Está en la página 1de 1

miércoles, 29 de noviembre del 2006 | la voz de la escuela ciencias >> 7

> PARA PENSAR


E FACER
SATURNO A CONTRALUZ
■ Hai unhas semanas a
«Cassini» remitiu unha fo-
tografía de Saturno a con-
traluz, onde se pode apre-
ciar á perfección o siste-
ma de aneis. Tendo en
conta que os planetas do
sistema solar fican practi-
camente no mesmo plano,
e que a «Cassini» está moi
preto de Saturno ¿onde
está o Sol nesta imaxe?
¿Podes estimar a posición
Secuencia na que se apreza a formación dunha tormenta no polo sur de Saturno aproximada da Terra? Se o
necesitas, busca o diáme-
tro das órbitas dos plane-

Tormenta en Saturno tas e debuxa un bosquexo


do sistema solar.

A sonda «Cassini» vén de transmitir as primeiras imaxes dun furacán extraterrestre


A sonda espacial Cassini, que dende hai Deste xeito, a tormenta se retroalimenta e
uns meses orbita arredor de Saturno, medra ata que chega ao continente, onde a
acaba de enviar as imaxes do primeiro baixa humidade do aire acaba por debilitala.
furacán extraterrestre xamais observado. O mecanismo da tormenta de Saturno ten Vista de Saturno a contraluz
O sistema ciclónico se atopa no polo sur de que ser necesariamente distinto, porque captada pola sonda
Saturno e se asemella moito aos furacáns alí non hai continentes ou mesmo océa-
do noso planeta, despregando a caracte- nos líquidos, senón que baixo esas nubes
rística estrutura de nubes arremuiñadas superficiais só atopamos outras capas de COUSAS PLANAS
en torno a un ollo completamente des- gas cada vez máis denso. O parecido entre ■ Pensa en cousas planas,
pexado. A diferenza máis evidente entre as tormentas de Saturno e a Terra ven da coma unha pizza ou un
uns e outros é o tamaño, porque mentres disposición das nubes, enroladas por efecto cedé e calcula as súas pro-
que un gran furacán terrestre, coma o da rotación dos planetas, e sobre todo da porcións (diámetro /
Katrina que asolagou Nova Orleáns, pode presenza dun ollo perfectamente definido, grosor) para comparalas
acadar un diámetro de varios centos de coma un pozo escavado nun muro de coas dos aneis de Saturno.
quilómetros, o de Saturno supera os oito nubes de varios quilómetros de altura. De Tendo en conta que o gro-
mil, aproximadamente a distancia entre A O ollo do furacán «Isabel» sobre feito, os científicos están aproveitando o sor dunha folla de papel é
Coruña e Calcuta. Ademais, a velocidade o océano Atlántico centro desta tormenta saturniana para ollar dunha décima de milíme-
dos ventos que leva asociados dobra á que por primeira vez nas capas interiores da tro, ¿que superficie debe-
se chega a rexistrar no noso planeta. Ma- do planeta, como ocorre en certo modo atmosfera de Saturno. O ollo dos furacáns ría ter un folio para facer
lia que a maioría dos planetas do Sistema co famoso anticiclón das Azores. é un lugar relativamente tranquilo pero con el unha maqueta a es-
Solar e varios dos seus satélites posúen Na Terra os furacáns nacen nas rexións nada seguro, porque os ventos máis fortes cala dos aneis de Saturno?
algún tipo de atmosfera, ata agora só se tropicais, onde o aire húmido sobre o e as precipitacións máis violentas se dan Por certo, se non sabes
observaran furacáns na terrestre. O máis océano ascende e se arrefría ata que a precisamente na parede de nubes que o cómo medir o grosores pe-
parecido era a gran mancha vermella de auga que contén acaba por condensar en rodea. De aí que moitas veces se fale da quenos pregunta no taller
Xúpiter, identificada por Giovanni Cassini nubes nun proceso que libera calor. Parte calma que precede á tormenta. de Tecnoloxía por un cali-
xa en 1665. Hoxe sabemos que esta mancha desta enerxía liberada convértese en vento, bre ou pé de rei.
é en realidade un xigantesco anticiclón que que contribúe a evaporar máis auga do mar > Marcos Pérez
leva séculos ancorado na mesma rexión e, polo tanto a unha maior condensación. marcos@casaciencias.org A «CASSINI» NA REDE
■ Como todas as
misións espaciais,
a «Cassini» ten

Un planeta fotoxénico unha espléndida


páxina web na que
podes seguir as últi-
A misión Cassini-Huygens foi botada de color que lle dan o aspecto anacarado mas noticias, aprender
pola NASA e a Axencia Espacial Europea dunha perla. Por outra, poucas cousas po- cómo obtén a súa enerxía
en 1998 para estudar Saturno e os seus sa- den competir en beleza co sistema de do plutonio ou descargar
télites, onde chegou no ano 2004. A mi- aneis que o rodea, un finísimo disco forma- imaxes de Saturno e as
sión figura entre as máis populares da his- do por fragmentos de xeo e po sucado de súas lúas. Na Wikipedia ta-
toria espacial, en parte grazas as especta- espazos baleiros que lembran ás pistas mén hai excelentes artigos
culares imaxes que leva enviado a pesar dun vello disco de vinilo. Se trata sobre esta misión, espe-
de que as súas cámaras teñen unha resolu- dunha estrutura asombrosamen- cialmente en inglés.
ción similar á dun teléfono móbil: apenas te plana, cun diámetro de
un megapíxel. O certo é que boa parte do 250.000 quilómetros
mérito destas imaxes é do propio planeta, (dous terzos da distancia
Imaxe clásica do
se cadra o máis fotoxénico do noso siste- da Terra á Lúa) e un gro-
planeta cos seus
ma. Por unha parte, a súa cuberta gasosa sor que en poucos pun-
famosos aneis
amosa unha delicada gradación en bandas tos supera os 100 metros.