Está en la página 1de 12

Nadal czekamy na stypendia artystyczne, str.

10

Padziernik, nr 9/2012

Zgrzyt
Zgierska Gazeta Niezalena

W starym kinie, str. 4

Pety, butelki i brak awek, str. 5

Egzemplarz bezpatny

mieci na wag zota


Na licencji (CC BY 2.0) Autor: Timothy Takemoto

Co tydzie, gdy otwieram swoj skrzynk pocztow, znajduj tam dziesitki ulotek i gazetek. Nawet ju ich nie przegldam, od razu pakuj je do mietnika. Nie interesuj mnie promocje pieluszek, ani wyprzedae dywanw. W ogle nie interesuj mnie specjalne oferty. Pewnego razu postanowiem jednak sprawdzi, ile papieru si na mnie marnuje - Jakub Boek pisze o mieciach na wag zota.
Zawiozem ulotki z caego tygodnia do pracy, gdzie mam ma wag do waenia przesyek pocztowych. Wyszo 200 gram to niby nieduo, ale gdy przemnoy si to przez 52 tygodnie z 200 gram robi si 5 kilogramw. Cakiem duo, prawda? A przecie to tylko niewielki procent mieci, ktre wytwarzamy rocznie. Wedug Eurostatu przecitny Polak w cigu roku wyrzuca 316 kilogramw odpadw. To niewiele jeli porwna to z przecitn w Unii Europejskiej okoo 510 kilogramw ale i tak robi to wraenie. Zazwyczaj nie mylimy o naszych mieciach, powstaj jakby samorzutnie, a poza tym atwo si ich pozby. Wystarczy wyrzuci je do kosza lub do zsypu potem najczciej trafiaj na wysypisko. W Polsce w ten sposb skaduje si bardzo duo, bo a 80 proc. odpadw. Problem w tym, e wstpujc do UE zobowizalimy si do zamknicia wikszoci wysypisk do 2020 roku. W zamian odpady powinny trafia do sortowni i przetwrni, a take do spalarni. Pki co trudno w to uwierzy, poniewa przetwarzamy bardzo ma ilo odpadw: jedynie kilka procent odzyskujemy, a nawet jednego nie spalamy w Polsce dziaa tylko jedna, niewielka spalarnia w Warszawie. Dla porwnania: w Holandii skaduje si ok. 2 proc. odpadw, prawie 70 proc. odzyskuje i przetwarza biologicznie, a pozosta cz spala. Pki co reformy wywouj gwnie strach. Propozycje budowy spalarni w odzi i Zgierzu zostay oprotestowane przez mieszkacw obu miast. Gwnie z powodu lku przed zanieczyszczeniami. Jednak czy te obawy byy naprawd uzasadnione? Warto te zada drugie pytanie: czy spalarnie s faktycznie najlepszym sposobem na zagospodarowanie setek ton odpadw, ktre wytwarzamy? Skocznia i dym Kopenhaga jest jednym z najbardziej ekologicznych miast na wiecie, nic wic dziwnego, e rwnie mieci traktuje si tam powanie. Tylko 3 proc. miejskich odpadkw koczy tam na wysypisku, pomimo e przecitny Duczyk rocznie wyrzuca tam a 800 kilogramw mieci. Gdyby zebra te odpady a warto doda, e s to wycznie odpady pochodzce z gospodarstw domowych byoby tak, jakby Duczycy co 2 lata wyrzucali na mietnik jednego Titanica. Mimo to Dania nie tonie w mieciach. Jak to moliwe? O dziwo, Duczycy spalaj bardzo duo odpadw, ponad 50 proc. I chocia spalarnie z reguy kojarz si nam nieprzyjemnie, Duczykom udao si je oswoi. Obecnie w Danii dziaa 29 spalarni, a w budowie jest 10 kolejnych. Pomimo tego, e s one do sporych Cig dalszy na stronie 3

Spukane
S mode - jeszcze przed 30-tk - ale liczba yciowych problemw z jakimi si stykaj zdecydowanie przewysza ich oczekiwania. S niele wyksztacone - stopnie magistra, studia podyplomowe, jzyki, kursy kompetencji. Pracuj, ale albo na czarno, w cigej niepewnoci, albo lwi cz pensji powicaj na spat kredytu. Tego samego, ktre zacigny, by pomc chorej matce, czy siostrze. Kada z nich ma swoj strategi przetrwania. yj na bukach za 30 groszy i darmowej herbacie, robi tabelki i wykresy w Excelu, ironizuj i artuj. Wszystkie doznay dojmujcego poczucia niestabilnoci, upokorzenia, czasem wrcz prozaicznego godu. O wiecznie spukanych pisze Ilona Majewska. Strony 6-8

Pierwsi zgarn wszystko


Zmiany w ordynacji wyborczej zawitaj do wszystkich gmin poniej 100 tys. mieszkacw. W zwizku z tym take do Zgierza. Jak bd wyglday najblisze wybory samorzdowe przeprowadzane w systemie tzw. Jednomandatowych Okrgw Wyborczych? Tekst Adriana Skoczylasa. Strona 9

Staro si Panu Bogu nie udaa


Opieka nad osob starsz to niestety nie tylko gaskanie po rce, wzajemne wspominanie przeszoci, czy opowiadanie o dokonaniach prawnukw. To penoetatowa praca - przede wszystkim salowej, pielgniarki i sprztaczki. O opiece nad osob starsz pisze Karolina Miyska. Strona 11

Dzieci i Ryby

Co jest w szkole fajnego? Wiktor: No niezbyt wiem, bo krtko do niej chodz Kinga: Fajnie, e chodzimy na basen i mamy zajcia komputerowe. Zuza: e moemy wypoycza fajne ksiki z biblioteki. Kacper: W szkole s te rne fajne panie. Np. pani od matematyki jest bardzo mieszna. Zuza: Poznajemy nowe osoby i mona si zaprzyjani. Co w Wam si w szkole nie podoba? Kacper: To, e czasami niektre dzieci si bij. Kinga: U nas na wietlicy jest taka pani, ktra mnie wkurza i le sprawdza lekcje. Zuza: Kiedy wypoycz ksik z biblioteki to mam tylko dwa, trzy dni, eby j przeczyta Mona by byo nie chodzi do szkoy? Wiktor: Daoby si, ale czowiek by nic nie wiedzia i nie umia, i nie wiedziaby co ze sob zrobi Kinga: A jakby si policja o tym dowiedziaa, to rodzice musieliby zapaci mandat pieniny. Kacper: Ja myl, e nie mona by nie chodzi do

szkoy, bo ludzie musieliby paci nie wiem ile, ale dzieci i tak nie byyby mdre. Kim wedug Was jest nauczyciel? Kacper: Nauczyciel uczy dzieci rnych rzeczy, np. starannie pisa, nie wychodzi za lini, kiedy si koloruje. Wiktor: Jest czowiekiem. S rni nauczyciele: od angielskiego, matematyki, przyrody, religii. Zuza: Czasem komputer jest nauczycielem (mj tata tak studiuje). Ale wtedy cay czas trzeba siedzie przed nim, nie rusza si, a mama mwi, e to niedobre dla wzroku. I w ogle dla zdrowia. Jaki powinien by najlepszy nauczyciel? Kinga: Na pewno nie komputer, bo ja bym nie wytrzymaa tak siedzie przed nim cztery godziny. Zuza: Nauczyciel musi by bardzo, bardzo mdry i miy dla dzieci. Wiktor: No tak. Powinien by miy i nie moe krzycze na dzieci. Musi by agodny i tumaczy. A jak ju bardzo nie suchaj to trzeba im da prac karn. Zuza: Jak nauczyciel jest miy dla dzieci to one s bar-

dziej zachcone do pracy. Kinga: Dobry nauczyciel musi dawa dobre oceny na zacht. Jakbycie mogli co w szkole wyczarowa? Kacper: Ja bym wyczarowa wikszy sklepik. I eby ceny tam si zmniejszyy. Zuza: eby w bibliotece byo wicej ksiek Grzegorza Kasdepke. Wiktor: I eby w szkole byo wicej pienidzy i mona byo co odremontowa. Czego yczycie nauczycielom z okazji ich wita? Kacper: eby dzieci byy dla nich mie. Wiktor: eby panie mogy by bogate i mogy kupowa wicej swoim dzieciom, a jak im zostanie to czasami te co dla uczniw. Kinga: Zdrowia i eby si dzieci dobrze zachowyway. Zuza: ycz nauczycielom klas I-III, eby mieli dobre pierwszaki. Kacper: I eby m z on si nie kcili. Rozmawiaa Karolina Miyska

Rys. Blanka Pustelnik

14 padziernika obchodzimy w polskiej szkole tzw. Dzie Nauczyciela lub jak kto woli Dzie Edukacji Narodowej. Kto lepiej potrafi rozmawia o szkole i nauczycielu ni wanie dzieci najbardziej aktywni uczestnicy edukacji narodowej? Zobaczmy co mwi o swoich szkolnych dowiadczeniach.
Po co dzieci chodz do szkoy? Kinga: eby si uczy, eby co wiedzie jak dodawa, odejmowa, mnoy, zna ortografi. Wiktor: Bo musz si dowiedzie czego o wiecie i o przyrodzie. I jak si obsugiwa komputerem. Kacper: I te co o wojnie wiatowej.

Zgrzyt na 2013!
Tak dobrymi informacjami po prostu trzeba si dzieli. W pitek, 28 wrzenia okazao si, e nasz (Stowarzyszenia Wielokulturowy Zgierz) wniosek o dofinansowanie dalszego publikowania Zgrzytu zyska uznanie oceniajcych i zakwalifkowa si do kolejnej edycji tzw. Funduszy Szwajcarskich. Oznacza to ni mniej, ni wicej, e udao nam si zabezpieczy fundusze na wydawanie naszej gazety co najmniej do koca 2013 roku! Przez wszystkie, dotychczasowe miesice wydawania Zgrzytu staralimy si pisa o sprawach wanych dla lokalnej spoecznoci. Niejednokrotnie nasi autorzy i autorki wskazywali bdy i zaniedbania ze strony wadz miasta i jego instytucji. Ale, gdy bya ku temu okazja, take chwalilimy. Na tematy lokalne chcielimy take patrze w szerszym kontekcie. Pisalimy wi rwnie o zagadnieniach krajowych, czasami wrcz globalnych. Po to, by pokaza, jak inni radz sobie z, podobnymi do naszych, problemami. Takim tekstem s mieci na wag zota Kuby Boka. Okazuje si, e w mieciach tkwi warto, z jakiej mao kto zdaje sobie spraw. Now, wstrzsajc perspektyw na problem staroci prezentuje w tym numerze Karolina Miyska. Okazuje si,

e stereotypowe wyobraenia spokojnej staroci niestety nie wytrzymuj konfrontacji z - niekiedy brutaln - rzeczywistoci. Podobny wtek znajdziemy rwnie w artykule Ilony Majewskiej o Spukanych. Mode, wyksztacone, zaradne kobiety czsto skazywane s na ycie pene wyrzecze i oszczdnoci, byle tylko utrzyma si na powierzchni. Czytaj: mie na zapewnienie podstawowych potrzeb takich, jak jedzenie. Piszemy w tym numerze rwnie o sprawach typowo lokalnych. Podczas wrzeniowego posiedzenia Rady Miasta przyjto zarwno now ordynacj wyborcz, jak i regulamin nagrd artystycznych. O zmianach w ordynacji pisze Adrian Skoczylas pokazujc, w przeprowadzonej przez siebie krtkiej symulacji, jakie wyniki w

nowej ordynacji osignliby obecni radni i radne. Temat regulaminu porusza czonkini Rady Organizacji Pozarzdowych, Alina cka-Andrzejewska. Do tego zapraszamy do lektury raportu z bada nad jednym ze zgierskich parkw oraz kinowym problemie zgierzan i zgierzanek. Nasze gwne cele pozostaj niezmienne: monitorujemy wadze, animujemy spoeczno do dziaania. To, co

si zmieni, to spektrum naszych dziaa. Wraz z 2013 rozpoczniemy regularne relacje na ywo z obrad Rady Miasta Zgierza. Bdziemy take tworzy raporty z dziaa poszczeglnych Komisji. Dotychczasowe dowiadczenia jednoznacznie mwi nam, e w Zgierzu jest jeszcze mnstwo do zrobienia. Zapraszamy do lektury! Redakcja

Adres redakcji: ul. Rembowskiego 36/40, 95-100 Zgierz, tel. 511 202 214, www.gazetazgrzyt.pl, e-mail: kontakt@gazetazgrzyt.pl Redaguje zesp: Micha Bykowski (DTP), Karolina Gierszewska (korekta), Weronika Jwiak (koordynatorka projektu), Bartosz Tyrcha (grafika), Ilona Majewska (administracja www), Mateusz Mirys (redaktor naczelny), Jan wieczkowski (grafika) Wsppraca: Hanna uczak, Alina cka-Andrzejewska (Zgierski Uniwersytet Trzeciego Wieku), Karolina Miyska, Patrycja Malik Wydawca: Stowarzyszenie Wielokulturowy Zgierz, ul. Rembowskiego 36/40, 95-100 Zgierz Partnerzy: WOZ - Die Wochenzeitung, Stowarzyszenie Homo Faber, Modzi Socjalici Nakad: 7 000 egzemplarzy

Na licencji (CC BY 2.0) Autor: epSos.de

rozmiarw dziennie przetwarzaj od 400 do nawet 1000 ton nie wzbudzaj strachu i z powodzeniem obsuguj wsplnoty lokalne. W Danii blisko spalarni nie jest niczym uciliwym, wrcz przeciwnie: uwaa si, e to czysta oszczdno na transporcie mieci. S te inne korzyci. Duczycy czerpi ze mieci energi elektryczn i ciepo. Pono w cigu roku spalarnie produkuj ich tyle, e wystarczyoby na potrzeby 400 tys. gospodarstw domowych. Takie korzyci gwarantuje proces zwany kogeneracj, a opanowanie go pozwolio ograniczy Duczykom w cigu 25 lat zuycie energii z paliw kopalnych o jedn czwart. To nie tylko oszczdno pienidzy, ale te gwarancja bezpieczestwa energetycznego w Danii cigle ywa jest trauma kryzysu naftowego z pierwszej poowy lat 70. W kadym razie dzi 6 na 10 duskich domw jest ogrzewanych

ciepem, ktre wytwarzaj spalarnie. Poza tym najwiksze z nich generuj wystarczajc ilo energii do zaspokojenia potrzeb nawet 50 tys. gospodarstw domowych. Co prawda energia elektryczna ze spalarni jest drosza ni ta, ktra pochodzi z elektrowni wglowych, ale nie jest to duy problem. W Danii bowiem energetyka jest sektorem spdzielczym niemal kady konsument jest wic rwnie wacicielem. Dziki temu ludzie godz si na wysze ceny, bo wiedz przecie, e pac za to, by energia bya nieszkodliwa i by pochodzia z lokalnych surowcw. To ostatnie moe dziwi, poniewa zazwyczaj kojarzymy spalarnie z chmurami mierdzcego dymu. Ale te duskie wypuszczaj do atmosfery tyle dioksyn, co przecitny ogrdkowy grill. Waciwie, to Duczycy buduj spalarnie tak dobrze, e udao im si speni unijne normy z 10-krotn nawizk.

Poza tym, jak to w Skandynawii, nie zaniedbuje si rwnie kwestii projektowania. Na przykad obecnie trwa przebudowa najstarszej i najwikszej kopenhaskiej spalarni. Gdy prace si skocz bdzie ona nie tylko dostarcza ciepo i elektryczno do 140 tys. gospodarstw domowych, ale take peni inn ciekaw funkcj bdzie mona po niej pojedzi na nartach. Poza tym projekt przewiduje take budow komina puszczajcego keczka dymu za kadym razem, gdy filtry spalarni nazbieraj wier tony dwutlenku wgla. Jak wida ekologia nie musi by smutna i nudna. Drogocenne odpadki Ale spalanie mieci to nie zawsze radosne keczka dymu i stoki narciarskie. Budowa nowej spalarni jest droga, a odpady to nieszczeglnie wydajne paliwo i to zarwno jeli chodzi o generowanie energii elektrycznie, jak rwnie ciepa. By moe warto, tak jak Niemcy, nie spala mieci, ale odzyskiwa z nich co tylko si da? Jeli chodzi o oszczdzanie energii recykling jest z pewnoci najlepszym rozwizaniem. eby odzyska aluminium, potrzeba tylko 4 proc. energii, ktra byaby potrzebna do wydobycia i przetworzenia boksytw. Recykling gazet pozwala zaoszczdzi 45 proc. energii, przetworzenie plastikowych butelek ju 75 proc. Ponadto odzyskiwanie surowcw to take czysty zysk. Jedn z osb, ktra miaa doskonaego nosa do nowego rynku, bya Chinka Zhang Yin, ktra po przeprowadzce do Ameryki zostaa krlow mieci. By moe ten tytu nie brzmi szczeglnie chwalebnie,

ale Yin jest najwiksz amerykask eksporterk na rynek chiski i najbogatsz chisk przedsibiorczyni. Wszystko dziki makulaturze. Amerykanie wyrzucaj bowiem niebotyczne iloci papieru, zreszt to samo tyczy si take innych przedmiotw. Chocia w Stanach Zjednoczonych mieszka zaledwie 5 proc. wiatowej ludnoci, wytwarza si tam 25 proc. wszystkich mieci. A papier to jeden z najczciej spo-

eksportuj do Stanw przede wszystkim komputery, w drug stron przewozi si za gwnie makulatur i zom. Nie tylko Amerykanie s marnotrawni. Niemcy wyliczyli, e w odpadach komunalnych znajduje si tyle pierwiastkw ziem rzadkich, by zaspokoi krajowy popyt. Z innej beczki: z kadej tony zutylizowanych termicznie telefonw komrkowych mona by odzyska 150 kilogramw miedzi, 5 kilogra-

Chocia w Stanach Zjednoczonych mieszka zaledwie 5 proc. wiatowej ludnoci, wytwarza si tam 25 proc. wszystkich mieci.
tykanych odpadw. Podobno amerykaskie wysypiska pene s strzpkw, skrawkw, kartek i kartonw z pozoru nikomu ju niepotrzebnych. Z kolei Chiczycy od lat odczuwaj niedobr papieru i pulpy drzewnej, nawet mimo olbrzymiego poziomu wylesienia. Powodem tego jest oczywicie gigantyczna ilo eksportowanych towarw, w wikszoci zapakowanych w kartonowe puda. Yi n w y c z u a k o n i u n k tur, wraz z mem zjedzia wszystkie wiksze wysypiska w San Francisco, gdzie mieszkaa, i zaarcie negocjowaa korzystne kontrakty na zakup papierowych odpadw. Zagwarantowaa sobie rwnie niemal darmowy transport makulatury do Chin. Wykorzystaa to, e kontenerowce, ktre przywo towar ze Wschodu z reguy wracay do domu puste. eby zrozumie dlaczego wystarczy rzuci okiem na statystyki handlu midzynarodowego. Chiny mw srebra i 100 gram palladu ten ostatni to pierwiastek chemiczny uywany w jubilerstwie, dentystyce oraz w mikroelektronice. Pewna belgijska firma oszacowaa za, e w kadej tonie elektromieci znajduje si okoo 100 gram zota. W sumie w skali caej UE daje to 1000 ton zota wyrzucanego na mietnik rok do roku. Nie oznacza to jednak, e znalelimy panaceum na problem mieciowy. Po pierwsze recykling, cho potrzebny, nie zawsze bdzie mg zaspokoi zapotrzebowanie rynku. Po drugie, coraz czciej zaczyna si mwi, e recykling odpadw komunalnych to raczej sposb na popraw samopoczucia ni na uzdrowienie rodowiska i gospodarki. Odpady komunalne to bowiem okoo 8 proc. wszystkich mieci, a recyklingowi i tak poddaje si tylko niewielki procent z nich. W Unii Europejskiej jest to rednio 39 Cig dalszy na stronie 4

4
proc. Do tego nie powinnimy zapomina, e czysty zysk to nie zawsze czyste rce. Praca przy sortowaniu mieci jest trudna, mczca, mao komfortowa i najczciej sabo patna. Czasami nie opaca si jej wykonywa w krajach rozwinitych, wtedy eksportuje si j do krajw rozwijajcych si. Dla przykadu, gros amerykaskiego plastiku trafia do sortowni w Chinach, ktre zatrudniaj dzieci. Za 25 centw dziennie odsiewaj one wartociowy plastik od tego bezuytecznego. Ptla si zamyka, gdy do Stanw pyn transporty z plastikowymi zabawkami Made in China. Targowisko odpadkw Niestety, odzyskiwanie surowcw i spalanie mieci to tylko rozwizania zastpcze bardziej przykrywaj problem ni pozwalaj sobie z nim radzi. Co w zamian? Ograniczenie iloci odpadw i to najlepiej do zera. Nie jest to tak bardzo radykalne, jakby mogo si z pocztku wydawa. Programy zero mieci wprowadza w ycie np. Unia Europejska. Jak one wygldaj? Przede wszystkim s skierowane do tych sektorw, w ktrych moliwy do osignicia efekt jest najwikszy. W Unii tylko 3 gazie gospodarki budownictwo, grnictwo i produkcja towarowa odpowiadaj za 75 proc. odpadw. Powoli zaczto si orientowa, e to co dla jednych jest tylko odpadem przemysowym, dla drugich moe by cennym surowcem. Problemem byo to, e producenci nie wiedzieli gdzie szuka informacji o tym, kto i co wyrzuca na mietnik. Z pomoc przyszli im urzdnicy pastwowi promujcy sieci wsppracy przedsibiorcw. Jeden z takich programw, brytyjski National Industrial Symbiosis Programme, dziaa z powodzeniem od 2002 roku. Jest to sie 10 tys. przedsibiorstw, ktre wzajemnie wymieniaj si informacjami o potrzebnych surowcach i zbdnych odpadach. Ta tablica ogosze jest wspierana pienidzmi pochodzcymi z podatku mieciowego w Wielkiej Brytanii bowiem od kadej tony odpadw, ktre trafi na wysypisko, naley zapaci 8 funtw. Jednak korzyci z powstania sieci wielokrotnie przekraczaj zainwestowane w ni rodki. Mona je liczy w pienidzach (104 mln funtw), iloci mieci, ktre nie wyldoway na wysypisku (3,4 mld ton), w oszczdnociach na surowcach (5,9 mln ton) czy wodzie pitnej (9,2 mln litrw). Ten sam problem mona te prbowa rozwiza jeszcze wczeniej ju na samym etapie projektowania i produkcji. Ma to sens, poniewa ju w latach 90. amerykaska fundacja Tellus Institute pokazaa, e same odpady to tylko czubek gry lodowej. Na podstawie dokadnej analizy cyklu ycia odpadw komunalnych Instytut obliczy, e 95 proc. kosztw rodowiskowych wicych si z nimi ponosimy ju na etapie produkcji. Albo prociej: wikszo produktw, z ktrych korzystamy, to mieci ju na starcie. Warto wic przeanalizowa to, jak dany produkt powstaje i co zrobi, by ograniczy straty materiaw i energii. Przykadem mog by wydawnictwa ksikowe. To, e pewne formaty powtarzaj si czciej ni inne to nie przypadek. Maszyny w drukarniach z reguy przystosowane s do druku arkuszy o okrelonym rozmiarze. Oczywicie, niestandardowe formaty s jak najbardziej dostpne, ale ich produkcja wie si z tym, e z arkusza trzeba bdzie ci wicej papieru. (Czy) Polak potrafi Po przykady dobrych praktyk nie musimy siga wycznie za granic. W Polsce rwnie znajdziemy sporo przedsibiorstw, ktre wiedz, e wszystko lub prawie pozytywnie je wspominam. wspomina Paula. Spord przepytanych osb wikszo wskazywaa na to, e chciaaby, aby w Zgierzu istniao kino. W wikszoci chcieliby kina sieciowego, z aktualnym repertuarem, znajdujcego si w centrum miasta. Brak kina na miejscu sprawi, e zwyczaj ogldania filmw na duym ekranie znikn. Zgierzanie i zgierzanki obcuj wic z kinematografi w inny sposb: Ja akurat odwiedzam dzkie kina. Ale jestem pewna, e gdyby w naszym miecie byo kino nie przegapiabym tylu wietnych filmw, ktre potem zmuszona byam obejrze na DVD. mwi Paula. Wrd rozwiza znalazo si take korzystanie z zasobw Sieci. Co ciekawe, adna z pytanych osb nie wskazaa Miejskiego Orodka Kultury jako alternatywy do spdzania czasu przy duym ekranie. A przecie MOK ma w swojej ofercie coroczny przegld filmw amatorskich Ogie w Gowie, ktry w tym roku odby si 31 sierpnia i 1 wrzenia. Sala podczas projekcji bya wypeniona. Poza festiwalem, staym punktem w ofercie zaj MOK s spotkania Klubu Dyskusyjnego, ktry kierowany jest nie tylko do osb starszych, ale do wszystkich, ktrzy maj czas w poudnie, w pierwszy i trzeci poniedziaek miesica. Kuba Niedziela, filmoznawca, prezentuje ciekawe filmy (polskie i zagraniczne produkcje), by nastpnie podj z uczestnikami rozmow o ich problematyce. To dobry sposb na spdzenie wolnego czasu. mwi Magdalena Kosowska z MOK. Zaznacza jedwszystko mona wykorzysta. Prym wiod tutaj elektrownie, np. Elektrownia aziska. Dziki nowoczesnej technologii przetwarza si tam popioy i ule tak, by byy one przydatne dla przemysu budowlanego. Odpady z placw budowy wykorzystuje si z kolei przy budowie i modernizacji drg, chodnikw oraz cieek rowerowych. Krakowska firma Slag Recycling zajmuje si zagospodarowaniem odpadw pohutniczych. Jej pracownicy wytwarzaj kruszywa z had ulu, a nastpnie sprzedaj je przedsibiorstwom budowlanym. Niestety s to pojedyncze inicjatywy. Caociowo polskie gospodarowanie mieciami nie jest ani ekologiczne, ani szczeglnie ekonomiczne. Co prawda mamy jeszcze troch czasu, by je naprawi, jest go jednak coraz mniej. Jakub Boek Autor jest redaktorem Krytyki Politycznej. nak, e zgierzanom ciko jest dogodzi. Zaspokoi potrzeb kina zgierzanom jest bardzo trudno nie ma tu ku temu warunkw, a my nie jestemy w stanie zaoferowa nowoci filmowych. Chodzi oczywicie o koszty dystrybucji, ktre przewyszaj moliwoci wielu kin studyjnych. Tym bardziej nie jest to atwe dla takiej instytucji jak nasza. mwi Kosowska. W ofercie Miejskiego Orodka Kultury znajduje si rwnie Klub Maego Mionika Kina skierowany do przedszkolakw i uczniw szk podstawowych. MOK zaznacza, e otwarty jest rwnie na propozycje ze strony mieszkacw. Jestemy otwarci na wszelkie propozycje zwizane z poszerzeniem tej oferty. Mamy moliwo emitowania filmw mieszczcych si w ramach licencji, ktr wykupilimy w tym roku. Nie s to nowoci, ale by moe uda si wybra filmy, ktre zaciekawi np. mionikw starego kina. Nasza sala teatralno kinowo koncertowa pomieci 60 osb. Daje to niepowtarzalny klimat, ktry chwal artyci i uczestnicy wydarze organizowanych w tej sali. zaznacza Magdalena Kosowska. A co poza tym? Na miasto, jeli chodzi o stworzenie kina z prawdziwego zdarzenia, nie mamy co liczy. Prowadzenie kina nie naley do obowizkowych zada wasnych gminy. mwi Katarzyna Sendal, rzeczniczka Urzdu Miasta Zgierza. Pozostaje nam wic korzystanie z oferty MOK, odwiedziny dzkich kin, lub ogldanie filmw na DVD czy w Internecie. Patrycja Malik

W starym kinie
Do tego, e nie ma w naszym miecie kina zdylimy si przyzwyczai. Jedzimy do odzi, uczestniczymy w Ogniu w Gowie, cigamy filmy z Internetu. Czy w takim razie mieszkacy rozwijajcego si miasta faktycznie potrzebuj miejskiego kina?
W Zgierzu istniay dwa kina. Pierwszym z nich byo ,,Wkniarz, w ktrym obecnie znajduje si Urzd Skarbowy, a nastpnym kino ,,Luna mieszczce si przy ulicy Dugiej, gdzie do niedawna znajdowa si pub. Teraz za otwiera si tam sala weselna. Z informacji, jakie moemy wyczyta na stronie internetowej miasta mona wywnioskowa, e ,,Luna zostaa zamknita z powodu nieporozumie pomidzy wacicielem kina a dzierawc budynku. Od grudnia nie mam dostpu do wntrza budynku skary si na pocztku 2007 roku Expressowi Ilustrowanemu Tomasz Bikowski, waciciel kina. Dzierawca obiektu, ktry prowadzi tu restauracj zabra mi klucze i uniemoliwia wejcie do kina. Bywao rnie, raz lepiej raz gorzej, ale jako sobie radziem. Zainwestowaem w ogrzewanie i niezbdne remonty. Niestety, w grudniu zmuszono mnie do zawieszenia dziaalnoci. zaznacza Bikowski. Jednym z ostatnich filmw, ktre zostay w nim wyemitowane byo ,,Ja wam poka!. Spytalimy, jakie wspomnienia cz modych ludzi z kinem. Mam kilka miych wspomnie z dziecistwa zwizanych z Lun. Jednym z nich jest to, e rodzice zabrali mnie do kina na film ,,Mali Agenci, ktrym przez dugi czas si zachwycaem. - mwi Kamil, ktry z rodzin korzysta z jego oferty. Inni spogldajc wstecz myl o kinie zdecydowanie bardziej sceptycznie. Kino Luna wspominam jako puste, mae kino. Co prawda byo tanio, ale filmy, ktre tam wywietlano ju dawno byy po premierze w wikszych kinach i wanie z nich wychodziy. mwi Micha. Inni s mniej zdecydowani w swoich ocenach: - Musz przyzna, e wspomnienia mie przeplataj si niestety z tymi mniej przyjemnymi. Jako wady wymieniabym gwnie okropny chd wewntrz kina zim i przeterminowany repertuar. Z drugiej strony, te opnienia w wywietlaniu filmw pozwalay na obejrzenie na wielkim ekranie filmw, na ktre nie udao si wybra w okolicach premiery. Poza tym, pamitam rnego rodzaju imprezy i spotkania dla dzieciakw, ktre odbyway si na scenie kina i zdecydowanie

Pety, butelki i brak awek


nych. Pojawiaj si te proby o kwiaty, fontann, wicej uroZakoczylimy spoeczne badania Nowego Parku w Zgierzu! Dla kliwych mostkw i cieek. Widoczna jest rwnie potrzeba niewtajemniczonych chodzi o zaniedbane tereny zielone podostpu do Internetu bezprzemidzy ulic Pisudskiego a 1-Maja. Przez okres wakacji grupa wodowego oraz miejsca w ktwytrwaych badaczy obserwowaa zachowanie ludzi w parku, rym razem mona by usi, porozmawia, zrobi ognisko wypytywaa ich o rekomendacje zmian, przygldaa si zostaczy grilla oraz napi si piwa. wionym przez nich ladom, a czasem ledzia trasy ich spacerw. Take przy tym pytaniu cz Co z tego wyszo? respondentw i respondentek zaznaczaa, e miejsce jest idealne i nie potrzeba dalszych Raport z bada jest cigle gry w pik, dzieci jedziy ro- podnoszonym jest take brak ulepsze. w fazie przygotowa, jednak ze werkami po dawnych alejkach. bezpiecznego i wygodnego Analiza znalezionych zdobytych informacji moemy Bardzo atrakcyjnym punktem przejcia od strony osiedla na mieci pokazuje, e najczciej ju wycign pewne wnioski jest niedaleki plac zabaw. Dubois. Pojawiay si te histo- zostawiamy po sobie lady spoi wstpne rekomendacje. ZaOgromnym atutem, zda- rie o tajemniczym zboczecu, ycia napojw procentowych pytalimy zgierzan i zgierzanki niem naszych respondentek i o pomysy, co powinno zna- respondentw, by brak patroli le si na tym pamie zieleni policji i Stray Miejskiej, dziki by by on bardziej atrakcyjny. czemu due grono uytkowniProstota rozwiza, ktre po- kw wybiera Park do spotkania jawiay si najczciej jest za- przy piwie ze znajomymi. skakujca zgierzanie i zgierzanki najbardziej potrzebuj Co nam przeszkadza? tam awek i koszy na mieci. Odpowied jest jasna najNajwikszy problem natomiast bardziej przeszkadza nam bastanowi mieci. agan! Drani nas mieci, szczeglnie potuczone butelki, Czemu odwiedzamy? ktre trudno jest sprztn, a Zapytani dlaczego bywaj ktrymi atwo zrobi sobie ktry grasuje po zmroku. puszek po piwie, malekich w tym miejscu zgierzanie naj- krzywd. Martwimy si wic Znaczna cz osb jednak sta- butelek po wdce oraz caej czciej odpowiadali, e przy- take o bezpieczestwo dzieci i nowczo deklarowaa, e miej- palety najrniejszych kapsli. ciga ich spokj, cisza i ziele. zwierzakw, ktre atwo mog sce jest idealne i nic w nim nie Pozostae to lady grillowania Centralne usytuowanie miejsca si pokaleczy. Drugim du- przeszkadza. tacki, opakowania po misie, sprawia, e wiele osb przeje- ym problemem s rozronite przypraw, talerzyki i widelce da tdy do innych czci mia- krzaki przy ciekach, ktre Co naleaoby zmieni? oraz butelki po napojach, sodysta chtnie robic sobie skrt szczeglnie wieczorem stwaZamontowa awki i ko- czach i chipsach oraz istne moprzez przyjemne, zielone tereny. rzaj poczucie zagroenia prze- sze jest to potrzeba ktra wy- rze niedopakw. Bardzo ceni sobie ten teren chodniom. Cz osb drani brzmiewaa najczciej i najPoproszeni o naklejenie take waciciele psw, ktrzy take zarola wok rzeki oraz dobitniej. Zgierzanie rwnie swoich pomysw na wielk mog tu puci czworonoga nie to, e jest zaniedbana i brudna. dobitnie sugeruj posprztanie map parku zgierzanie zapromartwic si, e ten wpadnie Respondenci zwracaj uwag terenu i utrzymywanie na nim ponowali mniej standardowe pod koa lub si zagubi. Cht- na niebezpieczne przejcie czystoci. Obok, ju z mniej- rozwizania: pojawiy si ponie wyprowadzaj tu psy, bo przez rzek, bez barierek czy sz reprezentacj, pojawiaj si mysy na usypanie play, zbusami czerpi przyjemno ze jakichkolwiek innych zabez- potrzeby wybudowania boiska dowanie ranej altany czy spacerw. Cz uytkowni- piecze wok mostku. Nie- i innych miejsc do uprawiania pola do mini-golfa. Na facebokw i uytkowniczek zwracaa stety, przeszkadzamy te so- sportw parku dla deskoro- okowej grupie Nowy Park w uwag na odludny charakter bie nawzajem szczeglnie lek czy rampy rowerowej. Bra- Zgierzu pojawia si propozymiejsca cisza, spokj, nikogo osoby pijce alkohol, modzie kuje infrastruktury cieek, cja powrotu do pomysu zbudonie ma. Wiele osb wykorzy- oraz waciciele i wacicielki drg rowerowych, owietlenia wania tam amfiteatru oraz bustywao ustawione bramki do psw. Problemem do czsto wzdu cigw komunikacyj- dowa Trialparku. Obserwacja zachowa odwiedzajcych nie nastraja optymistycznie wikszo osb przechodzi bd przejeda rowerem przez park, nie zatrzymujc si w nim na duej. Druga pod wzgldem liczebnoci grupa spaceruje a trzecia, gwnie osoby mode spotyka si z przyjacimi siadajc na mostku bd na trawie. Jak pokazuj powysze dane zgierzanie i zgierzanki wiele od miasta nie wymagaj wystarczy zamontowa awki, kosze na mieci i posprzta, czym zaspokoi mona ponad 60% wszystkich oczekiwa.

Jak pokazuj powysze dane zgierzanie i zgierzanki wiele od miasta nie wymagaj wystarczy zamontowa awki, kosze na mieci i posprzta, czym zaspokoi mona ponad 60% wszystkich oczekiwa.
Co stanie si z bardziej ambitnymi pomysami zobaczymy. Nastpnym krokiem bd prace grupy reprezentatywnej, czyli tych mieszkacw, ktrym los parku najbardziej ley na sercu. Wszystkich, ktrzy chcieliby bra udzia w spotkaniach prosimy o zapisy pod adresem: weronika.jozwiak@ gmail.com, bd wiadomoci na grupie Nowy Park w Zgierzu na Facebooku. Prace grupy reprezentatywnej bd trwa cay padziernik i zakocz si stworzeniem wytycznych dla wadz miasta. Serdecznie zapraszamy! Weronika Jwiak

Jakie mieci zostawiamy w Parku? Wizualizacja badania

Spukane
Maj rne strategie przetrwania dokadnie monitoruj wszystkie wydatki, z podziaem na kategorie (opaty, jedzenie, rozrywka). Jeli przekrocz limit nastpnego dnia nic nie wydaj, lub kupuj absolutne minimum. Na trzech kajzerkach z najtaszego sklepu s w stanie przey cay dzie, zamiast tramwajem jed do pracy rowerem, nie chodz do kina, restauracji, na koncerty, redukuj wszystkie swoje potrzeby.
Kiedy 30-letniej Carrie Bradshaw bohaterce kultowego serialu Seks w wielkim miecie w ktrym odcinku nie wystarcza pienidzy na zapacenie rachunkw, przyczyny w wikszoci znajdziemy w jej przepastnej szafie. Kilka par butw od ulubionych projektantw, kiecki z najnowszych kolekcji, wystarczy do tego doda wieczory spdzone w modnych klubach, lunche z przyjacikami w eleganckich knajpkach i mamy gotowy przepis na to, jak si spuka. Gdyby poszuka odpowiednikw w polskiej rzeczywistoci, zapewne nie zabrakoby historii o beztroskich spukanych, ktrzy w poowie miesica nie maj grosza w portfelu, bo tu po wypacie rzucili si w wir niekontrolowanych zakupw i kosztownej rozrywki. Okazuje si jednak, e wcale nie trzeba by imprezujc zakupoholiczk, by oglda w swojej lodwce jedynie wiato. Pusta lodwka i pusty portfel dla K., B. i M.* to ju norma. S okoo 30-tki, skoczyy studia, od kilku lat pracuj zawodowo, mieszkaj same lub z wsplokatorami. Nie trwoni pienidzy na przyjemnoci. I chocia maj zupenie rne dowiadczenia ti sposoby radzenia sobie z sytuacj czy je jedno: notoryczne spukanie. Barbara Ehrenreich, autorka Za grosze pracowa i (nie) przey, przez pewien czas ya na poziomie najmniej zarabiajcych w Stanach Zjednoczonych. Jedna z jej refleksji znakomicie odnosi si do historii dziewczyn dla tych, ktrzy ledwo wi koniec z kocem choby najmniejszy nadprogramowy wydatek oznacza wielkie tarapaty i nakrcajc si spiral problemw. W Polsce, jak si okazuje, ma to odniesienie nie tylko do zatrudnionych na najniej opacanych i najmniej prestiowych stanowiskach take dla pracujcych w penym wymiarze godzin w rnych sektorach (biznesie, pozarzdowym, administracji) kady nieplanowany wydatek rozpoczyna zjazd po finansowej rwni pochyej. A w kocu wydanie nadprogramowych 10 z staje si problemem nie do przeskoczenia. Strategia pierwsza: 3 kajzerki z optymizmem Problemy finansowe zaczy si kiedy spada na ni odpowiedzialno wspierania mamy i niepenosprawnej siostry. Reszta rodziny jako si do niej nie poczuwaa, a e jako jedyna z rodzestwa nie ma ma, dzieci i do tego pracuje w Warszawie, to wszyscy myl, e znakomicie si jej powodzi. Kopoty zaczy si, gdy do zwykego opacania rachunkw doszy jeszcze remonty w rodzinnym domu wszystko zaczo si psu. Jeden, drugi, trzeci kredyt, eby dokoczy to, naprawi tamto I tak si

nie usyszay proby o poyczk. Zakadania wasnej rodziny sobie nie wyobraa, myl o dodatkowych osobach do troszczenia si napawa j lkiem. Nie wiem co bym zrobia gdybym teraz miaa dziecko. Chyba nawet wrodzony optymizm na nic by si nie zda. Radzi sobie sama kady dzie zaczyna z myl, e pewnie nie zje nic porzdnego, a jedyne co ma do skonsumowania i oszukania odka to litry darmowej herbaty w pracy, ewentualnie ciastka ze spotka czy warsztatw, ktrymi mona zapcha si na par godzin. Bogosawi dzie, jeli znajdzie par groszy, gdy znajdzie zotwk jest rado! Bo zotwka to 3 buy za 0,30 gr Do pracy jedzi rowerem, na miesiczny bilet ju nie wystarczyoby pienidzy, kiedy bardzo pada to pozostaje parasol i chodzenie pieszo. Nie wychodzi ze wsppracownikami po pracy. Nie kupuje wyszukanych kosmetykw tylko podstawowe: szampon, el (czasem uywane jako 2-w-1), pasta do zbw,

nie byo. Dzisiaj, kiedy tyle dostpnych dbr, kiedy wydawaoby si, e wszystko jest na wycignicie i pono na wszystko nas sta. Czasem czuj si jak ywcem wyjta (albo woona) w inn epok Bo przecie w naszej to chyba niemoliwe...? A jednak komentuje sytuacj K. O ile atwo jest si pogodzi z rezygnacj z lepszych kosmetykw, ubra, o tyle umys nieustannie kry wok jedzenia generuje wizje wymylnych da, nie pozwala si skupi. Ale taka sytuacja to te pole do popisu dla kreatywnoci, ktrej mog nie dowiadczy osoby pacce po 40z za danie w restauracji. Jeli tylko ma co w lodwce, to potrafi to zagospodarowa, zrobi co z niczego. Czasem wspiera j wsplokatorka kupi wicej pieczywa, podzieli si tym co ugotowaa. Mimo, e bywa rnie nie jest sfrustrowana: pogod i rado ycia mogaby wykada na uczelniach. Pytana o strategi mwi, e jej nie ma, po chwili zmienia zdanie: - Jednak chyba mam

Nie chodz na imprezy, spotkania przy piwie. Nie wspominajc o randkach, bo jak? Ani si dobrze ubra, ani za siebie zapaci Spada bardzo pewno siebie, poczucie wartoci. Jest si gorszym. I due poczucie niesprawiedliwoci. Bo si haruje po 12 godzin pracy w III sektorze co niemiara, a nadal nie wychodzi.
wpada w spiral. Przez pierwsze p roku umiech na twarzy, bo masz poczucie, e dajesz rad owszem, trudno o luksusy, ale jako si dopina miesic od pierwszego do pierwszego. A potem nagle bach! Jedna wypata mniej i ju traci si pynno finansow skoro wszystkie wydatki i zakupy byy skrupulatnie obmylane i kada zotwka wyliczana trudno si dziwi Dziura z miesica na miesic wiksza, budetowa ata na acie. I nagle okazuje si, e jest 4-ty, a tu ani zotwki w portfelu, cz rachunkw nadal niezapacona i nieciekawa perspektywa przeycia caego miesica mwi K. Pomoc, wsparcie rodziny? Rodzina nie pomoe. Bo nowe meble trzeba kupi, samochd wymieni, moe nowe podogi na jeszcze nowsze To jest chyba najbardziej przykre. To przecie niemale odruch bezwarunkowy kiedy jest le mona liczy na rodzin. Wida odruchw bezwarunkowych te mona si wyzby. Ja ju nie mam zudze, na wsparcie sistr nie mam co liczy. Ju nawet do mnie nie dzwoni, pewnie z obawy, eby tani krem, proszek do prania O luksusach naley zapomnie. Nie wchodzi do sklepw, bo po co? O nowych ubraniach nie ma co marzy. Fryzjer, kosmetyczka, kino, teatr, koncert to rzeczy niedostpne. Smutne. al mi tego bardzo, bo wiem, e wiele trac. Nie chodz na imprezy, spotkania przy piwie. Nie wspominajc o randkach, bo jak? Ani si dobrze ubra, ani za siebie zapaci Spada bardzo pewno siebie, poczucie wartoci. Jest si gorszym. I due poczucie niesprawiedliwoci. Bo si haruje po 12 godzin pracy w III sektorze co niemiara, a nadal nie wychodzi. Oszczdnoci? A tak, jest takie sowo Dobrze, e robi to, co kocham, bo bez tego naprawd trudno byoby wytrzyma to odliczanie dni. Ktry dzisiaj? Aha, dopiero 10-ty To jeszcze troch. Praca pomaga znie to wszystko i dobrze, e jest. Szkoda, e nie wystarcza, aby jako przey cay miesic Niepojte dla mnie, e co takiego jak bieda, gd moe jeszcze si pojawi. e pojawia si w moim yciu. Nigdy si nie przelewao, ale tak le jeszcze strategi przetrwania. Staram si oddzieli t moj cz ycia dotyczc pienidzy od reszty ciekawej pracy, wspaniaych ludzi, ktrych znam. Bo ciesz si, e to mam, to przynosi mi rado, umiech. Brak pienidzy i balansowanie na krawdzi biedowania to jakby druga, osobna cz ycia, gdzie tam biegnca rwnolegle do reszty, ale cakowicie z ni niezwizana. I chyba ludzie daj mi si, eby jako ten kulejcy mocno finansowy aspekt ycia przeskoczy. Nie potrafi sobie wyobrazi co by zrobia gdyby nagle trafiy si jej pienidze. Moe wydaaby na dobry obiad w restauracji, na kosmetyk, ktry kosztuje wicej ni 15 z, upatrzon w ksigarni ksik. Po tak dugim czasie nauczya si rezygnowa z wielu rzeczy, minimalizm coraz mniej j uwiera. Chyba najbardziej cieszyabym si ze wiadomoci, e te pienidze po prostu s. e nie trzeba otwiera oczu rano i myle o caym dugim godnym dniu. e nie spdza si dnia na swego rodzaju czujnoci, czy nie daj Boe nie wyskoczy

Na licencji (CC BY-NC-ND 2.0) Autor: kynan tait

7
jaki nieprzewidziany dodatkowy wydatek, ktry powikszy zaduenie. e nie czuje si wstydu, skrpowania. Bo bied si ukrywa dzy (pensj dostaj w czterech ratach). Mj problem finansowy wzi si z nieodpowiedzialnej decyzji i naiwnej wiary, e mona w Polsce y pracujc i na co. Ma tabelk w Excelu, a w niej kategorie, np.: jedzenie, sodycze, ubrania, alkohol, rachunki, bilety na autobus. Robi potem kolorowe wykresy tsknoty za dobr kaw, sprawieniem sobie prezentu np. butelki wina do obiadu, pjciem do kina na popraw humoru, wakacjami, ktrych nie miaa od czterech lat. Wreszcie e jak boli zb, to nie mona po prostu zapisa si natychmiast do dentysty, e jak potrzebna jest wizyta u specjalisty, to nie mona i prywatnie. B. podobnie jak Kaka radzi sobie sama. Moe i mogaby poprosi o pomoc rodzicw, ale nie chce - wstydziaby si. Rodzice wiedz mniej wicej ile zarabiam i jak to wyglda, nie pytaj wprost czy czego potrzebuj ani nie daj pienidzy do rki. Ja im nie mwi, bo bd si denerwowa, nie mog mi przecie pomc, nawet jakby chcieli, a ja poza tym mam problem z przyjciem pomocy. Wiem, e s li na to jak
Na licencji (CC BY-NC 2.0) Autor: Kieran Bennett

Wie kiedy s tanie projekcje w kinie (chocia i tak najczciej filmy oglda cigajc je z Internetu), w ktry dzie za darmo mona wej do muzeum czy galerii, nie kupuje adnych rzeczy, ktrych nie potrzebuje, ksiki poycza od wsplokatorw, latem jedzi do pracy na rowerze, a jeli nie moe zdarza jej si jedzi bez biletu.
w knajpie i do tego robi co swojego, bo np. w Anglii mona - sprawdziam to. Wszystkim wydaje si to fajne, e odeszam z pracy ktrej nie lubiam, e pracuj sobie w spokojnej kawiarni. I zgadzam si, to jest mie, ale jak masz dodatkowe rdo utrzymania albo nie musisz paci za mieszkanie. Wtedy mona tak pracowa i pewnie czerpa z tego przyjemno. Moja sytuacja wyglda tak: cigle mam oszczdnoci z poprzedniej pracy, ale poniewa nie zarabiam na swoje utrzymanie i podstawowe patnoci, te oszczdnoci si kurcz, wic dokadam do mojego utrzymania - 300 z miesicznie, czasem wicej. A majc w perspektywie, e przez kolejne miesice bd zarabia ok. 800 z, to w kocu oszczdnoci si skocz, a ja nie zarobi na kolejny miesic. Poza tym czsto pojawiaj si tzw. spore i nage wydatki - wizyta u lekarza, stuczona szyba, a te pienidze wychodz z konta i nie wracaj. B. jest wietnie zorganizowana jeli chodzi o zarzdzanie budetem - prowadzi rozliczenia, ile wydaje dziennie i wychodzi na co wydaa za duo. S dni w ktre nic nie kupuje, s takie kiedy wydaje np. 30 z na zakupy jedzeniowe albo w weekend, kiedy akurat wyjdzie gdzie i w kolumnie wyjcia wpisuje 30z. Wtedy stara si przez nastpne dni nie wydawa wiele, a najlepiej nic, eby wyrwna straty. Najwikszy problem? To kwestia bezpieczestwa finansowego. Zawsze byam oszczdna, moim priorytetem i wyznacznikiem dorosoci bya i jest niezaleno finansowa. Dlatego wizja, e moja niezaleno i bezpieczestwo s w zagroeniu wywouje panik. Paraliuje mnie fakt, e nie mam pienidzy na 3 miesice do przodu, cho tak sytuacj miaam chyba raz w yciu. Zawsze, od kiedy pracuj i zarabiam, odkadaam pienidze, potrafiam je mniej, nie chodzi nigdzie, bo nie chciaam wydawa kasy. Nie ze skpstwa to jaki lk przed tym, e nie wiadomo co bdzie za 2 dni, miesic. Poza tym znam siebie i wiem, e jak mi co si odkrci i postanowi rzuci prac, to musz mie za co y. Za brakiem psychicznego komfortu id codzienne

Kasia ma 29 lat, w Warszawie mieszka od kilku lat. Koordynuje projekty spoeczne w znanej i wietnie dziaajcej organizacji pozarzdowej. Strategia druga: tabelki w Excelu i mroone naleniki Dla B. finansowy doek zacz si od przeprowadzki do Warszawy po trzech latach chciaa zmieni prac w dzkiej korporacji, miaa oszczdnoci, ktre powinny wystarczy do czasu a znajdzie co fajnego w stolicy. Znalaza prac w kawiarni to bya mia odmiana po poprzednim miejscu zatrudnienia, chocia wiadomo byo od pocztku, e trudno bdzie z tego wyy. Po jakim czasie wpado dodatkowe zajcie (te w gastronomii), ale po kilku miesicach pracy po 12 godzin, 7 dni w tygodniu zrezygnowaa. Chciaam si w ten sposb zmobilizowa do szukania lepszej pracy, ale ten pomys si nie sprawdzi. Moja sytuacja finansowa staa si uzaleniona od miejsca w ktrym pracuj nie ma klientw, to nie ma pieni-

wyglda moje ycie, e je sobie na wasne yczenie rozwaliam. Jak zobaczyam kiedy, e tata mi przela 200 z to si popakaam napisa w przelewie, e to na wyjazd do Parya. W takich sytuacjach czuj si strasznie poniona, no bo mam przecie 29 lat i tata mi przelewa 200 z... Poza tym ju wtedy wiedziaam, e do adnego Parya nie polec. Modsi ode mnie wicej zarabiaj i maj bezpieczn sytuacj, a ja nie daj rady! Take tata raz na kwarta mi robi taki przelew. Raz poprosiam sama o pomoc, kiedy musiaam si wyprowadzi szybko od znajomego, a mieszkania w Warszawie nie s tanie. Jestem dorosa i wychodz z zaoenia, e za swoje decyzje musz ponosi konsekwencje. Od mamy nigdy nie dostaam pienidzy. Mama zawsze daje mi

Tum.: Znam 3 zawody, mwi w 3 jzykach, walczyem na wojnie przez 3 lata, mam 3 dzieci, i jestem bezrobotny od 3 miesicy. A chc tylko JEDNEJ pracy.

Na licencji (CC BY-NC 2.0) Autor: UndefinedFunction

8
jedzenie jak jestem w domu, dostaj naleniki, ciasto, zup itd. Jestem takim wymiewanym tutaj soikowcem - przyjedam do wielkiej stolicy z jedzeniem od mamy, straszny obciach jak wida... A dla mnie to prowiant na cay tydzie albo duej. Strategie przetrwania? Poza sumiennym monitorowaniem wydatkw, B. jest zorganizowana take na innych polach. Z rozmysem robi zakupy, nie marnuje jedzenia poza wawk z domu, dostaje czasem co z kawiarni. Zamraa wszystko co jej zostaje. Zauwayam, e od kiedy zarabiam tak mao jedzenie stao si strasznie wane. Nigdy nie gotowaam sobie obiadw, a teraz codziennie - eby tylko nie by godn - mwi. Wszystkie zakupy robi z rozmysem z wielu rzeczy rezygnuje, wybiera takie, ktre wystarcz jej na dugo, moe je kilka dni z rzdu ry na obiad, ale stara si kupowa sobie w miar dobr kaw, unika wyrobw seropodobnych itp. Jej oszczdno wzbudza wrd znajomych lekkie rozbawienie, ale przecie gupio byoby si przyzna do niskich zarobkw i do tego, e nie ma si pienidzy, eby i zje obiad na miecie. Wie kiedy s tanie projekcje w kinie (chocia i tak najczciej filmy oglda cigajc je z Internetu), w ktry dzie za darmo mona wej do odzi. Jakby miaa pienidze, to pewnie by podrowaa, bo zawsze byo to jej najwikszym marzeniem: obiecaa sobie kiedy podr do Nowego Jorku na 30 urodziny. Brak pienidzy mnie przytoczy, odebra umiejtno pozytywnego mylenia - o swojej przyszoci nie potrafi myle kolorowo, nie inspiruje mnie bieda, ona mnie obezwadnia. B. ma 29 lat. Skoczya etnologi i podyplomowe studia edytorstwa, jest rysowniczk, od 1,5 roku mieszka w Warszawie. Strategia trzecia: fuchy i psia karma W lodwce M. zawsze musi by psia karma oczywicie nie dla niej, tylko dla psa. To priorytet, na to zawsze musi wystarczy, bez wzgldu pocztek czy koniec miesica. Geneza tarapatw finansowych? S jak refren pamita je z dziecistwa, wrciy po wyprowadzce z domu, pniej etap wzgldnego dobrobytu, potem znw doek. Obecnie spory minus na koncie efekt rnych yciowych zawirowa. Po duszym czasie prowadzenia z kim wsplnego gospodarstwa i ycia z dwch pensji, wrcia do cakowitej niezalenoci, ktra czasem daje w ko. Po etapie za rozsdn cen, co oznacza ostatnio najnisz. Ubra nie kupuj, ale mam sporego farta duo dostaj od koleanek, znajomych, czasem z kim si wymieni. Nic nie wydajc, udaje mi si mie w szafie rzeczy, ktre mi si podobaj. Bilety, eby dojecha do pracy, rachunek za telefon. I chyba to tyle. Z miesica na miesic robi ostrzejsze cicia w budecie, nie ma ju te chwilowych poryww tu po pensji, eby wyda wicej, zrobi lepsze zakupy, i gdzie. Udaje jej si spada na cztery apy. Jak ju jest naprawd krucho z pienidzmi zdarzaj si cuda ta doroso i samodzielno s przereklamowane. Nie chc sobie wyobraa nagych wydatkw i to nawet najmniejszych, bo one zwyczajnie nie wchodz w gr. Jaki ekspert opowiada kiedy, e kady powinien mie oszczdnoci wysokoci 6 pensji, e to takie minimum, ktre daje stabilizacj. No, to ja tyle prawie mam, ale na minusie. A przecie pracuj, nie wydaj na gupoty chyba mi si nie zdarzyo wej do sklepu i kupi bluzk, bo mi si spodobaa poza bielizn i butami kupuj tylko uywane ubrania, od kilku sezonw mam te same buty na zim i zniszczon kurtk. sta na zakup mieszkania, due remonty, samochody, wakacje Myl sobie wtedy: rety, dziewczyno, a ty? Przecie pracujesz tyle samo, a moe nawet wicej, a wszystko co od nich syszysz to jaka abstrakcja. Najwiksza inwestycja jak zrobia to blender! No, ale nie porwnuj si, bo to nie ma najmniejszego sensu. Jej pragnienia w sferze materialnej to oczywicie wyj na prost, spaci dugi, pomc rodzinie. Sama nie zaczaby y rozrzutnie, ale chciaaby mie takie poczucie komfortu, e jak wyskakuje nagy, nieprzewidziany wydatek na sum 200 z, to nie dezorganizuje jej

Jaki ekspert opowiada kiedy, e kady powinien mie oszczdnoci wysokoci 6 pensji, e to takie minimum, ktre daje stabilizacj. No, to ja tyle prawie mam, ale na minusie.
- wpadnie dodatkowa praca, jakie szkolenie. Pociesza si tym, e w razie czego znajdzie jak prac dodatkow na studiach dorabiaa sprztajc, to i teraz moe. Tyle, e pracuje sporo i bez tego, czasem wpadaj jeszcze jakie dziaania spoeczne, bez wynagrodzenia, ale ciekawe i rozwijajce - jeszcze nie odmwia w takim przypadku. Dowiadczenie to te jest cakiem niezy kapita, 5 lat po zakoczeniu studiw mam cakiem nienajgorsze CV, sporo fajnych rzeczy zrobiam, moe to dopiero za jaki czas zacznie przynosi rezultaty finansowe? Dopki nie odbij si od dna, nie pospacam kredytw, mam ambitny plan nie bra adnych dodatkowych rzeczy, ktre nie przynosz dochodw. Stara si myle o pienidzach jak najmniej, ale czasem apie j przeraenie i wtedy zaczyna po raz kolejny liczy - ile jest na minusie, ile moe zabrakn w drugiej poowie miesica. Jak sobie o tym myl, to Strategia radzenia sobie z finansow zapaci? Jak u poprzedniczek redukcja potrzeb, racjonalizacja zakupw i dorabianie gdzie si da. Sporo zaley od nastawienia w tym wszystkim nauczyam si apa dystans, wymiewa swoj sytuacj - jest jak jest, inni maj przecie gorzej. Kiedy si czciej irytowaam, ale sensowniej jest cieszy si z tego, co mam wynajmuj przeliczn kawalerk za grosze, e adna jesie, fajna ksika, dobre towarzystwo, a nie stale myle o pustym koncie. W caej sytuacji najbardziej boli, e odkd jest gorzej nie mog pomaga finansowo rodzinie, to jest prawdziwy problem. Wrd jej znajomych wiele osb jest w podobnej sytuacji niele wyksztaconych, pracujcych od kilku lat, a mimo to prowadzcych ycie pene wyrzecze. Ale s te w jej otoczeniu ludzie w tym samym wieku, ktrych ycie to cakiem inna bajka Bywam u znajomych, ktrych budetu na dwa miesice, a jak idzie do sklepu spoywczego, to moe dokonywa wyboru w oparciu o inne kryteria ni cena. Z wikszych rzeczy chciaaby dalej si uczy i na rosyjski, zapisa si na wymarzone studia podyplomowe, jedzi raz do roku na wakacje. Okazao si, e bieda ma strasznie wiele odcieni i nie jest zarezerwowana tylko dla tych w skrajnie cikiej sytuacji yciowej bezdomnych, ludzi bez pracy czy tych, ktrzy z karygodnie niskiej pensji musz utrzyma ca rodzin. M. - ma 30 lat, wyksztacenie humanistyczne, jest trenerk umiejtnoci mikkich, pochodzi ze Zgierza. Historie zebraa: Ilona Majewska * Dane bohaterek do wiadomoci redakcji

Wieczorami czsto siedzi w domu wyjcia cz si z wydatkami, a nie chce doprowadza do sytuacji, e kto j gdzie zaprasza. By moe nie bdzie moga si zrewanowa.
do muzeum czy galerii, nie kupuje adnych rzeczy, ktrych nie potrzebuje, ksiki poycza od wsplokatorw, latem jedzi do pracy na rowerze, a jeli nie moe zdarza jej si jedzi bez biletu. Tumaczy sobie, e to taki kiepski okres w yciu, e przecie zawsze kupowaa bilety, to jak teraz jej si poprawi to skoczy z t miejsk partyzantk. Sprzedaje ubrania, ktrych ju nie nosi. Przy ludziach udaje, e wcale nie ma problemu z brakiem pienidzy zwaszcza, e Warszawa to miasto, gdzie wszyscy wygldaj wietnie, robi ciekawe rzeczy, gupio wic jej si przyzna. Wieczorami czsto siedzi w domu wyjcia cz si z wydatkami, a nie chce doprowadza do sytuacji, e kto j gdzie zaprasza. By moe nie bdzie moga si zrewanowa. Jeli jej le, to tanimi liniami autobusowymi jedzie do domu, dzielenia si z kim finansow odpowiedzialnoci za wszystko opaty, kredyty, utrzymanie, psa, trzeba to wszystko robi z jednej pensji, ktra okazuje si nie wystarcza. Nigdy wczeniej nie miaam poczucia, e pienidze tak szybko si topi kilka przeleww na pocztku miesica i znika znaczca cz wypaty, ktra (mam wiadomo) nie jest najnisza z moliwych. Na co wydaj poza opatami za mieszkanie i spat rat? Absolutne minimum: jedzenie bez wymysw potrafi gotowa, wic w sezonie tanich warzyw ugotowanie syccego obiadu nie stanowi problemu. Jak mi si lepiej powodzio gotowaam wymylniej, miaam dobrze zaopatrzone kuchenne szafki, piekam ciasta, robiam przetwory ju tego nie robi. Kosmetyki: jedynie rzeczy niezbdne szampon, pasta do zbw, mydo, krem wszystko

Na licencji (CC BY-NC 2.0) Autor: francesco carcano

Pierwsi zgarn wszystko


Wane nie kto gosuje, ale kto liczy gosy - powtarzamy nie raz z przymrueniem oka. Tak naprawd jednak czsto kluczowe okazuje si to, w jaki sposb przelicza si wol wyborcw na polityczne mandaty. W przypadku najbliszych wyborw do Rady Miasta czeka nas w tym wzgldzie rewolucja.
Ostatnie lata przynosz w Polsce kolejne zmiany w ordynacji wyborczej. Rok temu wybieralimy po jednym senatorze z kadego ze stu okrgw w kraju. W 2014 r. w wyborach do rad gmin w niemal caej Polsce rwnie pojawi si tak zwane jednomandatowe okrgi wyborcze. Do tej pory w Zgierzu wybieralimy radnych w systemie reprezentacji proporcjonalnej spord trzech 7- lub 8-mandatowych okrgw. Teraz miasto podzielone zostanie na 23 okrgi, a kady z nich bdzie mia wasnego radnego. 23 czci Zgierza Na wrzeniowej sesji radni przyjmowali uchwa wytyczajc granice nowych okrgw wyborczych w miecie. W myl Kodeksu Wyborczego zasada jest prosta: miejsca w Radzie przydzielamy poszczeglnym osiedlom proporcjonalnie do ich liczebnoci. Nastpnie kade osiedle dzieli si na tyle okrgw, ilu radnych ma zosta wybranych. Cao ma by wykonana jak najbardziej rwno i sprawiedliwie. Jak to wyglda w praktyce? Najwiksze w Zgierzu Osiedle 650-lecia zostao podzielone na siedem okrgw i tylu te radnych bdzie wybiera. Dla porwnania, osiedla z najmniejsz liczb mieszkacw (Piaskowice-Aniow oraz Chemy-Adelmwek) wybior wsplnie jednego radnego. W caym miecie powstan zatem dwadziecia trzy okrgi. Z kadego z nich radnym zostanie kandydat lub kandydatka z najwiksz liczb gosw. Pierwszy czy lepszy? W naukowym argonie system ten opisuje si jako FPTP, czyli First Past The Post, a po polsku: pierwszy zgarnia wszystko. Najsynniejszy system jednomandatowych okrgw wyborczych z formu wikszoci wzgldnej funkcjonuje w Wielkiej Brytanii. Ostatnio znw oya dyskusja, by takie rozwizanie wprowadzi w wyborach do polskiego Sejmu. Gwn korzyci ma by zaistnienie bezporedniej odpowiedzialnoci potencjalnego radnego (posa, itd.) przed swoimi wyborcami. Kady okrg ma jednego przedstawiciela, ktremu nie pomoe partyjny szyld, gdy nie speni oczekiwa gosujcych na niego ludzi. Zwolennicy JOW przekonuj, e w tym systemie zmniejsza si wpyw partyjnych liderw przydzielajcych najwysze miejsca na licie swoim pupilom, a wyborca oddajc gos na jednego kandydata z okrgu nie wspomaga przy tym tych, ktrych w Sejmie czy Radzie widziaby przywdca ugrupowania. JOW-y maj suy take temu, by w wyborach szans na sukces mieli kandydaci pozapartyjni i lokalni aktywici - brak partyjnych list i progu wyborczego ma zmieni skostnia scen polityczn. Okrgi jednomandatowe maj jednak sporo mankamentw. Co prawda sprawiaj, e caociowo moe powsta stabilna wikszo bez koniecznoci zawierania koalicji, jednak przy tym wytwarza si system dwupartyjny (a wic tylko dwie partie maj realn szans na wadz - reszta przestaje odgrywa jakiekolwiek znaczenie), co zaburza wol pozostaych wyborcw. We wspomnianej Wielkiej Brytanii w 2010 roku liberaowie dostali 23% gosw, lecz tylko 9% miejsc w ParlaNowy podzia na okrgi pod ktem podziau na jednostki pomocnicze: - Osiedle 650-lecia: okrgi: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 - Stare Miasto: okrgi 8 i 9 - Przybyw: okrg 10 - Nowe Miasto: okrgi 11, 12, 13, 14 - Kurak: okrgi 15 i 16 - Chemy-Adelmwek i Piaskowice-Aniow, okrg 17 - ProboszczewiceLumierz: okrgi 18 i 19 - Podlena: okrg 20 - Rudunki: okrgi 21 i 22 - Krzywie-Chemy: okrg 23 Peen wykaz okrgw i wchodzcych w ich zakres ulic znajdziecie na stronie http://www.umz.zgierz.pl/ bip/?bip_umz_id=81
PROBOSZCZEWICE-LUMIERZ 19 PROBOSZCZEWICE-LUMIERZ 18 PODLENA 20 RUDUNKI 21

mencie. Dla porwnania zwyciskie partie konserwatystw i laburzystw zdobyy o 1/3 mandatw wicej ni wynikaoby to z wynikw gosowania. Nie ma mowy o jakiejkolwiek proporcjonalnoci, a wic tym samym odzwierciedlenia rzeczywistych pogldw wyborcw. Poza tym JOW-y sprawiaj, e jeli wyborca chce, aby popierana przez niego partia zdobya mandat, czsto gosuje na kandydata, ktry niekoniecznie spenia jego oczekiwania - a przecie nie ma wpywu na to, kogo partyjni liderzy przydziel do zamieszkiwanego przez niego okrgu. JOW przesieje radnych? Jak jednomandatwki zadziaaj w zgierskiej rzeczywistoci? Jeliby przenie poparcie ze starych okrgw na nowe i zaoy, e w kadym z nich wygra kandydat najpopularniejszej partii, to wyniki s do zaskakujce. W siedemnastu (!) okrgach wygraby kandydat PO, w czterech osoba zwizana z komitetem Jerzego Sokoa, a tylko w dwch okrgach radnym zostaby kto z PiS. Gdy jednak pod uwag wzi indywidualne wyniki kandydatw, podzia mandatw jest bardziej zrnicowany. Dziesi razy wygraby kandydat spoza partii o najwikszym cznym popar-

ciu w danym okrgu. Liczebno radnych PO wyniosaby 10, klub PiS powikszyby si do 6 radnych, a komitet Jerzego Sokoa zajby 3 miejsca. Ponadto Rada liczyaby przedstawicieli nie trzech stronnictw, lecz szeciu, a czworo pozostaych radnych pochodzioby z mniejszych komitetw. Naturalnie to jedynie statystyczne wyliczenia, ktre udowadniaj tylko to, e zrnicowanie i skad personalny w Radzie ulec moe duemu przetasowaniu. Nie mona bowiem przewidzie tego, ktrzy kandydaci zostan wystawieni w poszczeglnych okrgach wyborczych. Bdzie trzeba wzi pod uwag kandydatw niezalenych, czyli takich, ktrzy nie bd pochodzi z oglnomiejskich komitetw. Nigdy take nie wiadomo, czy wyborca popierajcy dan parti zagosuje na jej kandydata, zwaszcza gdy inna osoba bdzie odpowiadaa mu bardziej. Nie zapominajmy, e w przypadku wyborw lokalnych szyld partyjny niejednokrotnie schodzi na dalszy plan. I dlatego jednomandatowe okrgi wyborcze mog si znakomicie sprawdzi wanie na poziomie gminy. Dwa lata kalkulacji W systemie JOW bardzo istotne jest strategiczne umieszczanie kandydatw w okrgach. Znale mona bowiem takie miejsca, w ktrych dane ugrupowanie wygra bez wzgldu na reprezentanta. S te tacy kandydaci, ktrzy wygraj niezalenie od posiadanego (lub nie) szyldu, a czasem i w do-

wolnym rejonie miasta. Naley zda sobie spraw, e z rywalizacji w okrgu zwycisko wyjdzie tylko jedna osoba - reszta, choby i z dobrym wynikiem, zostanie z niczym. Ten wanie mechanizm powodowa bdzie z jednej strony przedwyborcz walk o atrakcyjne okrgi, a z drugiej odpuszczanie i wystawianie przez komitet mao znanego kandydata, skazanego na porak z pewniakiem. JOW-y s okazj dla tych, ktrzy nie mieli szans na zdobycie odpowiedniego poparcia w okrgach liczcych kilkanacie tysicy mieszkacw (a w konsekwencji mandatu radnego), ale gromadzili nawet 20-30% gosw na terenie zamieszkaym przez tysic ludzi, zostawiajc w tyle kandydatw z czowek list. Teraz bd pracowa na wasny wynik, wic Rada stoi przed nimi otworem. A kogo w niej zabraknie? Bardzo moliwe, e poegnamy si z kilkoma twarzami, ktre nie poradz sobie w nowej formule i ktre wyka si mniejszym sprytem, natrafiajc na tych, ktrzy odbior im gosy wyborcw. Bo w jednomandatowych okrgach wyborczych czsto liczy si nie tylko to, startuje, ale te kto nie ubiega si o gosy danego bloku czy osiedla. Obecni i potencjalni radni maj teraz dwa lata na zapoznanie si z nowymi reguami gry. Wycig mona uzna za rozpoczty. Adrian Skoczylas Redaktor portalu ezg.info.pl

OSIEDLE 650-LECIA 7 5 STARE MIASTO

1 4 3

STARE MIASTO 2 10 8 PRZYBYW 11 NOWE MIASTO 13 16

22 RUDUNKI

9 14

12

17 CHEMY-ADELMWEK PIASKOWICE-ANIOW

KURAK 15

23 KRZYWIE-CHEMY

10

Na stypendia artystyczne nadal czekamy


Tematyka tworzenia odpowiednich warunkw do rozwoju talentw dzieci uzdolnionych ma swoj dug histori, zarwno w Polsce, jak i w innych krajach. Wszdzie dostrzega si konieczno wspierania dzieci ponadprzecitnie uzdolnionych. W kadym miecie s bardzo zdolne dzieci, ktrych sytuacja finansowa jest trudna. S utalentowane, zaangaowane spoecznie.
Tematyka tworzenia odpowiednich warunkw do rozwoju talentw dzieci uzdolnionych ma swoj dug histori, zarwno w Polsce, jak i w innych krajach. Wszdzie dostrzega si konieczno wspierania dzieci ponadprzecitnie uzdolnionych. Chc si rozwija i spenia swoje marzenia. Bez pienidzy jest to czsto niemoliwe. Szkoda by byo, gdyby dziecko musiao rezygnowa z pasji, gdy rodzicw nie sta na edukacj artystyczn, na przykad: na opacanie dodatkowych zaj, warsztatw artystycznych, zakup materiaw potrzebnych do pracy twrczej, opacenie udziau w konkursach, przegldach, czy nawet zakup instrumentu. Wane jest rwnie, aby stypendia trafiay take do uczniw szk podstawowych i gimnazjw, poniewa takie programy wsparcia z reguy obejmuj modzie starsz, np. studentw. Tymczasem pocztek nauczania to wany etap ycia, bo to wtedy decyduje si o przyszej nauce. Wczenie rozpoznane ponadprzecitne zdolnoci mona odpowiednio formowa i rozwija, co pozwala na osignicie istotnych efektw. Dlatego tak wane staje si zainteresowanie tematem ze strony Gminy, ktra jest organem prowadzcym tego typu szkoy. Przegldajc strony internetowe rnych miast wida wyranie coraz wiksze zaangaowanie ich wadz w tworzenie spjnych, prostych procedur przyznawania stypendiw w coraz to nowych dziedzinach. Corocznie przybywa stypendiw artystycznych, pojawiaj si stypendia dla modych twrcw w rnych dziedzinach nauki, czy dziaalnoci spoecznej. Dotyczy to zarwno duych, jak i maych miast. Przykadami z naszego najbliszego ssiedztwa, gdzie stypendia dla uzdolnionych artystycznie uczniw, w oparciu o proste, klarowne regulaminy, funkcjonuj ju od wielu lat mog by np. Konstantynw dzki (Uchwaa Nr X/90/03 Rady Miejskiej w Konstantynowie dzkim z dnia 18.09. 2003 r.), czy Aleksandrw dzki (Uchwaa nr XXX/295 /08 Rady Miejskiej w Aleksandrowie dzkim z dnia 4.12. 2008 r.). Rada Miasta Zgierza, na mocy stosownych uchwa, rwnie wspiera swoich uzdolnionych mieszkacw. Jednak to wsparcie dotyczy wycznie stypendiw sportowych i edukacyjnych, a przecie nie s to jedyne formy aktywnoci modych zgierzan. Nigdy w Zgierzu nie byo i niestety nadal nie ma stypendiw artystycznych. Komisja Spraw Obywatelskich Rady Miasta Zgierza reagujc na liczne zapytania mieszkacw i Rady Organizacji Pozarzdowych Miasta Zgierza, w listopadzie 2011 r. zgosia do Prezydent Miasta wniosek z prob o ustanowienie nagrd i stypendiw artystycznych. W odpowiedzi z dnia 4 stycznia 2012 r. czytamy, e jest podstawa prawna, ktra daje takie moliwoci(Dz.U.z 2001r. Nr 13 poz.123. z pz. zm.). Pani Prezydent wskazuje jednak, e wrd kryteriw przyznawania stypendiw edukacyjnych za wybitne osignicia w nauce dla uczniw szk prowadzonych lub dotowanych przez Gmin Miasto Zgierz jest oprcz bardzo dobrych wynikw w nauce take wasny dorobek naukowy lub twrczy, ktry mona udokumentowa. Zapis ten miaby wystarczajco wspiera dziaalno artystyczn w tych placwkach. Pani Prezydent proponuje natomiast rozszerzenie zapisw o stypendiach dla uczniw szk innych ni prowadzone lub dotowane przez Gmin Miasto Zgierz oraz studentw i osoby dorose, zapraszajc jednoczenie zainteresowanych do merytorycznej dyskusji. Kolejnym etapem prac w zakresie wsparcia talentw artystycznych byo opracowanie, przez pracownikw Wydziau Kultury i Sportu, Regulaminu przyznawania nagrody Prezydenta Miasta Zgierza za osignicia w dziedzinie twrczoci artystycznej, upowszechniania Zgierza podczas wspomnianych konsultacji konsekwentnie zgaszaa i uzasadniaa potrzeb ustanowienia stypendiw dla modych twrcw i nadal swoje stanowisko podtrzymuje. Regulamin przyznawania nagrody Prezydenta Miasta Zgierza za osignicia w dziedzinie twrczoci artystycznej, upowszechniania i ochrony dbr kultury oraz szczeglne zaangaowanie w prac na rzecz kultury, jest oczywicie bardzo potrzebny. I bardzo dobrze, e powsta. Jednak trudno zrozumie, dlaczego w dziedzinie twrczoci artystycznej maj by przyznawane tylko nagrody, skoro w sporcie przyznaje si cay szereg rodkw: stypendia, nagrody i wyrnienia. Moe i tu warto rozdzieli te kategorie. Nagrody otrzymyzgodzi si z propozycj przyznawania stypendiw artystycznych wedug regulaminu przyznawania stypendiw edukacyjnych, poniewa w tym przypadku gwnym kryterium jest wysoka rednia ocen, natomiast dorobek naukowy lub twrczy jest tylko jednym z kryteriw uzupeniajcych. Jak wiemy z dowiadczenia, twrczo artystyczna nie zawsze idzie w parze z wysok redni. Jest to zrozumiae. Twrcy to czsto indywidualici jednostki samodzielne, niezalene, krytyczne wobec siebie i otaczajcego wiata. Ucz si wedug wasnego, specyficznego sposobu. Mog osign bardzo duo i czsto im si to udaje. W powszechnym odczuciu kultura zaliczana jest czsto wycznie do sfery generujcej koszty. Postrzegana jest jako luksus, nadprogramowy bonus. Tymczasem to wanie ona sprzyja rozwojowi spoeczno-gospodarczemu. Promowanie dzieci twrczych i szczeglnie uzdolnionych, rwnie artystycznie, ma szczeglne znaczenie w dobie szybkiego postpu technicznego i technologicznego oraz wzrastajcej roli innowacyjnoci i konkurencyjnoci. Celem samorzdw powinno by stworzenie regionu otwartego na wiat, z wyksztaconym i aktywnym spoeczestwem, posiadajcego wasn tosamo kulturow. Dziki stypendiom artystycznym, miasto pomaga w ksztaceniu i rozwoju swoich najbardziej uzdolnionych artystycznie modych mieszkacw, ktrych dziaalno w przyszoci pozwoli wzbogaci ofert kulturaln. Stypendia maj na celu z jednej strony udzielenie pomocy osobom o najwikszym potencjale artystycznym, z drugiej za wiadome ksztatowanie wizji rozwoju regionu. Pierwszy krok w zakresie budowania tosamoci kulturowej naszego miasta zosta zrobiony Zgierz bdzie mia nagrody dla twrcw. Na stypendia artystyczne nadal czekamy. Alina cka-Andrzejewska Czonkini Rady Organizacji Pozarzdowych Miasta Zgierza

Teatr Wielokropek (MDK) - Sodkobkity 2009

i ochrony dbr kultury oraz szczeglne zaangaowanie w prac na rzecz kultury. Regulamin ten by kilkakrotnie konsultowany, w wyniku czego podlega pewnym modyfikacjom. Zwikszono ilo nagrd, powikszono grono beneficjentw. Nie uzupeniono go jednak o zapisy dotyczce stypendiw. Ostatecznie Regulamin znalaz si w programie obrad wrzeniowej sesji Rady Miasta Zgierza (XXVIII sesja Rady Miasta Zgierza 28.09.2012r), gdzie zostanie poddany pod gosowanie jako projekt uchway. Przyjmujc zawarte w ostatnim akapicie cytowanego pisma z dnia 4 stycznia 2012 r. zaproszenie Pani Prezydent do merytorycznej dyskusji, Rada Organizacji Pozarzdowych Miasta

wayby osoby o niekwestionowanych osigniciach, twrcy i naukowcy, ktrych dorobek zosta doceniony przez zgierskie rodowiska jako istotny wkad w rozwj regionu i miasta. Stypendia natomiast powinny by przyznawane dla wspierania rozwoju umiejtnoci modych talentw, dajc im moliwo realizacji wasnych projektw twrczych. W sporcie dziaa to przecie od dawna. Najprostszym i najbardziej sprawiedliwym rozwizaniem byoby opracowanie jednolitych zasad wspierania ludzi szczeglnie uzdolnionych, zarwno sportowo jak i artystycznie. Dostosowujc oczywicie kryteria i zasady przyznawania wsparcia do specyfiki dziedziny. Trudno byoby rwnie

1 1

Staro si Panu Bogu nie udaa


1 padziernika obchodzony jest Midzynarodowy Dzie Osb Starszych wito, ktre z racji zatrwaajcej sytuacji demograficznej moe za 20-30 lat sta si w Polsce bardzo popularnym wydarzeniem. Zostao ono ustanowione wanie po to, by zwrci uwag wiata na kwestie zwizane ze starzeniem si spoeczestw i zachca do postrzegania wieku seniorskiego jako czasu nowych moliwoci. Jednak nasi dziadkowie i nasze babcie nadal mawiaj: Staro si Panu Bogu nie udaa.
dzieci nie oczekiwaam pomocy, bo mieli pod opiek swoje maluchy, prac To byy dla mnie dramatyczne dwa lata, podczas ktrych wiele razy marzyam o tym, by wreszcie skoczy si koszmar. Wiem, e to mj ojciec, ktrego zawsze bardzo kochaam Ale poziom frustracji zrozumie moe tylko kto, kto dowiadczy opieki nad czowiekiem niedonym i nie do koca wiadomym Niektrzy mieli wicej szczcia, majc wsparcie w rodzinie. Moja mama bardzo dugo chorowaa na cukrzyc. W wyniku tej choroby stracia wzrok. Trwao to kilka lat, coraz sabiej widziaa. Ja byam jej oczyma. Dwa lata przed mierci przypltaa jej si rwa kulszowa i zapalenie puc. Bya cay czas w domu. My z siostr ciami. Domw pomocy spoecznej wiadczcych opiek dugoterminow jest mao i s ponad moliwoci finansowe rodzin, bo na refundacj liczy moe niewielu. Poza tym w naszym spoeczestwie funkcjonuje nadal wiele stereotypw zwizanych z t sytuacj. le widziane jest oddanie matki czy ojca do domu opieki, a na oddziaach szpitalnych syszy si, e dziecko pozbywa si takiej starszej osoby, blokujc ko na duszy czas, obciajc dodatkowo niedofinansowany i oboony prac personel pielgniarski. Oddziaw geriatrycznych jak na lekarstwo w zgierskim PZOZ na ul. Struga jest, ale dysponuje tylko dziesicioma kami. O grupach wsparcia dla opiekunw nie syszy si, moe poza spo-

Brzmi niesprawiedliwie, zwaszcza w dobie rozkwitu Klubw Seniora i Uniwersytetw Trzeciego Wieku, ktre w caej Polsce przeywaj napr kandydatw i kandydatek. Jest jednak co na rzeczy. Dopki siy i zdrowie pozwalaj, osoby 60+ s w stanie, nawet przy niewielkich dochodach, zorganizowa sobie czas, czy to towarzysko, czy naukowo. Problemy pojawiaj si, kiedy tego zdrowia zaczyna naprawd powanie brakowa. Jestem ju po szedziesitce, wiele w yciu widziaam i przeyam, ale to jest najtrud-

niejsze dowiadczenie, ktre mnie spotkao - mwi pani Urszula, ktra opiekuje si osiemdziesicioletni, zniedonia matk. Kiedy mylaam, e z uczuciem i cierpliwoci, ktre mam w naturze, bd wspiera moich rodzicw w ostatnich latach ycia. Jednak to, czego dowiadczam na co dzie mnie przeroso. Opieka nad osob starsz to niestety nie gaskanie po rce, wzajemne wspominanie przeszoci, czy opowiadanie o dokonaniach prawnukw. To penoetatowa praca - przede wszystkim salowej, pielgniarki i sprztaczki. Do tego wymaga

Fot. Anita onacz

siy fizycznej, ktrej tak bardzo brakuje osobom po szedziesitym roku ycia oraz nieskoczonych pokadw cierpliwoci i dystansu. Nie do koca zdajemy sobie spraw, e stary i schorowany czowiek w domu to codzienna i mudna pielgnacja skry, zapobieganie odleynom, kpiele w ku, zmiany pampersw, wymiana cewnika, karmienie lecego, pielgnacja jamy ustnej A jeeli do tego dochodzi nadwaga, albo cukrzyca? Warto podkreli, e z racji dugoci ycia, ale i stereotypowego podejcia do rl w rodzinie cay ten wysiek spada w wikszoci sytuacji na kobiety - crki. Jest mi bardzo ciko, kiedy po waciwie nieprzespanej nocy, powiconej uspokajaniu mamy, ona rano potrafi mnie uderzy, z paczem skarc si, jak jestem z i niewdziczn crk. A ja po prostu musz wykona kilka zabiegw pielgnacyjnych, ktrych ona nie lubi. Niby wiem, e zmiany, jakie zaszy w jej mzgu, w jej wiadomoci tego co robi i mwi powoduj, e nie jest racjonalna. Ale to zawsze boli, bo powicam jej 24 godziny na dob, 7 dni w tygodniu. Waciwie nie mam adnego ycia towarzyskiego, czy czasu na relaks. Podobne dowiadczenia zbieraa Pani Joanna, ktra jeszcze rok temu zajmowaa si ojcem, przykutym do ka po wylewie. Tata cae ycie by bardzo agodn i poukadan osob. To co si z nim stao po wylewie zaskoczyo mnie chyba bardziej ni sama choroba. Zrobi si agresywny i zoliwy. A w tej zoliwoci systematycznie zanieczyszcza siebie i to, co mia w zasigu. Byam sama z opiek nad nim. Mj m i mama ju nie yli, od

Kiedy mylaam, e z uczuciem i cierpliwoci, ktre mam w naturze, bd wspiera moich rodzicw w ostatnich latach ycia. Jednak to, czego dowiadczam na co dzie mnie przeroso.
zapewniymy jej dobr opiek. Miaymy dyury po 12 godzin. Czasem wspomoga nas siostra mamy i brat, dziki czemu miaymy chwil aby odpocz. Najtrudniejszym momentem dla niej i dla mnie by pierwszy pampers. Ja mylaam, e nic przy niej nie zrobi. Okazao si, e jak trzeba, to czowiek wszystko zrobi wspomina Mirosawa. W ostatnich latach bardzo duo zrobiono dla wsparcia osb niepenosprawnych, kobiet samotnie wychowujcych dzieci, osb dugotrwale bezrobotnych. Dziki projektom unijnym i promocji takich inicjatyw wzrosa wiadomo i atwiej nam znale osoby czy instytucje, do ktrych mona zwrci si o pomoc. Nie ma natomiast szeroko zakrojonego systemu wsparcia dla osb zajmujcych si starymi rodzicami czy teradycznymi sytuacjami zwizanymi z chorob Alzhaimera. Pozostaj fora internetowe, ale tylko dla seniorw z komputerem i umiejtnoci jego obsugi czyli dla niewielu Smutna rzeczywisto wyglda tak, e kiedy starsza osoba nie musi ju opiekowa si swoim rodzicem i mogaby powici reszt ycia, chociaby na samodoskonalenie na Uniwersytecie Trzeciego Wieku, zaczyna sama potrzebowa pomocy i opieki od swoich dzieci. Jak mwi Mirosawa: Moja mama bya bogata, bo miaa crki. Ja mog liczy tylko na synow. Dobrze, e si lubimy Jest po prostu dobra. Karolina Miyska

12

Zagraj w miasto!
Stowarzyszenie Wielokulturowy Zgierz w partnerstwie ze Zgierskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku rozpoczynaj kolejne przedsiwzicie. Tym razem tworzymy gr Budet Zgierza gra bdzie planszwk, przypominajc nieco Eurobiznes. Gra ma za zadanie przybliy grajcym zasady funkcjonowania miasta podczas gry jej uczestnicy sami bd musieli zaplanowa budet na kolejny rok majc do dyspozycji szereg uwarunkowa rozpisanych w instrukcjach. Elementy gry wizualnie odzwierciedla bd wielko wydatkw jakie miasto ponosi na rzecz rnorodnych instytucji, jakie generuje wpywy, jakie korzyci przynosz inwestycje, a jakie nios ze sob straty. Wszystko to w ujciu dugo i krtko-terminowym z uwzgldnieniem elementw pozafinansowych takich jak warto komfortu ycia, zadowolenia mieszkacw, wizerunku miasta. Instruktorami gry bd seniorzy, studenci Zgierskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Gra bdzie zintegrowana ze stron internetow, na ktrej publikowane bd wyniki jakie osigny poszczeglne klasy/ grupy grajcych i moliwo kontynuacji. Rwnolegle odbywa si bd konsultacje przyszorocznego budetu miasta z udziaem Zgierzan i ich propozycji. Zapraszamy do rozgrywek!

Projekt dofinansowany ze rodkw Funduszu Inicjatyw Obywatelskcih

Maa uliczna wystawa w jednym ze zgierskich okien. Autorowi/autorce gratulujemy pomysu!

Czujesz niedosyt? Zajrzyj na stron gazetazgrzyt.pl

Projekt finansowany przez Szwajcari w ramach szwajcarskiego programu wsppracy z nowymi krajami czonkowskimi Unii Europejskiej