiÀÁ ¼d½úª«s\®ªsVƒ«s
xqsµy÷骫sƒ«s ¿Á[¸R…VVÈÁ lLiLi²R…ª«sµj…. @xmsöV²R…V LSª«sW¸R…Vß᪫sVV xms¬sNTP ª«s¿RÁV胫sV. A ˳ت«sƒ«s®ƒs[ ƒ«sWàágS
ƒ«sWàágS ƒ¯NRP xmsLjiFyNRPª«sVV zqsµôðj…Li¿RÁVƒ«sV. µy¬sƒ«sVLi²T… NSªyùƒ«sLiµR…ª«sVV xmsoÈíÁVƒ«sV. ¬ds xqsLiryäLRiª«sVV
N]ÌÁcµj… ƒy ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV µy¬sNTP ¹¸…WgRiùQ\®ªsVƒ«sLi»R½ }qs}ms ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. @µj… ¬s»R½ùª«sVVgS ƒ«sVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VV
10

ƒ«sƒ«sõ¿][ ®ƒsLi»R½úxms¸R…V»R½õª«sVV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV? FsLi»R½ ryµ³R…ƒ«s¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV! @xmsöV²R…V
ÇÁƒ«sø¿RÁLji»yLóRiª«sVgRiVƒ«sV. ®ƒs[ƒ«sV NRPÌÁöª«sXORPQª«sVVƒ«sV úªyzqs¼½¬s. C úgRiLiµ³R…ª«sVLi»R½¸R…VV aRP‡ôÁª«sVVÌÁV,
xqsª«sWxqsª«sVVÌÁV, ¾»½ÌÁVcgRiV xmsÌÁVNRPV‡Á²R…VÌÁV, ªyùÆØùƒ«sª«sVVÌÁV, »R½»R½òQ*ËÜ[µ³R…ƒ«sª«sVVÌÁV, NSª«sùÌÁORPQß᪫sVVÌÁV c
„ds¬s ƒ«s¬sõLiÉÓÁ¬s $LSª«sV¿RÁLiúµy»R½øgS ˳ت«sƒ«s ¿Á[zqs ¿Á[zqs LiVW úgRiLi´R…ª«sVVƒ«s úªyzqs¼½¬s. ®ƒs[ƒ«sV xms²T…ƒ«s LiVW
úaRPª«sV¸R…VLi»R½¸R…VV ƒy ryµ³R…ƒ«s. ÍÜ[NRPª«sVVƒ«s NRPµj…¹¸…VVNRP NSª«sùª«sVV. ªyLRiV ®ªsV¿RÁVèµR…VLRiV ®ªsV¿RÁèLRiV. ƒyNRPV
µy¬s»][ ƒ«sª«sxqsLRiª«sVVÛÍÁ[µR…V. C LSª«sW¸R…Vßá NRPÌÁöª«sXORPQ xmnsÌÁª«sVVgS ®ƒs[ƒ«sV ªyLiÀ³ÁLi¿RÁVƒ«sµj… A¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV
ƒy¸R…VLiµR…V ¬s»R½ùQ\®ªsV ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«s¬s. BLiN]NRP N][LjiNRP ÛÍÁ[µR…V.

Aƒ«sLiµR…ª«sVWLjiò
ª«sV. @ƒ«sV˳ÏÁW»R½VÍÞ ª«sVLji ˳ت«sª«sVVÍÞ gRiVßá¿RÁ¸R…VLi ËØNSLRixqsLi»yƒ«s ª«sVW
¬sƒ«sµk… xqsXztísQ¸R…Vƒ«sƒ±s ¬sLRiLi»R½LRiª«sVVgS ¬sLS*QùÇÁxqsªyùÇÁ ª«sVW
¬sƒ«sLRiWxmsLi‡ÁVÌÁ \®µ… ª«sª«sWƒ«sª«soc²R…VgS ¬sLi²yLRiV ¬dsµ³yú¼½ ry
gRiVƒ«sV xqsLixmnsVL<Rißá\ÛÍÁ xmsLRixqsöLRiª«sVV úF¡gRiVÍÞª«s²ïR… NSLRiùLi‡ÁV\ÛÍÁ
BLi»R½NRPVª«sVVLiµR…V Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…ƒ«sõ bdPL<jiNRP»][ ry*„sVª«sÉíÓÁ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV. @¿RÁèéQ\®ªsVƒ«s ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV
@¬s ¿Áxmsöc‡Á²T…ƒ«sµj…. @µj…¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½, µy¬sNTP LRiWxmsª«sVV ÛÍÁ[µR…V. @ÉíÓÁLSª«sVVc²R…V LSª«sVVc²R…VgS µR…aRPLRi´R…V¬s
NRPVª«sWLRiVc\®²… ¹¸…VÈýÁV xmsoÛÉíÁƒ«sƒ«sõµj… úxmsaRPõ. xqsXztísQ¸R…Vƒ«sgS ¬s®µ…[. INRPä xmsLRi®ªs[VaRP*LRiVc®²…[NSµR…V. ®µ…[ª«s»R½ÌÁVƒ«sV
ª«sVƒ«sVxtsvùÌÁV NRPW²R… ƒ«sLiµR…àáVƒ«sV N]¬sõ ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVÌÁV N]¬sõ ˳ت«sª«sVVÌÁV N]¬sõ gRiVß᪫sVVÌÁV
ƒyNSLRiª«sVVcËÜLiµR…Vƒ«sV. @„s ¬sLRiLi»R½LRiª«sVVgS F~LiµR…V¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ xqsXztísQ rygRiV¿RÁVƒ«sõµj….
\®µ…ª«sª«sVVÌÁV ª«sWƒ«sª«soÌÁV LRiWxmsª«sVVÌÁV xmspƒ«sVµR…VLRiV. N]LiµR…àáV ¬sLS*Qù ÇÁª«sVVgS xmspƒ«sVµR…VLRiV. @ƒ«sgS
NSLRiß᪫sVVÛÍÁ[NRPVLi²R… xmspƒ«sVµR…VLRiV. N]LiµR…àáV xqsªyùÇÁª«sVVgRi xmspƒ«sVµR…VLRiV. @ƒ«sgS ƒ¯NRP NSLRiß᪫sVVƒ«sV
|msÈíÁVN]¬s aRPLkiLRiª«sVVÌÁV µ³R…LjiLi»R½VLRi¬s ¸R…VLóRiª«sVV. BNRPä²R… ¬sLS*QùÇÁ xqsªyùÇÁaRP‡ôÁª«sVVÌÁNRPV ¬suy䪫sVª«sVVgS
xqsNSª«sVª«sVVgS ƒ«s¬s¸R…VLóRiª«sVV. @ª«s»yLRiª«sVVÌÁV ¬sLS*QùÇÁª«sVVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. @ƒ«sgS ªyLjiNTP N][LjiNRPÛÍÁ[µR…V.
ªyLRiVNSª«sVx¤¦¦¦»R½VÌÁVNSLRiV. ª«sWƒ«sª«soÌÁNRPV N][LjiNRPÌÁVLi²R…Vƒ«sV. „dsLRiVNSª«sVx¤¦¦¦»R½VÌÁV. Bµj… Û˳Á[µR…ª«sVV LSª«sVVc²R…V
LSª«sßáV¬s ª«sµ³j…Li¿RÁVÈÁNRPV ÇÁ¬søLi¿Áƒ«sVNRPµy! NRPXxtñsvc²R…VNRPW²R… ˳ØLRi»R½ ¸R…VVµôðR…ª«sVV N]àáNRPV xmsoÛÉíÁƒ«sV NRPµy!
11

ªyLji ¸R…Vª«s»yLRiª«sVVÌÁV ¬sLS*QùÇÁª«sVVÌÁƒ«sVÈÁ¹¸…VÈýÁV? A N][LjiNRP ¿Á[»R½ ¬ds ª«sVƒ«sxqsV= ¬dsÒÁª«soc²R…V »y²T…»R½\®ªsV
xqsVÅÁµR…VMÅÁª«sVV ÌÁƒ«sV˳ÏÁ„sLiÀÁƒ«s¿][ ƒ«sµj… xqsªyùÇÁª«sVV. ª«sVƒ«sª«sVV N]¬sõ xmsƒ«sVÌÁV ¿Á[¸R…VVµR…Vª«sVV.
úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVV ÛÍÁ[µR…V Gµ][ ¿Á[zqsƒyƒ«sV. ƒ«sª«so*¿RÁV ¿Á[zqsƒyƒ«sV. BÈýÁLiµR…Vª«sVV. Bµj…¬sLS*QùÇÁª«sVV.
¬dsNRPVª«s¿Áè²T… úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVÛÍÁ[µR…V. µy¬sª«sÌÁƒ«s ¬dsNRPV ÍØ˳ÏÁª«sVVÛÍÁ[µR…V. ƒ«sxtísQª«sVVÛÍÁ[µR…V. @ª«s»yLRiª«sVVÌÁ¹¸…VVNRPä
¬sLS*QùÇÁÌÁORPQßá„sVµj…. Fsµ][ ªyc²R…V NSª«sÌÁ¸R…VV ƒ«sƒ«sVN]¬sƒyc²R…V. ¿Á[zqs|msÉíÓÁƒyƒ«sV. µy¬s xmnsÖÁ»R½ª«sVV
®ƒs[ƒ«sVN][LRiÛÍÁ[µR…V. Bµj… ¬sLS*QùÇÁª«sVV. @ª«s»yLRiª«sVVÌÁV úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS ¬sÉíÓÁ„s. BLiNRP ¬ds xqsªyùÇÁª«sVVgS
xmsoÛÉíÁ²T… ª«sWƒ«sª«soÌÁNRPV ƒ¯NRPLji N][LjiNRP ª«sVLji¹¸…VVNRPLjiNTP ƒ«sxtísQª«sVV. @xmsöV²R…V xqsLixmnsVL<Rißá µy¬sƒ«sVLi²T… NSLRiùª«sVV
xmsoÈíÁVƒ«sV. @ÉíÓÁNSLRiùª«sVVÌÁ xqsª«sVWx¤¦¦¦®ªs[V LiVW xqsXztísQ.
D. D»R½òª«sV ˳ت«sª«sVVÍÞ ª«sVƒ«sVÇÁÙ ÌÁV»R½òª«sVV\ÛÍÁ ÇÁ¬sLiVVLi¿RÁV¿RÁVLi²R…gS
ÀÁ»R½ò²T… ˳ت«sª«sVVÍÞ ª«sVLji¸R…VV ÑÁ»R½ò²T… LRiWxmsª«sVVÌÁƒ±s ª«sz¤¦¦¦LixmsgS
ƒ¯¼½ò²T… gRiÖæÁ lLiLiÉÓÁNTP¬s ƒ«sVLji*¬s ª«sWƒ«sª«sÇؼ½ ª«sWLRigS
úN]»R½ò²T… bdPÌÁ®ªsVÌýÁc ÛËÁ²R…cúµ][zqs ¿RÁLjiLi¿Á²T… {qsòQûÇÁgRi»R½VògS.
C ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVÌÁV gRiVß᪫sVVÌÁV ˳ت«sª«sVVÌÁV LRiWxmsª«sVVÌÁƒ«sV F~LiµR…Vƒ«sV. A F~LiµR…VÈÁ ¹¸…VÈýÁVLi²R…Vƒ«sV?
D»R½òª«sV ˳ت«sª«sVVNRPÌÁªyc²R…V D»R½òª«sV\®ªsVƒ«s LRiWxmsª«sVVƒ«sV F~LiµR…Vƒ«sV. ¿Á²ïR…˳ت«sª«sVV NRPÌÁªyLRiV
¿Á²ïR…LRiWxmsª«sVVÌÁƒ«sV F~LiµR…VµR…VLRiV. C ˳ت«sª«sVV ÛÍÁÈýÁVLi²R…Vƒ«sV? ÒÁª«soÌÁ ¸R…VLiµR…V xqsLiryäLRiLRiWxmsª«sVVgS
ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. INRP xmsoLRiVxtsvc²R…V xqs»yäLRiùª«sVVÌÁƒ«sV ¿Á[|qsƒ«sV. ªyc²R…V ¿RÁ¬sF¡¹¸…Vƒ«sV. INRPc²R…V
µR…VuyäLRiùª«sVVÌÁƒ«sV ¿Á[|qsƒ«sV. ªyc²R…Vƒ«sV ¿RÁ¬sF¡¹¸…Vƒ«sV. ¿RÁ¬sF¡ª«soÈÁ »R½xmsöµR…VNRPµy! µy¬s»][ƒ«sLiVVF¡LiVV
ƒ«sµy! xqs»yäLRiùª«sVVÌÁV ¿Á[zqsƒ«sªy¬sNTP ¬dsª«so ª«sLôðRiLi»R½VÌÁV ¿Á[¸R…VVµR…Vª«so. ryøLRiNRP ÀÁx¤¦¦¦õª«sVVÌÁV |msÈíÁVµR…Vª«so.
@xqs»yäLRiùª«sVVÌÁV ¿Á[zqsƒ«s ªyLjiNTP NRPW²R… N]LiµR…LjiNTP bPÍØúxms¼½ª«sVÌÁV ®ªs[¸R…VVµR…Vª«so. ª«sVLiÀÁ ¿Á²ïR…NSLRiùª«sVVÌÁ
NTPLi¾»½[xmnsÌÁª«sW? @LiVVƒ«s¿][, ÍÜ[NRPª«sVV ª«sVƒ«sNRPV NRP¬szmsLi¿RÁV µy¬sNRPƒ«sõ gRiW²R… |mnsWLRiª«sVLiVVƒ«sµj….
xqsXztísQ¹¸…VLi»][ ¬sxtsQöQû¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVgS ÇÁLRiVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…. úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVV ÛÍÁ[NRPVLi²R… xqsXztísQÇÁLRiVgRiVÈÁ
xqsLi˳ÏÁ„sLi¿RÁµR…V. xqsLi˳ÏÁ„sLi¿RÁNRPW²R…µR…V. @µj… »R½xmsöV. C ª«sLôðRiLi»R½VÌÁV ®ªsVVµR…ÌÁLiVVƒ«s„s úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVÌÁV
NSª«so INRPc²R…V ¿Á[zqsƒ«s xms¬sNTP xmnsÖÁ»R½ª«sVV ¬sLiN]NRPc²R…V F~LiµR…ª«s¿RÁV胫sV. ¿Á[zqsƒ«s ªy¬s „sxtsQ¸R…V®ªs[V„sV?
ªy¬sZNP[„sV¸R…VV úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVÛÍÁ[µy? ªyc²R…V ¿RÁÀÁèELRiNRPVLi²R…VÈÁ ¹¸…[Vƒy? ªy¬sNTP úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVLi²T…
¼d½LRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ªyc²R…VLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sWƒ«sª«s LRiWxmsª«sVV»][ƒ«sVƒ«sõxmsöV²R…V ªyc²R…VLi®²…ƒ«sV. C LRiWxmsª«sVV
12

ÛÍÁ[ƒ«sxmsöV²R…V ªyc²R…V ÛÍÁ[µR…V. A LRiWxmsª«sVV ªyc²R…V NS²R…V. A LRiWxmsª«sVV ª«sWLRiV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ªyc²R…V
ª«sWLRiV¿RÁVLi®²…ƒy? ®ƒs[ƒ«sV ÀÁƒ«sõxmsöV²U… xms¬s ¿Á[zqs¼½¬s. ªyc²R…V |msµôR…ªyc\®²…ƒy²R…V. A ÀÁƒ«sõxmsöV²R…V
|msµôR…xmsöV²R…V ªyc²R…V »yƒ«sV»yƒ«sVgS®ƒs[ ¿ÁxmsöVN]ƒ«sV¿RÁVƒyõ²R…VNRPµyM ®ƒs[ƒ«sV xmsoÉíÓÁƒyƒ«sV. C ª«sWÈÁÌÁV ªyc²R…V
xmsoÈíÁNRP xmspLRi*ª«sVVƒyõ²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV xmsoÈíÁV¿RÁVƒ«sõµj…. ªyc²R…V ¿RÁ¬sF¡LiVVƒyc²R…V. ªyc²R…V ®ªs[lLi[
¸R…VVƒyõc²R…¬s @LóRiª«sVV xmsoÈíÁV¿RÁVƒ«sõµj…. @LiµR…V¿Á[»R½ ªyc²R…V @ƒ«sVªyc²]NRP²R…Vƒyõ²R…V. ªy®²…ª«sc²R…V?
BƒyõÎÏÁ§þ ®ƒs[ƒ«sV ®ƒs[ƒ«sƒ«sVN]¬s ª«sùª«sx¤¦¦¦LjiLi¿Á²T…ªyc²R…V. ªy²R…V ªyc²R…¬s LiVV»R½LRiVÌÁ¿Á[»R½
ª«sùª«sx¤¦¦¦LjiLixmsc‡Á²T…ƒ«sªyc²R…V. ªyc²R…V ÒÁª«soc²R…V. ªyc²R…V»R½ƒ«s gRiVß᪫sVVÌÁNRPV ˳ت«sª«sVVÌÁNRPV »R½ƒ«s
¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW»R½VÌÁNRPV ƒ«sƒ«sVNRPWÌÁ ª«sVVgRi »yƒ«sV¿Á[zqsƒ«s Fyxmsxmsoßáùª«sVVLiNRPV xmnsÌÁª«sVVgRi ¬dsÇÁƒ«søÌÁ ¹¸…V¼½òƒy²R…V.
ÒÁª«soc²R…Vƒyõ²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. ÒÁª«soc²R…V ÛÍÁ[²R…ƒ«sVÈÁ |msLiZNPª«sV»R½ƒ«sª«sVV. úxms¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVÛÍÁ[¬sª«sWÈÁ. NSLRiùNSLRißá
Çì؃«sª«sVV ÛÍÁ[¬sª«sWÈÁ. xmsLRiª«sWµ³R…ª«sVVc\®²…ƒ«s ÒÁª«soc²R…®ƒs²T… ª«sWÈÁ.
xmnsÌÁª«sVV NSLRiùª«sVV ƒ«sƒ«sVxqsLiµ³j…LiÀÁ xmsoÈíÁVÈÁ ÍÜ[NRPª«sVVƒ«sLiµR…Vƒ«sõµj…. µy¬s ƒ¯zmsöN]¬s ¼d½LRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. INRP
NSLRiùª«sVVƒ«sN]NRP xmnsÌÁª«sVV NRP¬szmsLiÀÁ ¼d½LRiV¿RÁVƒ«sõµj…. A Lki¼½gS ÒÁª«soc²R…V ªyc²R…V ¿Á[zqsƒ«s Fyxmsxmsoßáùª«sVVÌÁNRPV
xmnsÌÁª«sVƒ«sV˳ÏÁ„sLiÀÁ ¼d½LRiVƒ«sV. INRP NSLRiùª«sVV µy¬sNTP xmnsÌÁª«sVV NRPÌÁVgRiVÈÁ ÍÜ[NRPª«sVVƒ«sLiµR…V NRP¬szmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj…
NRPµy! Bµj… ¹¸…VNRPä²R…ƒ«sVLi²T… ª«sÀÁ胫sµj…? xqsXztísQÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµR…ƒ«sõª«sWÈÁ. xqsXztísQ¹¸…VVNRPä ª«sVWÌÁ LRix¤¦¦¦xqsù„sVµj…
¸R…Vƒ«sõª«sWÈÁ. C LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV ƒ«sƒ«sVxqsLiµ³j…LiÀÁ xqsXztísQ úFyLRiLiÕ³ÁLiÀÁƒ«sµj… xqsXztísQ ÇÁLRiVgRiV¿RÁVƒ«sõµj….
ª«sWƒ«sª«soÖÁxmsöV ²R…VLiµR…VLRiV, lLi[xmso F¡µR…VLRiV. A xqsXztísQ µ³R…LRiøª«sVV rygRiV¿RÁV®ƒs[¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. ¬dsª«so NS¬s¿][
ª«sVLjiN]LiµR…àáV xmsoÈíÁVµR…VLRiV. ¸R…VVgRi ¸R…VVgRiª«sVVÌÁVgRi ¬ds ÇÁƒ«s xmsLRiLixmsLRi „dsVcµR… ƒyµ³R…LRiøª«sVV rygRiV¿RÁV®ƒs[
¸R…VVƒ«sõµj…. A µ³R…LRiøª«sVV ÒÁª«soÌÁ¸R…VLiµR…VLi²T… ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A ÒÁª«soc²R…V »yƒ«sV ¿Á[zqsƒ«s NRPLRiøÌÁ
¹¸…VVNRPä xqsLixmsoÉÓÁ\¹¸…V ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ¬ds ª«sVƒ«sxqsV= ¬dsNRPV NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁÛÍÁ[µR…V. ¬ds ‡ÁVµôðj… ¬dsNRPV
¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. ¬ds ú}msª«sV¹¸…VVNRPä xqs*LRiWxmsª«sVV ¬dsNRPV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. ¬dsN][xmsª«sVV ¹¸…VVNRPä ÌÁORPQß᪫sVV ¬dsNRPV
¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. B„s ¸R…V¬sõ¸R…VV ¬dsª«so ÍÜ[NRPª«sVVƒ«sLiµR…V úxmsª«sLjiòLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõxmsöV²R…V ¬ds ª«sWÈÁÌÁ¿Á[»R½ ¬ds úNTP¸R…VÌÁ
¿Á[»R½ ¾»½ÖÁ¸R…Vc‡Á²R…V¿RÁVƒ«sõ„s. NS¬s NRPLiÉÓÁNTP NRPƒ«sc‡Á²R…ª«so. @ÛÉýÁ[ ÒÁª«soc²R…Vƒ«sV. ªyc²R…V NRP¬szmsLi¿RÁ²R…V. A
ÒÁª«soc²R…V D»R½òª«sV ˳ت«sª«sVVÌÁ xqsLixmsoÉÓÁ \¹¸…Vƒ«s¿][ D»R½òª«sVV\ÛÍÁƒ«s {qsòQûxmsoLRiVxtsvÌÁVgS, ¿Á²ïR… ˳ت«sª«sVVÌÁ
xqsLixmsoÉÓÁ\¹¸…Vƒ«s¿][ µR…VLêRiƒ«sV\ÛÍÁƒ«s {qsòQû xmsoLRiVxtsvÌÁVgS ÇÁ¬sLi¿RÁVƒ«sV. C D»R½òª«sV ˳ت«sª«sVVÌÁNRPV ÀÁ»R½ò²T…
˳ت«sª«sVVÌÁNRPV ¬s»R½ù xqsLixmnsVL<Rißá. Bµj…¹¸…[V ª«sWƒ«sª«s xqsXztísQ Bµj… ÛÍÁ[¬s¿][ ª«sWƒ«sª«soÌÁV ÛÍÁ[LRiV. ®µ…[aRPª«sVVÌÁV ÛÍÁ[ª«so.
13

LSÇÁùª«sVVÌÁVÛÍÁ[ª«so. „sª«sVLRi+ÌÁVÛÍÁ[ª«so. C ˳ت«sª«sVV ÌÁ»][²T… ÒÁª«soÌÁV ª«sWƒ«sª«so\ÛÍÁ xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõLRiV.
ª«sWƒ«sª«soÌÁƒ«sgS {qsòQûÌÁVNRPW²R… xqsLiµR…VÍÜ[ ƒ«sVƒyõLRiV. BLi¾»½[NSµR…V. xqsLRi*ÇÁLi»R½Vª«so ÖÁLiµR…VÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ„s. INRP
xmsLRiª«sV úNRPWLRi ˳ت«sª«sVVNRPÌÁ ÒÁª«soc²R…V |msµôR…xmsoÖÁ¸R…VV zqsLix¤¦¦¦ª«sVV\®ƒs xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõc²R…V. INRP ÑÁ»R½VòÌÁ
ª«sWLji\¹¸…Vƒ«s ÒÁª«soc²R…V ƒ«sNRPäQ\¹¸…V xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõ²R…V. xmsLRiª«sV ¬ds¿RÁ ˳ت«sª«sVVÌÁV xmsLRiª«sV ¬ds¿RÁ NSLRiùª«sVVÌÁV
¿Á[zqsƒ«s ÒÁª«soc²R…V NRPVNRPä xmsLiµj… ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ÇÁLi»R½Vª«soÌÁVgRi xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõLRiV. BLiµR…VÍÜ[ ƒ¯NRPä
LRix¤¦¦¦xqsùª«sVVƒ«sõµj…. INRP ÒÁª«so¬s xqsLixmsoÉÓÁÍÜ[ ƒ«s®ƒs[NRP xqsLiryäLRiª«sVV ÌÁVLi²R…Vƒ«sV. INRP ªyùúxmnsVª«sVVƒ«sV
¼d½zqsN]LiµR…ª«sVV. µy¬sNTP ÍØxmnsVª«s ª«sVVƒ«sõµj…. ‡ÁÌÁª«sVVƒ«sõµj… N][àáÌÁVƒ«sõ„s. A ¸R…WNSLRiª«sVVƒ«sõµj…. BÉíÓÁ
gRiVß᪫sVVÌÁ xqsª«sVWx¤¦¦¦ª«sVV NRPµy A ÇÁLi»R½Vª«so! C xqsLRi*ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV NRPÖÁgjiƒ«s ÇÁLi»R½Vª«sogRi xmsoÈíÁVÈÁNRPV ƒy
ÒÁª«so¬sÍÜ[ xqsLiryäLRiª«sVV ÌÁVƒ«sõª«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV. |msµôR…xmsoÖÁ¸R…VÈýÁV xmsoÈíÁVÈÁ ¹¸…[V„sV? ÛÍÁ[²T… LiVVÈýÁV
xmsoÈíÁVÈÁ¹¸…[V„sV? @¬sõ ÇÁLi»R½Vª«soÌÁƒ«sV ¿RÁW¿RÁVN]ƒ«s ª«s¿RÁV胫sV. ª«sVƒ«sVÇÁÙ\ÛÍÁ xmsoÉíÓÁƒ«sxmsöV²R…V „sZaP[xtsQª«sVVƒ«sõµj….
„ds¬sNTP ª«sVƒ«s xqsV=ƒ«sõµj…. „dsc²R…V N]¬sõ NSLRiùª«sVVÌÁV ¿Á[¸R…VgRiÌÁc²R…V. xmsoßáùFyxmsª«sVVÌÁNRPV „dsc²R…V NRPLRiò.
ÇÁLi»R½Vª«soÌÁVgS xmsoÉíÓÁ ƒ«sxmsöV²R…V NRPLRiøƒ«sƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁV¿RÁVƒyõ²R…V. {qsòQûgS xmsoÉíÓÁƒ«sxmsöV²R…V NRPLRiø
ƒ«sƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁV¿RÁVƒyõ²R…V. ª«sVLRiÌÁ NRPLRiø ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒyõ²R…V. Bµj… ¾»½ÖÁ„s ¸R…Vƒ«sVN]ƒ«sV ¿RÁVƒyõ²R…V. »R½ƒ«s NRPƒ«sõ
g]xmsöªyc²R…V ÛÍÁ[²R…ƒ«sVN]ƒ«sV¿RÁVƒyõ²R…V. Bµj… Û˳Á[µR…ª«sVV. NRPƒ«sVNRP ®ƒs[ª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…? ÒÁª«soc²R…V ªy¬s
˳ت«sª«sVVÌÁƒ«sV ªy¬sgRiVß᪫sVVÌÁƒ«sV ªy¬s ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW»R½VÌÁƒ«sV ‡ÁÉíÓÁ Õ³Áƒ«sõLRiWxmsª«sVVÌÁV F~LiµR…V¿RÁVƒyõ²R…V.
Õ³Áƒ«sõª«sVV\ÛÍÁƒ«s ÇÁƒ«søÛÍÁ»R½Vò¿RÁVƒyõ²R…V. ryµ³R…VÌÁORPQß᪫sVVƒ«sõ¿][ ÛÍÁ[²T…. úNRPWLRiÌÁORPQß᪫sVVƒ«sõ¿][ xmsoÖÁ. BLiµR…VÍÜ[
ª«sVLRiÌÁ Û˳Á[µR…ª«sVVÌÁV. ª«sWƒ«sª«soÌÁƒ«sV ¼d½zqsN]ƒ«sõ¿][ ryµ³R…VÌÁORPQß᪫sVV NRPÌÁ ª«sWƒ«sª«so¬s ¸R…WNRPX¼½ ®ªs[LRiV.
@ryµ³R…VÌÁORPQƒ«sª«sVVÌÁV gRiÌÁ ª«sWƒ«sª«so¬s ¸R…WNRPX¼½®ªs[LRiV. C xqsXztísQ \®ªsÀÁ»R½ûQù „sVÈýÁV ªyùÆØù¬sLi¿RÁ
ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
{qs. xmsLRi®ªsW»R½òª«sVLi\ÛËÁƒ«s ˳ت«sLi ‡Á µ]NRPäÉÓÁ
xmsLRiª«sWµ³R…ª«sVLi\ÛËÁƒ«s ˳ت«s®ªsVVNRPÉÓÁ
@„s LRiWxmsª«sVVÍÞ »yÖÁ胫sxmsöÉÓÁNTP¬s g]ÈíÁ
ª«sÀÁ胫s¸R…VÈýÁV NRPƒ«sö²R…V ®ªsVVgSƒ«s
¼½Ljigji µj…ªyùƒ«sV˳ÏÁW¼½ ¹¸…VVNRPLi²R…V LRiWxmsLi‡ÁV
»yÖÁ胫s, ƒ«sµj…¸R…Vµj… »yƒ«sV»yƒ«sV
gScgRi NRPƒ«sö²R…V¿RÁVLi²R…Vc gSNRPF¡ª«soÈÁ¸R…°ÈÁ
14

¿RÁLSèxmsLjiuyäLRi xqsLRißÓáÛÍÁ[NRP
gki. @ÌýÁ ¸R…Wƒ«sLiµR…®ªs[V LSª«sVVc\®²… ƒ«s¸R…VÈýÁV
@ÌýÁ LSª«sVVc®²…[ ¸R…Wƒ«sLiµR…\®ªsVƒ«s ¸R…VÈýÁV
¿RÁWÀÁ ¿RÁWÀÁ¸R…VVc ®µ…ÖÁzqsN][ƒ¯[¿RÁVN][¬s
ÇÁƒ«sø¹¸…V¼½òƒ«s ˳تyÌÁV ¿RÁLiú²R…µj…ƒ«sVxqsV.
xmsLRi®ªsW»R½òª«sWµ³R…ª«sV ˳تyÌÁVNRPÌÁ ÒÁª«soÌÁV ÇÁƒ«sø¹¸…V¼½òƒ«s¿][ ªyLji¬s ¿RÁWÀÁƒ«s ¸R…VLi»R½®ƒs[ „dsc²R…V»R½òª«sVVc²R…V
„dsc²R…V µR…VLêRiƒ«sVc²R…V @ƒ«sV ª«sWÈÁ xqsöxtísQª«sVVgS ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. N]LiµR…àÓáÍÜ[ƒ«sV»R½òª«sWµ³R…ª«sV ˳ت«sª«sVVÌÁV ÀÁú»R½
ÀÁú»R½\®ªsVƒ«s FyÎÏÁþÍÜ[ NRPÖÁzqs¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. INRP µR…VLSøLæRiV¬s gRiWLjiè ÍÜ[NRP „sVÈýÁƒ«sVƒ«sV. ªy¬s
ÌÁORPQß᪫sVLi»R½¸R…VV ªy¬s NRPƒ«sVõÌÁ ÍÜ[ƒ«s®ƒs[ NRP¬szmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj…. ªy¬s ƒ«s²R…NRPÍÜ[®ƒs[ ¸R…VVƒ«sõµj…. C Lki¼½gS
„saRPµR…\®ªsVƒ«s ˳ت«sª«sVVÌÁ»][ ÇÁ¬søLiÀÁƒ«s ªyLji LRiWxmsª«sVVÌÁV xqsöxtísQª«sVVgS ¾»½ÖÁ¸R…Vª«so. ªyLji µR…VLêRiƒ«s»R½*ª«sVV
INRP NRPƒ«sVõÍÜ[ƒ¯[, INRP |msµR…„sÍÜ[ƒ¯[. INRP ƒ«s²R…NRPÍÜ[ƒ¯[ NRP¬söLi¿RÁV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. Bµj… LiVVÈýÁVLi²R… µj…ª«sùQ\®ªsVƒ«s
¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ NRPÌÁÒÁª«soc²R…V ÇÁƒ«sø¹¸…V»R½Vòƒ«sV. @»R½¬s ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ¾»½ÖÁzqsF¡ª«soƒ«sV. @µj…¸R…Vµj… »yƒ«sV
»yƒ«sVgS NRP¬söLi¿RÁV¿RÁV®ƒs[ ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. NRP¬szmsLi¿RÁNRP F¡ª«soÈÁ¸R…VVƒ«sõµj… @µj… ¿RÁW¿Á²T… ªy¬s µ][xtsQª«sVV. C
¿RÁW¿Á²T… ªy¬sÍÜ[ gRiVß᪫sVVÌÁV „sVúaRPª«sV ª«sVV\ÛÍÁ ¸R…VVƒ«sõ„s. ªy¬sNTP ¾»½ÖÁ„sÛÍÁ[µR…V. ¿RÁLSèxmsLjiuyäLRiª«sVV
¿Á[¸R…VÛÍÁ[c²R…V. Aƒ«sLiµR… ª«sVVƒ«sNRPV LSª«sVVƒ«sNRPV ƒ«sÛ˳Á[µR… úxms¼½xms¼½ò. lLiLi²R…Vƒ¯NRPÛÉÁ[. ¿RÁWÀÁ ¿RÁWÀÁ A¸R…Vƒ«sƒ«sV
gRiWLjiè ¿RÁµj…„s ¿RÁµj…„s N]LiµR…àáV ¾»½ÖÁzqsN][ÛÍÁ[LRiV. FsLiµR…V¿Á[»R½? ªyLji ˳ت«sª«sVVÌÁV ¿RÁLiú²R…µj…ƒ«sVxqsV. ¿RÁLiú²R…NRPàüá
@¬s ¸R…VVƒ«sõµj…NRPµy. ÛÉÁ[NRPV, ª«sVµôj…, ¿RÁLiú²R…NRPàüáÌÁV. µj…ƒ«sVxqsV @ƒ«sgS xmsµyLóRiª«sVV. ªyLji ˳ت«sª«sVVÌÁV
¿RÁLiú²R…µj…ƒ«sVxqsƒ«sgS ªyLji ª«sVƒ«sxqsV=ÌÁV, ªyLji ÒÁª«soÌÁV, ªyLji ˳ت«sª«sVVÌÁV ƒy ¿RÁLiú²R…N]¸R…Vù ª«sLiÉÓÁª«s¬s
¸R…VLóRiª«sVV. µy¬s¬s N][zqs ‡ÁÌýÁÍÜ[, xqsòLi˳ØÍÜ[, µy*LRi ‡ÁLiµ³R…ª«sVVÍÜ[, {msÈÁÍÜ[ ¿Á[zqsN]ƒ«sª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A ÇÁƒ«sVÌÁ
¾»½ÖÁ„s @Li¾»½[ LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s úgRiz¤¦¦¦Li¿RÁÛÍÁ[µR…V, úxms¾»½[ùNRPª«sVVgS $LSª«sVVc²R…V Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVc²R…V. INRP
„sxtñsvª«sVWLjiò \®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sVLi²T… µj…gji ª«sÀÁ胫sªyc²R…V NS²R…V. G ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ª«sVW²R…VgS „s˳ÏÁÑÁLixmsc‡Á²T…
ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiV\ÛÍÁƒ«sµ][ A¸R…W ƒ«sLiµR…®ªs[V LSª«sVVc²R…V. ª«sVƒ«sÍÜ[ ª«sVƒ«sª«sVV
¿RÁW¿RÁVN]ƒ«scµR…gjiƒ«sªyc²R…V.

15

aS. A¸R…Wƒ«sLiµR…®ªsVàáVLigRicµ]LiµR…LRi¹¸…VÛÍÁ[ µyLSª«sVV¬sƒ±sÇÁÚ²R… gS
®µ³…[¸R…VVLi²R…Vƒ±s ª«sVVƒ«sV}ms ¹¸…VàáVLigRiVgRiµR… \®²…¾»½[¸R…WLji ƒyµyLjiÍÜ[
LS\¹¸…V¸R…VVLi²T…ƒ«sµ_ ƒ«sx¤¦¦¦ÌÁù¸R…VVƒ«sV ƒyLSª«sVVLigRiƒ«sƒ±s ÖÁxmsòÍÜ[
®ƒs[¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV LSª«sVVc²R…Li ¿ÁàÓálgi ÛÍÁ[c®²…[ ÌÁORPQ øßáVLi²R…¿RÁèÈÁƒ±s.
gS®µ³…[¸R…VVc²R…V @ƒ«sgS „saS*„sVú»R½Vc²R…V. µR…aRPLRi´R…V¬s »R½ƒ«sN]²R…VNRPVÌÁƒ«sV xmsLixmsoª«sV¬s¸R…V²T…gjiƒyc²R…V.
„saS*„sVú»R½Vƒ«sNRPV LSª«sVV¬s ÇÁÚ²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sƒ«sõ »]LiµR…LRi¹¸…[V ÛÍÁ[µR…V. FsLiµR…V¿Á[»R½?
„saS*„sVú»R½Vc²yƒ«sLiµR…ª«sVV ®ƒsàáVcgRiVƒ«sV. A¸R…Wƒ«sLiµyƒ«sV˳ÏÁW¼½ NRPÖÁgjiƒ«s¿][ LSª«sVV¬s ÇÁÚÀÁƒ«sÛÉýÁ[. Bµj…
LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV. @LiµR…àáV F¡ª«so¿RÁVLi²T…Lji. LSª«sVV¬s FyµR…ª«sVV »R½gjiÖÁ @x¤¦¦¦ÌÁù {qsòQûQ\¹¸…Vƒ«sµj…. »yƒ«sV {qsòQû
¹¸…VÈýÁLiVVƒ«sµj…? »R½ƒ«s aSxms„s®ªsW¿RÁƒ«s ª«sVÈýÁVƒ«sõµj… gRiƒ«sVNRP. @NRPä²R… ƒ«sVƒ«sõªyLjiÍÜ[ LSª«sVVc®²…ª«sc²R…V?
LSª«sVV¬s ®ƒsÈýÁV gRiVLRiVò xmsÉíÓÁƒ«sµj…? ÌÁORPQ øßáV¬s FyµR…xqsöLRi+¿Á[c µyƒ«sV {qsòQû NSNRPW²R…µy? ®ªsLiÈÁ®ƒs[ LSª«sVV®ƒsÈýÁV
gRiVLRiVòxmsÉíÓÁƒ«sµj…? A¸R…Vx¤¦¦¦ÌÁù x¤¦¦¦XµR…¸R…Vª«sVVÍÜ[ ƒ¯NRP ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sõµj…. LSª«sVVc²]NRPäc®²…[. A
LSª«sVVc²R…V ª«sVWLjiò NRPÉíÓÁƒ«sÈýÁVƒyõc²R…V. @LiµR…V¿Á[»R½ ƒy®ªsVNRPV ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ¾»½ÖÁzqsƒ«sµj…. BLiN]NRP „sµ³R…ª«sVVgS
¾»½ÖÁ¸R…VVÈÁ NRPxtísQª«sVV. LSª«sVV²ycƒ«sLiµR…ª«sVWLjiò ¸R…Vƒ«sVÈÁ NTPµj… úxmsµ³yƒ«sryORPQ ùª«sVV.
¿RÁLi. FsàáVcgRiVÈÁNRPVƒ±s ‡ÁVLSƒ«sV˳ÏÁª«s ®ªsVLi»R½¸R…VVcgSª«sÛÍÁ ÇÁƒ«søÇÁƒ«søÌÁLi
®µ…àÓácgjiƒ«s¸R…VÉíÓÁµ_ ®ƒsàáVNRP LiVVLi»R½ÉÓÁÍÜ[xmsÌÁgRiVLRiVò xmsÈíÁV µy
xmsàÓáNRPª«sVV NRPƒ«sõÍÜ[xmsµj… ª«sxqsVòª«so ÕÁÈíÁVgRicúµR…ª«so*N][ª«sÛÍÁƒ±s
ª«sVàáÀÁƒ«s ª«sxqsVòQ\®ªsƒ«s ƒ¯NRPª«sWú»R½ª«sVVgRiVLRiVòNRPVLSµR…V ¿RÁÀÁ胫sƒ±s
xmspLRi*ÇÁƒ«søª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…V ®ƒs¬sõ¹¸…W¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sVV ÌÁVƒ«sõ¿][ ƒy¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ®ªsLiÈÁ®ƒs[
gRiVLRiVòNRPVª«s¿RÁV胫sV. ALSª«sVV¬s ®ªsLiÈÁ®ƒs[ gRiVLjiòLi»R½Vª«so ª«szqsxtîsQ„saS*„sVú»R½VÌÁV @x¤¦¦¦ÌÁù ÇÁƒ«sNRPª«sV¥¦¦¦LSÇÁÙ
®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«sªyLRiV N]LiµR…àت«sxqsVòª«so ®ƒsàácgRiVµR…VLRiV A ª«sxqsVòª«soƒ«sV µy¿RÁVN]LiµR…VLRiV. ‡Á¸R…VÈÁNRPV LS¬ds¸R…VLRiV.
@xmsöV²R…V N]Li»R½ ÍÜ[»R½V ú»R½ª«so* N]¬sƒ«sgS¬s ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. INRP gRiVx¤¦¦¦§c²R…V. INRP ª«sWLki¿RÁVc²R…V, INRP
NSNSxqsVLRiVc²R…V ªyLji ªyLji xqsLiryäLRiª«sVVÌÁ N]ÌÁcµj… ú»R½ª«so*N]¬s ¾»½ÖÁzqsN]¬sLji. N]LiµR…àت«sxqsVòª«soƒ«sV
ª«sVàáÀÁ¹¸…[V F¡ª«soµR…VLRiV. »R½ª«sVÍÜ[ ÒÁª«soc²R…Vƒyõc²R…¬s ª«sVàáÀÁF¡µR…VLRiV. Aƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sõµR…¬s
ª«sVàáÀÁF¡µR…VLRiV. A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV, AÒÁª«soc²R…V, ÛÍÁ[®ƒs[ÛÍÁ[²R…LiµR…VLRiV. ªyLjiNTP ¿RÁÀÁ胫sƒ«sV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V.
16

ÇÁƒ«søÛÍÁ»R½Vò¿RÁV®ƒs[ ¸R…VLiµR…VLRiV. @µj… ¹¸…[V ÇÁƒ«sø¹¸…W ¹¸…Vª«sLjiNTP ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV? N]LiµR…àáV ÇÁƒ«søÌÁ®ƒs[ ƒ«sª«sVøLRiV.
ª«sVLkiƒ«s¸R…Vª«sVV!
ª«sV. ª«sVµj…NTPƒ±s gRiƒ«sö²R…V ƒ¯N]äNRPxmsöÉÓÁNTP LSª«sVry*„sV ƒyNRPVƒ±s ˳ÏÁVÇØ
xqsöµR…N][µR…Li²R…ª«sVV úxmsNRP䃫sª«sVø¸R…VVc ‡ÁµyËêØÇÁ»R½Li‡ÁVƒ«sƒ±s x¤¦¦¦ƒ«søƒy
¹¸…VµR…NRPVƒ±s ˳ت«sƒ«sNRPVƒ±s „sÍÜ[¿RÁƒ«sª«sVVÌÁLi ®µ…[FyàáV µk…úxmsLi‡ÁVgSc
‡ÁµR…xmsµR…øLi‡ÁVÌÁ x¤¦¦¦ƒ«søƒy ¹¸…VµR… xmsLkiFyNRPª«sVVø»R½ƒyøú»R½®ªsW!
®ƒs[ƒ«sV ¼d½úª«sª«sVVgS µ³yù¬sLiÀÁƒ«sxmsöV²R…V $LSª«sV¿RÁLiúµR…Vc²R…V ‡ÁVÇÁª«sVVƒ«s g][µR…Li²R…ª«sVV, úxmsNRPä {qs»R½ª«sVø¸R…V,
FyµR…ª«sVVÌÁª«sµôR… x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½Vc²R…Vƒ«sV ƒyNRPV ¿yÌÁryLýRiV NRP¬szmsLi»R½VLRiV. x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½V²R…V xqsLRi*µy
NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. ª«sÉíÓÁ x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½Vc²R…V NSc²R…V. LSª«sV¿RÁLRißá xqs¬sõµ³yƒ«sª«sLjiòQ\¹¸…Vƒ«s x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½Vc²R…V.
A¸R…Vƒ«s µk…úxmsª«sVVgS NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS ƒ«s¬s¸R…VLóRiª«sVV ¿ÁxmsöVµR…Vƒ«sV. ƒy x¤¦¦¦XµR…¸R…Vª«sVVƒ«s N]NRP
xmsLkiFyNRP ª«sVVƒ«sõµj…. A xmsLjiFyNRPª«sVV ¬s»R½ùª«sVVgS x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½V¬s ¿RÁW¿Á²T… ª«sWú»R½ª«sVV®µ…[®ªsW ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V.
aS. N][µR…Li²R…Li‡ÁÈÁV |msÉíÓÁ ¿RÁúNRPª«sVVƒ«sV xqsLiNRPVƒ±s‡ÁW¬s ƒ«sÛÍÁ[=»R½VÌÁƒ±s
FyµR…W®µ…[aRPª«sV ª«sWÖÁ \|msxmsLiVV¬s NRPƒ«söÈíÁVƒ±s ª«sVàÓჱs àãܪ«sVVøƒ«sƒ±s
‡ÁWµR…Li²R…Li‡ÁÛÍÁc gS¬szmsLi¿RÁV ª«sVLji¸R…WxmspµR…Li²R… ª«sVµR…W÷éQûÌÁ»R½ƒ±s
‡ÁWµR…Li²R…Li‡ÁÛÍÁ. xqsƒ«sõNSLi¼½ ¸R…Vƒ«scgS ËÜÌÁV胱sxqs„dsVzmsLi¿RÁV¿RÁVƒ±s
C ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVV ƒyZNP[NSúgRi»R½ zqsµôðj…LiÀÁƒ«sxmsöV²R…V NRPÌæÁV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ry*„sV LSª«sVV¬sª«sÛÍÁNSNRP
ƒyÌÁVgRiV¿Á[»R½VÌÁV aRPLiÅÁ¿RÁúNRPª«sVVÌÁ»][ NRP¬söLi¿RÁVƒ«sV. FyµR…ª«sVVÌÁV NRP¬söLi¿RÁª«so. A xmspµR…Li²R… ¸R…W¸R…Vƒ«s
àãܪ«sVVøƒ«s ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. úNRPª«sVª«sVVgS ª«sVWLjiò NRPƒ«sc‡Á²R…µR…V. A xmspµR…Li²R… ª«sÀÁ誫sÀÁè ƒyNRPƒ«sVËܪ«sVøª«sVV²T…
¸R…VLiµR…V ¬sÌÁV¿RÁVƒ«sV.
ª«sV. bPª«sÖÁLigRiª«sVVøƒ«sV Fyƒ«sª«sÈíÁª«sVV xmsLiVVƒ±s ZaP[uyz¤¦¦¦ F~ÍØöLRiVƒy
bPª«sÖÁLigRiª«sVVøƒ«sc ‡ÁWÌÁµR…Li²R…¸R…Vµj… ú˳ÏÁW{qsª«sVƒ±s gRiVËØ×ÁLi¿RÁV ª«sW
µ³R…ª«soc ²]xmsöVƒ±s ª«sVàÓáLiVVLi»R½ÍÜ[xmsÌÁ ƒ«s¹¸…Wµ³yùLScª«sVV®²…[ ®²…[FyLRiVcÑÁ
17

ú»R½„sÀÁú»R½Li‡ÁVÌÁV xmspLRi*ÇÁƒ«søª«sVVÌÁ µ³yLSLRiWxms xqsLiryäLRiª«sVVÍÞ
Bµj…¸R…VVƒ«sV ƒy¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ÍÜ[¬s „sxtsQ¸R…V®ªs[V. xmspÌÁµR…Li²R… NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. @µj… bPª«sÖÁLigRiª«sVV \|ms¬s
®ªs[zqsƒ«sÈýÁVLi²R…Vƒ«sV. ª«sVàÓá¸R…VV \®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…ÖÁ „sxtñsvª«sVWLjiò NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. ª«sVLji¸R…VV N][µR…Li²R…ª«sVVƒ«sV
‡ÁVÇ؃«s®ªs[zqsN]¬s $LSª«sV¿RÁLiúµR…VLi²R…V NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. ª«sVLji¸R…VV bPª«sÖÁLigRiª«sVV Fyƒ«sª«sÈíÁª«sVV, \|ms¬s ZaP[uyz¤¦¦¦
A bPª«sÖÁLigRiª«sVV ¿RÁVÈíÁVƒ«sV xmspÌÁµR…Li²R…. C xmspÌÁµR…Li²R…¸R…Vƒ«sõµj… ¬s»R½ùª«sVVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. „sxtñsvª«sVWLjiò
®ªsV²R…ÍÜ[ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s ®ªsV²R…ÍÜ[ ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV bPª«sÖÁLigRiª«sVVƒ«sV ¿RÁVÉíÓÁ ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. xmspLRi*
ÇÁƒ«søÌÁ xqsLiryäLRiª«sVVÌÁV. ÀÁú»R½ÀÁú»R½ª«sVVÌÁV ®ƒs[ƒ«s\®µ…Q*¼½¬s. ƒyNRPV bPª«sZNP[aRPª«soÌÁNRPV Û˳Á[µR…ª«sVVÛÍÁ[µR…V. „sxtñsvª«soƒ«sNRPV
LSª«sVVƒ«sNRPV Û˳Á[µR…ª«sVVÛÍÁ[µR…V. ®ƒs[ƒ«sV úªyzqsƒ«sµj… LSª«sW¸R…Vß᪫sVV. @LiNTP»R½„sVÀÁ胫sµj… ª«sW „sZaP[*aRP*LRiry*„sVNTP,
NRPÌÁöª«sXORPQª«sVV¹¸…VVNRPä ÅÁLi²yLi»R½ xmsµR…ùª«sVVÌÁ¬sõ¸R…VV gS²³R…\®ªsVƒ«s bPª«s˳ÏÁNTPò xmsLRiª«sVVÌÁV. }msLRiVbPª«soc²R…V.
A¸R…Vƒ«s¹¸…[V LSª«sVVc²R…V. ªyLRiV ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiª«sVV. ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiª«sVVƒ«sV µ³yù¬sLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõ xmso²R…V
ÒÁª«so¬sÌÁORPQƒ«sª«sVVgS NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁ ¹¸…VVNRPÉÓÁ ¸R…VVLi²R…Vƒ«s. gRiƒ«sVNRP @µj…xmspÌÁ µR…Li²R…. ÀÁª«sLRiNTPµj…
¸R…Wƒ«sLiµyƒ«sV˳ÏÁW¼½. @„s¹¸…VxmsöV²][ NRPÌÁVgRiVƒ«sV. »R½NTP䃫sxmsöV²T…„s NRPÌÁVgRiVƒ«sV.
D. LSª«sVV¬s ÇÁÚÀÁƒ«sƒ±s »R½ƒ«sxmsoLSÇÁ¬s xqsLixqsäQX¼½ ¸R…V²ïR…Vƒ«sLi¿RÁVc ÛËÁ[
LSª«sVVƒ«s LSª«sßáVLi²R…V xqsª«sVLRiLi‡ÁVƒ«s ª«sWú»R½ª«sVV ¿RÁW¿RÁV¿RÁVLi®²…cËÜ[
LSª«sVV¬s ¸R…VVµôðR…ª«sVLi µR…¼½Ë³ÏÁLRiª«sVøgRiV N][xmsª«sVV, NRPORPQ, µk…ORPQ¸R…VVƒ±s
ú{¤¦¦¦, ª«sV¼½ ®ƒsLi»R½¸R…VVƒ±s ®µ…ÖÁ¸R…V¬ds¸R…Vª«so LSª«sVV¬s, gRiVLi®²… „sLi²R…V¿RÁVƒ±s.
Bµj… ¹¸…VVNRP „sZaP[xtsQª«sVV. LSª«sVV¬s ª«sVƒ«sª«sVV ¿RÁW²R…NRPW²R…µR…V. LSª«sVV¬s ÇÁÚÀÁ ƒ«s¿][ gRiVLi®²… ¬sLi²T…F¡ª«soƒ«sV.
®ªsLiÈÁ®ƒs[ ˳ÏÁNRPVòc²R…\®ªs F¡ª«soµR…Vª«so. A r¢LiµR…LRiùª«sVV ƒ«sNRPV ª«saRPLiª«sµR…Vc²R…\®ªs F¡ª«soµR…Vª«so. C LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV
LSª«sßáVƒ«sNRPVc ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. @»R½c²R…V xmspLRi*ª«sVV \®ªsNRPVLihRi µy*LRiFyÌÁNRPVÌÁÍÜ[ ƒ¯NRPc²R…V NRPµy!
$ª«sVƒyõLS¸R…VßáV ®ƒsàáVcgRiVƒ«sV. BxmsöV²R…V LSª«sVV¬s ÇÁÚ¿RÁVƒ«sV. BµôR…àáNRPV ƒ«sÛ˳Á[µR…ª«sVV. LSª«sVV¬s
¿RÁWÀÁƒ«sLi»R½®ƒs[ LSª«sVVƒ«sNRPV ˳ÏÁNRPVòc²R…LiVV F¡ª«soƒ«sV. LSª«sßáV²R…V „sL][µ³R…ª«sVV¿Á[»R½ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s ryµ³j…Li¿RÁVÈÁNRPV
ÇÁ¬søLiÀÁƒyc²R…V gRiµR…; LSª«sVV¬s ¿RÁWÀÁƒ«s¿][ „sL][µ³R…ª«sVV ¬sÌÁVª«sµR…V. NRPƒ«sVNRP LSª«sVV¬s ¿RÁW²R…gRiW²R…µR…V.
LSª«sßáVc²R…V LSª«sVV¬s ¸R…VVµôðR…ª«sVVÍÜ[ ª«sWú»R½®ªs[V ¿RÁWÀÁƒy²R…V. NS¬s A ¸R…VVµôðR…ª«sVVÍÜ[ N][xmsª«sVV, NRPORPQ,
LSª«sVV¬s ¿RÁLixmsª«sÛÍÁ ƒ«sƒ«sõ µk…ORPQ. LSª«sVV¬s¿Á[»R½c ‡ÁLS˳ÏÁ„sLixmsc‡Á²T…ƒ«s zqsgæRiV c (ú{¤¦¦¦¸R…Vƒ«sgS zqsgæRiV) ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s
18

˳ت«sª«sVVÌÁV ‡ÁÖÁzqs LSª«sVV¬s ¿RÁWÀÁƒ«sƒ«sV LSª«sVV¬s ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«s¬ds¸R…Vª«so. Bµj… LSª«sßáV¬s ¸R…VVµôðR…ª«sVV,
\®ªsLRiª«sVV. »y»R½öLRiù®ªs[V ª«sVƒ«sgS N][xmsª«sVV, »yxmsª«sVV, NRPORPQ ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s gRiVß᪫sVVÌÁV ‡ÁÖÁzqsƒ«sxmsöV²R…V
˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc²R…V NRP¬szmsLi¿RÁ²R…V; NRP¬szmsLiÀÁƒ«sƒ«sV ªyc²R…V ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…¬s ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«s¬ds¸R…Vª«so. gRiVLi®²…ÍÜ[
˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc²R…V ¬sLi²T…¸R…VVLi®²…ƒ«sV. A ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s róyƒ«sª«sVVƒ«sLiµR…V ¬dsª«so N][xmsª«sVV, NRPORPQ, ¬ds
¸R…Vx¤¦¦¦LiNSLRiª«sVVƒ«sV ¬sLixmsµR…Vª«so. @¿RÁèÈÁ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vc²R…VLi²R…²R…V. Dƒ«sõƒ«sV „ds¬s¿Á[»R½ NRPxmsöc‡Á²T…
¸R…VVLi²R…Vƒ«sV.
ª«sV. @»R½c²yƒ«sLiµR… ®ªsVàáVLigRiVƒ¯[ ¹¸…VàáVcgRi²][ A LSª«sV¿RÁLiúµyNRPX¼½ƒ±s
ª«sV¼½ ƒyƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VLi‡ÁVgS ®ƒsàáVcgRi LSª«sVry*„sV r¢LiµR…LRiù®ªs[V
ª«sV¼½ ƒ«sWz¤¦¦¦LiÀÁƒ«s ¸R…VÈýÁV NRPƒ«sö²R…µR…V »R½ƒyø»R½=LRiù Æت«sLi‡ÁVÍÜ[c
gRiV¼½ÌÁLiFyÈÁV xmnsVÉÓÁÛÍýÁ ƒy»R½¬sNTP c ƒyNRPVƒ±s ªy¬sNUP Û˳Á[µR…\®ªsV.
C LSª«sßáVc²R…V \®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…V ¬s»R½ùª«sVV ry*„sV µR…LRi+ƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVLi®²…²T… ªyc²R…V ªy¬s
¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV ¬s»R½ùª«sVV. ry*„sV ¹¸…VVNRP䪫sVWLjiò¬s µR…Lji+Li¿RÁVÈÁ ¿Á[»R½ gRiÖæÁƒ«s Aƒ«sLiµR…ª«sVV ª«sLiÉÓÁ
ª«sV¥¦¦¦»R½Xzmsò ÌÁORPQß᪫sVV ª«sVWLji¬s ª«sµR…ÖÁ |msÉíÓÁ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV µy¬s¸R…VLi»R½ÈÁ µy¬s¬s
ªyc²R…ƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁVƒ¯[ ÛÍÁ[µ][ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. Aµj… ¹¸…WgRiVÌÁV¿Á[¸R…VVµR…VLRiV. ¬s»R½ù xmsLRi®ªs[VaRP*LRi
xqs¬sõµ³yƒ«sª«sLRiVòQ\ÛÍÁƒ«s ˳ÏÁNRPVòÌÁNRPV ƒy ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV NRPÌÁVgRiµR…V. A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sNRPV xmsLRi®ªs[VaRP*LRi
¬s»R½ùxqs¬sõµ³yƒ«sª«sVLiµR…VLi²R…V ª«sV¥¦¦¦»R½XzmsòNTP Û˳Á[µR…ª«sVVƒ«sõµj…. bPª«sÍÜ[NRPª«sVLiµR…V „sxtñsv ÍÜ[NRPª«sVLiµR…V ¬s»R½ù
˳ÏÁNRPVòÌÁVƒyõLRiV. ªyLRiV ¬s»R½ùÒÁª«soÌÁV. ªyLji NTP»R½LRi ÒÁª«soÌÁ Ëص³R…ÌÁV ÛÍÁ[ª«so. A ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s }qs„sLi¿RÁV
¿RÁVLi²R…VÈÁ¹¸…[V ªyLji ¬s»R½ùª«sX¼½ò. ªyLjiNTP¬s ÇÁƒ«søÌÁVÛÍÁ[ª«so. ª«sVX»R½Vùª«soÌÁV ÛÍÁ[ª«so. ª«sV¥¦¦¦úxmsÎÏÁ¸R…WLi»R½ „sVÛÉýÁ[
¸R…VVLiµR…VLRiV. ª«sV¥¦¦¦úxmsÎÏÁ¸R…WLi»R½ ª«sVLiµR…V ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁV ÛÍÁ[LRiV. ¬s»R½ùQ\®ªsVƒ«s ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRi
®ªsVVNRPäÉÓÁ¹¸…[V ¸R…VVƒ«sõµj…. @xmsöV²R…V bPª«sZNP[aRPª«s ¬s»R½ù xqs¬sõµ³yƒ«sª«s \ÛÍÁƒ«s ÒÁª«soÌÁV ú‡Áx¤¦¦¦øª«sVVÍÜ[ NRPÖÁzqs
F¡ª«soµR…VLRiV. @Li»R½ª«sLRi NSÍÜ[NRPª«sVVÌÁÍÜ[ ƒ«sVLiµR…VLRiV. FsÈýÁVLiµR…VLRiV? FyLi¿RÁ ˳ݼ½NRPª«sVV\ÛÍÁƒ«s„s gS¬s
\¾»½ÇÁxqsª«sVV\ÛÍÁƒ«s„s gS¬s NRPLRi¿RÁLRißصR…ùª«s¸R…Vª«sª«sVV ÌÁVLi²R…Vƒy? ÛÍÁ[NRP F¡ª«s¿RÁV胫sV. ªyLji xqsLiNRPÌÁöª«sVVÍÜ[
ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. @ƒ«sgS ¿Á[»R½VÌÁVÛÍÁ[ª«so. ¿Á[»R½VÌÁ»][ xmspÇÁ ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒyõª«sV¬s ¸R…VWz¤¦¦¦Li»R½VLRiV. C xqsXztís
Q¸R…VLi»R½¸R…VV xqsLiNRPÌÁöª«sVV ¹¸…VVNRPä „sNSxqs®ªs[V NRPµy! LSª«sßáVc²R…V LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s aRPLkiLRi r¢LiµR…LRiùª«sVVƒ«sV
gRiW²R… ƒ«sWz¤¦¦¦LiÀÁƒ«sÈýÁV NRP¬szmsLi¿RÁµR…V. ªy¬s ª«sW»R½=LRiùª«sVVÍÜ[ ªy¬s xmsÈíÁVµR…ÌÁÍÜ[ ªy¬s NSª«sVúxmsª«sX¼½òÍÜ[
19

ªy¬s xmsLRi˳ت«s µyxqs»R½*ª«sVVÍÜ[ ªy¬s ¸R…WxmsµR… ¬sLi²T…¸R…VVƒ«sõµj…. @LiµR…V¿Á[»R½ ªy¬sNUP NRPV¼½ÌÁLiFyÈÁV
xmnsVÉÓÁÖýÁƒ«sµj…. µR…VMÅÁª«sVV xqsLi˳ÏÁ„sLiÀÁƒ«sµj…. ƒyNRPVƒ«sV LSª«sßáVƒ«sNRPV ¬s®µ…[ Û˳Á[µR…ª«sVV. BNRPä²R… LSª«sßáVc²R…ƒ«sõ¿][
LSª«sßáVc²R…V NS²R…V. ®ƒs[ ƒ«sƒ«sõ¿][ ®ƒs[ƒ«sV NSƒ«sV. LSª«sßáV¬s ª«sLiÉÓÁ ªyLRiV ƒy ª«sLiÉÓÁ ªyLRiV ƒ«s¬s @LóRiª«sVV. A
LSª«sßáV¬s ª«sLiÉÓÁ ªyLjiNTP ƒyª«sLiÉÓÁ ªyLji ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVÌÁV NRPÌÁVgRiª«so. ªyLjiNTP N][xmsª«sVV, ª«sW»R½=LRiùª«sVV,
µR…VLRix¤¦¦¦LiNSLRiª«sVV' @„s®ªs[NRPª«sVV, ¾»½ÖÁ„s NS¬sµj… ¾»½ÖÁ„s ¸R…Vƒ«sVN]ƒ«sVÈÁ, ªyNRP誫sV»yäLRiª«sVV FyLi²T…»R½ù
ª«sVƒ«sVN]ƒ«sVÈÁ c „ds¬s»][ ªyLjiNTP ry*„sV xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[NRP F¡ª«so¿RÁVƒ«sõµj….

@ª«s»yLRiª«sVWLjiò
ª«sV. ª«sVµj…¹¸…WgjiLiÀÁƒ«s xqsXztísQLiVVµôj… ¹¸…VVNRP xmsµR…øª«spùx¤¦¦¦ „sV¿][èÈÁ ¬s
ÉíÓÁµj… LiVV¿][èÉÓÁµj… LiVVÉíÓÁµR…Li¿RÁVƒ«sV xmsLkiztísQƒ±s ÛÇÁ[¸R…VcgS\®ƒsƒ«s „ds
ÍܵR…ª«sƒ±s LS¬sµj… ¹¸…Vƒ¯õLki»R½VÌÁVgRi ®ƒsLi»][ª«sVLiµj…¿Á[c ÛÇÁxmsöc‡Á
²ïR…µj… LiVW µk…¬sNTP ª«sVWÌÁ˳ÏÁW»R½ bPzms„sxtísQ»R½*Li‡ÁV „saS*xqsùQ\®ªsV
C xqsXztísQ LiVVÉíÓÁµR…¬s ¿ÁxmsöVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[µR…V. B¿RÁèÈÁ ¬sÈýÁVLi²R…V ƒ«sƒ«sVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[µR…. C xqsXztísQ¹¸…VVNRPä
®ªsVVµR…ÌÁVƒ«sV gRiWLjiè ®ªs[LiVVª«sVLiµj… ®ªs[LiVV „sµ³R…ª«sVVÌÁVgS ¿ÁzmsöLji. µk…¬sNTP @xqsÌÁV NSLRiß᪫sVV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V
bPzms„sxtísQ aRP‡ôÁª«sVVƒ«sNRPV aRP‡ôÁª«sVVƒ«sNRPV bPª«soc²R…V. „sxtñsvª«soƒ«s¬s lLiLi²R…LôðRiª«sVVÌÁV NRPÌÁª«so. @LiµR…V¿Á[»R½
bPzms„sxtísQ»R½*Li‡ÁV bPª«soc²y „sxtñsvªy? @ƒ«sõ ˳ت«sª«sVV „saS*xqsùQ\®ªsVc„saRP*zqsLixmsc µR…gjiƒ«s\®µ… ¸R…VVƒ«sõµj… Õ³Áƒ«sõ
ª«sV»R½xqósVÌÁV Õ³Áƒ«sõª«sVVgSc ÛÇÁxmsöª«s¿RÁV胫sV. ª«sWƒ«sª«s ‡ÁVµôðj…ÍÜ[ µk…¬sNTP ¬sLñRi¸R…Vª«sVVÛÍÁ[µR…V. ®ªs[¬s ª«sV»R½
®ªs[Vµj…¹¸…W ªyc²R…V µy¬s¬s „saRP*zqsLi¿RÁVƒ«sV.
aS. C ÍÜ[NRPª«sVVøÌÁV LRiORPQ}qs¸R…VVÈÁNRPV\®ƒs ¹¸…[VLSöÈÁV NS‡Á²ïR… ªyc
²yÍÜ[ÀÁLixmscgRi „sxtñsvª«sVWLjiò ¹¸…VVNRPc®²…[ @¿][è „sNRPVLihRiª«sVVøƒ«sƒ±s
}¤¦¦¦Íت«sVWLjiògRi ƒ«sVLi²R…V xqsLRi*ª«sVVƒ«sc µy¬s¿][èc ‡ÁLjiuyäLRixmsoƒ±s
ÖdÁÍت«sVWLjiògRi ÍÜ[NRPxqsLi˳ÏÁLRißá ZNP[×dÁÍÜ[ÌÁVc\®²… F~ÛÍÁè²R…Vƒ±s.
20

xqsXztísQ ÇÁLRiVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…, ÇÁLjigjiƒ«sµj…, xqsXztísQ ¸R…WLRiLiÕ³ÁLiÀÁƒ«s ®ªsLiÈÁ®ƒs[ xqsXztísQ ¿Á[¸R…VVÈÁ, LiVW xqsXztísQ¬s
LRiOTPQLi¿RÁVÈÁ, LiVW xqsXztísQ¬s xqsLix¤¦¦¦LjiLi¿RÁVÈÁ @ƒ«sõª«sVWc²R…V NSLRiùª«sVV ÛÍÁ[LRiö²T…ƒ«s„s. xqsXztísQ ¿Á[¸R…VVÈÁ¸R…VV
LRiOTPQLi¿RÁVÈÁ¸R…VV xqslLi[. xqsLix¤¦¦¦LjiLi¿RÁVÈÁ ¹¸…VLiµR…VÌÁNRPV? FsxmsöÉÓÁNRPxmsöV²R…V xqsLix¤¦¦¦LjiLixms¬s¿][ ¬dsxqsXztísQNTP
xqósÌÁª«sVV¿yÌÁµR…V. ª«sWƒ«sª«soÌÁ xqsLiÅÁù ¿ÁxmsöVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[NRPVLi²R… F¡ª«soƒ«sV. ˳ÏÁW˳ØgRiª«sVV xmsÈíÁVÈÁNRPV „dsÌÁV
ÛÍÁ[NRPVLi²R… F¡ª«soƒ«sV. „dsLRiLiµR…àáV ¼½ƒ«sVÈÁ NRPVLi²R…µR…V. ¼½Li²T…ÛÍÁ[NRPVLi²R… ¿yª«soÛÍÁ[NRPVLi²R… ƒ«sVƒ«sõ¿][ ÇÁƒ«sª«sVV
xmsoÈíÁV¿RÁVLiµR…VLRiV. C ˳ÏÁW„sV ¹¸…[V„sVNSª«sÌÁ¸R…VVƒ¯[ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. @xqsÌÁV xqsXztísQ¹¸…VLiµR…VNRPV; úN]»R½ògS
ª«sVƒ«sVxtsvùÌÁV xmsoÈíÁVÈÁ ¹¸…VLiµR…VNRPV? C {qsòQû xmsoLRiVxtsv ÛÍÁLiµR…VNRPV? @LiµR…V¿Á[»R½ xqsXztísQ ÇÁLRiVgRiV¿RÁVƒ«sõµj….
@LiµR…V¿Á[»R½ ÌÁ¸R…Vª«sVV ÇÁLjigji ¼d½LRiª«sÛÍÁƒ«sV. ÛÍÁ[¬s¿][ ˳ÏÁW„sV xmsÈíÁµR…V. C ƒ«s²T…„sVNSÌÁª«sVV LRiORPQ
¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LRiORPQ ¹¸…VLiµR…VNRPV? xmsoÉíÓÁƒ«s ÇÁLi»R½Vª«soÌÁV ¿RÁ¿Áè²T… ª«sàáNRPV ªy¬s LiVVxtísQª«sVV ª«sÀÁ胫sÈýÁV
úxmsª«sLjiòLi¿RÁVƒ«sV. @xqsÌÁV xqsXztísQ ¹¸…VLiµR…VNRPV ¿Á[¸R…V‡Á²ïR…µ][ ª«sVƒ«sNRPVc ®µ…ÖÁ¸R…VµR…V. ¿Á[zqsƒ«sªyc²R…V, ¿Á[¸R…Vc‡Á²ïR…
ÇÁƒ«sVÌÁV ú‡Áµj…NTP¸R…VVƒ«sõ NSÌÁª«sVVƒ«s ƒyù¸R…Vùª«sVVgS ƒ«s²R…Vª«s ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ LRiORPQNRPVc²R…V.
„sxtñsvª«sVWLjiò LRiORPQNRPVc²R…V gRiµy! C ¸R…Vª«s»yLRiª«sVVÌÁV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s„s „sxtñsvª«sVWLjiò ¹¸…V»R½Vòƒ«sV. xqsXztísQ
NRPLRiòQ\¹¸…Vƒ«s ú‡Áx¤¦¦¦øNRPVgS¬s ÌÁ¸R…V NRPLRiòQ\¹¸…Vƒ«s bPª«soƒ«sNRPVgS¬s µk…¬s»][ xmsÈíÁµR…V. Bµj… ª«sVLRiøª«sVV. NS¬s,
D. ª«sVVª«so*LRiV ƒ¯NRPäÛÉÁ[ ª«sVàÓá¸R…VV ª«sVVª«so*LRiV ª«sVVª«so*lLi aRPNTPò¸R…VÈýÁVgS
úgRiV®ªs*ƒ«s®µ…[„sV ÛÍÁ[¬s¹¸…V²R…c g][LjiNRP gRiÛÍæÁƒ«sV aRPNTPò ¸R…VVLi²T…ƒ«sƒ±s
úgRiª«so*ƒ«sV N][Ljiä aRPNTPò ¸R…Vª«sVLRiVƒ±s ª«sVàÓṸ…Vª«s*¬s ¸R…VLiµ]ªyLRiÌÁVƒ±s
ª«sVVª«so*LRiV, aRPNTPò ª«sVVª«so*LRiLiVV F~ÛÍÁ胫sVµ³yú¼½ xqsª«sVxqsòFyÌÁƒ«sƒ±s.
ú‡Áx¤¦¦¦ø „sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁV ª«sVVª«so*LRiV ƒ¯NRPäÉÓÁ¹¸…[V. INRPäÉÓÁ ¸R…VgRiV ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVV ƒ«sVLi²T…¹¸…[V
ª«sVVª«so*LRiV xmsoÉíÓÁLji. C ª«sVWLRiVòÌÁV ¼d½zqs®ªs[zqsƒ«s¿][ ¬ds ª«sVVª«so*LRiVƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRi®ªs[V. C ª«sVVª«so*LRiVƒ«sV
}¤¦¦¦Íت«sVWLRiVòÌÁV. @ƒ«scgS ªyLjiNTP ¬sÇÁª«sVVgS ¬sµj… ¹¸…[V„sV¸R…VVc ‡ÁÈíÁµR…V. NS¬s LiVW xqsXztísQ N][xqs„sVµj…
¿Á[¸R…VV¿RÁVLiµR…VLRiV. @LiµR…NRP¬s¹¸…[V ®ªsƒ«sVNRPÉÓÁ xmsµR…ùª«sVVƒ«s ""„sxtñsvª«sVWLjiò ¹¸…VVNRP®²…[ @¿][è„sNRPVLihRiª«sVVøƒ«sƒ±s
21

}¤¦¦¦Íت«sVWLjiògRi ƒ«sVLi²R…V xqsLRi*ª«sVVƒ«s'' @¬s úªy¸R…Vc‡Á²T…ƒ«sµj…. C ª«sVVª«so*LRiNRPV ª«sVWc²R…V aRPNRPVòÌÁV NRPÌÁª«so.
xqsXztísQ zqós¼½ ÌÁ¸R…VNSLRi aRPNRPVòÌÁV. aRPNTPò¸R…VVƒ«sõµj… gRiƒ«sVNRP A xms¬s ¿Á[¸R…VVµR…VLRiV, aRPNTPò ¿Á[LiVVLi¿RÁVƒ«sV, NRPƒ«sVNRP aRPNTPò
ª«sVVÅÁùQ\®ªsVƒ«sµj…. aRPNTPò ÛÍÁ[¬s¿][ ®ƒsª«s*c²R…V ®ƒs[„sV¸R…VVc ÛÇÁ[¸R…VÛÍÁ[²R…V. aRPNTPòÛÍÁ[¬s¿][ ú‡Áx¤¦¦¦ø, „sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiV ÖdÁ
xms¬s¬s ¿Á[¸R…VÛÍÁ[LRiV. @LiµR…V¿Á[»R½ aRPNTPò úxmsµ³yƒ«s\®ªsVƒ«sµj…gRi NRP¬szmsLi¿RÁV ¿RÁVƒ«sõµj…. A aRPNTPò ¹¸…VLRiV? A®ªsV¸R…VV
ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRi®ªs[V. aRPNTPògS ®ªsVVÈíÁ®ªsVVµR…ÈÁ »][cÀÁƒ«sµj…. A®ªsV LiVWª«sVVª«so*LRiVgS ª«sWLjiƒ«sµj…. C ª«sVVª«so*Lji
¸R…VLiµR…V »R½ƒ«sVõ»yƒ«sV xmsLi¿RÁVN]ƒ«sõµj…. @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V r¢LiµR…LRiù ÌÁx¤¦¦¦LjiÍÜ[ ""bPª«saRP+QQNSòQù ¸R…VVN][ò
¸R…Vµj…˳ÏÁª«s¼½ aRPNRPòM úxms˳ÏÁ„s»R½Vª±sV'' @¬s ¿Áxmsöc‡Á²ïR…µj…. µ³yú¼½ xqsª«sVxqsòFyÌÁƒ«s ª«sVƒ«scgS xqsXztísQ zqós¼½ÌÁ¸R…Vª«sVV
ÌÁ¬s ¸R…VLóRiª«sVV.
D. aRPNTPò¸R…V®µ…xmsöV²R…Vƒ±s ®ªsƒ«sVNRP¿yÌÁVgRi ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV ª«sVVLiµR…V»][c¿Á²R…Vƒ±s
aRPNTPògRiÍزR…V, aRPNTPò¸R…VVƒ«sVÇØÌÁNRP ¸R…W»R½²R…V ÛÍÁ[®ƒsÛÍÁ[c²R… ¸R…W
aRPNTPò¸R…VV LRiWxmsµ³yLjißÓá ¹¸…VxqsLigRiVÈÁ, \®µ…ª«sª«sVV ÍØLRiV*L_¿RÁV ƒy
aRPNTPò¸R…VV ®ªsƒ«säQ\¹¸…V ª«sVàÓá¸R…VV aRPNTPòNRPÌÁÉíÓÁ†²R…V ª«sVVLiµR…\lLi¿RÁƒ«sƒ±s.
Bµj… LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV. aRPNTPò NRP¬szmsLi¿RÁµR…V. aRPNTPòNRPÌÁªy†²R…V NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. aRPNTPò ÛÍÁ[¬sªy†²R…V ÛÍÁ[®ƒs[ÛÍÁ[†²R…V. @ƒ«s†gS
®ƒsLiµR…VNRPV xms¬sNTPLS²R…V. ªy¬s úxmsxqsNTPòÛÍÁ[µR…V. aRPNTPò NRPÖæÁƒ«s ú‡Áx¤¦¦¦ø „sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁNRPV LRiWxmsª«sVV ÌÁVƒ«sõ„s.
aRPNTPòNTP LRiWxmsª«sVVÛÍÁ[µy ? aRPNTPòNTP¬s NRPÌÁµR…V. C LRiWxmsª«sVV ÛÍÁÉíÓÁ„s? ª«sWƒ«sª«so†²R…V xqsXztísQ¬s xmsLSùÍÜ[ÀÁLi¿RÁV¿RÁV
xmsLRiª«sWLóRiª«sVVÌÁƒ«sV „s¿yLjiLi¿RÁV¿RÁV ¬ds \®µ…ª«sª«sVVÌÁƒ«sV NRPÖÁöLi¿RÁVN]¬s A \®µ…ª«sª«sVVÌÁNRPV ª«sWƒ«sª«soÌÁ ª«sLiÉÓÁ
LRiWxmsª«sVV®ƒs[ BÀÁè A \®µ…ª«sª«sVVÌÁ ƒ«sƒ«sLi»R½ aRPNTPòª«sVLi»R½VÌÁƒ«sVgRi ¿Á[zqs ªyLji ƒyLSµ³j…Li¿RÁV ¿RÁVƒyõ²R…V. Bµj…
xqsXztísQ ÌÁORPQß᪫sVV. C ¸R…WLSµ³R…ƒ«s ª«sÌÁƒ«s ®ªsVVÈíÁ®ªsVVµR…ÈÁ »yƒ«sV \®µ…ª«sª«sVVÌÁ ª«sLiÉÓÁªy†\®²… »R½LRiVªy»R½
»yƒ«sVNRPW²R… ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVVÍÜ[ NRPÖÁzqs F¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sƒ«sõ ¹¸…VVNRP gS²³R…\®ªsVƒ«s N][LjiäNRPÌÁªy†²R…V. C
ª«sWLæRiª«sVLi»R½¸R…VV ‡ÁVVxtsvÌÁV ¿RÁWÀÁLji. ‡ÁVVxtsvÌÁV ®ªsµR…NTPLji, ‡ÁVVxtsvÌÁV ¬sLñRiLiVVLiÀÁLji. C xqsXztísQNTP ®ªs[lLi[gRi¼½
ÛÍÁ[µR…V gRiƒ«sVNRP µk…¬sNTP gRi¼½ NSª«sÌÁ¸R…VV ƒ«sƒ«s†gS ƒ«sµj… ¹¸…VVNRPäÉÓÁ¹¸…[V ª«sWLæRiª«sVV. C\®µ…ª«sª«sVVÌÁNRPV
LRiWxmsNRPÌÁöƒ«s† ÛÇÁ[zqsƒ«sªyLRiV aRPNTPòNTPNRPW²R… ¿Á[zqsLji. NRPƒ«sVNRP®ƒs[ aRPNTPò LRiWxmsµ³yLjißÓá\¹¸…Vƒ«sµj…. BLiµR…VÍÜ[ ƒ¯NRP
22

¿RÁª«sV»yäLRi ª«sVVƒ«sõµj…. ú‡Áx¤¦¦¦ø „sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁV ª«sVVª«so*LRiV. „dsLjiNTP ®ªsƒ«sVNRP ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVVƒ«sõµj….
@ª«sxqsLRiª«sVV ª«sÀÁ胫s¿][ ƒy ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVVƒ«sNRPV „dsLjiNTP ƒ«sÛ˳Á[µR… úxms¼½xms¼½ò. @ÛÉýÁ[ aRPNTPò FyLRi*¼d½ ÌÁOUPQ ø
xqsLRixqs*»R½V\ÛÍÁƒ«sµj…. ªyLji ª«sVVª«so*Lji ®ªsƒ«sVNRP aRPNTPò¸R…VVƒ«sõµj…. ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVV ÛÍÁ[µy ¸R…Vƒ«sõ úxmsaRPõ. A
aRPNTPò¹¸…[V ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVV. @¿RÁèÈÁ aRPNTPòNTP ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVVƒ«sNRPV ƒ«s„sƒy˳ت«s xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV. NS¬s úNTP¸R…W
ÇÁgRi»R½Vòƒ«sLiµR…V aRPNTPòNRPÌÁ ªy†²R…V ª«sVVLiµR…LRi, aRPNTPò®ªsƒ«sVNRP. BLiµR…VÍÜ[ ¬sLiNRPƒ«sV LRix¤¦¦¦xqsùª«sVVÌÁV NRPÌÁª«so.
D. @LiµR…àáV ƒ¯NRPäÛÉÁ[ ¾»½ÖÁ„s, ¸R…VLiµR…àáV ƒ¯NRPäÛÉÁ aRPNTPò, LRiWxmsª«sVVƒ±s
ÛÇÁLiµR…VÈÁ ®ªs[àáV®ªs[àáVgRiƒ«sV, ¿Á[|qs²T…¿Á[»R½ÌÁV ®ªs[àáV®ªs[àáVgS
ËÜLiµj…ƒ«s aRPNTPò ®ªs[àágRiV¿RÁV† ËÜLiµj…ƒ«s aRPNTPò¸R…VV®ªs[LRiVƒ_¿RÁV ƒy
ƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VVLi²R…V LRiORPQßá xqsƒyµ³R…»R½ ¹¸…VVNRPäÉÓÁlLiLi²R…V\®ƒs ¿RÁƒ«sVƒ±s.
NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«s µyLRiVgRiVLRiV. xmsLRiª«sWLóRi ®ªsVVNRPäÉÓÁ¹¸…[V. aRPNRPVòÌÁV ®ªs[àáV®ªs[àáVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. ¿Á[zqsƒ«s NSLRiùª«sVV
aRPNTPò¬s‡ÁÉíÓÁ ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. C xms´R…NRPª«sVVÍÜ[ „sxtñsvª«so LRiORPQßá xqsƒy´R…V†²R…V. LRiOTPQLi¿RÁVÈÁ»][ NRPW²R…VN]¬s
¸R…VVƒ«sõªy†²R…V. zqós¼½NSLRiV†²R…V A¸R…Vƒ«s NTP¿RÁèÈÁ "Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV†²R…V' @¬s ªy²R…†‡Á²T…ƒ«sµj…. úxms¾»½[ùNRPª«sVVgS
„sxtñsv®ªs[ Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV†²R…¬s NRP„s ¿ÁxmsöV¿RÁVƒyõ†²R…V. „s¿yLjiLiÀÁƒ«s¿][ ryLRiWxmsùª«sVV ryÍÜ[NRPùª«sVV
®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ª«sÈýÁVLiÀÁ ®ªsWORPQª«sVVƒ«sNRPV úª«s´R…ª«sV ª«sWLæRiµR…Lji+ úxms´R…®ªsWFyxqsƒy xmsLRiV†²R…V úxms´R…ª«sV ®µ³…[ù¸R…VV†²R…V
„sxtñsvª«sVWLjiògS NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V ˳ÏÁgRiª«sµæk…»yµR…VÌÁV „sxtñsvª«soƒ«sV gRiWLji蹸…[V ¿ÁxmsöVƒ«sV.
ª«sWƒ«sª«soƒ«sNRPVcNRP¬dsxqs ª«sVµ³j…NRP xqsLiÆØùNRPV\ÛÍÁƒ«s ªyLjiNTP ˳ØLRi¼d½¸R…VVÌÁÍÜ[ ƒ«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV. „sxtñsvª«soFyxqsù
\®µ…ª«sª«sVVcA „sxtñsv®ªsª«sLRiV? C NSª«sùª«sVVƒ«sLiµR…V Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV†²R…V. ª«sWƒ«sª«so†²R…V F~Li®µ…²T… ®ªsWORPQª«sVV
¹¸…VVNRPä xqs*LRiWxmsª«sVV A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V»R½*ª«sVV Bµj… ¹¸…VVNRP NSª«sùª«sVV. NSª«sùª«sVV ÍØry*µj…Li¿Á²R…V
ªyLRiV F~Li®µ…²T…µj… LRixqsª«sVV. A LRixqsª«sVVƒ«sV F~Liµj…ƒ«sªy†²R…V Aƒ«sLiµj…¸R…VgRiV¿RÁVƒyõ²R…V. ªy†®²…[ EzmsLji
¼d½zqsN]ƒ«sV¿RÁVƒyõ†²R…V. ªy†®²…[ ú‡ÁµR…VNRPV¿RÁVƒyõ†²R…V. NSª«sù LRiryry*µR…ƒ«s »R½»R½öLRiVƒ«sNRPV Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV†®²…[
¸R…VVƒyõ²R…V. ªy¬s¬s F~LiµR…VÈÁ¹¸…[V ®ªsWORPQª«sVV. @LiµR…V¿Á[»R½®ƒs[ LiVV¿RÁèÈÁ ƒyƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V aRP‡ôÁª«sVV ªy†²R…VÈÁ.
C Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV†²R…V ª«sVƒ«sNRPV LSª«sVV†²R…V. A¸R…Vƒ«s „sxtñsvª«sVWLjiò ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV NRPµR… ? @ƒ«sgS
23

„sxtñsvª«so¹¸…VVNRPä ¸R…VLiaRPƒ«sV zqós¼½NSLRiNRP»R½*ª«sVVƒ«sV zqós¼½¬s µ³R…*Lixqsª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒ«sõ LSª«sßáV¬s xqsLi¥¦¦¦LRiª«sVV
N]àáNRPV „sxtñsvª«so¹¸…VVNRPä ¸R…VLiaRPª«sVVƒ«sV ®µ…¿RÁVèN]ƒ«sõªy†²R…V. @LiµR…V¿Á[»R½ ƒ«sª«s»yLRiª«sVV. úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS
Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV†²R…V. NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁNRPV LSª«sVV†²R…V. Bµj…¹¸…[V »R½LRiVªy¼½ xmsµR…ùª«sVV.
ª«sV. @ÌÁ\®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…V ª«sVWLjiòg]¬s»y\®ƒs \¾»½ÇÁxqsLiÛËÁƒ«sµj…
LiVVùÌÁ „saRP*Li˳ÏÁLRi¸R…VLiµR…V ª«sVWLjiò†g]¬s ¸R…VÛÉýÁ[xmsLi¿RÁ˳ÏÁW»y»R½øNRPLi
‡ÁÌÁxmnsVVLi®²… ÇÁgRi®µ…[NRP LRiORPQNRPV†²R…V\®ƒs ¸R…Wƒ«sLiµR… LRiWxmsoLi²R…V®ƒsò
®ªsÌÁ¸R…VVƒ±s LSª«sVV†²R…V »yƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦øª«sV¸R…V»y „sxtsQ*ÃÁøx¤¦Ü[ª«sVWLjiò¹¸…V.
C LSª«sVV†²R…V \®ªs NRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…V \¾»½ÇÁxqs\®ªsVƒ«s ª«sVWLjiò†g]ƒyõ²R…V. @ƒ«sgS ª«sV¥¦¦¦„sxtñsv \®ªsƒy†²R…V.
„saRP*Li˳ÏÁLRiNRPV ª«sÀÁè xmsLi¿RÁ ˳ÏÁW»y»R½øNRP\®ªsVƒ«s aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV {qs*NRPLjiLiÀÁƒy†²R…V C¸R…Vƒ«sNRPV lLiLi²R…V
ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV NRPÌÁª«so. ®ªsVVµR…ÉÓÁµj… Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V»R½*ª«sVV. lLiLi²R…ª«sµj… ÇÁgRiúµR…ORPQßá»R½*ª«sVV.
Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V»R½*ª«sVV „sxtñsvª«sogS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sxmsöV ²R…VLi²R…Vƒ«sVgSNRP ÛÍÁ[NRPF¡ª«soƒ«sVgSNRP. LSª«sVV†²R…VgS
ƒ«sVƒ«sõxmsöV²R…V ¬sxqs=Li®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõµj…. Bµj… „sxtñsvLRiWxmsª«sVV ƒ«sLiµR…VNRPLiÛÉÁ $LSª«sV¿RÁLiúµR… LRiWxmsª«sVV
ƒ«sLiµR…V ƒ«sµ³j…NRPª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõµy ¸R…V¬szmsLi¿Á²R…V ÌÁORPQß᪫sVV. "ú‡Áx¤¦¦¦øª«sV¸R…V»y „sxtsQ*ÇÁøx¤¦Ü[ª«sVWLjiò' ú‡Áx¤¦¦¦ø
xmsµyLóRi®ªs[V\¹¸…Vƒ«s xqsLRi*ú»R½ ªyùzmsLiÀÁƒ«s ª«sVx¤¦¦¦xqsV=¹¸…VVNRPäLRiWxmsª«sVV. ª«sVx¤¦¦¦xqsV=c¾»½[ÇÁxqsV=. B¿RÁèÈÁ ª«sVLRiÌÁ
"ª«sV¸R…V' úxms»R½ù¸R…Vª«sVVƒ«sõµj… "Aƒ«sLiµR…ª«sV¸R…V' ÍÜ[ xqsLiµj…gôðRiª«sVV NSª«s¿RÁV胫sV. BNRPä²R… NSµR…V. $LSª«sV
¿RÁLiúµR…V²R…V ú‡Áx¤¦¦¦ø¹¸…VVNRPä „sNSLRiª«sVV. @ƒ«sgS ú‡Áx¤¦¦¦ø®ªs[V »yƒ«sV. »y®ƒs[ ú‡Áx¤¦¦¦øª«sVV.
¿RÁLi. úzmsµj…ÖÁ „sNRPVLihRiª«sVLi µR…ª«s»R½LjiLi¿Áƒ«sV ˳ÏÁW»R½ÌÁª«sVLiµR…V ƒ«sƒ«sõ¿][
úzmsµj…„sƒ«s \¾»½ ÇÁxqsLi‡ÁgRiV aRPLkiLRiª«sVV gS†gRiƒ«sV ËØLi¿RÁ˳ݼ½NRPLi
ÕÁµj…¹¸…VVNRP LRiWxmsª«sVVƒ±s ª«sVàÓá ª«sz¤¦¦¦Li¿Áƒ«sV ®ªs[àáVgRi ƒ«sƒ«sõª«sWÈÁ¸R…V
¸R…Vùµj… LiVVµj… lLiLi²R…V lLiLi²R…gRiV¿RÁV \®ƒsNRPùª«sVV\®ªsxtñsQª«saRPNTPò¸R…VLiµR…VgSƒ±s
24

@ª«s»R½LjiLi¿RÁVÈÁ¸R…Vƒ«sgS®ƒs[„sV? ry*„sV \®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…Vƒyõ²R…V. @NRPä²T… ¸R…W¸R…Vƒ«sª«sVWLjiò \¾»½ÇÁxqsª«sVV
@ƒ«sgS ¾»½[ÇÜ[ª«sV¸R…Vª«sVV. BNRPä²T…NTP µj…gjiƒy²R…V. BNRPä²T… ª«sVWLjiò FyLi¿RÁ˳ݼ½NRPª«sVV. @„s lLiLi²R…Vƒ«sV
lLiLi²R…LiVVƒ«sƒ«sV \®ªsxtñsQª«saRPNTPò ¸R…VLiµ]NRPäÉÓÁ¹¸…[V FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV ª«sVƒ«sNRPV gRi¬szmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj….
\¾»½ÇÁxqs\®ªsVƒ«sµj… NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁÛÍÁ[µR…V. NRPƒ«sVzmsLi¿RÁVÈÁ¸R…Vƒ«sgS ®ƒs[„sV? ª«sVƒ«sVxtsvùÌÁNRPV ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁV NRPÌÁª«so.
C NRPƒ«sVõÌÁNRPVƒ«sõ aRPNTPò xqs*ÌÁöª«sVV. C NRPƒ«sVõÌÁV FyLi¿RÁ˳ݼ½NRPª«sVV\ÛÍÁƒ«s ªy¬s®ƒs[ ¿RÁW²R…gRiÌÁª«so.
\¾»½ÇÁxqsª«sVV\ÛÍÁƒ«sªy¬s¬s ¿RÁW²R…ÛÍÁ[ª«so. NRPLiÉÓÁNTP N]Li»R½ ®ªs[VLRi¹¸…[V NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. µR…WLSÌÁV NRP¬szmsLi¿RÁª«so.
NRP¬szmsLi¿RÁ¬s„s ª«sWƒ«sª«so†²R…V NRP¬szmsLiÀÁƒ«sÈýÁV ˳؄sLi¿RÁVƒ«sV. ¿RÁW¿RÁVÈÁ¸R…Vƒ«s†gS ®ƒsNRPV䪫s˳ØgRiª«sVV
˳؄sLi¿RÁVÈÁ. ¿RÁW¿RÁVƒ«sxmsöV²R…V NRPW²R… ¬sÇ؃«sNRPV ˳؄sLi¿RÁVÈÁ¹¸…[V. A NRPLiÉÓÁ®ªsƒ«sVNRP ¬sÇÁ\®ªsVƒ«s NRPƒ«sVõƒ«sõµj…. A
NRPƒ«sVõ ˳ت«sƒy ª«sV¸R…Vª«sVV. A ˳ت«sƒ«s N]¬sõ xmsLjiµ³R…VÌÁÍÜ[ ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. „sLiµR…Vª«sVV. NRPLiµR…Vª«sVV.
LRiVÀÁ¿RÁW»R½Vª«sVV. xqsöQXbPLi»R½Vª«sVV. C ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s„s aRPLkiLRiª«sVV ¹¸…VVNRPä ¸R…Vª«sµ³R…VÌÁÍÜ[ƒ«sVLi²T… ªy¬sNTP
¾»½ÌÁzqsƒ«sLi»R½ª«sàáNRPV ˳؄sLi¿RÁVÈÁ. FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s aRPLkiLRiª«sVV xqósWÌÁª«sVV. @LiµR…V¿Á[»R½ ¬ds ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVÌÁV
xqósWÌÁª«sVVÌÁV. INRP ‡ÁLiµ³R…Vª«so ®ªs[LiVV\®ªsVÎÏÁþ µR…WLSƒ«s ƒ«sVƒyõ†²R…V ªy¬s¬s ¿RÁW¿RÁV¿RÁVƒyõª«sV¬s zmsLi¿RÁ
ª«s¿RÁV胫sV. @ƒ«sgS ªy¬s aRPLkiLRi ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV ˳ت«sƒygRi»R½\®ªsV¸R…VVLi²R…Vƒ«sV µk…¬s}msLRiV xqsøQX¼½. N]LiµR…àáV
µk…¬s¬s ¿RÁW¿RÁVÈÁgS ˳؄sLi»R½VLRiV. BÉíÓÁ xqsøQX¼½ ¿RÁ¬sF¡LiVVƒ«sªyLji¸R…VLiµR…V NRPW²R… ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. Û˳Á[µR…®ªs[Vª«sVƒ«sgS
®ªsVVµR…ÉÓÁµj… ú‡Á¼½NTP¸R…VVƒ«sõªy¬s LRiWxmsª«sVV¹¸…VVNRPä xqsøQX¼½, lLiLi²R…ª«sµj… ¿RÁ¬sF¡LiVVƒ«s ªy¬s¹¸…VVNRPä
LRiWxmsª«sVVxqsøQX¼½ ¿RÁW¿RÁVÈÁÛÍÁ[µR…V. xqsøQX¼½¬s ¿RÁW¿RÁVÈÁgS ˳؄sLi»R½VLRiV. ¿RÁW¿RÁVÈÁ¸R…Vƒ«sgS
FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s ª«sxqsVòª«soƒ«sNRPV ª«sVƒ«s ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁNRPV xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV NRPÖÁgji¸R…VVLi²R…VÈÁ. xqsx¤¦¦¦ÇÁª«sVVgS
ª«sWƒ«sª«soÌÁV ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁ¿Á[»R½®ƒs[ ¿RÁW»R½VLRiV. µR…WLRiª«sxqsVòª«soÌÁƒ«sV ¿RÁW¿RÁVÈÁ ¸R…Vƒ«sgS ¬sµj…ª«sàáNRPV
¾»½ÖÁzqsN]¬s ¸R…VVLi²R…VÈÁ NRPƒ«sNRP®ƒs[ª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…? ¿RÁW¿RÁVÈÁ¸R…VV xqsøLjiLi¿RÁVÈÁ¸R…VV xmspLRi*®ªsVàÓá†gji
¸R…VVLi²R…VÈÁ ¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVV. lLiLi²R…Vƒ«sVNRPÖÁzqs ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sVÈÁ @ƒ«sõ „sxtsQ¸R…Vª«sVV ¾»½[ÌÁV¿RÁVƒ«sõµj…. NRPƒ«sVNRP
aRPLkiLRiª«sVVƒ«sNRPV úFyµ³yƒ«sùª«sVV ÛÍÁ[µR…V. ª«sVƒ«sxqsV=ƒ«sNRPV úFyµ³yƒ«sùª«sVV. BxmsöV²R…Vª«sVƒ«sµj… FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s
aRPLkiLRiª«sVV. ®µ…[ª«s»R½ÌÁª«sÛÍÁ \¾»½ÇÁxqs\®ªsVƒ«saRPLkiLRiª«sVVNSµR…V. \¾»½ÇÁxqs\®ªsVƒ«s aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV ¿RÁW¿RÁVÈÁNRPV@ƒ«sgS
¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sVÈÁNRPV ¾»½ÖÁ„s NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. NS¬s ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁV xms¬sNTPLSª«so. C ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁV
¬sÇÁª«sVVgS ¿RÁW²R…†gRiÌÁ µR…WLRi®ªs[V xqs*ÌÁöª«sVV. ¿RÁWÀÁƒ«sµy¬s ƒ¯N]äNRPäxmsöV²R…V ª«sVLRiÀÁF¡µR…Vª«sVV. @ƒ«sgS
25

¾»½ÖÁ„s ª«sVLRiVgRiVxms²R…Vƒ«sV. úxmsµ³yƒ«sª«sVV ¾»½ÖÁ„s. C ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁ»][ ¿RÁW¿RÁVÈÁ¸R…VLi®µ…[ úaRPµôðR…ª«sz¤¦¦¦LiÀÁƒ«s®ƒs[
xqsLjigS NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. úaRPµôðR…ÛÍÁ[¬s¿][ NRP¬szmsLi¿RÁµR…V. ¬dsªy µyLji®ƒs[ ª«sÀÁè¼½„s NRPµy? "ªy†²R…V
¬dsNRPVNRP¬szmsLi¿Áƒy?' ¸R…V¬s¸R…V²R…VgRiVƒ«sV. „ds†²R…V»R½ƒ«sNRPV NRP¬szmsLi¿RÁÛÍÁ[µR…ƒ«sVƒ«sV ªy†²yµyLjiÍÜ[®ƒs[ ¸R…VVƒyõ²R…V.
FsLiµR…VNRPV NRP¬szmsLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. „ds†²R…V ª«sVàÓ᮵…[¬sƒ¯[ ˳؄sLi¿RÁV¿RÁV ªy¬s¬s ¿RÁW²R…ÛÍÁ[µy ? ¿RÁWÀÁƒy†²R…V. úaRPµôðR…
LiVV»R½LRiú»R½ ¸R…VVLi²R…VÈÁ¿Á[»R½ ªy†²R…V NRP¬szmsLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. NRPƒ«sVNRP NRP¬szmsLi¿RÁVÈÁNRPV NSª«sÌÁzqsƒ«sµj… úaRPµôðR…¸R…VV
¾»½ÖÁ„s¸R…VV, @xmsöV²R…V N]¬sõLiÉÓÁ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=ÌÁV xms¬s¿Á[¸R…Vª«so. ªy¬s xmsLjiµ³j… »R½NRPV䪫s.
\¾»½ÇÁxqsª«sVV\ÛÍÁƒ«s aRPLkiLRiª«sVVÌÁVƒ«sõ„s. ªy¬s¬s ¿RÁW¿RÁWÈÁ NUPNRPƒ«sVõÌÁV ¿yÌÁª«so. ªy¬s¬s ¿RÁW¿RÁVÈÁNRPV INRP úaRPµôðR…,
INRP ª«sVƒ«sxqsV=¬sÌÁVNRP²R…. INRP µ³yùƒ«sª«sVV, INRP¹¸…[VNSúgRi»R½, INRP „saS*xqsª«sVV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
"˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V \®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…Vƒyõ†²R…V' @¬s ¸R…Vƒyõª«sVV. A¸R…Vƒ«sµj… \¾»½ÇÁxqs\®ªsVƒ«s aRPLkiLRiª«sVV. A¸R…Vƒ«s
A aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV ª«sµR…ÖÁ FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV »yÖÁèƒy†²R…V. Bµj… ¹¸…VÈýÁV
xqsLi˳ÏÁª«sª«sVV? @xqsÌÁV ®ªsVVµR…ÈÁ \¾»½ÇÁxqs\®ªsVƒ«s aRPLkiLRi®ªsVÈýÁV xqsLi˳ÏÁª«s\®ªsVƒ«sµj…? „ds¬s¸R…V¬sõLiÉÓÁNTP NSLRiß᪫sVV
®µ…[ª«s»R½ÌÁ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ xqsLiNRPÌÁöª«sVV. ª«sWƒ«sª«soÌÁ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ NRPLRiø¸R…VV xqsLiNRPÌÁöª«sVV lLiLi²R…Vƒ«sV.
®ƒs[ƒ«sV ÍÜ[NRPLRiORPQ ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ®ƒs[ƒ«sV „sxtñsvª«sVWLjiò¬s. ®ƒs[ƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁÍÜ[ ƒ¯NRP†²R…ƒ«sV.
C xqsXztísQ¬s LRiOTPQLi¿RÁV¿RÁVLi²R…VÈÁ ƒy „sµ³j…, ƒyµ³R…LRiøª«sVV. @®ƒs²T… INRPgS²³R…\®ªsVƒ«s xqsLiNRPÌÁöª«sVV „sxtñsvª«soƒ«sNRPV
NRPÌÁµR…V. A¸R…Vƒ«s ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiQ\®ªsV @LiµR…VÍÜ[ ¬s»R½LRi ˳ØgRiª«sVVÌÁV N]¬sõ xqsXztísQ¬s ˳؄sLiÀÁ xqsXztísQ¬s
¿Á[zqsƒ«sƒ«s²R…Vxmso¿RÁVLi²R…†gS ¬ds „sxtñsv\®ªsƒ«s xqsLiNRPÌÁö˳ØgRiª«sVV LRiOTPQLi¿RÁVÈÁNRPV „sxtñsv\®ªsƒ«sµj…. G ˳ØgRiª«sVV,
GxqsLiNRPÌÁöª«sVV»][ INRP ª«sVWLjiò¬s {qs*NRPLjiLi¿RÁVƒ¯[ A xqsLiNRPÌÁöª«sVV ®ªsƒ«sVNRPƒ«sVƒ«sõ „sÇì؃«sª«sVVƒ«sNRPV ƒy
aRPNTPò¸R…VVƒ«sõ¿][ ƒyª«sVWLjiò µy¬s¬s ¬sLRi*z¤¦¦¦Li¿RÁVÈÁNRPV xqsª«sVLóRiª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…. µy¬sNTP† µR…gjiƒ«s aRPNTPò
ªy¬sxqsLiNRPÌÁöª«sVVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj… @ÛÉýÁ[ ÒÁª«so†²R…V »R½ƒ«sNRPLRiø ƒ«sƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁVÈÁNRPV »yƒ¯NRP ª«sWƒ«sVxtsQ
ÇÁƒ«sø¹¸…V»R½Vò¿RÁVƒyõ†²R…V ªy¬s NRPLRiø¹¸…VÉíÓÁµj…? A ®µ…[aRPª«sVVÍÜ[ A úFyLRiLi»R½ª«sVVÍÜ[ A¸R…Vƒ¯[õµR…NRPª«sVVÌÁV
NRPÖÁgjiƒ«s LiVVLiÉÓÁÍÜ[ƒ¯[ ÛÍÁ[¬sLiVVLiÉÓÁÍÜ[ƒ¯[ ªy¬s NRPLRiøª«sVVN]ÌÁ†µj… xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõ†²R…V. Bµj…¸R…VLi»R½¸R…VV NRPÖÁö»R½
ª«sVLiµR…ª«sVV. xqsLRi*ª«sWƒ«sª«soÍÜNRPäÉÓÁ¹¸…[V ¸R…VLiµR…ª«sVV. INRPäÉÓÁ¹¸…[V ¸R…Vƒ«sõƒ«sV A úFyLi»R½ª«sVVÍÜ[ ƒ¯NRP†²R…V
LSÇÁÙ, INRP†²R…V \|qs¬sNRPV†²R…V, INRP†²R…µ³j…NSLji, INRP†²R…V ª«sLRiòNRPV†²R…V, INRP†²R…V F~ÌÁª«sVV µR…V®ƒsõ²T…ªy†²R…V. C
26

Û˳Á[µR…ª«sVVÌÁV ª«sWƒ«sª«s µR…XztísQNTP xqsx¤¦¦¦ÇÁª«sVVÌÁVgRi NRP¬szmsLi¿RÁª«s¿RÁV胫sV. NS¬s @ƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVVÍÜ[ ËÜ[ÛÍÁ²R…Li»R½
Û˳Á[µR…ª«sVVLi²R…Vƒ«sV. FyÌÁNRPV†\®²…ƒ«s ÒÁª«so†²R…V „sª«sWƒ«sª«sVVÌÁ†„dsVµR… ¼½LRiVgRiVƒ«sV. F~ÌÁª«sVV µR…V®ƒsõ²T…ªy†²R…V
¼½LRiVgRiÛÍÁ[²R…V. \|qs¬sNRPV†²R…V x¤¦¦¦hS»R½VògS ¿yª«sª«s¿RÁV胫sV. F~ÌÁª«sVV µR…V®ƒsõ²T…ªy†²R…V µk…LçRiNSÌÁª«sVV ú‡ÁµR…VNRPVƒ«sV.
BLiµR…VÍÜ[ ªyùµ³R…VÌÁVƒ«sõ„s. Fsª«s¬sNTP ª«s¿RÁV胯[ FsLiµR…VNRPV ª«s¿RÁV胯[ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. INRP䆲R…V
ÀÁNTP»y=ÌÁ¸R…Vª«sVVƒ«sNRPV xqs„dsVxmsª«sVVƒ«s ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV ª«sVLji¹¸…VVNRP†²R…V µR…WLRiª«sVVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. B„s ¸R…Vƒ«sLi»R½
Û˳Á[µR…ª«sVVÌÁV. @LiµR…àáV ª«sVƒ«sVxtsvùÍÜNRPäÉÓÁ¹¸…[V ¸R…V¬s ª«sVƒ«s®ªsVLi»R½ |mnsWztsQLiÀÁƒ«sƒ«sV xmspLRi*ÇÁƒ«sø
NRPLRiø¸R…Vƒ«sVƒ«sµj… ®ªsLiÉزR…V¿RÁV®ƒs[ ¸R…VVƒ«sõµj…. ¾»½ÖÁ„s¾»½[ÈÁÌÁV ª«sÀÁ胫s »R½LRiVªy»R½ ¬dsª«so ª«sWƒ«sª«so†²R…ª«so.
»R½»R½WöLRi*ª«sVV ¬ds®ªsª«s†²R…ª«so? ÀÁƒ«sõxmsöV®²…[ ¿RÁ¬sF¡LiVVƒ«s¿][ ¬ds®ªs[ª«sVgRiVµR…Vª«so? xmsoÈíÁVNRPÍÜ[®ƒs[
@LigRi\®ªsNRPÌÁùª«sVV»][ xmsoÉíÓÁƒ«s ®ƒs[ª«sVgRiVµR…Vª«so? NRPƒ«sVNRP NRPLRiø¸R…VVƒ«sõµj…. NRPLRiø¸R…VVƒ«sõµj… gRiƒ«sVNRP®ƒs[ ¹¸…VVNRP†²R…V
xqsVÅÁª«sVVgS ú‡ÁµR…VNRP†gRiÌÁ ®µ…[aRPª«sVVÍÜ[ xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõ²R…V. ª«sVLji¹¸…VVNRP†²R…V µR…VxtísvÌÁV xmsLjiFyÖÁLi¿RÁV®µ…[aRPª«sVVÍÜ[
xmsoÈíÁV¿RÁVƒyõ²R…V. @¬sõ¸R…VVgRiÖÁzqs A¸R…W®µ…[aRPª«sVVÌÁLiµR…V xmsoÉíÓÁ NRPLRiøª«saRPª«sVVƒ«sªy†²R…V
NRPWÖÁªy²R…gRiV¿RÁVƒyõ†²R…V. @LiµR…LRiV xqsª«sWƒ«sª«sVƒ«sVÈÁ Aƒ¯[õµR…NRPª«sVVÌÁNRPV xqsª«sWƒ«sª«sVƒ«sVÈÁÍÜ[ »R½xmsöVÛÍÁ[µR…V.
@ƒ«sgS ÒÁª«so†²R…Vƒyõ²R…V. ÒÁª«so†²R…V ÛÍÁ[²R…ƒ«sVªyLRiV NRPÌÁLRiV. ªy²R…VLiÈÁ¸R…VV ÛÍÁ[NRP F¡ª«soÈÁ¸R…VV „ds¬s
¾»½ÖÁ„s¾»½[ÈÁÌÁ„dsV†µR… ƒyµ³yLRixms²T…ÛÍÁ[µR…V. INRP |msµôR… NRPÛÉíÁÈÁ®ªsWxmsoƒ«sõµj…. @LiµR…VÍÜ[ ƒ¯NRPNRPÛÉíÁ®ªsWxmsoÍÜ[
úNTPLiµR…ƒ«sVƒ«sõµj…. »R½ƒ«s zqós¼½ ¸R…WµR…XÀÁèéNRP ª«sVƒ«sõ¿][ NSµR…V. ®ªsWxmsoNRPÉíÓÁƒ«sªy†²R…V »yƒ«sV ®ªsW¸R…VVÈÁNRPV „dsÌÁVgS
ƒyNRPÈíÁNRPÛÉíÁƒ«sV. ÒÁª«so²R…V ÛÍÁ[†²R…V. C aRPLkiLRi®ªsV¼½ò |msLjigjiƒ«s »R½LRiVªy»R½ ¬ds¾»½ÖÁ„s ¹¸…[VLSöÈÁgRiV¿RÁVƒ«sõµj….
IzmsöN]LiµR…ª«sVV. xmsoÈíÁVÈÁ ¹¸…VÈýÁV? |msLRiVgRiVÈÁ ¹¸…VÈýÁV? @NRPä²R…®ƒs[ xmsoÈíÁVÈÁ ¹¸…[V„sV? NSLRiùNSLRißá˳ت«sª«sVV
ƒ«sLigkiNRPLjiLi¿RÁNRPF¡LiVVƒ«s¿][ xqsXztísQÍÜ[ ®µ…[¬sNTP xqsª«sWµ³yƒ«sª«sVV ÛÍÁ[µR…V. @¬sõ¸R…VV ƒ«sxqsª«sW®µ³…[¸R…Vª«sVV\ÛÍÁƒ«s
„sxtsQ¸R…Vª«sVV\ÛÍÁƒ«s¿][ ¬sµj…¹¸…VVNRP NRPÌÁgRiWLRigRiLixms. ÀÁ»R½VòNSgji»R½ª«sVVÌÁ úF¡gRiV. NS¬s LiVVLiµR…V ÍÜ[ƒ¯NRPƒ«s²R…NRP. INRP
xmsµôðR…¼½, INRP ¬ds¼½, INRP xms´R…ª«sVV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s„s. NRPƒ«sVzmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõ„s. B„s ¸R…V¬sõ¸R…VV ®ªsƒ«sVNRPƒ«sVƒ«sõ ¹¸…VVNRP
¾»½ÖÁ„s¬s xqsWÀÁLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõ„s. B¬sõ Õ³Áƒ«sõ xmsLjizqós»R½VÌÁ¸R…VLiµR…V ƒ«sÉíÓÁ ¾»½ÖÁ„s ¿Á²R…NRPVLi²R…ƒ«sVƒ«sõµj…. @µj… ¾»½ÖÁ„s,
@µj… „s®ªs[NRPª«sVV, µy¬sNTP† gSLRiß᪫sVV ÒÁª«so†²R…V A»R½ø. „ds¬s ƒ«sLigkiNRPLjiLi¿RÁVÈÁ ª«sWƒ«sª«so¬s¹¸…VVNRPä
ª«sWƒ«sª«s»R½*ª«sVV. BxmsöV²R…V „sxtñsvª«soƒyõ†²R…V. A¸R…Vƒ«sµj… \¾»½ÇÁxqsª«sVWLjiò. LSª«sVV†\®²… ÇÁ¬søLiÀÁƒy†²R…V. Bµj…
FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s ª«sVWLjiò. lLiLi²R…Vƒ«sV lLiLi²R…V ª«sVWLRiVòÌÁLiVVƒ«sƒ«sV ÍÜ[ƒ«sVƒ«sõ aRPNTPò¸R…VV „s®ªs[NRPª«sVV
27

ƒ¯NRPäÉÓÁ¹¸…[V. Bµj… ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV. A ª«sVWLjiò¹¸…VÈýÁV ª«sµR…ÖÁ|msÉíÓÁƒy†²R…V. C ª«sVWLjiò®ƒsÈýÁV
{qs*NRPLjiLiÀÁƒy†²R…V? xmsoLRiVxtsv¬s lLi[»R½xqsV= {qsòQû gRiLRi÷骫sVVƒ«sLiµR…V ¬sz¤¦¦¦»R½\®ªsV LRiWxmsª«sVV NRPÈíÁVÛÉÁÈýÁV?
|msLRiVgRiVÈÁ ¹¸…VÈýÁV? ª«sVƒ«s aSxqsòQûª«sVVÌÁV „ds¬sNTP }¤¦¦¦»R½Vª«soÌÁƒ«sV ¿ÁxmsöÛÍÁ[ª«so. aSxqsòQû®ªs[V„sV ¿Á[¸R…VVƒ«sƒ«sgS
Dƒ«sõ ªy¬s¬s Bµj… LiVVµj…¸R…V¬s „s²R…‡ÁàÓáÀÁ ¿RÁWzmsLi¿RÁVƒ«sV.Bµj… ¾»½ÖÁ¸R…VÛÍÁ[µR…LiµR…Vª«so.@µj…¸R…VVƒ«sV
¾»½ÖÁ¸R…VÛÍÁ[µR…V. ¾»½ÖÁ¸R…VNRPF¡ª«soÈÁ¸R…Vƒ«sgS ¬ds ¾»½ÖÁ„sÍÜ[¬s N]LRi»R½. C xmsLi¿RÁ˳ÏÁW»R½ª«sVVÌÁƒ«sV ¬dsª«so
xqsXztísQLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. C FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV ¬ds®ªs[LSöÈÁV ¿Á[¸R…VÛÍÁ[µR…V. ¿ÁÈýÁƒ«sV ¿Á[ª«sVÌÁƒ«sV ¬dsª«so
xqsXÑÁLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. |msLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. ¬dsª«soxqsXÑÁLiÀÁƒ«sµj… „sª«sWƒ«sª«sVV. @¹¸…Wª«sWLæRiª«sVV. ANSaRPªyßÓá¬s ¬dsª«so
xqsXÑÁLiÀÁ¼½ ƒ«sƒ«sõ¿][ ¬dsª«so xqsXÑÁLiÀÁƒ«sµj… ¸R…VLiú»R½ª«sVVÌÁƒ«sV, ª«sµR…ÖÁ|msÈíÁVÈÁ {qs*NRPLjiLi¿RÁVÈÁ ¸R…Vƒ«sõ lLiLi²R…V
¸R…VLiú»R½ª«sVVÌÁƒ«sV NRP¬s|msÉíÓÁ¼½„s. A µ³R…*¬s gSÖÁÍÜ[ úxmsxqsLjiLi¿RÁVÈÁ ¬dsª«so xqsXztísQLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. FyLi¿RÁ˳ݼ½NRP\®ªsVƒ«s
aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV LSª«sVV†²R…V {qs*NRPLjiLi¿Áƒ«sƒ«sgS ƒ«s»R½†²R…V {qs*NRPLjiLixmsgRiÌÁ²R…V. ª«sWƒ«sª«soÌÁV NRPLSøµ³k…ƒ«sV\ÛÍÁ
{qs*NRPLjiLi¿RÁV¿RÁVƒyõLRiV. Bµk…Û˳Á[µR…ª«sVV. xmsLi¿RÁ˳ÏÁW»R½ª«sVVÌÁƒ«sV xqsXztísQLiÀÁƒ«s®µ…[ A¸R…Vƒ«s. @„s ªy¬sƒ¯NRP
LRiWxmsª«sVVgRi ®ƒs[LSöÈÁV ¿Á[zqsƒ«s®µ…[ A¸R…Vƒ«s. ¬ds ÒÁª«so† ²R…ÌÁö„sÇìØ»R½. A¸R…Vƒ«s ÒÁª«so†²R…V xqsLRi* „sÇìØ»R½.
xqsLRi*„sÇìØ»R½. ÒÁª«so†²R…V NS†²R…V. xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…gRiV¿RÁVƒyõ†²R…V. xqsLRi*aRPNTPòª«sVLi»R½V†²R…gRiV¿RÁVƒyõ†²R…V.
ª«sWƒ«sª«soÌÁÍÜ[®ƒs[ „s®ªs[NRP »yLRi»R½ª«sVùª«sVVƒ«sõµj…gRiµy. INRP ²R…µ³j…NRP „s®ªs[NTP ¸R…VVƒyõ†²R…VgRiµy? ªy†²R…V
xmsLRiª«sV„s®ªs[NTP. xqsXztísQÍÜ[ƒ«sV xqsXztísQNTP ®ªsƒ«sVNRPƒ«sV ª«sVVLiµR…Vƒ«sV ƒ«s²R…Vª«sVƒ«sV xqsLRi*„s®ªs[NRPª«sVV NRPÖÁzqs¸R…VVƒ«sõ
¹¸…VVNRP aRPNTPò¬s xmsLRiª«sV„s®ªs[NTPÍÜ[¬s „s®ªs[NRPª«sVVƒ«sV ˳؄sLiÀÁƒ«sÛÉýÁ[ ˳؄sLiÀÁƒ«s¿][ A „s®ªs[NRP „dsVaRP*LRiV†²R…gRiVƒ«sV.
ªy†²R…V LSª«sVV†²R…V. @»R½†®²…LiµR…V NRPª«s»R½LjiLi¿RÁÛÍÁ[†²R…V?
¿RÁLi. INRP ¸R…Vª«s»yLRi ª«sVLi¿RÁ¬sƒ«s ƒ«sVƒ«sõµj… ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV ƒ«sµôj… FyLi¿RÁ˳Ý
¼½NRP„sVµj… ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVƒ«sõ¹¸…V²R… ®µ…[x¤¦¦¦®ªsV \¹¸…Vƒ«sƒ«sV ÍÜ[ƒ«sÍÜ[NRPLRi
ORPQNRPª«sVgRiV ¾»½[ÇÁÙ¿Á[ ®ªsÌÁV†gRiV NSª«s²T… NRPLi‡Áª«sVVª¯[ÛÍÁ ƒ¯xmsöVr~Li
xmsoNTPLRißáNSLi¼½ ª«sWxmnsVª«s»R½ª«sVVÍÞ ª«sVßáV\ÛÍÁ LiVVÌÁVNRPÉíÓÁƒ«sÈýÁVgRiƒ±s.
@ª«s»yLRi®ªsV¾»½òƒ«sƒ«sgS ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVƒ«sV »yÛÍÁ胫s¬s ¸R…VLóRiª«sVV ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV®µ…[x¤¦¦¦®ªs[V. ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVƒ«s†gS »R½gRiVÌÁ†
28

ÛËÁÈíÁ‡Á²R…Vƒ«sµj…. aRPLkiLRiª«sVƒ«s†gS ÇØàÓáF¡ª«soƒ«sµj…. ƒ«sbPLiÀÁF¡ª«soƒ«sµj…. @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V \®ªsNRPVLihRiª«sVVƒ«sLiµR…ÖÁ
ry*„sV¬s ª«sVWLjiò¸R…V¬s }msL]䃫sVÈÁ. LSª«sVV¬sµj… ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVƒ«sVÈÁ. C ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVƒ«sLiµR…V ÍÜ[NRPª«sVVÌÁƒ«sV
LRiOTPQLi¿Á²T… \®ªsxtñsQª«s\®ªsVƒ«s ¾»½[ÇÁÙNRPÌÁµR…V. ¾»½[ÇÁxqsV= xqsLixqsäQX»R½ª«sVV, ¾»½[ÇÁÙ »R½µR…÷骫sª«sVV. @ƒ«sgS ¾»½ÌÁV†gRiV. C
®µ…[x¤¦¦¦®ªsVÉíÓÁµj…? ª«sWxmnsVª«s»R½ª«sVVÌÁV ª«sVxmnsVª«so†²R…ƒ«sgS ¬sLiúµR…V†²R…V. µy¬s„dsV†µj… »R½µój…»R½LRiWxmsª«sVV
ª«sWxmnsVª«s»R½ª«sVV. BLiúµR…V†²R…V ƒ«sÌýÁ¬sªy†²R…V. ª«sWxmnsVª«s»R½ª«sVVÍÞ ª«sVßáVÌÁƒ«sgS ¬sLiúµR…¬dsÌÁª«sVVÌÁV. A
ª«sVßáVÌÁ»][ ¬sÌýÁVNRPÉíÓÁƒ«s¿][ ¬dsLSª«sVV¬s aRPLkiLRiª«sVV ƒ«s²T…„sVxqsòLi˳ÏÁª«sVVª«sÛÍÁ ƒ«sVƒ«sõµR…†ÈÁ. A NRPLi‡Áª«sVV „dsV†µR…®ƒs[
gRiXx¤¦¦¦ª«sVLi»R½¸R…VV ¬sÖÁÀÁ¸R…VVƒ«sõµj…. A¸R…Vƒ«s xqsLRi*ÇÁgRiúµR…ORPQNRPV†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV.
ª«sV. ª«sLRiÌÁƒ±s µR…ÖýÁ¸R…VV†µR…Liú²T…¸R…VVƒ±s ÛËÁLRiVgRiVÈÁÍÞ ËØÌÁùLi‡ÁVƒ«sVƒ±s ÛËÁLi²ýT…¸R…VV
LRi*LRi ¬dsª«sWƒ«sª«sÇؼ½¹¸…VÉýÜ @ÈÁVÛÍÁ[ \®ªsLRiLi‡ÁVÌÁVƒ±s ¿ÁÌÁVøÌÁVƒ±s
ËÜLji ¬dsƒy ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s Û˳Á[µR…ª«sVVÌÁVƒ«sVƒ±s ËÜÍØöLRiV\®ƒs ƒ«sƒ±s ƒ«sª«s
xqsVöéLRißáLi ËÜÌÁV胫sV ÍÝNTPZNP[»R½LRi ª«sV¥¦¦¦a][˳Øxqsƒy´R…Li‡ÁVgRiƒ±s.
@ª«s»yLRi®ªsV¼½òƒ«s ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ª«sWƒ«sª«so†\®²… xmsoÛÉíÁƒ«sV gRiµy? @LiµR…àáV ª«sWƒ«sª«soÌÁV xmsoÉíÓÁƒ«sÛÉýÁ[ xmsoÉíÓÁƒ«s xmsoÈíÁVÈÁ,
|msLRiVgRiVÈÁ, |msLi²ýT…,„sL][µ³R…ª«sVVÌÁV, }qsõx¤¦¦¦ª«sVVÌÁV ¬dsª«so ®ƒs[ƒ«sV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ˳ت«sª«sVVÌÁV ƒ«s¬sõ¸R…VV
ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. NS¬s INRPÉÓÁ úN]»R½ògS xqsVöéLjiLi¿RÁV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. INRPÉÓÁ ¹¸…[Vµ][ ÍÝNTPZNP[»R½LRi\®ªsVƒ«sµj…. ÍÜ[NRPª«sVVƒ«sNRPV
xqsLi‡ÁLiµ³j…Li¿RÁ¬sµj… INRP a][˳ÏÁ»][ NRPW²T…N]¬s ¸R…VVƒ«sõÈýÁV xqsVöéLjiLi¿RÁVƒ«sV. INRP ª«sV¥¦¦¦¹¸…WgjiNTP INRP
ª«sV¥¦¦¦„s®ªs[NTPNTP ª«sVƒ«sª«sÛÍÁ®ƒs[ aRPLkiLRiª«sVVÌÁVƒ«sõƒ«sV ªy¬s¹¸…WgRiaRPNTPò¸R…VV ªy¬s ª«sV¥¦¦¦„s®ªs[NRPª«sVVƒ«sV ªy¬s
aRPLkiLRiª«sVVƒ«sV „sVLiÀÁN]ÈíÁª«sÀÁ胫sÈíÁVLi²R…Vƒ«sV gRiµy? @ÛÉÁ[ $LSª«sV¿RÁLiúµR…Vƒ«sNRPV ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVƒ«sõƒ«sV
®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVƒ«sV„sVLiÀÁ LiVV»R½†²R…ª«s »yLRiª«sVWLjiò LiVV»R½†²R…V ª«sV¥¦¦¦„sxtñsvª«so. B»R½†²yƒ«sLiµR…ª«sV¸R…VV²R…V @ƒ«sõµj…
úgRiz¤¦¦¦Li¿RÁ†gRiÌÁªyLjiNTP ¾»½ÖÁ¸R…V¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. @»R½²R…V ¹¸…Wgji¸R…V¬s ª«sV¥¦¦¦„s®ªs[NTP¸R…V¬s úgRiz¤¦¦¦Li¿RÁgRiÌÁªyLjiZNP[NRPµy
¾»½ÖÁ|qs²T…µj…. @ÛÉýÁ[!

29

D. LRiWxmsª«sVVÛÍÁ[¬s ®ªsÌýÁgRiV¿RÁV LRiWxmsª«sVV »yÖÁ誫sVƒ«sVxtsvùÌÁLi‡ÁÛÍÁƒ±s
LRiWxmsª«sVVÍÜ[NRP®ªsWx¤¦¦¦ƒ«sª«sVV LRiWxmsª«sVV ®ªsÌæÁVÌÁ úF¡ª«so N][xmsª«sVVƒ±s
»yxmsª«sVVÌÁ¬sõ¸R…VVƒ±s ª«sVƒ«s „sµ³R…Li‡ÁVƒ«s ƒ«sVƒ«sõÈÁVÌÁVLi²R…V† ÑÁú»R½\®ªsV
ÍÜ[xmsÌÁ† úµR…„s*¿RÁW²R…ª«sÛÍÁ ÍÜ[¿RÁƒ«s ¸R…VVgRiøª«sVV ®µ…[ª«so†²T…ÀÁ胫sƒ±s
A¸R…Vƒ«s INRP ¾»½[ÇÁxqsV= ¾»½[ÇÁxqs=ƒ«sVÈÁNRPLiÛÉÁ ®ªsÌÁVgRiV. ®ªsÌÁV†gRiƒ«sgS Çì؃«sª«sVV. @µj… LRiWxmsª«sVV »yÖÁ胫sµj…
xqsµy÷骫sª«sVVÌÁV NRPÌÁªy¬s LRiWxmsª«sVV µR…LRi+¬ds¸R…Vª«sVVgRi ƒ«sVLi²R…Vƒ«sVgRiµR…. B†NRP ®ªsÌÁV†lgi[ LRiWxmsª«sVV »yÖÁ胫s¿][
®ƒsÈýÁVLi²R…Vƒ«sV. ÇÁgRiƒ¯[øx¤¦¦¦ƒ«sª«sVVgSƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. LSª«sVV†²R…V ÇÁgRiƒ¯[øx¤¦¦¦ƒ«sV†²R…VgRiµy? ®ªsÌÁV†gRiVÌÁƒ«sV
úF¡xmsoF¡zqs ƒ«sÈýÁVLi²R…Vƒ«sV. N][xmsª«sVVÌÁV »yxmsª«sVVÌÁV ª«sVƒ«sª«sÛÍÁ®ƒs[ ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. A¸R…Vƒ«s ®ªsÌÁV†gRi¬s
¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sVÈÁNRPV ÍÜ[xmsÌÁ ú»R½„s* ¿RÁW²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. µy¬sNTP A¸R…Vƒ«s¹¸…[V @ƒ«sgS ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†®²…[
ÍÜ[¿RÁƒ«s¸R…VVgRiø„dsV¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ÍÜ[¿RÁƒ«sª«sVƒ«sgS NRPƒ«sVõ. A¸R…Vƒ«sƒ«sV ¿RÁW¿Á²T…NRPƒ«sVõ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†
²U…¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ÍÜ[¿RÁƒ«sª«sVƒ«sõ aRP‡ôÁª«sVVªy²R…†‡Á²T…ƒ«sµj…. C µ³y»R½Vª«so "ÍÜ[¿RÁX' @ƒ«sõµj…. µk…¬sNTP
µR…LRi+ƒ«sª«sV¬s ¸R…VLóRiª«sVV. µR…LRi+ƒ«sª«sVƒ«s†gS ª«sÉíÓÁNRPLiÉÓÁ»][ ¿RÁW¿RÁVÈÁ ª«sWú»R½®ªs[V NSµR…VgRiµy ªy†²yª«sV¥¦¦¦
„sxtsQ¸R…Vª«sVVƒ«sV µR…Lji+LiÀÁ ƒy†²R…LiµR…Vª«sVV. INRP ª«sV¥¦¦¦„sxtsQ¸R…Vª«sVVƒ«sV ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sVÈÁ µR…Lji+Li¿RÁVÈÁ.
@LiµR…V¿Á[»R½ ÍÜ[¿RÁƒ«s¸R…VVgRiøª«sV¬s ªy²R…†‡Á²T…ƒ«sµj…. @xmsöV²]NRPäÍÜ[¿RÁƒ«sª«sVV ¿yÌÁVgRiµy, lLiLi²R…V NRPƒ«sVõÌÁƒ«sVÈÁ
¹¸…VLiµR…VÌÁNRPV? ª«sWƒ«sª«so¬s µR…LRi+ƒ«saRPNTPò lLiLi²R…V NRPƒ«sVÌÁÍÜ[ƒ«sV NRPÖÁzqs ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV ¿RÁLRiø¿RÁORPVxqsV=Q\ÛÍÁƒ«sƒ«sV
Çì؃«s¿RÁƒ«sV=Q\ÛÍÁƒ«sƒ«sV xqsLixmspLñRiµR…LRi+ƒ«sª«sVV NRPÌÁVgRiVÈÁNRPVlLiLi²R…V NRPƒ«sVõÌÁ aRPNTPò¸R…VV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ªy¬s¬s
®µ…[ª«so†²U…¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ¸R…VVgRiøaRP‡ôÁª«sVV. ¸R…VVgRiøª«sVƒ«sgS ÇÁLiÈÁ. @„s lLiLi²R…Vƒ«sV NRPÌÁzqs ¸R…VVƒ«sõxmsöV®²…[
¿RÁW¿RÁVÈÁ. INRP NRPLiÉÓÁ»][ ¿RÁW¿RÁVÈÁ xqsgRiª«sVV¿RÁW¿RÁVÈÁ. NRPV²T…\®ªsxmso NRP¬söLi¿RÁµR…V ƒyNRPV. ÍÜ[¿RÁƒ«s
¸R…VVgRiøª«sVƒ«sVÈÁ¿Á[»R½ xqsLixmspLñRiQ\®ªsVƒ«s µR…LRi+ƒ«s aRPNTPò ¸R…V¬s¸R…VLóRiª«sVV.

30

ËØÌÁLSª«sVV²R…V
D. @xmsöÉÓÁZNP[®ªsVV |msLi²T…ÖÁ¸R…VV\®ƒs ƒ«sµj…ÛÍÁ[µR…V ˳ÏÁ„sxtsQùª«sVLiµR…Vƒy
¹¸…VxmsöV²] ª«sW¸R…VÛÍÁ[²T…¸R…VLiVV LiVW»R½†²R…V LSª«sÛÍÁƒ«sLi¿RÁV µR…ª«so*gS†
ÇÜxmsö²R… µR…W|qs ËØß᪫sVVƒ«sV ÇÜ[µR…ùª«sVVgS ƒ«sª«s»yLRiNSLRiùQ\®ªsV
¹¸…VxmsöÉÓÁN][ xmnsÖÁLi¿RÁ†gRiÌÁ LiVVLi»R½ÉÓÁ µR…WLRi LRix¤¦¦¦xqsùbPÖÁöQ\¹¸…V.
LSª«sVV†²R…V xqsVËØx¤¦¦¦§¬s ª«sµ³j…Li¿Áƒ«sV. ª«sWLki¿RÁV¬s µR…WLRiª«sVVgS ®ƒs¿RÁèÈÁƒ¯[ ªy¸R…VV ËØß᪫sVV»][
„sxqsLji®ªs[|qsƒ«sV. B»R½†²R…V ˳ÏÁ„sxtsQù»R½VòÍÜ[ ®ƒsxmsöV²][ ª«sW¸R…VÛÍÁ[²T…\¹¸…V LSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ªy¬s NSLRiß᪫sVVgS {qs»R½
¸R…Vxmsx¤¦¦¦LjiLixms‡Á²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. BxmsöÉÓÁNTP {qs»R½ LSª«sVV¬s ˳ØLRiùNSÛÍÁ[µR…V. {qs»R½ ˳ØLRiùQ\¹¸…Vƒ«s »R½LRiVªy»R½
LSª«sVV†²R…V ª«sƒ«sªyxqs®ªs[Vgjiƒ«s »R½LRiVªy»R½ xmsµR…Vª«sVW†®²…[Li²ýR…V gRi²R…ÀÁƒ«s »R½LRiVªy»R½ ª«sWLki¿RÁV¬s»][ xms¬s
@xmsöV²R…V. Bµj… ¹¸…[Vª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…? Gµ][ ÇÁLjigjiƒ«sµj…. @ÉíÓÁ xmnsÌÁª«sVV xmsoÉíÓÁƒ«sµj… ¸R…V¬s ÍÜ[»R½VgS
ƒyÍÜ[ÀÁLixms¬s ªy†²R…V ¿Á|msö²T… ª«sWÈÁÌÁV. AÍÜ[ÀÁLi¿Á²T… ªy¬sNTP ¬sµj… NRP´R…ÍÜ[¬s ¹¸…VVNRPª«sV¥¦¦¦LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV.
NRP´R… úªy|qs²T… NRP„s ¸R…VVƒyõ†²R…V. @ÈýÁV¿Á[zqsƒ«s ª«sV¥¦¦¦xmsoLRiVxtsv†²R…Vƒyõ²R…V. @ÈýÁV úªyzqsƒ«s ª«sV¥¦¦¦NRP„s¬s
ª«sV¥¦¦¦bPÖÁö¸R…VLiµR…Vª«sVV. @ÈýÁV ¿Á[zqsƒ«s ª«sV¥¦¦¦„dsLRiV¬s xqsXztísQLRix¤¦¦¦xqsù®ªs[»R½ò ¸R…VLiµR…Vª«sVV. NRP´yƒy¸R…VNRPV†²R…V
˳ÏÁgRiª«sµR…ª«s»yLRiª«sV¬s úxmszqsµôðj…F~Liµj…ƒ«s¿][ ¬sµj… ¸R…Vª«s»yLRi LRix¤¦¦¦xqsùª«sVLiµR…Vª«sVV. LSª«sVV†²R…V ËØÌÁV†²R…V
}msLRiVƒ«sNRPV ËØÌÁV†®²…[NS¬s ¸R…Vª«s»yLRi®ªsV»R½VòÈÁÍÜ[ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½Vƒ«sNRPV ËØÌÁù¸R…°ª«sƒ«s N_ª«sWLRiª«sVVÌÁV ÛÍÁ[ª«so.
A¸R…Vƒ«s xqsLRi*ÇìÁÙ²R…V, BNRPä²R… ª«sÉíÓÁxqsLRi*ÇìÁÙ†®²…[NS†²R…V. ˳ÏÁ„sxtsQù»R½Vòƒ«s LSËÜ[ª«soµy¬sNTP ¬s¿RÁÈÁ ÕdÁÇÁª«sVVƒ«sV
¬sZOP[QzmsLiÀÁƒy†²R…V gRiƒ«sVNRP bPÖÁö. @LiµR…V¿Á[»R½ µR…WLRi LRix¤¦¦¦xqsù bPÖÁö.
D. ÛÇÁ[®ƒs²R…VÍÜ[ƒ«s1 ƒ«sgRiVõÌÁƒ«sV ÛÇÁ[|qs xqsVËØx¤¦¦¦§¬s ˳ÏÁxqsøry»R½äQX»R½Vƒ±s
»][¬s»R½¬sƒ±s „s¸R…V»R½Vòƒ«sƒ«sV úµ][|qsƒ«sV ª«sVLiÈÁÌÁV »yNRPNRPVLi²R…†gRiƒ±s
NS¬s, xmsƒ«sLi»R½¸R…VVƒ±s »R½ƒ«sµj…NSµR…V, „sªyx¤¦¦¦ª«sVVƒy²R…†ËÜ[ª«so ƒy
¿yƒ«sµj… ®ƒs[†®²… »R½»R½ûQö‡ÁÌÁaRPNTPòNTP ÍÜLigjiƒ«sªy¬s F¡ÖÁNRPƒ±s
ª«sWLki¿RÁ xqsVËØx¤¦¦¦§ÖÁµôR…àáV ƒyNSaRPª«sVVÍÜ[† g]Li¿Á®ªsV²R…ª«sVVÍÜ[ƒ«sVƒyõLRiV @NRPä²T…ªy¬sƒ«sNRPä²R… xqsVËØx¤¦¦¦§¬s
31

‡ÁW²T…µR… ¿Á[¸R…VVÈÁNRPV ËØßØgjiõ úxmsÎÏÁ¸R…WgjiõQQ\¹¸…V ®ƒs[ÌÁ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @ÉíÓÁ @gjiõQúxmsNRPä
®ƒsª«s†²R…VLi²T…ƒ«sƒ«sV ªy†²R…V ÖÁxmsòÍÜ[ ª«sW²T… F¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. NS¬s ª«sWLki¿RÁV†²R…V »R½gRiVÌÁ†‡Á²T…F¡ÛÍÁ[µR…V. Bµj…
LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV. ª«sV¥¦¦¦gjiõ xqs*LRiWxmsª«sVV ¾»½ÖÁzqsƒ«sªyLjiNTP†gS¬s ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. xqsVËØx¤¦¦¦§†²R…LiÈÁVN]ƒ«s®ƒs[ÛÍÁ[µR…V. Bµj…
ª«sV¥¦¦¦xmsoLRiVxtsv†²R…V ¿Á[¸R…VµR…gjiƒ«sµj…. @gjiõ„dsV†µR… ƒ«sµ³j…NSLRiª«sVV¿Á[¸R…V†gRiÌÁªy²R…V ¿Á[¸R…VµR…gjiƒ«sxms¬s NS¬s,
LiVWxms¬s ¸R…VLi»R½¸R…VV »R½ƒ«sµj…NSµR…V. »yƒ¯NRPzmsÌýÁƒ«sV |msLi²ýT… ¿Á[zqsN]ƒ«sËÜ[ª«so¿RÁVƒyõ†²R…V.
¿Á[zqsN]ƒ«sËÜ[ª«so¿RÁVƒyõƒ«s¬s »R½ƒ«sNRPV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. ª«sWƒ«sª«s µR…XztísQNTP ryµ³R…ùª«sVV NSµR…V. LSª«sVV†²R…V
CaRP*LRiV†²R…V. CaRP*LRi µR…XztísQNTP ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. A®ªsVxms¬s ¹¸…VÈýÁƒ«sõƒ«sV »yƒ«sV ¿Á[zqsƒ«s NSLRiùª«sVV
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V ¿Á[¸R…V†µR…gjiƒ«sµj…. BµôR…àáLi»R½ µR…gæRiàágS ƒ«sVLi²R…†gS @LiµR…VÍÜ[ ƒ¯NRP¬s¬s ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ‡ÁW²T…µR…
NSµR…gjiƒ«sLi»R½ úxmsÎÏÁ¸R…Wgjiõ¬s xqsXztísQLiÀÁ ¿RÁLizms A¸R…Vgjiõ¬s úxmsNRP䃫sVƒ«sõªy¬s ƒ«sLiÈÁVN]ƒ«sNRPVLi²R… ¿Á[¸R…VVÈÁ
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @Li¾»½[NSµR…V. úxms¹¸…WgjiLiÀÁƒ«s ªy¸R…VªyùxqsòQûª«sVV A ª«sWLki¿RÁV¬s
¼d½zqsN]¬sF¡LiVV N]¬sõª«sLiµR…ÌÁ ¹¸…WÇÁƒ«sª«sVVÌÁ µR…WLRiª«sVVƒ«s ƒ«sVƒ«sõ xqsª«sVVúµR…ª«sVVÍÜ[ xms²R…®ªs[¸R…VVÈÁ NRPW²R…
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V ¿Á[¸R…V†µR…gjiƒ«s xms¬s¹¸…[V. B»R½LRiVÌÁV úxms¹¸…WgjiLi¿RÁV ªy¸R…VªyùxqsòQûª«sVVÌÁNTPLi»R½ aRPNTPò¸R…VVLi²R…µR…V.
ª«sVLjiN]¬sõ ¹¸…[VLi²ýR…NRPV ª«sW¸R…VÛÍÁ[²T… NSËÜ[ª«so. ª«sWLki¿RÁV¬sÈýÁV ¿Á[¸R…VVÈÁ $LSª«sVVƒ«sNRPV »R½ƒ«s xms¬sNSµR…V.
úËØx¤¦¦¦øßá NRPLRiøÌÁNRPV „sL][µ³j…\¹¸…Vƒ«s LSª«sßáV¬s ¿RÁLixmsoÈÁ¹¸…[V »R½ƒ«sxms¬s. ª«sV¥¦¦¦„sxtñsvª«so \®µ…»R½VùÌÁƒ«sV ®ªs[LiVV
„sµ³R…ª«sVVÌÁ ¿RÁLixmsoƒ«sV. »yƒ«sV úxms¼½ÇìÁ†‡ÁW¬sƒy†²R…V xqslLi[. LSª«sßáV†²R…V {qs»R½ ®ƒs¼½òN]¬s F¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. »yƒ«sV
xqsª«sVVúµR…ª«sVVƒ«sV µy†ÈÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßáV¬s xqsNRPVÈÁVLi‡Áª«sVVgS ƒyaRPƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Bµj…
¸R…VLi»R½¸R…VV {qs»R½xms¬s. FsÈýÁV NRP¬szmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµR…ƒ«sgS aRPNTPò LSª«sVV¬sNRPƒ«sõ g]xmsöµj…. A®ªsVNRPV LSª«sVV†²R…V
ÍÜLigji LiVW xms¬s¬s ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒ«sõÈýÁV NRP¬szmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj…. {qs»R½ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò. A aRPNTPò ¸R…W®ªs[bPLiÀÁƒ«s NS¬s
„sxtñsvª«so „sxtñsvª«soNS²R…V.
D. ANRP²R… ƒ¯NRPäàØLiVVNRPÌÁ µy bPÌÁ¸R…VVLi²T…ƒ«s ¸R…VV¬sä¿RÁW²R…†gSLi
»yNRPX¼½ ¸R…WxmsµyúgRiª«sVVƒ«s†µyNTPƒ«s ¸R…VLi»R½ƒ«s {qsòQû»R½*ª«sVVLigRiƒ«sƒ±s
µy†NTP¼½ªy ª«sVLjiƒ±s µR…gjiÛÍÁƒy @µj… ¬dsµR…gRiV NSÌÁV»yNRPV¿Á[
\lgiN]®ƒs ƒy†²R… LRiWxms¬sƒ«s \ZNPª«s²T… ¹¸…VÉíÓÁµj… ƒ«sÌÁV*LS²R…VÉØ
@x¤¦¦¦ÌÁùàØLiVVª«sÛÍÁ ƒ«sVƒ«sõµj…. AàØLiVV ¹¸…VVNRP ‡ÁLi²R…àØLiVV¸R…W ? A àؼ½NTP {qsòQû ¸R…WNSLRiª«sVVƒ«sõµy?
¬dsª«so LS¼½„s NRPª«sVø¬s aRPzmsLiÀÁƒy²R…V. A ¸R…VVƒ«sõLRiWxmsª«sVV àؼ½ LRiWxmsª«sVgRiVƒ«sV. INRP àؼ½
32

„súgRix¤¦¦¦ª«sVgRiVƒ«sV. @Li¾»½[NS¬s ¿RÁ¿RÁèµR…LRiª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõ àØLiVVª«sÛÍÁ ƒ«sVLi²R…ƒ«sNRPäàáÛÍÁ[µR…V. A®ªsV
aRPzmsLixms‡Á²T…ƒ«sµR…¬s ¾»½ÖÁ¸R…VV¿RÁVƒ«sõµj…. INRP ª«sV¥¦¦¦ {qsòQû. úxmszqsµôðR…VLSÌÁgRiVÈÁ¿Á[»R½ ƒy®ªsV LS¼½ „súgRix¤¦¦¦ª«sVVƒ«sV
‡ÁÈíÁß᪫sVV ÌÁÍÜ[† ÛÇÁNTPäLiÀÁ |msÉíÓÁƒ«sµj…NSµR…V. INRP ¿Á²T…F¡LiVVƒ«s AúaRPª«sVª«sVV úxmsNRP䃫sVƒ«sõµj…. g_»R½ª«sVV†
²y®ªsVƒ«sV aRPzmsLi¿Áƒ«s¬s NRP´R…¸R…VVƒ«sõµj…. A®ªsVƒ«sV ª«sVàáÌÁ {qsòQû¬s ÛÇÁ[¸R…VVÈÁNRPV ƒy®ªsVƒ«sV LSª«sVV†²R…V NSÖÁ»][
»yZNPƒy? NSÖÁNTP »R½gjiÛÍÁƒy? A®ªsV {qsòQû¸R…VgRiVÈÁ ¹¸…VÉíÓÁµj…? »yƒ«sV NSÖÁ»][ »y†NTPƒ«s¿][ »yƒ«sV
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V. A®ªsVNRPV ª«sVLRiÌÁ {qsòQû LRiWxmsª«sVVƒ«sV úxmsryµj…Lixmsª«sÛÍÁƒ«s¬s ¿Á[zqsƒ«sxms¬s, @ÉíÓÁ LS¼½NTP ÇÁƒ«sVÌÁV
µR…WLRiª«sVVgS F¡ª«soµR…VLRiV. NSÖÁ»][ »yNRPLRiV. @µj… NSÖÁNTP »R½gRiVÌÁµR…V. »R½gjiÖÁƒ«s¿][ ª«sVƒ«sVxtsvù†²R…V
»R½WÖÁxms²R…ª«s¿RÁV胫sV. @LiµR… àძsV¿RÁVƒyõLRiV. µk…¬s LRix¤¦¦¦xqsù®ªs[V„sV?
aS. ¬ds NSÍØòNTPƒ«s®ƒs[ ª«sz¤¦¦¦LiÀÁƒ«sµj… »R½¬ds*LRiWxms ª«sVLi ¿y²R…†gS
®ƒs[ NSÍØòNTPƒ«s 1¿yƒ«s NSª«sÌÁ¸R…VV ®ƒs[®µ…[†gSÌÁVgS†µR…NRPVäªyL`i
ƒyNSÍØäµR…¬s NSµR…V ƒy xmsµR…ª«sVƒ«sƒ±s ƒy NSÛÍÁ ¸R…Vƒ«sõÈýÁV ¬ds
\ZNPN][ÍÞ ¿yÌÁV xqs*¸R…VLiú¼½ „súNRPª«sV xmsLkißت«sVNRPX¼½ ÇìØ»R½X»R½ƒ±s.
A®ªsV {qsòQû ¸R…VgRiVÈÁ ¬ds NSÍØòNRPVÈÁ¿Á[»R½®ƒs[ \¹¸…Vƒ«sµj…. »yNRPVÈÁ¸R…Vƒ«sõ aRP‡ôÁª«sVV úxms¹¸…WgjiLi¿RÁVÈÁ¿Á[»R½ LSª«sVV†®²…[
‡ÁVµôðj…xmspLRi*NRPª«sVVgS »yNTPƒy†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. BLiNRP ®ƒsª«sLjiNSÌÁV »yNTPƒ«sƒ«sV ALSLiVV {qsòQû NSµR…V.
»R½NRPVäªyLRiV @ƒ«sgS »R½NTP䃫sªyLRiV. ƒy NSÌÁV NSµR…ƒ«sgS ƒy NSÌÁV NSµR…ƒyõLRiV. ¬dsª«so ª«sWÉزR…NRPVLi²R…
ƒ«sWLRiNRPVLiÉÓÁ„s. ¬dsª«so ¬dsNSÛÍÁ[ ¸R…Vƒ«sõÈýÁWLRiNRPVLiÉÓÁ„s. @µj… ¬ds\ZNPN][ÌÁV. ¬dsª«so úgRiz¤¦¦¦Li¿RÁVÈÁ ¸R…V¬s @LóRiª«sVV.
@µj… ¿yÌÁVƒ«sV, @ƒ«sgS xqsª«sVLóRiª«sVgRiVƒ«sV. ®µ…[¬s¸R…VLiµR…V xqsª«sVLóRiª«sVgRiVƒ«sV. xqs*¸R…Vª«sVVgS ¬dsª«so
ú¼½„súNRPª«sVV†²R…ª«so. „sxtñsvª«sVWLjiò„s. ª«sVW†²R…²R…VgRiVÌÁ»][ ª«sVVÍýÜ[NRPª«sVV ÍØúNRP„sVLiÀÁƒ«sªy†²R…ª«so. A
ú¼½„súNRPª«sVV\®²…ƒ«s ¬ds ¹¸…VVNRPä xmsLjißت«sVª«sVVc ª«sWLRiVö. µy¬s ¹¸…VVNRPä ANRPX¼½cLRiWxmsª«sVV. @xmsöV²R…V
ªyª«sVƒ«sV†²R…V, BxmsöV²R…V LSª«sVV†²R…V. C LSª«sVV†²y ú¼½„súNRPª«sVV†®²…[ @ƒ«sõ ÇìØ»R½X»R½ @¬s ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sVÈÁNRPV
ƒy ¬ds¸R…VLigkiNSLRiª«sVV \ZNPN][ÌÁV ¿yÌÁVƒ«sV. xqslLi[. ¬ds ª«sª«s»yLRiª«sV¬s ¬dsNRPV ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. »yƒ«sª«s»yLRiª«sV¬s
{qs»R½NRPV ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ¬ds NSÛÍÁ[ »yNTP »yƒ«sV aSxms„sª«sVVNTPò F~Li®µ…ƒ«s¬s ¸R…Vx¤¦¦¦ÌÁùZNPÈýÁV ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV ?

33

aS. ¬dsFyµR…Li‡Á¬s ¹¸…VÈýÁVgS ¾»½ÖÁ|qsƒ¯[ ¬dslLi[ÇÁ xmsú»yOTPQNTPƒ±s
¬dsFyµR…Li‡Á¬s ¹¸…[V„sVgRiVLRiVò NRPÌÁµ][ ¬s®ƒs[õ xqsVò¼½LixmsLigRiƒy
gSƒ«sVLSµR…µj…¸R…VV ¬ds®µ…[NSÌÁVgS† µR…NRPVäªyL`i.
¬dsFyµR…Li‡ÁVÌÁ aRPLiÅÁ ¿RÁúNRPª«sVVÌÁV\|ms®ƒs[ ¸R…VVƒ«sõªy, ÛÍÁ[¬s¿][
¬dsFyµR…Li‡ÁVÌÁ ú®ªs[ÎýÏÁ F~Liµj…NRP¸R…VV† µy ¬s®ƒs[õLji ¿RÁWzmsLi¿Áƒy?
¬dslLi[ÇÁ "xmsú»yOTPQNTPƒ±s' @ƒ«sgS @x¤¦¦¦ÌÁùNRPV. @x¤¦¦¦ÌÁù ¬sƒ«sVõ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…VgS r¡ò»R½ª«sVV ¿Á[|qsƒ«sV. A®ªsV ¬ds
FyµR…ª«sVVÌÁV ¿RÁWÀÁƒ«sµj…. A FyµR…ª«sVVÌÁÍÜ[ ¬dsª«so ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…ª«s¬s ¸R…VVƒ«sõµy?A FyµR…ª«sVVÌÁÍÜ[
aRPLiÅÁ¿RÁúNRPª«sVVÌÁVƒ«sõªy?aRPLiÅÁ¿RÁúNRPª«sVVÌÁLjiNSÎýÏÁÍÜ[ ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. ª«sVLji¹¸…VÈýÁV? ¬ds NSÖÁú®ªs[ÎýÏÁ F~Liµj…NRP
„sbPxtísQª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõµy? A F~Liµj…NRPÍÜ[ ¬dsª«so ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…ª«s¬s ¾»½ÌÁzqsƒ«sµy? @x¤¦¦¦ÌÁù @¿RÁèÈÁ
ƒ«sVƒ«sõ¸R…VLiµR…Lji FyµR…ª«sVVÌÁƒ«sV xmsLjibdPÖÁLi¿Áƒy? »y»R½öLRiù®ªs[Vª«sVƒ«sgS ƒ«sx¤¦¦¦ÌÁù BLiúµR…V¬s „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[
F~LRiFyÈÁV xms²T…ƒ«sµj…. A®ªsV ¬sÇÁª«sVVgS ƒ¯NRP ¹¸…Wgji¬s, ª«sV¥¦¦¦xms¼½úª«s»R½. NSÌÁVÇØLji ¹¸…VxmsöV²R…Vƒ«sV
xms²R…¬sªy†²R…V INRPxmsöV²R…V xms²R…ª«s¿RÁV胫sV. A®ªsV @ÈýÁV xms²T…ƒ«sµj…. A ¹¸…VVNRPäF~LRiFyÈÁV»][ ƒy®ªsV ¿Á[zqsƒ«s
ª«sV¥¦¦¦ »R½xmsxqs=Li»R½¸R…VV xqsLRi*ƒyaRPƒ«sª«sVV NSÛÍÁ[µR…V A »R½xmsxqsV=ÍÜ[ N]Li»R½ ÍÜ[xmsª«sVV ª«sÀÁ胫sµj…. C
aSFyƒ«sV˳ÏÁW¼½»][ ƒy ÍÜ[xmsª«sVV ¼d½Ljiƒ«sµj…. A®ªsV ª«sV¥¦¦¦xms¼½úª«s»R½. ¹¸…Wgji¬s. NRPƒ«sVNRP $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s ®ªsLiÈÁ®ƒs[
gRiVLRiVòxmsÉíÓÁƒ«sµj…. Bµj… LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV.
aS. A ¬dsFyµR…¸R…VVgRiª«sVVø NRPƒæ¯ƒ«sV¿RÁV®ƒs[ ¸R…W¾»½[øaRPV FyµR…Li‡ÁVÌÁLi
¿y ¬dslLi[ÇÁ µR…ÎØOTPQ gRiVLjiò²R…†gRi ƒy¥¦¦¦! ¹¸…VLi»R½ ˳ÏÁNTPòúxmsxms
»yòQùƒ«sLi\®µ…NRP ¬sZNP[»R½ƒ«sLiËÜ ‡ÁVVztsQxms»R½õQQùLi»R½xqósª«s° ª«sxqsVò ªy
¿yƒ«sLi \lgiN]ƒ«sVÛÉÁ[„sV ¸R…V‡ÁV÷LRiª«sVV ¬ds ª«sLi»R½xqós ¾»½[ÇÁLi‡Á\®ªs.
A¾»½[øaRPV²R…VcCaRP*LRiV†²R…V. xqsLRi*ÒÁªy»R½øÌÁNRPV úxms˳ÏÁVª«so. ¬ds FyµR…ª«sVVÌÁV ¿RÁW¿RÁV¿RÁV®ƒs[ ¸R…W®ªsV ¬sƒ«sVõ
34

gRiVLRiVòxmsÛÉíÁƒ«sV. A ‡ÁVVztsQxms¼½õ¹¸…VVNRPä @ƒ«sgS ƒ«sx¤¦¦¦ÌÁù¹¸…VVNRPä @Li»R½xqósª«s° ª«sxqsVòª«so ÍÜ[xmsÌÁƒ«sVƒ«sõ
xmsµyLóRiª«sVV. @ƒ«sgS ÒÁª«so†²R…V FsLi»R½Ë³ÏÁNTPò, ¹¸…VLi»R½ úxmsxms¼½ò, ¹¸…VLi»R½ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sNRPV ¬sZNP[»R½ƒ«s®ªsW @ƒ«sgS
BÍýÜ[. A®ªsV ÒÁª«so†²R…V ¿yÌÁ xmsLjiFyNRPª«sVV F~Liµj…ƒ«sªy†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. ry*„sVFyµR…ª«sVVƒ«sV ¿RÁW¿RÁV¿RÁV®ƒs[
A¸R…Vƒ«s ry*„sV¸R…V¬s ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sõµj…. A®ªsV ¸R…VLi»R½ÉÓÁ ˳ÏÁNTPòNRPÌÁµj…. @Li»R½ÉÓÁ úxmsxms¼½òNRPÌÁµj…. @Li»R½ÉÓÁ
¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV NRPÌÁµj…. A®ªsV ¸R…VLi»R½xqós=Q\®ªsVƒ«s ª«sxqsVòª«sLi»R½µj…. xqsLRi*ÒÁª«soÌÁ¹¸…VVNRPä xmsLjißت«sVª«sVVƒ«sV
¬ds®ªsàáV†gRiVµR…Vª«so. A®ªsVÍÜ[ƒ«sVƒ«sõ ÒÁª«so¬s ¹¸…VVNRPä xmsLjißت«sVª«sVV ¬ds®ªsLiµR…V ZNPàáV†gRiª«so. @LiµR…VNRP¬s ¬ds
ªy®ªsVƒ«sV ®ªsLiÈÁ®ƒs[ úgRiz¤¦¦¦LiÀÁ¼½„s. @LiµR…VÍÜ[ ƒyaRPèLRiùª«sVVÛÍÁ[µR…V. A®ªsV ª«sV¥¦¦¦xms¼½úª«s»R½. ª«sV¥¦¦¦¹¸…Wgji¬s.
INRPryLji F~àáFyÈÁV ¿Á[zqsƒ«sµj…. A F~àáFyÈÁVƒ«sNRPV bPORPQ ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁ„sLiÀÁƒ«sµj…. ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[ NRPW²R… ¬sLi¼½¸R…V
NRPµy? »R½xmsöV¿Á[¸R…VVƒ«sV. bPOTPQLixms†‡Á²R…Vƒ«sV. ªy¬s µ][xtsQª«sVV ¬suyäLRiª«sVV F~Liµj…ƒ«sÛÉýÁ[NRPµy? NSµR…V. @x¤¦¦¦ÌÁù
¿Á[zqsƒ«s ¸R…W µ][xtsQª«sVVƒ«sNRPV ƒy®ªsV ª«sVLRißÓáLiÀÁƒ«s »R½LRiVªy»R½ ƒ«sLRiNRPª«sVVÍÜ[ xmnsÖÁ»R½ ª«sVƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁVƒ«sV.
@ƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁVÈÁ»][²R…®ƒs[ µ][xtsQª«sVV F¡ª«soƒ«sV. A®ªsV LiVVNRPä²R…®ƒs[ @ƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿Áƒ«sV. ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ¸R…W®ªsV
»]ÖÁƒy†ÉÓÁzqós¼½ ƒ«sƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁV¿RÁVLi®²…ƒ«sV. ª«sVLRiÌÁ ª«sV¥¦¦¦xms¼½úª«s»R½¹¸…[V. Bµj… {qsòQû úxmsª«sLRiòƒ«sÍÜ[ ÛÍÁ[µR…V. A®ªsV
¹¸…WgRiaRPNTPòÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj….
D. ¬dsª«s¸R…V|qsLi»R½ @Li»R½¸R…Vƒ«s„ds xms¼½ xqsLi»R½¼½ ª«sLi¿RÁLS¬sµ_
ƒy„sÌÁVª«sLi¿RÁVª«sVƒ«sõ ®ªsƒ«sVNS²R…NRP ª«sVVLiµR…VNRPV µR…WNTPƒyª«so ¬ds
ÍÜ[ „sÌÁzqsÌýÁV ¬s®ƒsõàáV†gRiV ÍÜ[xmsÌÁ ¬dsª«sogRi, ª«sVVLiµR…lLi[ µ³R…ƒ«sV
}qs= „sàÓálgiƒ±s »R½ƒ«sLi»R½ ƒ«sµj…¹¸…[V xqsLjiF¡LiVVƒ«s µy»R½øµ³R…LRiøQ\®ªsV.
LSª«sVVƒ«s NRPxqsòQû‡ÁÌÁª«sVVƒ«sõµj…. µ³R…ƒ«sVLji*µR…ù ®ƒs[LjièN]ƒyõ†²R…V. ORPQ ú¼½¸R…V NRPVª«sWLRiV†²R…V gRiƒ«sVNRP ª«s¸R…VxqsV=
xmsLiú®²…Li®²…[Li²ýR…LiVVƒ«sƒ«sV ®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVÍÜ[ xmsµR…Vƒyâàá[Li²ýR… ª«s¸R…VxqsV=ªy¬s ‡ÁÌÁª«sVVƒ«sõµR…LiµR…ª«sVV. NS¬s xmspLRi*ª«sVV
ª«sVLiÀÁ ª«s¸R…VxqsV=ÍÜ[ ƒ«sVLi²T… ª«sV¥¦¦¦‡ÁÌÁaSÌÁV\ÛÍÁƒ«s LSÇÁÙÌÁV ª«sÀÁè ª«sLi¿RÁÛÍÁ[NRP ®ªs²R…ÖÁ F¡LiVVƒyLRiV. µy¬s¬s
ª«sLi¿RÁVª«sVƒ«sgS ¬dsª«so ª«sVVLiµR…VNRPV µR…WNTPƒyª«so. ª«sVLji¹¸…Vª«s*Q\lLiƒ«sƒ«sV Bµj… ª«sLi¿RÁLS¬s µ³R…ƒ«sVxqsV=.
@Li»R½Li»R½ªyLiú®²…[ ª«sLi¿RÁÛÍÁ[NRP F¡LiVVLji. @xqsòQû‡ÁÌÁª«sVV ®ªs[àáV, aRPLkiLRi‡ÁÌÁª«sVV ®ªs[àáV. @xqsòQû‡ÁÌÁª«sVVƒ«sV
35

¿RÁW¿RÁVN]¬s ¸R…VVµôðR…ª«sVVÍÜ[¬sNTP µj…gRiª«s¿RÁV胫sV. INRP µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ª«sLi¿RÁVÈÁNRPV aRPLkiLRi‡ÁÌÁª«sVV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
C xqsLigRi¼½ „s¿yLjiLi¿RÁNRPVLi²R… ª«sVVLiµR…VNRPV µR…WNTPƒyª«so. \|msgS ¬dsªyµ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ¿RÁW²R…ÛÍÁ[µR…V. A
µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sõ |msÛÉíÁƒ«sV N]¬sõ ª«sLiµR…ÌÁ ª«sVLiµj… ®ªsWzqsN]¬s ª«sÀÁèLji. ¬dsª«so ª«sLi¿RÁƒ«sVÛÍÁ[µR…V. |msÈíÁƒ«sVÛÍÁ[µR…V. ¬dsª«so
»yNTPƒ«sLi»R½®ƒs[ A µ³R…ƒ«sVxqsV= „sLjilgiƒ«sV. ¬dsª«so ¬s®ƒsõàáV†gRiNRPª«sVVLi®µ…[ A µ³R…ƒ«sVxqsV= ¬sƒ«sVõ ¾»½ÖÁzqs
N]ƒ«sõÈýÁVƒ«sõµj…. C¸R…Vƒ«s ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V. ƒ«s®ƒsõQÈýÁLiVVƒ«s „sàáV¿RÁVƒ«sV. @¬s A µ³R…ƒ«sVª«soƒ«sZNP[ ¾»½ÖÁzqs »y®ƒs[
„sLjigji ƒ«sÈýÁVƒ«sõµj…. Bµj… A»R½ø µ³R…LRiøª«sVV. aRPLkiLRi‡ÁÌÁª«sVV»][ xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[µR…V. A µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sNRPVNRPW²R… ƒ¯NRP
¸R…W»R½ø¸R…VVƒ«sõµR…ƒ«sª«sÛÍÁ. Dƒ«sõ¿][ ¬sµj… ¸R…W µ³R…ƒ«sVxqsV=¹¸…VVNRPä ¸R…W»R½ø µ³R…LRiøª«sVV. »y»R½öLRiù®ªs[Vª«sVƒ«sgS
LSª«sVV†²R…V xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…V @¬s Çì؃«sª«sVV NRPÖÁgjiƒ«s róyª«sLRi ÇÁLigRiª«sVª«sVVÌÁV NRP¬sõÉÓÁNTP¬s ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV.
¿RÁLi.»R½ƒ«s ª«s¸R…V |qsLi»R½ @xmsöÉÓÁNTP µ³yLRißÓáÇØ ª«s¸R…V|qsLi»R½ ª«sLi¿RÁV¬ds
µ³R…ƒ«sVª«so ®ƒsª«sLi²R…V ªy¬sNTP¬s µ³R…¬s*NTP¬s»R½Vò ª«sVÈÁƒ«sõª«sWÈÁ† ‡Á
ÉíÓÁ ®ƒsÌÁ»R½¬s¿RÁVèÈÁ NRP²T…Liµj…gRi }¤¦¦¦»R½Vª«soÛÍÁ[µR…V LSÇÁÙÌÁLi
µR…Vƒ«s xmsLjiFyÉÓÁ ª«sWú»R½ª«sVV ª«sµ³R…Wª«sLRiV ÖdÁ²R…Vƒ«sV ÇÜ[²R…V ¿RÁWÀÁLSM
Gµ][ORPQ ú¼½¸R…VV†²R…V. xqs*¸R…VLi ª«sLRiª«sVV ¿yÉÓÁLiÀÁLji. µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ª«sLi¿RÁVÈÁ xmsLi®µ…ª«sVV |msÉíÓÁLji. A {qs»R½
ª«s¸R…V|qs=Li»R½? C LSª«sVV¬s ª«s¸R…V|qs=Li»R½? @LóRiª«sVVÛÍÁ[µR…V. {qs»R½ ª«s¸R…V|qs=Li»R½? INRPryLji {qs»R½
@ƒ«sxqsW¸R…W®µ…[„s»][ »R½ƒ«s |msLi²ýT… xqsLigRi¼½ ¿ÁxmsöV¿RÁV† µR…ƒ«sNRPV ¸R…VVNRPòª«s¸R…VxqsV= ª«sÀÁ胫sµR…¬s¸R…VV, »R½ƒ«sNRPV
|msLi²ýT…¿Á[¸R…VVÈÁNRPV »R½ƒ«s »R½Liú²T… »]LiµR…LRixms®²…ƒ«s¬s¸R…VV† ÛÇÁzmsöƒ«sµj…. A ¸R…VVNRPòª«s¸R…V|qs=Li»R½?
úËØx¤¦¦¦øßáV\ÛÍÁƒ«s¿][ NRPƒ«sùZNP¬s„sV®µ…[Li²ýR…V ª«sÀÁ胫sLi»R½®ƒs[ ¸R…VVNRPò ª«s¸R…Vxqs=ƒ«sª«s¿RÁV胫sV.
ORPQ ú¼½¸R…VVÌÁNS¬s¸R…Vª«sVª«sVVÛ ÍÁ[µR…V. µR…ª«sV¸R…VLi¼d½ „sªyx¤¦¦¦ª«sVV ¿RÁW»R½ª«sVV. A„s²R… ËØgS ª«sùNRPVòLSÌÁV.
LSª«sVV¬s »y»R½ª«sVø BLiµR…Vª«sV¼d½®µ…[„s ¸R…VVƒ«sõµj…, A®ªsV¸R…VV ËØgRiVgS ª«s¸R…VxqsV= ª«sÀÁ胫s ¸R…W„s²R…. LSª«sVV¬s
@xmsögSLRiV aSLi»R½ ¸R…VVƒ«sõµj…. A®ªsVNRPW²R… ª«s¸R…VxqsV= ª«sVVµj…Ljiƒ«s®µ…[ ¸R…Vƒ«sª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. {qs»R½NRPV
xqsµR…Vƒyâàá[Li²ýR…VLi²R…ª«s¿RÁV胫sV. LSª«sVVƒ«sNRPV xmsLiú®²…Li®²…[Li®²ý…[.
36

aS. ÇÜ[NRPLiÇÁÚÀÁƒ«s ¬ds²R…V ÇÜ[²R…gRiVƒ«sV ƒyÇÁÚNRPVÍÞ ª«sX´y, ªyLRiÍØ
¥¦¦¦NRPÍØöÌÁV ¸R…VVgSÌÁVgS† ú‡Áµj…NTP LRiWx¤¦¦¦LiÛÇÁ[¸R…VgS ®ƒsxmïso {qs
»y NRPƒyùª«sVßÓá |msµôR… ¹¸…VxmsöV²R…Vƒ«sV ˳ÏÁLRiòLigRiWLjiè ¸R…WLSÈÁ®ªs[V.
C NRPVàüØ»R½†²R…V ˳ØLRiùN][xqsª«sVLiVV »y ®ƒs[\®µ…ƒ«sƒ«sVLi ÛÇÁ[|qs²R…Vƒ±s.
A®ªsV ®ªs[µR…ª«sVV ¹¸…VVNRPä»R½»R½òQ*ª«sVV ª«sVWLjiòNRPÉíÓÁƒ«s ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò¹¸…VVNRPä ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV. FsxmsöV²][ |msÛÉíÁÍÜ[ |msÉíÓÁ
LSª«sßØxqsVLRiV†²R…V xqsª«sVVúµR…ª«sVVÍÜ[ ª«sµR…ÖÁ |msÉíÓÁƒy†²R…V. A xqsª«sVVúµR…ª«sVVÍÜ[ƒ«sVLi²T… LiVW µR…V¬sõƒ«s
¸R…VÇìÁ˳ÏÁW„sVÍÜ[¬sNTP ®ƒsxmsöV²R…V
»R½ƒ«s ª«s¸R…V |qsLi»R½ @xmsöÉÓÁNTP µ³yLRißÓáÇØ»R½ ª«s¸R…V xqs=®µ…Li»R½ LiVW
µ³R…ƒ«sVª«soƒ«sV ª«sLi¿RÁVªy¬sNTP¬s µ³R…¬s* N]xqsLilgiµR… ƒ«sƒ«sõª«sWÈÁ† ÇÁÚ
ÀÁƒ«s ƒ«sµj… ¹¸…VVNRPä ¸R…V‡ÁV÷LRiª«sVV ¿Áxmsö†gRi LSµR…V xqs*¸R…VLiª«sLRiLi‡ÁVLi
ÀÁƒ«s xmsLjiFyÉÓÁ ORPQ ú¼½¸R…VVÌÁ† ÛÇÁ[²T…¸R…V NUP²R…Vƒ«sV ÇÜ[²R…V ¿RÁW²R…LS.
ª«sÀÁ胫sµ][ FsÈíÁVª«sÀÁ胫sµ][ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…¬s xmspLRi*®ªs[V ¿Ázmsö¼½„sV. A®ªsV ª«s¸R…VxqsV= ®ªs[µR…ª«sVVƒ«s ZNPLi»R½
ª«s¸R…VxqsV=ƒ«sõµ][ @Li»R½. C¸R…Vƒ«s ª«s¸R…VxqsV= $ª«sV¥¦¦¦„sxtñsvª«soƒ«s ZNPLi»R½ ª«s¸R…VxqsV=ƒ«sõµ][ @Li»R½. B»R½†²R…V
LSª«sVV†²R…VgS ƒ«sVƒ«sõxmsöÉÓÁ ª«s¸R…VxqsV= A®ªsV {qs»R½gS ƒ«sVƒ«sõxmsöÉÓÁ ª«s¸R…VxqsV= ÛÍÁNRPäÍÜ[¬sNTP LSª«so. LSª«sVV†²R…V
®ªs[µR…ª«sVVƒ«sLiµR…V ƒyõ†²R…V. ®ªs[µR…ª«sVV ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†\®²…ƒ«s LSª«sVVƒ«sLi µR…Vƒ«sõµj…. LSª«sVV†®²…[
ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsvª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁV. ®ªs[µR…ª«sVV¹¸…VVNRPä »R½»R½òQ*®ªs[V ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò. A®ªsV¸R…VVƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRi®ªs[V
xqsXztísQÍÜ[ ª«sWú»R½ª«sVV ªyLjiµôR…àãÜNRPLjiN]NRPàáV NRPÖÁzqs ¸R…VVLi²R…VÈÁNRPV »R½zmsLi¿RÁV¿RÁVLiµR…VLRiV. NRPƒ«sVNRP ¬ds„sªyx¤¦¦¦
xqsLiµR…LRi÷骫sVVÍÜ[ ÍÜ[NRPª«sVV Lki¼½gS ª«s¸R…VxqsV=ÌÁV C²R…V ÇÜ[²R…VÌÁV ¿RÁW¿RÁVÈÁ ¸R…V„s®ªs[NRPª«sVV. ¿RÁWÀÁƒ«s¿][
ÍÜ[NRPµR…XztísQÍÜ[ ƒ«s¬sõ¸R…VV ƒ«sxqsLi˳ÏÁª«sª«sVVÌÁVgS NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ ¬sµj… ¸R…VÍÝNTPNRP ª«sùª«s¥¦¦¦LRiª«sVV.
ÍÜ[NS¼d½»R½\®ªsVƒ«sµj…. C „sxtsQ¸R…Vª«sVV ÇØúgRi»R½ògS ¿RÁWÀÁƒ«s¿][ LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sLiµR…V xqsLRi*ú»R½ ¾»½ÖÁ¸R…VV¿RÁV®ƒs[
¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. Çì؃«sÌÁª«sµR…VLji*µR…gôðRiVÌÁƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦øNRPW²R… LRiLiÑÁLixms ¿Á[¸R…VÛÍÁ[²R…¬s ˳ÏÁLRiòQXx¤¦¦¦Lji úªyzqsƒy†²R…V.
37

¾»½ÖÁzqs¸R…VV ¾»½ÖÁ¸R…V¬s ƒ«sLRiV† ®µ…ÌÁö ú‡Áx¤¦¦¦ø®µ…[ª«so¬s ª«saRP# ®ªs[V? A ú‡Áx¤¦¦¦ø¹¸…Vª«sLRiV? „sxtñsv®ªs[! LSª«sVV†®²…[!
bPª«so†®²…[! C xqsXztísQ¸R…VLi»R½¸R…VV ªyLRiV ª«sVVª«so*LRiV. C ¾»½ÖÁ{qs ¾»½ÖÁ¸R…V¬s ªyLji¬s ¾»½ÌÁVxmsoÈÁ AaRPNTPòNTP A
ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsv ª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁNRPV† gRiW²R… ryµ³R…ùª«sVV NSµR…†ÈÁ. FsLiµR…V¿Á[»R½? A ú‡Áx¤¦¦¦ø¹¸…[V ªyLjiƒ«sÈýÁV
xqsXztísQLi¿Áƒ«sV. GLiµR…VNSLki¼½gS xqsXztísQLi¿Áƒ«sV? xqsXztísQxqs*LRiWxms ª«sVÈÁVª«sLiÉÓÁµj… gRiƒ«sVNRP. ®µ…[ª«sµyƒ«sª«soÌÁƒ«sV
ú‡Áx¤¦¦¦ø ®ªsVVµR…ÈÁ®ƒs[ xqsXztísQLi¿Áƒ«sV. FsLiµR…VNRPV? xqsXztísQ rygRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV gRiƒ«sVNRP.
{qs. ÇÁƒ«sõLi‡ÁV N][xqs\®ªsV µR…Vƒ«sVõ¿][ µ³yú¼½¬s
NRPàüáVƒ«sNRPVLi µyNRP NTPàüáVª«sV¬s¹¸…V
xmsÉíÓÁµ³yú¼½¬s NRPWLjiè|msÉíÓÁLji µ³R…ƒ«sª«sVVƒ«sV
»]ÖÁ¹¸…[VLi²ýR… zmsÌýÁ¹¸…W ®ƒsÌÁÌÁ zmsÍýÜ
NRP¬sFyLRi®ªs[zqsƒ«s µR…¬sƒ«s¿][ ®ƒs[ÉÓÁÍÜ[
ª«sµR…ÖÁ |msÛÉíÁµR… LRiLi¾»½ Fy¼½|msÈíÁ
LRiª«s¬sÍÜ[xmsÌÁƒ«sV ú‡Á¸R…Wß᪫sVVø ¿Á[|qsƒy
úxms¾»½[ùNRPª«sVV „s®µ…[x¤¦¦¦ LSÇÁÙN]àáNRPV
gki. »R½LRiVßÓá ª«s¸R…VzqsLi»R½ ¸R…VLi¿RÁV ®ƒs[LRiöàáVxmsLSµR…V
µy*µR…aSx¤¦¦¦xqsäLRiVÌÁ LiVW²R…V ËØÌÁNRPVƒ«sNRPV
ËÜ[LýRi gjiÌÁ†‡Á²R…V ÀÁàáVgRiª«s*ËÜ[ÛÍÁ ÌÁÖÁ»R½
ÌÁÖÁ»R½ ª«sVLSùµR…\®ªsVƒ«s FnyÌÁLi‡ÁV ªy†²R…V
BLiµR…VÍÜ[ ¬sµôR…àÓá ª«s¸R…VxqsV=ƒ«sV gRiWLjiè ¿Áxmsö†‡Á²T…ƒ«sµj…. ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[ »][ÀdÁ»][¿RÁ¬s ªyLji ª«sWÈÁÌÁV
F~LiµR…Vxmsàáxms†‡Á²T…ƒ«s„s. „ds¬sNTP xqsª«sWµ³yƒ«sª«sVV xmspLRi*®ªs[V ¿Áxmsö†‡Á²T…ƒ«sµj…. LSª«sVV†²R…V µy*µR…aSx¤¦¦¦xqsäLRiVÌÁ
LiVW²R…V ªy²R…ƒ«sgS xmsLiú®²…Li®²…[Li²ýR… ªy†²R…¬s ¿ÁxmsöVÈÁ¹¸…[VNSNRP xms¬sõQµôR…LRiV xqsWLRiVùÌÁƒ«sV }msL]䃫sVÈÁ¿Á[»R½
xqsWLSùƒyLi xqsWLRiùM xqsWLRiVùÌÁNRPV xqsWLRiVù†²R…V @¬s ¸R…W¸R…Vƒ«s xmsLRi®ªs[VaRP*LRi»R½*ª«sVVƒ«sV gRiWLjiè
38

¿ÁxmsöVÈÁ\¹¸…Vƒ«sµj…. gki»R½ xmsµR…ùª«sVVÍÜ[¬s ÀÁª«sLji lLiLi²R…V ¿RÁLRiß᪫sVVÌÁV LSª«sVV¬s r¢LiµR…LRiùª«sVVƒ«sV
¿ÁxmsöV¿RÁVƒ«sõ„s. „s¿yLRißá ÛÍÁ[µR…V, »R½LRi䪫sVV ÛÍÁ[µR…V. ˳ÏÁNRPVòÌÁNRPV ry*„sV ¹¸…VVNRPä r¢LiµR…LRiù®ªs[V ®µ³…[ù¸R…Vª«sVV.
C bdPL<jiNRP ËØÌÁLSª«sVV†²R…V. A¸R…Vƒ«s ËØÌÁùª«sVV ¹¸…VVNRPä r~gRixqsLi»R½¸R…VV ¬ds lLiLi²R…V ¿RÁLRiß᪫sVVÌÁÍÜ[ NRP„s
¿Ázmsö†ƒy²R…V.

39

N][µR…Li²
Li²R…LSª«sVV†²
VV†²R…V
aS. N][µR…Li²R…Li ‡Áƒ«s ƒy¸R…VVµ³R…Li‡ÁgRiV ª«sV¥¦¦¦O][QßÔáxms¼½ úZaP[ßÓáNTPƒ±s
N][µR…Li²R…Li‡Áƒ«s ƒyÈÁª«sxqsVòª«so LRixmnsVVO][QßÔáÉÞ xqsVµ³yLRibPøNTPƒ±s
N][µR…Li²R…Li‡Áƒ«s ª«sLi¿RÁVƒ¯[ „sàá¿RÁVƒ¯[ N][ÉÓÁLi gRiVªy×ÁLi¿RÁVƒ¯[
ÛÍÁ[µy ú»R½¿RÁV胯 NRPLiµ³j… úª«s¿RÁV胯 aRPLS×Áƒ±s µR…Vxqsò»R½F¡ÍÜ[NRPª«sVVÍÞ.
C úgRiLi´R…ª«sVVÍÜ[ bdPL<jiNRPÌÁV ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[ LSª«sVV¬sgRiWLjiè úxmszqsµôðR…ª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõ }msLýRiV. N][µR…Li²R…LSª«sVV†²R…¬s
NRPW²R… „sVNTPäÖÁgS ƒ«sLiµR…Vª«sVV. N][µR…Li²R… aRP‡ôÁª«sVV xqsLixqsäQX»R½ª«sVVNRPµy. µy¬sNTP ª«soù»R½ö¼½ò ¹¸…[Vª«sVƒ«sgS
®µ…[¬s¿Á[»R½ úNUP²T…Lixms† ‡Á²R…V¿RÁVƒ«sõµ][ @µj… N][µR…Li²R…ª«sV¬s. „sÌÁV„sµR…ù ®ƒs[Lji胫s ªyLRiLiµR…àÓá }msLýRiNRPV ®ªsƒ«sVNRP
N][µR…Li²R…ª«sVV ¿Á[LRiVèÈÁÛÍÁ[µR…V. $LSª«sVV¬s ª«sWú»R½®ªs[V N][µR…Li²R… LSª«sVV†²R…LiµR…Vª«sVV. @LêRiVƒ«sV¬s
N][µR…Li²yLêRiVƒ«sV† ²R…ƒ«sÛÍÁ[µR…V. $LSª«sV¿RÁLiúµR…Vƒ«sNRPV »R½xmsö xqsXztísQÍÜ[ »R½NTP䃫s ªyLRiLiµR…àÓáNTP† g][µR…Li²R… ®ªsVVNRP
¸R…W¸R…VVµ³R…ª«sVV. µy¬sNRPÛÍýÁú»y²R…V. µy¬s¬s ÕÁgjiLi¿RÁVÈÁ, ËØß᪫sVV xqsLiµ³j…Li¿RÁVÈÁ, ËØß᪫sVV ª«sµR…ÌÁVÈÁ
®ªsVVµR…ÌÁVgS ƒy ¸R…W¸R…VVµ³R…ª«sVV ƒ«sVxms¹¸…WgjiLi»R½VLRiV LSª«sVV†²R…ÛÉýÁ[ ¿Á[¸R…VVƒ«sV. NS¬s. ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒ«sõQÛÉýÁª«sLjiNTP†
®µ…ÖÁ¸R…VµR…V. NS¬s, »R½LRiVªy»R½ ®ƒs[†ÉÓÁ LiVVLRiVª«sµj… ¹¸…V¬s„sVµR…ª«s ª«sV¥¦¦¦¸R…VVgRiª«sVVÍÜ[ µy*xmsLRiª«sVVƒ«s† ‡ÁVÉíÓÁƒ«s
¸R…VLêRiVƒ«sVƒ«sNRPV† gRiW²R… ¬sLiµR…VÍÜ[ N]Li»R½aRPNTPò NRPÌÁµR…V. C ª«sVƒ«s*Li»R½LRiª«sVVÍÜ[ ¬sLRiVª«sµj… ƒyÌæÁª«s
ª«sV¥¦¦¦¸R…VVgRiª«sVVƒ«s† ú®µ…[»y¸R…VVgRiª«sVVƒ«s ÇÁ¬søLiÀÁƒ«s $LSª«sV ¿RÁLiúµR…Vƒ«sNRPV ª«sWú»R½®ªs[V N][µR…Li²R… LSª«sVV†²R…ƒ«sõ
}msLRiV gRiÌÁµR…V. A µ³R…ƒ«sVxqsV= ƒy¸R…Vƒ«s ª«sLi¿RÁVƒ¯[ bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ËÜ[ÛÍÁ „sàáV¿RÁVƒ¯[ „sLiÉÓÁN]xqsƒ«sVLi²T…
¹¸…[V„sV¿Á[¸R…VVƒ¯[, xqsª«sVVúµR…ª«sVVƒ«sV ú»R½¿RÁV胯[. LSª«sVV†²R…V xqsª«sVVúµR…ª«sVV µyLji LiVW¸R…Vƒ«sxmsöV²R…V ¿Á[zqsƒ«s
xms¬s. xmsLRiaRPVLSª«sVV¬s¸R…VLiµR…V A¸R…Vƒ«s »R½F¡ÍÜ[NRPª«sVVÌÁƒ«sV ÀdÁÖÁèƒy†²R…V. Bµj…¹¸…VÈýÁV ryµ³R…ùª«sVV? »R½ƒ«s
ËØßáxmsoÈÁª«sVVø»][† µR…F¡ÍÜ[NRPª«sVVÌÁƒ«sV úª«s¿Áèƒy? ¬sÇÁª«sVVgS N][µR…Li²R…LSª«sVV†®²…[.

40

ª«sV. Bµj… ¿Á[¸R…VLigRiÌÁ ²T…µôj… ÛÍÁ[²R…ƒ«sV¿RÁV ÛÍÁ[®ƒs[ÛÍÁ[µR… ¹¸…V\®µ…ƒ«sƒ«sVƒ±s
ú‡ÁµR…LSLi»R½Li‡ÁVƒ«s† ÛÇÁ[¸R…V†gS gRiÌÁ†²R…V »R½µy÷ßجsZNP ÌÁxqsòNRPLi
‡Áµj… N][µR…Li²R…ª«sVV ƒ«sLiµR…Vƒ«sƒ±s NRPÌÁµR…V ¿yFyLi»R½Li‡ÁV ¿yFyµj… µk…
xqsòµR…aS ÌÁxqsòNRP®ªs[V LRixmnsVW»R½òª«sVVƒ«sNRPVƒ±s ËØßá úxms¹¸…WgSÕôðÁNTPƒ±s.
$LSª«sVV†²R…V »R½ƒ«s N][µR…Li²R…ª«sVV»][ ¬sµj… ¿Á[¸R…V†gRiÌÁ† ²T…µj… ¿Á[¸R…VÛÍÁ[²R…¬s ÛÍÁ[µR…V. úxmsµR…LRiª«sVV @ƒ«sgS ËØß᪫sVV
ÌÁxqsòNRPª«sVV „sLiÉÓÁ ª«sVµ³R…ù˳ØgRiª«sVV, Fs²R…ª«sV¿Á[¼½ zms²T…NTPÖÁ»][ xmsÈíÁVN]®ƒs²T… ¿][ÈÁV. µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ª«sLiÀÁ ú»y†²R…V
ª«sµR…ÖÁ |msÈíÁgS ƒ«sÛÍýÁú»yÉÓÁ ®ªs[gRiª«sVV ¿Á[»R½ ËØß᪫sVV F¡ª«soƒ«sV. C LSª«sVVƒ«sNRPV ÌÁxqsòNRPª«sVV»][ xms¬s ÛÍÁ[µR…V.
¿yFyLi»R½ª«sVV ¿yFyµj… @ƒ«sgS µ³R…ƒ«sVxqsV= ÀÁª«sLRi ®ªsVVµR…ÌÁV µ³R…ƒ«sVxqsV=ÍÜ[ ®ƒs[˳ØgRi\®ªsVƒ«sƒ«sV xqslLi[ A¸R…Vƒ«sNRPV
ÌÁxqsòNRP®ªs[V. A¸R…Vƒ«s ËØßáúxms¹¸…WgSÕôðÁ. ËØßá úxms¹¸…WgRiª«sVVƒ«sLiµR…V xqsª«sVVúµR…ª«sVV ª«sLiÉÓÁªy†²R…V A ËØß᮪sVÈýÁV
®ªs[¸R…VVƒ¯[ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. B»R½LRiVÌÁNRPV ª«sÛÍÁ ryª«sWƒ«sù ÌÁORPQ ùª«sVV NSµR…V. INRPryLji ÌÁLiNRPÍÜ[ INRP ËØß᪫sVV†
ú‡Á¹¸…WgjiLixmsgS ƒy ËØß᪫sVV g][xmsoLRiª«sVV ®ªsVVµR…ÈÁ ˳ÏÁW„sVÍÜ[ µR…WLjig][xmsoLRiª«sVVƒ«sV |msÌýÁgjiLi¿Áƒ«sV. Bµj…
ryµ³R…ùª«sW? »R½F¡ÍÜ[NRPª«sVVÌÁƒ«sV ƒyaRPƒ«sª«sVV ¿Á[zqsƒ«sÛÉýÁ[.
ª«sV. xmsµj…¸R…VVƒ±s»]„sVøµj… \ZaPª«s¿yxmsª«sVVƒ«sNRPVƒ±s ú‡ÁµôR…ÍÞ ª«sVàÓჱsª«sLi¿RÁgS
ƒ«sµj… ryµ³R…ùLi‡Á¬s ÛÍÁ[µR… ¹¸…Vª«s*LjiNTP¬sƒ±s ƒ«sµôðR…Li‡ÁVgS „slLièµ][
Lji*µj…»R½Li\ÛËÁ ¿RÁƒ«sV aRPNTPò¹¸…VÉíÓÁµj…¹¸…VV ¸R…W®ªs[aRPLi‡ÁVƒ«sƒ±s ª«s¿Áè†gS
¬s µR…VLS®ªs[aRPª«sVV¿Á[»R½ ¬ds»R½†²R…V z¤¦¦¦ª«sV¬ds\ZaPÌÁÇØ Ë³ÏÁLRiò¸R…W ?
µ³R…ƒ«sVaS+xqsòQûª«sVVÍÜ[ µ³R…ƒ«sVLjiõLSøß᪫sVVƒ«sV gRiWLjiè¸R…VVƒ«sõµj…. µ³R…ƒ«sVxqsV=®ªsµR…VLRiV NRPàüá»][ ¿Á[¸R…VVµR…VLRiV.
µy¬s ƒ«s²T…„sV˳ØgRiª«sVVƒ«sLiµR…V ¿ÁNTPä ú‡ÁµôR…ÌÁLiÉÓÁLi»R½VLRiV ú‡ÁµôR…ÌÁ xqsLiÅÁù ¹¸…VNRPVäQ\®ªsƒ«sN]ÌÁ†µj… µ³R…ƒ«sVxqsV=
ª«sLi¿RÁVÈÁ NRPxtísQª«sVV. \ZaPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sNRPV xmsLiµ]„sVøµj… ú‡ÁµôR…ÌÁV. xqsXztísQÍÜ[ ª«sVLji ¹¸…[V µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sNRPV
¬s¬sõQú‡ÁµôR…ÌÁVLi²R…ª«s†ÈÁ. Bµj… µ³R…ƒ«sVaS+xqsòQûª«sVV. A µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV bPª«so†²]NRP䆮²…[ ª«sLi¿RÁgRiÌÁ†²R…V.
LSª«sVV¬sµ][aRP+QQNTPò ¹¸…VÉíÓÁµj…? A¸R…Vƒ«s ª«sV¥¦¦¦‡ÁÌÁ®ªsVLi»R½µj…. @Li»R½ ‡ÁÌÁ®ªsVÈýÁV ª«sÀÁ胫sµj…. A®ªs[aRPª«sVVƒ«s
41

ª«sÀÁ胫sµj…. A¸R…Vƒ«sƒ«sV „sxtñsv ªy®ªs[bPLiÀÁƒy²R…V. @LiµR…V¿Á[»R½ \ZaPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV „sàáVxmsgRiÖÁgjiƒy†²R…V.
@LiVVƒ«sƒ«sV bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV= ª«sLi¿RÁLS¬sµj…gRiµR…. C¸R…Vƒ«s @ª«s»yLS®ªs[aRPª«sVV ¿Á[»R½ „sxtñsvª«so. {qs»R½ƒ«sV
|msLi²ýT…¸R…W²R…VÈÁ\ZNP bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV ª«sLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @xmsöV²]NRP µR…VLS®ªs[aRPª«sVVƒ«sV ¾»½ÀÁèN]ƒyõ†²R…V.
µR…VMÅÁª«sVV¿Á[»R½ ‡ÁLRiVª«so¿Á[»R½ NRPxtísQª«sVV¿Á[»R½ ¾»½ÀÁèN]ƒ«sõ ¸R…W®ªs[aRPª«sVV. »yƒ«sV „sxtñsv\®ªs LiVW µ³R…ƒ«sVxqsV= N]àáNRPV
bPªy®ªs[aRPª«sVV ¾»½¿RÁVèN]ƒyõ†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. µy¬s ®ƒsÈýÁV ¾»½¿RÁVèN]®ƒsƒ«sV? B»R½†²R…V bPª«so†®²…[ƒy?
z¤¦¦¦ª«sW¬ds\ZaPÌÁª«sVVcª«sVLi¿RÁVN]Li²R…, z¤¦¦¦ª«sW¬ds\ZaPÌÁÇÁcFyLRi*¼d½®µ…[„s. A®ªsV˳ÏÁLRiò bPª«so†²R…V. C¸R…Vƒ«s ¹¸…[V „sxtñsvª«so.
C¸R…Vƒ«s¹¸…[V bPª«so²y? LSª«sVLSª«sßá ¸R…VVµôðR…ª«sVV ÌÁLiNRPÍÜ[ ÀÁÈíÁÀÁª«sLRiNRPV LSª«sßØxqsVLRiV¬s ‡Áx¤¦¦¦§ÌÁORPQÌÁ
ª«sVWÌÁ\|qsƒ«sùª«sVVƒ«sV lLiLi²R…V lLiLi²R…Vƒ«sõLRi gRi²T…¸R…VÌÁÍÜ[ $LSª«sV¿RÁLiúµR…V²R…V ƒyaRPƒ«sª«sVV¿Á[zqs úxmsNRP䃫sVƒ«sõ
xqsVúgkiªyµR…VÌÁ»][ ¬sÈýÁ®ƒsƒ«sV. "BLi»R½ÉÓÁ xqs*ÌÁöNSÌÁª«sVVÍÜ[ ¬sLi»R½ÉÓÁ ª«sV¥¦¦¦ª«sµ³R… ®ƒs[ƒ«sV ¿Á[¸R…V†gRiÌÁƒ«sV. bPª«so†²R…V
¿Á[¸R…VgRiÌÁ†²R…¬s. NRPƒ«sVNRP bPª«sZNP[aRPª«soÌÁNRPV Û˳Á[µR…ª«sVVÛÍÁ[µR…V.
ÇÁƒ«sNRPª«sV¥¦¦¦LSÇÁÙ gRiXx¤¦¦¦ª«sVVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ LiVW bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV gRiWLjiè ªyÖdÁøNRPª«sVVÍÜ[ ƒ¯NRP NRP´R…¸R…VVƒ«sõµj….
bPª«so†®²…NRPVäªy, „sxtñsv®ªsNRPVäªy? @¬s ¹¸…VVNRPxmsöV²R…V ®µ…[ª«s»R½ÌÁNRPV xqsLi®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV NRPÖÁlgiƒ«s†ÈÁ. @LiµR…V¿Á[»R½
®µ…[ª«s»R½ÌÁV ªyLjiµôR…àÓá ƒ«s²R…Vª«sV „sL][µ³R…ª«sVVƒ«sV NRPÖÁöLiÀÁLji. BµôR…àáVƒ«sV ¸R…VVµôðR…ª«sW²T…Lji. bPª«so¬s¿Á[¼½ÍÜ[¬s
µ³R…ƒ«sVxqsVö xqsòLiÕ³ÁLiÀÁF¡¹¸…Vƒ«sV. bPª«so†²R…V "À³dÁ' C µ³R…ƒ«sVxqs=¬s µy¬s¬s FyLRi®ªs[|qsƒ«sV. A µ³R…ƒ«sV}qs=
úNRPª«sVúNRPª«sVª«sVVgS ÇÁƒ«sNRPLSÇÁÙ ¬sLiÉÓÁNTP ª«s¿Á胫sV. ®µ…[ª«s»R½ÌÁV „sxtñsv®ªsNRPV䪫s ¸R…V¬s ¬sLñRiLiVVLi¿RÁVN]¬sLji.
bPª«so†²R…V µ][xtsQª«sVVƒ«sV µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sLi µj…àÓáNTPLi¿Áƒ«sV. @ƒ«sgS bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=NRPLiÛÉÁ „sxtñsvµ³R…ƒ«sVxqsV= g]xmsöµy?
µ³R…ƒ«sVxqsVaS+xqsòQûª«sVV úxmsNSLRiª«sVV bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV= g]xmsöµj…. A NRP´y »y»R½öLRiù®ªs[Vª«sVƒ«sgS bPª«so†²R…V úxmsÎÏÁ¸R…V
NSLRiNRPV†²R…V. „sxtñsvª«so zqós¼½NSLRiNRPV†²R…V. C xqsXztísQNTP @ƒ«sgS xqsXztísQLiƒ«s²R…¿RÁVÈÁNRPV zqós¼½ ¸R…Vª«sxqsLRiª«sVV.
xqsXztísQ¹¸…VVNRPä µR…XztísQ¿Á[»R½ „sxtñsv ª«sµ³j…NRPV†²R…V. bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV= „sxtñsvµ³R…ƒ«sVxqsV=NRPƒ«sõ g]xmsöµj…. NS¬s, xqsXztísQ
ÇÁLRiVgRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sVV†²R…V {qs»R½ƒ«sV |msLi²ýy²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßØxqsVLRiV¬s ¿RÁLixmsª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
@LiµR…V¿Á[»R½ LSª«sVV¬s ¿Á[¼½ÍÜ[ bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV= „sLjigjiƒ«sµj…. IN]äNRPä ª«sVƒ«s*Li»R½LRiª«sVVÍÜ[ g]¬sõN]¬sõ
ª«sV¥¦¦¦¸R…VVgRiª«sVVÌÁVLi²R…Vƒ«sV. Bµj… \®ªsª«sxqs*»R½ ª«sVƒ«s*Li»R½LRiª«sVV. BxmsöV²R…V ÇÁLRiVgRiV¿RÁVƒ«sõµj… \®ªsª«sxqs*»R½
42

ª«sVƒ«s*Li»R½LRiª«sVVÍÜ[ ¬sLRiVª«sµj… ¹¸…V¬s„sVµR…ª«s ª«sV¥¦¦¦¸R…VVgRiª«sVV. ª«sVƒ«s xqsLiNRPÌÁöª«sVVÌÁÍÜ[
\®ªsª«sxqs*»R½ª«sVƒ«s*Li»R½lLi[, úxms´R…ª«sVFy®µ…[,ÇÁLi‡ÁWµk…*}ms @¬s ¿ÁxmsöV¿RÁVƒyõª«sVV. C ÛÍÁNRP乸…VÉíÓÁµj…? BxmsöV²R…V
úNUPxqsVòaRPNRPª«sVVÍÜ[ N]¬sõ ®ªs[ÌÁ xqsLiª«s»R½=LRiª«sVV\ÛÍÁƒ«sµR…¬s ¿ÁxmsöVN]ƒ«sV¿RÁVƒyõª«sVV. aSÖÁªyx¤¦¦¦ƒ«s
„súNRPª«sWLRiäaRPNRPª«sVVÌÁV NRPW²R… ¬sÛÉýÁ[ ¿ÁxmsöV¿RÁVƒyõª«sVV. AaRPNRPª«sVV ÍØLRiLiÕ³ÁLiÀÁƒ«sƒy†ÉÓÁƒ«sVLi²T… ÛÍÁNRPä
®ªs[zqsN]ƒ«sV¿RÁV ª«s¿RÁVè¿RÁVƒyõLRi¬s ¸R…VLóRiª«sVV NRPµy! \®ªsª«sxqs*»R½ ª«sVƒ«s*Li»R½lLi[ NRPÖÁ¸R…VVlgi[ úxms´R…ª«sVFy®µ…[
¸R…Vƒ«sõÛÍÁNRP䪫sWú»R½ª«sVV Aƒyµj…ƒ«sVLi²T… ÛÍÁNRP䮪s[zqsN]ƒ«sV¿RÁV ª«s¿RÁVè¿RÁVƒ«sõµj…NRPµy? ª«sVµ³R…ù®ƒsª«sL][
NRPÖÁöLiÀÁLS? @LiVVƒ«s¿][ úNUPxqsVòaRPNRPª«sVVƒ«sV ª«sVµ³R…ù®ƒsª«sL][ NRPÖÁöLiÀÁLji. ryª«sWƒ«sùÇì؃«sª«sVV NRPW²R… ÛÍÁ[¬s
µR…VLSÍÜ[¿RÁƒyxmsLRiVÌÁV ¸R…V®´…[¿RÁè骫sVVgS ªyµj…Li»R½VLRiV. xmsµR…øNRPÌÁöª«sVVÍÜ[ N]¬sõ ª«sVƒ«s*Li»R½LRiª«sVVÌÁV
NRPÖÁzqsƒ«s¿][ ƒ¯NRP NRPÌÁöª«sVgRiVƒ«sV. @xmsöV²R…V LSª«sVNRP´R… ÇÁLjigjiƒ«sµj…. ª«sVƒ«s LSª«sW¸R…Vß᪫sVVÍÜ[ ªyƒ«sLRiVÌÁV
xqsª«sVVúµR…ª«sVV„dsV†µR… ª«sLi¾»½ƒ«sNRPÉíÓÁƒyLRiV. xmsµR…øNRPÌÁöª«sVVÍÜ[ ÇÁLjigjiƒ«s LSª«sW¸R…Vß᪫sVVÍÜ[ LSª«sVV†²R…V bPª«so¬s
úFyLójiLi¿RÁgS bPª«so†²R…V »R½ƒ«s µ³R…ƒ«sVxqsV=ƒ«sV xqsª«sVVúµR…ª«sVV„dsV†µR… \®ªsÀÁƒy†²R…V. ªyƒ«sLRi \|qsƒ«sùª«sVV µy¬s„dsV†µR…
ƒ«s²R…ÀÁ F¡LiVVƒ«sµj…. @µj… bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV=. NRPÌÁöNRPÌÁöª«sVVƒ«sNRPV ¬ds xmsoLSß᪫sVVÌÁÍÜ[¬s ª«sV¥¦¦¦NRP´R…ÌÁV
ÇÁLRiVgRiV¿RÁV®ƒs[¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. ¿RÁLjiú»R½ ª«sVàáÌÁ ÇÁLRiVgRiV¿RÁV®ƒs[ ¸R…VVLi²R…Vƒ«sV. (History repeats itself) @ƒ«sV
FyaSè»R½VùÌÁµj… xqósWÌÁµR…XztísQ ª«sVƒ«sµj… xqsWORPQ øµR…XztísQ. NRPÌÁö NRPÌÁöª«sVVÖÁÛÉýÁ[. @®ªs[ xmsoLSß᪫sVVÌÁƒ«sgS.
aS. „sÌýÁ²ïR…ª«sVVøgRixmsLi¿RÁV† g][ÌÁgRiƒ«sVxmsLizmsLi¿RÁVƒ±s aRPLRiLiÛËÁ[¸R…V†gS
„sÛÍýÁ[ª«sLixmsoƒ«s ƒ«sVƒ«sõƒ«sVƒ±s xqsLji¹¸…VF¡ „sÌÁVøÅÁùª«sW! »yƒ«s¸R…W
„sÌýÁVƒ±s ‡ÁÉíÓÁ ¬s„sV»R½òª«sWú»R½ª«sVgRiVƒ¯[ „sÍØ䆲R…V »y ƒ_ÈÁNRPVƒ±s
„sÌýÁLi¿RÁVƒ«sõµj… gRi²ïT…F¡¿RÁ aRPLRiª«sW „sÍýزR…VN][ ª«sxqsVòQ\®ªs.
LSª«sVV†²R…V „sLiÉÓÁ¬s »y®ƒsÈýÁVxms²T…ƒ«s ƒ«sÛÉýÁ[ª«sLi¿RÁVƒ«sV. @µj… ¹¸…VÈýÁVƒ«sõƒ«sV xqslLi[ ËØß᪫sVV F¡ª«so¿RÁV®ƒs[
¸R…VVƒ«sõµj…. A „sÌýÁV ª«sVVÅÁùª«sW »yƒ«sV ª«sVVÅÁùª«sW? »y®ƒs[ ª«sVVÅÁùª«sVV. A µ³R…ƒ«sVxqsV=ª«sÉíÓÁ
¬s„sV»R½òª«sWú»R½ª«sVV. ª«sVàÓá„sÛÍýÁLiµR…VNRPV? LSª«sVV†²R…V „sÍØ䆲R…¬s ¿ÁxmsöVN]ƒ«sVÈÁNRPV NSNSxqsVLRiV¬s
„dsV†µR…gRi²ïT…F¡¿RÁ ƒ«sÕ³Áª«sVLiú¼½LiÀÁ ®ªs[|qsƒ«sV. ª«sVLji „sÛÍýÁLiµR…VNRPV? µk…¬s¬s ‡ÁÉíÓÁ¹¸…[V „sÍýزR…VN]ƒ«sVª«sxqsVòª«s¬s
43

¾»½[ÖÁF¡ª«so¿RÁVƒ«sõµj…. N][µR…Li²R…ª«sVV ¹¸…VVNRPä ª«soù»R½ö»R½òQùLóRiª«sVV xqsLjiF¡LiVVƒ«sµj…. LSª«sßصR…VÌÁ ¬sÛÉýÁ[.
¿RÁLixmsª«s¿RÁV胫sV. ª«sV¥¦¦¦xqsòQûª«sVVÌÁNRPV „sÌýÁNRPäàáÛÍÁ[µR…V NS†ËÜ[ÌÁV. ª«sVLji „sÛÍýÁLiµR…VNRPV? »yƒ«sV
N][µR…Li²R…LSª«sVV†²R…gRiVÈÁNRPV. A „sÌýÁV ‡ÁVÇ؃«s ƒ«sVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. µy¬s»][ xqs¥¦¦¦ ry*„sV¬s
µ³yù¬sLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. DFyxqsƒ«s ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. N][µR…Li²R…LSª«sVª«sVLiú»R½ª«sVVÍÜ[ N][µR…Li²R…ª«sVVƒ«sNRPV gRiW²R…
úFyµ³yƒ«sùª«sVVƒ«sõµj….
aS. \ZaP ª«soLi\®²… ª«sVLji»yƒ«sV \®ªsxtñsQª«sª«sVV ª«sLi¿RÁƒ±sÛÇÁ[¼½ NRPLiµj…¿Áèƒy
\ZaP ª«sLi‡Áƒ«sõµj… \®ªsxtñsQª«sLi‡ÁVƒ«sNRPV ÍÜ¿yè $LRixmnsVW»R½òLixqsVµ][
LS„sLS÷骫s xmsLkiORPQ¿Á[¸R…VVÈÁNRPVƒy ¸R…W»R½Li²R…V ƒyLS¸R…VßáVLi
²y „sxtñsvLi\®²…ƒ«s xqslLi[ ª«sVlLi[„sVÉÓÁNTP† g][Fy®ªs[aRP „dsVFyÉÓÁNTPƒ±s.
xmsLRiaRPVLSª«sVV†²R…V \ZaPª«so†²R…V. A¸R…Vƒ«s „sxtñsvª«sVWLjiò¹¸…VVNRPä ¸R…W®ªs[aSª«s »yLRiª«sVV. „sxtñsvª«so ª«sÀÁè \ZaPª«so†\®²…ƒ«s
ªy¬s ƒy®ªs[bPLi¿Áƒy? \®ªsxtñsQª«sª«sVV NRPLiÛÉÁ \ZaPª«sª«sVV »R½NRPVäQ\®ªsƒ«s\®µ…ƒ«s¿][ ¬ds¸R…W®ªs[aRPª«sVV „sxtñsvª«soƒ«sNRPV
ª«sVLSùµy˳ÏÁLigRiª«sVV. LSª«sVV¬s¹¸…VVNRPä ËØx¤¦¦¦§‡ÁÌÁª«sVVƒ«sV xmsLkiORPQ¿Á[¸R…VVÈÁNUP xms¬s¿Á[|qsƒy? B»R½MxmspLRi*ª«sVV
¿Ázmsöƒ«s NRP´R…ÍÜ[ bPª«sZNP[aRPª«soÌÁNRPV ¸R…VVµôðR…ª«sVV ÇÁLjilgiƒ«sV. bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV= xqsòLiÕ³ÁLiÀÁF¡¹¸…Vƒ«sV. A
µ³R…ƒ«sV}qs=ÇÁƒ«sNRPª«sV¥¦¦¦LSÇÁÙ ¬sLiÉÓÁÍÜ[ƒ«sVƒ«sõµj…. BxmsöV²R…V xmsLRiaRPVLSª«sVV†²R…V LSª«sVV¬s ¿Á[¼½NRPLiµj…LiÀÁƒ«s
„sxtñsvµ³R…ƒ«sVxqsV= Aƒy†²R…V „sxtñsvª«so¹¸…VVNRPä ¿Á[¼½ÍÜ[ xqsòLiÕ³ÁLi¿RÁ¬s µ³R…ƒ«sVxqsV=. @µj… úNRPª«sVª«sVVgS
xmsLRiaRPVLSª«sVV¬s¿Á[¼½ÍÜ[¬sNTP ª«sÀÁ胫sµj…. LSª«sVV†²R…V „sxtñsv\®ªsƒ«s¿][ µk…¬s¬s ª«sLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sLiÀÁƒ«s¿][
„sxtñsv®ªs[. LRiW²³T…¸R…VgRiVƒ«sV. N]Li¿Áª«sVV xqsLi®µ…[x¤¦¦¦ª«sVVƒ«sõµj…. A xqsLi®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV NRPW²R… ¼d½LjiF¡ª«soƒ«sV. @Li¾»½[NSµR…V
„sxtñsvµ³R…ƒ«sVxqsV= „sxtñsvª«so ¹¸…VVNRPä ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV ¿Á[¼½ÍÜ[¬sNTPF¡ª«soƒ«sV. F¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. xmsLRiaRPVLSª«sVV¬sNTP
¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ¾»½ÖÁzqs LiVWN][Fy®ªs[aRP# ®ªsVLiµR…VNRPV? ÍÜ[NRPª«sVV N]àáNRPV. LSª«sVV¬s ¸R…Wµ³j…NRPùª«sVVƒ«sV ¬sLRiWxmsßá
¿Á[¸R…VVÈÁNRPV, »yƒy®ªs[aSª«s»yLRiª«sVV ª«sWú»R½®ªs[V. @xqs ÌÁª«s»yLRiª«sVV LSª«sVV†²R…V lLiLi²R…ª«s»yLRiª«sVV ÍÜNRPäryLji
¹¸…VLiµR…VÌÁNRPV? A xmsLRiaRPVLSª«sVV®²…[ LSª«sßáV¬s ¿RÁLixmsLSµy? LSª«sßáV†²R…V \ZaPª«so†²R…V. @µj…ƒyù¸R…Vª«sVVNSµR…V.
NRP´R…¹¸…VVNRPä ÍÜ[»R½VFy»R½VÌÁV „s¿yLjiLiÀÁƒ«s¿][ ÍÜ[NRPª«sVV ÍÜ[NRPª«sVV¹¸…VVNRPä ƒ«s²R…NRP ¿RÁª«sV»yäLRiª«sVVÌÁV.
44

ª«sV¥¦¦¦ª«sxqsVòª«so ª«sV¥¦¦¦ª«sxqsVò®ªs[. ‡ÁLigSLRiª«sVV ‡ÁLigSLRi®ªs[V. @µj… INRPxmsöV²R…V DLigRiLRiª«sVV. INRPxmsöV²R…V gSÇÁÙÌÁV,
ª«sVLji¹¸…VVNRPäxmsöV²R…V ®ªsV²R…ÍÜ[ g]ÌÁVxqsV. N]LixmsgRi²R…ª«sNRP @ª«sVVøN]¬s ¼½ƒ«sª«sÌÁzqs ª«sÀÁ胫s¿][ ‡ÁLigSLRixmso
®ªsÌÁ¹¸…[V. µy¬s úxmsª«sWß᪫sVVƒ«sV ‡ÁÉíÓÁ ²R…‡ÁV÷ª«s¿RÁV胫sV. xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…V xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†®²…[! A¸R…Vƒ«s »R½»R½òQ*
ª«sW¸R…Vƒ«s »R½»R½òQ*®ªs[V. C ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[ ¬ds xqsXztísQÍÜ[ DFyµ³j…¬s‡ÁÉíÓÁ ª«sWLRiVöÌÁV.
D. ËØÌÁV†²R…V LSxmnsVª«soLi ²R…gRiV¿RÁV ˳ØLæRiª«so†®²…[gjiƒ«s µj…NRPV䃫sƒ±s µR…¸R…W
bdPÌÁV†²R…V\®ƒs ƒ«sª«sVxqsäQX¼½¬s ÛÇÁ[|qsƒ«sV ªyLRiÍÜNRPÎýÜNRPÎýÏÁ§ÍÜ[
ÍÜ[ ÌÁÖÁ»y»R½øÌÁLi®µ…àáV†gRiV ÍÜ[xmsÌÁ ®ƒs[„sV ¹¸…VàáVLigRi\®ƒsL]ÇÁLi
xmnsWÌÁV†²R…V ˳ØLæRiª«so† ²R…gRiV¿RÁV† gSÖÁõÌÁVª«sLigRiƒ«sV úµ]NRPäLSª«sVV†\®²…
LSª«sVV†²R…V ª«s¸R…VxqsV=¿Á[»R½ ÀÁƒ«sõ ªy†²R…V. xmsLRiaRPVLSª«sVV†²R…V ª«s¸R…VxqsV=¿Á[»R½ ¿yÌÁ |msµôR…ªy†²R…V. A¸R…Vƒ«sNRPV
ƒ«sª«sVryäLRiª«sVV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @ƒy† ²R…ª«sVÌÁVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj… g_»R½ª«sVxqsøQX¼½. g_»R½ª«sVxqsøQX¼½ÍÜ[
ª«sXµôðR…V†\®²…ƒ«s aRPWúµR…V†²R…V ª«sÀÁ胫sƒ«sV ª«s¸R…VxqsV=ÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ úËØx¤¦¦¦øßáV†²R…V xmsLi²T…»R½V†\®²…ƒ«sƒ«sV ÛÍÁ[ÀÁ
¬sÌÁV¿RÁVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«s¬s ¸R…VVƒ«sõµj…. xmsLRiaRPVLSª«sVV†²R…V ¸R…VVµôðR…ª«sVVƒ«sNRPV ª«sÀÁèƒy†²R…V NRPƒ«sVNRP »]ÌÁV»R½
ƒ«sª«sVryäLRiª«sVV ¿Á[¸R…VÛÍÁ[µR…V. BxmsöV²R…V »R½ƒ«sNRPV »R½NRPVäQ\®ªs ®ªs×ÁþF¡ª«so¿RÁVƒyõ†²R…V. BxmsöV²R…V
LSª«sVV²yµj…NRPV䃫sNRPV ¼½Ljigji ƒ«sª«sVxqsäLjiLiÀÁƒy†²R…V. G„sV ¸R…VLiµR…\®ªsVƒ«s ª«sVLSùµR…ÌÁV. Bµj…
˳ØLRi»R½®µ…[aRPƒygRiLjiNRP»R½. LSª«sVV¬sgRiWLjiè LSª«sVV†®²…àáVgRiVƒ«sV. ÇÁLixmnsWÌÁV†²R…ƒ«sgS zmsNRPä‡ÁÌÁª«sVV NRPÌÁªy†²R…V.
xmsLRiaRPVLSª«sVV†²R…V FyàÓáF¡LiVVƒy†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. NS¬s »R½ƒ«s¸R…VLiµ³R…Vƒ«sõ „sxtñsvª«so¹¸…VVNRPä ¸R…VLiaRPƒ«sV
LSª«sVV¬s¸R…VLiµR…V ¬sZOP[QzmsLiÀÁ ®ªs×Áþƒy†²R…V. LSª«sVV†²R…V NSÌÁV ¬sÌÁVª«súµ]NRPVäN]ƒyõ²R…V @ª«s»yLRiª«sVV N]àáNRPV
LSª«sVV†²R…V NSÌÁV ¬sÌÁVª«súµ]NRPVäN]ƒ«sª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßáxqsLi¥¦¦¦LSµR…VÌÁ N]àáNRPV. NS¬s ¿RÁª«sV»yäLRiª«sVV
¿RÁW²R…V†²R…V xmsLRiaRPVLSª«sVV†²R…V ÀÁLRiNSÌÁÒÁ„s LSª«sVV†²R…VNS†²R…V. NSÌÁV¬sÌÁVª«s úµ]NRPVäN]ƒ«sõµj… LSª«sVV†²R…V.
®ªs×Áþƒ«sµj… xmsLRiaRPVLSª«sVV²R…V. xmsLRiaRPVLSª«sVV†®²…[ LSª«sßáV¬s xqsLix¤¦¦¦LjiLi¿RÁVÈÁNRPV NSLRißá ryª«sVúgji ÛÍÁ[µR…V.
LSª«sßáxqsLi¥¦¦¦LRiª«sVVÍÜ[ ƒ«sWÉÓÁNTP »]Li‡Áµj…FyÎÏÁ§þ {qs»R½xms¬s. {qs»R½ xmsLRiaRPVLSª«sVV¬sNTP ˳ØLRiù NSNRPW²R…µR…V. ª«sÉíÓÁ
LSª«sßáxqsLi¥¦¦¦LRi\®ªsVƒ«s¿][ ¿Á[¸R…Vª«s¿RÁV胫sV. B„s ¸R…V¬sõ¸R…VV ®ªsVÖÁNRPÌÁV. ÍÜ[NRPª«sVV ƒ«sƒ«sVxqsLjiLiÀÁ
45

ÇÁLRiVgRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsLi»R½ ¸R…Vª«s»yLRi ®ªsV¼½òƒ«sƒ«sV ÍÜ[NRPª«sVVúxmsµ³yƒ«sª«sVV. $LSª«sVV†²R…Vƒ«sV NRPXxtñsv†²R…V
ƒ«sª«s»yLRiª«sVV\ÛÍÁƒ«sƒ«sV ÍÜ[NRPª«sVV ƒ«sƒ«sVxqsLjiLi»R½VLRiV. xqsVÅÁµR…VMÅÁª«sVVÌÁV ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[¬s ªyLjiª«sÛÍÁ®ƒs[
¸R…Vƒ«sV˳ÏÁ„sLi»R½VLRiV. ÛÍÁ[¬s¿][† gSª«sùª«sVVÛÍÁ[µR…V. NSª«sùª«sVVƒ«sLiµR…V ÍÜ[NRPÀÁú»R½ß᪫sVV úxmsµ³yƒ«sª«sVV. ˳Ü[ÇÁƒ«sª«sVVÍÜ[
ƒ«sƒ«sõª«sVVª«s†ÉÓÁµj…. NRPWLRiÌÁ xms¿RÁèÎýÏÁ xmsoÌÁVxqsVÌÁ LRiVÀÁN]µôj… ƒ«sƒ«sõª«sVV ÍÜ[¬sNTP F¡ª«soƒ«sV. LSª«sVV†²R…V
NRP´yƒy¸R…VNRPV†²R…gRiVÈÁ, A¸R…Vƒ«s xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…gRiVÈÁ, úxmsµ³yƒ«s ª«sùLiÇÁƒ«sª«sVV. ª«sùLiÇÁƒ«sª«sVƒ«sgS NRPWLRi
xms¿RÁèÎÏÁ§þ ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«sµj… @xmsöV²R…V gS¬s »R½XzmsòÛÍÁ[µR…V. @xmsöV²R…VgS¬s LRixqsª«sVV xmsoÈíÁµR…V. NRP„s ª«sLiÈÁ
¿Á[zqsƒ«sªy†²R…V ªy¬sF¡xmsoÌÁV ªy†²R…V |msÈíÁVƒ«sV. ªy¬s ¼½LRiVgRiª«sVW†»R½ÌÁV ªy†²R…V ®ªs[¸R…VVƒ«sV. µy¬s}mslLi[
bPÌÁöª«sVV. LRir¡µR…¸R…Vª«sVV NRPÌÁVgRiVƒ«sV. µR…¸R…WbdPÌÁV†\®²… ƒ«sª«sVxqsäQX¼½¬s ¿Á[|qsƒ«sV. LSª«sVVƒ«sNRPV
xmsLRiaRPVLSª«sVV¬s¸R…VLiµR…V µR…¸R…VNRPÖÁlgiƒ«sV @ƒ«sgS LSª«sVV† ²R…µ³j…NRPV†²R…V, xmsLRiaRPVLSª«sVV† ²R…ÌÁVö²R…V\®ƒsƒy†²R…V.
úxmsxqsVò»R½ xmsLjizqós»R½VÌÁÍÜ[ ªyLji xqsª«sWƒ«s»R½*ª«sVV F¡LiVVƒ«sµj…. »yƒ«sV xqsLixmspLñRiª«sVVgS „sxtñsvª«sVWLjiò \¹¸…Vƒy†²R…V.
ª«sVLji¸R…VV LSª«sVV†²R…V DFyµ³j… ‡ÁÌÁª«sVV¿Á[»R½ xmsLRiaRPVLSª«sVV¬s¸R…VLiµR…V µR…¸R…V ¿RÁWzmsLi¿RÁVÈÁNRPV
¹¸…WgRiVù†²R…LiVVƒy†²R…V.
D. NRPLi‡Áª«sVVª¯[ÛÍÁ ¬sÖÁ胫s ¸R…VÅÁLi²R… „sª«sWƒ«sª«sVV† ÛËÁÌýÁgjiLiÀÁ µ³y
ú¼½Li‡Á²R…®ªs[¸R…V† µk…Lji胫sµj… ¼d½LRiVxmso ƒ«sª«sVVøƒ«sV ‡ÁÈíÁV ÛÉÁÈýÁV LS
ú¼½Li‡Áª«s\ÛÍÁƒ«s ¸R…V˳ÏÁùxqsƒ«s Lki¼½¸R…VV ƒ«sÉíÓÁµj… ¿yxmsª«sVWƒ«sV ®ƒs[
LRiVöLi ‡Á¿RÁLjiLi¿RÁV ÛÉÁxmsögjiµj… F¡ÌÁègRiLS µR…µj… ¿yxms„sµR…ùÍÜ[
BLiµR…VÍÜ[ ®ªsƒ«sVNRP†ÛÇÁzmsöƒ«s LSª«sßØLi»R½MxmsoLRi xqs„dsVxmsª«sVVƒ«sƒ«sVƒ«sõ „sª«sWƒ«sª«sVVƒ«sV ËØß᪫sVV»][ |msÌýÁgjiLiÀÁ
xms²R…g]ÈíÁVÈÁ @ÈýÁV ¿Á[¸R…VVÈÁNRPV ƒ«sµj… ¹¸…[V„sV ¼d½Lji胫s ¼d½LRiVö? ËØß᪫sVVƒ«sV xmsÈíÁVÛÉÁÈýÁV? LSú¼½Li‡Áª«s
ÌÁ˳Øùxqsª«sVV†ÛÇÁ[zqsƒ«s xmsµôðR…¼½ ¹¸…VÉíÓÁµj…? LSª«sVV†²R…V µ³R…ƒ«sVxqsV= ®ƒsÈýÁV xmsÈíÁVN]ƒyõ²R…V? „sª«sWƒ«sª«sVVƒ«sV \|ms¬s
xmsgRiVÌÁg]ÈíÁª«s¿RÁV胫sV. LSª«sVV†²R…V ‡Á¸R…VÈÁ ƒ«sVƒyõ²R…V. „sª«sWƒ«sª«sVV N][ÈÁÍÜ[ƒ«sVƒ«sõµj…. N][ÈÁNRPV
úFyNSLRiª«sVVƒ«sõµj…. C ËØß᪫sVV úFyNSLRiª«sVV „dsV†µj…ƒ«sVLi²T… F¡LiVV „sª«sWƒ«sª«sVV úxmsNRPä˳ÏÁW„sVÍÜ[ µj…gRi‡Á²T…
46

gRi²ïR…xmsÌÁVgRiV»][ ª«sVÉíÓÁÛËÁ²ïR… |msÌýÁgjiLiÀÁƒ«sÈýÁV „sª«sWƒ«sª«sVVƒ«sV ÛÍÁ[ª«s®ƒs»R½òª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Bµj… ¹¸…VÈýÁV ryµ³R…ùª«sVV?
ËØß᪫sVVƒ«sNRPV "ƒ«sÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVV'@¬s }msLRiV. ÑÁx¤¦¦¦øcª«súNRP\®ªsVƒ«sµj…. @ÑÁx¤¦¦¦øª«sVVcxqsWÉÓÁ\¹¸…Vƒ«sµj….
@ÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVVcxqsWÉÓÁgS ®ªsÎÏÁ§þƒ«sµj…. LSª«sVV¬s ËØßá ª«sVÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVV NS®µ…[®ªsW! \|msNTP®ªsÎÏÁþ ®ƒs[ÌÁNRPV úªyÖÁ
®ƒs[ÌÁÍÜ[ µj…gji „sª«sWƒ«sª«sVVƒ«sV |msÌýÁgjiLi¿RÁVƒy?
D. Íت«sLji ¿ÁÈíÁV®ªsƒ«s䃫sV gRiÍزR…V aRPLRiLi‡ÁVƒ«sV µR…W¸R…V®ƒsLiÀÁ, xqsV
úgkiª«so¬s»][²R… ¸R…VVµôðR…®ªsVVƒ«sLjiLixmsª«sÛÍÁƒ±s µR…ƒ«sgRiVLi®²… ¸R…Vª«sVVø xqsW
\ÛÉÁ®ªsÌÁ¸R…VLigRiLS¬s µR…gRiVƒ«sÉíÓÁµj… ¿RÁLiúNRPª«sVßáLi‡ÁVÍÜ[ƒ«s ƒ«s
®ªs[Vø„sµ³j… gRiVLi®²…úgRiV¿RÁVèN]®ƒs ®ƒs[LRiöàáV xmsLigRiƒ«sV LSµR… ªyÖÁNTPƒ±s
ªyÖÁ xqsVúgkiª«so¬s»][ ¸R…VVµôðR…ª«sVV† ÛÇÁ[¸R…VV¿RÁVƒyõ†²R…V. LSª«sVV†²]NRPµj…NRPVä ¿ÁÈíÁV¿yÈÁVƒ«sVLi²T… ËØß᪫sVV
®ªs[¸R…VVƒ«sV. @µj… ªyÖÁNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ¸R…VVµôðR…ª«sVVÍÜ[ ªyÖÁ ¿RÁLiúNRPª«sVß᪫sVV ¿Á[¸R…VVƒ«sV. gRi²R…VxqsVgS
¼½LRiVgRiV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. G ¬sª«sVVxqsª«sVVÍÜ[\®ƒsƒ«sƒ«sV, LSª«sVV†²R…Vƒ«sõ¿][ÈÁVƒ«sVLi²T… ËØß᪫sVVª«sµR…ÖÁƒ«s¿][ ƒy
ËØß᪫sVV »R½ƒ«s gRiVLi®²…ÍÜ[ úgRiV¿RÁVèN]ƒ«sµR…V. ªyÖÁ ¿Á[|qs²T… ¿RÁLiúNRPª«sVßá ª«sVÉíÓÁµj…. LSª«sVV†®²…[\®ªsxmsoƒ«s ƒ«sVƒyõ†²][
¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sVgRiµy. A \®ªsxmsoƒ«sNRPV gRiVLi®²… ú¼½xmsö²R…V. NS¬s, LSª«sVV¬s ËØß᪫sVV xqsWÉÓÁgS ªyÖÁgRiVLi®²…ÍÜ[†
úgRiV¿RÁVèN]®ƒsƒ«sV. @µj… gRiVLi®²…ÍÜ[ ®ƒsÈýÁV úgRiV¿RÁVèN]®ƒsƒ¯[ ªyÖÁNTP ¾»½ÖÁ¸R…VÛÍÁ[µR…V. LSª«sVV¬sËØßá
ª«sVÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVVNSµR…V. ÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVV. ÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVƒ«sgS xqsLRiöª«sVV. AËØß᮪sVVNRP ú»y¿RÁVFyª«sVV ª«sLiÉÓÁµj….
®ªsVÖÁNRPÌÁV ¼½LRiVgRiVƒ«sV. ÀÁª«sLRiNRPV ªyÖÁNTP LSª«sVV†²R…V xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…¬s ¾»½ÖÁ|qsƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ ry*„sV ËØßá
®ªsVÛÉý^Áƒ«sƒ«sV ¼½LRiVgRiVƒ«sV. G „sµ³R…ª«sVVgS \®ƒsƒ«s ª«sµR…ÌÁVƒ«sV. FsNRPä²R… »R½gRiVÌÁª«sÌÁ¸R…VVƒ¯[ @NRP䮲…[ »R½gRiVÌÁVƒ«sV.
ry*„sV ry*„sV¸R…V¬s ¾»½ÖÁzqsƒ«s »R½LRiVªy»R½ ªyÖÁ NSxqsLi®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV ¼d½lLiƒ«sV. A LSª«sVV¬s ËØß᪫sVV xqsWÉÓÁgS
®ªsÎÏÁ§þƒ«s¬s ƒ«sª«sVøNRPª«sVVÛÍÁ[µR…V. @ÈÁVF¡ª«soƒ«sV, BÈÁVF¡ª«soƒ«sV, ª«sVÌÁVxmsoÌÁV ¼½LRiVgRiVƒ«sV.
¿RÁLi. ¿ÁÌÁVª«sogRi xqsWÉÓÁgSgRiƒ«sV ƒ«sÑÁx¤¦¦¦øgRiª«sVLi¿RÁVƒ«sV }msLRiVµy¬sZNP[
¹¸…VÌÁzqsƒ«s† µy²T… ¿ÁÈýÁ„s¸R…VV®ƒs[²R…Vƒ«sV r¡ÌÁVxmsogSgRi ƒ«sVƒ«sõªy?
47

¿ÁÌÁVª«sogRi ¿ÁÈíÁV\|ms¬s† ‡Á²T… ¿ÁÈíÁVgRi ƒ«s¬sõ¸R…VV ®ƒs[ÌÁ†‡Á²ïR…ªy?
»]ÌÁÀÁƒ«s ËØß᮪s[V²T…ÉÓÁ¬s µR…Wzqsƒ«sµy? @µj…¹¸…[V®ªsVV ¿][µR…ùª«sW ?
G²R…V »y²T…¿ÁÈýÁV ª«sLRiVxqsgS ƒ«sVƒ«sõ¿][ ËØß᮪s[V²T…LiÉÓÁÍÜ[ƒ«sƒ«sV µR…WzqsN]ƒ«sVƒ«sV. »y²T…¿ÁÈýÁV gRiVLixmsogS
ƒ«sVƒ«sõƒ«sV ƒ¯NRPµy¬s\|ms ƒ¯NRPÉÓÁ ¹¸…[V²R…Vƒ«sV xms²T…F¡ª«s¿RÁV胫sV. N]Li¿Áª«sVV µR…WLRiª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõ¿][ NRPxtísQª«sVV.
ËØß᪫sVV ª«sVÌÁVxmso ¼½LRiVgRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A »yÉÓÁ¿ÁÈýÁV ª«sLRiVxqsgS ƒ«sVƒ«sõª¯[, gRiVLixmsogS ƒ«sVƒ«sõª¯[,
µR…WLRiµR…WLRiª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõª¯[, LiVW ËØß᮪sVÈýÁV ®ªs×Áþƒ«sµ][, G²R…V »y²T…¿ÁÈýÁVƒ«sV |msÌýÁgjiLixms†‡Á²R…VÛÉÁÉíÓÁµ][
Ex¤¦¦¦NRPLiµR…¬s „sxtsQ¸R…Vª«sVV. ª«sVƒ«sNRPV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. A »y²T…¿ÁÈýÁVƒ«sõQzqós¼½ xqsVúgkiª«soƒ«sNRPV† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV.
@LiÇÁ®ƒs[¸R…VV¬sNTP ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV ªyÖÁNTP†®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV.ªyƒ«sLRiVÌÁNRPV† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ªyLRiLiµR…
àØaRPèLRiùF¡LiVVƒyLRiV. @ƒ«sgS ƒy»y²T… ¿ÁÈýÁƒ«s¬sõÉÓÁ¬s INRPäËØß᪫sVV»][ N]ÈíÁVÈÁ xqsLi˳ÏÁª«sª«sVƒ«sõª«sWÈÁ.
@LiµR…V¿Á[»R½®ƒs[ xqsxmsò»yÎÏÁµR…ÎÏÁƒ«sª«sVVƒ«sV LSª«sVV¬s µ³R…ƒ«sVLji*µyùaRPNTPò NRPVµyx¤¦¦¦LRiß᪫sVVgS ¿ÁxmsöVµR…VLRiV.
¿RÁLi. AgRiª«sVVÌÁV gRiVLixmsogS NRPÌÁª«s ¸R…VLiµj…NRPF~Liµj…NRPÛÍÁ[NRP ¸R…W ¸R…VÑÁ
x¤¦¦¦øgRiª«sVVƒ«sV ÑÁx¤¦¦¦øgRiLi ‡ÁgRiVƒ«s ª«sWƒ«s¬s ¸R…V¿ÁèLRiVª«sLiµR… ªyƒ«sLRiVÍÞ
úxmsgRi¼½† ÇÁLjiLiÀÁ ËØß᪫sVVÌÁV ËØßáxmsoÌÁORPQß᪫sVVÍÞ »R½ùÑÁLiÀÁ ¹¸…[V
„sVgRi†ÇÁ®ƒsƒ¯[ LRixmnsVW»R½òª«sVV¬s „dsV†µR…VgRi ËÜ[LiVVƒ«s ®ªsÌýÁ ú»][ª«sÌÁVƒ±s.
@gRiª«sVVÌÁVc¿ÁÈýÁV, ª«sVàáÌÁ »y²T…¿ÁÈýÁ „sxtsQ¸R…V®ªs[V ¿Áxmsö†‡Á²R…V¿RÁVƒ«sõµj…. A¸R…Vƒ«s ËØß᪫sVVÌÁNRPV ËØß᪫sVVÌÁ
ÌÁORPQß᪫sVVÛÍÁ[µR…V. A¸R…Vƒ«sª«sµR…ÛÍÁ²T… ¹¸…VÌýÁËØß᪫sVVÌÁ ¹¸…VVNRPä ú»][ª«sÌÁV LSª«sVV¬s „dsV†µR…VgS ƒ«sVƒ«sõ„s. A
ª«sùª«s¥¦¦¦LRiª«sVV ËØß᪫sVVÌÁ„dsVµR… ÛÍÁ[µR…V. ry*„sV„dsV†µR… ƒ«sVƒ«sõµj…. A¸R…Vƒ«s ËØß᪫sVVÌÁV F¡¹¸…V²R…V ¼d½LRiVÍÜ[¬s
„sÌÁORPQßá»R½*ª«sVV ¿Ázmsöƒ«s†gS¬s ¸R…W¸R…Vƒ«s N][µR…Li²R…LSª«sVV† ²R…ƒ«sõ ª«sWÈÁÍÜ[¬s ¸R…VLóRiª«sVV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. A
N][µR…Li²R…ª«sWÈÁª«sxqsVòª«so. N][µR…Li²R…LSª«sVV† ²R…VFyxqsƒyª«sVWLjiò. @Li¾»½[, „sÌýÁVÛÍÁ[µR…V. ËØß᪫sVV ®ªs[¸R…VVÈÁÛÍÁ[µR…V.

48

ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[¬s µ³R…ƒ«sVxqsV=ÌÁNRPVÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[¬s ËØß᪫sVVÌÁNRPV $LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s µ³R…ƒ«sVLS÷ß᪫sVVÌÁNRPV
xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVVÛÍÁ[µR…V. N][µR…Li²R…LSª«sVV†²R…ƒ«sgS ¬sµj….

49

@¹¸…Wµ³
¸…Wµ³yùLSª«
yùLSª«sVV†²
¸…Wµ
VV†²R…V
aS. ¬dslLi[ÇØORPV†²R…V LSÇÁÙÕÁ²ïR…²R…LiVV ÇÁ¬søLi¿Áƒ«s ª«sV¥¦¦¦µ³R…LRiø µ³y
LS LSÇÁùLi‡ÁVgRi LSª«sVLSÇÁùª«sVƒ«sV }msLæRiQÌæÁLigRi FyÖÁLi¿RÁV ƒ«sLi
¿Á[L][ »yLRiV ‡ÁVVxtsvÍÞ ª«sÀÁLixms†gRiƒ«sV ÍÜ[®ƒsLi¾»½[¬s „saS*xqs\®ªsV
N][LRiƒ±s ®ªs[ÌÁNRPV®ªs[ÌÁ ¹¸…[VLi²ýR…V ®ƒsµR…V\lLiNRPWLRiV胫sõ ¸R…W ˳ÏÁWúxmsÇÁÍÞ.
Fsª«sL][ ‡ÁVVxtsvÌÁV ®ªs[ÌÁ¹¸…[VLi²ýR…VgS ¿ÁxmsöV¿RÁV®ƒs[ ª«sÀÁèLji. Gª«sV¬s ? ¬dslLi[ÇØORPV†²R…Vc„sxtñsvª«so. µR…aRPLRi´R…V¬s
NRP²R…Vxmsoƒ«s† ‡ÁVÈíÁVƒ«sV. LSÇÁùª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁ ¸R…Vƒ«s†gS ®ƒsÉýÜ[ A¸R…Vƒ«sZNP[ ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. A¸R…Vƒ«s¹¸…[V ¿Á[¸R…VVƒ«sV.
µy¬sNTP LSª«sVLSÇÁùª«sV¬s }msLRiV ª«s¿RÁV胫sV. A LSª«sVV¬s xmsoÈíÁVNRP N]àáNRPV @¹¸…Wµ³yù úxmsÇÁÌÁV ®ªs[ÌÁ¹¸…[VLi²ýR…V
NRPWLRiVèLi²T…Lji. LSÇÁÙƒ«sNRPV ƒ«sÌÁVgRiVLRiV N]²R…VNRPVÌÁV xmsoÈíÁVµR…VLRi¬s xqsVª«sVLiú»R½V¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV gRiµy? @ÛÉýÁ[
N]LiµR…àáV ‡ÁVVxtsvÌÁNRPVƒ«sV ¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ªyLRiV ¿ÁxmsöV¿RÁVLiµR…VLRiV. Bµj… LiVW ®µ…[aRPª«sVVÍÜ[ ÇÁLjilgi²R…V NRP´R…. BÈýÁV
ÇÁLRiVgRiV ¬sÈýÁV ÇÁLRiVgRiVƒ«s¬s ‡ÁVVxtsvÌÁV ¿ÁxmsöV¿RÁVLi²T…Lji. @ÛÉýÁ[ ÇÁLRiVgRiV¿RÁVLi®²…ƒ«sV. Bµj… xqsXztísQNTP
ªyùÆØùƒ«sª«sVV.
gki. xmsoú»R½NS®ªs[VztísQ ¿Á[|qsƒ«sV ˳ÏÁW„sVxms¼½¸R…VV
®ªsxqs† ú‡ÁÇØxms¼½ ¸R…VVµR…LiVVLiÀÁ ¹¸…VVxqs†gjiƒy†²R…V
Fy¸R…Vxqsª«sVVøƒ«sV xmsoÛÉíÁƒ«sV ú‡Á˳ÏÁV ª«s¹¸…Wµ³R…ù†
gRiÌÁVgRiV úxmsÇÁÌÁNRPV µ³R…LRiNSÌÁV ¬sÌÁVª«sµy¹¸…V.
C xmsµR…ùª«sVVÍÜ[ ¬s„s ¿ÁxmsöVÈÁ úxmsÇÁÌÁ¹¸…VVNRPä ¹¸…VµR…VLRiV ¿RÁW¿RÁVÈÁÍÜ[¬s ¸R…V¼½aRP¸R…Vª«sVVƒ«sV ¿ÁxmsöVÈÁ. INRP
xqsLigRi¼½ ÇÁLjigjiƒ«s »R½LRiVªy»R½ ª«sVàÓṸ…VVNRP xqsLigRi¼½ ÇÁLRiVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…. ÀÁª«sLRiNRPV úxms˳ÏÁVª«so xmsoÉíÓÁƒy²R…V. úxmsÇÁÌÁNRPV
NSÌÁV ¬sÌÁV¿RÁVÈÁ ÛÍÁ[µR…V. úxms¼d½ORPQ xmnsÖÁLiÀÁƒ«sÈýÁVƒ«sõµj….
50

aS. A ËØÌÁVLi gRiƒ«sVg]Li¿RÁV† g]Li¿RÁV, ƒ¯NRP ú‡Á¥¦¦¦øƒ«sLiµR…\®ªsV N][ÈÁNRPVƒ±s
LS†ËÜ[†gS† ‡Áµj…®ªs[ÍÞ „sVxtsQÍÞ g]ÌÁVxmso¿RÁVƒ±s LSª«sVVLigRiƒ«sVLi g]Li¿RÁV ®ƒsLi
¾»½[ ‡ÁLiÈÁVÍÞ ‡Á¼½ª«sWÌÁgS† gRiƒ«sV¿RÁV ƒyLiVVLi²ýR…ƒ±s aRPLkiLRiª«sVVøÌÁVƒ±s
µ³k… ËØLiµ³R…VLRiùª«sVV N][ÈÁÍÜ[ bPaRPVª«soƒ«sƒ±s µk…zmsLi¿RÁV ˳ØgRiùLi‡ÁVgRiƒ±s.
A zmsÌýÁªy¬s ƒ«s®µ…[ ¿RÁW¿RÁVÈÁ. N]µôj…L][ÇÁÙÌÁV F¡gS zmsÌýÁªy†²R…V N][ÈÁÍÜ[ ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. úxmsÇÁÌÁNRPV g][ÈÁÍÜ[¬sNTP†
ú‡Á®ªs[aRPª«sVVÛÍÁ[µR…V. ®ªs[LiVV „sVxtsQÌÁV®ªsÉíÓÁ N][ÈÁÍÜ[¬sNTP† ËÜ[ª«soÈÁ. ry*„sV¬s ¿RÁW¿RÁV¿RÁVLi²R…VÈÁ. A N][ÈÁÍÜ[ƒ«sVLi²T…
ÇÁxmsª«sVV NRPµR…ÌÁLRiV. ‡ÁLiÈÁV ÌÁµR…ÖÁLi¿RÁVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[µR…V. bPaRPV\®ªsƒ«s LSª«sVV¬s¿RÁW¿RÁVÈÁ ¹¸…VÉíÓÁµ][ ‡ÁLiÈÁVÌÁNRPVƒ«sV
¾»½ÖÁ¸R…VVƒ«sV. A ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVVƒ«sV úxmsÇÁÌÁV F~LiµR…V¿RÁVƒyõLRiV. ªyLji¬s F~Li²R…V F~Li²R…¬s ZNP[NRPÌÁV
®ªs[¸R…VVÈÁ¹¸…VÈýÁV? @LiµR…V¿Á[»R½ }qsª«sNRPVÌÁV ªyLji¬s ®ªsÎÏÁ§þ²R…¬s ‡Á¼½ª«sWÌÁV¿RÁVƒyõLRiV. úxmsÇÁÌÁV ®ªs×ÁþƒyLRiV
ªyLjiLiVVLi²ýR…ÍÜ[ ªyLji aRPLkiLRiª«sVVÌÁV, ªyLji µ³k… ËØLiµ³R…VLRiùª«sVV‡ÁVµôðj…¹¸…VVNRPä ¿RÁNRP䆵R…ƒ«sª«sVV N][ÈÁÍÜ[ƒ«sVƒ«sõ
bPaRPVª«so ƒ«sLiµR…Vƒ«sõµj…. Bµj…¸R…W úxmsÇÁÌÁ ˳ØgRiùª«sVV. FsLi»][ »R½xmsxqsV= ¿Á[zqsƒ«sªyLjiNTP \|qs»R½ª«sVV ¬sÌÁVª«s®µ…[! ªyLji
‡ÁVµôðj… ¬s»R½ùª«sVV úxms˳ÏÁVª«soƒ«sLi®µ…[ ¸R…VVƒ«sõµj…. G„sV ¸R…VµR…XxtísQª«sVV.
NRPLi. ry*„sV NRP¬szmsLi¿RÁNRPVLi²R…†gRi
ƒyª«sVV¬s ¹¸…VVNRPäLi²R…V ª«s¿Á胫sµj… ®ªs[VÛÍÁ[\¹¸…V
ry*„sV ¼½Ljigji LiVVLiÉÓÁNTPLS
˳ÏÁW„dsVxqsV»R½† ®µ…¿Áè ƒ¯NRPäËܪ«sVø ª«sµ³R…Vª«soƒyƒ±s.
ÕÁ²ïR… |msLjigjiƒy†²R…V. ÀÁƒ«sõxmsöÉÓÁ ú}msª«sV ¿RÁWzmsLi¿RÁV ÌÁORPQß᪫sVV ®ªs[àáV. ÕÁ²ïR… |msLjigjiƒ«s »R½LRiVªy»R½ ¿RÁWzmsLi¿Á²T…
ÌÁORPQß᪫sVV ®ªs[àáV. ÕÁ²ïR… ¹¸…VNRPä²T…N][ ®ªsÎÏÁ§þƒ«sV. ª«sVLRiÌÁ ª«s¿RÁV胫sV. C ÍÜ[xmsogS úFyß᪫sVV ÌÁÌÁª«sVÉÓÁLi¿RÁª«so.
¼½Ljigji ª«s¿RÁV胫sƒ«sõ \®µ³…LRiùª«sVV gRiVLi®²…ÍÜ[ róyLiVV ®ƒs[LRiöàáV¿RÁVN]ƒ«sVƒ«sV! „saS*„sVú»R½V†²R…V ª«sÀÁèƒy†²R…V.
ry*„sV¬s ¼d½zqsN]¬s ®ªs×Áþƒy†²R…V. úxmsÇÁÌÁNRPV ry*„sV ª«sVàáÌÁ ª«s¿RÁV胫sVNRPµy ¸R…Vƒ«sõ \®µ³…LRiùª«sVV. ry*„sV
ª«sÀÁèƒy†²R…V. ELRiZNP[ LSÛÍÁ[µR…V. INRP Ëܪ«sVøƒ«sV ¾»½ÀÁèƒy†²R…V. A®ªsV {qs»R½. A Ëܪ«sVø ¸R…Vƒ«sVÈÁÍÜ[ úxmsÇÁÌÁNRPV
51

{qs»R½ƒ«sV ¿RÁW²R…gS ®ƒsLi»R½ª«sVVµô][ ¿ÁxmsöVÈÁ\¹¸…Vƒ«sµj…. @Li»R½¸R…VV ËØgRiVgS ƒ«sVƒ«sõµj…. ry*„sV
|msLRiVgRiV¿RÁVƒyõ†²R…V. {qs»R½»][ NSxmsoLRiª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒyõ†²R…V. µj…ƒ«sª«sVVƒ«s ZNPxmsöV²][ ¹¸…VVNRPxmsöV²R…V
NRP¬szmsLi¿RÁV¿RÁVƒyõ†²R…V. BLiNRP ry*„sV LSÇÁÙ NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
gki. ÀÁÈíÁÀÁª«sLRiNRPV lLi[xmsÕ³Á}tsQNRPª«sVLi¿RÁV
„sƒ«s†‡Á²T…¹¸…V† ®µ…ÌýÁªyLRiVÌÁV NRPVƒ«sVNRPVÛÍÁ[µR…V
zmsÈíÁ zms²R…V\lgiƒ«s ªyLRiòQ\¹¸…V xmsÈíÁßáLi‡ÁV
úFyß᪫sVVÌÁ»][²T… aRPª«sª«sVVÌÁ Fy¸R…VNSLji.
lLi[xmsÕ³Á}tsQNRPª«sVV. A úxmsÇÁÌÁNRPV ¾»½ÌýÁªyLRiVÌÁV ¬sµR…VLRiÛÍÁ[µR…V. ¾»½ÌýÁªyLjiƒ«sµj…. µR…VLS*QQLRiò ª«sÀÁ胫sµj…. ÇÁƒ«sVÌÁLiµR…àáV
aRPª«sª«sVVÛÍÁ[! NS¬s, ú‡Áµj…NTP ¸R…VVƒyõLRiV. Fy¸R…VNSLji ¸R…Vƒ«s†gS ˳ÏÁW„sV »R½ƒ«sµj… NSµR…V. ªy†²R…V F~ÌÁª«sVV
µR…Vƒ«sVõQQ\lLi»R½V. @ÉíÓÁªy†²R…V Fy¸R…VNSLji. µR…Vƒ«sõNRP »R½xmsöµR…V. ˳ÏÁW„sV »R½ƒ«sµj… NSµR…V ry*»R½Li»R½ûQùª«sVV ÛÍÁ[µR…V.
˳ÏÁW„sVÍÜ[ ˳ØgRiª«sVVÛÍÁ[µR…V. LSª«sVV†²R…V LS\ÛÇÁƒ«s¿][ LSÇÁùª«sVV »R½ª«sVµj…. »R½ª«sV F~ÌÁª«sVVƒ«sV »yª«sVV
µR…Vƒ«sVõN]LiµR…VLRiV. LSª«sVV† ²R…²R…„sNTPF¡gS ¬ds ÌÁORPQß᪫sVV ¿Á²T…F¡LiVVƒ«sµj….
aS. ElLiÌýÁƒ±s LRixmnsVV LSª«sVV®ªsLiÈÁ gRiª«sVƒ¯[µ][ùgRiLi‡ÁV rygjiLixms†gS
$LSª«sVVLi²R…®ƒs „dsVNRPV ƒyxmsLiVV¬sƒy ! ú}msª«sVLi‡ÁV ƒy®µ…[x¤¦¦¦ª«sVLi
µyLSª«sVVLi²R…ƒ«sV ®ƒs[ƒ«s ƒyµR…LiVVƒ«s ®µ…[x¤¦¦¦LiËØ aRPLkiLRiLiÛËÁ¸R…W
ƒ¯[ lLi[F¡ª«sVàÓáNSµR…V lLi[xmsÉÓÁNTP lLi[F¡ª«s¿RÁVè† gSµ_ ¬sÈÁƒ±s
úxmsÇÁÌÁV @¹¸…Wµ³R…ùƒ«sV Fy²R…V®ªsÉíÓÁ LSª«sVV¬s ®ªsLiÈÁF¡gS ‡Á¸R…VÌÁV®µ…[LjiLji. BNRPä²R… ƒ«sVƒ«sõµj… r¡gRixqsV. A
LSª«sVV†®²…ª«s*†²R…V, úxmsÇÁÛÍÁª«s*LRiV? LSª«sVV¬s ¸R…VLiµR…V ú}msª«sV ¹¸…VÉíÓÁµj…, ¹¸…VLiµR…VNRPV ? ª«sÉíÓÁ LS\ÛÇÁƒ«s¿][ ƒ«sLi»R½
ú}msª«sV ¹¸…VLiµR…VÌÁNRPV ? ªyLji ú}msª«sV LSÇÁÙÌÁLiµR…V úxmsÇÁÌÁNRPVLi®²…²R…V ú}msª«sVƒ«sV µyÉÓÁF¡LiVVƒ«sµj…. ª«sÉíÓÁ
úxmsÇÁ\ÛÍÁƒ«s¿][ LSª«sVV†²U… ¿Áxmsö†ËÜ[¹¸…V²T… ª«sWÈÁÌÁV ¿Á|msö²T…ªy†²R…V NS†²R…V. ªyLRiLiµR…àáV ª«sV¥¦¦¦Ë³ÏÁNRPVòÌÁV.
52

ªyLjiNTP »R½»][òQ*xms®µ…[aRPª«sVV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @xmsöV²R…V ªyLjiNTP ¸R…V´yLóRiQÇì؃«sª«sVV NRPÌÁVgRiVƒ«sV. A úxmsÇÁÌÁ
¸R…VµR…XxtísQª«sVµj…. xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV\®²…ƒ«s LSª«sV¿RÁLiúµR…V¬s µR…¸R…V LiVVµj…. LSª«sVV†²R…ƒ«sV¿RÁVƒyõ†²R…V ""JLiVW! ¬ds
ú}msª«sV ƒy „dsV†µR…ƒy ƒy aRPLkiLRiª«sVV „dsV†µR…ƒy? LSª«sVV†²R…ƒ«sV ®ƒs[ƒy ? ƒy LiVW ®µ…[x¤¦¦¦ª«sW ?
®µ…[x¤¦¦¦®ªs[V\¹¸…Vƒ«s¿][ lLi[F¡NSµ][ lLi[xmsÉÓÁNTP lLi[F¡ @ƒ«sgS ¹¸…VÌýÁVLi²T…¹¸…W ª«sVX»R½Vùª«so ª«s¿RÁV胫sV. NSµR…V, BNRPä²R…
ƒ_ƒy ? ®µ…[x¤¦¦¦„sV¿RÁèÈÁ ƒ«sVLi²R…Vƒy?
gki. NRP²R…¿Á ËØÌÁùª«sVVø LSÇÁÙƒ«sVgSƒ«sV ®ƒs[ƒ«sV
AgRiV ²T…LiN]NRP ËØÌÁùQ\®ªsVƒ«s¬sõ ƒyÎýÏÁ§
ª«sVLRiÖÁª«s»R½Vòƒ«sV „dsVNRPV\®ƒs ª«sVz¤¦¦¦ª«sz¤¦¦¦Li»R½V
A†gji ®ªs[ÛÍÁ[Li²ýR…V ¬ds N]Li¿Á ª«sWgRiÛÍÁ[lLi ?
ƒy ËØÌÁùª«sVVÍÜ[ ®ƒs[ƒ«sV LSÇÁÙƒ«sV NSƒ«sVgRiµy C ª«sƒ«sªyxqsª«sVV xmsµR…VƒyÌÁVlgi[Li®²ý…[ NRPµy ! ª«sVàÓá LiVVLiN]NRP
ËØÌÁùª«sVƒ«sõª«sWÈÁ. ®ƒs[ƒ«sV ¼½Ljigji ª«s»R½Vòƒ«sV. „dsV N][xqsª«sVV LSÇÁùª«sVV ¿Á[¸R…VVµR…Vƒ«sV. LSª«sVV†²R…V LSª«sßá
xqsLi¥¦¦¦LRiª«sVV N]àá NRPª«s»yLRi ®ªsV¾»½òƒ«sV. »R½LRiVªy»R½ LSÇÁùª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁ »R½xmsöµR…V NRPƒ«sVNRP ¿Á[|qsƒ«sV. ¿Á[|qsƒ«sV
gRiƒ«sVNRP µ³R…LRiøª«sVV ¬sÌÁÛËÁÛÉíÁƒ«sV. @»R½¬s »R½Liú²R…VÌÁVƒ«sV µ³R…LRiøª«sVVƒ«sV ¬sÌÁÛËÁÉíÓÁƒ«sªylLi[. C¸R…Vƒ«s „sZaP[xtsQª«sVVgS
¬sÌÁÛËÁÛÉíÁƒ«sV. LSª«sVV†²R…V LSÇÁùª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁ àá NRPª«s»yLRi®ªsV»R½òÛÍÁ[µR…V. @ª«s»yLRi®ªsV»R½VòÈÁ ®ªs[lLi[ xms¬sN][xqsª«sVV.
Fs¼½òƒy†²R…V NRPƒ«sVNRP ¬ds xms¬s¿Á[¸R…VV¿RÁVƒyõ†²R…V. ¼½Ljigji ª«s»R½Vòƒ«sV. „dsV N][xqsª«sVV µ³yú¼½ ®ƒs[ÌÁVµR…V ƒ«sƒyõ†²R…V.
¼½Ljigji ª«sÀÁ胫s »R½LRiVªy»R½ ª«sVàáÌÁ »y®ƒs[ LSÇÁgRiVƒy ? ˳ÏÁLRi»R½V¬s µR…VMÅÁª«sVV FyµR…VNS ª«sX»yòLi»R½ª«sVV
xqsLRi*ª«sVV ¬ds ª«sWÈÁÌÁÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ„s LSª«sVV†²R…V xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…V gRiƒ«sVNRP ƒy¸R…Vƒ«s NRP¬sõ¸R…VV† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV
®ƒs[ƒ«sV LSÇÁgRiVÈÁNRPV ®ªs[ÌÁ ¹¸…[VLi²ýygjiƒyLRiV. xmsµR…VƒyÌÁV lgi[Li²ýygRiÛÍÁ[LS? ry*„sV úxmsÇÁÌÁNRPV ¬sLi»R½NRPVª«sVVLiµR…V
aRPLkiLRiª«sVV ÌÁ¬s»R½ùª«sVVÌÁV A»R½ø¬s»R½ùª«sV¬s ¿Ázmsöƒy†²R…V. BxmsöV²yÇì؃«sª«sVVNRPÌÁVgRiVÈÁNRPV aSLi¼½ORPQª«sVÌÁ
¹¸…VVNRPä ¸R…Vª«sxqsLRiª«sVVƒ«sV¿ÁxmsöV¿RÁVƒyõ†²R…V.

53

aS. @ƒyõ ! A @ÈÁ„sƒ±s ª«sVXgSÌÁNRPVƒ«sV „dsVLRiƒ«sõLiËÜ „dsVNRPVƒ±sª«sVXgS
ÌÁƒ«sõLiËÜ[ »]ÖÁ\®µ…ƒ«s ®ƒs[†µj…LjigjiLSƒ_ÛÉÁ[ÌÁ „dsVLôðSQùƒ«s xqsLi
xmsƒ«sVõÍÞ LSÇÁLiVV ª«s»R½Vò »R½»R½òQ*gRiVßá xqsLixmsƒ«sõLi‡ÁV ryZNP[»R½„sVLi
µR…V®ƒs[õ†ÛÇÁ[|qsµR… LSª«sVLSÇÁùª«sVVƒ«sV ®ƒs[»R½Vƒ±s „dsVLRiV ƒ«s¬s*ƒ«sõ¿][
LSª«sVV†²R…V ¿ÁxmsöV¿RÁVƒyõ†²R…V. @²R…„sÍÜ[ „sVª«sVVø ª«sVXgSÌÁV ¼½ƒ«sVƒ¯[, „dsVLRiV ª«sVXgSÌÁƒ«sV ¼½LiµR…VL][,
@NRPä²R… „dsV LRi²R…„sÍÜ[¬s ª«sVXgSÌÁƒ«sV ¿RÁLizms ¼½ƒ«sª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ®ªs[âàá[ ¸R…W¥¦¦¦LRiª«sVV ÛÍÁ[µR…V. @²R…„s
¬sLêRiLi»R½Vª«sgRiVƒ«sV. @²R…ª«soÌÁV ¬sLêRiLi»R½Vª«soÌÁV NSLSµR…V. NSNRP „dsVLRiLiµR… àá²R…„sª«sVXgSÌÁ NS¥¦¦¦LRi\®ªsVƒ«s¿][ ®ƒs[ƒ«sV
¼½Ljigji ª«s¿RÁVèÈÁ ¹¸…VLiµR…VÌÁNRPV? ª«sÀÁè ¹¸…Vª«sLji¬s FyÖÁLixmsª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV ? „dsVLRiV µ³yùƒ«s xqsLixmsƒ«sVõÌÁV
NRPLi²R…V. ƒ«s®ƒs[õ µ³yùƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVLi²R…V²R…V. ®ƒs[ƒ«sV xmsµR…VƒyÌÁVlgi[Li²ýR…V »R½LRiVªy»R½ ¼½Ljigji ª«s»R½Vòƒ«sV. @xmsöV²R…V
®ƒs[ƒ«sV LSÇÁÙ ƒ«sgRiVµR…Vƒ«sV. „dsVNRPV A»R½ø¹¸…VVNRPä ¬s»R½ù»R½*ª«sVV aSLi¼½ORPQª«sVÌÁV µ³yùƒ«sª«sVVƒ«sV ËÜ[µ³j…LiÀÁ¼½¬s. A
úxmsNSLRiª«sVV „dsVLRiV ¿Á[zqsƒ«s¿][ „dsVLRiV xqs»R½òQ*gRiVßá xqsLixmsƒ«sVõÌÁgRiVµR…VLRiV. @LiVVƒ«s¿][ ®ƒs[ƒ«sV LSª«sVLSÇÁùª«sVVƒ«sV
¬sLjiøLi»R½Vƒ«sV. úxmsÇÁÌÁV µR…Vxtísv\ÛÍÁƒ«s¿][ LSª«sVLSÇÁù®ªsVÈýÁV ryµ³R…ùª«sVgRiVƒ«sV? „dsVLRiV xqsÇêÁƒ«sVÌÁV NRPLi²R…V. ƒyµj…
LSª«sVLSÇÁùª«sVgRiVƒ«sV. „dsVLRiV ƒ«sƒ«sVõ „sƒ«sõ¿][ ƒy ª«sWÈÁÌÁV „sƒ«sõ¿][ ®ƒs[ƒ«sV LSª«sVLSÇÁùª«sVVƒ«sV ¬sLjiøLi¿RÁVÈÁNRPV
®ƒs[»R½Vƒ±sc ®ƒs[LRiVòƒ«sV. ®ƒs[LRiVòƒ±s @ƒ«sõ úNTP¸R…WLRiWxmsª«sVVƒ«sNRPV ®ƒs[»R½Vƒ±s @ƒ«sõ LRiWxmsª«sVV NRPW²R… NRPÌÁµR…V.
úxmsÇÁÌÁLiµR…àáV xqs»R½òQ*gRiVßá xqsLixmsƒ«sVõQQ\ÛÍÁƒ«s¿][ LSª«sVLSÇÁùª«sVV ®ƒsª«s†\®²…ƒ«s†ÛÇÁ[¸R…Vª«s¿RÁVè ƒ«sƒ«sª«s¿RÁV胫sV.
@xmsöV®²…[ LSª«sVLSÇÁùª«sVV ryµ³R…ùª«sVV. úxmsÇÁÌÁV xqs»R½VöLRiVxtsvÌÁgRiVÈÁ ®ªs[àáV. LSª«sVLSÇÁùª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁ ®ªs[àáV.
ª«sV. Bx¤¦¦¦ÍÜ[NRPLi‡ÁVƒ«sV ËØLRiÍÝNTPNRPª«sVV lLiLi®²…[¿RÁVƒ±s xqsª«sVLóRiLi‡ÁVgS
µR…*Qùx¤¦¦¦ ÇØ»R½Li‡ÁgRiV ÀÁ¬sõ¸R…WxmsµR… @¹¸…Wµ³yùxmsÈíÁßáLiÛËÁÌýÁ xqs
ƒ«sõx¤¦¦¦ƒ«sLi‡ÁLiµj…ƒ«s ¬sLi»R½ ¿yxmsª«sVV úxms¼½ÇìØzqsµôðj… ¹¸…[Vª«s°ƒ«sV ƒ«sƒ±s
µR…x¤¦¦¦LSNSaRPª«sVVƒ«sLiµR…V ¬sÌÁVö†²T… ¸R…V¹¸…Wµ³yùLSª«sVV†®²…[ ƒ_ÈÁNRPVƒ±s.
LSª«sVV†²T…LiNRPƒ«sV ÛÇÁxmsöV¿RÁVƒyõ†²R…V. ®ƒs[ƒ«sV ¿Ázmsöƒ«sÈýÁV „dsVLRiV ¿Á[zqsƒ«s¿][ „dsV \ZNPz¤¦¦¦NSª«sVVztsQøNRPª«sVVÌÁV
54

lLiLi²R…Vƒ«sV zqsµôðj…Li¿RÁVƒ«sV. Bµj… ÀÁƒ«sõ AxmsµR…. µR…*Qùx¤¦¦¦ ÇØ»R½ª«sVVcµj…*+@x¤¦¦¦clLiLi²R…V L][ÇÁÙÌÁV
ª«sWú»R½ª«sVVLi²R…Vƒ«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV. C ª«sWú»R½ª«sVVƒ«sNRPV „dsV LRiLiµR…àáV ƒy®ªsLiÈÁ ª«sÀÁ胫s¿][ xqsƒ«sõx¤¦¦¦ƒ«sª«sVV
F~Liµj…ƒ«s¿][c xqsƒ«sõx¤¦¦¦ƒ«sª«sVƒ«sgS xqsƒyõx¤¦¦¦ª«sVV. xqsƒyõx¤¦¦¦ª«sVƒ«sgS ¸R…VVµôðR…ª«sVVƒ«sNRPV† ‡Á¸R…VÌÁV®µ…[LRiVÈÁ.
BLi»R½¸R…VWLRiV ‡Á¸R…VÌÁV®µ…[Ljiƒ«s ¸R…VVµôðR…ª«sVVƒ«sNRPV† ËÜ[LiVVƒ«sÈýÁVLi²R…Vƒ«sV gRiµy¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVV. @xmsöV²R…V ƒy
µ³R…ƒ«sV|qs=LiµR…VNRPV ? ƒy úxms¼½ÇìÁ ¹¸…VLiµR…VNRPV ? @ƒ«sgS ƒy µ³R…ƒ«sVxqsV=»][ ®ƒsxmsöV²R…Vƒ«sV „sVª«sVVøÌÁ
LRiOTPQLi¿RÁV¿RÁV®ƒs[ ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. „dsVLRiLiµR…àáV ƒy®ªsLiÈÁ ª«sÀÁ胫s¿][ ®ƒs[ƒ«s²R…„sNTP ®ªs×ýÁƒ«sÈýÁgRiVƒy? „dsVLRiV
ƒ«sƒ«sVõ µR…x¤¦¦¦LSNSaRPª«sVV ƒ«sLiµR…V ¬sÌÁVö²R…V. x¤¦¦¦XµR…¸R…Vª«sVVƒ«sLiµR…V ¬sÌÁVö†²R…V @xmsöV²R…V
®ƒs[ƒ«s¹¸…Wµ³yùLSª«sVV†²R… ƒ«sgRiVµR…Vƒ«sV. @¹¸…Wµ³yùLSª«sVV† ²R…ƒ«sgS ƒ«sLóRi„sVµj…. @¹¸…Wµ³R…ù¸R…VLiµR…ÖÁ xqsLRi*úxmsÇÁÌÁ
x¤¦¦¦XµR…¸R…Vª«sVV ÌÁLiµR…Vƒ«sV LSª«sVV† ²R…Vƒyõ†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. @xmsöV ²R…¹¸…Wµ³R…ùNRPV LSª«sVV†²R…V LSÇÁÙ.
LSÇÁƒ«s†gS ¬sÈýÁVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
ª«sW. @¬sƒ«sƒ±s ˳ÏÁW úxmsÇÁ ®ªs[Vª«sV¹¸…Wµ³R…ù¸R…VV ƒ«s¹¸…Wµ³yùLSª«sVV†²U…ª_µR…V NS
¬s ¬sÇÁLiËØLRi¸R…V ¬ds ¸R…V¹¸…Wµ³R…ù¸R…VV aRPøaS¬ds˳ÏÁW»R½ª«s°xqsVª«sVVø ®ªs[V
ª«sVVƒ«sV xqsƒyùxqsVÌÁª«s°µR…V ª«sVxmsöÉÓÁNTP ®ªs[Vª«sVVƒ±s ª«sVLiÀÁ xqsLiryLRiV\ÛÍÁ
»R½ƒ«sLRiƒ±s ¬dsª«soƒ«sVª«sÀÁè ¸R…°µR…Vª«s ¸R…V¹¸…Wµ³yùLSª«sVV†²R…Li¿y²R…V¿RÁVƒ±s
@xmsöV²R…V úxmsÇÁÖÁÈýÁV xqsª«sWµ³yƒ«sª«sVV ¿ÁzmsöLji. ®ªs[V ª«sV¹¸…Wµ³R…ùQ\¹¸…V LiVV¿RÁèÈÁ ƒ«sVLiµR…Vª«sVV. ¬ds
ª«s¹¸…Wµ³yùLSª«sVV†²R…\®ªs ¸R…V²R…„sÍÜ[ ƒ«sVLiµR…Vª«so. ¬sÇجsNTP ®ªs[Vª«sV¹¸…Wµ³R…ùNSª«sVV. ®ªs[Vª«sVLiµR…à᪫sVV
xqsƒyùxqsVÌÁª«sVV. @¹¸…Wµ³R…ù aRPøaSƒ«sª«sVV. BLi¾»½[. ¬dsª«so ¼½Ljigji LSª«sÛÍÁƒ«sV. @xmsöV²R…V ¬ds N]àáNRPV ®ªs[Vª«sVV
xqsLiryLRiVÌÁª«sVgRiVµR…Vª«sVV. ª«sW N]àáNRPV ¬ds ª«s¹¸…Wµ³yùLSª«sVV†²R… ª«sgRiVµR…Vª«so. ¬dsª«so LSÇÁgRiVÈÁ ¹¸…VVNRPÖdÁÌÁ.
®ªs[Vª«sVV úxmsÇÁÌÁª«sVgRiVÈÁ ¹¸…VVNRPÖdÁÌÁ. zqsµôðR…V\ÛÍÁƒ«s ÒÁª«soÌÁƒ«sV ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V FyÖÁLiÀÁƒ«sÈýÁV. ˳ÏÁW úxmsÇÁÌÁƒ«sV LSÇÁÙ
FyÖÁLiÀÁƒ«sÈýÁV NSµR…V. LSª«sVLSÇÁùª«sVƒ«sgS ¬sµj…¹¸…[V. @ÉýزR…V¿RÁV úxmsÇÁÌÁV ®ªs×ÁþF¡LiVVLji. ®ªs×ÁþF¡LiVVLRi¬s
ª«sVƒ«sª«sVV NRPÌÁVxmsoN]ƒ«s ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
55

µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†²
VV†²R…V
¿RÁLi. xmsµj…xmsƒ«sV ÛÍÁNRPä†Q\®²… NRPÌÁzqs ª«s¿Áè²R…Vƒ«sÈýÁV µj…gRiVƒ±s µ³R…Ljiú¼½NTPƒ±s
gRiµj…¸R…VgRi ËØxqsªyÌÁVµ]LRiNRPÇêÁª«sVV ®ªs[ÌÁVxmsoª«sWÌÁV g]LigRi\®ªsV
xmsµj…»R½ÌÁ\ÛÍÁƒ«s LRiNRPäxqsV¬s ˳صR…ÌÁV ª«sWƒ«sögRi ª«s»R½Vòƒ«sLi¿RÁV ƒ«s
ƒ«sõµj… ¹¸…VVNRPLRiWxmso NRPÛÉíÁ²R…V ª«sVƒ«sLi‡ÁVƒ«s ¸R…V»R½õª«sVVÍÜ[ƒ«s ƒ«sVLi²R…†gRiƒ±s
C úgRiLi´R…ª«sVVÍÜ[ úxmsxmsLi¿RÁª«sVVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ úxmszqsµôðR…\®ªsVƒ«s LSª«sV ƒyª«sVª«sVVÌÁV ¼d½zqsN]¬s bdPL<jiNRPÌÁVgS
úªy¸R…V‡Á²R…V¿RÁVƒ«sõ„s ËØÌÁLSª«sVV²R…V. N][µR…Li²R…LSª«sVV²R…V, @¹¸…Wµ³R…ùLSª«sVV²R…V,Ç؃«sNTPLSª«sVV²R…V,
LRixmnsVLSª«sVV²R…V B„s ¸R…V¬sõ¸R…VV ry*„sV }msLýRiVgS ¿ÁxmsöLi‡Á²R…V¿RÁVƒ«sõ„s. C LRixmnsVª«sLiaRPª«sVVÍÜ[®ƒs[ xmspLRi*
LSÇÁÙÌÁNTPÉíÓÁ }msLRiVÌÁV ÛÍÁ[ª«so. ª«sLiaRPƒyª«sVª«sVV»][ NRPÌÁzms, @¹¸…Wµ³R…ù»][ NRPÖÁzms, »R½Liú²T… }msLRiV»][ NRPÖÁzms ˳ØLRiù
}msLRiV»][ NRPÌÁzms xmspLRi*LSÇÁÙÌÁ ZNPª«s*LjiNTP¬s }msLRiVÌÁV ÛÍÁ[ª«so. C¸R…Vƒ«s N]NRPä¬sZNP[ ¸R…VVƒ«sõµj… FsLiµR…VNTPÈýÁV
ª«sÀÁ胫sµj…? ELRiZNP[ ÇÁƒ«sª«sVV A®ªsƒ«sVNRPÉÓÁ }msLýRiV»R½gjiÖÁLiÀÁLS?A »R½gjiÖÁLi¿RÁVÈÁÍÜ[ ƒ«sLôðRiª«sVVƒ«sõµy? A
„s¿yLRißṸ…[V C úgRiLi´R…ª«sVV. úxms¼½}msLRiVƒ«sNRPV ®ªsƒ«sVNRP ƒ¯NRP »R½»R½òQ*ª«sVVƒ«sõµj…. xmspLRi*xmsoLSÇÁÙÌÁV
@ª«s»yLRiª«sVVÌÁV NSLRiV. C¸R…Vƒ«s ƒyLS¸R…Vßت«s»yLRiª«sVV. ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V µ³yú¼½ NRPª«s»R½LjiLi¿RÁVƒ«sxmso²R…V
INRPäxms¬sN][xqs ª«sVª«s»R½LjiLi¿RÁ†²R…V. xmsµj…xmsƒ«sVÌÁV |msÈíÁVN]¬s ¸R…Vª«s»R½LjiLi¿RÁV†ƒ«sV. ª«sV»R½=Qù NRPWLRiø ª«sLSx¤¦¦¦
ƒ«sLRizqsLi¥¦¦¦ª«s»yLRiª«sVVÌÁV ª«sWú»R½®ªsVVNRP xms¬sN][xqs®ªs[V ¹¸…V¾»½òƒ«sV. LSª«sWª«s»yLRiª«sVV®ªsVVµR…ÌÁV xmsµj… xmsƒ«sVÌÁV
|msÈíÁVN]¬s ¹¸…V¾»½òƒ«sV. ËØxqsªyÌÁV µ]LRiÌÁV ®µ…[ª«s»yµ³j…xms¼½. ËØxqsªyÌÁƒ«sgS ®µ…[ª«s»R½. B¿RÁèÈÁ „sxtñsvª«sVWLjiò¸R…V¬s
¸R…VLóRiª«sVV ®ªs[ÌÁVxmsoª«sWÌÁV @ƒ«sgS LSORPQxqsV²R…V. ®µ…[ª«s»R½ÌÁƒ«sV ¿Á²R…g]ÈíÁVªy†²R…V. ALSORPQxqsVÌÁNRPV g]LigRi. A
LSORPQxqsVÌÁƒ«sV ƒyaRPƒ«sª«sVV ¿Á[|qs²T…ªy²R…V. NRPƒ«sVNRP „sxtñsvª«so ®ƒs[ÌÁNRPVµj…gRiV¿RÁVƒyõ†²R…V.
xmsµj…xmsƒ«sVÌÁV¿RÁNRPä†ÛËÁÈíÁVÈÁ\ZNP µj…gRiV¿RÁVƒyõ†²R…V. FsNRPä²R… µj…gRiª«sÛÍÁƒ«s¬s úxmsaRPõ.

56

¿RÁLi. INRP xmsµR…NRPª«sVVøgS ª«sÌÁ¸R…VV ƒ¯NRPä ¹¸…V²R…ƒ±s úxmsª«sz¤¦¦¦Li¿RÁVƒ«sLiµR…Vƒ«sW
LRiNRP |msLRiÌÁ¸R…V¬sõ¸R…VVLi gRiÌÁzqs LSª«sÛÍÁ† ‡ÁVÉíÓÁƒ«s¿][ÈÁ† gRiW²R… »R½
xmsöNRP xms¬s ¸R…VVLi²R…gS ª«sÌÁ¸R…VV ª«sLiµR…xmsƒ«sVÍÞ ª«sVàÓá ª«sLiµR…¼d½LýRiV \ÛÍÁ
µj…NRPª«sVV »R½F¡ƒ«sVNRPWÌÁª«sVVƒ«sV µj…Li¿RÁV xqsxms»R½õ„sµyLRiNRPLi‡ÁV \®ªs
C ¸R…V»R½õª«sVVÍÜ[ ƒ¯NRP xmsµR…NRP®ªsV»R½òª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Fs¿RÁèÈÁxmsoÉíÓÁƒ«s¿][†‡Áƒ«sVÌÁ¬sõ¸R…VV NRPÌÁzqsª«s¿RÁV胯[
@¿RÁèÈÁ‡ÁVÈíÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sLiµR…xmsƒ«sVÌÁV ª«sLiµR… „sµ³R…ª«sVVÌÁVgS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. ª«sVLRiÌÁ xmsoÉíÓÁƒ«s¿][ÈÁ
xms¬s¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. »R½xmsxqsV=ƒ«sNRPV @ƒ«sVNRPWÌÁ\®ªsVƒ«s \®ªsµj…NRP NSLRiùª«sVVÌÁƒ«sV µj…Li¿RÁV »R½gæjiLi¿RÁV
ƒyaRPƒ«sª«sVV¿Á[¸R…VV xqsxms»R½õ„sµyLRiNRPª«sVVÌÁV, xqsxms»R½Võ²R…V „sL][µ³j…, @ÉíÓÁªyLji¬s „sµyLRiNRPª«sVVÌÁV ÀdÁÌÁV胫s\®ªs
¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV @ÉíÓÁ¿][ÈÁ† ‡ÁVÈíÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsNRPä²R… xmsoÈíÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«s¬s ¸R…WÍÜ[¿RÁƒ«s. µR…aRPLRi´R…V¬s
NRP²R…Vxmsoƒ«s† ‡ÁVÈíÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«s¬s ¬sLñRi¸R…Vª«sVV ¿Á[zqsN]ƒyõ†²R…V FsLiµR…V¿Á[»R½?
¿RÁLi. N]²R…VNRPVÌÁN][xqs\®ªsV ¸R…V»R½²R…V gRiVàüáxmsoÇÁƒ«sõª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVLi®²… ƒy
¹¸…VV²R…¸R…V†²R…V „sxtñsv˳ÏÁNRPVò†²R…V ƒ«sª¯[ÇêÁ*ÌÁbdPÌÁV†²R…V \|ms ¬sª«sùúgRiÀÁ
»R½Vò²R…V ƒ«sµj…NSª«sÛÍÁƒ±s »R½ƒ«sNRPV† µ]ÌÁògRiªyƒ«sNTP ÕÁ²ïR…†\®²…ƒ«s ®ƒs[
LRiö²R…V ¬sÐÁÌÁLi‡ÁVƒ«sVƒ±s ËÜxqsgjiª«s¿RÁV胫sV gSª«sÛÍÁ ƒ«sƒ«sõ¸R…VÈýÁVgRiƒ±s.
A xqósÌÁ®ªs[V ¹¸…VLiµR…VNRPV ¬sLñRiLiVVLi¿Áƒ«sV. µR…aRPLRi´R…V†²R…V N]²R…VNRPVÌÁN][xqsª«sVV @aRP*®ªs[V´R… ¸R…WgRiª«sVV
¿Á[¸R…VV¿RÁVLi®²…ƒ«sV. lLiLi²R…ª«sµj… „sxtñsv˳ÏÁNRPVò†²R…V. ª«sVW²R…ª«sµj… ƒ«sª¯[ÇêÁ*ÌÁbdPÌÁV²R…V. @»R½¬s bdPÌÁ®ªsVÉíÓÁµR…ƒ«sgS
¬sLi»R½ÍÜ[ úN]»R½òµj…\¹¸…V úxmsNSbPLi¿RÁVƒ«sV. µR…aRPLRi´R…V†²R…V ¿Á[zqsƒ«s xmsƒ«sVÌÁ¬sõ¸R…VV ¬sÉíÓÁ®ªs[. Fy¸R…Vxqsª«sVVÍÜ[ xqsgRiª«sVV
N_xqsÌÁù NTP¿Á胫sV. ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS ƒy®ªsVNRP²R…Vxmsoƒ«s xmsoÈíÁª«sÛÍÁƒ«s¬s AÍÜ[ÀÁLiÀÁ ¿Á[|qsƒy?
¿Á[¸R…VÛÍÁ[µy? AÍÜ[ÀÁLi¿RÁ†²R…V. ELRiZNP[ ¿RÁV¸R…VVƒ«sV. Gµj… ¿Á[zqsƒ«s¿][ ª«sV¥¦¦¦xmnsÌÁ ª«sVVµR…÷é„sÌýÁVƒ¯[ @µj…
x¤¦¦¦hS»R½VògS ¿Á[¸R…VVƒ«sV. Bµj… "ƒ«sª¯[ÇêÁ*ÌÁbdPÌÁ»R½*ª«sVV' @»R½†²R…V ª«sùúgRi ÀÁ»R½Vò†²R…V. INRPµy¬s „dsV†µR…
ª«sVƒ«sxqsV=ƒ«sV ¬saRPè¸R…Vª«sVVgS ¬sÌÁVxms†gRiÖÁgjiƒ«sªy†²R…V. LSª«sVV†²R…V N]²R…V\ZNP NRPW²R… ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V. ª«sVƒ«sxqsV=
57

ƒyN]²R…VNRPV„dsV†µR… ¬sÖÁöƒy†²R…V. aSxmsxmnsÖÁ»R½ª«sVVgS ¿RÁ¬sF¡LiVVƒy†²R…V. LSª«sVLSª«sV ¸R…Vƒ«sV¿RÁV ¿RÁ¬sF¡¹¸…Vƒ«sV.
®ªsWORPQª«sVVƒ«sV F~Li®µ…ƒ«sV. Bµj… ª«sùúgRiÀÁ»R½Vò¬s ÌÁORPQß᪫sVV. @»R½¬sNTP N]²R…V\ZNPƒ«s¿][ƒ«s¬sõ¸R…VV† gRiÖÁzqsª«s¿RÁV胫sV.
FsÈýÁV NRPÖÁzqsª«s¿RÁV胯[ ¿RÁW»R½ª«sVV.
D. ‡ÁLi¼½gRi ƒ_»R½ÌÁÍÞ NRPÌÁVgRiVªy¬s ª«sµ³j…Li»R½Vƒ«sÈÁƒ«sõª«sWÈÁ ZNP[
LjiLi»R½ÌÁV NSµR…V »yƒ«sLiVV ª«sLjiLiÀÁƒ«s µj…Li»R½¸R…VV NSµR…V ¿RÁW²R… ªy
²R…Li»R½ÌÁV ¿Á[|qs ª«s¬s ª«sµ³R…¸R…Vƒ«sõµj… ¿Á[¸R…VVÈÁ ¹¸…VVxmsöV¬sƒ«sVõ ÇÁLi
zmsLi»R½Vƒ«sÈÁLi¿RÁV† ÛÇÁzmsöƒ«sµj… ®ªs[µR…ª«sVV ªy¬s¬s, ®ªs[ÌÁV }¤¦¦¦»R½Vª«soÍÞ.
‡ÁLi¼½ògRiNRPÌæÁV »R½ÌÁÌÁV gRiÌÁªy†²R…ƒ«sgS LSª«sßØxqsVLRiV†²R…V. xmsLiNTPòNRPLihRiV†²R…V xmsLiNTPò¸R…Vƒ«sgS ª«sLRiVxqs. ¾»½ÌÁVgRiVÍÜ[
µy¬s¬s ª«sVƒ«sª«sVV ‡ÁLi¼½ ¸R…VLiµR…Vª«sVV. ËØÌÁVLRiV ‡ÁLi¼½gS NRPWLRiVèƒyõLRiV ªy¬s¬s ¿RÁLixmsoµR…Vƒ«s¬s „sxtñsvª«so
®µ…[ª«s»R½ÌÁNRPV ª«sWÈÁ LiVVÀÁè ƒy²R…V. Gµ][ @²T…gjiƒyLRiVÛÍÁ[. ªy¬s¬s „dsLjiN]àáNRPV ¿RÁLizms |msÈíÁVµR…ª«sVV. @¬s
ZNP[LjiLi»R½ÌÁVgS ƒ«sƒ«sVõ ª«sWÈÁNSµR…V. NS²R…V. ®ƒs[ƒ«sV ªy¬s¬s ¿RÁLixmsoµR…Vƒ«sV @¬s »yƒ«sV ª«sLjiLiÀÁƒ«s xms¬sNSµR…V.
»yƒ«sVN][LRiÛÍÁ[µR…V. ªy†²R…V A LSª«sßØxqsVLRiV†²R…V @Li»R½ÌÁV ¿Á[|qsƒ«sV. @Li»R½ ÌÁƒ«sgS Fsƒ¯[õ µR…VLSøLæRiª«sVVÌÁ¬s
¸R…VLóRiª«sVV. ¸R…VÇìÁª«sVVÌÁ µ³R…*Lixqsª«sVV. BLiúµR…V¬s µj…NSöÌÁNRPVÌÁƒ«sV lgiÌÁV¿RÁVÈÁ, »yƒ«sV úËØx¤¦¦¦øßáV†\®²… úËØx¤¦¦¦øßá
NRPLRiøÌÁƒ«sV ƒyaRPƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁ »yƒ«sV »R½xmszqs*Q\¹¸…V B»R½LRiVÌÁ »R½xmsxqsV=ÌÁƒ«sV Fy²R…V¿Á[¸R…VVÈÁ, »yƒ«sVƒ«sV
»R½ƒ«sN]²R…VNRPVƒ«sV ¸R…WÑìÁNRPV\ÛÍÁ LiVV»R½LRiVÌÁ ¸R…VÇìÁª«sVVÌÁƒ«sV Fy²R…V ¿Á[¸R…VVÈÁ, xmsLRi{qsòQûÌÁƒ«sV ª«sWƒ«s˳ÏÁLigRiª«sVV
¿Á[¸R…VVÈÁ. ªy¬s¬s ª«sµ³j…Li¿RÁVÈÁ ƒyù¸R…V®ªs[V. NS¬sª«sVVø ®µ…[ª«s»R½ÌÁ N][xqsª«sVV µk…¬s¬s ¿Á[zqs|msÛÉíÁµR…ƒ«sV. µy¬s¬s
¿RÁLixmsoÈÁ ª«sÉíÓÁ LiVW ª«sWú»R½ª«sVVƒ«sZNP[ NSµR…V. ®ªs[µR…ª«sVV{qs»R½\¹¸…V xmsoÉíÓÁƒ«sµj…. ¿RÁLizmsLi¿RÁVƒ«sV? »R½ƒ«s¿Á[»R½®ƒs[
¿RÁLizmsLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A®ªsV xmspLRi*ÇÁƒ«søª«sVVÍÜ[ ¬dsLSª«sßáV¬s ¿RÁLizmsLi»R½Vƒ«s¬s úxms¼½ÇìÁ ¿Á[zqsƒ«sµj… NRPƒ«sVNRP
»yƒ«sª«s»R½LjiLiÀÁ ¼d½LRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sVàÓá LiVVLiNRP ®ƒs¬sõ xmsƒ«sVÌÁVƒ«sõ„s.
¿RÁLi. xqsVµR…¬sª«sVVN][xqs\®ªsV ¹¸…VµR…VLRiV¿RÁW¿RÁV¿RÁVƒ«sVLi²T…ƒ«s N]Li»R½ª«sVLiµj…gS
„sµj…»R½ª«sVV aSxms¬sxtsQäQX¼½NTP ®ªs[¿RÁVNRP¸R…VVLi²T…ƒ«s N]Li»R½ª«sVLiµj…gS
58

xmsµj…»R½ÌÁ\ÛÍÁ ª«sµ³j…Lixms†‡Á²R…V ªy†²]NRP†LRi²R…VLi²R…†gRi ÇÁƒ«sø¹¸…V»R½ò† µR…
xmsöµR…¬sƒ«s gRi²R…Vöƒ«sLi‡Á²R…VÈÁ ªy¬sNTP† ËÜLiµj…NRPÌÁLiµR…V F~Liµj…\ZNP.
C LSª«sßáV¬s Ëص³R…ÛÍÁxmsöV²R…V ¼d½LRiVƒ«sV? AxqsVµj…ƒ«s ª«sWª«sVLiÀÁL][ÛÇÁxmsöV²R…V ª«s¿RÁV胫s¬s ®ªs[ÌÁª«sVLiµj…
¹¸…VµR…VLRiV ¿RÁW¿RÁV¿RÁVLi²T…Lji. Bµj… ¹¸…VVNRP NSLRiß᪫sVV. »R½ª«sV aSxmsª«sVV ry*„sV NRP¬szmsLiÀÁƒ«s¿][ ry*„sV
»R½ª«sVLji¬s ª«sµ³j…LiÀÁƒ«s¿][ ¼d½LRiVƒ«s¬s AaRPzmsLiÀÁƒ«s ‡ÁVVxtsvÌÁV ¿ÁzmsöLji. „sLSµ³R…V†²R…V NRP‡ÁLiµ³R…V†²R…V
®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«sªyLRiV ªyLjiN][xqsª«sVª«s»R½LjiLi¿RÁ ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Bµj… lLiLi²R…ª«s NSLRiß᪫sVV. ª«sVW²R…ª«sµj… LSª«sß᪫sµ³R….
µR…aRPLRi´R…V¬s NRP²R…Vxmsoƒ«s xmsoÈíÁNRP»R½xmsöµR…V. FsLiµR…V¿Á[»R½ ƒ«sƒ«sgS ‡ÁVVztsQ aSxmsª«saRPª«sVVƒ«s ƒ«s»R½†²R…V xmsoú»R½µR…VMÐÁ\¹¸…V
¿RÁ¬sF¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A µR…aRPLRi´R…V²R…V „sxtñsv˳ÏÁNRPVò²R…V ª«sùúgRiÀÁ»R½Vò†²R…V. »R½ƒ«sª«sLiÉÓÁ ªy²R…V N]²R…VNRPV
NSNRPF¡LiVVƒ«s¿][ ƒ«sµj…NRPVµR…VLRiµR…V. »R½ƒ«s ¸R…Vª«s»yLRiª«sVVƒ«s NTP¬sõF~Liµj…NRPÌÁVƒ«sõ„s. C µR…aRPLRi´R… LSÇÁÙNRP²R…Vxmsoƒ«s
xmsoÈíÁVÈÁ F~Liµj…NRP ÌÁ¬sõLiÉÓÁNRPLiÛÉÁ g]xmsö F~Liµj…NRP.
D. F~LizmsLji ª¯[ª«sgS ¬s¿RÁÈÁ xmsoÈíÁVÈÁ »yƒ«sLiVV. {qs»R½ »yƒ«sVgS†
ËÜLi|msxqsÍØLRigS ƒ«s¿RÁÈÁ†‡ÁVÈíÁVÈÁ ª«sÉíÓÁ µ³R…ƒ«sVxqsV=N][xqs\®ªsV
gRiVLixmsogRi\®ƒs ¬s„sV»R½òª«sVVÌÁ NRPW²T…NRP LiVV¿RÁèÈÁ†úËÜ[ª«so¿Á[zqs ry
gjiLixmsgRi ƒ¯NRPä¿][ÈÁ†ËÜxqsgjiLixms†gRi†µy ƒ«sª«s»yLRi ®ªsV¾»½ò²R…Vƒ±s
F~LizmsLjiª¯[ª«socª«sLójiÌýÁV, ªyùzmsLi¿RÁV, xmsoÈíÁV,xqsLi»][ztsQLi¿RÁV, „sÇÁXLiÕ³ÁLi¿RÁV úxmszqsµôj…ZNPNRPVäc Aª«sWÈÁNTP¬sõ
¸R…VLóRiª«sVVÌÁV. »y¬sNRPä²R… xmsoÈíÁVÈÁ. {qs»R½ @¿RÁèÈÁ xmsoÈíÁVÈÁ. bPª«sµ³R…ƒ«sVxqsV= ª«sÉíÓÁ„sVxtsQ. µy¬s¬s ª«sLiÀÁƒ«sµj…ÛÍÁ[µR…V.
|msÉíÓÁƒ«sµj… ÛÍÁ[µR…V. »yƒ«sV ª«sVVÈíÁVN]®ƒsƒ«sV. @µj… „sàÓálgiƒ«sV. ¬s„sV»R½òª«sVVÌÁVcNSLRiß᪫sVVÌÁV. B¬sõ NSLRiß᪫sVVÌÁV
úF¡gRiV¿Á[zqs rygjiLiÀÁƒy†²R…V. INRPä¿][ÈÁ F~xqsgjiLiÀÁƒy†²R…V. @¿RÁÈÁ ÇÁƒ«sø¹¸…V¼½òƒy†²R…V. {qs»R½ ÇÁƒ«sNRPLSÇÁÙ
NRPW†»R½VLRiV. »yƒ¯NRP LSÇÁÙN]²R…VNRPV NSNRPF¡LiVVƒ«s¿][ ƒy®ªsVƒ«sV |msLi²ýT…¸R…W²R…VÈÁ ËØgRiVgS ƒ«sVLi²R…µR…V.
"„sªyx¤¦¦¦aRPè „sªyµR…aRPè xqsª«sV¹¸…W ®µ…[ª«s a][˳ÏÁ# ¾»½['. |msLi²T…gS¬s „sªyµR…ª«sVV NS¬s xqsª«sWƒ«sVÌÁ ƒ«s²R…Vª«sV
ƒ«sVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. »yƒ«sV lLi[xms²R…„sNTP F¡ª«soƒ«sV. {qs»R½NSNRP LiVVLiN]NRPä{qsòQûQ\¹¸…Vƒ«s¿][ ®ƒs[ƒ«sV LSƒ«sƒ«sª«s¿RÁV胫sV.
59

A®ªsV ¹¸…Wgji¬s NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A®ªsV ª«sV¥¦¦¦xms¼½úª«s»R½ NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. \®ªsLSgRiù ª«sLi»R½VLSÌÁV NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
A®ªsV¹¸…[VNSµR…V. A®ªsV xmsoÉíÓÁƒ«s LiVVLiÉÓÁÍÜ[ \®ªsLSgRiùª«sVV {msÈÁ |msÈíÁVN]¬s NRPWLRiV胫sõµj… NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. zmsÌýÁƒ«sV
ªy¬sNTPÀÁèƒyª«sVV. ªy†²R…²R…ª«soÌÁƒ«sV xmsÉíÓÁƒy†²R…V. FsLiµR…VNRPVƒ«sV xms¬sNTPLS¬s ªy¬sNTP zmsÌýÁ¬sÀÁèƒyª«sVV. @¬s
»R½ª«sVNRPW»R½Vƒ«sV ¼d½zqsN]¬sF¡LiVV »R½ª«sVµR…gæRiàá ƒ«sVLi¿RÁVN]¬s, xmsµR…VƒyÌÁVlgi[Li²ýR…Vƒ«sV ryµ³j…LixmsoÌÁV ®ƒs[²R…VöÌÁV
\®ƒsƒ«s N]LixmsÍÜ[ xmsoÉíÓÁƒ«s zmsÌýÁNSµR…V. xmsµR…VƒyÌÁVlgi[Li²ýR…LiVVƒ«s »R½LRiVªy»R½ LSÇÁùª«sVVLSµR…V. @xmsöV²R…V ª«sVàáÌÁ
®ƒs[²R…VFy? F¡¬ds. Gµj… ¹¸…VÈýÁLiVVƒ«s¿][ ƒ«sµj… ¸R…VÈýÁgRiVƒ«sV. @ƒ«sõ \®ªsLSgRiùª«sVV gRiÌÁ LiVVLiÉÓÁÍÜ[ Ç؃«sNTP
¸R…VVµR…¸R…VLiÀÁƒ«sµj….
¿RÁLi. @LRiVµR…VgRi ®ƒs¿RÁèÉÜ[ ª«sVƒ«sVÇÁÙÌÁLiµR…Vƒ«s ª«sùúgRi»R½ ¼d½úª«sª«s°†‡ÁLS
»R½öLRiV†²R…V ®ƒs²R…LiµR…ÍÜ[xmsÌÁƒ«sV ªy¬s† µR…ÌÁLi¿RÁV xqs„dsVxmsª«sLjiògS
ƒ«sLRi¸R…V†gRi xqs»R½öµyLóRiª«sVVƒ«s ¸R…VLiµR…Vƒ«s ËÜLi®µ…ƒ«s¹¸…[V¬s ¼d½úª«s»y
xqsVöéLRiß᪫sVV ª«sùúgRi»ygRiVß᪫sVV ®ªsWORPQª«sVV ªy¬sNTP ƒ«sLiµR…VËØÈÁgRiVƒ±s
ª«sWƒ«sª«soÌÁÍÜ[ ª«sùúgRi»R½ ¸R…VVLi²R…VÈÁ NRPxtísQª«sVV. @µj… ¼d½úª«s\®ªsV ¸R…VVLi²R…VÈÁ ª«sVàÓá¸R…VV NRPxtísQª«sVV.
x¤¦¦¦XµR…¸R…Vª«sVVÍÜ[ ƒ«sLi»R½ ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ ¹¸…Vª«s¬sNRPVLi²R…Vƒ¯[? ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V ªy¬s¬s »R½ƒ«sNRPV xqs„dsVxms ª«sLjiògS
˳؄sLi¿RÁVƒ«sV. NRPLixqsV†²R…V z¤¦¦¦LRißáù NRPbPxmso²R…V, LSª«sßáV²R…V, bPaRPVFyÌÁV²R…V ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«sªyLRiV „sL][µ³R…ª«sVV
¿Á[»R½\®ƒsƒ«sƒ«sV ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½NRPÌÁªyLRiV. C ª«sùúgRi»R½ xqs»R½öµyLóRi „sxtsQ¸R…Vª«sVVƒ«s ƒ«sVƒ«sõ¿][
¬sLiNRP†ÛÇÁxmsöª«sÌÁ¸R…VVƒy? C ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ xqsµj…*xtsQ¸R…Vª«sVVƒ«s ƒ«sVƒ«sõ¿][ ®ªsWORPQª«sVV ªy¬s NRPLiµR…VËØÈÁVÍÜ[
ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. g][zmsNRPÌÁV, ‡ÁVVxtsvÌÁV, gRiVx¤¦¦¦§²R…V, „sÕ³dÁxtsQßáV†²R…V „dsLRiLiµR…àáV µy¬s NRPVµyx¤¦¦¦LRiß᪫sVV.
NRPLiryµR…VÌÁ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V ªyLji¬s ¿Á[µR…VN]ƒ«sVƒ«sV. gRiV¥¦¦¦µR…VÌÁ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ªyLRiV
»R½ª«sVNSÌÁV ¼d½zqs gRi²R…xms¸R…W»R½ÌÁ |msÈíÁVµR…VLRiV. @Li¾»½[ Bµj… Û˳Á[µR…ª«sVV.
¿RÁLi. µR…aRPLRi´R…V†²R…ÉíÓÁªy†²R…V ª«sVª«sV»y „sxtsQ¸R…VLi‡ÁVƒ«s ¿RÁW²R…†\lgiNRPLiVW
ª«saRPV†²R…gRiV¿RÁVƒ±s ÇÁLjiLi¿Á²T…¬s \®ªsaRPùª«sVV¬dsLiúµR…V¬s aSxmsª«sVVƒ«sõµj…ƒ±s
60

„saRPµR…ª«sVVgS†gRi xmsoú»R½V†²R…LiVV „ds¬sNTP, xmsoú»R½V†²R…V NSƒ«sZNP[gjiƒ«sƒ±s
µR…aRPLRi´R…V†²R…Vƒ±s ª«sVX¼½LigRiƒ«sVƒ«sV »R½xmsöNRP ®ªsWORPQ®ªsVVxqsLigRi¹¸…WgRiVù†Q\®²…
C µR…aRPLRi´R…V†²R…V ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ NRPÌÁªy†²R…V. @»R½¬s ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ NSª«sVgRiVßá xqsLi‡ÁLiµ³j…\¹¸…V \ZNPZNP[LiVV
¸R…VLiµR…Vƒ«sõµj…. »yƒ«sV N]²R…V\ZNPƒ«s¿][ A®ªsVƒ«sV ª«sµR…ÖÁ|msÉíÓÁ »R½¬s„dsV†µj…NTP ª«s¿RÁV胫sV. ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ ¸R…Vƒ«sgS
®ƒs[„sV? INRP¬s N]NRP aRPú»R½Vª«soƒyõ†²R…V. ªy¬s¬s ¿RÁLixmsoµR…Vƒ«sV. ªy¬s ²]NRPä†ÒÁÖÁè ²][ÌÁV NRPÈíÁVµR…Vƒ«sV. ªy¬s¿Á[»R½
ª«sVW†²R…V ¿ÁàáVª«soÌÁ ¬dsÎÏÁ§þ ú»y„sLi»R½Vƒ«sV. NSª«sV®ªsW, úN][µ³R…®ªsW, ª«sVƒ«sVxtsvù†²R…V |msLjigji |msLjigji
ª«sVƒ«sxqsV=ÍÜ[ ®ƒs[ª«sVgRiVƒ«sV? úNTP¸R…VÍÜ[¬sNTP µj…gjiƒ«s¿][ ¿Á²T…F¡ª«soƒ«sV. Fyxmsª«sVV ¿Á[¸R…VVƒ«sV. úNTP¸R…VNSµR…V ª«sÉíÓÁ
ª«sVƒ«sxqsV=ÍÜ[ |msLRiVgRiVÈÁ: A N][xms®ªsW NSª«sV®ªsW ª«sVƒ«sxqsV=ÍÜ[ |msLjigji |msLjigji ¹¸…[Vª«sVgRiVƒ«sV? C
NSª«sVúN][µ³yµR…VÌÁ¬sõ¸R…VV úNTP¸R…WLRiWxmsª«sVVF~Liµj…ƒ«s¿][ ª«sVƒ«sxqsV= ‡ÁVµôðj… @x¤¦¦¦LiNSLRiª«sVV „ds¬sƒ«s¬sõLiÉÓÁ¬s
µy†ÉÓÁ „ds¬sNTP ÇÁƒ«søróyƒ«s\®ªsVƒ«s ÒÁª«so†²R…®ƒs²T… ª«sxqsVòª«soÍÜ[ ¿Á[LRiVƒ«sV. ª«sW¸R…V»][NRPW²T…ƒ«s¿][ ÒÁª«so†²R…V, C
úNTP¸R…W úxmsxmsLi¿RÁª«sVV ª«sW¸R…V. µk…¬s¬s ª«sµR…ÖÁ|msÉíÓÁ ªy†²R…V |msLjigji |msLjigji ÒÁª«so¬s ¹¸…VVµôR…NRPV† ËÜ[LiVVƒy†²R…V.
ª«sW¸R…Wª«saRPV†\®²…ƒ«s¿][ úNTP¸R…Wª«saRPV²R…gRiV¿RÁVƒyõ†²R…V. úNTP¸R…VÛÍÁ[NRP |msLjigjiƒ«s¿][ ÒÁª«so†²R…gRiV¿RÁVƒyõ²R…V. A
ÒÁª«so†®²…ÉíÓÁªy²R…V. ª«sW¸R…VxqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ ¿Á[»R½ ª«sµR…ÖÁƒ«sªy†²R…V. @ƒ«sgS ƒy»R½ø xmsµyLóRiª«sVV»][
NRPÌÁzqsF¡ª«so¿RÁVƒyõ†²R…V. NRPLiryµR…VÌÁ ®ªsWORPQ„sVÉíÓÁµj…. g][zmsNSµR…VÌÁ ®ªsWORPQ®ªsVÉíÓÁµj…? xqsLjigS µR…aRPLRi´R…V¬s
®ªsWORPQª«sVV ª«sLiÉÓÁµj…. ¼d½úª«s\®ªsVƒ«s ª«sùúgRi»R½ NSª«sV „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ÇÁLjigjiƒ«sµj…. NSª«sVª«sVV ÇØLjiF¡LiVVƒ«sµj….
ª«sVLRiÌÁ ¬sLiN]NRP xqósÌÁª«sVV ®ªsµR…NTPN]ƒ«s ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. µy¬sróyƒ«sª«sVVƒ«s ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V\®²…ƒ«s LSª«sVV†²R…V
NRPWLRiVèƒyõ†²R…V. ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½ ¼d½úª«sª«sùúgRi»R½¹¸…[V. BxmsöV²R…V LSª«sVxqsLi‡ÁLiµ³j… \¹¸…Vƒ«sµj…. µR…aRPLRi´R…V†²R…V
¿RÁ¬sF¡LiVVƒy†²R…V. ª«sVV¬s aSxmsª«sVV ¼d½Ljiƒ«sµj… µR…aRPLRi´R…V†²R…V ®ªsLiÈÁ®ƒs[ ª«sVVNRPVò†²R…¹¸…Vùƒ«sV. Bµj… LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV,
xmsLRiª«sV LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV.
¿RÁLi. xqsÌÁÖÁ»R½ ª«sVaRP*®ªs[Vµ³R…ª«sVVƒ«sV xqsÛÍÁöƒ«sV xqsÖÁöƒ«sªy†²R…V xqsLRi*ªyLi
¿³RÁÌÁV „s²T…zmsLi¿RÁVN][†gRiÌÁVgRiV aRPNTPòxmnsVÉÓÁLi¿RÁV N]ƒ«sVƒ±s ª«sVàÓáxmsöV²U…
F~ÌÁVxmso ¿Á²R…LigRi gRiÖæÁƒ«sµj… xmsoú»R½„s¹¸…WgRiª«sVV xmsoú»R½V†²R…Vƒ±s LRiª«sW
61

¬sÌÁ¸R…VV†²R…V ®ªsWORPQ„sV¿RÁVèÈÁ¸R…VV ®ƒs[LRiVxmso»R½Liú²T…NTP¬sƒ±s gRiX»R½ÇìÁÙ†\®²….
µR…aRPLRi´R…V†²R…aRP*®ªs[Vµ³R…¸R…WgRiª«sVV ¿Á[|qsƒ«sV. @aRP*®ªs[Vµ³R…ª«sVV xqsLRi*µR…OTPQß᪫sVV. @ƒ«sgS A ¿Á[zqsƒ«sªy†²R…V.
xqsLRi*ª«sVVƒ«sV úËØx¤¦¦¦øßáVÌÁNRPV xqsª«sVLjiöLiÀÁ »yƒ«sV ®ªs×ÁþF¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. µR…aRPLRi´R…V†²R…ÛÉýÁ[ ¿Á[|qsƒ«sV. @LiµR…àáV
úËØx¤¦¦¦øßáVÌÁNRPV xqsLRi*µ³yú¼½¸R…VV ¬sÀÁè»yƒ«sV D»R½òLki¸R…Vª«sVVƒ«sV \|ms¬s \®ªsÀÁN]¬s ¸R…V²R…ª«soÌÁNRPV
ËÜ[ª«so¿RÁVLi®²…ƒ«sV. úËØx¤¦¦¦øßáVÍظR…Vƒ«sƒ«sV ªyLjiLiÀÁLji C LSÇÁùª«sVV ®ªs[Vª«sVV FyÖÁLi¿RÁÛÍÁ[ª«sVV, ª«sWNRPV
¿Á[»R½NSµR…V. xmsoú»R½NS®ªs[VztísQ ¿Á[¸R…VVÈÁNRPV ¬ds NRPµ³j…NSLRiª«sVV NRPÌæÁVÈÁNRPV ¬dsª«saRP*®ªs[Vµ³R…ª«sVVƒ«sV ¿Á[zqs¼½„sNS¬s
ªyƒ«súxmsróyúaRPª«sVª«sVVƒ«sV {qs*NRPLjiLi¿RÁVÈÁNRPVNSµR…V. @¬s ª«sVLRiÖÁLiÀÁLji. µR…aRPLRi´R…Vƒ«sNRPV N]²R…VNRPV xmsoÉíÓÁƒy†²R…V.
@»R½²R…V LRiª«sW¬sÌÁ¸R…VV²R…V. ryOSQ»R½Vò \®ªsNRPVLihRiªyzqs.A¸R…Vƒ«s „s¹¸…WgRiª«sVV¿Á[»R½ ¬ds¸R…Vƒ«s ¿RÁ¬sF¡LiVVƒy†²R…V.
LSª«sVV†²R…V ®ªsWORPQ„sVÀÁèƒy†²R…V. lLiLi²R…V ƒ¯NRPÛÉÁ[. µR…aRPLRi´R…V†²R…aRP*®ªs[Vµ³R…¸R…WgSLi»R½ª«sVVƒ«s xqsLRi*ª«sVVƒ«sV
ª«sµR…ÖÁF¡®ƒsLi¿Áƒ«sV. @µj… ®ªsWORPQ}¤¦¦¦»R½Vª«so. BxmsöV²R…V ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V ®ªsWORPQ„sV¿Á胫sV. ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V
µR…aRPLRi´R…V¬sNTP ®ªsWORPQ„sV¿RÁVèÈÁ »R½Liú²T…¸R…V¬s LiVV¿Áèƒy? xmsoú»R½„s¹¸…WgRiª«sVVƒ«sNRPV ¿RÁ¬sF¡¹¸…Vƒ«s¬s LiVV¿Áèƒy?
@aRP*®ªs[Vµ³R…¸R…WgRiª«sVV ÀÁª«sLRi xqsLRi*ª«sVVƒ«sV ª«sµR…ÖÁ|msÉíÓÁ \®ªsLSgRiùª«sVVƒ«sV ËÜLi®µ…ƒ«sV. »R½»R½öéÖÁ»R½ª«sVVgS
¬s¿Áèƒy? ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V »yƒ«sª«s»yLRi®ªsV¼½òƒ«sxmsöV²R…V »R½Liú²T… ¬sÉíÓÁªy†²R…VgS ®ƒsƒ«sVõN]®ƒsƒ«sV.
¿RÁLi. µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†²R…ƒ«sõ¹¸…V²R… µ³yú¼½ xqsª«sVxqsòª«sVV, »yƒ«sV ¬sNRP䮪s[V
µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†®²…[; »R½ƒ«sNRPV†µR…Liú²T…NTP ¬s¿RÁèÈÁ ƒ«s¿RÁèÈÁƒ±s ª«sV¥¦¦¦
„saRPµR…ª«sVVgS†gRi ®ƒs¬sõ |msƒ«s®ªs[xqsVNRP F¡¹¸…V²T… ÌÁORPQßáLi‡ÁVÍÜ[
µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†²R…ƒ«sõ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV »yÛÍÁ胫sV ry*„sVNRPWLjiø»][
µ³yú¼½xqsª«sVxqsòª«sVVƒ«sV úxmsÇÁÌÁLiµR…àáV µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†²R…ƒyõLRiV. ¬sÇÁ®ªs[V »yƒ«sV µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†®²…[. A »R½Liú²T…NTP
¬ds N]²R…VNRPVƒ«sNRPV \®ƒsz¤¦¦¦NSª«sVVztsQøNRPª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…V ®ƒs¬sõ ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV |msƒ«s®ªs[zqsN]¬s ¸R…VVƒ«sõ„s? NRPƒ«sVNRP
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†®²…¼½òƒ«s ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV ª«sÉíÓÁLSª«sWª«s»yLRiª«sVV NSµR…V. µR…aRPLRi´R…LSª«sWª«s»yLRiª«sVV. ry*„sV ú}msª«sV»][
¬ds¸R…Vª«s»yLRi®ªsV¾»½òƒ«sV. ª«sÉíÓÁLSª«sßáxqsLi¥¦¦¦LRiª«sVV N]àáZNP»R½òÛÍÁ[µR…V. BLiNRP ƒ«s®ƒs[NRP NSLRiß᪫sVVÌÁVƒ«sõ„s. @LiµR…ÍÜ[
62

ª«sVLkiúxmsµ³yƒ«s\®ªsVƒ«s NSLRiß᪫sVV µR…aRPLRi´R…Vƒ«sNRPV N]²R…V\ZNPxmsoÈíÁVÈÁ. @LiµR…V¿Á[»R½ µR…aRPLRi´R…LSª«sVV†²R…ƒ«sVÈÁÍÜ[
„s²ïR…WLRi®ªs[V„sV¸R…VV ÛÍÁ[µR…V. A }msLRiVÍÜ[ ¬sLi»R½ ryLóRiNRP»R½ ¸R…VVƒ«sõµj….

63

Ç؃«sNUP LSª«sVV†²
VV†²R…V
D. A¸R…Vª«sVxmsoÛÉíÁ† ËØÌÁä²R…ÖÁ ƒ«sLigRiƒ«sgS† µR…ƒ«sª«sLi»R½V ¼d½zqsN][ƒ±s
C¸R…Vª«sVµ³yú¼½ÍÜ[ƒ«s ÇÁ¬sLiVVLi¿Áƒ«sV „sÌýÁVƒ«sV ª«sLixms† ÛËÁLi²ýR…\®ªsV
C¸R…Vª«sV ª«sVVƒ«sVõ ®ªs[µR…ª«sVVÌÁ LiVVLixmsgRiV »R½»R½òQ*ª«sVV »y®ƒs¸R…W®ªsV\¹¸…V
A¸R…Vª«sVNRPLiÉÓÁ¸R…Wƒ«s†‡Á²T… ¸R…W¿RÁLRißáLi ‡ÁÐÁÌÁLi‡ÁV ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒ±s.
ÌÁOTPQ ø FyÌÁxqsª«sVVúµR…ª«sVVÍÜ[ xmsoÉíÓÁƒ«sµj…. ®µ…[ª«sµyƒ«sª«sÌÁV xqsª«sVVúµR…ª«sVVƒ«sV ª«sVµ³j…LiÀÁLji. „sxtñsvª«so
NRPWLSøª«s»yLRi\®ªsV ª«sVLi´R…LRi xmsLRi*»R½ª«sVVƒ«sV |msZNP¾»½òƒ«sV. xqsª«sVVúµR… ª«sV´R…ƒ«sª«sVVƒ«s† µyƒ«sVNRPW²R…
xqs¥¦¦¦¸R…Vxms®²…ƒ«sVgRiµy? Fsª«sLjiª«sLi»R½V ªyLRiV ¼d½zqsN]ƒ«sV¿RÁVLi²T…Lji. „sxtñsvª«so ÌÁOUPQ ø®µ…[„s¬s »R½ƒ«sª«sLi»R½VgS
¼d½zqsN]®ƒsƒ«sV. Bµj… xmspLRi*xmsoNRP´R…. BxmsöV²U…¸R…Vª«sV @ƒ«sgS {qs»R½ ˳ÏÁW„sVÍÜ[ xmsoÛÉíÁƒ«sV. µ³R…ƒ«sVxqsV= ª«sLiÀÁƒy†²R…V
NRPƒ«sVNRP |msLi²ýR…ª«sVLiVVƒ«sµj…. C {qs»R½ xmspLRi*®ªs[µR…ª«sVVÌÁ¹¸…VVNRPä »R½»R½òQ*ª«sVV. C ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V
®ªs[µR…ª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…Vƒyõ†²R…V. {qs»R½ ®ªs[µR…»R½»R½òQ*ª«sVV. ry*„sV ®ªs[µR…»R½»R½òQ*ª«sVV »y®ƒs. ¸R…W®ªsV\¹¸…Vƒy†²R…V.
BxmsöV²y ÌÁOTPQ øNTP ¬ds{qs»R½NRPV Û˳Á[µR…ª«sVVƒ«sõµj…. A ÌÁOUPQ ø»R½ƒ«sNRPV ˳ØLRiùQ\¹¸…Vƒ«sµj…. »yƒ«sV˳ÏÁLRiò. A®ªsV »R½ƒ«s¿Á[»R½
˳ÏÁLjiLixms†‡Á²R…Vƒ«sµj…. C {qs»R½¹¸…W, ÍÜ[NRPµR…XztísQ¿Á[»R½ ˳ØLRiùQ\¹¸…Vƒ«sƒ«sV A®ªsV¹¸…[V »yƒ«sV, »y®ƒs[ ¸R…W®ªsV.
ÌÁOTPQ ø¸R…Vƒ«sgS ry*„sV ¿Ázmsöƒ«sÈýÁV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ˳ØLRiù NRPµy! ˳ÏÁLRiò¸R…Vƒ«sgS ˳ÏÁLjiLi¿RÁVªy†²R…V.
ry*„sV¸R…VLiµR…V N]Li»R½ AÌÁORPQß᪫sVVƒ«sõµj…. {qs»R½ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ƒ«sÈýÁVNS®µ…[. {qs»R½¹¸…VVNRPäNRPLiÉÓÁ ¸R…WÇìÁ»][
»y®ƒs[ xqsLRi*ª«sVVƒ«sV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Bµj… Û˳Á[µR…ª«sVV. @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V |msLi²ýT…NSNRPª«sVVLi®µ…[ ª«sWLki¿RÁV¬s
xqsª«sVVúµR…ª«sVVÍÜ[ ú»][zqsƒ«sµj…. A®ªsV xms¬sN][xqs®ªs[V.
D. »y®ƒsª«s¬sƒ±sµR…ÌÁLi¿RÁµR…Vƒ«sV µR…Liú²T…gRi, ®ƒs[LRiö²T…ƒ«sÉíÓÁ ÕÁ²ïR…\¹¸…V
»yƒ«sª«s¬sƒ±s ª«sLjiLiÀÁƒ«sµj… »R½ÖýÁgRi ®ƒs[LRiö²T…ƒ«sÉíÓÁ ÕÁ²ïR…\ZNP
N][ƒ«sLRi¸R…Vƒ±s „s®µ…[x¤¦¦¦xms¼½ gRiVàüáxmso ÇÁƒ«sõxmso µR…VNTPä¸R…VLiµR…Vƒ«sƒ±s
64

Ç؃«sNTP¸R…V¹¸…Vù {qs»R½¸R…VLiVV xqsLRi*ª«sVx¤¦¦¦xqsV=ª«sV}msÉÓÁ NSNRPX¼½ƒ±s.
»yƒ«sV »R½ƒ«s»R½Liú²T… ¹¸…Vª«sLRi¬s ¿ÁxmsöVƒ«sV? ÇÁƒ«sNRPV†²y? »yƒ«sV ˳ÏÁW„sVµR…Vƒ«sõgS ƒ«sLiµR…VÍÜ[ NRP¬szmsLiÀÁ¬s
ÕÁ²ïR…¸R…W¹¸…Vƒ«sV. A®ªsVNRPV†µR…Liú²T…ÛÍÁ[†²R…V.ELRiZNP[ ÇÁƒ«sNRPLSÇÁÙ NRPW†»R½VLRiV, |msLiÀÁƒy†²R…V NRPƒ«sVNRP |ms²ýT…
¿Á[zqsƒy²R…V NRPƒ«sVNRP. »yƒ«sV »R½Liú²T…gS ÇÁƒ«sNRP LSÇÁÙƒ«sV ª«sLjiLi¿RÁÛÍÁ[µR…V. ª«sLjiLiÀÁƒ«s¿][ »R½ƒ«sNRPV µR…VMÅÁª«sVV
ª«sÀÁ胫sxmsöV²R…V »R½Liú²T… ¹¸…VVµôR…NRPV F¡ª«soƒ«sV. F¡ÛÍÁ[µR…V. »yƒ«sV @ª«s¬sƒ±s c ˳ÏÁW„sV¬s »R½ÖýÁgS ª«sLjiLi¿Áƒ«sV. »yƒ«sV
ª«sLjiLi¿RÁVÈÁ¹¸…[V! A ˳ÏÁW„sV ¸R…W®ªsVƒ«sV NRPƒ«sÛÍÁ[µR…V. »yƒ¯NRP ¹¸…[VLRiö²T…ƒ«s ÕÁ²ïR…. ¸R…VÇìÁµ³yú¼½ µR…Vƒ«sVõ¿][,
»yƒ«sVNRP¬söLiÀÁƒ«sµj…. ÇÁƒ«sNRPVƒ«sNRPV NRP¬szmsLiÀÁƒ«sµj… NRPƒ«sVNRP Ç؃«sNTP. ¬sÇÁª«sVVgS »y®ƒsª«sLRiV? {qs»R½. {qs»R½¸R…Vƒ«sgS
ƒylgi[ÉÓÁ¿yÌÁV. xqsLRi*Q\®ªsVƒ«s ª«sVx¤¦¦¦Mc¾»½[ÇÁxqsV=ÌÁ®ƒs²T… xmsoxtsQöª«sVVÌÁ ¹¸…VVNRPä }msÉÓÁNS|msÛÉíÁ¹¸…VVNRPä,
ANRPX¼½ƒ±scANSLRiª«sVV»][, @ƒ«sgS {qs»R½ ¹¸…VVNRP |msÛÉíÁÍÜ[ µ]LRiNTPƒ«sµj… A|msÛÉíÁÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj…. {qs»R½xqsLRi*ª«sVV
xmsoxtsQöª«sV¸R…WNRPX¼½ ¸R…Vƒ«sõª«sWÈÁ. xqsVª«sVª«sVVcª«sVx¤¦¦¦xqsV=ª«sV @¬s ¸R…VVƒ«sõµj…gRiµR…! xqsVª«sVaRP‡ôÁª«sVV xqsWM @ƒ«sõ
µ³y»R½Vª«soƒ«sVLi²T… xmsoÉíÓÁƒ«sµR…¬s ¿Áxmsöª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. xqsLRi*ÒÁª«sN][ÉÓÁ¬s xqsXztísQLi¿RÁVƒ«sµj… @¬s ¸R…VLóRiª«sVV. ryOSQ»R½Vò
xmsLSaRPNTPò¸R…V¬s ¸R…VLóRiª«sVV.
D. ª«sVVgæRiVLRiV ª«spLRiVxtsvÍÞ ª«sVàÓá¸R…VV ª«sVVgæRiVLRiV {qsòQûÌÁLiVVƒ«sÉíÓÁ ®ªsÌæÁVƒy
ª«sVVgæRiVLRiV {qsòQûÌÁV ®ªs[àá ª«sVàÓ᪫sVVgæRiVLRiV ¬sLiNRPƒ«sV ®ƒsLiµR…àãÜ[µ³R…LRiƒ±s
ª«sVgæjiƒ«s ¸R…VÈýÁVgS ƒ«sgRiV¿RÁV OSQQøxqsNRPÌÁLi‡ÁVƒ«sV »y®ªsV¸R…°¿RÁVƒy
ª«sVVgæRiVLRiV\®ƒsƒ«s xmspLRiVxtsvÌÁV ®ªsW¸R…V†gRi xqsLRi*ª«sVV NSLRiù˳ØLRiª«sVVƒ±s.
BxmsöV²R…V {qs»R½ xmsLSaRPNTPò¸R…V¬s ¿Ázmsöƒyª«sVV. A aRPNTPò¹¸…[V„sV ¿Á[zqsƒ«sµj…? ª«sVVgæRiVLRiV xmsoLRiVxtsvÌÁƒ«sV
xqsXztísQLiÀÁƒ«sµj… »y®ƒs[\®ªsVƒ«sµj…? ª«sVVgæRiVLRiV {qsòQûÌÁLiVVƒ«sµj…. @Li»R½ÉÓÁ»][ xqsLjiF¡ÛÍÁ[µR…V. xmsoLRiVxtsvÌÁ
„sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsvª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁV ª«sVVgæRiVLRiVƒ«sV ¿yÌÁVµR…VLRiV. úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS „sxtñsvª«so ¿yÌÁVƒ«sV.
{qsòQûÌÁ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÍÜ[ ÌÁOTPQ ø FyLRi*¼½ xqsLRixqs*¼½' ª«sVVgæRiVLRiV ¿yÌÁLRiV. FsLiµR…VNRPƒ«sgS „dsLRiV {qsòQûÌÁV.
@µ³j…NSLRiª«sVV xmsoLRiVxtsvÌÁ ¿Á[»R½VÌÁÍÜ[ |msÉíÓÁLji. ALiµR…V¿Á[»R½ xmsLSaRPNTPò »yƒ«sƒ«sLi»R½LRiWxmsª«sVVÌÁƒ«sV F~Liµj…ƒ«sµj….
65

xmsoLRiVxtsvÌÁ¿Á[»R½ ®ªsWLiVVLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj…. {qs»R½. úµ_xmsµj…, lLi[ßáVNRP BLiNRP ®ƒsLi»R½ª«sVLiµj…¹¸…W aRPNRPVòÌÁV.
gki. aRPNTPòÛÍÁ[µR…¹¸…[V¬s rygRiµR…V ÍÜ[NRPª«sVVø
aRPNTPòN]ÌÁ†µj… ÇÁgRiª«sVV rygRiV¿RÁVLi²R…V
xqsLRi*aRPNTPò NRPÌÁVgRiV ry*„sV $LSª«sVVLi²R…V
xqsLRi*aRPNTPò LiVV¿RÁÈÁ ÇÁƒ«sNRPµR…Vz¤¦¦¦»R½.
aRPNTPò ª«sÌÁƒ«s xqsXztísQ rygRiV¿RÁVƒ«sõµj…. {qsòQûgRiLRi÷骫s¼½ NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. xqsXztísQ ÇÁLRiVgRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV xmsoLRiVxtsv†²R…V
ÕdÁÇÁ¬sZOP[Qxmsª«sVV ª«sWú»R½ª«sV ¿Á[¸R…VVƒ«sV. A ÕdÁÇÁ¬sZOP[Qxmsª«sVV aRPNTPò¸R…VVƒ«sõ¿][ ¿Á[¸R…VVƒ«sV. xqsLRi*aRPNTPò¸R…VV
$LSª«sVVƒ«sLiµR…Vƒ«sõµj…. A¸R…Vƒ«szqós¼½ NSLRiNRPV†²R…V gRiƒ«sVNRP. zqós¼½LRiORPQNRPV†²R…V gRiƒ«sNRP. B¿RÁèÈÁ {qs»R½¹¸…[V xqsLRi*aRPNTPò.
G¹¸…[V NSLRiùª«sVV ÍØ¿RÁLjiLi¿RÁVÈÁNRPV LSª«sVV†²R…ª«s»R½LjiLi¿Áƒ¯[ A¸R…WxqsLRi*NSLRiùª«sVVÌÁV LSª«sVV¬s ¿Á[»R½
¿Á[LiVVLi¿RÁVƒ«sµj… {qs»R½gRiƒ«sVNRP @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V ªyÖdÁøNTP LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sV {qs»y¸R…WM ¿RÁLji»R½ª±sV ª«sVx¤¦¦¦»`½
@¬sƒy†²R…V. aRPLiNRPLRi ˳ÏÁgRiª«s»yöµR…VÌÁV "bPª«saRP+QQNSòQù ¸R…VVN][ò ¸R…Vµj… ˳ÏÁª«s¼½ aRPNRPòM úxms˳ÏÁ„s»R½Vª±sV'' @ƒyõLRiV
{qs»R½ ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò.
¿RÁLi. @ƒ«sVgRiVßá\®ªsVƒ«s aRPNTPò¸R…VVƒ«sV ƒ«sµR…V÷é»R½\®µ…ª«sª«sVV F¡x¤¦¦¦×ÁLixmsogS
ÇÁƒ«sVƒ«sVµ³R…Ljiú¼½ LiVW µ³R…LRi F~xqsLigRi ƒ¯NSƒ¯NRP¿][ÈÁ „sVLiÀÁ ª«s
ÀÁ胫s†µ]ÉÓÁ®ªsÌæÁV aRPNTPò¸R…VVƒ«sV $xms¼½ ¿Á[LiVV¬s ¿Á[zqsN][ª«sÛÍÁƒ±s
xms¬s NRPÖÁgjiLi¿RÁV¿RÁVƒ±s »R½ª«sVNRPVxmsÈíÁ¬s ¸R…VÈýÁVgRi µR…NRPV䃫sÌÁV*LRiVƒ±s.
µ³R…Ljiú¼½ @ƒ«sgS LiVW ˳ÏÁW„sV xqsXztísQ ÇÁƒ«sVÌÁ ú‡ÁµR…VNRPVÌÁV, LiVV¿RÁèÈÁ ÇÁLjilgi²T… ª«sV¥¦¦¦NSLRiùª«sVVÌÁV ¬sª«s¬sõ¸R…VV
µ³R…Ljiú¼½. C µ³R…Ljiú¼½ ¹¸…VÈýÁV ÇÁLRiVgRiVƒ«sƒ«sgS INRP @µR…V÷é»R½\®ªsVƒ«s \®µ…ª«sª«sVVƒ«sNRPV @ƒ«sVgRiVßá\®ªsVƒ«s aRPNTPò»][
F¡x¤¦¦¦×ÁLixmso ÇÁLjigjiƒ«s¿][ ÇÁLRiVgRiVƒ«sV. F¡x¤¦¦¦×ÁLixmso @ƒ«sõ aRP‡ôÁª«sVV ¾»½ÌÁV†gRiVÍÜ[ „sÌÁORPQßá\®ªsVƒ«s aRP‡ôÁª«sVV.
ª«sVV»R½ùª«sVVƒ«sV úgRiV¿RÁVèÈÁ F¡x¤¦¦¦ÖÁLi¿RÁVÈÁ ¸R…VLiµR…VLRiV. ª«sVV»R½ùª«sVVÌÁV xqsLRiª«sVVÍÜ[ ®ªsV²R… µR…gæRiàÓá xqsƒ«sõgS
66

ƒ«sVLi²T… gRiVLi®²…µR…gæRiàáNRPV Íت«sgRiVƒ«sV. @¬sõ¸R…VV ¬sÇجsNTP xqsƒ«sõª«sVVÛÍÁ[. A xqsƒ«sõª«sÌÁÍÜ[ NRPLiÉÓÁNTP
¾»½ÖÁ¸R…VLSƒ«sLi»R½ Û˳Á[µR…ª«sVV A NRPLiÉÓÁ¹¸…VVNRPä ®ƒs[LRiVö NRPÖæÁƒ«s ªylLi[ ª«sVV»R½ùª«sVVÌÁƒ«sV F¡x¤¦¦¦×ÁLixms†gRiÌæÁVµR…VLRiV.
Bµj…¹¸…VVNRP xmsLRiª«sV xqsWORPQ øµR…Lji+¬s\¹¸…Vƒ«s „sµR…ù, \®µ…ª«sª«sVVƒ«sV aRPNTPò¸R…VV xqsª«sVNRPWLRiVÈÁ NRPW²R… ƒ¯NRP
F¡x¤¦¦¦×ÁLixmsogS ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. Fs¿RÁèÈÁ ®ƒsLi»R½\®µ…ª«s ª«sVVLi²R…Vƒ«sV? @¿RÁèÈÁ ®ƒsLiÈÁ aRPNTPò NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV?
@Li»R½¸R…VV† ‡ÁLRi®ªs[VaRP*LRi ¬sLôjiQxtísQ\®ªsVƒ«sƒ«sV ª«sWƒ«sª«so¬s „s®ªs[NRPª«sVVƒ«sNRPV xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ÛÍÁ[NRPF¡ÛÍÁ[µR…V. C
xqsLi‡ÁLiµ³R…ª«sVV ª«sÌÁƒ«s®ƒs[ ÍÜ[NRPª«sVV F~xqsgRiV¿RÁVƒ«sõµj…. xqsVÅÁª«sVVgS rygRiV¿RÁVƒ«sõµj…. NS¬s ¹¸…VVNRP ¿][ÈÁ
„sVLiÀÁª«s¿RÁV胫sV. C F~xqsgRiVµR…ÌÁ ¿Á²T…F¡ª«soƒ«sƒ«sõª«sWÈÁ. N]LiµR…àáV »R½ª«sV aRPNTPò ¿yÌÁ g]xmsöµR…¬s \®µ…ª«sª«sVVƒ«sV
„sVLiÀÁ ƒ«s²R…»R½VLRiV. N]LiµR…àáV xqsLRi*ª«sVV \®µ…ªyµ³k…ƒ«sª«sV¬s ª«sÌÁzqs¬s F¢LRiVxtsQª«sVV úxms¹¸…WgjiLi¿RÁLRiV. ª«sÌÁzqsƒ«s
F¢LRiVxtsQª«sVV úxms¹¸…WgjiLi¿RÁF¡LiVVƒ«s¿][ ª«sùª«s¥¦¦¦LRiª«sVV ¿Á²T…F¡ª«soƒ«sV. ¿Á²T…F¡LiVVƒ«s¿][ ¿Á²T…F¡¬sª«sVVø @ƒ«sVÈÁ
\®ªsLSgRiù ª«sVƒ«sVN]LiµR…VLRiV. NSª«s¿RÁV胫sV. NSNRPF¡ª«s¿RÁV胫sV. N]LiµR…àáV \®µ…ª«sª«sVVƒ«sV ÛÍÁNRPä¿Á[¸R…VNRP xqsLRi*ª«sVV
»R½ª«sVaRPNTPòZNP[ Aµ³k…ƒ«s\®ªsV ¸R…VVLi²R…Vƒ«s¬s »R½ÌÁ†»R½VLRiV. ª«sWƒ«sª«so¬s aRPNTPò ®ªs[àáV xqsXztísQ¸R…VLiµR…V NSª«sÌÁzqsƒ«s
\®µ…ª«sª«sVV»][ NRPW²T…ƒ«s aRPNTPò®ªs[àáV. »R½ƒ«saRPNTPò¹¸…[V xqsLS*µ³j…NRP ª«sVƒ«sVN]ƒ«sVÈÁ „sVLiÀÁª«s¿RÁVèÈÁ. @ÉíÓÁ xqsª«sV¸R…Vª«sVVÍÜ[
»]ÖÁ ®ªsÌÁV†\lgiƒ«s ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò µR…VLæRiNS¬ds, „sxtñsvª«sVWLjiò NS¬ds »yª«sVV gRiÖÁöLi¿RÁVN]ƒ«sª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ªyLRiV ¿Á[LiVV
¿Á[zqsN]ƒ«s ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. „dsLRiV ª«sVVgæRiVLRiV ÇÁLiÈÁÌÁV NRPµy! „sxtñsvª«sVWLjiò¸R…VV xmsLRi®ªs[VaRP*Lji\¹¸…Vƒ«s
µR…VLæS®µ…[„s¸R…VV†gSNRPVLi²R… ƒ«sÌÁV*LRiVƒyõLRiV. ÌÁOUPQ ø xqsLRixqs*»R½VÌÁV, bPª«s ú‡Áx¤¦¦¦øÌÁV. „dsLRiV ƒ«sÌÁV*LRiV C
„sxtñsvª«soƒ«sNRPV ƒ«saRPNTPòNTP xmsLji NRPÖÁöLi¿RÁV¿RÁVLiµR…VLRiV. ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…VV bPª«so†²R…Vƒ«sV N]LiµR…àáNRPV ª«sLSÖÁÀÁè A
LSORPQxqsVÌÁƒ¯[ µR…VLêRiƒ«sVÌÁƒ¯[ xqsXztísQ¬s rygRi¬ds¸R…Vƒ«sÈýÁV ¿Á[¸R…VVªyLji¬sgS zqsµôðR…xmsLRiV»R½VLRiV. ª«sVLRiÌÁ ¬ds
ÌÁOUPQ øxqsLRixqs*»R½VÌÁLi¾»½[. ÌÁOTPQ ø INRP µR…VLêRiƒ«sV¬s µR…gæRiàá {msÈÁ |msÈíÁVN]¬s NRPWLRiVèLi²R…Vƒ«sV ªy†²R…V ÍÜ[NRPª«sVVƒ«sV
ry{mnsgS rygRi¬ds¸R…VLi²R…V. xqsLRixqs*¼½¸R…VV ƒ«sÛÉýÁ[. INRP „sxmsLki»R½ ‡ÁVµôðj… µR…gæRiàá INRP ¸R…VÖÁöxtîsQ‡ÁVµôðj… µR…gæRiàá
NRPWLRiVèLi²R…Vƒ«sV ªy†²R…V ®ªs[µR…ª«sVVÌÁƒ«sV NSµR…ƒ«sVƒ«sV. xqsøQX¼½ xmsoLSß᪫sVVÌÁƒ«sV NSµR…ª«sVƒ«sV. @xmsöV²R…V
„sxtñsv\®ªsƒ«s $xms¼½¸R…VV ª«sV¥¦¦¦aRPNTPòQ\¹¸…Vƒ«s µR…VLæRi¸R…VV »R½ª«sV¿Á[LiVV ¿Á[zqsN][ª«sÌÁzqs ª«s¿RÁV胫sV.
¿RÁLi. ª«sVƒ«sxqsVƒ«s ®ƒsƒ«sõƒ¯NRPäx¤¦¦¦Lji ª«sWú»R½®ªsV ÇÜ[NRPùª«sVV†ÛËÁÈíÁVN]ƒ«sõÈÁVÍÞ
NRPƒ«s†‡Á²R…V ÌÁOTPQ ø»][²R…VgRiƒ«sV aRPNTPòNTP†ÑÁx¤¦¦¦õª«sVVgS†gRi. ®ƒs[ÉÓÁ NRP
67

ÕÁ÷ƒ«sµR…gRiV ƒyxmsµR…ƒ±s µ]ÌÁ†¿RÁ ®ªs[µR…gRi»yLóRiª«sVV aRPNTPò¸R…°¿RÁV† ËÜ
ÖÁ胫s »]ÖÁaRPNTPòª«sÀÁ胫sµj… ¿Á[|qs²R…Vry*„sVNTP†µR…xmsö ®µ…xmsöV²R…Vƒ±s
„sVLiÀÁª«sÀÁ胫s xmsƒ«sVÌÁƒ«sV „sxtñsvª«sVWLjiò¹¸…[V ¿RÁNRPä† ‡ÁàáV¿RÁV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…VV bPª«so†²R…Vƒ«sV
NRPÖÁöLi¿RÁVN][LRiV. ª«sVVª«so*LRiV xmsoLRiVxtsvÌÁÍÜ[ ÍÜ[NRPxqsLiúgRix¤¦¦¦ß᪫sVV „sxtñsvª«sVWLjiò ZNPÉýÜ[ ª«sVVª«so*LRiV {qsòQûÌÁÍÜ[
µR…VLæS®µ…[„s NRPÈýÁV. A µR…VLæRi¹¸…W FyLRi*¼½¹¸…W aRPNTPò¹¸…W bPª«so¬s ˳ØLRiù. „sxtñsv ®ªs¬sõ ¸R…Vª«s»yLRiª«sVVÛÍÁ¼½òƒ«sƒ«sV
A aRPNTPò ÌÁORPQß᪫sVVÌÁV NRPÖÁgjiƒ«s ÌÁOTPQ ø¬s »][²R…V ¾»½ÀÁèN]ƒ«sVƒ«sV. ÌÁOTPQ ø¿Á[¸R…VVƒ«sµj… ¹¸…[V„sV¸R…VVÛÍÁ[µR…V.
1. µR…VxmsöÛÍÁ[µR…V. µ³yú¼½¬s ƒ«s²T…zmsLi¿RÁV ÉÔÁ»R½†²R…V ª«sz¤¦¦¦LiÀÁƒ«s NSLRiùª«sVV xqsLRi*NRPLRiòQ\¹¸…V.
A„s²R… ª«sÉíÓÁ ryOTPQßÓá. C LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sLiµR…ÈýÁV NSµR…V. B¿RÁèÉÓÁNTP ª«sÀÁ胫sµj… Ç؃«sNTP. C®ªsV
ÌÁOUPQ øxqsLRixqs*»R½VÌÁª«sLiÉÓÁµj… NSµR…V. FsNRPV䪫s ˳ØgRiª«sVV FyLRi*¼½ ª«sLiÉÓÁµj…. aRPNTPòª«sLiÉÓÁµj…. FsLiµR…VNRPƒ«sgS ƒy®ªsV
®ªs[µR…ª«sVVÌÁÍÜ[ »R½»R½òQ*ª«sVV NRPƒ«sVNRP. C aRPNTPòNS¬s »R½NTP䃫s ®µ…[ª«s»R½ÌÁVgS¬s ¹¸…Vª«sLRiV? ®ªs[µR…ª«sVVÍÜ[¬s
»R½»R½òQ*xqs*LRiWxmsoÌÁV ®ªs[µR…®ªsVLiµR…VNRPV xmsoÉíÓÁƒ«sµj…? @„sµj…»R½\®ªsVƒ«s ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiª«sVV xqsXztísQ NRPÕ³Áª«sVVÅÁ\®ªsVƒ«s
ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiª«sVV „sµj…»R½ª«sVVgS†ÛÇÁ[¸R…VVÈÁNRPV xmsoÉíÓÁƒ«sµj…. A aRPNTPò ¹¸…VVNRPä úxms´R…ª«sWª«s»yLRiª«sVV ®ªs[µyLóRiª«sVV.
®ªs[µR…ª«sVV¹¸…VVNRPä »R½»R½òQ*ª«sVV. ®ªs[µyLi»R½ª«sVVÌÁ ÍÜ[¬s xqsLRi*aRPNTPò. BxmsöV²R…V LSª«sWª«s»yLRi ®ªs[Vª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…?
@ÈÁV „sxtñsvª«sVWLjiò, LiVVÈÁV aRPNTPò, BµôR…àáVƒ«sV NRPÖÁzqs ÇÁ¬søLi¿RÁª«sÌÁzqsƒ«s ¸R…Vª«s»yLRiª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµj…. FsLiµR…V¿Á[»R½?
„dsLjiµôR…àáVƒ«sV NRPÖÁzqsƒ«s†gS¬s LSª«sßá xqsLi¥¦¦¦LRiª«sVV ÇÁLRiVgRiµR…V. A LSª«sßáV†²R…Li»R½ÉÓÁ ªy†²R…V. @»R½†²R…V xmsLRiª«s
bPª«s˳ÏÁNRPVò†²R…V. aSZNP[ò¸R…VV†²R…V. xqsLRi*®ªs[µyLóRi xmsLjiÇìØ»R½. @Li»R½ªy¬s¬s ª«sµ³j…Li¿RÁVÈÁ xqsVÌÁ˳ÏÁª«sVV NSµR…V.
@LiµR…V¿Á[»R½ ¬sµôR…àáVƒ«sV NRPÖÁzqsª«sÀÁèLji. @»R½†²R…V aSZNP[ò¸R…VV†²R…V. ®ªs[µyLóRi xmsLjiÇìØ»R½, aRPNTPò¹¸…VVNRPä¸R…VV
®ªs[µR…»R½»R½òQ*ª«sVV ¹¸…VVNRPä¸R…VV ry¥¦¦¦¸R…Vùª«sVV LSª«sVVƒ«sNRPV NRPÖÁgji ¼d½LRiª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. Bµj… xqsWORPQ øQ \®ªsVƒ«s
ª«sVLRiøª«sVV. C ®ªs[µR…ª«sVV ¹¸…VVNRPä »R½»R½òQ*®ªs[V„sV ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒ«sõµj…? LSª«sVV¬s ƒ«s²T…zmsLi¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj… LSª«sßáV†²y
aSZNP[ò¸R…VV†²R…V, ®ªs[µR… xmsLi²T…»R½V†²R…V. ªy¬s¸R…VLiµR…Õ³Áª«sWƒ«s ª«sW aRPNTPòNRPVƒ«sõµj…. ®ªs[µR… »R½»R½òQ*ª«sVVƒ«s NRPVƒ«sõµj….
LSª«sVV†²R…WLRiZNP[F¡LiVV ¿RÁLixmsoÈÁNRPV LSª«sßáV†²T…»R½LRi LSORPQxqsVÌÁ ª«sLiÉÓÁªy†²R…V NS†²R…V. ÀÁª«sLRiNRPV LSª«sVV†\®²…ƒ«sƒ«sV
68

LSª«sßáV¬s ®ƒsÈýÁV¿RÁLi|msƒ«sV? xqsLRi* xqsXztísQ ª«sVWÌÁ}¤¦¦¦»R½Vª«sgRiV ú‡Á¥¦¦¦øxqsòQûª«sVV»][ ¿RÁLi|msƒ«sV. »R½NTP䃫s
ú‡Á¥¦¦¦øxqsòQûª«sVVÌÁV xms¬sNTP LSÛÍÁ[µR…V. ®ªs[µR…»R½»R½òQ* ®ªsVÈÁVª«sLiÉÓÁµj…? A ú‡Á¥¦¦¦øxqsòQûª«sVV ª«sLiÉÓÁµj…. Bµj… ¸R…VLi»R½¸R…VV
ƒ¯NRP»R½»R½òQ*ª«sVV. BLiNRP®ƒsLi»][ ¿Áxmsöª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. BNRPä²T…NTP ª«sµR…ÖÁ |msÈíÁVµR…ª«sVV.
ª«sV. »R½ƒ«saRPNTPò»R½*ª«sVVƒ«sVLi ú‡Áµ³yƒ«sª«sVVgRi xqsLiµ³yƒ«sLi‡ÁV† gS„sLi¿RÁV¿][†
µR…ƒ«s}¤¦¦¦»R½V»R½*ª«sVV ®ªs[µR…ª«sVLi®µ…xqs†gRiV ®ªs[µR…Li‡ÁVÍÞ LRix¤¦¦¦xqsù‡ÁV ª«sVW
Ljiò¬sg]ƒ«sõQÉíÓÁµj… µ³R…LRiøª«sVVƒ±s ¬sÌÁVxms \®ªs®µ…[{¤¦¦¦ƒ«sªyNSLRi, LS
ª«sVV¬s ª«sWLki¿RÁV¬s µR…Vª«so*ƒ«sLi®µ…gRi¿RÁV ƒ«sLixmsoƒ±s ÇÜ[µR…ƒ«s»R½*Li‡ÁVgS.
C aRPNTPò»R½ƒ«s úxmsµ³yƒ«s ÌÁORPQß᪫sVVƒ«sV xqsLiµ³yƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. C xqsLRi*xqsXztísQNTP »yƒ«sV }¤¦¦¦»R½Vª«so, C
A}¤¦¦¦»R½V»R½*ª«sVV ®ªs[µR…ª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…Vƒ«sõµj…. NRPƒ«sVNRP »yƒ«sV \®ªs®µ…[z¤¦¦¦ \¹¸…Vƒ«sµj…. \®ªs®µ…[{¤¦¦¦ xqsªyNSLRi. ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò
LiVVµj…¹¸…VVNRP úN]»R½ò ¸R…WNSLRiª«sVVƒ«sV »yÖÁ胫sµj…. ®ªs[µR…Li‡ÁVÍÞ LRix¤¦¦¦xqsùLi‡ÁVc®ªs[µR…Li‡ÁVÌÁ LRix¤¦¦¦xqsùLi‡Á¬s
¸R…VLóRiª«sVV. ¾»½ÌÁV†gRiVÍÜ[ ¬sÈýÁVNRPW²R…ƒ«sVLi²R…Vƒ«sV. C \®ªs®µ…[z¤¦¦¦ A®ªs[µR…LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV ª«sVWLjiò N]ƒ«sõQÉíÓÁµj….
µ³R…LRiøª«sVVƒ«sV ¬sÌÁVxmsgS \®ªs®µ…[z¤¦¦¦ \¹¸…Vƒ«sµj… LSª«sVV†²R…V LSª«sßáV¬s xqsLix¤¦¦¦LjiLi¿RÁVƒ«sV. xqsLix¤¦¦¦LjiLixms†²R…V.
xqsLix¤¦¦¦LjiLiÀÁƒ«s¿][†µR…ƒ«s LiVVxtísQª«sVV ª«sÀÁ胫sÈýÁV xqsLix¤¦¦¦LjiLi¿RÁVƒ«sV. BxmsöV²R…V aRPNTPò NTPxtísQ\®ªsVƒ«sÈýÁV
xqsLix¤¦¦¦LjiLixmsª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsLiµR…VNRPƒ«sgS. ªy†²R…V aSZNP[ò¸R…VV†\®²… »R½ƒ«sNRPV úµ][x¤¦¦¦ª«sVV ¿Á[zqsƒy†²R…V NRPƒ«sVNRP.
@LiµR…V¿Á[»R½ LSª«sVV†²R…V ÀÁƒ«sõªy†²R…VgRi ƒ«sVLi²R…gRi®ƒs[ »R½LRiVªy»R½ ª«sW¸R…VÛÍÁ[²T… ¸R…VgRiVÈÁNRPV ª«sWLki¿RÁV¬s
@ª«sVøªyLRiV LSª«sVV¬s¿Á[»R½ µR…WLSƒ«s xqsª«sVVúµR…ª«sVVÍÜ[ ú»][LiVVLiÀÁƒ«sµj…. LSª«sVNRP´R…ÍÜ[ aRPNTPò¹¸…VVNRPä
ÌÁORPQßá„sV¿RÁèÉÓÁƒ«sVLi²T… ®ªsVVµR…ÌÁV |msÉíÓÁƒ«sµj…. LSª«sßá ª«sµ³R…NRPV. NSLRiß᪫sVV úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS LSª«sVV†²R… ²R…„sNTP†
ËÜ[ª«soÈÁ ®ªsVVµR…ÉÓÁµj…. C xms¬s¹¸…Vª«sLji¿Á[»R½ ÇÁLjigjiLiÀÁƒ«sµj…? ª«sVLi´R…LRi ¿Á[»R½, \ZNPZNP[LiVV¿Á[»R½. ªyµj…µôR…àáV {qsòQûÌÁV
NSª«soƒ«s aRPNTPò ÀÁx¤¦¦¦õª«sVVÌÁV. lLiLi²R…ª«sµj… LSª«sßáV†²R…V {qs»R½®ƒs¼½òN]¬s F¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. µy¬sNTP úxmsµ³yƒ«sNSLRißá
®ªsVª«sLji¿Á[»R½ NRPÖÁöLiÀÁƒ«sµj…? aRPWLRiößáÅÁ¿Á[»R½, A®ªsV¸R…VV {qsòQû gRiƒ«sVNRP aRPNTPò ÀÁx¤¦¦¦õª«sVV. BLiNRP {qs»R½ ¹¸…V¬sõ
¿Á[zqsƒ«sµj…? @LiµR…VLRi¬s¹¸…[V "{qs»R½¸R…W? ¿RÁLji»R½Li ª«sVx¤¦¦¦»`½' @¬sƒy†²R…V.
69

D. LSª«sVV†®²… ÌÁLiNRPLSª«sÌÁ¸R…VV LSª«sßáV ®ƒs[ª«sVLiVVƒ«sƒ±s ª«sµ³j…Lixmsƒ_
LSª«sVV†®²… „sxtñsvª«sLi¿RÁV ª«sVµj…LSª«sßáV† ®²…Li»R½¸R…VV ®ƒs[LRi*gSª«sÛÍÁƒ±s
LSª«sVV†®²… LiVW ÇÁgRi»R½Vòƒ«sNRPV LRiORPQNRPV†²R…ƒ«sõµj… xqslLi[*®ªs[»R½òQX»y
$ª«sV¥¦¦¦¬ds¸R…V xqs»R½ùª«sVLiVV ¿ÁÌýÁª«sÛÍÁƒ±s ú¼½gRiVß᪫sVVøÌÁLiµR…Vƒ«sƒ±s
INRPryLji {qs»R½ LSª«sßáV¬s»][ ƒ«sƒ«sõµj…. "®ƒs[ƒ«sV ¬sƒ«sVõ aRPzmsLi¿RÁƒ«sV, LSª«sVV¬s ¸R…Vƒ«sVª«sV¼½ ÛÍÁ[µR…VgRiƒ«sVNRP'. @ƒ«sgS
{qs»R½ aRPzmsLi¿RÁ†gRiÌÁµR…V. A®ªsV aRPzmsLiÀÁƒ«s¿][ LSª«sßáV†²R…V ‡ÁW²T…µR…¸R…VgRiVƒ«sV. x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½V†²R…V {qs»R½ƒ«sV
‡ÁVÇØÌÁ„dsV†µR… ®ƒsNTPäLi¿RÁVN]¬s NTPztsQäLiµ³R…NRPV ¼d½zqsN]ƒ«sF¡¹¸…VµR…ƒ«s®ƒsƒ«sV. A®ªsVLSƒ«sƒ«sõµj…. x¤¦¦¦ƒ«sVª«sV LSª«sßáV¬s
xqsLix¤¦¦¦LjiLi»R½Vƒ«sƒyõ†²R…V. A®ªsV ª«sÌÁµR…ƒ«sõµj…. @ƒ«sgS LSª«sVV†²R…V ÌÁLiNRPNRPV LSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßáV¬s
ª«sµ³j…Li¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsLiµR…VNRPV? LSª«sßáVƒ«sNRPV LSª«sVV†²R…Vª«sV¥¦¦¦ „sxtñsvª«s¬s ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V. ¾»½ÖÁzqsƒ«s ƒ«s»R½†²R…V
ÛÍÁNRPä¿Á[¸R…VVÈÁ ÛÍÁ[µR…V. LSª«sßáVƒ«s NSxqsLigRi¼½ ¾»½ÖÁ¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sVV†®²…[ LiVWÇÁgRi»R½Vòƒ«sNRPV LRiORPQNRPV†²R…V.
@µj…¹¸…[V @LiµR…àáV ®ªs[»R½òÌÁV ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«sª«sÌÁzqsƒ«s xqs»R½ùª«sVV. ®ªsVVÈíÁ®ªsVVµR…ÉÓÁ ú¼½gRiVßá „s˳ØgRiª«sVVÍÜ[
xqs»R½*LRiÇÁxqsò®ªsWgRiVßá „s˳ØgRiª«sVVÍÜ[ ªyLRiV ª«sVVª«so*LRiV ¬dsLRiV ª«sVVª«so*LRiVgS ®ƒs[LRiö²T…Lji. „sxtñsvª«so
zqós¼½NSLRiNRPV†²R…VgS gRiVß᪫sVVÌÁ xmsLixmsNRPª«sVV¿Á[»R½ ¬sLñRiLiVVLixms‡Á²T…ƒy†²R…V. INRP ®ªs[ÎÏÁ »y»yäÖÁNRPª«sVVgS ®ƒsª«s†²][
\®ªsNRPVLihRiª«sVV „dsV†µR…NTP µR…Li®²…¼½ò F¡ª«soÈÁ, „sxtñsvª«s¿RÁèÉÓÁƒ«sVLi²T… FyàÓáF¡ª«soÈÁ ÇÁLRiVgRiª«s¿RÁV胫sV.
ú‡Áx¤¦¦¦øLiVVÀÁ胫s ª«sLRiª«sVVÌÁ¿Á[»R½ bPª«so¬s ¸R…Vƒ«sVúgRix¤¦¦¦ª«sVV¿Á[»R½ ªy†²R…ÈýÁV ¿Á[¸R…Vª«s¿RÁV胫sV. @µj…
»y»yäÖÁNRPª«sVV ú‡Áx¤¦¦¦ø„sxtñsvª«sV}¤¦¦¦aRP*LRiVÌÁV ª«sVVgæRiVLRiV ƒ¯NRPäÉÓÁ¹¸…[V. ªyL]NRPLji ª«sWÈÁ ƒ¯NRPLRiV FyÖÁLi»R½VLRiV.
ú‡Áx¤¦¦¦øLiVVÀÁ胫s ª«sLRiª«sVVÌÁLiµR…ÖÁ ª«sVLSùµR…¿Á[»R½ ƒyLSORPQxqsVƒ«sNRPV ª«sV¥¦¦¦„sxtñsvª«so NRP¬szmsLi¿RÁ²R…V. @µj…
FyLjiF¡ª«soÈÁ¸R…V¬s ªy†²R…ƒ«sVN]ƒ«sVƒ«sV LSª«sßáV†²R…V »R½ƒ«sNRPV ¿yª«soÛÍÁ[NRPVLi²R… ú‡Áx¤¦¦¦øª«sµôR… ª«sLRiª«sVVÌÁV F~Li®µ…ƒ«sV.
ªy¬s ‡ÁVµôðj…¬s ú‡Áx¤¦¦¦øNRP|msöƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ ªy²R…V ¸R…VORPQLSORPQxqs NTPƒ«sõLSµR…VÌÁª«sÌÁƒ«s »R½ƒ«sNRPV ¿yª«so ÛÍÁ[NRPVLi²R…
N][Lji ƒ«sLRiªyƒ«sLRiVÌÁ ƒ«sLiµR…VÍÜ[ NRPÌÁxmsÛÍÁ[µR…V. FsLiµR…VNRPV NRPÌÁxmsÛÍÁ[µR…V. ú‡Áx¤¦¦¦ø ªy¬s ‡ÁVµôðj…¬s NRPzmsö®ªs[|qsƒ«sV.
@LiµR…V¿Á[»R½ „sxtñsvª«so LSª«sßáV¬s N]àáNRPV ƒ«sLRiV†\®²… ÇÁ¬søLixmsª«sÌÁzqs ª«s¿Á胫sV. C LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV LSª«sßáVƒ«sNRPV
¾»½ÖÁ¸R…VµR…V ªy¬sN]NRP xqsLi®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV, INRP AaRP, B„s lLiLi²R…Vƒ«sV NRPÖÁzqs¸R…VVƒ«sõ„s. LSª«sVV†²R…V „sxtñsvƒyNS†µy?
Bµj… xqsLi®µ…[x¤¦¦¦ª«sVV. LSª«sVV†²R…V „sxtñsv\®ªsƒ«s¿][ {qs»R½ ÌÁOTPQ ø. aRPNTPò ¹¸…VVNRPä ¸R…VLiaRP A ÌÁOTPQ ø¬s „ds†²R…V
70

úgRiz¤¦¦¦LiÀÁƒ«s¿][ LSª«sVV†²R…V „sxtñsvª«soNS†²R…V. LSª«sVV¬s „sxtñsv»R½*ª«sVV F¡ª«soƒ«sV @xmsöV²R…V »yƒ«sV ª«sV¥¦¦¦
„sxtñsvª«sgRiVƒ«sV Bµj… ªy¬s N][LjiNRP. ú‡Áx¤¦¦¦ø ú‡Áx¤¦¦¦ø¹¸…[V. »yƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…VgRiVÈÁNRPV „dsÌÁVÛÍÁ[µR…V. bPª«so²R…V bPª«so®²…[.
A¸R…Vƒ«s ª«sV¥¦¦¦®µ…[ª«so†²R…V „sVgjiÖÁƒ«sµj… „sxtñsvª«so. »yƒy„sxtñsv®ªsLiµR…VNRPV NSLSµR…V? LSª«sVV†²R…V „sxtñsv\®ªsƒ«s¿][
{qs»R½ÌÁOTPQ ø NRPµy! A ÌÁOTPQ ø¬s »yƒ«sV ª«saRPª«sVV ¿Á[zqsN]ƒ«sõ¿][ LSª«sVV†²R…VgRi „sVgjiÖÁF¡ª«soƒ«sV. »yƒ«sV ª«sV¥¦¦¦
„sxtñsvª«sgRiVƒ«sV. C xqsLigRi¼½ {qs»R½NRPV, ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ LSª«sVV†®²…[ ÌÁLiNRPNRPV LSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßáV¬s
ª«sµ³j…Li¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sVV†²R…V ª«sV¥¦¦¦„sxtñsvª«s¬s ªy¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò¸R…VV
®ªs[µR…»R½»R½òQ*ª«sVV\®ƒsƒ«s {qs»R½¹¸…VVNRPä xmsÈíÁVµR…ÌÁ LiVVµj….
¿RÁLi. ª«sVVgRiVLRigRiV xmspLRiVxtsvÍÞ xqs»R½VÌÁV ª«sVVgæRiVLRiV, NSµ]NRPª«sLiµR…ª«sVLiµj… LiVW
ÇÁgRi¼½ ¬sLRiLi»R½ª«sVVƒ±s ƒ«s²R…Vxmsrygjiƒ«s LRiORPQßá ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒ«sõ®ªs[
µR…gRiª«sVgRiV xqs»R½ùª«sVVƒ±s ¿ÁàáVxms†µy†‡ÁgRi†‡ÁW¬sƒ«s LSORPQryµ³R…ª«sVVƒ±s
‡ÁgRi†g]¬s }¤¦¦¦»R½Vª«soÍÞ »R½ƒ«sµj… ry*„sVµj… ®ªs[àáVgRi\®ƒsª«sµ³j…Lixmsƒ_
ú¼½gRiVßØ»R½øNRP\®ªsVƒ«s xqsXztísQú¼½ª«sVWLSòQù»R½øNRP }¤¦¦¦»R½V\®ªs ƒ«s²R…¿RÁV¿RÁVƒ«sõµj…. Bµj… ®ªs[µR…ª«sVVƒ«sLiµR…ÖÁ LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV.
LSª«sßáV†²R…V »yƒ«sV ®ªs[µR…xmsLi²T…»R½V†\®²… bPª«s˳ÏÁNRPVò†Q\®²… aSZNP[ò¸R…VV†\®²… LiVW®ªs[µR…LRix¤¦¦¦xqsùª«sVVƒ«sV ª«sWLRiögRiÌÁƒ«sƒ«sV
N]ƒyõ†²R…V. C xqs»R½ùª«sVVƒ«sV ¿ÁàáVxmsgRiÌÁƒ«sƒ«sVN]ƒyõ²R…V.@ÉíÓÁªy¬s¬s ª«sµ³j…Li¿RÁVÈÁ gRiVßáú»R½¸R…W¼d½»R½\®ªsVƒ«s aRPNTPò
¹¸…VVNRPä ªyLi¿³RÁ. A LSª«sßáV¬s LSª«sVV†²R…V ®µ…[ª«s»R½ÌÁ Ëص³R… »]ÌÁgjiLi¿RÁVÈÁNRPV†ÇÁLixmsoƒ«sV. BµôR…àÓá }¤¦¦¦»R½Vª«soÌÁV
®ªs[àáV®ªs[âàá[. LSª«sßáV¬s LSª«sVV¬s¿Á[»R½ ¿RÁLizmsLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. aRPNTPò »yƒ«sV ¿RÁLixmsgRiÌÁµR…V. LSª«sßáV†²R…V
„sxtñsvª«soƒ«sV NSµR…ƒ«sV¿RÁVƒyõ†²R…V NRPµy! „sxtñsvª«so ¹¸…VVNRPä ¸R…Vª«s»yLRi\®ªsVƒ«s LSª«sVV¬s¿Á[»R½
¿RÁLizmsLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. C úª«s»R½ª«sVV aRPNTPòµj… NSµR…V. ®ªs[µyLóRigRi»R½\®ªsVƒ«s ª«sV¥¦¦¦®µ…[„sµj…. ®ªs[µR…»R½»yòQ*NRPX¼½\¹¸…Vƒ«s
\®ªs®µ…[z¤¦¦¦µj…. ®ªs[µR…µ³R…LRiø róyxmsƒ«s ªy LSLRiVgRiVLjiµj…¸R…VV. C®ªsV ¸R…WLRiVgRiVLjiÍÜ[ ÛÍÁ[µR…V. NS¬s »yƒ«sV ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò
xqs*LRiWzmsßÓá. @LiµR…V¿Á[»R½ LSª«sW¸R…Vß᪫sVV. B„s ¸R…V¬sõ¸R…VV xqsWORPQ øxqsWORPQ øª«sVV\ÛÍÁƒ«s LRix¤¦¦¦xqsùª«sVVÌÁV.
NRP´R…¹¸…VVNRPä ƒ«s²R…NRPƒ«sV ‡ÁÉíÓÁ NRP´R…ÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ ¸R…VLiaRPª«sVVÌÁƒ«sV ‡ÁÉíÓÁ úgRiz¤¦¦¦Li¿RÁµR…gjiƒ«s„s ª«sWú»R½®ªs[V. xqósWÌÁª«sVVgS
ƒ«sLiµR…LiµR…Vƒ«sõ„s. µy¬s¹¸…VVNRPä xqsWORPQ øª«sVVÌÁV LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sLiµR…V NRP´R…ÍÜ[, NRP´R…¿Á|msö²T… bPÌÁöª«sVVÍÜ[,
71

ªyLjiªyLji ª«sWÈÁÌÁÍÜ[ ªyÖdÁøNTP ¿yÌÁ LRix¤¦¦¦xqsùª«sVVgRi µyÀÁ¸R…VVLiÀÁƒy†²R…V. NRP´R… ®ªs[àáV. µy¬s¸R…VLiµR…V
LRi„sVLi¿RÁVÈÁ ®ªs[àáV. ˳ÏÁNTPò ®ªs[àáV, xqsWORPQ øQ \®ªsVƒ«s»R½»R½òQ*ª«sVV ®ƒsàáVLigRiVÈÁ ®ªs[àáV. C LSª«sßáV¬s bPORPQ
¿Á[¸R…VNRPF¡LiVVƒ«s®ƒs[„sV?
D. A®ªsVLiVV ¬s»R½ùQ\®ªsVƒ«s LiVV¼½¥¦¦¦LóRiª«sVV ¬sÌÁö†gRi†µyƒ«sV, ®µ…[ª«s»y
µ³yª«sVª«sVV Ëت«sVV†µk…LRiögRiƒ«sV µyƒ«sVƒ«sV, ®ƒsÈíÁVÌÁ\®ƒsƒ«s† gS¬s®ªs[
LSª«sVV†²R…V ÌÁLiNRPLSª«sÌÁ¸R…VV, LSª«sßáV†ÇÁLixmsƒ«sV, ÇÁLizms Ç؃«sNUP
LSª«sVV†²R…V NSª«sÛÍÁƒ±s ª«sVàÓá¸R…VV LSª«sßáV bPORPQ¸R…VV aSaRP*»R½Li‡ÁVgSƒ±s
C xmsµR…ùª«sVVÍÜ[¬s ®ªsVVµR…ÉÓÁ ¿RÁLRiß᪫sVVÍÜ[¬s »yƒ«sV {qs»R½ lLiLi²R…ª«s ¿RÁLRiß᪫sVVÍÜ[¬s »yƒ«sVƒ«sVc LSª«sVV†²R…V,
B¼½¥¦¦¦LóRiª«sVVc(B¼½x¤¦¦¦+@LóRiª«sVV) B¼½x¤¦¦¦ @ƒ«sgS H¼½x¤¦¦¦ùª«sVV. Bµj… @ª«sù¸R…Vª«sVV. H¼½x¤¦¦¦ùª«sVƒ«sgS
FyLRiLixmsLRiùª«sVVgS ƒ«sVxms®µ…[bPLixms†‡Á²R…V ƒ«sLóRiª«sV¬s ˳ت«sª«sVV. FyLRiLixmsLRiùª«sVƒ«sgS xqsXuíyùµj…ƒ«sVLi²T…
NRPÍØöµR…VÌÁƒ«sVLi²T… ®ªsVVµR…ÖÁµj…¸R…V¬s ¾»½ÖÁ¸R…VLS¬s xqsª«sV¸R…Vª«sVVƒ«sLi²T… gRiVßáú»R½¸R…V „s˳ØgRiª«sVV
ÇÁLjigjiƒ«sƒyÉÓÁƒ«sVLi²T… INRPxmsöV²R…V ÇÁLjigjiƒ«sµR…¬s ª«sVƒ«sª«sVƒ«sVN]LiµR…Vª«sVV. ¬s»R½ùª«sVVÇÁLRiVgRiV¿RÁV®ƒs[¸R…VVƒ«sõµj…. µy¬s
ÌÁORPQßá ª«sVµj….ª«sWƒ«sª«so¬s Çì؃«sª«sVVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ „sxtsQ¸R…Vª«sVVÌÁNRPV ƒyµR…ùLi»R½ª«sVVÌÁVƒ«sõ„s. „ds†²R…V ¿RÁW¿RÁV¿RÁVƒ«sõ
ª«sxqsVòª«soÌÁ¹¸…VVNRPä ¸R…WµR…ùLi»R½ª«sVVÌÁ¹¸…VVNRPä NRPÖÁø¸R…Vƒ«sV µ][xtsQª«sVV¿Á[»R½gRixmsö†‡Á²T…ƒ«s „ds¬s ‡ÁVµôðj… µR…VxtísQ\®ªsV
ª«sÉíÓÁÍÝNTPNRP\®ªsV ¸R…VÌÁöQ\®ªsV AµR…ùLi»R½ª«sVVÌÁV ÛÍÁ[¬s ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRiª«sVV, ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V, aRPNTPò, ú¼½gRiVß᪫sVVÌÁV
®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ªy¬sNTP NRPW²R… ®ªsVVµR…ÌÁV ÀÁª«sÎÏÁ§þƒ«sõ„s¬s ˳؄sLiÀÁ ®ªsµj…NTP @Çì؃«sª«sVV¿Á[»R½ zqsµôðyLi»R½ª«sVVÌÁV
¿Á[¸R…VVƒ«sV. Bµj… |msµôR…µ][xtsQª«sVV ª«sWƒ«sª«so¬s @ÌÁö‡ÁVµôðj…ÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj….
B¼½x¤¦¦¦cH¼½x¤¦¦¦ùª«sVVcµy¬s ¸R…VLóRiª«sVVƒ«sV ¬sÌÁVxmsgS Ç؃«sNTP, ®µ…[ª«s»yµ³yª«sVª«sVV xqs*LæRiª«sVV. Ëت«sVVc˳صR….
µy¬s¬s ¼d½LRiVèÈÁNRPV LSª«sVV†²R…V ®µ…[¬s\ZNPƒ«s®ƒs[„sV? LSª«sVV†²R…V ÌÁLiNRPNRPV LSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßáV¬s
¿RÁLixmsª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsLiµR…VNRPV? INRPÉÓÁ »yƒ«sV Ç؃«sNUP LSª«sVV†²R…gRiVÈÁNRPV. ÇÁƒ«sNRPV¬s NRPWgRiVLRiV Ç؃«sNTP. A¸R…Vƒ«s
ú‡Áx¤¦¦¦ø®ªs[»R½ò. NRPƒ«sVNRP ¬s¿RÁèÈÁ LSª«sVV†²R…V ú‡Áx¤¦¦¦øxmsµyLóRi Çìجsxqsz¤¦¦¦»R½V†²R…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. Ç؃«sNUP LSª«sVV†²R…ƒ«sgS
72

ƒ«sLóRi„sVµj…. ª«sVàÓá lLiLi²R…ª«sµj… LiVW LSª«sßáV¬s bPORPQ aSaRP*»R½ª«sVVgS ƒ«sVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. FsLi»R½ aSaRP*»R½ª«sVƒ«sgS
LSª«sß᪫sµ³R… ÇÁLjigji ª«sVW†²R…V ¸R…VVgRiª«sVV\ÛÍÁƒ«sµj…. ª«sVàáÌÁ LSª«sßáV¬s ª«sLiÉÓÁ ªy†²R…V xmsoÈíÁÛÍÁ[µR…V. xmsoÈíÁ†²R…V.
»yƒ«sV\®ªsNRPVLihSµ³j…xms¼½¬s NSª«sÛÍÁƒ«s¬s ¹¸…Vª«s*†²R…V ƒ«sƒ«sVN]ƒ«s²R…V aSaRP*»R½ª«sVVc¬s»R½ùª«sVV. ¬sÇجsNTP aSaRP*¼½NRPª«sVV.
@¬sƒ«s LRiWxmsª«sVVLi²R…ª«sÛÍÁ. NS¬s aSaRP*»R½ª«sVƒ«sõ aRP‡ôÁª«sVV xqsLRi*NRPª«soÌÁV ƒ«sVxms¹¸…WgjiLi¿RÁV¿RÁVƒyõLRiV. Bµj…
úxms¹¸…WgRi ryµ³R…Vª«so.

73

LRixmnsVVLSª«sVV†²
VV†²R…V
D. ®µ…[aRPª«sVV NSÌÁª«sVVƒ±s ª«sVVµj…Lji ¾»½ÀÁ胫s ¸R…WxmsµR…gS†gRi\®ƒsƒ«s ƒy
®ªs[aRPª«sVVF~Liµj… ¸R…Vxmïso »R½ƒ«s „sxtñsQ*ª«s»yLRi»R½ ®ƒsLiÀÁ ¹¸…[V¿Á²R…Vƒ±s
®µ…[aRPª«sVV NSÌÁª«sVVLi µR…ƒ«sNRPV†®µ…[NRPVª«s ÍÜ[NRPVª«sgS†gRi\®ƒsƒ«s xqs
LS*aRPÌÁV ª«sW¬s ª«sÉíÓÁ LRixmnsVVLSª«sVV†²R…VgS† ÇÁLjiLiVVLi¿RÁV¿RÁVLi®²…²R…Vƒ±s
®µ…[aRPª«sVV NSÌÁª«sVV ˳ÏÁgRiª«s»R½=Q*LRiWxmsª«sVVÌÁV. NS¬s, ª«s*ª«s¥¦¦¦LRiµR…aRPÍÜ[ Õ³Áƒ«sõª«sVVÌÁV, xqsLixmnsVÈÁƒ«s µR…aRPÍÜ[
ªy¬s¸R…VLiµR…V \®µ…ª«sª«sVVƒyõ²R…V. ª«sÉíÓÁ \®µ…ª«sª«sVVgS ƒ«sWLRiNRPVLi²T…ƒ«s¿][ ƒ«sxtísQª«sVVÛÍÁ[µR…V. @ƒyµj…ƒ«sVLi²T…
®ªs[µR…ª«sVVÌÁV aSxqsòQûª«sVVÌÁV, NRPLRiøÌÁV, DFyxqsƒ«sÌÁV ¬ds ®µ…[aRPNSÌÁ xmsLRizqós»R½VÍÜ[ƒ«sVƒ«sõËص³R…ÌÁƒ«sV ª«sùQQNTPòNTP
»R½gæjiLi¿RÁVÈÁZNP[LRiö²T…ƒ«s„s. N]¬sõ Ëص³R…ÌÁV ª«sùQQNTPò¹¸…VVNRPä aRPNTPòNTP „sVLiÀÁF¡ª«soƒ«sV. LSª«sßáV†²R…V ª«sùQQNTPò¹¸…[V NS¬s,
¹¸…VÉíÓÁ ª«sùQQNTPò? INRP ÌÁORPQª«sVLiµj… ª«sùNRPVòÌÁ¹¸…VVNRPä NRPLRiøÌÁƒ«sV xqs*ÌÁöxqsVÅÁª«sVVÌÁNRPV »R½ƒ«s¿Á[¼½ÍÜ[ |msÈíÁVN]ƒ«sõ
ª«sùQQNTPò. ªy¬s »R½xmsxqsV= ªy¬s ª«sLRiª«sVVÌÁV ªy¬s aRPNTPò @ÉíÓÁ„s. @NRPä²R… ª«sV¥¦¦¦xmsLRi*»R½ª«sVV, BNRPä²R…ÍÜ[¸R…V,
@NRPä²R… ª«sV¥¦¦¦µ³R…ƒ«sª«sLi»R½V²R…V, LiVVNRPä²R… ƒyÌÁVgRiV ú®ªs[ÎýÏÁ§ƒ«sV ÍÜ[¬sNTP F¡ª«s¬sªy†²R…V, @NRPä²R… xmsµj…ª«sVLiµj…
‡ÁÌÁª«sVV NRPÌÁªy†²R…V, BNRPä²R… INRP @LRi÷éƒyNSLji. CLki¼½gS xqsXztísQ ª«sù»R½ùxqsòQ\®ªsV ®µ…[aRPNSÌÁª«sVVÌÁV
ƒ«s²R…V¿RÁV¿RÁVƒ«sõ„s. BLiµR…VÍÜ[ ƒ«sWÉÓÁNTP »]Li‡Áµj…FyÎÏÁ§þ \®µ…ª«sª«sVV¿Á[zqsƒ«sµR…ƒ«sª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A\®µ…ª«sª«sVV®ƒs[ ª«sVƒ«s
ª«sVVFyzqsLiÀÁƒ«s¿][ N]Li»R½ ¹¸…VgRiVÎÏÁ§þ µj…gRiVÎÏÁ§þ ª«sWƒ«sVƒ«sV Bµj… ®ªs[µR… ª«sV»R½ª«sVVƒ«sNRPV ®ªsƒ«sVNRPƒ«sVƒ«sõ
LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV, C ª«sV»R½ª«sVV}msLRiV z¤¦¦¦LiµR…W ª«sV»R½ª«sVVNSµR…V, xqsƒy»R½ƒ«s ª«sV»R½ª«sVV NSµR…V, \®ªsµj…NRP ª«sV»R½ª«sVV
NSµR…V, µk…¬s ¬sÇÁ\®ªsVƒ«s }msLRiV DFyxqsƒy ª«sV»R½ª«sVV. ª«sùQQNTPògRi»R½\®ªsVƒ«s ¸R…VVFyxqsƒ«s NRP¼d½»R½\®ªsVƒ«sxmsöV²R…V
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V »y®ƒs[ ¹¸…VVNRPLRiWxmsª«sVVƒ«sV »yÖÁ誫s¿RÁV胫sV. A ¹¸…VgRiV²R…V µj…gRiV²R…VÌÁV xqsLôji »R½ƒ«s µyLji¬s
»yƒ«sV®ªsÎÏÁ§þƒ«sV. C ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…ƒ«sõ ªyLjiÍÜ[ „sxtñsvª«sƒ«sõ ¸R…W¸R…Vƒ«sNRPV ¬ds ª«sWLRiVöÌÁV xmsÉíÓÁƒ«s„s.
Ëص³R…ù»R½ A¸R…Vƒ«sµj… @LiµR…V¿Á[ LSª«sVV†\®²… ¸R…Vª«s»R½LjiLi¿Áƒ«sV. ÛÍÁ[ƒ«sxmsöV²R…V ª«sÉíÓÁ LRixmnsVVLSª«sVV†²R…V. LRixmnsVV
ª«sLiaRPª«sVVƒ«sLiµR…V xmsoÉíÓÁƒ«s LSª«sVV†²R…V. xmspLRi*LSÇÁÙÌÁVƒyõLRiV. µj…ÖdÁxmso†²R…V, @ÇÁÙ†²R…V BLiZNPª«sL][ ¹¸…Vª«sL][!
74

µR…aRPLRi´R… LSª«sVV†²R…ƒ«sVÈÁ ¹¸…VLiµR…VÌÁNRPV? FsLiµR…VÌÁN][ ¿Áxmsö†‡Á²T…ƒ«sµj…. LRixmnsVVLSª«sVV†²R…¬s NRPW²R…
¸R…Vƒ«sV¿RÁVƒyõLRiV NRPµR…. BxmsöV²R…µj… ¹¸…VLiµR…VN][ ¿Áxmsö†‡Á²R…V¿RÁVƒ«sõµj….
ª«sV. »R½ƒ«sª«sVV»yò»R½ LRixmnsVVLi²R…V µ³k…úxmsaRP„sV»y»R½øƒ±s aSLi»R½NSª«sVVLi²R…V N][
LRi¬s ÖdÁÌÁƒ±s ª«sVµj…®ªs[†²][ N][lLi »R½ƒ«s ˳ØLRiùƒ±s ªy¬sNTPƒ±s µyƒ«s„sV
¿Á胫sV »yƒ¯[¬sÇÁ˳ØLRiù ƒ¯NRP䆲R…V x¤¦¦¦LjiLi¿Áƒ«sV g]Li¿RÁV¿RÁƒ«sõQÉíÓÁ ªy
¬s¬s ¬sLRiWøÌÁª«sVV gS†gRi ªy¬sNRPVµR…VLRiV£qs ®ƒs[àØ ª«sµ³R…LiÛÇÁ[|qs†ËÜ[
Bµj… LSª«sVVƒ«sNRPV LRixmnsVV LSÇÁÙƒ«sNRPV Û˳Á[µR…ª«sVV. C NRP´R…ÍÜ[NRPª«sVV ƒ«sLiµR…Vƒ«sõµj…. INRPxmsöV²R…V LSª«sVVƒ«sNRPV†
g][xmsª«sVV ª«sÀÁ胫sµR…ÈÁ. ®ƒs[¬sLi»R½ ª«sV¥¦¦¦NSLRiùª«sVVƒ«sV ¿Á[zqs¼½¬s. LSª«sßá ª«sµ³R… ¿Á[zqs¼½¬s. LSª«sV ª«sLiaRPª«sVƒ«sLRiV.
LRixmnsVVª«sLiaRP ª«sVLiµR…VLRiV @¬s ¸R…Vƒ«sVN]¬s ª«szqsxtîsvÌÁ»][ ¬ds ª«sWÌÁ ¸R…V®ƒsƒ«s†ÈÁ. ª«szqsxtîsv†²R…V LSª«sVV¬s»][†
ÛÇÁ|msöƒ«s†ÈÁ. A LRixmnsVV ª«sV¥¦¦¦LSÇÁ٠˳ØLRiù ®ƒsª«s†²][ ú}ms„sVLi¿Áƒ«sV. A¸R…Vƒ«s »R½ƒ«s˳ØLRiù ƒy»R½¬s NTPÀÁè
®ªs[|qsƒ«sV. ¬ds®ªs[„sV ¿Á[zqs¼½„s? ¬ds ˳ØLRiù ®ƒsª«s†²][ ¹¸…V»R½VòNRP F¡†gS ªy¬s¬s NRPWNRPÉÓÁ ®ªs[ÎÏÁþ»][ |msÌýÁgjiLiÀÁ¼½„s.
A¸R…Vƒ«s ¹¸…VÉíÓÁªy†²R…V. ¬ds®ªsÉíÓÁ ªy†²R…ª«so. Bµj… LRixmnsVV ª«sLiaRPª«sW, LSª«sV ª«sLiaRPª«sW? LSª«sVV†²R…LóRiª«sVV
¿Á[zqsN]¬s ¸R…VWLRiNRPVLi®²…ƒ«sV.
D. @Li»R½ÉÓÁ aSLi»R½bdPÌÁV†²R…»R½²_ÈÁ ÇÁƒ«sVÍÞ LRixmnsVVª«sLiaRP ª«sVLiµR…V Lki
LiVVLi»R½ÉÓÁ úN][µ³j… »yƒ«sV µ³R…LRi®ƒsª«s*²R…V ¿ÁxmsöVƒ«sV LSª«sVª«sLiaRPª«sVLi
ÀÁLi»R½gRi ƒ«sLi»R½gS NRPÌÁVgRi¬sµR…àÓá Û˳Á[µR…ª«sV »yƒ«sV ¿RÁW²R… ÍÜ[
NSLi»R½NRPV† ²y¸R…Vƒ¯[x¤¦¦¦XµR…¸R…V ª«sVLi»R½¸R…VV ®ªsV»R½ò¬s ®ªsƒ«sõª«sVVµôR…\¹¸…V
A LRixmnsVVª«so ®µ…[aRPNSÍؼd½»R½V²R…V NSª«sVª«sVVƒ«sV ÇÁLiVVLiÀÁƒ«s ªy²R…V. xmsLRiª«sV „sLSgji. C LSª«sVV†²][¿RÁLi²R…
aSxqsƒ«sV†²R…Vc\®µ…»R½VùÌÁƒ«sV xqsLix¤¦¦¦LjiLi¿Á²T… ªy†²R…V. A¸R…Vƒ«s xqs*LRiWxms®ªs[V ¸R…VÉíÓÁµj…. A¸R…Vƒ«s ¸R…Vª«s»yLRi®ªs[V
¸R…VÉíÓÁµj….
75

D. LSª«sVV¬s ÍÜ[xmsÌÁƒ±s ª«sVVgRiVLRiVLSª«sVVÌÁV »][¿RÁV¿RÁVƒ«sVLiúµR…V ®ªs[ÌÁVöÌÁƒ±s
Ëت«sVVÌÁV|msÈíÁV LRiNRPäxqsV¬s ‡ÁÉíÓÁ ª«sµ³j…Lixms†gRi „sxtñsvª«sVWLjiò ¸R…°
LSª«sVV†²R…V, Ç؃«sNUP xqsª«sV¸R…VLRiORPQ ª«sz¤¦¦¦Li¿Á²T… ®ªs[µR…ª«sVWLjiò ¸R…°
LSª«sVV†²R…¹¸…Wµ³R…ùLSÇÁÙ, LRixmnsVVLSª«sVV†²R…V xmsLiNTPòLRi´y»R½øÇØ»R½V†\®²…
LSª«sVV†²R…V ª«sVVª«so*LRiVgS NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. ¿RÁLjiLi¿RÁVƒ«sV. LSª«sßá xqsLi¥¦¦¦LRiª«sVV ¿Á[zqsƒ«s LSª«sVV†²R…V ®ªs[àáV,
A¸R…Vƒ«s „sxtñsvª«so¹¸…VVNRPä @ª«s»yLRiª«sVV. ®ªs[µy»R½øQ\¹¸…Vƒ«s Ç؃«sNUPxms¼½\¹¸…Vƒ«s LSª«sVV†²R…V ®ªs[àáV. B»R½†²R…V
®ªs[µR…»R½»R½òQ* xqsLiLRiORPQßᆠÛÇÁ[|qs²T…ªy†²R…V. Ç؃«sNTP ƒ«sƒ«sVxqsLjiLi¿Á²T… ªy†²R…V. ª«sVW†²R…ª«sªy†²R…V LRixmnsVVLSª«sVV†²R…V.
A¸R…Vƒ«s @¹¸…Wµ³R…ù LSÇÁÙ, µR…aRPLRi´R… ª«sV¥¦¦¦LSÇÁÙ NRPVª«sWLRiV†²R…V. @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V »R½ƒ«s¸R…Vª«s»yLRi NSLRiùQ\®ªsVƒ«s
LSª«sß᪫sµ³R…\®ªsVF¡LiVVƒ«s »R½LRiVªy»R½ xmsµj…®ªs[ÛÍÁ[Li²ýR…V ú‡Á¼½NTP LSÇÁùª«sVVƒ«sV FyÖÁLi¿Áƒ«sV.
aS. INRPäzmïsµôR…àÓá ÌÁORPQßáLi‡ÁVÌÁNRPV xqsLi¹¸…WgRiLi‡ÁV NRP¬söLi¿RÁV ®ªs[
àãÜ[NRPä xmïspLRiNRP ®ªsWORPQµy»R½ ¸R…Vƒ«sgS ƒ¯FyöLRiV, ƒ¯NRPäxmïso »yƒ±s
ÇÁNRP䃱s ®ªs[¬sN] aSxms¬sxtsQäQX¼½NTP\®ƒs ÇÁ¬søLiÀÁƒ«sÈýÁVLi²R…V »y
ƒ¯NRPä|mïsLiÀÁ¬s ª«sÉíÓÁ ª«sWƒ«sª«so†²R…VgS ƒ«sVLi²R…Vƒ±s xqsµyµR…VMÐÁ\¹¸…V
LSª«sßá ª«sµ³R…, {qs»yxqsª«sV¸R…V LRiORPQßá lLiLi²R…V ƒ¯NRPÉÓÁgS†gRi¬söLi¿RÁVƒ«sV. ª«sVàÓá ÇÁÉظR…VVª«so, aRP‡ÁLji,
gRiVx¤¦¦¦§†²R…V,„sÕ³dÁxtsQßáV²R…V ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ªyLji „sxtsQ¸R…Vª«sVVƒ«sV ¿RÁWÀÁƒ«s¿][ ®ªsWORPQ µy»R½\¹¸…Vƒ«s
xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV†²R…VgRi NRP¬söLi¿RÁVƒ«sV. @x¤¦¦¦ÌÁù, NRP‡ÁLiµ³R…V†²R…V, „sLSµ³R…V†²R…V ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ªyLji¬s ¿RÁWÀÁƒ«s¿][ ªyLji
aSxms ¬sxtsQäQX¼½\ZNP xmsoÉíÓÁ ƒy†²y ¸R…V¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. ª«sVàÓáLiN]NRPäxmsöV²R…V ª«sÉíÓÁ ª«sWƒ«sª«so²R…VgS NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV.
{qs»R½ ®ƒsª«s†²][ ¹¸…V»R½VòN]¬s F¡LiVVƒy†²R…¬s ¹¸…[V²R…VèÈÁ, ¹¸…Vª«s¬s LiVVLiÈÁƒ¯[ ¹¸…VVNRP ¹¸…[V†²yµj… ¸R…VVƒ«sõµR…¬s
˳ØLRiùƒ«sV ¬sLSNRPLjiLi¿RÁVÈÁ, Fsª«s†²][¹¸…[Vµ][ @ƒyõ†²R…¬s ˳ØLRiùƒ«sV xmsLji»R½ùÑÁLi¿RÁVÈÁ, LiVW LSª«sVV†²R…V
ÀÁú»R½ÀÁú»R½ª«sVVgS ƒ«sVƒyõ†²R…V. ®µ…[aRP NSÌÁª«sVVÌÁNRPV ‡ÁµôðR…V†²R…V, ®µ…[aRP NSÍؼd½»R½V†²R…V, ®µ…[aRPNSÌÁª«sVVÌÁƒ«sV
¬s¸R…V„sVLi¿Á²T…ªy†²R…V ®ªsWORPQª«sVVƒ«s NRPµ³j…NSLji.
76

ª«sV. @NRPÉØ LSª«sßáV ª«sLiaRPƒyaRPƒ«sª«sVV† ÛÇÁ[¸R…V g][LRi†²yry*„sV ¸R…W
¸R…VNRP¸R…° Ç؃«sNTPN][Ljiä ¸R…V¸R…Vùµj… »R½µk…¸R…WLRiLi˳ÏÁ ®ªs[VÍØÉÓÁµ][
úxmsNRPÈÁLiËÝ ƒ¯NRPaRPNTPò¹¸…W gRiVß᮪sVV xqsLi‡ÁLiµ³j…Li¿RÁNRPVLi²R…LigRi†µy
ƒ¯NRP ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV xqs»R½*®ªs[V„sV xms¬s¿Á[¸R…VVƒ±s ª«sÉíÓÁ˳ت«sLi‡ÁVgS
LSª«sVV†²R…V „sxtñsQ*»yLRi\®ªsVƒ«s¿][ LSª«sßá ª«sLiaRP ¬sLRiWøÌÁƒ«sª«sVV¿Á[¸R…V†²R…V. A LSORPQxqsV†²R…V µR…VLSøLæRiV†²R…ƒ«sõ¿][
ry*„sV ªy¬s ƒ¯NRPä¬s®ƒs[ ¿RÁLixmsoƒ«sV r¡ª«sVNRPV†²R…V, z¤¦¦¦LRißáùNRPbPxmso²R…V, bPaRPVFyÌÁV†²R…V, LRiµR…„dsLiµR…
àáVµyx¤¦¦¦LRiß᪫sVVÌÁV, ª«sLiaRP ¬sLRiWøÌÁƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…V†²R…V. Bµj… {qs»y®µ…[„s N][LjiNRP. A®ªsV ¹¸…VLiµR…V NTPÈýÁV
¿Á[zqsƒ«sµ][. A®ªsV ‡ÁÌÁª«sLi»R½ª«sVV ª«sÌÁƒ«s LSª«sVV†²R…V LSª«sßá ª«sLiaRP ¬sLRiWøÌÁƒ«sª«sVV ¿Á[|qsƒ«sV. A®ªsV ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò.
A®ªsV xqsXztísQ¬s xmsLjiFyÖÁLi¿RÁµR…V. LSª«sVV†²R…¿RÁèQ\®ªsVƒ«s xqs»R½*gRiVß᪫sVV. Aƒ«sLiµR…ª«sVV NSª«s¿RÁV胫sV.
Aƒ«sLiµR…®ªs[V„sV ¿Á[¸R…VVƒ«sV. @µj…ª«sÉíÓÁ ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW¼½ ª«sùª«s¥¦¦¦LRiª«sVV. xqs»R½ògRiVß᪫sVV NRPW²R… ƒ«sLi¼½¹¸…[V. aRPNTPòQ\¹¸…Vƒ«s
LRiÇÁxqsò®ªsWgRiVß᪫sVVÌÁV ÛÍÁ[NRPVLi²R… xqs»R½ògRiVßá ®ªs[V„sV¸R…VV†ÛÇÁ[¸R…VÛÍÁ[µR…V. @LiµR…VNRP¬s¹¸…[V ¹¸…VVNRPryLji
ª«sVVµôðR…ª«sVVÍÜ[ LSª«sVV†²R…V LSª«sßáV¬s¿Á[»R½ ®µ…‡Á÷ÌÁV ¼½¬s @ª«sVVøÌÁF~µj…ÍÜ[ ƒ«sVLi²T… ËØß᪫sVVƒ«sV NRPW²R…
¼d½¸R…VÛÍÁ[¬s zqós¼½ÍÜ[ ¬sÖÁÀÁ F¡LiVVƒy†²R…V. @xmsöV²R…V aRPNTPòQ\¹¸…Vƒ«s LRiÇÜ[gRiVßá ª«sW¸R…Vƒ«s ƒyúaRPLiVVLiÀÁƒ«sµj…
N][xmsª«sVV† ®µ…ÀÁèN]¬s LSª«sßáV¬s xmsµj…¼½ÈýÁV ¼½ÉíÓÁƒy†²R…V. @xmsöV²R…V LSª«sVV¬s ‡ÁÌÁafLRiùª«sVVÌÁV lLiLi²R…V
lLiÈýÁLiVVƒ«s„s. Bµj… ¿RÁª«sV»yäLRiª«sVV. Ç؃«sNTP xqs*»R½Liú»R½»R½ ª«sz¤¦¦¦LiÀÁƒ«s¿][ LSª«sVV†®²…[„sV¸R…VV ¿Á[¸R…VÛÍÁ[†²R…V. ª«sÉíÓÁ
xqs»R½ògRiVß᪫sVV Aƒ«sLiµR…ª«sVV.
aS. »R½ƒ«sVõLi ‡ÁLi|msƒ«sV ª«sW¸R…VÛÍÁ[²T…NRPLiVV ¸R…VLi»R½ƒ±s ÌÁORPQ øßáVƒ±s ƒ¯[ÉÓÁ»][
®ƒsƒyõ²R…ƒ±s ª«sÛÍÁ ƒ«s¬sõ¸R…W²T…ƒ«sµj… ¹¸…[VÍØLiVVµôj… ¸R…WµR…Vxtísv†²R…Vƒ±s
µR…ƒ«sVõLi µ]LigjiÖÁƒ«sÈýÁV ¿RÁWxmsª«sÛÍÁ „sLi»R½ÍÞ gS xqsª«sVVúµR…ª«sVVø µy
ÈÁ®ƒs[õLRi*ƒ±s ª«sÛÍÁ ª«sVVÈíÁ²T…Lixmsª«sÛÍÁ† g][ÈÁƒ±s ÛËÁµôR…¸R…VVµôðR…Li‡ÁVgS.
LSª«sVV†²R…V ª«sÉíÓÁ xqs»R½òQ*gRiVß᪫sVV. zqós¼½ NSLRiNRPV†²R…ƒ«sõª«sWÈÁ ¬sÇÁ®ªs[V. aRPNTPò »R½ƒyõª«sLjiLiÀÁƒ«s¿][ zqós¼½ NSLRiNRPV†®²…[.
77

@xmsöV²R…V ú¼½gRiVßØ»R½øNRPV†²R…V. @ÈýÁLiVVƒ«s¿][ LSª«sVV†²R…V LSª«sßáV¬s NRPƒ«sVõª«sVWzqs NRPƒ«sVõ ¾»½à᪫sNRPª«sVVLiµR…V
¿RÁLixmsoƒ«sV. C ƒyÈÁNRP ª«sVLi»R½ª«sVV aRPNTPò ¸R…W²T…ƒ«sµj…. ª«sW¸R…VÛÍÁ[†²T…gS ª«sWLki¿RÁV¬s LRizmsöLiÀÁƒ«sµj…. A®ªsV ª«sWÈÁ
N][xqsª«sVV LSª«sVV†²R…V ÛÍÁ[²T…N][àáNRPV ®ªs×Áþƒy†²R…V. LSª«sVV¬s† ‡ÁLizmsLiÀÁƒ«sµj…. ÌÁORPQ øßáV†²R…Vƒyõ†²R…V. B»R½¬s¬s
xmsoÌýÁ„sàáVxmso ª«sWÈÁÌÁV ª«sWÉزT… xmsLizmsLiÀÁƒ«sµj…. FsLiµR…VNRPV? LSª«sßáV†²R…V »R½ƒ«sVõ µ]LigjiÌÁVƒ«sÈýÁV
¿Á[¸R…Vª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. LSª«sßáV†²R…V »R½ƒ«sVõ ¼d½zqsN]¬s F¡LiVVƒ«s ª«sWLæRiª«sVV LSª«sVVƒ«sNRPV ®µ…ÖÁ¸R…Vª«sÛÍÁ A
ª«sWLæRiª«sVV¹¸…VVNRPä gRiVLRiVòƒ«sNRPV ®ªsVVµR…ÌÁV xqsgRiª«sVV ¿RÁÀÁè xms²T…¸R…VVƒ«sõ ÇÁÉظR…VVª«so lLiLi²R…ª«sµj… xqsVúgkiªy
µR…VÌÁƒ«sõ N]Li²R…„dsV†µR… »R½ƒ«s ƒ«sgRiÌÁª«sVWÈÁƒ«sV ®ªs[zqsƒ«sµj…. ª«sVW†²R…ª«sµj… xqsLiFy¼½ NRP´R…. ƒyÌæÁª«sµj… »y
ƒyLiÇÁ®ƒs[¸R…VV¬s ®ªsLiÈÁ†ËÜ[µR…V LSª«sVV†²R…V LSª«sÛÍÁ, xqsª«sVVúµR…ª«sVVµyÈÁª«sÛÍÁ. ¸R…VVµôðR…ª«sVV ¿Á[¸R…Vª«sÛÍÁ.
¸R…VVµôðR…ª«sVV ¿Á[zqsƒ«s†gS¬s N][ÈÁN]ÌÁ†µj… LSORPQxqsVÌÁV ¿yª«sLRiV. BLi»R½xms¬s ¿Á[zqsƒ«sµj… {qs»R½. A®ªsV ®ªs[µR… »R½»R½òQ*ª«sVV.
FsLiµR…VNRPV ¿Á[zqsƒ«sµ][ ª«sVƒ«sNRPV ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V.
gki. INRPä ¿RÁúNRPµ³yLRi ¹¸…VVNRPä ª«sV¥¦¦¦xqsòQûLi‡ÁV
¿yÖÁƒ«sÉíÓÁ xms¬sNTP ªyÖÁ ª«sµ³R…¸R…VV
N][†¼½}qsƒ«s, µyÉÓÁN][ÌÁV xqsª«sVVúµR…Li‡ÁV
¬sLi»R½ LRigRiµR… |msLi¿Á ¬ds®ªsV ¸R…VLi¿RÁV.
LSª«sß᪫sµ³R… xmsLRiª«sVxqsVÌÁ˳ÏÁª«sVV. »R½ƒ«s¸R…VLiµR…V ¬sz¤¦¦¦»R½\®ªsVƒ«s ª«sV¥¦¦¦\®ªsxtñsQª«s aRPNTPò¿Á[»R½ »y ®ƒs[xms¬s\¹¸…Vƒ«s†
ÛÇÁ[¸R…V†gRiÌÁ†²R…V. \®ªsxtñsQª«s aRPNTPò¸R…V¼d½»R½\®ªsVƒ«s ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò Ç؃«sNTP ª«sÀÁ胫sµj…. A®ªsV »R½ƒ«s \®ªsxtñsQª«s aRPNTPò¬s xms¬s
¿Á[¸R…V¬ds¸R…VµR…V. ªyÖÁ ª«sµ³R… ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s LRigRi²R…†ÛËÁLiÀÁƒ«sµj…. BxmsöV²R…V LSª«sVV¬s¸R…VLiµR…V ª«sVVgæRiVLRiV ƒ«sÌÁVgRiVLRiV
LSª«sVVÌÁVƒyõLRiV. @LiµR…VÍÜ[ ƒ¯NRP LSª«sVV²R…V „sxtñsQ*ª«s»yLRi\®ªsVƒ«s LSª«sVV†²R…V.C LSª«sVVÌÁÍÜ[ ƒ¯N]äNRPxmsöV²R…V
¬sµôR…àáV ª«sVVgæRiVàáV NRPÌÁzqs¸R…VVLiµR…VLRiV. C ¸R…Vª«s»yLRi\®ªsVƒ«s LSª«sVV†²R…V, ª«sWƒ«sª«so†\®²…ƒ«s LSª«sVV†²R…V, NRPÌÁzqs
LiVW®ªsV xqsVÌÁ˳ÏÁª«sVVgS ¾»½[ÖÁF¡¹¸…V²R…V xms¬sNTPLi»R½ LRigRi²R… |msLiÀÁƒ«s µR…¬s N][xmsª«sVV F~Liµj…ƒy†²R…V.C N][xms®ªs[V
{qs»R½Â¿Á[»R½ ƒ«sgjiõ úxms®ªs[aRPª«sVV ¿Á[LiVVLi¿RÁVÈÁNRPV NSLRiß᪫sVV. A®ªsV ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò A®ªsVNUP N][xmsª«sVVÌÁV »yxmsª«sVVÌÁV
xmsÈíÁª«so.
78

¿RÁLi. BÈÁV LRixmnsVLSª«sV ¿RÁLiúµR…V†²R…Vƒ«sV ¬sÈíÁVÌÁª«sÀÁ胫s ®ªs[µR…ª«sVWLjiò „sV
NRPVäÈÁª«sVVgRi LSª«sVV ÖÁµôR…àáVƒ«sV gRiW²T…ƒ«s¸R…VÈýÁVgRi ƒ¯NRP䪫s»R½=LRiLi
‡ÁÈÁ ª«szqsLiVVLi¿Á ÌÁLiNRPƒ«s¬s ªyùÇÁª«sV»][ LRixmnsVVª«sLiaRPg_LRiª«s
ú»R½VÈÁƒ«sª«sVV|msÉíÓÁ ¸R…Vgjiõ† ‡Á²R…úµ][|qsƒ«sV LSª«sVV†®²…àáVLigRi ƒ«sÈýÁVgRiƒ±s.
Bµj… ¸R…WLiVVµôj…àáV LSª«sVVÌÁV ¿Á[zqsƒ«sxms¬s FsàáVgRiƒ«sÈýÁVgS LSª«sVV²y®ªsVƒ«sgjiõ úxms®ªs[aRPª«sVV ¿Á[LiVVLi¿Áƒ«sV. A®ªsV
ª«sV¥¦¦¦gjiõ ¹¸…[V„sV¸R…VV†ÛÇÁ[¸R…VÛÍÁ[µR…¬s LSª«sVVƒ«sNRPV ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. G LSª«sVVƒ«sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV? ®ªs[µR…ª«sVWLjiò
¸R…VLiVVƒ«s LSª«sVV¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sV¥¦¦¦„sxtñsv\®ªsƒ«s LSª«sVV¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. G LSª«sVV¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VµR…V?
LRixmnsVVª«sLiaRPª«sVV ƒ«sLiµR…V†‡ÁVÉíÓÁƒ«s LSª«sVV¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VµR…V. ª«sVƒyª«so†\®²…ƒ«s LSª«sVV¬sNTP† ®µ…ÖÁ¸R…VµR…V. C
LiVVµôR…àáV LSª«sVVÌÁVƒ«sV gRiÖÁzqs ®ªsVVµR…ÉÓÁ LiVVµôR…àáV LSª«sVVÌÁƒ«sV |ms²R… úµ][zqs ¸R…W®ªsV ƒ«sgjiõ úxms®ªs[aRPª«sVV
¿Á[LiVVLiÀÁLji. A®ªsV ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò xqs*LRiWzmsßÓá ¸R…V¬s ®ªsVVµR…ÈÁ LiVVµôR…àáV LSª«sVVÌÁNRPV† ®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV. ÀÁª«sLji
LiVVµôR…LRiV LSª«sVVÌÁNRPV† ®µ…ÖÁ¸R…VµR…V.
D. O][QßÓáÇÁ ®µ…[„sNS xmnsÌÁª«sVV ¿RÁW|msƒ«sVËÜ[ LRixmnsVVLSª«sVV ƒ«sLiµR…Vƒ«sƒ±s
»yƒ«sV xmsLkiORPQ ¿Á[¸R…V†‡Á²R…Vµy¬sNTP µ³yLRiVßÓᆠÇÜ¿Áè µj…ª«sù xqsLi
»yƒ«s ®ªsVVxqsLilgiLSª«sßáVª«sµ³R…ƒ±s »R½ƒ«s¼d½LRiVögRi ¿Á[zqsƒ«sLiµR…VNRPVƒ±s
Ç؃«sNTPNSµR…V }¤¦¦¦ª«sVª«sVLiVV ÇÁƒ«sõxmso†ÕdÁÈÁÌÁ¸R…VLiµR…V ÌÁOTPQ øQ \¹¸…V.
C ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò LSª«sVV¬s ¸R…VLiµR…V ®ƒs[ xms¬sNS xmnsÌÁª«sVV ƒ¯xqsLilgiƒ«sV »R½ƒ«sVõ†‡ÁLkiORPQ ¿Á[zqsƒy†²R…V NRPƒ«sVNRP µy¬sNTP
bPORPQgRi »yƒ«sV ˳ÏÁW„sVÍÜ[¬sNTP† ÇÜàá‡Á²T…ƒ«sµj…. »yƒ«sV ª«sVàáÌÁ LSª«sVV¬s ˳ØLRiù NSÛÍÁ[µR…V. »R½ƒ«sN][xqsª«sVV
LSª«sVV†²R…V LSª«sßá ª«sµ³R… ¿Á[zqsƒy†²R…V NRPƒ«sVNRP LRixmnsVª«sLiaRPª«sVV ¬sÌÁÛËÁÈíÁVÈÁNRPV LSª«sVVƒ«sNRPV NRPVaRPÌÁª«soÌÁƒ«sV
N]²R…VNRPVÌÁ ¬sÀÁè F¡¹¸…Vƒ«sV. A bPbPª«soÌÁV gRiLRi÷骫sVV ƒ«sLiµR…VLi²R…gS »yƒ«sV ˳ÏÁW„sVÍÜ[ ƒ«sLi»R½L>ji»R½VLSÌÁV
NSÛÍÁ[µR…V. BxmsöV²R…V LSª«sVV²R…V @aRP*®ªs[Vµ³R… ¸R…WgRiª«sVV ¿Á[¸R…VV¿RÁVƒyõ†²R…V. {msÈÁÌÁ „dsV†µR… Ç؃«sNTP ˳ØLRiùgS
NRPWLRiVèLi²R… ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. »yƒ«sV NRPWLRiVèLi²R…ÛÍÁ[µR…V. LSª«sVV†²R…V ‡ÁLigSLRiª«sVV»][ {qs»R½Ëܪ«sVø†ÛÇÁ[LiVVLiÀÁ
79

»R½ƒ«sNRPV µ³R…LRiøxms¼½õgS NRPWLRiVèLi²R…†ÛËÁÈíÁV N]®ƒsƒ«sV. ‡ÁLigSLRi ª«sVƒ«sgS ®ƒsª«sLRiV? ÌÁOUPQ ø ®µ…[„s. @LiµR…V¿Á[»R½
LSª«sVV†²R…V „sxtñsv\®ªsƒ«s¿][ ƒ«s»R½¬s úxmsNRPä NRPWLRiVèLi²R… ª«sÌÁzqsƒ«sµj… ÌÁOTPQ ø; »yƒ«sV NSµR…V. »yƒ«sV ®ªs[µy»R½ø c
ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò »yƒ«sV »R½ƒ«sxms¬s N][xqsª«sVV ª«s¿Á胫sV. LSª«sVV¬s¿Á[»R½ ¿Á[LiVVLi¿Áƒ«sV. »R½ƒ«s µyLji¬s »yƒ«sV ®ªsÛÎÁþƒ«sV.
|msLi²ýT… xqsª«sV¸R…Vª«sVVƒ«sLiµR…V xmsÉíØÕ³Á}tsQNRP xqsª«sV¸R…Vª«sVV ƒ«sLiµR…V {qs»R½ LSª«sVV¬s»][ {msÈÁÌÁ\|ms NRPWLRiV胫sõµ][
ÛÍÁ[µ][! »yƒ«sV ®ªs[µR…ª«sVWLjiò. ¸R…VÇìÁª«sVV ®ªs[µR… NRPLRiø. @NRPä²R… LSª«sVV¬s»][ {msÈÁÌÁ„dsV†µR… NRPWLRiVèLi²R…µR…V. Bµj…
{qs»y®µ…[„s ¿Á[zqsƒ«s ¿Á[»R½, LSª«sVV¬s¿Á[»R½ xms¬s ¿Á[LiVVLiÀÁƒ«sµj…, @ƒ«sVúgRix¤¦¦¦ª«sVV ¿RÁWzmsƒ«sµj…. LSª«sVV®ƒsÈýÁV
bPOTPQLi¿RÁª«sÛÍÁƒ¯[ @ÈýÁV bPOTPQLiÀÁƒ«sµj…. ÀÁª«sLRiNRPV „sVgjiÖÁƒ«s LSª«sVV†®²…ª«s†²R…V? ª«sÉíÓÁ LRixmnsVVLSª«sVV†²R…V
LRixmnsVVª«sLiaRPª«sVV rygRiVÈÁNRPV ®ƒs[LRiö²T…ƒ«s ÌÁª«sNRPVaRPVÌÁ »R½Liú²T….

80

A»yøLSª«sVV†²
VV†²R…V
¿RÁ. @ÌÁxmsµj…lLiLi²] ª«sVW†²] ¸R…VgRiVƒy ÀÁƒ«sƒyÈÁƒ«sV ¬súµR…F¡ª«so¿][
‡ÁÌÁª«sVVgRiàãÜ[ª«sVVøQ\|ms ®ƒsª«s†²] Ëص³R…xmnsVÉÓÁLi¿RÁV¿RÁV†gRiWLRiV¿RÁVLi®²…ÍÜ[
xmsÌÁ gRiÌÁ ¸R…VÉíÓÁ LSª«sVV†²R…Vƒ«sV ª«s¿Á胫sV ªyNRPV䃫s ªy¬s gRiVLiÑÁ¼½ƒ±s
®ªsVÌÁ†NRPVª«s ª«s¿Áè ªy†²R…V ®ƒsµR…„dsV†µR…ƒ«sV ÛÍÁ[²R…Vƒ«sV ÍÜ[ƒ«s LSª«sVV†\®²…
@Li»R½ ÀÁƒ«sõxmsöÉÓÁƒ«sVLi²T… ƒyNRPV LSª«sVV†²R…V ®µ…[ª«so†²R…V. C LSª«sVV¬s ƒy gRiVLi®²…ÍÜ[ NRPWLRiVèLi²R…†ÛËÁÉíÓÁƒ«s
®µ…ª«sLRiV? ª«sW ƒy¸R…Vƒ«sgSLji xmsoLSß᪫sVV FsNRPV䪫s ˳ØLRi»R½ª«sVV„dsV†µR…, ˳ØgRiª«s»R½ª«sVV„dsV†µR…,¬sÇÁª«sVVgS
ƒygRiVLi®²…ÍÜ[ NRPXxtñsv²R…VNRPWLRiVèLi²T… ¸R…VVLi²R…ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ª«sW ¸R…VWLjiÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõ„s lLiLi²R…V
®µ…[ªyÌÁ¸R…Vª«sVÌÁV. INRPÉÓÁ xqsLi»yƒ«s ®ªs[ßáVg][FyÌÁ ry*„sVªyLjiµj…. lLiLi²R…ª«sµj… $ NSbdP„sZaP[*aRP*LRi
ry*„sVªyLjiµj…. ª«sW ¸R…VWLjiÍÜ[ xmspLRi*ª«sVV ®µ…[ªyÌÁ¸R…Vª«sVVÌÁV C lLiLi²R…V. ®µ…[ªyÌÁ¸R…Vª«sVVÌÁ úxms¼½xtîsQ¸R…VV
ƒy ÀÁ¬sõxmsöV®²…[ ÇÁLjigjiƒ«s„s. gRiW²R…ª«sÖýÁ ú‡Áx¤¦¦¦ø¸R…Vù gSLRi¬s |msµôR… NRPª«sVøQ\lLi»R½V. A¸R…Vƒ«s xqsLi»yƒ«s
®ªs[ßáVg][FyÌÁ ry*„sVgSLji ¸R…WÌÁ¸R…Vª«sVVƒ«sV gRiÉíÓÁLiÀÁ ú‡Á¥¦¦¦øLi²R…\®ªsVƒ«s ¸R…VV»R½=ª«sª«sVVÌÁV ¿Á[LiVVLiÀÁƒy†²R…V.
A ry*„sV ¸R…Vƒ«sgS ƒyNRPV úFyß᪫sVV. BxmsöÉÓÁNTP¬s ®ƒs[ƒ«sV ª«sW ¸R…VWLRiV ®ªs×Áþƒ«s¿][ A ry*„sV ªyLji
µR…LRi+ƒ«sª«sVV ¿Á[¸R…VVµR…Vƒ«sV. ry*„sV „súgRix¤¦¦¦ª«sVVÍÜ[ ª«sVàÓáN]¬sõ ¿][ÈýÁ A ª«sWLRiVöÌÁV ¿Á[zqsƒyLRiV. C
ª«sWLRiVöÌÁV ¿Á[zqsƒyLRi¬s ®ƒs[ ƒ«sƒ«sV¿RÁVLiµR…Vƒ«sV. A ¸R…VLRièNRPV²yaRPèLRiùF¡ª«so¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. C bPªyÌÁ¸R…Vª«sVV
ª«sW ƒy¸R…Vƒ«sgSLRiV úxms¼½xtîsQ ¿Á[zqsƒ«sµj…. A bPª«so†²R…V Çì؃«sª«sVWLjiòQ\¹¸…V ÖÁLigS NRPX¼½\¹¸…V »R½ƒ«s NTPxtísQª«sVV
ª«sÀÁ胫sxmsöV²R…V ƒy ú˳ÏÁWª«sVµ³R…ùª«sVVƒ«sLi µy²R…V¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. NS¬s, LiVW LSª«sVV†®²…¿RÁèÈÁ ƒ«sVLi²T… ª«s¿Á胫sV
xqs*xmsõª«sVVÍÜ[®ƒsª«s†²][ƒygRiVLi®²… „dsV†µR… NRPWLRiVèLi®²…ƒ«sV. LSª«sV LSª«sV ¸R…Vƒ«sV ª«sWÈÁÌÁV ƒyNRPVƒ¯[ÈÁ ª«s¿Á胫sV.
ªy¬s¬s ‡Á²R… gRiVLiÑÁ¼½¬s. ®ªsVÌÁNRPVª«s ª«s¿Á胫sV. ¿RÁW²R…†gS ª«sW NRPWLRiV胫sõ˳ÏÁW»R½ª«sVV ÛÍÁ[µR…V. ªy¬s¬s gRiVLiÑÁƒ«s
LSª«sVV†²R…Vƒ«sV ÛÍÁ[†²R…V. ¿yÌÁ ÀÁƒ«sõxmsöÉÓÁ ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁª«sª«sVV. @LiµR…V¿Á[»R½ ƒy»yøLSª«sVV†²R…V »R½LRiVªy»R½
ª«sWƒy¸R…Vƒ«sgSLji ¸R…WÇìÁ¿Á[»R½ ƒy¸R…Vƒ«sLi»R½ ˳Øuy úxms˳ÏÁV»R½*ª«sVV ¿Á[»R½ ˳ت«sƒy \®ƒsbP»R½ùª«sVV ¿Á[»R½
81

NRPÌÁöƒy\®ƒsLRiLi»R½LRiùª«sVV ¿Á[»R½ ƒy¿Á[»R½ NRPÌÁöª«sXORPQª«sVVƒ«sV úªyLiVVLi¿RÁVN]ƒyõ†²R…V. A»yøLSª«sVV†²R…ƒ«sVÈÁ
ÍÜ[NRPª«sVV ƒ«sLiµR…Vƒ«sõµj…. C ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[¬s ª«sWÈÁ NSª«s¿RÁV胫sV. NSNRPF¡ª«s¿RÁV胫sV. ƒy ÒÁ„s»R½ª«sVVƒ«s
ÀÁƒ«sõ»R½ƒ«sª«sVV ƒ«sVLi²T… ¸R…W»yøLSª«sVV†²R…V C LSª«sVV†²R…V ƒyÒÁ„s»R½ª«sVVÍÜ[ xmsÌÁVryLýRiV xmsÌÁV „sµ³R…ª«sVVÌÁVgS
NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV.
D. ª«sùúgRi»R½ ª«sÀÁ胫sÉíÓÁª«s¸R…VxqsLiµR…Vƒ«s xqs*xmsõª«sVVÍÜ[ ª«sV¥¦¦¦bPÍØ
„súgRix¤¦¦¦ª«sVVÍÞ gRiÌÁÉíÓÁ ¹¸…VVNRP|msµôR…µj… ÀÁú»R½xmsoaSÌÁ g][²R…ÍÜ[
„súgRix¤¦¦¦ª«sVVLi®²… LSª«sVV¬sµj… „sÍæܬs, ®ƒs[ƒ«sV xqs„dsVxms®ªs[VgRi, x¤¦¦¦
xqsòúgRix¤¦¦¦ßáLi‡ÁV ¿Á[|qs ƒ«sƒ«sVµyƒ«sV xqsgRiLi‡ÁVgRi g][²R… „ds²R…V¿RÁVƒ±s.
@LóRiª«sVV xqsVÌÁ˳ÏÁª«sVV @LiVVƒ«sƒ«sV @µj…¹¸…VVNRP|msµôR… ÀÁú»R½aSÌÁ. @¬sõ¸R…VVLS¼½ „súgRix¤¦¦¦ª«sVVÌÁV INRP
LS¼½„súgRix¤¦¦¦ª«sVV N][µR…Li²R…LSª«sVV¬sµj…. g][²R…ÍÜ[ƒ«sVƒ«sõµj…. ®ƒs[ƒ«sV µy¬s µR…gæRiàáNRPVF¡LiVV¼½¬s. ALSLiVV
g][²R…ÍÜ[ƒ«sVLi²T… xqsgRi„sVª«s»R½ÌÁNRPV ª«s¿Á胫sV. ƒ«sƒ«sVõxmsÈíÁVN]®ƒsƒ«sV. xqs*xmsõª«sVVÌÁV ¿RÁª«sV»yäLRiª«sVVÌÁV,
BÉíÓÁ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW»R½VÌÁV N]¬sõry*zmsõNRPª«sVVÌÁV N]¬sõ ¸R…VLóRiª«sùúgRi»y xqsª«sV¸R…V ÇÁ¬s»R½ª«sVVÌÁV ƒyNRPV†gRiÌÁª«so
FsNRPV䪫s ú‡Áx¤¦¦¦ø¬s»R½ù»R½*ª«sVƒ«sV gRiWLji胫s xqs*xmsõª«sVVÌÁVª«s¿RÁV胫sV gjiLjiNRPVª«sWLRiV¬s ú}msª«sV gki»R½ª«sVVÌÁÍÜ[
ƒ«sÉíÓÁxqs*Fyõƒ«sV ˳ÏÁW»R½VÌÁV lLiLi²R…Vª«sVW†²R…V úªyzqs¼½¬s. AúgRiLi´R…ª«sVV ƒyNRPV xqsVª«sWLRiV Fy¼½NRP ¹¸…[VLi²ýR…
ª«s¸R…VxqsVÍÜ[ úªyzqsƒ«sµj…. »R½LRiVªy»R½ ƒ¯NRP ¸R…VLôðRiª«sùúgRiµR…aRPÍÜ[ xqs*xmsõª«sVVNSµR…V. ¬súµR…NSµR…V,
®ªs[VÍÜ䃫sVÈÁNSµR…V. A µR…aRPÍÜ[ bPª«so†²R…Vƒ«sV FyLRi*¼½¸R…VVƒ«sV gRi¬söLiÀÁLji ry*„sV ª«sÀÁè ƒ«sƒ«sVõ ÍØÖÁLi¿Áƒ«sV.
ƒy¹¸…VV²T…ÍÜ[ NRPWLRiVèLi®²…ƒ«sV. @NRPä²R… ƒ«sª«sVøªyLRiV NRPWLRiV胫sõµj… NRPƒ«sVNRP ®ƒs[ƒy¸R…Vƒ«s bPª«so†²R…ƒ«sVN]ƒyõƒ«sV.
NS¬s A ª«sVWLjiò¸R…VLiµR…V bPªyNRPX¼½ ÌÁORPQß᪫sVV ÛÍÁ[„sV¸R…VVÛÍÁ[ª«so. ƒyZNPxmsöV²R…Vƒ«sV xqsLjigS¬sµR…VLRi xmsÈíÁµR…V.
xqs*xmsõª«sVVÛÍÁ[ xqs*xmsõª«sVVÌÁV. A xqs*xmsõª«sVVÌÁÍÜ[ ƒ«sƒ«sLi»yƒ«sV˳ÏÁW»R½VÌÁV. ƒy ÒÁ„s»R½ª«sVVÍÜ[¬s
ÇØúgRiµR…ª«sxqósÍÜ[¬s ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW»R½VÌÁVƒ«sV. C xqs*Fyõª«sxqósÍÜ[¬s ¸R…Vƒ«sV˳ÏÁW»R½VÌÁVƒ«sV NRPÖÁzqs ƒyNRP„s»R½*ª«sVVÍÜ[¬s
NRPÌÁöƒ«sÌÁÍÜ[ xqsgRiª«sVV „sVLiÀÁ ¸R…VgRiV¿RÁVƒ«sõ„s. Ex¤¦¦¦ÛÍÁ[µR…V. NRPÌÁöƒ«sÛÍÁ[µR…V. ª«sÉíÓÁ ÇØúgRi»R½=Q*Fyõƒ«sV˳ÏÁW¼½ ƒy
NRP„s»R½*ª«sVV.
82

D. Fy¸R…V¬s ÀÁƒ«sõ|msµôR…ª«sgRiV Ëت«sVVÌÁV ª«s¿RÁV胫sV, ƒ¯[ÉÓÁƒ«sVLi²T… LS
ª«sW¸R…V¬sª«s¿RÁVè, Ëت«sVVÌÁVƒ«sV ª«sW¸R…Vª«sVgRiVƒ±s ú»R½VÉÓÁÍÜ[ƒ«s, ÍÜ[ƒ«sÍÜ[
ÍÜ[¸R…V„sVLiVVLi¿RÁV LSª«sVV†²R…V„sÌÁVxmsòÇÁgRi¼½äQû¸R…VV†\®²…LRi„sVLi¿RÁV, LS
ª«sW¸R…Vƒ«sVª«sWÈÁ @ª«sVø¸R…Vƒ«sV ª«sWÈÁ¸R…VV ÒÁª«so¬s lLiLi²R…V \®ªsxmso\ÛÍÁ.
ƒy NSxmsµR…ÌÁV ª«s¿RÁVè¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ª«sÀÁ胫sxmsöV²R…V "LSª«sW' ¸R…V¬s ƒ¯[ÉÓÁ®ªsLiÈÁ ª«s¿RÁV胫sV. A ¸R…WxmsµR…ÌÁV
ª«sVƒ¯[Ëص³R…ƒ«sV NRPÖÁgjiLi¿RÁV\®ªsƒ«s¿][ "LSª«sW' ¸R…V¬s ª«s¿RÁV胫sV. aRPLkiLRiËص³R… NRPÖÁgjiLi¿RÁVƒ«s\®ªsƒ«s¿][ "@ª«sWø' ¸R…V¬s
ª«s¿RÁV胫sV. ClLiLi²R…Vƒ«sV ÒÁª«soƒ«sNRPV lLiLi²R…V\®ªsxmsoÌÁV NSxmsÌÁ¸R…VVƒ«sV. ÍÜ[ƒ«sLSª«sVV†²R…V. ‡Á¸R…VÈÁ @ª«sVø
LSª«sVV†²R…V xqslLi[. C @ª«sVø ¹¸…Vª«sLRiV? C®ªsV ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò ƒy úgRiLi´R…ª«sVVÌÁÍÜ[ ƒ«sÈÁV bPª«sZNP[aRPª«soÌÁƒ«sVgRiVàÓáLiÀÁ
¹¸…VLi»R½ úªyzqs¼½ƒ¯[ LiVVÈÁV aRPNTPò¬s gRiVLjiLiÀÁ ¸R…VLi»R½ úªyzqs¼½¬s. {qs»y®µ…[„s ª«sV¥¦¦¦aRPNTPò¸R…V¬s ¬sLRiWzmsLiÀÁ¼½
ƒ«sƒ«sVN]LiµR…Vƒ«sV. ƒyNRPV ª«s¿Áè²T… NRPxtísQª«sVVÌÁV LSª«sW ¸R…Vƒ«sõxmsöV²R…V N]¬sõ ª«sW¸R…Vª«sVgRiVƒ«sV. @ª«sWø
¸R…Vƒ«sõxmsöV²R…V @ƒ«sV˳ÏÁ„sLi»R½Vƒ«sV. @ƒ«sV˳ÏÁ„sLi¿RÁVÈÁ¿Á[»R½ xmspLRi*NRPLRiø ƒ«sbPLi¿RÁVƒ«sV gRiµy!
D. \|msNTP¬s ª«sWƒ«sVxqsVÍÞ. x¤¦¦¦XµR…¸R…V ˳ت«sƒ«s¿Á[»R½ úNTP¸R…WNRPÍØxmsª«sVVÍÞ
\|msNTP¬s ª«sVWLRiVòÌÁVƒ±s.x¤¦¦¦XµR…¸R…V˳ت«sƒ«s ª«sVVÅÁùª«sVÈÁƒ«sõ ª«sWÈÁLiVW
ÍÜ[NRPª«sVVÍÜ[ LRix¤¦¦¦xqsù„sVµj…, ÍÜ[NRPVª«s ˳ت«sƒ«s ZNPxmsöV²R…Vƒ±s ª«sVƒ«sV
uyùNRPX¼½ ¹¸…V¬sõƒyÎýÏÁ§ ú‡ÁµR…VNRP¬sõ µj…ƒ«sLi‡ÁVÛÍÁ ª«sWƒ«sVuyNRPX»R½VÍÞ
ª«sWƒ«sª«soÌÁ ª«sÛÍÁ NRP¬söLi»R½Vª«sVV. C aRPLkiLRiª«sVVÌÁV ª«sVƒ«s ¸R…VWx¤¦¦¦ÌÁƒ«sV ˳ت«sª«sVVÌÁƒ«sV xqsLiNRPÌÁöª«sVVÌÁƒ«sV
A¿RÁLRißáNRPV†®µ…¿RÁV胫sÉíÓÁ ryµ³R…ƒ«sª«sVVÌÁV, ˳ت«sƒ«s¹¸…[V ª«sVVÅÁùª«sVV. FsLi»R½ÉÓÁ ª«sV¥¦¦¦xmsoLRiVxtsv†\®²…ƒ«sƒ«sV ªy¬s
˳ت«sƒ«s¿Á[»R½ ƒ«sgRiV¿RÁVƒyõ†²R…V. LSÇÁù ª«sVVÌÁV lgiÖÁÀÁƒ«sƒ«sV ˳ت«sƒ«s¿Á[»R½®ƒs[. ª«sV¥¦¦¦úgRiLi´R…ª«sVVÌÁV úªyzqsƒ«sƒ«sV
˳ت«sƒ«s¿Á[»R½®ƒs[. C ª«sVÉíÓÁËܪ«sVøNRPV úFyµ³yƒ«sùª«sVV ÛÍÁ[µR…V. FsƒyõÎÏÁ§þ ú‡ÁµR…VN][ @ƒyõ×dÁþ ª«sVƒ«sVuyùNRPX¼½.
ÍÜ[ƒ«sƒ«sVƒ«sõµj… ˳ت«sƒ«s, Ex¤¦¦¦, xqsLiNRPÌÁöª«sVV, ¬saRPè¸R…Vª«sVV. „ds¬s ƒ«s¬sõLiÉÓÁ¬s „sVLiÀÁ xqs»R½VöLRiVxtsvÌÁNRPV
ÍÜ[ƒ«s ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…VLi²R…Vƒ«sV. LSª«sVV²R…VLi²R…Vƒ«sV. A LSª«sVV†®²…[„sV ¿Á[¸R…VVƒ«sV? C xqsLiNRPÌÁöª«sVV Ex¤¦¦¦,
83

˳ت«sƒ«s, ‡ÁVµôðj… ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s ªy¬s¬s xqs»yäLRiùª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…V xqsµR…Wx¤¦¦¦ÌÁ ¸R…VLiµR…V ª«sVLRiÖÁLi¿RÁV¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. A
LSª«sVV†²][ ª«sVàÓá ¹¸…VVNRP†²][ ÛÍÁ[¬sªy¬s xqsLiNRPÌÁö ˳ت«sƒy ‡ÁVµôðyùµR…VÌÁV ÍÜ[NRPª«sVV \®ªsxmsoƒ«sNRPV ª«sVLRiÖÁ
@µj…¹¸…[V úxmsµ³yƒ«s ª«sVƒ«sVN]¬s ÇÁƒ«sø xmsLRiLixmsLS x¤¦¦¦»R½V†²R…gRiVƒ«sV. A ÍÜ[ƒ«sVƒ«sõ LSª«sVV†®²…[ A»yøLSª«sVV†²R…V.
D. ˳ت«sª«sVV†‡ÁÉíÓÁ, LRiWxmsª«sVVƒ«sV LRiWxmsª«sVVƒ«sV úNTP¸R…W NRPÍØxmsª«sVVÍÞ
˳ت«sª«sVVÌÁLiµR…V†g]ƒ«sõÉÓÁNTP† ‡ÁÈíÁª«so LRiWxmsª«sVVÌÁVƒ±s úNRPVµ³y ¸R…Va][
LRiWxmsª«sVVƒ«sV ‡ÁÉíÓÁƒ«s ¸R…VÉíÓÁ úNTP¸R…WNRPÍØxmsª«sVVÍÞ
ú{¤¦¦¦„sƒ«s¸R…WµR…V\ÛÍÁ ª«sVƒ«sVÇÁNRPX»R½ùª«sVVÌÁƒ±s ®µ…ÖÁ¸R…Vƒ±s ª«sÛÍÁƒ±s xqsµy
\®µ…ª«sª«sVV»R½»R½òQ*ª«sV¹¸…Vùƒ«sª«s»yLRiª«sVV†µyÌÁègRiÌÁÉíÓÁ »R½»R½òQ*Q\®ªsV.
ª«sWƒ«sª«soÌÁNRPV \®µ…ª«sª«sVVƒ«sNRPV Û˳Á[µR…„sVµj…. ÇÁLi»R½Vª«soÌÁNRPV \®µ…ª«sª«sVVƒ«sNRPV Û˳Á[µR…„sVµj…. A ÒÁª«so†²R…V »R½ƒ«s ˳ت«sƒ«s
NRPVƒ«sVgRiVßá\®ªsVƒ«s LRiWxmsª«sVVƒ«sV µyÌÁV胫sV. µy¬s NRPƒ«sVgRiVßá\®ªsVƒ«s NRPLRiøÌÁV¿Á[¸R…VVƒ«sV. úNRPVµ³ycN][xmsª«sVV;
¸R…VaRPMcNUPLjiò, ú{¤¦¦¦czqsgæRiV „sƒ«s¸R…Vª«sVV B„s ˳ت«sª«sVVÌÁV. „ds¬sNTP LRiWxmsª«sVV ÛÍÁ[µR…V. ª«sVƒ«sVxtsvù†²R…V¿Á[|qs²T…
xmsƒ«sVÌÁƒ«sV ‡ÁÉíÓÁ ¾»½ÖÁzqsN]ƒ«s ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A ÒÁª«so†²R…V ‡Áz¤¦¦¦LRiVøÅÁV†\®²… LiVW NSª«sV úN][µ³yµR…VÌÁƒ«sV
®ªsÍØLRiVè¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. ªy¬sNTP LRiWxmsª«sVVÌÁV ÛÍÁ[ª«so. @„s LRiWxmsª«sVVÌÁƒ«sV F~LiµR…ª«so. „ds¬s ¸R…V¬sõLiÉÓÁNTP\|ms ƒ¯NRP
»R½»R½òQ*ª«sVVƒ«sõµj…. @µj… \®µ…ª«sª«sVV. ÒÁª«so²R…V »R½ƒ«s ˳ت«sª«sVVÌÁ»][ LRiWxmsª«sVVƒ«sV »yÖÁ胫sÈýÁV A »R½»R½òQ*ª«sVV
bPª«so†²][ „sxtñsvª¯[ \¹¸…V ¸R…Vª«s»yLRiª«sVV ÛÍÁ»R½Vòƒ«sV. @ƒ«sgS ª«sVƒ«sVÇÁÙÌÁª«sÛÍÁ LRiWxmsª«sVV µyÌÁV胫sV.
\®µ…ª«sª«sVVƒ«sNSaRPNTPò¸R…VVƒ«sõµj…. NRPLRiøLRiWxms\®ªsVƒ«s ÒÁª«soƒ«sNSaRPNTPò¸R…VVƒ«sõµj…. A ÍÜ[xmsÖÁ aRPNTPò A»yøLSª«sVV²R…V.
D. A¸R…Vƒ«s\¹¸…Vƒ«s »R½»R½òQ*®ªsVV†NRP²y¹¸…VVNRP˳ت«sª«sVV ¿RÁW²R…LS¬s\®µ…
$¸R…VV¼½ ƒyNRPVÇØ»R½V „sLRiÀÁLiÀÁƒ«s ÍÜ[NRP z¤¦¦¦»yLóRiQ\®ªsVƒ«s LS
ª«sW¸R…Vßá xqs»R½ä´yƒ«sVxqsX¼½ ƒ«sLiµj…ƒ«s LRiWxmsª«sVV LSª«sV˳ÏÁúµR…V†\®²…
A¸R…Vƒ«s ®ƒs[²R…VÛÍÁ[†²R…Vƒ«sV Ç؃yª«s×Á »y»R½ÌÁV »y²R…ÌÁVLi ‡ÁÛÍÁƒ±s.
84

A \®µ…ª«s®ªs[V »R½»R½òQ*ª«sVV. A»R½»R½òQ*ª«sVª«s»yLRiª«sVV†µyÌÁègRiÌÁµR…V. ƒyNRPV ÇØ»R½V†²R…VcªyÖdÁøNTP
(ƒyNRPVª«socxmsoÈíÁcª«sÖdÁøNRPª«sVV) A¸R…Vƒ«s úªyzqsƒ«s LSª«sW¸R…Vß᪫sVVÍÜ[ ƒy¸R…Vƒ«s LSª«sVV†\®²… ¸R…Vª«s»R½LjiLi¿Áƒ«sV. A
LSª«sW¸R…Vß᪫sVV ª«sÌÁƒ«s ƒy»R½»R½òQ*ª«sVª«s»yLRiª«sVV†µyÛÍÁ胫s¬s ª«sVƒ«sNRPV†®µ…ÖÁ|qsƒ«s¬s ¸R…VLóRiª«sVV. A¸R…Vƒ«s
¸R…VLi»R½ \®µ…ª«s\®ªsVƒ«s¿][ A \®µ³…ª«sª«sVVƒ«sV ƒyNRPV ¿RÁWzmsLi¿RÁVª«sV¬s ¹¸…VVNRP†²R…²T…gjiƒ«s¿][ ®ƒsÈýÁVLi²R…Vƒ«sƒ«sgS
ƒy\®µ…ª«sª«sVVƒ«sV ¿RÁWzmsLi¿RÁVª«sV¬s ¸R…V²T…gjiƒ«s ªy¬sNTP »R½Liú²T… ¸R…VVƒyõ†²R…V NRPµy! »R½Liú²T… ÛÍÁ[NRPVLi²R… „ds²R…V
ÇÁ¬søLi¿RÁ†²R…V NRPµy! A »R½Liú²T…NTP »R½Liú²T…, A »R½Liú²T…NTP »R½Liú²T…, »R½Liú²R…VÌÁ ª«sLRiVxqs ¹¸…V¬sõ ÌÁORPQÌÁ
xqsLiª«s»R½=LRiª«sVVÌÁVgS ®ƒs¬sõN][ÈýÁ xqsLiª«s»R½=LRiª«sVVÌÁVgS ƒ«sVƒ«sõµ][ ¾»½ÖÁ¸R…VµR…V gRiµy. ªy¬s¬s »R½ƒ«s »y»R½
ª«sVV»yò»R½ÌÁƒ«sV ¿RÁWzmsLi¿RÁV ª«sVƒ«sVª«sVV. FsNRPä²R… ¿RÁWzmsLi¿RÁVƒ«sV? zmsÀÁèªyLRiV C»R½Liú²R…VÌÁª«sLRiVxqsÍÜ[
®ƒsxmsöV²][ N]¬sõ®ªs[ÌÁ ¹¸…[VLi²ýR…úNTPLiµR… ®ªsVVµR…ÉÓÁ ª«sWƒ«sª«so†²R…Vƒyõ†²R…ÈÁ. ªy¬s¬s ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V
xqsXztísQLiÀÁƒy†²R…ÈÁ @¬s ƒ«sª«sVVøµR…VLRiV. FsLiµR…VNRPV ƒ«sª«sVVøµR…VL][ ªyLjiZNP[ ¾»½ÖÁ¸R…Vª«sÛÍÁƒ«sV. A ®ªsVVµR…ÉÓÁ
ª«sWƒ«sª«so¬s xqsXztísQLiÀÁƒ«s ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V ®ƒs[²R…Vƒ«sV x¤¦¦¦hS»R½VògS ª«sVƒ«sVxtsvùÌÁƒ«sV xqsXztísQLi¿RÁ ª«s¿RÁV胫sV. {qsòQû
ÛÍÁLiµR…VNRPV? xmsoLRiVxtsvÛÍÁLiµR…VNRPV? C xqsLiryLRiª«sVV ÛÍÁLiµR…VNRPV? C xqsXztísQ ¹¸…VLiµR…VNRPV? C xms¬s ¬s»R½ùª«sVV
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V ¿Á[¸R…VV ¿RÁVƒ«sõ¿][ xqsLjiF¡ª«soƒ«sV gRiµR…. ªy¬sNTP úaRPª«sV ¹¸…VÉíÓÁµj…? úaRPª«sV ®ªsVVµR…\ÛÍÁƒ«s„s ÛÍÁ[¬sªy†®²…[
NRPµR… ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V?
ª«sVàÓá „dsV ®ªs[µR…ª«sVVÌÁÍÜ[ NRPW²R… N]¬sõ¿][ÈýÁ ¬sÛÉýÁ[ ¿Áxmsö‡Á²T…¸R…VVƒ«sõµj… NRPµy! ÇØúgRi»R½ògRi „s¿yLjiLiÀÁƒ«s¿][
®ªs[µR…ª«sVVÌÁÍÜ[ ¿Áxmsö†‡Á²T…ƒ«sµj… »R½»R½òQ*ª«sVV. "zqós»R½xqsù gRi¼½ bPèLi»R½¬ds¸R…W' Dƒ«sõ zqós¼½ „s¿yLjiLixms† µR…gjiƒ«sµj….
®ªs[µR…ª«sVVÌÁÍÜ[ ¿Ázmsöƒ«s „sxtsQ¸R…Vª«sVVÌÁV ÀÁLi¼½»R½ª«sVVÌÁV. Dƒ«sõ xqsXztísQ¬s gRiWLjiè „s¿yLRißá ¿Á[zqsƒ«sµj…. Bµj…
¿yÌÁ LRix¤¦¦¦xqsùª«sVV. @LiµR…VNRP¬s ¹¸…[V ®ªs[µR…ª«sVVÌÁÍÜ[ xqsXztísQ ®ªs[LiVV¿][ÈýÁ ®ªs[LiVV „sµ³R…ª«sVVÌÁVgS ¿Áxmsö†‡Á²T…ƒ«sµj….
@xmsöV²R…xmsöV²y Lki¼½gS ƒyLki¼½gS ‡ÁVVxtsvÌÁV »R½»yäÌÁ zqs¼½¬s ‡ÁÉíÓÁ ÀÁLi¼½LiÀÁLji. ªyLji ¸R…WÍÜ[¿RÁƒ«s
¸R…VLi»R½¸R…VV ª«sWƒ«sª«so†²R…V ¼½Ljigji »yƒ«sV ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRi ˳ÏÁW»R½V† ¿Á[¸R…Vª«sÌÁzqsƒ«s úxms¸R…V»R½õª«sVV
úxmsµ³yƒ«sª«sVVgS NRPÌÁµj…. ®ªs[µR…ª«sVVÌÁ ¸R…VLiµR…V ƒ¯ZNP[ „sxtsQ¸R…Vª«sVV Õ³Áƒ«sõ xqósÌÁª«sVVÌÁ¸R…VLiµR…V Õ³Áƒ«sõª«sVVgS†
ú‡Á¼½Fyµj…Lixms‡Á²R…V ¿RÁVLi²R…Vƒ«sV. A Õ³Áƒ«sõ»R½ »R½»R½òÒêÁª«soÌÁ ÇÁƒ«sø xmsLjißت«sV xqsLiryäLRi NRPLSøµR…ÌÁV „sª«sORPQ ¿Á[zqs
85

ªyLji ªyLji NRPƒ«sVNRPWÌÁª«sVVgS ¿Áxmsö†‡Á²T…ƒ«sµj…. Dµyx¤¦¦¦LRißá :c "Aƒ«sLiµR… ª«sV¸R…VV†²R…V xqsXztísQ†ÛÇÁ[zqs »yƒ«sV
ª«sWƒ«sª«so¬sÍÜ[ ¿]¿Á胫sV' @¬s ®ªs[µR…ª«sVVÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj…. µk…¬sNRPLóRi ®ªs[Vª«sVƒ«sgS ÒÁª«so¬sÍÜ[ƒ«sVƒ«sõ ¸R…Wƒ«sLiµR…ª«sVV
˳ÏÁgRiª«sµR…LiaRP ¸R…V¬s. BLi¾»½[.
D. @¿RÁèxmso ¿Á[»R½ƒ«s»R½*ª«sVLiVV @¿RÁèxmso xqs»R½*ª«sVV\®ƒsƒ«s \®µ…ª«sª«sVVƒ±s
®ªsV¿RÁègRiÛÍÁ[†²R…V ª«sWƒ«sª«so†²R…V ®ªsVä¼½òƒ«sª«sVƒ«sõLiVV µ³k…‡ÁÌÁLi‡ÁVÕdÁ
ÉÓÁ¿RÁ胫s¿][ÈÁ† ÇÜÀÁèN]¬s CaRP*LRiV†®²…NRPV䪫s xqsLiµR…V ¿Á[zqsN]Li
¿RÁ¿RÁèÈÁ NRPWLRiV¿RÁVLi²R…V ®ƒs²R…\®ªsVƒ«s LRi„sVLi¿RÁVƒ«sV µ³yùƒ«sª«sVWLjiòQ\¹¸…V.
xmspLRi*ª«sVV ¿Ázmsöƒ«s NUPLjiòNSª«sWµR…VÌÁZNP[ LRiWxmsª«sVVÛÍÁ[µR…V. @¿RÁèxmso¿Á[»R½ƒ«s»R½*ª«sVV @¿RÁèxmso xqs»R½*ª«sVV\®ƒsƒ«s
\®µ…ª«sª«sVVƒ«sNRPV LRiWxmsª«sVVLi²R…Vƒy? A gRiVß᪫sVµ³j…NRPª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõxmsöV²R…V A gRiVß᪫sVVƒ«sõ ¿][ÈÁV ªy¬s ªy¬sNTP
LRiWxmsª«sVVgS ¿ÁxmsöVµR…VLRiV. ªy†²R…V ª«sVWLjiòg]ƒ«sõ N][xmsª«sVV, ªy†²R…V ª«sVWLjiòg]ƒ«sõ úxms¼½Ë³ÏÁ,@¬s ÍÜ[NRPª«sVVƒ«s
ƒ«sLiµR…VLRiV. AN][xms®ªsW úxms¼½Ë³ÏÁ¹¸…W ¸R…Vµ³j…NRPª«sVVgS®ƒs[ xmsoLRiVxtsvƒ«sLiµR…Vƒ«sõµ][ ªy†²R…V µy¬sNTP ª«sVWLjiò
¸R…Vƒ«sVÈÁ. @ÛÉýÁ[ ˳ÏÁgRiª«s»R½ò»R½* ª«sVµ³j…NRPª«sVVgS ®ƒs¿RÁVèÈÁ ƒ«sVƒ«sõµ][ ªy¬s¬s ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…LiµR…VLRiV. Bµj… NSNRP
LiVVLiN]NRP xmsLRiª«sVLRix¤¦¦¦xqsùª«sVVƒ«sõµj…. ú‡Áx¤¦¦¦ø xmsµyLóRiª«sVV ¬sLæRiVß᪫sVV. ¬sLSª«sV¸R…Vª«sVV. ª«sWƒ«sª«so†²R…V
˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s ˳؄sLi¿RÁVÈÁ¹¸…[V NSµR…V. ¿RÁW²R…ª«sÛÍÁ ƒ«sƒ«sVN]ƒyõ†²R…V. Bµj… ª«sWƒ«sª«s ‡ÁVµôðj…ÍÜ[¬s µ][xtsQª«sVV,
aRP‡ôÁª«sVV ÛÍÁ[µR…V. ƒ¯[ÉÓÁ»][ ƒ«sƒ«sõxmsöV²R…V aRP‡ôÁª«sVV xmsoÈíÁV¿RÁVƒ«sõµj….ANSaRPª«sVVÍÜ[ xmsoÈíÁV¿RÁVƒ«sõµj…. ÛÍÁ[¬s
aRP‡ôÁª«sVVƒ«sNRPV LRiWxmsª«sVVª«sVV NRPÖæÁƒ«sµj…. xmsoÉíÓÁƒ«s aRP‡ôÁª«sVVƒ«sNRPV Õ³Áƒ«sõ Õ³Áƒ«sõ ˳ت«sª«sVVÌÁV NRPÌÁVgRiV¿RÁVƒ«sõ„s.
xmszqszmsÌýÁ ÛÍÁ[²T…胫s¿][ ª«sVVµôR…V |msµôR…ªyLi ú®²…[²T…胫s¿][ µR…VMÅÁª«sVV. xqsLigki»R½\®ªsVƒ«s¿][ r¢ÅÁùª«sVV.C Lki¼½gSÛÍÁ[¬s
aRP‡ôÁª«sVV xmsoÉíÓÁ µy¬sƒ«sVLi²T… ˳ت«sª«sVÌÁV NRPÌÁVgRiV ¿RÁVƒ«sõ„s. A ÛÍÁ[¬s aRP‡ôÁª«sVV ®ªsVVµR…ÈÁ ®ƒsÈíÁV xmsoÉíÓÁƒ«sµj…
JLicNSLRiª«sVVgS xmsoÉíÓÁƒ«sµj…, »R½gjiƒ«sLi»R½ ‡ÁVµôðj… ‡ÁÌÁª«sVVÛÍÁ[NRP AÍÜ[¿RÁƒ«s ÛÍÁ[NRPF¡LiVVƒ«s¿][ ¬s„s ª«sùLóRi ª«sV¹¸…Vù²T…
„sxtsQ¸R…Vª«sVVÌÁVNSª«so. ‡ÁVµôðj…{¤¦¦¦ƒ«sVÌÁVNSµR…ƒ«sõ¿][ ÛÍÁ[NRPF¡¹¸…V²T…„s NSª«so. ª«sV¥¦¦¦„sxtsQ¸R…Vª«sVVÌÁ¬sõ¸R…VV ¬sLi¾»½[.
ÛÍÁ[¬s aRP‡ôÁª«sVV xmsoÉíÓÁƒ«sÈýÁVgS ÛÍÁ[¬s LRiWxmsª«sVV xmsoÉíÓÁƒ«sµj…. ÛÍÁ[¬s gRiVß᪫sVVÌÁV xmsoÉíÓÁƒ«s„s.
86

A ª«sVWÌÁ˳ÏÁW»R½\®ªsVƒ«s ª«sxqsVòª«soƒ«sV ª«sµR…ÖÁ|msÉíÓÁƒ«s¿][ ª«sWƒ«sª«soÌÁÍÜ[ª«sV¥¦¦¦‡ÁVµôj… ª«sVLi»R½VÌÁVƒyõLRiV. FsLi»R½
‡ÁVµôðj… {¤¦¦¦ƒ«sVÌÁVLiµR…VL][ @Li»R½ ‡ÁVµôðj…ª«sVLi»R½VÌÁVƒyõLRiV. ªyLji¬s ‡ÁVVxtsvÌÁLiµR…ª«sVV, aSxqsòQû ¬sLSø»R½ ÌÁLiµR…ª«sVV.
A ª«sVx¤¦¦¦L<RiVÛÍÁ[„sV ¿Á[zqsLRiƒ«sgS ¬sLSNSLRiª«sVV ¬sLæRiVß᪫sVV\®ƒsƒ«s »R½»R½òQ*ª«sVVƒ«sNRPV ÕdÁÇØORPQLRiª«sVVÌÁV LRiWxmsª«sVV
gRiVß᪫sVVÌÁV, A LRiWxms ª«sW gRiVß᪫sVÌÁNRPV† µR…gjiƒ«sÈýÁV ®µ…[ª«s»yµR…VÌÁƒ«sV xqsXztísQLiÀÁƒyLRiV. ªyLjiNTP LRiWxmsª«sVÌÁ
¬sÀÁèƒyLRiV. ªyLji¸R…VLiµR…V gRiVß᪫sVVÌÁƒ«sV xqsLiúNRP„sVLizmsLiÀÁƒyLRiV. ª«sVƒ«sVxtsvù²R…V ª«sÉíÓÁ ˳ت«sƒy ÒÁª«so†²R…V.
xqsLiNRPÌÁö ÒÁª«so†²R…V. ª«sVƒ¯[ ÒÁª«so†²R…V. FsÉÓÁ†\®²…ƒ«sƒ«sV „ds†²]NRPxmsöV²R…V aRPVµôðR… \¿Á»R½ƒ«sùª«sVVƒ«sV ˳؄sLi¿RÁVÈÁNRPV aRPNTPò
{¤¦¦¦ƒ«sV†²R…gRiV¿RÁVƒyõ²R…V. ²³T…ÖdýÁNTP F¡ª«soÈÁNRPV ƒygRixmspLRiV LRi&W¬ds=ÌÁ „dsV†µR…VgS F¡ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sƒ«sõÈýÁVgS ƒy
aRPVµôðR… \¿Á»R½ƒ«sùª«sVVƒ«sV ¿Á[LRiVÈÁNRPV ÒÁª«so†²R…V „sxtñsvª«so, BLiúµR…V†²R…V, ú‡Áx¤¦¦¦ø „dsLji¬s NRPÖÁöLiÀÁƒyLRiV. ªyLji¬s
®ªsVVÈíÁ®ªsVVµR…ÈÁ ¿RÁW²R…Vª«sVV. @¿RÁèÈÁ ƒ«sVLi²T… aRPVµôðR… \¿Á»R½ƒ«sùª«sVV xqsVÌÁ˳ÏÁ ªyùxmsùª«sVV. ¬dsª«so ƒygRixmspLRiV
LRi&W¬ds=ÌÁƒ«sV µyÉÓÁ ª«sVµ³R…VLRi ¿Á[LRiVª«sVV. @¿RÁèÉÓÁNTP ²³T…ÖdýÁ ¿yÍØ xqs„dsVxmsª«sVV. A Lki¼½gS ®ƒs[LRiöàÓáÀÁƒ«s
ª«sWLæRiª«sVVƒ«sLiµR…V ¬ds ®µ…[ª«s»R½ÌÁV úxmsµ³yƒ«s úxms¼d½NRPÌÁVgS ƒ«sVƒyõLRiV. ªyLji¬s ¬dsª«so ƒyNRPV ¿RÁWzmsLi¿RÁV ª«sVƒ«sõ¿][
¬dsª«so \lLiÌÁV úxms¸R…Wß᪫sVV ÛÇÁ[zqsƒ«s¿][ ÉÓÁZNPäÈíÁVNRPV ²R…‡ÁV÷ NSª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. A ÉÓÁZNPäÈíÁV N]ƒ«sõ¿][ ¬ds®ªs[
®ªsÎÏÁþgRiÌæÁVµR…Vª«so. ®ƒs[ƒ«sV ÌÁLi²R…ƒ«sV ÛÍÁ[µR…LiµR…Vƒ«sV. Dƒ«sõ¿][ ¿RÁWzmsLi¿RÁVª«sVLiµR…Vƒ«sV. }mýsƒ«sVNRPV xmsÈíÁª«sÌÁzqsƒ«s
²R…‡ÁV÷ ¼d½zqsN]¬s LRiª«sVVø. A ²R…‡ÁVø ƒ«sƒ«sVõ |msÈíÁVN]ª«sVøLiµR…Vªy? JLji ‡ÁVµôðj…ª«sVLi»R½V²y? A ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V²R…V
¬dsNRPV NRP¬szmsLi¿RÁª«sÌÁ¸R…VVƒ«sƒ«sõ¿][ ¬dsª«so xqs»yäLRiùª«sVVÌÁV¿Á[¸R…VV¿RÁVLi²R… ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. @‡ÁµôðR…ª«sVVÌÁV
ª«sWÉýزR…LSµR…V. µR…VLRix¤¦¦¦LiNSLRiª«sVVƒ«sV µR…VLRiÕ³Áª«sW ª«sVVƒ«sV „ds²T… ¬s»R½ùª«sVV ªyLji¬s µ³yù¬sLi¿RÁ ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV.
B„s ¸R…V¬sõ¸R…VV ÌÁLi²R…ƒ¯[. ƒ«sWù¸R…WL][ä ¿RÁW¿RÁVÈÁNRPV |msÈíÁVN]ƒ«s ª«sÌÁzqs¬s „sª«sWƒyLóRi ª«sù¸R…Vª«sVV ª«sLiÉÓÁ„s.
ƒyNRPV ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V¬s ¿RÁWxmsoª«sV¬s \¾»½»R½NRPäÍزR…NRPVª«sVV. @ÈýÁV ®ªs×Áþƒ«s¿][ ƒ«sWù¸R…WLRiVä NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV
BÈýÁVFyxqsƒ«s ¿Á[zqsƒ«s¿][ ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V NRP¬szmsLi¿RÁVƒ«sV. BLi¾»½[ Û˳Á[µR…ª«sVV. A LSª«sVV†²y»yøLSª«sVV†²R…V. A»R½ø
¸R…VLiµR…Vƒyõ²R…V. ÍÜ[¬sNTP ú»R½ª«so*N]ƒ«s ª«sÌÁ¸R…VVƒ«sV. ¬dsª«so ‡Á¸R…VÉÓÁNTP ú»R½„s*ƒ«s¿][ gRiVÈíÁÌÁN]ÌÁ†µj… ª«sVƒ«sVõ
ú»R½ª«so*µR…Vª«so. A ª«sVƒ«sVõƒ«sVN]®ƒs²T… ªyLRiVƒyõƒ«sV. F~ÍØÌÁÍÜ[ F¡zqsN]LiµR…VLRiV. @ÛÉýÁ[ ¬ds ˳ÏÁgRiª«sLi»R½V†²R…V
ÛÍÁ[µR…ƒ«sõ úªy»R½ÌÁV NRPW²R…. ª«sVƒ«sVõ @„sVø FsàáVª«soÌÁ„sVø ²R…‡ÁV÷ ¿Á[zqsN]ƒ«sõÈýÁV. BLiNRP ƒy „sxtsQ¸R…Vª«sVV.

87

aS. A LSª«sW¸R…Vßá„sVÈýÁV úªyzqs¼½¬s ¬s»R½ùµ³yùƒ«sª«sVVƒ±s ÛÇÁ[|qsµR…ƒ±s
$LSª«sVVLi²R…ƒ«sVª«sWÈÁ „sƒ«sõ¹¸…V²R…ÌÁƒ±s x¤¦¦¦X¼d½=ª«sV F~Li®²…¾»½ò²R…Vƒ±s
ALSª«sW¸R…Vß᮪s[V®ªsVV xmspLjiò ª«sVLiVV ƒ«sƒyõLSª«sVV²R…Vƒ±s „ds†²R…†²y
»yøLSª«sVVLi²R…LiVV ¸R…VVLi®²…ƒ¯[ ¾»½ÖÁ¸R…VLSµy¹¸…Vƒ±s ˳ÏÁ¸R…VLi‡Á¹¸…Vù²R…Vƒ±s
AÍÜ[ƒ«sVƒ«sõLSª«sVV†²R…V ƒy¿Á[»R½ NRPÌÁöª«sXORPQª«sVVƒ«sV úªyLiVVLiÀÁƒy†²R…V ®ƒs[ƒ«sV ‡Áx¤¦¦¦§NSª«sùª«sVVÌÁVúªyzqs¼½¬s
NRPµy! NRPÌÁª«sVVxmsoÀÁèN]ƒ«sõ¿][ ƒy NRPÌÁ ª«sWgRiµR…V. @Li»R½ Ex¤¦¦¦xqsLixms¼½ò @Li»R½ NRPÌÁöƒyaRPNTPò, @Li»R½ÉÓÁ
¸R…V˳ØùxqsFyÈÁª«sª«sVV ƒyNRPVƒ«sõµj…. ®ªs[LiVVxms²R…gRiÌÁV ®ƒsÌÁƒyÎýÏÁÍÜ[ úªyzqs¼½¬s. N]¬sõ úgRiLi´R…ª«sVVÌÁNRPV xmsµj…
µj…ƒ«sª«sVVÌÁV NRPW²R… xmsÈíÁÛÍÁ[µR…V. @ÛÉíÁ[ ®ƒs[ƒ«sV NRPÌÁöª«sXORPQª«sVVƒ«sV ª«sVVxmsöµj… ¹¸…[VLi²ýR…V úªyzqs¼½¬s. FsLiµR…V¿Á[»R½?
»R½NTP䃫s NSª«sùª«sVVÌÁV úªy¸R…VVÈÁNRPV NSª«sÌÁzqsƒ«s aRPNTPò®ªs[àáV. NRPÌÁöª«sXORPQª«sVV úªy¸R…VVÈÁNRPV NSª«sÌÁzqsƒ«s aRPNTPò®ªs[àáV.
LSª«sVV†²R…V ª«sÀÁè ÍÜ[ƒ«s†gRiWLRiV胫sõxmsöV²R…VNRPÌÁöª«sXORPQª«sVV rylgi²T…µj…. ÛÍÁ[¬s¿][ ƒ¯NRPäNRPäxmsöV²R…V xmsµR…ùª«sVV
xqsgRiª«sVVÍÜ[ ƒygjiF¡¹¸…V²T…µj…. ª«sVW®²…[Li²ýR…V ƒyÌÁVlgi[Li²ýR…V gRi²R…ÀÁF¡LiVVƒ«s„s. C ª«sVµ³R…ù ®ƒsƒ¯[õ úgRiLi´R…ª«sVVÌÁƒ«sV
úªy¸R…VV¿RÁVLiÉÓÁ¬s. @¹¸…Wù LSª«sW¸R…Vß᪫sVV úªy¸R…VVÈÁ ÛÍÁ[µR…ƒ«sõ µj…gRiVÌÁÛÉýÁ[ ¸R…VVLi®²…²T…µj…. INRP
úxms»R½ùQORPQ \®ªsVƒ«s NRP´R… ¿ÁxmsöVµR…Vƒ«sV. ¸R…VVµôðR…NSLi²R…ª«sVVÍÜ[ ®ªsVVµR…ÉÓÁ ª«sVW²R…V ª«sLiµR…ÌÁ xmsµR…ùª«sVVÌÁV 1957 ÍÜ[
úªyzqs¼½¬s. NRPLkiLiƒ«sgRiL`i ƒ«sVLi²T… Dµ][ùgRiª«sVV „sLRiª«sVßá ¿Á[zqs¼½¬s. BLiÉÓÁNTP ª«sÀÁè¼½¬s. INRPƒy†ÉÓÁ úF¡µôR…Vƒ«s
úxms»R½ùQORPQª«sVVgRi "LSª«sW¸R…Vß᪫sVVƒ«sV ®ªsVVµR…ÌÁV |msÈíÁVª«sVV' @ƒ«sõª«sWÈÁÌÁV „s¬szmsLiÀÁƒ«s„s. Fsª«sL][ ¿Ázmsöƒ«sÈýÁV
„s¬szmsLiÀÁƒ«s„s. @ORPQLRiª«sV¸R…V\®ªsVƒ«s aRP‡ôÁª«sV¸R…V\®ªsVƒ«s ªyNRPùª«sVV „s¬szmsLiÀÁƒ«sµj…. ®ªsLiÈÁ®ƒs[ úFyLRiLiÕ³ÁLiÀÁ¼½¬s.
ª«sVW†²R…V ƒyÌÁVgRiV ®ƒsÌÁÌÁÍÜ[ ÀÁª«sLjiµy†NRP »R½LRiVª«sVV N]¬sF¡LiVVƒ«sµj…. INRP¿][ÈÁ ª«sVLRiÌÁ ƒygjiF¡ª«so
ƒ«s¬szmsLiÀÁƒ«sµj…. LSª«sVV†²R…V »yƒ«sVª«sÀÁè ˳ÏÁLRiµy*ÇÁÙ¬s ¸R…WúaRPª«sVª«sVVƒ«sLiµR…VLi²T… ¹¸…[Vƒy†ÉÓÁNTP »yƒ«sVª«s»R½Vòƒ«s¬s
˳ÏÁLRi»R½V¬s»][ ¿Ázmsöƒy†²][ AƒyÉÓÁNTP LSÛÍÁ[ƒ«s¬s x¤¦¦¦ƒ«sVª«sVLi»R½V¬s¿Á[»R½ ªyLRiò|msÉíÓÁƒy²R…V. Aƒy†ÉÓÁNTP LSª«sVV†²R…V
LS¬s¿][ ˳ÏÁLRi»R½V†²R…gjiõQúxms®ªs[aRPª«sVVÛÇÁ[¸R…VVƒ«sV.ALiÇÁ®ƒs[¸R…VV†²R…V ª«s¿RÁVè xqsLjiNTP ˳ÏÁLRi»R½V†²R…gjiõ úxms®ªs[aRPª«sVV†
ÛÇÁ[¸R…VVÈÁNRPVG zqsµôðR…ª«sVVgRiƒ«sVƒyõ†²R…V. ALiÇÁ®ƒs[¸R…VV†²R…V µR…WLRiª«sVVƒ«sLiµR…VLi²T…¹¸…[V LSª«sVV¬s ¸R…WgRiª«sVƒ«s
ªyLRiò† ÛÇÁzmsöƒy†²R…V. µR…gæRiàáNRPV ª«sÀÁè ¿Ázmsöƒ«s¿][ ®ƒsª«s²][ »R½ƒ«s xqsLiNRPÌÁöª«sVV „sxmnsVõª«sVV ¿Á[¸R…VVÈÁNRPV
ª«s¿Á胫s¬s x¤¦¦¦hS»R½VògS ƒ«sgjiõÍÜ[ µR…WNRPª«s¿RÁV胫sV. ˳ÏÁLRi»R½V†²R…xmsöV²R…V xmsLRiVÌÁª«sWÈÁ „s®ƒs²T… zqós¼½ÍÜ[ÛÍÁ[†²R…V.
88

INRP »R½ƒ«sø¸R…Vzqós¼½ÍÜ[ ƒ«sVƒyõ†²R…V. @µj… LRixqs˳ت«sª«sVV. @LiµR…V¿Á[»R½ ALiÇÁ®ƒs[¸R…VV†²R…V µR…WLRiª«sVVƒ«sLiµR…VLi²T…
LSª«sVV†²R…V ª«s¿Á胫sƒ«sõª«sWÈÁ xqsLigki»R½ª«sVV Fy²R…V¿RÁV ƒy xqsLigki»R½ ª«sVVÍÜ[ ¿Ázmsöƒy²R…V. ALiÇÁ®ƒs[¸R…VV†²R…V
ª«sV¥¦¦¦gS¸R…VNRPV†²R…VNRPµy! xqsLigki»R½®ªs[V„sV¿Á[¸R…VVƒ«sV? LRixqszqsµôðj… NRPÖÁgjiLi¿RÁVƒ«sV. ˳ÏÁLRi»R½V†²R…V »yƒyLRixqszqós¼½ÍÜ[
ƒ«sVLi®²…ƒ«sV A zqós¼½ÍÜ[®ƒs[ ªyLRiò „s¬szmsLi¿Áƒ«sV. ÛÍÁ[¬s¿][ „s¬szmsLi¿Á²T…µj…NSµR…V. @µj… ¸R…WLiÇÁ®ƒs[¸R…VV¬s „s®ªs[NRPª«sVV.
A ªyLRiò„sƒ«sV¿RÁV®ƒs[ ˳ÏÁLRi»R½V¬s NRPƒ«sVõÌÁ¸R…VLiµR…V ËØxtsQöª«sVV ÌÁVµR…LiVVLiÀÁƒ«s„s. A¸R…Vƒ«s NRPLihRiaRPLiÅÁª«sVVƒ«s ƒ¯NRP
¬sry*ƒ«sª«sVV ª«sÀÁ胫sµj….
C xmsµR…ùª«sVV ¸R…VVµôðR…NSLi²R…ª«sVVÍÜ[ ÀÁª«sLjiÅÁLi²R…ª«sVV DxmsxqsLix¤¦¦¦LRißáÍÜ[ ƒ«sVƒ«sõµj…. xmsµR…ùxmso xqsLiÅÁù 325. A
NRPLihRixqs*LRi ®ªsVÈýÁVƒ«sõµ][ ƒyNRPV ¾»½ÖÁ¸R…VÛÍÁ[µR…V ƒyÌæÁª«s ¿RÁLRiß᪫sWgjiF¡LiVVƒ«sµj…. LSµR…V. N]¬sõ gRiLiÈÁÌÁV »R½xmsƒ«s
F~Liµj…¼½¬s. ˳Ü[ÇÁƒ«sª«sVVÛÍÁ[µR…V. ryõƒ«sª«sVV¿Á[zqs¼½¬s. ÇÁxmsª«sVV ¿Á[zqsN]LiÉÓÁ¬s. BLiÉÓÁÍÜ[ ˳Ü[ÇÁƒ«sª«sVV
¿Á[¸R…VVª«sVLiµR…VLRiV. ®ƒs[ƒ«sV ¿Á[¸R…Vƒ«sV. ¿yÌÁ}qsxmsÉÓÁNTP ƒyNRPV »][ÀÁƒ«sµj…. ƒyÌæÁª«s ¿RÁLRiß᪫sVV zqsµôðR…ª«sVVgS
ƒ«sVƒ«sõµR…¬s. ®ƒs[ƒ«sWz¤¦¦¦LiÀÁƒ«sµj… NSµR…V ®ƒs[ƒ«sV úªyzqsƒ«sµj…NSµR…V. zqsµôðR…ª«sVVgS ƒ«sVƒ«sõµj…. ®ªsLiÈÁ®ƒs[ NSgji»R½ª«sVV
NRPÌÁª«sVVƒ«sV ¾»½ÀÁè¼½¬s. ƒyÌæÁª«s¿RÁLRißá„sVÈýÁVƒ«sõµj… "\ÛÇÁú»R½¸R…Wú»yLi¿RÁÀdÁèéQû ª«sVµ³R…VxqsWµR…ƒyxqsù
xmsª«sª«sWƒyxmspLñRiQ\®ªsVƒ«sÈíÁVÌÁƒ±s'
ª«sÀÁ胫sµj… úªyzqs¼½¬s. \|ms¬s NRPLihRiaRPLiÅÁª«sVVƒ«s ƒ«s¬s ®ƒs[®ƒs[ úªyzqs¼½¬s LRiWxmsNRP xqsª«sWxqsª«sVV. LSª«sVV²R…V
„sÇÁ¸R…V¸R…Wú»R½NRPV ‡Á¸R…VÌÁV®µ…[Ljiƒ«sxmsöV²R…V xmsLRi®ªs[VaRP*LRiV¬s NRPLihRiª«sVVƒ«sVLi²T… ª«sÀÁ胫s ªy¸R…VVª«so¿Á[»R½
¬sLi²T…ƒ«sÈýÁVƒ«sõµj…. ˳ÏÁLRi»R½V†²R…V aRPLiÆت«s»yLRiª«sVV, NRPLihRiaRPLiÅÁª«sVVƒ«s ƒ«s¬s ®ƒs[®ƒs[ úªyzqs¼½¬s. ®ƒs[ƒ«sV ª«sÉíÓÁ
LRiWxmsNRPxqsª«sWxqsª«sVVgS ÇÁª«sVNRPÈíÁV N]LiÉÓÁ¬s A aRPLiÅÁª«sVVƒ«sV $LSª«sV¿RÁLiúµR…V†²R…V \ÛÇÁú»R½¸R…Wú»R½NRPV
‡Á¸R…VÌÁV®µ…[LRiV¿RÁV µy¬sÍÜ[ »R½ƒ«s ƒ¯[ÉÓÁ ªy¸R…VVª«so xmspLjiLi¿RÁgS ®ªsÌÁVª«s²T…ƒ«s µ³R…*¬sª«sÛÍÁƒ«sVƒ«sõ µR…LiÈÁ, Bµj…
ƒyÍÜ[¬s ¸R…W»yøLSª«sVV²R…V xmspLjiLiÀÁƒ«s ¿RÁLRiß᪫sVV. »R½LRiVªy»R½ LSª«sW¸R…Vß᪫sVV xmspLjiòQ\¹¸…Vƒ«sµj…. A¿RÁLRißá
ª«sVÈýÁV xmspLjiLixms‡Á²R…gS ƒyNSƒ«sLiµR…ª«sVVxmsÈíÁÛÍÁ[µR…V.
C ¸R…VVxmsxqsLix¤¦¦¦LRißá ÅÁLi²R…ª«sVVƒ«sLi®µ…[ 412 ª«s xmsµR…ª«sVVƒ«sVLi²T… "ÅÁµ][ù¬sLæRi»R½\®ªsVƒ«s' @¬s úFyLRiLiÕ³ÁLi¿RÁVƒ«sV.
89

AxmsµR…ùª«sVVƒ«sV úªyzqs¼½¬s. C xmsµR…ùª«sVVƒ«sV A aRPLiÅÁµ³R…*¬sª«sµôR… úªy¸R…VVµR…Vƒy? NRP´yƒ«sƒ«sWù¼½NTP
˳ÏÁLigRiª«sVgRiVƒ«sV. @LiµR…V¿Á[»R½ ¸R…VVµôðR…NSLi²R…ª«sVV ÀÁª«sLRi úªyzqs¼½¬s. A»yøLSª«sVV†²R…ƒ«sgS ¬sµj… NSª«s¿RÁV胫sV.
NS¬s""ª«sµR…ÌÁLi ²y LSª«sVV²R…ƒ±sƒ«sƒ«sVõ ƒy»yøLSª«sVV†²R…LiVV ¸R…VVLi®²…ƒ¯[ ¾»½ÖÁ¸R…VLSµR…¹¸…Vùƒ±s ˳ÏÁ¸R…VLi
‡Á¹¸…Vù²R…Vƒ±s ''FsLiµR…VNRPV ˳ÏÁ¸R…Vª«sVV? ¬sÇÁª«sVVgS ¬sµj… ¸R…W»yøLSª«sVV¬s zqós¼½¹¸…W ƒy¸R…VLi»R½ÈÁ ®ƒs[¬ds
xqs¬sõ®ªs[aRPª«sVVƒ«sV ƒy NRPƒ«sVNRPWÌÁª«sVVgS ªyùÆØùƒ«sª«sVV¿Á[zqsN]ƒ«sV¿RÁVƒyõƒ¯[ LiVVµj… ˳ÏÁ¸R…Vª«sVV. ˳ÏÁ¸R…Vª«sVƒ«sgS
ÒÁª«sÌÁORPQß᪫sVV, @˳ÏÁ¸R…VLi úFyxmsùxqs* @¬s ¸R…WÇìÁª«sÌÁVä²R…V ÇÁƒ«sNRPV¬s»][ ƒ«sƒyõ²R…V. @˳ÏÁ¸R…VLi ‡Áƒ«sgS
ª«sVVNTPò. ÒÁª«sÌÁORPQßá xmsLji»yùgRiª«sVV. ƒyNRPV ˳ÏÁ¸R…Vª«sVgRiV¿RÁVƒ«sõµR…ƒ«sgS ry*„sV ¹¸…VLi»R½ úxms»R½ùQORPQª«sVVgSƒ«sVƒ«sõƒ«sV
ƒy ÒÁª«sÌÁORPQß᪫sVV ƒ«sƒ«sVõ ª«sµR…ÖÁ F¡ÛÍÁ[µR…¬s ¸R…VLóRiª«sVV. »R½LRiVªy»R½ ª«sLi»R½ xmsµR…ùª«sVVÌÁV úªyzqsƒ«s gS¬s
¸R…VVµôðR…NSLi²R…ª«sVV xmspLjiòNSÛÍÁ[µR…V. ÒÁª«sÌÁORPQß᪫sVV ¼½LjigjiLS¬s¿][ NRPÌÁöª«sXORPQª«sVV xmspLjiò¸R…V¹¸…Vù²T…µj… NSµR…V.
NRPLi. Bµj… ¸R…W»yøLSª«sVV¬s µ_
xqsµR…ª«sVÌÁ LRiWxmsLi‡ÁV xqsLRi*xqsLixms»R½äLiQ\ÛËÁ
ª«sVµj… ƒ«sª«sVVøª«sVV NRP²R…Vª«sVLiÀÁµj…
ª«sVµj… ƒ«sª«sVøNRPV ª«sVLi»R½NRPLiÛÉÁ ª«sVLiÀÁµj… F¡¬ds.

JzmsNRPÛÍÁ[¬s ª«sWƒ«sª«so¬s ¸R…VWx¤¦¦¦¸R…VV† ÇÁÚÀÁƒ«s®µ…[ úgRiz¤¦¦¦Lixms\®ƒs
LRiWxmsª«sVVÛÍÁ[¬sµy¬s¬s ¬sLRiWxmsßá ¿Á[¸R…VgRi†ÇØÌÁ ƒ«sÉíÓÁ\®µ…
N][xmsª«sVV NUPLjiò¸R…Wµj…gRiÌÁ N]¬sõÉÓÁNTPƒ±s ª«sVƒ«sVÇ؃«sV ˳ت«slLi[
ÆØxmsLjißت«sVÌÁORPQß᪫sVV gRiÖæÁƒ«s¸R…VÉíÓÁ ÇÁx¤¦¦¦»`½ xqs*˳ت«s\®ªsV.
ÒÁª«so²R…V LRiWxmsª«sVVLigRiƒ«sV, ƒ«sbPLi¿RÁVƒ«sV LRiWxmsª«sVV ˳ÏÁW»R½xqsXztísQ\¹¸…V
ÒÁª«so²R…V LRiWxmsª«sVVLi gRiƒ«sV,ƒ«s¿Á[»R½ƒ«s»ygRiVßá ª«sVV¬sä ÛÍÁ[aRP#\®ªsV
ÒÁª«so²R…V LRiWxmsª«sVVLi gRiƒ«sVƒ«s, ¿Á[zqsƒ«s NRPLRiøxmnsÌÁLi‡ÁV ƒ¯LiµR…†gS
90

\®µ…ª«sª«sVVLRiWxmsª«sVWƒ«sV, ƒ«sª«s»yLRiª«sVV µ³R…LRiøLjiLRiOTPQxtsvLi²R…VgS
DLi®²…ƒ±s ƒyNRPV ú‡Áªyx¤¦¦¦Ë³ÏÁW»R½ úxms¼½Ë³Øª«soù»R½ö»R½Vò ÌÁ˳Øùxqsª«sVVƒ±s
¬sLi®²…ƒ±s ª«sVVxmsöµj…¹¸…[VLi²ýR…V úªy¸R…VVÈÁNRPV gS¬ds NRPÌÁöª«sXORPQLi‡ÁV ®ƒs[
lLiLi®²…[®²ý^…ƒ«sƒ«sVÇØÌÁV ®ƒs|mïsxmso²R…V »yx¤¦¦¦X¼d½=ª«sVÍÜ[ LSª«sVV\®²…
¸R…VVLi®²…ƒ±s úªy¸R…VVÈÁ gRiÛÍæÁ ÛÍÁ[²R…V ª«sVàÓáÛÍÁ[ µR…V¼½òQûLiaRP µR…‡ôÁLi‡ÁVgS
ª«sVàÓṸ…VVNRP ÀÁú»R½\®ªsVƒ«s µR…gRiVª«sWÈÁ ¹¸…VVNRPxmsöV²R…V LSµR…V xmsµR…ùxmsoLi
ÇÁLRiß᪫sVV ®ƒsLi»R½gjiLiÇÁÙN]¬s rygRiµR… ¹¸…VxmsöV²][ úªyzqs¸R…VVƒ«sõÈÁVÍÞ
xqsVöéLRiß᪫sVV NSgji»R½Li‡ÁVª«sLiVV xmspƒ«sVèÈÁ ƒyxms¬s úªyzqsƒ«sÉíÓÁ ®µ…
ª«s*LRiV LRixmnsVVLSª«sV¿RÁLiúµR…V²R…LiVVúªy|qsƒ¯! ry*„sVNTP®µ…ÌæÁVª«s¿RÁVèƒy!''
aý][ee ¸R…VµR…ƒyõM ª«sWƒ«sªyM »R½µR…ƒyõQQ\®ªs ®µ…[ª«s»yM
¸R…Vµy÷éuy ª«sWƒ«sªyM »R½µy÷éuy \®ªs®µ…[ª«s»yM
ª«sWƒ«sª«soÛÍÁ[ ¸R…Vƒ«sõª«sVV ¼½LiµR…VL][ A ¸R…Vƒ«sõª«sVV®ƒs[ ®µ…[ª«s»R½ÌÁNRPV |msÈíÁVµR…VLRiV. ª«sLjiÕÁ¸R…Vùª«sVV ¼½®ƒs²T…ªy²R…V
®µ…[ª«s»R½ÌÁNRPV ª«sLji ¸R…Vƒ«sõª«sVVƒ«sV |msÈíÁVƒ«sV. g][µ³R…Vª«sVÌÁV ¼½®ƒs²T…ªy²R…V ®µ…[ª«s»R½ÌÁNRPV g][µ³R…Vª«sV ¸R…Vƒ«sõª«sVV†
ÛËÁÈíÁVƒ«sV. ª«sWLixqsª«sVVƒ«sV ¼½®ƒs²T…ªy²R…V ®µ…[ª«s»R½ÌÁNRPV ª«sWLixqsª«sVVƒ«sV |msÈíÁVƒ«sV. ª«sWƒ«sª«so²R…V G¸R…Vƒ«sõª«sVV
NRPÌÁªy†²][ ®µ…[ª«s»R½ÌÁVƒ«sV A ¸R…Vƒ«sõ®ªs[V NRPÌÁªyLRiV ª«sWƒ«sª«soÛÍÁ[ ˳ØxtsQ»][ ry*„sV¬s NRPÌÁöª«sXOSQµR…VÌÁ»][
xqsVò¼½Li»R½VL][ ry*„sV¸R…VV ƒy˳ØxtsQªy®²…[. ry*„sV ®ƒs[ƒ«sV ¼½®ƒs²T… ¸R…Vƒ«sõª«sVVƒ«sV ¼½ƒ«sVƒ«sV. ƒy
ª«sW»R½X˳ØxtsQ\¹¸…Vƒ«s ¸R…WLiúµ³R…˳ØxtsQ ¸R…W¸R…Vƒ«sNRPV®µ…ÖÁ¸R…VVƒ«sV.

ƒ«sª«sVM $LSª«sV ¿RÁLiúµy¸R…V.
91

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful