Está en la página 1de 28

TURSKOSRPSKI SRPSKOTURSKI RENIK

priredili

Enes Tuna Sanita Lisica

Beograd 2005.

Napomena uz prvo izdanje Ovaj tursko-srpski renik rezultat je predanog rada u elji da se zadovolje zahtevi univerzalnosti, jednostavnosti i praktinosti, kako bi ga podjednako mogli koristiti poetnici, uenici osnovnih kola, ali i studenti i prevodioci. Renik sinonima je od velikog znaaja za korisnike sa viim stepenom znanja, pomae u izboru prave rei za prevoenje, omoguava obogaivanje fonda poznatih rei. Poznato je da ak i profesionalni prevodioci imaju tekoa da u potpunosti ovladaju vokabularom ranih oblasti prirode i ljudskog delovanja. Zato e im slikovni deo renik biti od naroite koristi, jer slika esto govori vie od rei. Renik je obogaen terminima iz razliitih oblasti ljudskog ivota i interesovanja. Priloena gramatika svojom jednostavnou i jezgovitou prua uvid u gramatiku turskog jezika. Nadamo se da e ovaj renik pronai put do mnogih italaca i posluiti im u uenju turskog jezika i prevoenju. Izdava

TURSKO-SRPSKI RENIK

AkA acayip adv. udno acayp davran - udno ponaanje acele adv. urno acele a. hitan acele telegraf - hitan telegram acele n. hitnost acele iinde - u urbi acele etmek v. uriti se, hrliti, uriti, hitati, pohitati, pouriti acelem yok - ne uri mi se acemi a. neiskusan, nevet acemi caylak n. utokljunac acemilik n. neiskustvo, nezrelost ac a. gorak ac ac ad. - gorko / ac doruluk - gorka istina ac n. tuga ac n. bol (telesna) ac eken a. mukotrpan ac ekmi a. ucveljen ac istihza n. sarkazam ac mee tahtas n. cerovina ac mee n. cer (vrsta hrasta) (bot.) ac ses n. vapaj ac sz n. ukor ac vermek v. ucveliti a n. ugao (geometr.) adaki ev - kua na uglu a...(s) , i, u, a. ugaoni a ta - ugaoni kamen ack n. kuti, ugli ak (-) n. manjak, deficit gelirler a deficit u prihodima / vergi ai - poreski deficit / akta olmak - biti u deficitu / ticaret bilanosu a - deficit trgovinskog bilansa ak a. vedar, razumljiv, razgovetan, jasan, svetao, idak (itka, itko), javan, oigledan, otvoren ak havada - pod vedrim nebom / ak lapa - itka kaa / ak telefon kabinesi - javna telefonska govornica / ak ii - javni radnik / ak boya - otvorena (svetla) boja ak adv. razumljivo, vedro, razgovetno, svetlo, jasno, oigledno, otvoreno ak mesele - otvoreno pitanje / ak sylemek - govoriti otvoreno / effaf olarak ve ak ekilde - bistro i jasno ak alan n. istina ak ba a. gologlav ak saha n. isto polje aka adv. jasno, javno

A A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Y Z

A, a a - prvo slovo u abecedi; Kao veznik suprotnih reenica izostavlja se, a moe se prevesti sa amma; fakat ili lkin; (Jesen je stigla, ali je toplo. - Sonbahar geldi amma hava scaktr.); u upitnim reenicama radi isticanja prevodi se sa acaba ili sa ya (npr. A hoe li doi taj ovek? - Bu adam gelecek mi, acaba?) / A ta vi radite? - Ya siz ne yapiyorsunuz? / A tako! - yle mi! abak f. silueta abanmak v. oslanjati se, osloniti se abanoz m. abonos abartamak v. preuveliati, preterati (reima) abartma n. preterivanje (reima), preuveliavanje abat a. srean abat (s) , i, u, a. spokojan ABC n. bukvica abide n. spomenik abla (s) , i, u, a. sestrinski ablak a. bucmast abluka f. blokada (voj., polit.) deniz ablukas - pomorska blokada / iktisad abluka - ekonomska blokada abluka etmek v. blokirati paray abluka etmek - blokirati novac abone n. pretplata abone etmek v. pretplatiti bir ey abone olmak - pretplatiti se (na neto) abone olan n. pretplatnik abonman n. pretplata a glz a. halapljiv, prodrljiv, izjelica, pohlepan, poudan, poudno, gramziv, nezasitan, lakom a gzllk (-) n. halapljivost, gramzivost, lakomost, nezasitost, pohlepnost, pouda a gzllkle yemek v. poderati a kalmak v. izgladneti, gladovati a olmak v. gladovati a a. gladan, izgladneo alktan krlmak - biti veoma (mrtav) gladan / kurt gibi a olmak - biti gladan kao vuk acayp a. neobian, udan

A A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Y Z

AklAmA aklama n. objanjavanje, rasprava, otkrivanje, izjanjenje aklamak v. rastumaiti (beleke), objasniti, protumaiti, razjasniti ackl adv. dirljivo aklk n. jasnoa, jasnost ackmak v. ogladneti, izgladneti, gladovati aclanmak v. snuditi se aclamak v. zaljutiti, zapapriti acl a. emeran aclk (-) n. emer, gorina (unost) aclk vermek v. zagorati al n. otvaranje alma n. razvedravanje almak v. razvedriti (se), rascvetati se acma n. saaljenje, samilost acmak v. boleti, zaboleti acmak v. saaliti se (na koga), saaljevati acmasz a. neovek acmayarak adv. bezobzirno acmaz a. neumitan, neumoljiv acnacak a. jadan, bedan andrma n. razvijanje andrmak v. razvijati, razviti acndrmak, v. raalostiti anm n. razvijanje acnmak v. alostiti acnmak v. - alostiti se acir n. rentijer acsz a. bezbolan acyan a. bolan acyan soru - bolno pitanje / acyan yer - bolno mesto aciz m. slabi al gidermek v. utoliti glad alk (-) n. glad, gladovanje byk alk - velika glad / umum alk - opta glad / kurt al - kurjaka glad / alk lm - smrt od gladi / alktan lmek - umreti od gladi / al teslim etmek - utiati glad amak v. rairiti, rastvarati, rastvoriti, razapeti, razapinjati adr amak - razapeti ator amak v. otpuiti, otepiti, otvoriti, otvarati, odvrnuti, otkljuati, otklopiti resmii amak - sveano otvoriti / gzler amak otvoriti oi / bak amak - otvoriti no / tam amak - irom otvoriti / az amak - otvoriti usta / kendini amak - otvoriti se / gzleri ald - oi su mu se otvorile / vidasn amak - odvrnuti zavrtanj (raf)


amak v. zavladati hastalk amak - zavladati bolest amaz a. rezervisan (utljiv) amazlk n. rezervisanost acun n. svemir, vasiona (astr.) ad (-d) n. ime, naziv ad gn - krsno ime (slava) / adnz nedir? - kako vam je ime? / adl - po imenu ad (-d) n. imenica ad gn n. imendan ad koymak v. nadenuti (ime) ad vermek v. nadenuti ime, nazivati, nazvati ada n. ada, ostrvo, parcela ada tavan n. kuni (zoo.) adaay n. kadulja, alfija (bot.) adack (-) n. ostrvce adak n. zavet adalet (-ti) n. pravda, pravednost adaletli adv. pravedno adaletli a. pravedan adaletsiz a. nepravedan adaletsizlik n. nepravda adal n. ostrvljanin adamak v. zavetovati se adamakll n. dobriina adamlar n. pl. ljudi benim adamlarm moji ljudi ada n. imenjak (po imenu) aday n. kandidat adaylk (-) n. kandidatura addetmek v. smatrati aded n. broj Adem elmas n. jabuica (grlo) (anat.) det (-ti) n. navika, obiaj det olmak v. - imati obiaj (naviknuti se) / onun det zere - po njegovom obiaju adet edinmek v. svii, sviknuti se, navaditi se, navii, naviknuti se, privii se, priviknuti se, privikavati se det...(s) , i, u, a. obiajan det hukuku - obiajno pravo detli a. naviknut di a. inferioran, prost, jednostavan ad ktye km a. zloglasan adl n. zamenica (gram.) dil a. pravedan dil adv. pravedno adilik n. inferiornost, prostota adm n. korak her admda - na svakom ko-


raku / adm deitirmesi - promena koraka (nogu) / adm adm - korak po korak adm atmak v. zakoraiti, koraknuti, koraati adlandrma n. imenovanje adlandrmak v. nazivati, nazvati adliye n. pravda adres n. adresa mektupta adres - adresa na pismu Adriyatik denizi n. Jadransko more (geogr.) Adriyatik...(s) , i, u, a. jadranski Adriyatik kys - jadranska obala af (-ff) n. izvinjenje, opratanje, oprost, pomilovanje yazl af - pismeno izvinjenje af (-ff) n. amnestija (jur.) afacan n. mangup afak a. objektivan, objektivno afallam a. zabezeknut Aferin! interj. bravo! (uzv.) fet (-ti) n. belaj, jad (beda) affetme n. pratanje, rastanak affetmek v. pratati, opratati, oprostiti, opravdati (se) Affedersiniz! - Oprostite! affetmek v. amnestirati (jur.) afi n. plakat, oglas gazete afii - novinski oglas afiyet (-ti) n. zdravlje afsz a. neoprostiv afsun n. arolija afsuncu n. vra, arobnjak afsunlamak v. opiniti, omaijati, vraati afyon n. opijum (med.), droga afyon iei n. mak, bulka (bot.) a n. mrea a brakmak - baciti mreu / tel a - iana mrea / balk a - ribarska mrea / trafik a - saobraajna mrea / yol a - putna mrea aa (-c) n. drvo (bot.), deblo aa gvdesi - stablo drveta / aalar n.pl. - drvee / budakl aa - vornovato drvo / yumuak aa - meko drvo / ham aa - sirovo drvo / kuru aa - suvo drvo / sert aa tvrdo drvo / dikenli aa - igliasto drvo / yaprakl aa - lisnato drvo aa as yapmak v. cepiti (kalemiti voke) iek as yapmak - cepiti, vakcinisati (protiv boginja) (med.) aa ilei n. malina (bot.) aa ilei urubu - sok od maline, malinovac aa gvdesi n. stablo

AlAmAk aa ileri n. drvenarija aa kt n. panj aa...(s) , i, u, a. drven aa kprs drveni most / aa kmr - drveni ugalj aakakan n. una (zoo.), detli (zoo.) byk aakakan - veliki detli aalandrma n. poumljavanje aalandrmak v. poumiti aal yol n. drvored aatan mamul a. drven aark a. sed aarm a. prosed, sedokos aartmak v. pobeleti, beliti (initi neto belim) al n. stado, tor alamak v. zatrovati zehirli gazla alamak - zatrovati bojnim otrovima ar adv. teko, jedva ar a. teak, muan, naporan bu on kiloluk ar - ovo je teko 10 kg ar (-ti) n. zloin ar hapis cezas n. robija air hava a. sparan, sparno ar ihanet n. veleizdaja ar surette adv. teko, jedva arbal a. trezven arlama n. aenje arlamak v. ugostiti (sveano), gostiti, astiti, poastiti arlanmak v. astiti se arlatrma n. oteanje arlatrmak v. oteati arlk n. teina, tromost vcut arl teina tela / kendi arl - vlastita teina / brt arlk - bruto teina; arlk merkezi n. teite (fiz.) at n. tualjka, naricanje, naricaljka at etmek v. naricati at n. narikaa az (z) n. grotlo, ue volkan az - grotlo vulkana / top az - topovsko grotlo / gemi az - brodsko grotlo / nehir az - reno ue az (z) n. usta az amak v. zinuti az skl n. diskrecija alama n. tualjka, pla, plakanje, oplakivanje alamak v. plakati, oplakati, oplakivati hkra hkra alamak - gorko plakati

A A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Y Z

A A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Y Z

AlAmAkl alamakl a. plaljiv, plaan alamaya balamak v. zaplakati alatmak v. rasplakati alamak v. - rasplakati se alay n. pla, dreka alamaa balamak - briznuti u pla Aostos n. avgust ar n. bol (telesna) bel ars - bol u krstima arl a. bolan armak v. boleti, zaboleti Bam aryor. - Boli me glava. arsz a. bezbolan astos bcei n. cvrak ay ak a. zabezeknut ay yayvan...(s) , i, u, a. brbljiv az ak bakp durma n. zijanje, vika az ak bakp durmak v. zijati (u ta), vikati az bir a. jednoglasan agz...(s) , i, , u a. grlen aznda gevelemek v. progunati ah ekmek v. uzdahnuti ah! jao!, oh! (uzv.) ahali n. stanovnitvo, narod ahbap (-b) n. prijatelj ahbap... a. prijateljski ahbaplamak v. sprijateljiti se ahbaplk n. prijateljstvo ahenk (-gi) n. harmonija ahenkli a. harmonian, sloan ahenkli adv. slono ahenksiz a. neskladan ahenksizlik n. razdor ahr n. staja at ahr - konjska staja / domuz ahr - svinjska staja / inek ahr - kravlja staja ahr...(s) i, , , u a. stajski ahr gbresi stajsko ubrivo ahra gtrmek v. uterati, uterivati ahlk (-k) n. moral ahlk bozukluu n. pokvarenost (moralna) ahlak bozulmasi n. razvrat ahlka mugayir a. nemoralan ahlka mnafi a. nemoralan ahlk a. moralan ahlkn bozulmak v. iskvariti, pokvariti ahlksz a. nemoralan ahlaksz adv. obesno, obestan

10
ahlkszlk n. nemoralnost, iskvarenost, razvrat, obest ahlamak v. uzdahnuti, zajecati, jecati ahmak a. priglup, budala(st), bezuman ahmak (-) n. glupak, blesan ihtiyarlanmi ahmak - matora budala ahmak kadn n. glupaa ahmak n. lud, glup, luda, enut, idiot ahmaka adv. glupo ahmaklk (-) n. budalatina, blesavost, glupost byk ahmaklk yapt - napravio je veliku budalatinu ahmlaksz a. budala(st) ahama n. jecaj, jecanje ahu dudu n. malina (bot.) ahval n. stanje, okolnost aidiyet n. pripadnost aile n. porodica, familija aile soyu - poreklo porodice aile efrad n. eljade aile n. eljad aile sahibi n. domain aile...(s) , i, u, a. porodini, kuna, kuni aile dostu - kuni prijatelj ailev a. familijaran ait olmak v. pripadati (nekom) ajan n. agent ajans n. agencija turistik ajans - turistika agencija ajderha n. ala ajitasyon etmek v. agitovati ajitasyon n. agitacija ajitatr n. agitator ak a. beo, bela, belo, sed ak cier n. plua (anat.) ak cier iltihab zapaljenje plua ak cier...(s) , i, u, a. pluni ak cier zar - pluna maramica ak diken n. glog (bot.) siyah ak diken - crni glog ak kefal n. ukljeva (zoo.) ak kor a. usijan ak sal a. belokos, prosed ak sakall a belobrad aka n. odvod su akac - odvod za vodu akalama n. melioracija, odvodnjavanje, isuenje (zemljita) akalamak v. odvodnjavati akademi f. akademija Asker akademi Vojna akademija / Gzel Sanatlar aka-

11
demisi - Umetnika akademija / Deniz akademisi - Pomorska akademija / Ticaret akademisi - Trgovaka akademija / merasim akademisi - sveana akademija / akademi derecesi - akademski stepen akademik a. akademski akademisyen m. akademik akamet (-ti) n. neuspeh akamete uramak v. izjaloviti se akar a. tekui akar su - tekua voda akasya aac f. bagremovina akasya m. bagrem (bot.) akasya bal - bagremov med akasyalk a. bagremar aka aa m. javor (bot.) ake n. para, novac Akdeniz m. Sredozemno more Akdeniz...(s) , i, , u a. sredozeman akbet (-ti) n. zavretak, svretak, kraj akide f. dogma akl (-kl) n. um, pamet, bistrina, otroumnost, razum, mudrost aklna gelmek - pasti na um / aklnda tutmak - imati na umu / akl banda olmak - biti pri pameti / aklsz ad. - bez pameti / akll kafa - bistra glava akl (-kl) n. mudrac, mudrija akl dii n. umnjak akl erdirmek v. shvatiti, shvatati akl ermez a. neshvatljiv akl hastalklar n. psihoza akl retmek v. upuivati, uputiti akln alma n. nadmudrivanje akln almak v. nadmudriti, nadmudrivati akillandirmak v. urazumiti akllanmak v. - urazumiti se akllanmak v. opametiti se akll a. bistrouman, pametan, razuman, uman, pametno, razumno, umno, mudar, inteligentan akll adam - pametan ovek / akll ol - budi pametan / artk akll deilim - nisam vie pametan akll geinme a. bistar, pametan akll geinmek v. umovati aklllk taslama n. nadmudrivanje aklsz a. bezuman, lud, nerazuman, enut aklszca ad. - nerazumno aklsz n. bezumnik, luda aklszlk n. bezumlje

Akredtf akim a. bezuspean, jalov akimlik n. jalovost, nekorisnost akn etmek v. nagrnuti, navaliti, navaljivati aknt n. struja, tok, rena matica deniz aknts - morska struja / elektrik cereyan - elektrina struja / gl cereyan - jaka struja / zayf cereyan - slaba struja / cereyan kesmesi - prekid struje / olaylar aknts - itav tok dogaaja akp gitmek v. otei, oticati akis (-ksi) a. suprotnost, odsjaj, odblesak akkan adv. teno akkan a. tean akit (kdi) n. ugovor aktma n. prolivanje aktmak v. uliti, ulivati, otakati, otoiti, natoiti, istoiti, izliti, razliti, razlivati, proliti, prosuti, prosipati akla bana gelmek v. trezniti se, opametiti se akla getirmek v. dosetiti se akla smaz a. nepojmljiv, neshvatljiv aklamak v. rehabilitovati aklanmak v. rehabilitovati se aklen adv. razumno aklen a. razuman akl bana gelmek v. drznuti se, otrezniti se akl gelimemi a. zatucan akl gelimemilik n. zatucanost aklk n. belilo, belina akln bana getirmek v. opametiti (koga) akln kaybetmek v. izbezumiti (se) korkudan akln kaybetmek - izbezumiti se od straha akln oynatmak v. poludeti, pomahnitati, pobudaliti akmak v. slivati se, tei, preliti se, prelivati se alkm gibi akmak - prelivati se kao duga akort n. (muz.) akord akraba n. roak, roaka, srodnik akraba kadn n. srodnica akraba...(s) , i, u, a. rodbinski, roaki akrabal a. srodan akrabalk n. rodbina, srodnost, srodstvo akraballar n. rodbina akreditif amak v. akreditovati

A A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Y Z

RENIK SINONIMA

281

renik sinonima kahve kahvehane kaide kural kakm as kalabalk (-) skklk (-); kargaa; izdiham; tehacm; kesretli, mteaddit, tkklk, ylma kalbur alkar kalburdan geirmek kalburlamak kala but, kala mafsal kaldra manivela; kle kaldrma iptal etme kaldrmak lavetmek, igla etmek, feshetmek, geri almak; iptal etmek kaldrmasz iptalsiz kalem odas kalem; yazhane kalnlk imanlk kalnt artk (-); bakiye; kusur kalp (-b) model kalt miras; tereke kalite keyfiyet (-ti) kalk hareket; gidi kalkmak cesaret etmek; cret etmek kalkmak ayaa kalkmak, gitmek; hareket etmek; uzaklamak; kmak kalp para basmak kalpazanlk etmek kama eklinde kamams kama takoz kambur kamburlu kamburlamak; kamburu kmak kam izi deenek izi kam krba kam saz kamu lem umumiyet; halk (-k) kamyon yk otomobili kan dolam kan deveran kan dem kana susam kan dkc; hunhar; gaddar kanaat getirmek kanmak; kani olmak kanal su yolu kanalizasyon tesisat kanalizasyon kanamak kan gelmek kanape sedir kanara kasap dkkn kanat (-d) cenah kanatlanp umak frlamak; frlayp umak kandrma ikna (-a) kandrmak ikna etmek kani kanm, kanaat getirmi, inanl

kaba adam terbiyesiz adam kaba edepsiz; kabaca kabahat (-ti) sululuk; su (-u), kusur; taksir kabahat sahibi sulu; mcrim Kbe Beytullah kabile airet (-ti); soy; oymak (-) kabiliyetli istidatl kabiliyetsiz iktidarsz; kifayetsiz kabiliyetsizlik iktidarszlk; kifayetsizlik kabuk (-u) kapk, kr (- r) kabul etmek edinmek; benimsemek, kabullenmek kabul resepsiyon, istikbal kaburga dl, ee ka? ne kadar? kaa? ka para? kaak firar kak deli; ln; tahtas eksik; acayip fikirli kanlmaz nne geilemez kanlmazlk nne geilemezlik kanmak ekinmek kap gitmek svmak, tabanlar yalamak karma kapp gtrme ka kama; firar kamak brdenbire dalmak kama firar kamak firar etmek kadar gelmek kadar varmak; yetimek kadar dek; il kader mukadderat, ksmet (ti), talih kad hkim kadn mennes kafile konvoy kt paras pusula; varaka kttan kt...; kt...(s),i,u, kan talika kahkahas basmak kahkahalarla glmek; glmeden atlamak kahpe orospu; fahie kahraman yiit (-di) kahramanlk (-) yiitlik (-i) kahvalt sabah kahvalts kahve rengi kestane rengi, kumral

renik sinonima kan kanaat (ti), inanma, inanclk kantla delille gstermek; yerine getirmek kanlamak kana bulamak kanl kanyan kansz anemik kanszlk (-) anemi kantar topu tart kanun yasa kanuna aykr kanuna mugayir; gayri meru kanuni yasamal; yasali kanuniyet (-ti) merutiyet (-ti) kanunlara aykr hareket ar su kanunname yasa kitab kanunsuzluk kanuna mufayeret; anari kaolin arkil kap (-b) sahan; kse; anak kapal kz kapal mslman kadn kapamak kapatmak; rtmek; tkamak kapan hapsetme; snrlama; losalk kapanmak onulmak kapatmak rtmek kapck sahanck kapiler klcal boru kapp gtrc karan kapy zorlamak zorla amak kaplamak ciltlemek kaplumbaa tosbaa kapma tutma; yakalama kapmak tutmak, yakalamak kapsama gc gem, yk kapsl kovan kaptan svari; gemi svarisi kara siyah; kapkara; anakara; kta karaca siyahms; esmer karac amurcu karakteristik tipik; mahsus karakterize etmek vasfllandrmak karalamak amur atmak; iftira etmek karalk zulmek (-ti) karamasar ktmser; bedbin; pesimist karamasarl pesimist...(s),i,u, karamasarlk pesimizm karanlk (-) zulmet (-ti), muzlim, muzelim karar (-name) tzk; emir (-name); nizam (-name); talimat (-name); hkm karar vermek kararlatrmak, zmek, hkm vermek

282
kararlatrmak karar getirmek; emretmek; tayin etmek; talimat vermek; tespit etmek kararllk kesinlik kararmak rengi karaya dnmek; siyahlanmak; siyah olmak kararname emirname, berat (t) kararsz olmak tereddt etmek kararsz mtereddit; oynak; sebatsz; devamsz; dnek; vefasz kararszlk (-) ikircim; tereddt (-d) kararszlk gstermek bir trl karar vermek; duraksamak; tereddt etmek karartma karanlk karartmak siyaha boyamak; siyahlatmak; karanlk etmek karaya kma karaya karma; inme; indirme kare murabba tam; tam kare kargmak beddua etmek; lnet etmek; telin etmek; ilenlemek kargn rende, mutfak rendesi karg beddua; lnet (-ti); telin kar e; zevce; sevgili; yr karikatrc karikatrist karikatrize etmek karikatrletirmek karn batn kar halita; alam; mahlut kark renkli rengrenk; ala; alaca kark dolak; aprak; komplike; mulak; katk karklk kargaalk, kaos kart aleyhtar; muhalif; dman; hasm karma mdahale, aparz karmak mdahale etmek, dahletmek kartrma deeleme; eeleme kartrmak kattrmak, mezcetmek, dolatrmak, deelemek; eelemek; yanl yapmak karmakarklk hercmer karnabahar karnabit (-ti) kar davranmak muamele etmek; hareket etmek kar durmak kar gelmek, muhalefet (ili mukavemet) etmek kar gnah ilemek bir eye tecavz etmek kar aleyhine; karsnda karlama kabul; istikbal karlama grme, buluma, rendevu, mlakat

283
karlamak bulumak, grmek, rast gelmek, rastlamak karlatrma kyaslama, benzetme; mukayese karlatrmak kyaslamak, mukayese etmek, tebih etmek, benzetmek karlk cevap (-b); mukabele; inanca; teminat; dn; rvan; mtekabil, karlkl olarak, her iki tarafl kartel danma birlii kas adale ka ebru kasa vezane kak kuu pelikan kamak trmalamak; kazmak kanc talikac kanmak gidimek kasrga bora; frtna; fena hava; uygunsuz zaman; vakitsiz kasrgal boral; frtnalk kast (-st) taammt (-d) kalar atmak somurtamak; surat asmak; yz buruturmak kasten isteyerek; bile bile kat olarak skca; metanetle kat yrekli merhametsiz, hissiz, insafsz, zalim, gaddar kat niha kat sert; sulp katil kasten ldrme katlamak sertlemek; pekimek katlatrmak pekitirmek katlemi kesinlemi katlk pekiiklik; duygusuzluk katlmak ortak olmak, itirak etmek, mareket etmek katip sekreter katiplik katiplik dairesi, sekreterlik katlamak sarmak katma munzam katmak ilve etmek; eklemek katot negativ elektrot katsay emsal; misli tezyit kavak (-) kavak aac kavak kerestesi kavak odunu kaval oban kaval kavga etmek ekimek; mnazaa etmek; atmak; dalamak

renik sinonima kavga ekime, dala, mnakaa, mnazaa, niza, ihtilaf kavgac yaygarac kavram mefhum kavruk yank kaya yosunu liken kaya kayalk; maara; in kayaan ta arduaz kayak yapma kayak kayaklk kayak sporu kayanlmam haksz; mstahak olmayan kaybetmek yitirmek; zayi etmek kaybolma ortadan kaybolma kaydetmek tescil etmek, kte geirmek, not etmek; yazmak kaygan kayaan, kaymak kaygana omlet kayg endie, znt, korku, merak kaygl dnceli; merakl; endieli kaygsz endiesiz; kaytsz; dncesiz; rahat; meraksz; kedersiz; gamsz kaygszca rahat rahat kaygszlk (-) endiesizlik (-i); rahatlk (-) kayk (-) sandal kayn aac hu aac kayn peder kaynata kayn valide kaynana kayn kaynbirader kayp (-yb) yitim; zya (-a); telef kayp dmek kayp sremek kay srm kayt (-yd) not; muhtra; tescil; kaydetme, tecil, sicil, defter, ktk, ceride kaytsz aldrsz, ilgisiz, meraksz, lakayt, aldrmaz, zensiz; dikkatsiz; ihmalci; itinasz; ihtimamsz kaytszlk aldrszlik, ilgisizlik, merakszlk, aldrmazlk kaymak dz, slak ve ya kaygan bir yzey zerinde srtnerek kolayca yer deitirmek; kaymak: stn yznde zar durumunda toplanan ak sar renkli koyu yal katman, yal z, krema kaynak (-) pnar, memba (-a) kaynama kaynay; galeyan kaynamak galeyan etmek, pimek, halanmak

renik sinonima kaynana ein annesi, kayn valide kaynata kayn baba, kayn peder kazan (-c) kr, istifade kazan dkn para canls, faydac; bezirgn kazan hrs tamahkrlk (-) kazanc bakrc kazanl ranatabl, krl; yararl; istifadeli kazanlk krlk; yararlk; istifadelik kazanmak edinmek, elde etmek, kesp etmek, iktisap etmek, kr etmek; faydalanmak; istifade etmek kazaya uaramak kaza geirmek kazaya uramak kaza geirmek, felkete uramak, zarar grmek kazmak rendelemek; raspa etmek kazma topraktan karma; krdan; mzrap kazmak topraktan karmak kei yavrusu olak (-) kederlendirmek hzn vermek; mteessir etmek kedi yavrusu kedicik kefalet (-ti) tekeffl; teminat (-t); garanti kefil olmak kefalet etmek kefil ciranta, garanti eden keke pepe kekeleme pepeleme kekre sert; buruk kelimesi kelimesine harfiyen; lafzan kelo sasz kemanc viyolonist kemer kpr viyadk kemirerek delmek; andrarak delmek kemirgen kemirici hayvan kemiyet (-ti) miktar; nicelik kenar ayrt, ke;marj kendi bizzat, zel; ahs; zat; husus kendini gstermek temayz etmek kendini ldrme inthar kenevir kendir kereste fabrikas bkhane kerevet (-ti) karyola;yatak (-) kervan kafile kese kk torba; torba kesek toprak paras keif (-fi) bulgu; icat (-d); istikaf kesik bak yaras; atlak yer kesik; bak yaras

284
kesilme kesinti, durdurma, durdurulma; inkta; fasla; sekte kesilmek peynirlenmek; bozulmak kesilmi para dilim kesilmi ekmi kesim kesime; kesinti; biim kesinlikle kat surette; kesenkes; katiyetle; kategorik keskin akll zeyrek; zaki; kiyasetli; varl keskin ses yksek ses keskin sesle barmak yksek sesle barmak keskin taraf alm keskin sivri; zal kesme; kesilme; durdurma; durma; tatil; bitime; inktaa uratma; ldrme kesmek bimek, yarmak, ikiye blmek, kesip koparmak; dilmek; ldrmek; uurmak keyf hodbehot; enlik, nee keyiflenmek keyfi gelmek, neelenmek keyifli neeli, en kibirli azametli; burnu havada;alml k (-) makat (-d); gt (-t); dip (-bi); kaba et (-ler); oturak klavuz rehber klf mahfaza; zarf; sarma; kap; zarf; pansuman; yz klk deitirmek; gizlemek kilim hal kilim kk hal; kee; seccade kll barak kilogram kilo kmldanma hareket; devim kmldanmak hareket etmek; davranmak; yerinden oynamak kmldanmaz durgun; hareketsiz kmldatma oynatma kmldatmak hareket ettirmek, oynatmak kimlik kad hviyet varakas kimlik hviyet; benzerlik; zdelik kimyager kimyac kimyev kimyasal kin garaz; haset (-di); hainlik; bedhahlk knamak:eletirmek; kusur bulmak kinci kinli; garazl; hasut (-du); haseti; bedhah knnap (-b) sicim kprdamak kmldamanmak

KRATKA GRAMATIKA TURSKOG JEZIKA

305

GRAMATIKA

ABECEDA - ALFABE Turski jezik pripada jugozapadnoj grupi turkijskih jezika. Govori se u Republici Turskoj, gde je jedini slubeni jezik. Reformom pisma iz 1928. godine (do tada se pisalo arapskim pismom), Turci su ukinuli arapski alfabet i uveli novi, koji se temelji na latininom. U turskom jeziku ima 29 slova. A B E F I J K L M N P S R O G C a b e f i j k l m n p r t u v y z s o g c A Be Ce e De E Fe Ge yumuak g He I i Je Ke Le me Ne O Pe Re Se e Te U Ve Ye ze A B D D E F G meko g H e/i I J K L M N O o/u P R S T U u/o V J Z

T V Y Z U

GRAMATIKA

306

U turskom jeziku nema razlike u rodovima. Zato se imenice menjaju samo po padeima i brojevima. U turskom ima osam padea. Padeni nastavci zavise od poslednjeg vokala iz korena rei. Na primer, ako je poslednji vokal rei koja se menja jedan od vokala prednjeg reda (e, i, , ), i vokali kojima se prave novi padei bie iz vokala prednjeg reda. Ako je poslednji vokal iz korena rei jedan od vokala zadnjeg reda (a, , o, u), onda e se padeni nastavci graditi pomou tih vokala. Kakva e promena biti, zavisi od toga da li se re zavrava vokalom ili konsonantom. Ako se imenica zavrava konsonantom, onda dobija samo osnovne nastavke bez ikakvih umetanja. Ako se zavrava vokalom, umee se izmeu imenice i nastavka pomoni konsonant (n, y) da bi se izbegao hijatus (zev dva vokala jedan pored drugog). MnoIna se pravi dodavanjem nastavka ler za imenice u kojima je poslednji vokal jedan od vokala prednjeg reda. Ukoliko je poslednji koreniti vokal jedan od vokala a, , o, u, onda se za pravljenje mnoine dodaje nastavak lar. PRIDEVI se ne menjaju ni po padeima ni po brojevima. Ukoliko vidimo da je pridev dobio neki padeni nastavak, znai da je izgubio funkciju prideva i postao imenica (npr. ako se menja re yeil - zelen, onda vie nee imati svoje prvobitno znaenje, nego e znaiti zelenilo.) PADENI NASTAVCI GEnITIV: 1. in (za imenice iji je poslednji vokal e ili i) npr: gnein = sunca msafr-in = gosta n (za imenice iji je poslednji vokal ili ) 2. npr: sz-n = rei hzn-n = alosti n (za imenice iji je poslednji vokal a ili ) 3. npr: kar-n = snega yl-n = godine un (za imenice iji je poslednji vokal o ili u) 4. npr: kol-un = ruke kum-un = peska

307 DaTIV: e (za imenice iji je poslednji vokal e, i, , ) npr: gne-e; misafir-e; sz-e; hzn-e; a (za imenice iji je poslednji vokal a, , o, ili u) 2. npr: yl-a; kar-a; kol-a; kum-a; 1. aKUZaTIV: Tamo gde se u gentvu dodaje i, i u akuzativu se dodaje i, npr: gne-i; misafir-i; a gde se dodaje , i u akuzativu se dodaje , npr: sz-; hzn-. 2. Gde se u genitivu dodaje , i u akuzativu se dodaje , npr: kar-; yl-; a genitivnom u odgovara akuzativno u, npr: kol-u; kum-u. 1. VoKaTIV nema nastavka nego se pie kao i nominativ. InSTRUMEnTaL: 1. Ako je poslednji vokal e, i, ili , dodaje se le. 2. Ako je poslednji vokal a, , o ili u, dodaje se la. LoKaTIV: 1. Ako je poslednji vokal e, i, ili , dodaje se de ili te (gne-te; misafir-de; sz-de; hzn-de). 2. Ako je poslednji vokal a, , o ili u, dodaje se da ili ta (kar-da; yl-da; kum-da; kat-ta). aBLaTIV: 1. 2. Gde je u lokativu de ili te, u ablativu e biti den ili ten. Gde je u lokativu da ili ta, u ablativu e biti dan ili tan.

GRAMATIKA

SRPSKO-TURSKI RENIK

327
gnderilen mal ya da para hakknda raporu avizirati v. rapor etmek (ili vermek); bildirmek avlija f. avlu azbuni a. alfabe azbuni red m. - alfabe sras azbuka f. alfabe azija f. (geogr.) Asya Mala Azija f. - Kk Asya azijat m. Asyal aziski a. Asya azijska Turska - Asya Trkiyesi azot m. azot (- tu); nitrojen azur (plavetnilo) m. mavilik azuran (plaviast) a. mavimsi, mavimtrak adaja f. ejder; ejderha adajin, adajski a. ejderha (s) , i, u, adajin plamen - ejderha alevi

Baki bavica f. varil badava (besplatno) ad. parasz; bedava; caba (uzalud) - bo yere; nafile / ne zabadava - parasz yok badavadija (gotovan) m. bedavac badem m. (bot.) badem bademovo ulje n. - badem ya badnjak m. (hri.) Noel aac Badnje vee (hri.) - Noel gecesi / Badnji dan (hri.) - Noel gn bagatela f. son fiyat kupiti neto za bagatelu - bireyi son fiyata almak bagatelisati v. deerini bilmemek; takdir etmek bager m. (tehn.) tarak makinesi bagra f. yumurcak; velet bagrem m. (bot.) akasya bagremov med akasya bal bagremar m. akasyalk bagremovina f. akasya aac bahat m. gururlu; kibirli bahatost - kibir; azamet bajagi ad. szum ona; sanki ko bajagi gya / bajagi je bolestan - sanki hasta bajan a. byl bajanje (vraanje) n. byclk; sihir bajat a. bayat bajati v. by yapmak bajka f. masal bajonet m. sng napad bajonetom - sng maherebesi / puka s bajonetom - sng tfek Bajram m. (isl.) Bayram Ramazanski Bajram - Ramazan Bayram / Kurban Bajram - Kurban Bayram baka (starica) f. ihtiyar kadn; kocakar bakalar m. (zoo.) morina bal bakalin m. bakkal bakalnica f. bakkal bakanda f. uzun konlu ayakkab bakar m. (hem.) bakr bakarni a. bakr bakarna ruda - bakr cevher baklja f. meale; fener bakljada f. fener alay bakra m. bakra bakren a. vidi bakarni bakrorez m. bakr basks baksuz m. bahtsz; talihsiz baksuzluk m. bahtszlk; talihsizlk baki m. bahi

B B C D D E F G H I J K L LJ M N NJ O P R S T U V Z

baba f. (oeva ili majina majka) byk anne po babi - byk annece / babaroga f. - canavar baba f. (starica) kocakar; ihtiyar kadn babetina f. ihtiyar kadn; kocakar babica f. (pri poroaju) ebe; kabile; ninecik babin a. byk anne(s) , i, u, babinje n. kapan; hapsetme; snrlama; losalk babo m. (otac) baba baca m. atc baca plamena m. (voj.) ate makinesi; alev chaz / baca mina (minobaca) m. (voj.) - bomba topu; siper havan bacanje n. atma bacanje diska - disk atma baciti v. atmak; frtlamak baciti bombu (iz aviona) - bomba atmak / bolest baci u krevet - hastalk yataa atar; / bacakati se u krevetu - yatakta atlmak; / baciti se na koga - kimseye atlmak; / baciti se na koga kamenom - kimseye tala atlmak baen a. part. atmak(s) , i, u, baen papir - atmak kad bava (bure) f. f vea bava - byk f bavar m. fc

B B C D D E F G H I J K L LJ M N NJ O P R S T U V Z

Bal bal (sveanost s plesom) balo maskenbal maskeli balo bala (veliki zamotak) f. balya bala pamuka - pamuk balyas bala (slina) f. smk balada f. (lit.) balat balav a. smkl balavac (deai) m. toy; tysz balavica f. gslk balaviti v. smklemek balak m. balak baldahin m. kymeti yatak rtusu balega f. fk; hayvan tersi; tezek balerina f. dansz; balet dansz; balerin balet m. bale; balet baletan m. dansr; balet dansr; baleti balon m. balon balsam m. balsam balsamovanje n. tahnit balsamovati v. tahnit etmek balvan m. kiri; mertek ban m. ban bansko zvanje n. - ban unvan banenje n. ok ime baniti v. ok imek; ii lemi yapmak banda f. ete; ebeke razbojnika banda haydut etesi bandoglav a. isiyanc banka f. banka Narodna banka - Millet bankas / Dravna banka - Devlet bankas / Centralna banka - Merkez bankas / direktor banke - banka mdr bankar m. banker; banka sahibi bankarski a. banka(s) , i, u, bankarski poslovi pl. - banka ilemler / bankarski inovnik m. - banka memuru bankarstvo n. bankaclk banknota f. banknot bankovni a. vidi bankarski bankrot m. ifls; mflis; batkn duevni bankrot - ruh batkn bankrotirati v. batmak; ifls etmek banuti v. tessaddfen ortaya kmak banja f. banyo; banyo salonu javno kupatilo - hamam; umum banyo / lekovita banja - lca banjski a. lca (s) , i, u, banjski gosti m. pl. - lca ziyaretileri / banjsko leenje n. - lca tedavisi / banjska sezona f. - lca mevsimi bapski a. kocakar(s) , i, u, bapski lek m. - kocakar ilc

328
bar, barem ad. bari; hi olmazsa bar (noni lokal) m. bar barska dama - bar kadn bara f. (lokva) su birikintisi movara n. bataklk baraba m. derbeder; serseri baraka m. baraka baratati v. kullanmak; idare etmek bariti v. halamak barjak (zastava) m. bayrak; sancak nacionalna zastava - mill bayra / podii zastavu - bayrak asmak / spustiti zastave na pola koplja - bayraklar yarya indirmek barjaktar m. bayraktar; sancaktar barok m. (arh.) barok barokni stil - barok slbu barovit a. batakl barska ptica f. - batak kuu barun m. kadife barunast a. kadife gibi barut m. barut bezdimni barut - dumansz barut barutana f. baruthane; barut deposu barutni a. barut(s) , i, u, barutni dim - barut duman bas m. basso (glas) / basso (muz. instrument) basna f. (lit.) masal; fabl basnopisac m. masalc; fabl muharriri basnoslovan a. grlmemi; efsnev; emsalsiz ba ad. tam ba nita - tam hi bir ey / ba sad - tam bu srada / ba u da vidim vallahi goreceim / ba uz kuu - tam evin yannda bata f. bahe staklena bata - cam bahesi; k bahesi batenski a. bahe(s) , i, u, batenski radovi - bahe almalar batina (nasledstvo) m. miras; kalt; tereke batinik (naslednik) m. miras; kalt batovan m. bahvan batovanstvo n. bahvanlk bata (mali brat) m. kk karde naiao si na batu - kk kardeini karladn batak m. bacak guji batak - kaz baca bataliti v. bozmak, (fig.) brakmak batali to! (fig.) - brak unu! bataljon m. (voj.) tabur komandant bataljona m. - tabur kumandan baterija f. 1.(elektr.) pil; elektrik bataryas

329
baterija za depnu lampu - cep lamba bataryas; / 2.(voj.) batarya / brdska baterija f. - da bataryas / obalska baterija f. - sahil bataryas baterijski a. batarya(s) , i, u, baterijski zaklon m. - batarya siperi batina f. sopa; denek batine pl. - sopalar; denekler / dobiti batine - sopa yemek batinanje n. sopalama batinati v. dayak atmak; sopa ekmek bauk m. umac; karakoncolos; korkun hayalet bauljati v. amasz gitmek baviti se v. (ime) uramak bavljenje n. ura baza f. 1. (osnova) temel; esas; asl ekonomska baza - iktisat temeli / 2. vojna baza - s / pomorska baza - deniz ss / vazduhoplovna baza - hava ss / 3. (u geometriji) kaide; taban / 4. (u logaritmima) baz; kaide bazar m. pazar bazen m. havuz bazen za plivanje - yzme havuzu bazirati (se) v. kurmak; tesis etmek badaren (ocarinjen) part. gmrkl badarenje (carinjenje) n. gmrkleme; oktruva badariti (cariniti) v. gmrklemek bdenje n. nbetilik bdeti v. nbet beklemek beba f. (malo dete) bebek; kucak ocuu deja lutka n. - kukla Be m. (geogr.) Viyana beki a. Viyana(s) , i, u, Beki kongres - (istor.) Viyana Kongresi beiti (oi) v. gzlerini belertmek Belija m. Viyanal Belijka f. Viyanal kadn bear (neenja) m. bekr; evlenmemi ~ stari (vulg.) - abazan beda f. 1. (siromatvo) yoksulluk; paraszlk; fakirlik; fukarlk 2. (nevolja) - sefalet; zaruret; sefillik / 3. (nesrea) - felaket; bel; musibet / dopasti bede - bela bana gelmek bedak m. yoksul; zavall bedan a. (siromaan) yoksul; parasz; fakir; fukara; elidar; muhta bedast a. (jadan) zavall; sefil; aresiz; bedbaht; acnacak

Beo bedem m. sr; kale duvar; beden bednica f. yoksul (ili zavall) kadn bednik m. mutsuz (ili zavall) erkek bedro n. kala; but beg m. bey beg m. kama; firar begunac m. kaak; firar vojni begunac m. - asker kaa bekeljiti se v. kimseye glmek; sinsi sinsi glmek beknuti v. sylemek nije ni beknuo - bir kelime bile sylemedi; / nije znao ni da bekne - bir kelime bile sylemek bilmedi bekrija m. bekri bekstvo n. ka; kama; firar dati se u bekstvo - kamak belac m. 1. (ovek bele rase) beyaz adam 2. (konj bele dlake) - beyaz at belaj m. bel; felaket; fet belance n. yumurta ak belanevina f. (hem.) albmin belasati se v. beyazlamak belega f. 1. (znak, obeleje) almet; blirti; iaret; iz; marka 2. (oiljak) - yara izi beleka f. not; kayt; muhtra beleti se v. beyazlamak; aartmak beli luk m. - sarmsak / beli slez m. - beyaz ebe gmeci beleiti v. kaydetmek; not etmek; yazmak belenica f. not defteri; bloknot beleniki a. not defterler(s) , i, u, belenika arhiva - not defterler arivi belenik m. noter Belgija f. (geogr.) Belika Belgijanac m. Belikal belgijski a. Belika (s) , i, u, ; Belika beliast a. beyazms; beyazmtrak belilo n. aklk belina f. beyazlk; aklk beliti (initi neto belim) v. beyazlatmak; aartmak beliti (kreiti) zidove - badana etmek belobrad a. ak sakall belokos a. ak sal belutak m. kuvars benzin m. benzin benzinski a. benzin (s) , i, u, benzinski motor m. - benzin motoru benzol m. (hem.) benzol beo, bela, belo a. ak; beyaz beo belcat a. bem beyaz / beo kao sneg - kar gibi beyaz

B B C D D E F G H I J K L LJ M N NJ O P R S T U V Z

B B C D D E F G H I J K L LJ M N NJ O P R S T U V Z

Beograd Beograd m. (geogr.) Belgrat beogradski a. Belgrat(s) , i, u, Beograanin m. Belgratl bera m. toplam bera pamuka m. - pamuk toplayicis beraica f. toplay kadn berba f. toplama kosidba f. - hasat / berba groa f. - ba bozumu / berba voa f. meyve toplama berberin m. berber berbernica f. berber bermet m. apsent; vermut berza f. borsa efektna berza f. - borsa esham / produktna berza (robna berza) f. - borsa mal / berza rada f. - i borsas / crna berza f. - kara borsas berzanski a. borsa(s) , i, u, berzanski izvetaj m. - borsa blteni / berzanski teaj m. - borsa oyunlar berzijanac m. borsac crnoberzijanac m. - kara borsac bes m. fke kzgnlk; gazap; hiddet; hrs; hm obest f. - azgnlk / iskaliti bes - fkesi gemek besan a. (ljut) kzgn; gazapl; hiddetli; hml obestan a. - azgn besan a. dz besane noi pl. - dz geceler besanica f. uyukusuzluk besavesno vicdanszca besavestan a. vicdansz bescenje n. yok fiyat dati u bescenje - yok fiyatna vermek / kupiti u bescenje - yok fiyatna almak besciljan a. gayesiz; maksatsz besciljno ad. gayesizce; maksatszca; ereksizce beseda f. sz; sylev; hitap; nutuk beseda na gori f. - dada hitap besediti v. 1. (drati govor) sz sylemek; sylev vermek; hitapta bulunmak; nutuk sylemek 2. (govoriti) - sylemek konumak besednik m. sz satmak besednitvo n. sz sanat; hitabet; retorik beskamatan a. faizsiz beskamatni zajam - faizsiz dn beskarakteran a. seciyesiz; karaktersiz beskimenjak m. 1. (ivotinja) omurgasz hayvan 2. (ovek) (figurat.) - seciyesiz adam; karaktersiz adam

330
beskonaan a. sonsuz; nihayetsiz; bitimsiz; snrsz; nmtenahi beskonano ad. sonsuz; bitmez tkenmez beskonano veliki - sonsuz byk beskonanost f. sonsuzluk; nihayetsizlik; nmtenahilik beskorisno ad. bouna; faydasz olarak; nafile beskoristan a. faydasz; yararsz; bo; neticesiz beskrajno ad. sonsuz; bitmez tkenmez; nmtenahi beskrajan a. sonsuz; nihayetsiz; snrsz; nmtenahi beskrajnost f. sonsuzluk; lszlk; nihayetsizlik; nmtenahilik u beskrajnost - sonsuzlua beskrupulozan a. engelsiz beskrupuloznost f. engelsizlik beskrvan a. kansz beskunik m. evsiz, odsuz; ocaksz (skitnica) - serseri; yersiz yurtsuz besmisleno ad. manasz besmislen a. manasz; abes; sama besmislica f. manaszlk; bo laf; sama govoriti besmislice - sama sylemek; samalamak besmrtno ad. lmsz besmrtan a. lmez; lmsz; lyemut besmrtnik m. lmez besmrtnost f. lmezlik; lmszlk besneti v. (mnogo se razljutiti) fkelenmek; hiddetlenmek; kiyamet koparmak; gazaba gelmek besnilo n. delirmek besnilo n. (bolest) (med.) - kuduz hastal besparica f. paraszlk besplatan a. parasz; bedava; meccan besplatna karta f. - bedava bilet besplatno ad. parasz; bedava; caba; meccanem besplatno kolovanje - parasz tahsil besplodan a. 1. (za zemljite) borak; orak; kra; bereketsiz 2. (za enu) - ksr besplodnost f. oraklk; kralk bespokojan a. bihuzur; huzursuz bespokojnost f. bihuzurluk; huzursuzluk bespolni a. cinsiyetsiz; cinsliksiz bespomoan a. aresiz; zavall; kuvvetsiz; himayesiz besposlen a. isiz gsz

331
besposleno ad. isiz olarak besposlenost f. isizlik besposlica f. isizlik besposliar m. haylaz; avare; bo; gezen; tembel besposliariti v. hi bir ey yapmamak; bombo durmak; haylazlk etmek bespravan a. haksz; hukuka aykr; yolsuz; gayri kanun bespravno ad. haksz yere; haksz olarak bespravnost f. hakszlk initi nepravdu hakszlk etmek besprekoran a. kusursuz; eksiksiz; przsz; kvrak besprekorno ad. kusursuz; kusursuz olarak; przsz olarak besprimeran a. emsalsiz; emsali bulunmaz; misli grlmemi bespue n. yolsuz: yer besraman (bestidan) a. utanmaz; yzsz; edepsiz; arsz; haysz; syrk; sklmaz bestidno (besramno) ad. utanmadan bestidnost f. utanmazlk; arszlk; syrkk; hayszlk bestraga ad. pek uzak idi bestraga! - defol! besvest f. baygnlk; uursuzluk besvestan a. kendinden gemi; baygn;uursuz beae s. namussuzluk beastan a. namussuz beika f. (kolevka) beik mokrana beika f. (med.) - mesane; sidik kavuu; sidik torbas beton m. beton armirani beton m. - betonarme betoniranje n. betonaj betonirati v. betonlamak betonski a. beton(s) , i, u, betonski most m. - beton kpr bez ad. sz; siz; suz; sz / Navedeni sufiksi se dodaju posle imenica i linih zamenica, zavisno od zadnjeg vokala u imenici, tj. u zamenici. / npr. bez kose sasz; bez tebe sensiz bezakonje n. kanunsuzluk; kanuna mufayeret; anari bezalkoholan a. alkolsz bezazlen a. saf; safdil; sadedil bezazleno ad. saf saf; saf dille; hilesizce bezazlenost f. saflk; hilesizlik bezbedan a. gvenli

BezoBziran bezbednost f. gvenlik; salamalk; emniyet javna bezbednost - genel emniyet bezbojan a. renksiz bezbolan a. arsz; acsz; sancsz bezboan a. dinsiz; imansz bezbonik m. Tanr tanmaz; dinsiz; imansz; kfir; gvur; ateist bezbonitvo s. Tanrszlk; Tanrtanmazlk; dinsizlik; kfirlik; ateizm bezbrian a. kaygsz; endiesiz; kaytsz; dncesiz; rahat; meraksz; kedersiz; gamsz bezbrino ad. kaygszca; rahat rahat bezbrinost f. kaygszlk; endiesizlik; rahatlk bezbroj ad. pek ok bezbroj puta - sonsuz bezbrojan a. saysz; sayya gelmez; saylmaz bezdan m. uurum; ok derin ukur; sonsuz derinlik; dipsizlik bezdimni a. dumansz bezduan a. merhametsiz; insafsz; kalpsiz bezglav a. basz bezgranian a. snrsz; sonsuz; nmtenahi bezgrean a. gnahsz; susuz; kabahatsz bezimen a. isimsiz; adsz; anonim bezizgledan a. ekilsiz bezizlazan a. aresiz; ininden klmaz bezizrazan a. ifadesiz; tabirsiz bezlian a. gayri ahs bezmeran a. lsz bezmernost f. lszlk beznaajan a. nemsiz; ehemiyetsiz beznaelan a. prensipsiz beznaelnost f. prensipsizlik beznadean a. mtisiz; arezis u beznadenom stanju - mtisiz bir halde; mtisiz bir vaziyette beznadeno ad. mtisizce; mtisizlikle; aresizce beznadenost (beznae) f. mtisizlik; umutsuzluk bezobrazan a. utanmaz; yzsz; arsz; edepsiz; haysz; kstah bezobrazluk m. utanmazlk; yzszlk; arszlk; edepsizlik; kstahlk bezobraznica f. utanmaz kadn bezobraznik m. utanmaz erkek bezobziran a. insafsz; merhametsiz; efkatsiz; saygsz; hrmetsiz

B B C D D E F G H I J K L LJ M N NJ O P R S T U V Z