30

Óôç ìíÞìç ôïõ Ìáúêë ÂÝíôñéò
ÌÜéêë ÂÝíôñéò O.B.E. 1922-1956

Ôñßôç 6 Óåðôåìâñßïõ 2011

Ôæïí ÔóÜíôãïõéê 1920-1998

Ï ÌÜéêë ÂÝíôñéò, åê öýóåùò ãëùóóïëïãéêÜ ôáëáíôïý÷ïò, åîÜóêçóå ìå åðéôõ÷ßá ôï åðÜããåëìá ôïõ áñ÷éôÝêôïíá. Ìåôáîý ôùí åôþí 1950-1952, êáôÜöåñå êáé áðïêñõðôïãñÜöçóå óôïí åëåýèåñï ôïõ ÷ñüíï ôç
ÃñáììéêÞ Â ÃñáöÞ êáé ôçí 1ç Éïõíßïõ 1952
Ýèåóå ôï åñþôçìá "Åßíáé ïé åðéãñáöÝò ôçò
Êíùóïý êáé ôçò Ðýëïõ ãñáììÝíåò óôçí åëëçíéêÞ ãëþóóá;" ÊáôÜ óõíÝðåéá, ìå ôçí áðïêñõðôïãñÜöçóç ôçò ÃñáììéêÞò ÃñáöÞò Â, áðïäåß÷ôçêå üôé õðÞñ÷áí ãñáðôÜ óôïé÷åßá ôçò ÌõêçíáúêÞò ÅëëçíéêÞò ãëþóóáò 500700 ÷ñüíéá íùñßôåñá áðü ôïí ¼ìçñï. Ôá áðïôåëÝóìáôá ôçò áðïêñõðôïãñÜöçóçò ôïõ ÂÝíôñéò äçìïóéåýôçêáí áðü êïéíïý
ìå ôïí öéëüëïãï Ôæïí ÔóÜíôãïõéê ôï 1953 êáé ôï
1956. Ç åöçìåñßäá ÔÜéìò (25/6/53) ðåñéÝãñáøå
ôçí áðïêñõðôïãñÜöçóç ôçò ÃñáììéêÞò  ùò
"¸âåñåóô ôçò ÅëëçíéêÞò Áñ÷áéïëïãßáò" åíþ
ç åðáëÞèåõóç Þñèå áðü ôçí ðåñßöçìç Ðéíáêßäá ôùí Ôñéðüäùí ôçò Ðýëïõ.

Ï Ôæïí ÔóÜíôãïõéê, öéëüëïãïò, åß÷å ÷áñáêôçñéóôåß ùò ï
ÍÝóôùñ ôçò Ìõêçíïëïãßáò ãéá ìéóü áéþíá. ÌåôÜ ôçí åíáó÷üëçóç ôïõ ìå ôçí áðïêñõðôïãñÜöçóç êáôÜ ôï Äåýôåñï
Ðáãêüóìéï Ðüëåìï êáé ôçí Ýñåõíá ôïõ ìå ðñï-ÏìçñéêÝò,
ðñþôï-ÅëëçíéêÝò äéáëÝêôïõò, âñéóêüôáí óôçí êáôáëëçëüôåñç èÝóç íá êáôáíïÞóåé êáé íá åêôéìÞóåé ôçí áðïêñõðôïãñÜöçóç ôçò ÃñáììéêÞò ÃñáöÞò  áðü ôïí ÌÜéêë ÂÝíôñéò.
Ðñüóöåñå ôç âïÞèåéá ôïõ ùò "áðëüò öéëüëïãïò" êáé ìáæß
äçìïóßåõóáí ôçí Ýñåõíá ôïõò ôï 1953 êáé ôï 1956. Ï Ôæïí
ÔóÜíôãïõéê áöéÝñùóå ðÜíù áðü 40 ÷ñüíéá óôïí ôïìÝá áõôüí, åêäßäïíôáò ìéá óåéñÜ
áðü âéâëßá: "Ç ÁðïêñõðôïãñÜöçóç ôçò ÃñáììéêÞò Â", 1960, "Ï Ìõêçíáúêüò Êüóìïò", 1976, êáé "ÃñáììéêÞ Â êáé ÓõããåíéêÝò ÃñáöÝò", 1987. Ôá âéâëßá ôïõ Ý÷ïõí ìåôáöñáóôåß óå ðïëëÝò ãëþóóåò, óõìðåñéëáìâáíïìÝíçò ôçò ÅëëçíéêÞò êáé ôçò ÉáðùíéêÞò, ï ßäéïò ãíùñßæïíôáò êáé ôéò äýï ðïëý êáëÜ. Åêðáßäåõóå êáé åíèÜññõíå äýï ãåíåÝò áêáäçìáúêþí óôç Ìõêçíïëïãßá.

ÃêÜñåè ¼ïõåíò
Óåñ 'Áñèïõñ ¸âáíò 1851-1941
Ï 'Áñèïõñ ¸âáíò, Âñåôáíüò áñ÷áéïëüãïò êáé äçìïóéïãñÜöïò, áðü
ôçí Ïîöüñäç, Þñèå óôçí ÊñÞôç óôá
ôÝëç ôïõ äåêÜôïõ åíÜôïõ áéþíá, áíáæçôþíôáò åðéãñáöÝò áðü ôçí Åðï÷Þ ôïõ ×áëêïý. Åí óõíå÷åßá, áãüñáóå, áíÝóêáøå êáé áíáóôÞëùóå ôï ìíçìåéþäåò ÐáëÜôé ôïõ ÂáóéëéÜ Ìßíùá óôçí
Êíùóü. Ç êáôïéêßá ôïõ ãéá ôá 30 åðüìåíá
÷ñüíéá ôçò æùÞò ôïõ Þôáí ç Âßëá ÁñéÜäíç óå
êïíôéíÞ áðüóôáóç áðü ôï ÐáëÜôé ôçò Êíùóïý.
Äçìïóßåõóå ôá áðïôåëÝóìáôá ôùí áíáóêáöéêþí
ôïõ åñåõíþí óôï êëáóéêü Ýñãï ôçò áñ÷áéïëïãßáò Ôï
ÐáëÜôé ôïõ Ìßíùá óôçí Êíùóü, (1921 - 1935), êáé ôéò åðéãñáöéêÝò êáôáãñáöÝò ôïõ óôï Scripta Minoa, Vol. 1-2, 1909
êáé 1952. Ôåëåõôáßá öïñÜ ðïõ åðéóêÝöèçêå ôçí Êíùóü Þôáí
ôï 1935 üðïõ êáé áíáêçñý÷èçêå åðßôéìïò äçìüôçò ôïõ ÄÞìïõ Çñáêëåßïõ. Ôï 1936, óå ìßá äçìüóéá äéÜëåîç óôï Ëïíäßíï ãéá ôçí
ÌéíùéêÞ ÊñÞôç êáé ôéò áéíéãìáôéêÝò
Ýùò ôüôå åðéãñáöÝò ôçò, ï ¢ñèïõñ
¸âáíò åíÝðíåõóå Ýíá íåáñü ìáèçôÞ, ôïí ÌÜéêë ÂÝíôñéò, ï ïðïßïò áñãüôåñá èá Ýóðáãå ôïí êþäéêá ôçò
ÃñáììéêÞò Â. Ï èÜíáôïò ôïõ óôçí
Ïîöüñäç ôï 1941 óõíÝðåóå ÷ñïíéêÜ ìå ôçí åðéêÞ ÌÜ÷ç ôçò ÊñÞôçò.

Ï ÃêÜñåè ¼ïõåíò, ãåííçèåßò ôï 1964, óðïýäáóå ÊëáóéêÞ Öéëïëïãßá êáé Áñ÷áßá Éóôïñßá
óôï ÔìÞìá ÅëëçíéêÞò êáé ËáôéíéêÞò Öéëïëïãßáò
ôïõ University College London, ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ ôïõ Ëïíäßíïõ. ÐáñÝìåéíå åðß Ýíá Ýôïò ùò
ËÝêôïñáò óôï Éíóôéôïýôï Êëáóéêþí Óðïõäþí
óôï U.C.L., äéäÜóêïíôáò ÃñáììéêÞ Â . ¸÷åé
âñáâåõèåß áðü ôï ÐáíåðéóôÞìéï ôïõ Ëïíäßíïõ
ìå ôï "Âñáâåßï ÂÝíôñéò" ãéá ÌõêçíáúêÝò ÓðïõäÝò. Ôï 2004, ï ÃêÜñåè ¼ïõåíò ïëïêëÞñùóå ôï
äéäáêôïñéêü ôïõ ðÜíù óôç ÌéíùéêÞ Ãëþóóá, óôï
ÔìÞìá Ãëùóóïëïãßáò ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ Áèçíþí,
ìå ôïõò êáèçãçôÝò Ìðáìðéíéþôç, ÐñïìðïíÜ êáé ×áñáëáìðÜêç. Ôïõ áðåíåìÞèç ï Äéäáêôïñéêüò ôßôëïò (ìå äéÜêñéóç) ãéá ôçí Ýñåõíá ôïõ ðÜíù óôç ÄïìÞ ôçò ÌéíùéêÞò
Ãëþóóáò, ç ïðïßá áðïäåßêíõå üôé ç ÌéíùéêÞ Ãëþóóá Þôáí
ðñÜãìáôé êëÜäïò ôçò Éíäü-ÅõñùðáúêÞò ïéêïãÝíåéáò ãëùóóþí. Ç
äéäáêôïñéêÞ ôïõ åñãáóßá âñßóêåôáé óôï óôÜäéï ôçò ðñïåôïéìáóßáò ãéá ôç
äßãëùóóç Ýêäïóç ôçò ôïí ÉáíïõÜñéï ôïõ 2012, ìå ôçí åõêáéñßá ôçò óõìðëÞñùóçò 60
÷ñüíùí áðü ôçí áðïêñõðôïãñÜöçóç ôçò ÌõêçíáúêÞò ÃñáììéêÞò  áðü ôïí ÌÜéêë ÂÝíôñéò. Åí
óõíå÷åßá, ôï 2007 åîÝäùóå ôï âéâëßï ôïõ Ëáâýñéíèïò, 50 áêáäçìáúêÜ Üñèñá, ðÜíù óôéò ÃñáöÝò
êáé Ãëþóóåò ôçò ÌéíùéêÞò êáé ÌõêçíáúêÞò ÊñÞôçò 2000-1200 ð.×., êáé
ôï 2008 îåêßíçóå ôç ìÝôá-ÄéäáêôïñéêÞ ôïõ Ýñåõíá óôïí Äßóêï ôçò Öáéóôïý õðü ôçí åðßâëåøç ôïõ ×ñéóôüöïñïõ ×áñáëáìðÜêç óôï ÐáíåðéóôÞìéï Áèçíþí êáé ìå ôçí õðïóôÞñéîç ôïõ ÔÅÉ ÊñÞôçò.
ÓÞìåñá åñãÜæåôáé ùò ÓõíôïíéóôÞò ôïõ Åõñùðáúêïý ÐñïãñÜììáôïò
"¸ñáóìïò" óôï Ãñáöåßï Äéåèíþí Ó÷Ýóåùí ôïõ Ô.Å.É. ÊñÞôçò, êáé åßíáé,
óôï ßäéï ºäñõìá, Åðéóôçìïíéêüò ÓõíåñãÜôçò / ÄéäÜóêùí ôçí Éóôïñßá
ôçò ÊñÞôçò. Ãéá ôá åðüìåíá ðÝíôå ÷ñüíéá (2008-2013) Ý÷åé ãßíåé äåêôüò
ùò Ìåôáäéäáêôïñéêüò ÅñåõíçôÞò óôï ÔìÞìá Ãëùóóïëïãßáò ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ Áèçíþí, ìå áíôéêåßìåíï ôç ìåëÝôç ôùí "Êñçôéêþí Éåñïãëõöéêþí" Åðéãñáöþí ôçò Ðñþôçò ÁíáêôïñéêÞò Ðåñéüäïõ, óõìðåñéëáìâáíïìÝíïõ ôïõ Äßóêïõ ôçò Öáéóôïý.

ÌÉÍÙÉÊÇ ÃËÙÓÓÁ (c. 2000-1
1400 B.C.)
Ïé áíáóêáöÝò óôçí Êíùóü áðü ôïí ¢ñèïõñ ¸âáíò êáé ç Ýñåõíá ðïõ åðáêïëïýèçóå, Ýöåñáí óôï öùò ðåñßðïõ 2000 ìéíùéêÝò åðéãñáöÝò. Ç ìåëÝôç ôùí åðéãñáöþí ðïõ åðáêïëïýèçóå, ðïõ óõíßóôáôáé óôç ìåôáöïñÜ ôùí öùíçôéêþí áîéþí áðü ôç
ìõêçíáúêÞ ÃñáììéêÞ Â ÃñáöÞ óôç ìéíùéêÞ ÃñáììéêÞ Á ÃñáöÞ,

Ëåîéêü ¼ñùí
ÅðéãñáöéêÞ óõíÝ÷åéá = ïé óõëëáâéêÝò ãñáöÝò ôçò ÊñÞôçò ôçò Åðï÷Þò ôïõ ×áëêïý Ý÷ïõí êïéíÜ óçìåßá ðÜíù óå ÌéíùéêÝò êáé ÌõêçíáúêÝò åðéãñáöÝò
ÐáñÜëëçëá êåßìåíá= äéáöïñåôéêÜ êåßìåíá

êáôÝóôçóå äõíáôÞ ôçí "áíÜãíùóç" ôçò ìéíùéêÞò ãëþóóáò, åíþ
ç ìåôÝðåéôá ãëùóóïëïãéêÞ ìåëÝôç Ý÷åé áðïäåßîåé üôé åßíáé ðéá åöéêôü íá êáôáíïïýìå ôç ìéíùéêÞ ãëþóóá. ÐñÜãìáôé, ìéá óõóôçìáôéêÞ ðñïóÝããéóç ïäÞãçóå óôçí ôáõôïðïßçóç ôçò ìéíùéêÞò
ãëþóóáò ùò Ýíá îå÷ùñéóôü êëÜäï ôçò éíäïåõñùðáúêÞò ïéêïãÝ-

ðïõ áíáöÝñïíôáé óôï ßäéï èÝìá ðïõ ìðïñåß
íá åßíáé óå äéáöïñåôéêÝò ãñáöÝò. Ð.÷. ç ÓôÞëç ôçò ÑïæÝôáò
ÓôÞëç ôçò ÑïæÝôáò= ðÝôñéíç ðëÜêá ðïõ
xñïíïëïãåßôáé óôï 2ï áéþíá ð.×. êáé öÝñåé åã÷Üñáêôç ìéá åðéãñáöÞ óå äýï ãëþóóåò (áéãõ-

íåéáò ãëùóóþí áðü ôï ðñþôï ìéóü ôçò 2çò ÷éëéåôßáò, ìå êïéíÜ
óçìåßá ìå ôá ÓáíóêñéôéêÜ, ÁñìåíéêÜ êáé ôá ÅëëçíéêÜ. ÕðÜñ÷ïõí
óáöåßò åíäåßîåéò ãéá ôçí ýðáñîç ãÝíïõò, ïõóéáóôéêïý, ñçìáôéêþí êáôáëÞîåùí, êáé äéáöüñùí åéäþí ëåîéëïãßïõ, ðïõ üëá óõíçãïñïýí óôçí ýðáñîç ìéáò ãëþóóáò, éíäïåõñùðáúêÞò öýóçò.
ÌåôÜ áðü áõôÜ èåùñåßôáé ðéá åöéêôÞ ç óõããñáöÞ ôçò éóôïñßáò
ôçò ìéíùéêÞò ÊñÞôçò (c.2000-1400 ð.×.).

ðôéáêÞ êáé åëëçíéêÞ) êáé ôñßá óõóôÞìáôá ãñáöÞò (áéãõðôéáêÜ éåñïãëõöéêÜ, äçìþäç áéãõðôéáêÞ, åëëçíéóôéêÞ åëëçíéêÞ).
ÓõëëáâéêÞ ÃñáöÞ= Óôéò óõëëáâéêÝò ãñáöÝò êÜèå óýìâïëï áðïäßäåé ìßá óõëëáâÞ.
Ð.÷. PA-I-TO=ÖÁÉÓÔÏÓ

ÓõëëáâéêÞ Ó÷Üñá = Ç Ìåèïäïëïãßá ôïõ
ÌÜéêë ÂÝíôñéò ðïõ Ýäåéîå ôçí öùíçôéêÞ ó÷Ýóç ìåôáîý óçìåßùí
Éíäï-ÅõñùðáúêÞ ïéêïãÝíåéá ãëùóóþí= ÏéêïãÝíåéá ãëùóóþí ìå êïéíÝò ñßæåò. Ð.×. ÅëëçíéêÜ, ËáôéíéêÜ, ÓáíêñéôéêÜ, ÁããëéêÜ, êôë.

ÐçãÞ: www.teicrete.gr/daidalika