ΤΕΥΧΟΣ 20

B' ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ
2013
ΤΙΜΗ 2,5€

20
20

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ / Η ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΟΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ

Από τον Κώστα Βαξεβάνη

ΕΓΩ
Ο ΒενιζελΟς

Ευάγ. Βενιζέλος

Επικίνδυνη
ιδιοκτησιακή
αντίληψη
Η δήλωση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ από το βήμα της Βουλής ότι έχει
στην κατοχή του ψηφιακή φωτοτυπία των αμυντικών σχεδίων της χώρας
πάγωσε το ακροατήριο. Στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει ο Ευάγγελος
Βενιζέλος το γεγονός ότι είχε στην κατοχή του τη Λίστα Λαγκάρντ χωρίς να
είναι υπουργός, υπέπεσε και σε άλο ατόπημα. Οι εξηγήσεις που ακολούθησαν λόγω των έντονων διαμαρτυριών των βουλευτών της αντιπολίτευσης
δεν ξεκαθάρισαν την υπόθεση, αλά άφησαν περισσότερα ερωτήματα αναπάντητα. Επιπλέον η χιουμοριστική αποστροφή περί πραξικοπήματος δεν
εμπόδισε την αξιωματική αντιπολίτευση να δηλώσει ότι αναμένει την άμεση
και αυτεπάγγελτη παρέμβαση των Αρχών, που είναι αρμόδιες για την προστασία του στρατιωτικού απορρήτου.
Του Μιγκέλ Σαμοθράκη

Ο

Ευάγγελος Βενιζέλος κράτησε
ως υπουργός Οικονομικών για
επτά μήνες αναξιοποίητη τη
Λίστα Λαγκάρντ και κατόπιν
δεν την παρέδωσε ως όφειλε στον διάδοχό του, αλλά την κράτησε για άλλους
επτά μήνες στο προσωπικό του αρχείο,
δίχως να ενημερώσει κανέναν. Η ιδιοκτησιακή αντίληψη που επέδειξε στην
περίπτωση της Λίστας Λαγκάρντ επεκτάθηκε πλέον και στο αμυντικό δόγμα
της χώρας.
Δεν είναι μόνο ο νομικός κόσμος που
θεωρεί ότι η κατοχή άκρως απόρρητων εγγράφων είναι παράνομη χωρίς
εξουσιοδότηση, αλλά και κύκλοι της
στρατιωτικής δικαιοσύνης σχολιάζουν
ότι οι δηλώσεις του κ. Βενιζέλου είναι
«ανεξήγητες», καθώς η κατοχή άκρως
απόρρητων στρατιωτικών εγγράφων
από αναρμόδιο «δεν επιτρέπεται». Για

όσους όμως θεωρήσουν κυριολεκτικές
τις δηλώσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ,
όπως ο ίδιος επιμένει, τότε υπάρχουν
σίγουρα διευκρινίσεις που πρέπει να
δοθούν. Τι είδους έγγραφα έχει στην
κατοχή του ο Ευάγγελος Βενιζέλος;
Ποια ακριβώς διαβάθμιση έχουν, και αν
είναι άκρως απόρρητα, διαθέτει εξουσιοδότηση να τα έχει ακόμη στην κατοχή
του μετά την απομάκρυνσή του από το
υπουργείο Εθνικής Άμυνας; Τα άρθρα
του Ποινικού Κώδικα 146 και 147 αναφέρονται στη Παραβίαση Μυστικών της
Πολιτείας. Δεν θα έπρεπε η Δικαιοσύνη
να διερευνήσει και με επίσημο τρόπο να
απαντήσει αν τίθεται θέμα παραβίασης
Μυστικών, είτε από αμέλεια είτε από
πρόθεση, όπως ζητά επίμονα η αξιωματική αντιπολίτευση;
Στελέχη των ενόπλων δυνάμεων που
έχουν εργαστεί στο υπουργείο Εθνικής

Άμυνας σε επιτελικές θέσεις και είχαν
πρόσβαση σε άκρως απόρρητα σχέδια
αναφέρουν ότι δεν υπάρχει περίπτωση ο
οποιοσδήποτε να εξουσιοδοτηθεί, ούτε
ο εκάστοτε υπουργός Εθνικής Άμυνας,
να αποχωρήσει από την πύλη του υπουργείου κουβαλώντας μαζί του τέτοιου
είδους έγγραφα. Εκτός των άκρως απόρρητων εγγράφων υπάρχουν τα άκρως
απόρρητα ειδικού χειρισμού και τα
ΕΤΝΑ άκρως απόρρητα (υψίστης ασφαλείας), όπως είναι τα σχέδια άμυνας της
χώρας που φυλάσσονται σε μυστικά υπόγεια του υπουργείου στο Εθνικό Κέντρο
Επιχειρήσεων, όπου βρίσκεται και η
αίθουσα του Πολεμικού Συμβουλίου.
Πρόκειται για υπόγειο συγκρότημα
ασφαλείας, στο οποίο για να μπει
κάποιος που διαθέτει εξουσιοδότηση
πρέπει να περάσει από δυο διαδοχικές θωρακισμένες εισόδους με διπλό
σύστημα συναγερμού, το οποίο φυλάσσεται επί 24ωρου από ειδικό αξιωματικό.
Η ενημέρωση του εκάστοτε υπουργού
για τα άκρως απόρρητα σχέδια γίνεται
από εξουσιοδοτημένους επιτελάρχες,
που συνήθως κρατούν σημειώσεις, ενώ η
έξοδος τέτοιων εγγράφων από τον χώρο
που φυλάσσονται ακολουθείται από ένα
πολύ αυστηρό πρωτόκολλο. Υπάρχει
ειδικό βιβλίο χρέωσης των εγγράφων,
όπου καταγράφεται όχι απλώς η μέρα και
η ώρα, αλλά ακόμη και το λεπτό που ο
εξουσιοδοτημένος υπάλληλος χρεώνεται
το σχέδιο. Αφού το μελετήσει με άκρα
μυστικότητα στο γραφείο του και χωρίς
να έχει δυνατότητα να το φωτοτυπήσει ή
να το αντιγράψει με οποιονδήποτε τρόπο,
το παραδίδει εκ νέου για φύλαξη. Το
πρωτόκολλο ακολουθείται με ευλάβεια,
προκειμένου να μπορεί να γίνει ο εντοπισμός οποιασδήποτε διαρροής.
Οποιαδήποτε επεξεργασία ή αλλαγή
ή διακίνηση τέτοιων άκρως απόρρητων εγγράφων γίνεται πάντα εν γνώσει
εξουσιοδοτημένων επιτελαρχών και
πάντα μέσα στο υπουργείο. Τα έγγραφα
ΕΤΝΑ (ή σημειώσεις αυτών) απαγορεύεται να εξέλθουν από το υπουργείο,
κι αν κάποιος εντοπιστεί να τα κατέχει εκτός υπουργείου συλλαμβάνεται
άμεσα για κατασκοπεία, σύμφωνα με τον
Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα.
HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 • 17

Ευάγ. Βενιζέλος

Επιτεύγματα
πολιτικού ανδρός
Στο βιογραφικό του ο Ευάγγελος Βενιζέλος εμφανίζεται ως ένας πολιτικός με γρήγορη εξέλιξη και σημαντικό
έργο. Η αλήθεια είναι πως ο Βενιζέλος έχει πραγματικά μια εντυπωσιακή επαγγελματική και πολιτική
εξέλιξη, που μάλλον είναι ασυνήθιστη για πολλούς
λόγους. Πέρα από την αστραπιαία εξέλιξή του στις
πανεπιστημιακές βαθμίδες, το ίδιο το νομικό του έργο
σε όσα πόστα υπηρέτησε ως υπουργός είναι εντυπωσιακό. Ο Βενιζέλος θα μείνει πραγματικά αξέχαστος
για νομοθετήματα που τον συνδέουν με τις πιο εκτρωματικές αλαγές στην εληνική νομική και πολιτική

πραγματικότητα. Πίσω από όλα –ξεκινώντας από τον
αντισυνταγματικό νόμο του Συντάγματος για την ατιμωρησία των υπουργών μέχρι και το αντισυνταγματικό
χαράτσι που βάφτισε ασφάλιστρο κινήτρου– υπάρχει
ένας Βενιζέλος. Τελικά, μάλον είχε δίκιο ο «πρύτανης»
των συνταγματολόγων, Αριστόβουλος Μάνεσης, όταν
έγραφε για τον κ. Βενιζέλο: «Το γεγονός ότι υπήρξε
μαθητής μου με έκανε να ελπίζω ότι θα μπορούσα να
αναμείνω εκ μέρους του περισσότερο μέτρο στην προπέτεια και ολιγότερη μετριότητα στα νομικά του». Ιδού
μερικά από τα πιο ευφάνταστα επιτεύγματά του.

Της Εύας Μανωλαράκη

1

Ο άνθρωπος
που αθώωσε τον Άκη

Όταν η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής,
το 2005, είχε φτάσει πολύ κοντά στον
Άκη Τσοχατζόπουλο, εντοπίζοντας τραπεζικούς λογαριασμούς της Drumilam,
offshore εταιρίας η οποία ήταν μπλεγμένη και στους ρωσικούς πυραύλους
TOR-M1, ο Βενιζέλος κατακεραύνωνε
τους πάντες, υποστηρίζοντας τον πρώην
υπουργό.
Το μεγάλο πανηγύρι στήθηκε στις 25
Φεβρουαρίου 2005 στην Ολομέλεια της
Βουλής, όταν εισήχθη προς συζήτηση το
πόρισμα της εξεταστικής. Ο Ευάγγελος
Βενιζέλος διέρρηξε τα ιμάτιά του για
την αθωότητα του Τσοχατζόπουλου. «Η
υπόθεση αυτή ξεκίνησε ως ένα τεράστιο πολιτικό και ενδεχομένως ποινικό
σκάνδαλο και σήμερα (25/2/2005) η
υπόθεση αυτή έχει εξατμιστεί. (…) Μας
λέει η ΝΔ ότι υπάρχει ύποπτη διακίνηση
χρημάτων με δήθεν παραλήπτες, οποίοι
μπορεί να είναι και πολιτικά πρόσωπα.
Δεν υπάρχει τίποτα απολύτως!», έλεγε
τότε ο Ευάγγελος Βενιζέλος και εξηγούσε πως δεν επρόκειτο για αριθμούς
τραπεζικών λογαριασμών, αλλά για αριθμούς τηλεφώνων. «Εγώ πήρα τηλέφωνο
και βγήκε ο Σπηλιωτόπουλος», έλεγε

τότε ως συνήγορος υπερασπίσεως του
Άκη Τσοχατζόπουλου, ενώ παράλληλα
έστελνε πιθανόν έμμεσο μήνυμα στη ΝΔ.
Τότε, για τον Ευάγγελο Βενιζέλο οι κατηγορίες κατά του Άκη Τσοχατζόπουλου
για μίζες από τα εξοπλιστικά ήταν «πλεκτάνη». «Δεν προκύπτει κανένα στοιχείο
πιθανής τέλεσης ποινικού αδικήματος
από τους κυρίους Τσοχατζόπουλο και
Παπαντωνίου (…), που επί μήνες προσεβλήθησαν και διασύρθηκαν αδίκως».
Το μνημειώδες αυτό κείμενο κοσμεί
ακόμα και σήμερα η υπογραφή του Ευάγ.
Βενιζέλου. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ
έφτασε μάλιστα στο σημείο να καλεί
από το βήμα της Βουλής να ζητήσει η
ΝΔ συγνώμη από τον κ. Τσοχατζόπουλο
διότι τον «ταλαιπωρεί». Δυστυχώς για
τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, τα γραπτά
μένουν, με αποτέλεσμα τα όσα έγιναν
να τον εκθέτουν ανεπανόρθωτα σήμερα.

2

18 • HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013

Ο εργατοπατέρας

ένα σχέδιο εξαγοράς πολιτικών προσώπων και κρατικών υπαλλήλων.
Αφότου άνοιξε η δικογραφία του
Μονάχου για τα υποβρύχια, το ελληνικό
ΣΔΟΕ έκανε ελέγχους στα ναυπηγεία
και διαπίστωσε πως τα περισσότερα
αντισταθμιστικά οφέλη δεν είχαν υλοποιηθεί από τους Γερμανούς. Έτσι η εταιρία
όφειλε να πληρώσει ρήτρες στην ελληνική κυβέρνηση. Ο κ. Βενιζέλος όμως,
με τον νόμο 3885/2010, «καθάρισε» τα
ναυπηγεία και τους Γερμανούς από κάθε
υποχρέωση με τη δικαιολογία πως κινδύνευαν οι εργαζόμενοι να χάσουν τις
θέσεις τους. Έτσι το ελληνικό δημόσιο
παραιτείται από κάθε απαίτηση ρήτρας
και δικαιωμάτων που απορρέουν από
ζημιογόνες συμβάσεις. Η εταιρία αμνηστεύεται φορολογικά και τα ναυπηγεία
δίνονται στον Ισκαντάρ Σάφα.

3

Το 2005, έφτασε στην Ελλάδα από το
Μόναχο η δικογραφία που αφορούσε
την προμήθεια των υποβρυχίων, σύμφωνα με την οποία προέκυπτε πως η
γερμανική εταιρία HDW κατάφερε να
προμηθεύσει την Ελλάδα με 3 υποβρύχια S214 και τρία S209, εφαρμόζοντας

Ο υπουργός
του «The Mall»
Ο Μίδας ό,τι άγγιζε το έκανε χρυσό,
σύμφωνα με τη μυθολογία. Ο Ευάγγελος
Βενιζέλος, από την άλλη, ό,τι πιάνει το
κάνει νόμιμο. Κάπως έτσι έγινε και με
την υπόθεση του μεγαλύτερου αυθαιρέτου της Ευρώπης, του εμπορικού
κέντρου The Mall στο Μαρούσι, το

οποίο χτίστηκε και λειτουργεί με το πρόσχηµα των Ολυµπιακών Αγώνων.
Το Μall της Αθήνας δεν είναι άλλο από το
Χωριό Τύπου των Ολυμπιακών Αγώνων,
το οποίο μάλιστα εγκαινιάστηκε ένα
χρόνο μετά τους Ολυμπιακούς!
Ουσιαστικά, η συμφωνία που έγινε
μεταξύ της Lamda Development, εταιρίας του Οµίλου Λάτση, και του κράτους
ήταν η εξής: Η Lamda θα έφτιαχνε και
θα νοίκιαζε στον «Αθήνα 2004» κατοικίες
προκειμένου 1.600 ξένοι δημοσιογράφοι
να έχουν πού να μείνουν τις 15 μέρες των
Ολυµπιακών. Σε αντάλλαγµα το κράτος
θα νοµοθετούσε ώστε η Lamda να χτίσει
ένα κτίριο 75.000 τετραγωνικών, σε 43
στρέµµατα του ΟΕΚ, µε τρόπο που σύμφωνα με το ΣτΕ απαγορεύει το Σύνταγµα.
Το 2001, ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ,
Κ. Λαλιώτης, συντάσσει τον νόμο
2947/2001 περί Ολυμπιακής Φιλοξενίας,
ο οποίος προβλέπει στο Χωριό Τύπου τη
λειτουργία «χώρου υποδοχής πολεοδομικού κέντρου» με συντελεστή δόμησης 1,
αλλάζοντας έτσι τη χρήση γης που ήταν
αμιγούς κατοικίας. Το ΣτΕ, όμως, με την
απόφαση 1528/2003 κρίνει αντισυνταγματικό τον νόμο Λαλιώτη και διατάζει
να σταματήσει το έργο.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος όμως είναι
αυτός που υφαίνει τον νόµο 3207/2003
περί Ολυµπιακής Προετοιμασίας, με
τον οποίο νομιμοποιεί το αυθαίρετο.
Μειώνει τον σ.δ. από 2,0 σε 1,9, αλλά
επεκτείνει τη χρήση γραφείων και σε
άλλο οικοδοµικό τετράγωνο. Συνολικά
επιτρέπει το χτίσιμο 121.000 τµ στο
Χωριό. Ο νομοθέτης Βενιζέλος παίρνει
τα μέτρα του, κάνοντας μια επικίνδυνη
νομική πατέντα: Ο νόμος έχει τον χαρακτήρα οικοδομικής άδειας και έτσι δεν
χρειάζονται υπουργικές αποφάσεις για
την εφαρμογή του. Σκοπός του τεχνάσματος ήταν η εξουδετέρωση του ΣτΕ,
το οποίο έχει το δικαίωμα να ακυρώσει μια «εκτελεστή διοικητική πράξη»,
αλλά όχι ένα νόμο. Έτσι, τυπικά η άδεια
οικοδομής που δόθηκε στο Mall, επειδή
αποτελούσε μέρος του νόμου, δεν μπορούσε να ακυρωθεί από το ΣτΕ.

4

Proton οι φιλίες

υπό έλεγχο για υπεξαιρέσεις. Με βάση
όμως τον νόμο 2362/95 (νόμος που έγινε
ακριβώς για να μην υπάρχουν σκάνδαλα Κοσκωτά), δεν επιτρεπόταν αυτή
η χρηματοδότηση, γεγονός που επισφραγίστηκε με την επιστολή των στελεχών
του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους,
στην οποία αναφερόταν πως αυτό είναι
παράνομο. Ο κ. Βενιζέλος με νομικά
κόλπα ακυρώνει την επιστολή, λέγοντας
πως «ήταν παράνομη γιατί δημοσιεύτηκε σε εφημερίδα» και προχώρησε σε
ένα άλλο «νομοθέτημα» για να καλύψει
την παρανομία του. Σε άσχετο νόμο, τον
4002/2011, πρόσθεσε άρθρο που ορίζει
πως, αν πρόκειται για θέματα συστημικής ευστάθειας των τραπεζών, έχει το
δικαίωμα ο εκάστοτε υπουργός να λάβει
αποφάσεις χρηματοδότησης των τραπεζών. Μάλιστα ο συγκεκριμένος νόμος
φροντίζει να αμνηστεύσει τους υπουργούς Οικονομίας από το 1997.

5

Τον Ιούλιο του 2011 η εφημερίδα
Ελευθεροτυπία αποκάλυψε πως δόθηκαν, με απόφαση του κ. Βενιζέλου,
100 εκατομμύρια από τα αδιάθετα του
δημοσίου στην τράπεζα Proton του κ.
Λαυρεντιάδη. Την εποχή εκείνη ο κ.
Λαυρεντιάδης και η τράπεζά του ήταν

νόμος περί
μΗ ευθύνης υπουργών

Ο συνταγματολόγος κατ’ επανάληψη
υπουργός φρόντισε, στο άρθρο 86
του Συντάγματος (για το οποίο έχει εκδοθεί ο εκτελεστικός νόμος 3126/2003), να
θεσμοθετήσει το ακαταδίωκτο και 
HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 • 19

Ευάγ. Βενιζέλος

την πρακτική ατιμωρησία των υπουργών. Ο νόμος μάλιστα έχει τον ειρωνικό
για την κοινή λογική τίτλο «Νόμος περί
ευθύνης υπουργών», και σαφώς περιγράφεται πως οι υπουργοί, αν και ίσοι με
τους άλλους πολίτες, δεν τιμωρούνται.
Ουσιαστικά ο διαβόητος νόμος περί
(Μη) ευθύνης υπουργών, ο οποίος έχει
χαρακτηριστεί από διάφορους συνταγματολόγους ως «ανήθικο προνόμιο»,
φτιάχτηκε για να εξασφαλιστεί η ατιμωρησία των υπουργών. Ο νόμος ορίζει
πως η άδεια για την έναρξη διαδικασίας
ανάκρισης ή δίωξης υπουργού δίνεται από τη Βουλή και μόνο, ενώ και η
περίοδος της παραγραφής των αδικημάτων των υπουργών δεν ακολουθεί αυτή
των απλών πολιτών και δεν είναι ημερολογιακή. Το αξιόποινο των πράξεων
βουλευτών εξαλείφεται μετά από δύο
συνόδους της Βουλής. Δηλαδή η παραγραφή μπορεί να γίνει και σε 1,5 χρόνο,
αν υπάρξουν εκλογές και νέα Βουλή στο
διάστημα αυτό.
Ο κατάπτυστος νόμος εφαρμόστηκε μετά
δόξης και τιμής στην περίπτωση της
υπόθεσης Βατοπεδίου. Τρεις υπουργοί
(Δούκας, Μπασιάκος, Κοντός), για τους
οποίους η ανάκριση είχε συγκεντρώσει
σαφή στοιχεία για τη διάπραξη αδικημάτων, δεν οδηγήθηκαν σε δίκη γιατί, με
το εσπευσμένο κλείσιμο της Βουλής από
την κυβέρνηση Καραμανλή, παραγράφηκαν τα αδικήματά τους.

Οι εγκαταταστάσεις του ΑΛΛΑΤΙΝΗ

μόνο προσωρινή άδεια για να λειτουργήσουν. Με αυτό τον τρόπο έκανε χάρη
στους καναλάρχες και τους έβγαλε από
τη δύσκολη θέση του ελέγχου ώστε να
πάρουν την άδεια. Η αδέσμευτη και
ελεύθερη δημοσιογραφία αλληλοδιαπλέκεται και καθίσταται διά νόμου
εξαρτώμενη από τα κέφια της πολιτικής, δημιουργώντας μια κατάσταση
όπου καναλάρχες και κυβερνήσεις μπορούν να αλληλοεκβιάζονται και να
«αυτορρυθμίζονται».

6 8
7
ΠΑε και ξερό ψωμί

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ως υπουργός
Πολιτισμού νομοθέτησε και για τα ποδοσφαιρικά. Με βάση τον νόμο 2947/2001
περί ρύθμισης των χρεών των ΠΑΕ, ο
οποίος εμφανίστηκε με το πρόσχημα να
σωθεί το ποδόσφαιρο, σώθηκαν μερικοί από τους πιο γνωστούς παράγοντες
του ελληνικού ποδοσφαίρου που είχαν
αφήσει χρέη στο δημόσιο πάνω από
50 εκατ. Ευρώ.

Mediaκοι νόμοι

Τάξη στο τηλεοπτικό τοπίο θέλησε
να βάλει ο Ευάγ. Βενιζέλος, ο οποίος
έφτιαξε τον νόμο 2328/1995, με βάση
τον οποίο οι ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί της χώρας δεν χρειάζονται παρά

20 • HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013

μπατατούδης- Βενιζέλος
σχέσεις των Ακρο(ν)-πολ

και σήμερα το ιστορικό κτίριο παραμένει αχρησιμοποίητο.
Η υπόθεση του «Ακροπόλ» προκάλεσε
μάλιστα θερμό κυβερνητικό επεισόδιο,
όταν ο Θ. Πάγκαλος άφησε αιχμές για
τους χειρισμούς του προκατόχου του. Ο
κ. Βενιζέλος πάντως δεν σταμάτησε τη
στήριξη του προς τον Μπατατούδη με
το «Ακροπόλ», καθώς έχει θεσπίσει ή
πειράξει νόμους που έχουν σχέση με το
ποδόσφαιρο και τη ρύθμιση των χρεών
των ΠΑΕ, ενώ κατά καιρούς προσέφερε
μέσω ΟΠΑΠ γενναίες χορηγίες στον
Δικέφαλο του Βορρά.

9

Η στήριξη του Ε. Βενιζέλου προς το πρόσωπο του Γ. Μπατατούδη σφραγίστηκε
τον Φεβρουάριο του 1999, όταν ο υπουργός Πολιτισμού έπαιρνε το χρυσό κλειδί
του ξενοδοχείου «Ακροπόλ» της οδού
Πατησίων από τα χέρια του προέδρου
της ΠΑΕ ΠΑΟΚ Γιώργου Μπατατούδη.
Σε μια κρίσιμη φάση της επιχειρηματικής
πορείας του, ο Μπατατούδης καταφέρνει χωρίς ιδιαίτερο κόπο να πουλήσει το
ξενοδοχείο στο υπουργείο Πολιτισμού
με μια συμφωνία που, όπως χαρακτηρίστηκε από τον Βενιζέλο, κλείστηκε
«στην εντυπωσιακά συμφέρουσα τιμή
των 4,5 δις δρχ.», εκ των οποίων 1,8 δις
δρχ. δόθηκαν ως προκαταβολή. Μέχρι

μεταγραμμένες αλαγές
του Ποινικού Κώδικα
Η πιο σοβαρή υπόθεση πλαστογραφίας στην ιστορία της Ελλάδας πήρε
σάρκα και οστά την περίοδο που ο κ.
Βενιζέλος ήταν υπουργός Δικαιοσύνης.
Από το 1989 έως το 1991, παιδιά 400
επωνύμων της Θεσσαλονίκης που
εγγράφονταν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού (Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία κλπ.)
έπαιρναν μεταγραφές σε πανεπιστήμια
της Ελλάδας παρουσιάζοντας ψεύτικες βεβαιώσεις για σοβαρές ασθένειες.
Οι ευγενείς γόνοι της Θεσσαλονίκης
έπασχαν ξαφνικά από καρκίνο, λευχαιμίες και άλλα σοβαρά νοσήματα που

αρκετά θέματα και φυσικά ήταν πρωταγωνιστής και ο συνταγματολόγος
Ευάγγελος Βενιζέλος. Η ψηφοφορία
αυτή έχει μείνει ιστορική όχι μόνο λόγω
της διαμάχης που προκάλεσε το αν ο
Γιάννης Αλευράς είχε –ως ασκών χρέη
προέδρου της Δημοκρατίας– δικαίωμα
ψήφου, όσο για τα περιβόητα γαλάζια
ψηφοδέλτια επί των οποίων αναγράφτηκε το όνομα του Χρ. Σαρτζετάκη.
Για την ψηφοφορία χρησιμοποιήθηκαν
ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος για
κάθε υποψήφιο, κάτι που η τότε αξιωματική αντιπολίτευση (Νέα Δημοκρατία)
κατήγγειλε ως απόπειρα ακύρωσης του
μυστικού χαρακτήρα της ψηφοφορίας,
επειδή, όπως υποστήριξε, το χρώμα του
Ο Μπατατούδης συμφωνεί
με τον Βενιζέλο για το «Ακροπόλ»

κάθε ψηφοδελτίου διακρινόταν από τον
ημιδιαφανή φάκελο. Λέγεται μάλιστα ότι
ο ίδιος ο Αν. Παπανδρέου έδωσε εντολή

βεβαίωναν απατεώνες γιατροί. Όταν
αποκαλύφθηκε η υπόθεση, διάφοροι
πανεπιστημιακοί επιχείρησαν να την
κουκουλώσουν, αρνούμενοι να δώσουν
τα στοιχεία των μεταγραφών.
Δύο ανακριτές επί δύο χρόνια ερεύνησαν
αυτή την υπόθεση, σχηματίζοντας δικογραφία που δεν χωρούσε σε ένα δωμάτιο.
Ασκήθηκαν διώξεις σε 400 άτομα. Οι
περισσότεροι θα έμπαιναν φυλακή, αφού
οι κατηγορίες ήταν στοιχειοθετημένες.
Και τότε ο Ευάγγελος Βενιζέλος νομοθέτησε την αλλαγή του Ποινικού Κώδικα
στα συγκεκριμένα άρθρα. Τα κακουργήματά τους έγιναν πλημμελήματα
και παραγράφηκαν. Οι φάκελοι έκλεισαν και δεκάδες επώνυμοι απατεώνες,
ελεύθεροι πια, συνέχισαν να καθορίζουν τα πολιτικά πράγματα. Αρκετοί
από τους φοιτητές που πήραν μεταγραφές με τις ψευδείς βεβαιώσεις όχι μόνο
δεν τιμωρήθηκαν, αλλά σήμερα κάνουν
πανεπιστημιακή καριέρα.

Θεσσαλονίκης. Τα εργοστάσια ΦΙΞ και
ΑΛΛΑΤΙΝΗ. Και τα δύο σε περιοχές της
Θεσσαλονίκης με μεγάλη αξία γης. Οι
ιδιοκτήτες τους δηλαδή, οι οποίοι είχαν
ήδη αποζημιωθεί για τους χαρακτηρισμούς, θα γίνονταν σκανδαλωδώς πιο
πλούσιοι. Είναι χαρακτηριστικό πως οι
ιδιοκτήτες του ΑΛΛΑΤΙΝΗ είχαν πάρει
δικαίωμα μεταφοράς συντελεστή δόμησης για 110.000 τετραγωνικά μέτρα.
Παρ’ όλα αυτά, ο υπουργός αποχαρακτήρισε τμήματα του μνημείου για να
οικοδομήσει η ιδιοκτήτρια εταιρία 5
εξαώροφες οικοδομές, 1 πενταώροφη, 1
μονοκατοικία και 400 θέσεις πάρκινγκ.
Δύο χρόνια μετά, το 2005, το Ε’ Τμήμα
του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε
πως οι αποχαρακτηρισμοί είναι παράνομοι. Επικαλέστηκε μάλιστα το άρθρο
24 του Συντάγματος, με βάση το οποίο
ο συντελεστής δόμησης 4,2 για τα έργα
αυτά ήταν πέρα από κάθε έννοια ισότητας, καθώς στην περιοχή ο πραγματικός
συντελεστής ήταν μόλις 2,2.

Τον Απρίλιο του 2003 ο Ευάγγελος
Βενιζέλος, από τη θέση του υπουργού Πολιτισμού, υπέγραψε υπουργικές
αποφάσεις με τις οποίες αποχαρακτηρίζονταν από Ιστορικά Διατηρητέα
Μνημεία δύο βιομηχανικά μνημεία της

ισχυρή λάμπα, προκειμένου να «εκτίθενται» όσοι τυχόν επέλεγαν τη λευκή
και όχι τη γαλάζια ψήφο, γεγονός που
καταγγέλθηκε ως ωμή παραβίαση της
μυστικότητας της ψήφου.
Ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, ως συνταγματολόγος, ήταν εξ αυτών που
νομιμοποίησαν τα πολύχρωμα ψηφοδέλτια στην εκλογή του Χρ. Σαρτζετάκη ως
προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας.

12

10 11
ΦιΞ-ΑλλΑΤινΗ

να τοποθετηθεί πάνω από την κάλπη

Δίχρωμο
και συνταγματικά ορθό

Αρκετά χρόνια νωρίτερα και πιο συγκεκριμένα στις 29 Μαρτίου 1985, κατά
τη διάρκεια της προεδρικής εκλογής
του Χρήστου Σαρτζετάκη, προέκυψαν

Βρόμικο ’89…
αλά όχι παραπομπή
Όταν ξέσπασε το σκάνδαλο Κοσκωτά

και τέθηκε το ζήτημα υπεράσπισης

του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Ευάγγελος
Βενιζέλος στάθηκε στο πλευρό του. Ο

συνταγματολόγος Ευάγγελος Βενιζέλος
γνωμάτευσε για τη μη παραπομπή

του Ανδρέα Παπανδρέου στο Ειδικό
Δικαστήριο. Αυτή ήταν και η πρώτη
μεγάλη εμφάνιση του κ. Βενιζέλου στην
πολιτική ζωή. Ανέλαβε την υπεράσπιση
του Ανδρέα Παπανδρέου σε μια περίοδο που ο τότε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ
βαλλόταν από παντού, και όχι μόνο δεν
«κάηκε», αλλά ξεκίνησε μια… λαμπρή
πολιτική σταδιοδρομία.
HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 • 21

Ευάγ. Βενιζέλος

Ο

ιδιοφυής κ. Βενιζέλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1957.
Το 1974 εισήχθη στη Νομική
Σχολή του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ως
σπουδαστής φρόντιζε πάντοτε να ξεχωρίζει. Η μακριά και καλοσιδερωμένη
καμπαρντίνα που φορούσε και το φρεσκοξυρισμένο παχουλό του πρόσωπο,
έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με το ρεύμα
της εποχής.
Οι συμφοιτητές του θυμούνται τον
χοντρούλη φοιτητή της Νομικής να
επιχειρηματολογεί με πάθος στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα προκειμένου
να υποστηρίξει τις θέσεις του. Οι ιδεολογικές του πεποιθήσεις απείχαν πολύ
από αυτές που πρέσβευε το νεοσύστατο
ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο
ευφυής κ. Βενιζέλος δεν έβλεπε μέλλον στον σοσιαλισμό μαρξιστικού τύπου
που ευαγγελιζόταν το ΠΑΣΟΚ στα πρώτα
του βήματα. Το περιεχόμενο τού προκαλούσε αντιπάθεια, γι' αυτό και κινούταν
στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας. Δύο
δεκαετίες όμως αργότερα θα ασπαστεί
τις αρχές του κινήματος. Ο χρόνος, ή
μάλλον η δίψα για εξουσία, λειτούργησε
ως το τέλειο φάρμακο για τη μετάλλαξη.

Ικανός για όλα
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του
προσπαθούσε συχνά να αποσπά την
προσοχή των καθηγητών του με κάθε
τρόπο. Μεγάλο του μειονέκτημα, το
γεγονός ότι άλλαζε συχνά απόψεις,
δείχνοντας έναν άνθρωπο που λειτουργούσε σαν χαμαιλέοντας προκειμένου
να επιβάλλεται στους γύρω του, δίχως
σταθερότητα απόψεων.
Το περιστατικό με τον δάσκαλό του και
συνταγματολόγο, Αριστόβουλο Μάνεση,
έμελλε να είναι προφητικό. Ο φοιτητής
Βενιζέλος υποστήριζε με πάθος και ισχυρότατα επιχειρήματα μια ακαδημαϊκή
θέση τελείως αντίθετη από εκείνη που
είχε υποστηρίξει μερικές μέρες πριν.
«Ικανότατος ο φοιτητής σας», παρατήρησε ένας συνάδελφος του κ. Μάνεση,
για να πάρει την απάντηση: «Πράγματι,
είναι ικανός για όλα».
Ο αείμνηστος συνταγματολόγος δεν είχε
πέσει έξω. Ο κ. Βενιζέλος τελείωσε τη

22 • HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013

εΓενεΤΟ
ΠΑιΔι-θΑύμΑ!
Για όσους φιλοτεχνούν το βιογραφικό του κ. Βενιζέλου, συστημικά ΜΜΕ,
αυλοκόλακες και ισχυροί φίλοι που στο πρόσωπό του έχουν βρει τον τέλειο
σύμμαχο, ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ είναι ένας άνθρωπος ευφυής. Μια ευφυΐα
την οποία ο κ. Βενιζέλος μπορεί να επιδεικνύει με ευκολία μέσα σε τηλεοπτικά στούντιο έχοντας απέναντί του δημοσιογράφους που τον χαϊδεύουν
κατ’ εντολή των αφεντικών, ή από το βήμα της Βουλής, βγάζοντας πύρινους
λόγους απέναντι σε κενά έδρανα. Μια ευφυΐα η οποία του επιτρέπει να μετατρέπει το Σύνταγμα σε κουρελόχαρτο με νόμους όπως αυτός περί ευθύνης
υπουργών, ή να βυθίζει ένα ιστορικό κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ σε τόσο χαμηλά
επίπεδα που προκαλούν οργή και στον πιο ορκισμένο οπαδό του κόμματος.
Του Βαγγέλη Τριάντη

Νομική το 1978. Σύμφωνα με το επίσημο
βιογραφικό του, μετέβη για μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο
του Παρισιού ΙΙ, και το 1980 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ στη Νομική Σχολή
του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου
Θεσσαλονίκης. Συνάδελφοί του όμως
θυμούνται ότι ποτέ κανείς δεν τον είχε
ακούσει να μιλά γαλλικά.
Η γνωριμία του με τον αείμνηστο
συνταγματολόγο Δημήτριο Τσάτσο
υπήρξε καταλυτική. Όσοι κατά καιρούς
έχουν διαβάσει κάποιες από τις δεκάδες «αγιογραφίες» του που έχουν δει το
φως της δημοσιότητας, βλέπουν τον κ.
Τσάτσο ως τον μέντορα του κ. Βενιζέλου.
Και πώς να μην είναι άλλωστε.

Καθηγητής σε χρόνο ρεκόρ
Σε αντίθεση με πολλούς άλλους συναδέλφους του, ο κ. Βενιζέλος ανέβηκε
τα σκαλιά της ακαδημαϊκής ιεραρχίας
σε χρόνο ρεκόρ. Σε σύντομο χρονικό
διάστημα θα αναρριχηθεί στη βαθμίδα
του καθηγητή. Όπως άλλωστε αρμόζει
σε μια ιδιοφυΐα, σε ένα παιδί-θαύμα,
θα σκεφτούν πολλοί.

Και όμως. Η ιδιοφυΐα του κ. Βενιζέλου
είχε να κάνει με μια διάταξη του νόμου
1268/1985. Πρόκειται για τον περίφημο
νόμο της κυβέρνησης της Αλλαγής, που
επέφερε σαρωτικές αλλαγές στα πανεπιστήμια, τόσο στον τρόπο λειτουργίας
τους όσο και στις βαθμίδες της ακαδημαϊκής ιεραρχίας.
Ο νόμος ήταν κομμένος και ραμμένος στα μέτρα περιπτώσεων όπως του
κ. Βενιζέλου. Άλλωστε ο μακαρίτης
Δημήτρης Τσάτσος δεν υπήρξε ποτέ
αγνώμων με όσους είχαν υπηρετήσει
κατά καιρούς πλάι του.
Κάποιοι μπορούσαν να μεταπηδήσουν τις
διάφορες βαθμίδες δίχως την απαιτούμενη χρονική διάρκεια διδασκαλίας που
όριζε ο νόμος για τους κοινούς θνητούς.
Συγκεκριμένα, στο άρθρο 14 παράγραφος 6 του νόμου 1628/1982 αναφέρεται
ότι: «Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που το
ερευνητικό και γενικότερο επιστημονικό έργο ενός υποψηφίου είναι υψηλής
στάθμης και διεθνώς αναγνωρισμένο ή ο
υποψήφιος είναι ή διετέλεσε καθηγητής
ΑΕΙ της χώρας ή ομοταγούς του εξωτερικού, είναι δυνατή η εκλογή ή εξέλιξη
κατά τις προηγούμενες παραγράφους

χωρίς τον περιορισμό του απαιτούμενου
ελάχιστου χρόνου διδασκαλίας ή εκπαιδευτικής πείρας μετά από τεκμηριωμένη
πρόταση της εισηγητικής επιτροπής».
Το υψηλής στάθμης επιστημονικό
έργο, ωστόσο, είναι όρος που εμπεριέχει πολύ υποκειμενικότητα. Στο άρθρο
7 του ίδιου νόμου αναφέρεται επίσης ότι
«στοιχεία τα οποία συνεκτιμώνται ιδιαίτερα κατά την κρίση για την κατάληψη
της θέσης ΔΕΠ είναι η αξιολόγηση του
διδακτικού έργου από τους φοιτητές, το
δημοκρατικό ήθος, η προσωπικότητα
του υποψηφίου και η κοινωνική του
προσφορά». Η εξαιρετική ευφυΐα εξαντλήθηκε στο ήθος, την προσωπικότητα
και την κοινωνική προσφορά. Πεδίο
εύκολο όχι μόνο για ευφυείς, αλλά και
για όσους το ίδιο το σύστημα της εποχής ήθελε να προωθήσει.

Η πολιτική διαδρομή
Το 1989 θα πλησιάσει τον αρχηγό
και ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέα
Παπανδρέου, ο οποίος διένυε ίσως τη
δυσκολότερη στιγμή της πολιτικής του
καριέρας. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος με
ένα τηλεφώνημά του «τρύπωσε» στο

Μεγάλο του
μειονέκτημα
το γεγονός ότι
άλαζε συχνά
απόψεις, δείχνοντας
έναν άνθρωπο
που λειτουργούσε
σαν χαμαιλέοντας
προκειμένου
να επιβάλεται
στους γύρω του,
δίχως σταθερότητα
απόψεων
περιβάλλον Παπανδρέου και στην πολιτική σκηνή. «Κύριε πρόεδρε, γεια σας.
Είμαι ο καθηγητής Ευάγγελος Βενιζέλος.
Θέλω να θέσω τον εαυτό μου στη διάθεσή σας και στη διάθεση του κινήματος
για την αντιμετώπιση της σκευωρίας
εναντίον σας». Ο ιδρυτής του κινήματος δεν φάνηκε αγνώμων.

Τέσσερα χρόνια μετά ο κ. Βενιζέλος
κατέβηκε υποψήφιος στην Α' Περιφέρεια
Θεσσαλονίκης. Ήταν η αρχή της πολιτικής του σταδιοδρομίας, κατά τη
διάρκεια της οποίας ο κ. Βενιζέλος θα
εξαντλήσει την ευφυΐα του σε ένα σωρό
φωτογραφικούς νόμους και διατάξεις
υπέρ συγκεκριμένων επιχειρηματιών. Το
φωτεινό μυαλό κατάφερε να μεγαλουργήσει σε νομοθετικά κατασκευάσματα,
όπως ο νόμος περί ευθύνης υπουργών.
Το να μετατρέπει σε κουρελόχαρτο το
Σύνταγμα ήταν το ίδιο εύκολο γι' αυτόν
όπως το να μεταπηδά με ευκολία τις
βαθμίδες της ακαδημαϊκής ιεραρχίας.
Η μοίρα τον έφερε κάποια στιγμή να
γίνει αρχηγός του κόμματος που αποκήρυττε κατά τη διάρκεια των φοιτητικών
του χρόνων. Ο ιδιοφυής κ. Βενιζέλος
έμελλε να είναι αυτός που επί των ημερών του τα ποσοστά του κόμματος θα
έπιαναν βαρομετρικό χαμηλό. Σαν αυτά
που ούτε και ο πιο ορκισμένος οπαδός
του κόμματος περίμενε ότι θα δει. Τα
λόγια του αείμνηστου Μάνεση ηχούν
σαν φωνή από το παρελθόν: «Πράγματι,
είναι ικανός για όλα».
HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 • 23

Ευάγ. Βενιζέλος

ΤΑ «εΓω»
ΤΟύ ΠρΟεΔρΟύ
Ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ είπε: «Το κράτος, είμαι εγώ»
(L'État, c'est moi). Ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν είπε
ποτέ ότι είναι το κράτος, έχει πει όμως ότι είναι όλα
τα «εγώ» που συνθέτουν το κράτος. Το να εντοπίσεις τη λέξη «εγώ» στις φράσεις του Ευάγγελου
Βενιζέλου είναι σαν να ρίχνεις έναν κουβά στη
θάλασσα ψάχνοντας για νερό. Το «εγώ» στις προτάσεις, λένε οι ψυχολόγοι, προσδιορίζει τον εγωιστή,
τον εγωκεντρικό, τον εγωλάτρη, τον εγωμανή,

εγωπαθή, νάρκισσο, αλαζόνα. Αλά ας μην μπούμε
στη σφαίρα της ψυχολογίας. Ας αναζητήσουμε
απλώς πόσα «εγώ» έχει μια συνηθισμένη συνομιλία του Βενιζέλου με τους γύρω του. Πολά, πάρα
πολά, σε όποια τοποθέτησή του και αν μετρήσετε.
Μεγαλύτερη όμως σημασία από τον αριθμό των
«εγώ» έχει το πού τοποθετεί το «εγώ» του. Παντού
όπου θεωρεί ότι υπάρχει κάτι σημαντικό. Το οποίο
και προφανώς πιστεύει ότι εκπροσωπεί.

Της Εύας Μανωλαράκη

3/10/2012
Συνέντευξη στο MEGA
(ΤΡΕΜΗ – ΠΡΕΤΕΝΤΕΡΗΣ – ΤΣΙΜΑΣ)

«Και επειδή εγώ δεν ανέχομαι η πολιτεία να
διασύρεται, και να δημιουργείται στον εληνικό
λαό η εντύπωση ότι κρύβουμε στοιχεία ή ότι
αδρανούμε»

«Εγώ ως υπουργός
Οικονομικών την
περίοδο εκείνη
είχα πολές
προτεραιότητες,
που αφορούσαν τη
σωτηρία της χώρας»

«Ο μόνος
που δεν
κρύβεται
πίσω από το
δάχτυλό του
είμαι εγώ»

«Εγώ δεν διεκδίκησα να είμαι αρχηγός
ενός κόμματος γιατί δεν είχα τι άλο να
κάνω, το ξέρετε»
24 • HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013

8/11/11

20/9/07

Εξερχόμενος από τη Βουλή

Μετά την επίθεση με καφέ από τον
Δ. Ρέλο

«Εγώ πάω
να
κοιμηθώ
γιατί
πρέπει να
επιβιώσω
κιόλας…»

«Εγώ ως μελοντικός
ηγέτης όλης της
παράταξης συγχωρώ
τους ταλαίπωρους
ανθρώπους, συγχωρώ
τους επαγγελματίες
που γίνονται
καθοδηγούμενα
όργανα σε μια
αθλιότητα...»

17/1/13
Από το βήμα της Βουλής

«Εγώ είμαι ο μόνος που το διέσωσα και εγώ
είμαι εκείνος που είπα πάρτε το, μάθετε την
αλήθεια! Και αντί να με επαινούν, σκευωρούν εναντίον μου»

«Εγώ κατέστησα εφικτή την έρευνα»

7/7/12

7/3/12

Από το βήμα της Βουλής

Συνέντευξη
στον Χατζηνικολάου

«Εγώ θέλω μείωση
του δημόσιου χρέους
και όχι μορατόριουμ,
όπως ζητά ο κ.
Τσίπρας, μια θέση
που την βρίσκω
συντηρητική»

«εγώ ενεργώ
για το συμφέρον
αυτή τη στιγμή
της πατρίδας
μας»

10/11/12

«Εγώ θα πάω το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές»

4/5/11
συνέντευξη στον Γιώργο Τράγκα

«Εγώ δεν είμαι χθεσινός
υπουργός»

«Εγώ μπήκα στη Βουλή
και στην τελευταία
κυβέρνηση του
Ανδρέα Παπανδρέου
το 1993, αρχικά
ως κυβερνητικός
εκπρόσωπος»
«Εγώ διψάω
να ακούσω
από την
αντιπολίτευση
μια
πρακτική και
εφαρμόσιμη
ιδέα»

«Εγώ μιλάω με
καθαρούς όρους
και δεν έχω
κρύψει ποτέ
ότι βρίσκομαι
στην πολιτική
εις το όνομα των
πεποιθήσεών μου
και των απόψεών
μου»

27/05/2012

12/7/12

Διακαναλική συνέντευξη

Συνέντευξη στον «REAL FM»

«εγώ σέβομαι την οργή,
σέβομαι την αγανάκτηση,
την κριτική»

«Εγώ είχα
χαρακτηρίσει
υπαλήλους στην αρχήαρχή την τρόικα»

16/6/12

14/6/12

Συνέντευξη στο «Πρώτο Θέμα»

Συνέντευξη στο enikos.gr

«εγώ σας λέω
όχι»

«Εγώ σας λέω ότι
υπάρχουν και καλοί
και κακοί»

15/6/12
Συνέντευξη στην εκπομπή «Κοινωνία
ώρα Μega»

«Εγώ έχω το δικαίωμα
μιλώντας τους να τους
πω "εάν με είχατε
ακούσει σε αυτά που σας
έλεγα και αν δεν είχατε
στυλώσει ως Ευρώπη τα
πόδια, τώρα θα ήταν η
κατάσταση καλύτερη για
όλους μας"»
«Εγώ μπήκα στο υπουργείο
Οικονομικών τον Ιούνιο
του 2011 από αίσθηση
καθήκοντος»

«Σας λέω λοιπόν εγώ ότι
αυτά είναι χυδαιότητες»

«εγώ έχω διδάξει
γενιές νομικών»
«Εγώ απαντάω με
ειλικρίνεια απόλυτη,
πρέπει να σας πω...»
«Εγώ σαν Βαγγέλης
Βενιζέλος με τέτοια
πολιτική διαδρομή…»
«Εγώ έχω αναλάβει
καθήκοντα δύσκολα και
ευθύνες μεγάλες που
δεν μου αναλογούσαν
προσωπικά»
HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 • 25

Ευάγ. Βενιζέλος

Χαμένος στις...
αρμοδιότητες
«Τρία πράγματα δεν μπορείς να
κάνεις στην πολιτική. Δεν υποχωρείς, δεν ανακαλείς και δεν
παραδέχεσαι τα λάθη σου». Οι
χρυσοί κανόνες του Ναπολέοντα,
που έβλεπε την πολιτική σαν έναν
πόλεμο τακτικής, είναι διαχρονικοί και συναντώνται ακόμα και
σήμερα σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος,
πιστός στη ναπολεόντεια αντίληψη της πολιτικής, δεν ανακαλεί,
δεν υποχωρεί και συνεχίζει να μην
παραδέχεται τα λάθη του αναφορικά με τη διαχείριση της Λίστας
και τη μη εκμετάλλευσή της.
Ωστόσο, όπως σε κάθε μάχη, οι
στρατηγοί υποπίπτουν σε λάθη.
Ερώτημα παραμένει ωστόσο ποια
από αυτά γίνονται εκ παραδρομής
και ποια είναι εσκεμμένα...
Του Νίκου Ανδριόπουλου

Ο

υπόγειος πόλεμος μεταξύ
του πρώην ειδικού γραμματέα του ΣΔΟΕ, Ιωάννη Διώτη,
και του προέδρου του ΠΑΣΟΚ,
Ευάγγελου Βενιζέλου, με αφορμή τη
Λίστα Λαγκάρντ, λαμβάνει καθημερινά ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Την
ώρα που ο κ. Διώτης διαμηνύει ότι δεν
έλαβε καμία εντολή για αξιοποίηση της
Λίστας, «η οποία αποτελεί προϊόν αξιόποινης πράξης», βασικό επιχείρημα του
πρώην υπουργού Οικονομικών παραμένει ότι δεν ασχολήθηκε με τον χειρισμό
της Λίστας γιατί «δεν είναι αρμοδιότητα του υπουργού, που δεν είναι

26 • HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013

Ο κ. Βενιζέλος που
ισχυρίστηκε
για την υπόθεση της
Λίστας Λαγκάρντ και
τη μη αξιοποίησή της ότι
δεν είναι αρμοδιότητά
του να δίνει εντολές στο
ΣΔΟΕ, δίνει εντολή στον
κ. Διώτη να προχωρήσει
σε ελέγχους.

ελεγκτικό όργανο». Παράλληλα σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ τονίζει ότι ο κ.
Βενιζέλος «απλώς ενημερώθηκε, προφορικά και γενικά, με καθυστέρηση και
εκ των υστέρων», επιστρέφοντας την
καυτή πατάτα των ευθυνών και πάλι
στον πρώην εισαγγελέα.
Σύγχυση ωστόσο προκύπτει για το
εύρος των αρμοδιοτήτων του υπουργού
Οικονομικών και τις «γενικές και κατευθυντήριες οδηγίες», από το γεγονός ότι
λίγους μήνες μετά την ανάληψη καθηκόντων από τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ο
ίδιος στις 18/10/2011 έδωσε εντολή
στον κ. Διώτη και το ΣΔΟΕ να διενεργήσει επείγων φορολογικό έλεγχο σε
750 ονόματα που περιλαμβάνονται
σε πίνακες της Γενικής Γραμματείας
Πληροφοριακών Συστημάτων, σχετικά
με την εξαγωγή ποσών στο εξωτερικό για

το 2009. Πρόκειται για ελάχιστα από τα
54.000 ονόματα φυσικών και νομικών
προσώπων που έβγαλαν χρήματα στο
εξωτερικό κατά την περίοδο 2009-2011
και που βρίσκονται στα χέρια των οικονομικών αρχών. Στο σχετικό έγγραφο
ο κ. Βενιζέλος αναφέρει χαρακτηριστικά «παρακαλώ να κινηθούν αμέσως
οι διαδικασίες επείγοντος φορολογικού ελέγχου όλων των προσώπων που
περιλαμβάνονται στους πίνακες». Λίγες
ημέρες αργότερα, στις 11/11/2011, ο κ.
Βενιζέλος δίνει νέα εντολή με επείγον
έγγραφο στον κ. Διώτη, να πραγματοποιηθεί επιπλέον έλεγχος για εμβάσματα
άνω των 100.000 ευρώ σε ακόμα 743
φυσικά πρόσωπα, που αφορούν το έτος
2010, με την υποσημείωση οι έλεγχοι
να πραγματοποιηθούν άμεσα, αρχής
γενομένης από τα μεγαλύτερα ποσά.

Ο ειδικός γραμματέας
του ΣΔΟΕ ζητά
με έγγραφό του
κοινοποιημένο
στον υπουργό
διευκρινίσεις
για να μπορέσουν
να συνεχίσουν
τις έρευνες. Ωστόσο,
από τις 9 Μαρτίου 2012
που στάλθηκε μέχρι και
την απομάκρυνση
του Ι. Διώτη,
το υπουργείο δεν προέβη
σε καμία απάντηση.

Εφόσον οι αρμοδιότητες του υπουργού
Οικονομικών περιορίζονται σε «γενικές και κατευθυντήριες γραμμές», ο
κ. Βενιζέλος μένει με δύο επιλογές:
Ή να παραδεχθεί υπέρβαση καθήκοντος, εφόσον ισχυρίζεται ότι δεν
έχει αρμοδιότητα να δίνει εντολές για
ελέγχους, ή να αναιρέσει τα περί αρμοδιοτήτων του. Αμφότερες οι επιλογές
ωστόσο προϋποθέτουν την οδυνηρή
για τον κ. Βενιζέλο αποποίηση του...
απαράβατου τρίτου χρυσού κανόνα του
ναπολεόντειου δόγματος...

Γκάφα ή άλλο ένα τρικ
με τη Λίστα των ασχέτων;
Πολλά αναπάντητα ερωτήματα και
σκοτεινά σημεία προκύπτουν ωστόσο
και από την έκβαση των ερευνών, τις
οποίες ο ειδικός γραμματέας του ΣΔΟΕ
ξεκίνησε να εκπονεί καθ’ υπόδειξη και
εντολή του κ. Βενιζέλου. Οι περιφερειακές Διευθύνσεις του Σώματος Δίωξης
Οικονομικού Εγκλήματος που ανέλαβαν τους ελέγχους ήρθαν αντιμέτωπες
με το παράδοξο πολλά από τα ΑΦΜ
προς έλεγχο να μην αντιστοιχούν στα
φυσικά πρόσωπα που φέρονταν να
έχουν στείλει τα εμβάσματα στο εξωτερικό. Αποτέλεσμα της σύγχυσης ήταν
στις 9 και τις 21 Φεβρουαρίου 2012 οι ελεγκτές που είχαν αναλάβει την υπόθεση
να στείλουν έγγραφο προς τον ειδικό
γραμματέα ζητώντας διευκρινίσεις και
περαιτέρω στοιχεία για να μπορέσουν να
προχωρήσουν τις έρευνες.
Λίγες ημέρες μετά, στις 9 Μαρτίου, ο
κ. Διώτης στέλνει έγγραφο στη Γενική

Διεύθυνση Φορολογικών Ελέγχων
και Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, το
οποίο κοινοποιείται και στον υπουργό
Οικονομικών, Ευάγγελο Βενιζέλο, με
θέμα «Διευκρινίσεις επί εμβασμάτων
εξωτερικού». Στο επίμαχο έγγραφο ο
ειδικός γραμματέας επικαλείται την
περίπτωση αναντιστοιχίας της υπό
έλεγχο Α.Φ., η οποία φερόταν να είχε
βγάλει στο εξωτερικό περισσότερα από 42
εκατ. ευρώ, απάντηση της Alpha Bank
στην οποία αναφέρεται ότι «προφανώς
η Κεντρική Υπηρεσία του υπουργείου
Οικονομικών που παρέλαβε τα στοιχεία,
κατά την επεξεργασία τους διέγραψε
την επωνυμία που η τράπεζα είχε δώσει
και την αντικατέστησε με το όνομα που
αντιστοιχούσε στο ΑΦΜ, σύμφωνα με τη
δική της βάση δεδομένων».
Το Hot Doc επικοινώνησε με την στρατιωτικό Α.Φ., η οποία επιβεβαίωσε το
λάθος που είχε γίνει από την πλευρά
του υπουργείου Οικονομικών. Μάλιστα,
σύμφωνα με τα όσα η ίδια κατήγγειλε,
η εμπλοκή της στην υπόθεση περιέργως
δεν την ενέπλεξε σε μια πολυετή περιπέτεια, αλλά το ΣΔΟΕ αμέσως αντιλήφθηκε
το λάθος και της παραχώρησε έγγραφο
που αναφέρει ότι εκ παραδρομής ενεπλάκη το όνομά της στην υπόθεση!
Στο ίδιο έγγραφο του κ. Διώτη αναφέρονται πολλές ακόμα περιπτώσεις που
οι έλεγχοι δεν μπορούν να συνεχιστούν
εξαιτίας παρόμοιων αναντιστοιχιών.
Εντύπωση προκαλεί ωστόσο το γεγονός ότι όποιες κρούσεις και αν έγιναν
στο υπουργείο για διευκρινίσεις, ώστε
να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι, έπεσαν

Πώς φτάσαμε στο μπέρδεμα
που κόλλησε τους ελέγχους.

στο κενό, με την ηγεσία του να μη δίνει
καμία απάντηση. Σύμφωνα με το υπόμνημα που κατέθεσε στους οικονομικούς
εισαγγελείς ο κ. Διώτης, στις 10/8/2012,
σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο
υπουργείο Οικονομικών, ο ίδιος ενημέρωσε τον Γιάννη Στουρνάρα για τα
προβλήματα που έχουν προκύψει στους
επίμαχους ελέγχους, με αποτέλεσμα
να δώσει εντολή για άμεση διαβίβαση
στο ΣΔΟΕ του πλήρους καταλόγου με
τα ονόματα που είχε στη διάθεσή του
το υπουργείο.
Η σιωπή που τήρησε η πολιτική ηγεσία
του υπουργείου για έξι ολόκληρους μήνες
έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις εντολές για «άμεση διερεύνηση» των εν λόγω
περιπτώσεων, με αποτέλεσμα στελέχη
του ΣΔΟΕ να κάνουν λόγο για προσχηματική πρεμούρα του υπουργείου. Αν
ήθελαν πραγματικά να ελεγχθούν τα
πρόσωπα αυτά, θα είχαν βοηθήσει στην
υπερπήδηση των εμποδίων που προέκυψαν. Ωστόσο, η διασταύρωση με τη βάση
δεδομένων του υπουργείου Οικονομικών
που επικαλείται η Alpha Bank αφήνει
ανοιχτό το ενδεχόμενο σε δύο πιθανά
σενάρια: Για κάποιο λόγο στην οδό Νίκης
μπερδεύτηκαν, βάζοντας εμπόδια στους
ίδιους τους ελεγκτές που ερευνούσαν τις
υποθέσεις κατόπιν εντολών τους, ή δεν
υπήρξε ποτέ πραγματική βούληση για να
ελεχθούν τα εν λόγω ονόματα...
HOTDOC. • 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 • 27

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful