Está en la página 1de 2

UNIDADE 17: O PRERREXURDIMENTO (S.XIX) I. INTRODUCIN: as primeiras manifestacins literarias o s.

XIX estn relacionadas cos acontecementos histricos e


polticos de Galicia: 1. Guerra da Independencia contra os franceses; 2. As consecuencias do centralismo poltico que provocarn a reivindicacin e defensa da identidade galega polos intelectuais que crearn a nova literatura en galego A historia da literatura no s.XIX ter das etapas nas que se produce unha evolucin ideolxica e cultural para o galeguismo O Prerrexurdimento O Rexurdimento

II.

III.

O PRERREXURDIMENTO (1808-1862)-> distnguense dous perodos: Primeiro perodo (1808-1833)


i. iniciase coa mobilizacin contra os franceses: promvese a defensa de Galicia ii. xurde a conciencia diferencialista nos intelectuais ilustrados iii. Utilzase o galego con fin propagandstico iv. Finaliza coa morte do rei de >Espaa Fernando VII (1833)

Segundo perodo (1833-1862)


i. Inciase coa recuperacin para a escrita da lingua popular por intelectuais organizados politicamente no Provincialismo-> PRIMEIRO REXURDIMENTO ii. Esta recuperacin da lingua popular corre parella co reivindicacin da especificidade de Galicia no plano poltico, econmico e histrico iii. 1861 celebracin dos Xogos Florais e a publicacin no 1862 do lbum de la Caridad

IV.

PRIMEIRO PERODO DO REXURDIMENTO (1808-1833) OS PRIMEIROS TEXTOS GALEGOS: OS TEXTOS PROPAGANDSTICOS i. Os escritos da guerra: o contexto de loita contra os franceses, e enfrontamento poltico entre
absolutistas e liberais xorde en Galicia unha literatura na que se utiliza o galego pro primeira vez despois dos Sculos Escuros. Textos propagandsticos contra a invasin francesa:

a proclama annima un labrador que foi sarxento aos soldados do novo alistamento (1808) son 48 versos en forma de romance nos que se incita loita 2. En 1810 aparece na Corua Proezas de Galicia, de Xos Fernndez Neira, arriscado guerrilleiro e oficial da Xunta Suprema de Galicia ii. Cartas, dilogos e folletos propagandsticos dos liberais e absolutistas 1. Carta a un liberal, Carta recomendada 2. Dilogos: Conversacin entre os compadres Bertolo e Mingote 3. Crtica contra a inquisicin do crego liberal Manuel Pardo de Andrade: Os rogos dun galego establecido en Londres, a obra mis importante do perodo iii. Textos literarios anteriores ao Provincialismo: fra do contexto sociopoltico xorden textos de valor literario 1. Poesas satricas:
a. os dous sonetos do absolutista Arias Teixeiro b. obras de circunstancias: poemas de gabanza ao cardeal D. Pedro de Quevedo; e unha letrilla para celebrar os desposorios de Fernando VII

1.

2. o principal escritor deste perodo foi o liberal Antonio Bieito Fandio que compuxo poemas irnicos e satricos; pero a sa fama dbese a unha peza teatral: A casamenteira escrita no crcere 3. De Nicomedes pastor Daz (Viveiro, 1811.Madrid, 1863): composicins nas que segue os modelos clsicos i. Alborada aparece o tpico da alba (o namorado co nacemento do da agarda o espertar da amada), ii. gloga de Belmiro e Benigno: versos hendecaslabos e heptaslabos nos que dous pastores contan as sas coitas de amor

V.

SEGUNDO PERODO DO PRERREXURDIMENTO (1833-1862) posible pregunta de exame OS PRECURSORES DO REXURDIMENTO: o descubrimento e valoracin da singularidade de Galicia polos provincialistas supuxo un impulso utilizacin do galego O provincialismo foi un movemento poltico galeguista que xurdiu en 1846, ser a primeira gran manifestacin do galeguismo: un grupo de mozos universitarios descubriran a travs da literatura a sa terra galega, o atraso no que estaba sumida e o desprezo co que se lles consideraba. Os provincialistas eran conscientes do carcter diferencial de Galicia (lingua, historia, economa, folclore...), e por iso loitarn na defensa dos seus intereses econmicos, polticos e culturais co obxectivo de que ocupe un lugar de maior relevancia dentro do Estado. O ideario galeguista prendeu axia na intelectualidade, dando comezo ao Rexurdimento na literatura. i. En 1853 aparece o primeiro libro do sculo XIX escrito primordialmente en galego: A gaita gallega de Xoan Manuel Pinto Villar: esta obra un mtodo para ensinar o galego a travs dunha serie de poemas e fragmentos en prosa que exaltaban a lingua galega, observacins lingsticas, vocabularios, etc. un dilogo bilinge entre un gaiteiro que trata de convencer aos lectores da importancia do galego, e un tamborileiro non galego. Ten finalidade didctica. ii. O poeta mis importante do Prerrexurdimento foi Francisco Andin. Desterrado de Galicia a maior parte da sa vida e o amor pola sa terra compoer un himno dedicado a Galicia: A Galicia premiado cun accesit nos Xogos Florais da Corua en 1861 iii. Alberto Camino un poeta elexaco, foi moi famoso O desconsolo: poema amoroso e persoal

OS XOGOS FLORAIS: A celebracin dos Xogos Florais na Corua en 1861 ser un acontecemento importante para a literatura deste perodo. O mis significativo deste certame foi a publicacin do lbum de la Caridad (1862) que recolle as composicins premiadas: unha mostra de 40 poetas galegos da poca; entre eles Rosala de Castro (con poemas mis tarde recollidos en Cantares gallegos) ou Eduardo Pondal que sern os autores mis importantes da etapa seguinte (O Rexurdimento)

Os Xogos Florais da Corua son o inicio do Rexurdimento literario en lingua galega. Se crearon co obxectivo de promover os valores literarios galegos coa restauracin do idioma como lingua de cultura, no que se premiou o poema de Francisco An 'A Galicia'. A transcendencia daquel acto potico ampliouse un ano mis tarde coa publicacin do 'lbum de la Caridad', que recolla xunto aos traballos premiados dos Xogos Florais de 1861: "un mosaico potico dos vates galegos contemporneos". Esta antoloxa que reuniu publicacin en lingua galega de autores do Prerrexurdimento e de outros que, anos mis tarde, elevaran o galego a cumios literarios como Eduardo Pondal ou Rosala de Castro.