Autor e poeta de Monforte; naceu no 58 e pasou na vila do Rio Cabe sua infancia.

Contando con 17 anos marchou a Madrid a continuar os seus estudos.

De volta na terra, os seus poemas participan en varias antoloxias; nas que aparecen tamen as creaci6ns doutros autores/as da sua mesma xeraci6n, coma Xavier Seoane, Francisco Salinas Portugal, Xulio Valcarcel, pilar pallares, Miguel Anxo Fernan-Vello, Manuel Rivas, Lino Braxe . 0 nome destas

antoloxias seran De amor e (1984) e De amor e desamor (1985).

desC}mor II ,~

.,'

Tamen colaborara no mantemento da revista Luzes de Galiza, onde se publicarian en 1997 os oito primeiros capitulos da sua no ela inconclusa Naufragos do Paraiso.

En vida publicou dous poemarios:

Poemas 1981/1991 (1992) e Poesia ultima de amor e enfermidade(1995).

l(eMorsoS 4 ne,5oa. en 1'10nf'orte "uMadora de o'pio £ a na.i de siluetas "urtivas

£ saddo <:5 ,Per'30 fue ,5rilla

No. "ace eScura doS teas SonoS 4 verfuer nas veas a ,54:Joa. "aial.

£triste non dorMe no "ondo doS olioS l'1edrando no re"lexo eterno

1>oS cor,PoS al"o:JadoS 'prol"ecfas

Cando ,5ano a navalla destas artes

No San::JUe douiro draMa fue Se oeolle No re"uxio do. tda arte Mdis lene

COMa unha Man es",erica fue ace,r:>ta .

• £u Son Un deuS SenSual"

e cando cae 0 Sol

o autor contraeu a enfermidade da SIDA durante a sua estancia en Madrid, e a sua enfermidade condicionou boa parte dos seus versos e a sua mane ira de concibir a vida. Morrera finalmente polo envelenamento co aceite da colza, paradoxalmente, o mesmo dia en que se soubo a sentenza do xuizo por este caso: 0 24 de maio do 1996.

,

Ao longo de case todos os poemas de Lois Pereiro atopamos a sombra impavida da morte ante 0 sufrimento e a dor do autor; que se nos amosan cunha dureza que e capaz de tronzar en anacos a alma d@s que lemos a sua obra. 0 sangue, as sombras, a desesperanza ante un tempo que esmaga inexorabelmente ao individuo e a loita entre a vida e a morte son temas recorrentes na sua poesia, coma no seguinte acr6stico coa palabra SIDA:

,

Acr6stico Somentes

intentaba conseguir deixar na terra

algo de min que me sobrevivise sabendo que deberia ter sabido impedirme a min mesmo

descubrir que s6 fun un interludio atroz entre dous muros de silencio s6 puiden evitar vivindo a sombra Lnocu l ar Lse-spar a sempre a quen amaba doses letais do amor que envelenaba a sua alma cunha dor eterna I sustituindo 0 desexo polo exilio iniciei a vi axe sen retorno deixandome levar sen resistenc~a

6 fondo dunha interna

aniquilaci6n chea de nostalxia.

novembro, 94

"Sospeita"

Debe ser que estou morto e esa seria a causa

de que agora me vexa desde enriba

a catro ou cinco metros de distancia da mifia propia vida.

vivo unha guerra fria e clandestina

a sombra dun amor que xa non dexenera noutras insurrecci6ns contra min mesmo

,. ou degradada negaci6n do tempo

e non permite que con el se interne a obsesi6n ou a dor que provocara

o fracaso que se foi infiltrando fluindo de insalubres sumidoiros

transformando a mifia sedada alma

nunha fria fosa septica sumisa e maina pero alerta e activa

contaxiosa e letal.

,

(setembro, 1·995)

Curiosidade

Saber que esta un a morte

e 0 corpo e unha paisaxe de batalla: unha carniceria no cerebro.

GPermitirias ti, amor deserto,

que nesta fevre penitente abrise

a derradeira porta e a pechase detras mifia, sonambulo e impasible, ou porias 0 pe

entre ela e 0 destino?

(novembro, 92 )

1

Extraido de

Poesia ultima de Amor e Enfermidade

A, "' ~ ',r ,
~
. .' ,
".'
)
"
~
\ Home pouco dado ao reconecemento publico da sua obra individua11 os seus poemas aparecen por vez primeira en antoloxias que comparte con companeiros universitarios galegos coma Ant6n Patino, Menchu Lamas, Manuel Rivas, Xose Manuel Pereiro -0 seu irman-, Fermin Bouza e Vicente Araguas1 e mais adiante con persoeiros coma Pilar Pallares, Miguel Anxo Fernan-Vello, , Xavier Seoane, ~t

Francisco Salinas, Xulio Valcarcel ou Lino Braxe. fI!..

Precisamente Braxe, amigo de Lois, di que ~ iYlQ !\ 'l ~,.

~4:}11 1)0 C40Q l! t\ ~ i'" e~\a

.. l '\ > iYlt;fJo f1" IJIJt;fit;OiJI!DrJ rJal ramDHOm aU!U ~ ~ .

; ~ I!flilQ FJIJ ..,

t, i ~ Dm~rJ ijl?JrJ IiW~f§;m tim ft~iQif:1

• !

Benquerido e protexido polos amigos e amigas, '/r f

recibe tamen louvanzas do seu companeiro C I.

Manuel Rivas, que apostou por homenaxear a sua qR1nito

figura nestas Letras Galegas 2011, con • f.'Ollt

palabras tan fermosas coma estas: q.~ill· J. I, e,npnr.;

"II erS 'll t .. allea" r

. " e 'lIn r •• fi sua or r

l · II. en dralR';t· ., . ira e Yangardista.

01$ l'ere;ro . ,.. . d IfJd; Pero (:Oll mOitt) a\el\to

a r r' InfO'.d a(JS bos espirites, as marabi\\as.·

. el1eldla e a xener(Jsidade".

I , xavier Seoane di da sua obra que : _

"I~ IJNIIll OIlUll (~IJNIIll (JUllN (~llIU,ll I~XIS'rl~N(~Illl~ UIJI~ Nll(~I~ nllS

-" t

I~N"'UllNllS, no 1?J(,llno, 0 (~OUllZON, 0 (~I~IUUIUO, (~ON I~Sll I?OUZll nlJUll",

I~ l\SI)I~Ull, (~0110 IJN llU'rl~l?ll(~'rO OIJ IJNll Ill\UIJINll I)OU'rIJllUIll".

7 '

Colabora Lois p . . ,:~"

1 erel.ro adem . I> I'-l% A

987 na antoloxia Des'u- al.s, en antoloxias con out t', •

Bernardo Atxaga, Fel'P es d: la modernidad na que ros_autor7s/asespanois,\c

ape Benl. tez ou Pd. aparecl.an Luis Alb .. "~

_ e rOCasarl.ego. erto Ide Cu nca

Anton L " ,

opo, monfortino coma 1 .

, e , afl.rma que: . , . J ,

J1!Qi-un avanza~,I:~"'Af&nai~If~. Sau-tEMJIA :!i __ ~ ClUE, Aa~::oSZ_~S A~a _,~~~I,a S.~-a.c~_~'1).-,.a ~"ie a sua JlAS$la I ••• ) sinon ~~ IfIXUttctS dcts 1SQfifCWES~.

, no~.,,,, nlInQa 000 n'AnsiolfatCln ~." ItAs sm .5,' 1C'Atia..~ VIMa as,lora . . H~ . ~ .. , ~ ~,"~'IftIIiI!,

H(I que t(ld(ls eles t(lilltidell e ell que UII ~

fQi ex,:epr:iollal lIa poesia g"Ieg" d" ,ilut(lr da f:ateg(lria de {(lis I'ereir(ll

" ·)ii )ii iique momellto seg e " .

,mxe ell dia lias nosas letr"s. " . .' ., U ii ser nnpresr:illdifJel

. . ii , Xii que aquel que t d

PQesia 11011 er ~IIeo ~ r ~ ell ell e verdadeiramellte de

. .... ii sua Q,Jra.

"' ...... r .......

Como dixemos, Lois Pereiro deixara os estudos de Po1iticas po1a Esco1a de Idiomas, e os seus conecementos de ingles, frances e aleman, permitiron11e facer traducions. Esa proximidade as diferentes 1inguas, sobre todo ao aleman, e patente na sua obra.

Pereiro afonda as suas raices na tradicion a1emana. Era devoto da poesia dese pais e de escritores como Thomas Bernhard ou Peter Handke.

Pero non so do expresionismo aleman vive Pereiro. Xa de ben novino a sua ollada vai Mais Ala, e interesase po1a po1itica de esquerdas; tanto naciona1ista ga1ega como a marxista-1eninista. En pa1abras do propio autor:

"Cando tina 16 anos, Kropotkin fixome crer que podia ser posib1e a sua estratexia d'A conquista do pan. A sua dereita, a expresion bondadosa e miope de Caste1ao ou Boveda. Bakunin noutro asento da mesa, a CNT-FAI, Ricardo Mella; mais a10 Engels e Marx, Trotsky e Lenin vixiando a porta; e logo Voltaire, Fourier e os utopicos, Lafargue, Ho-Chi-Minh".

As referencias a escritores, cineastas, politicos, fi10sofos ou musicos estranxeiros son unha constante nos seus poemas, 0 que nos amosa 0 cosmopo1itismo da obra de Lois Pereiro:

"Maravillosos lavres voan sobre Europa, maiestra de espetaculos e virxes"

Do poema "Dyn-Amo y Steve Dwoskin", extraido da Revista Loia

Tamen atopamos na tos noutros lares social do autor e en versos coma os Chiapas) (p. 43)

poesia referencias a confli, 0 que demostra 0 compromiso

o seu inmenso amor a humanidade, do poema (Amor e sangue en

As viaxes iniciaticas que realiza na poesia fainas tamen na sua outra realidade, acompanado de amigos ou da familia. (atopamos neste cartel fotos en Praga, no 87; Heidelberg, Estrasburgo ou Bruxelas no 92, Paris, no 93 •.. ). Pereiro percorre practicamente toda Europa, procurando ver el tamen as paisaxes que presenciaran aqueles escritores que el reverenciara; mais sen esquecer xamais as suas orixes. E verdadeiramente significativa a sua Modesta composicion:

"Teno liberdade de accion para exiliar 0 meu espirito no Artico, en Asia ou no Nepal, e teno permiso para que nada humane me sexa alleo. Por iso decido militar na mina propia lingua"

o mellor texto que pode reflectir a relaci6n do autor coa sua terra ~ este do propio

Lois Pereiro (~mitido para a TVG 0 25 de xullo do 88)

Galicia ••• data Run ...

A. Auga. Aire. A Amnesia do vencido, a Atracci6n do Abismo, a Arbore xunta a Arbore, e a alegria do espazo circundante. A alma ~ 0 Atlantico e e 0 cantil 0 corpo da sua chamada Atroz.

X. 25 de Xullo.

b.a.roco:,kleuoxil.Ir*DIMOIonpenjllrirl doBolque~. (.Cal ... c..-."",*,~C'III,..,Cd:lnd6lt ~: .. COCItinIIiaCillialdCIeo-.

LDiIfril.ddillirtMDw,~lkbo,fr_"" o~quadoliliL

-'"

(,f4iiqI_f.!pICiocSlRrko.

~o~._&itioinlrlicrljDC_ ~\'1po1Dulltnlll&n1pa.poIo_CW1.6~el ~,(IC"P'Of*llll~odo" t ,.,.futtIla.f~FnR.e.r-:udllfwnl.

Ap.do~O~~.klidd*.e ,*-f .. 401111L.

'_GrUlrudD(ftni(o,lUpfykmo,_DIIkIdII _da~O.mdo_GIiu$.tllO~_

....tIejllU(!llCia.GIw. w

.. flisaoIb:KnIicidII .......

~~!':=:,_··'·A··_ ........... • ... ""1!:?

B. Barroco: a Beleza usual feita materia en pedra no Bordo do Bosque omnipresente.

. • e- ~ rr:

6 ~~ ~6!:6~.castelao,.curros, c.nqueiro, Cultura, c~lebraci6n e culpa: unha conciencia Celtica

.",." ", ,,', "'t"'" , .. ",." 0"",:" ." , .. "., ." "" "." "". no Espazo Esf~rico. Emigraci6n: Estimulo do noso Exilio interior que nos leva cara a Europa, polo mar cara ao Exito e cara a Enfermidade, e sempre cara ao Extranamento do Espirito.

D. Dificil (Diluvia)

E. Espiral polo leste

Etern~,

F. Fogo de Fogar. Fantasia. Fabricas, o Fen6meno atmosf~rico da Felicidade,

~

Febre e Formas do Futuro, Figuras do pasado. e todas as Festas do mana •••

~

G. Graficas do Granito, auga e silencio, onde transborda a alma da Gulfstream. 0 xemir das

Gaitas, e no caracter esa amable p~esenza da Graxa.

H. Historia: Herbicida 0 esquecemenfo. A Humidade, 0 "Horror vacui" e a Humildade impidennos converter a Historia en Heroismo. Nosa Herdade adestrada na fuxida, coa sabedoria das feridas vellas, por nosas propias Jans soamente vencidos. I

I. Ironia: arte de converter 0 Infe. no nun conto de Inverno.

I

J. Son oriental. Rotundidade surena.

K. Kilowatios por terra mergullada.

L. Loito: manchas na paisaxe, b6las negras sobre 0 tapete verde.

,

M. Lega Mortos 0 Misterio da Musica, pero 0 Mino vaise levando ese Misterio ao Mar.

N. Norte. Noite. N~boa. Negro: materia po~tica nacional.

N. Nh/ gn/ n.

O. Oeste: "Galicia atende e obedece a chamada do Oeste" (R. Otero Pedrayo). Tantos seculos de Of ens as e de Esquecemento crean anticorpos no organismo dun pobo, e esa continua Of ens a da historia xerara no O~gpllo deste pobo apracible 0 destrutiv~ Osixeno dQ pdio, ,P Obse-

D si6n do fracaso e da culpa. .

P. Poesia. Patria. Paix6n. per'igo de extinci6n, perdidos en nosa propia Pureza, da necesidade de ser un Pobo. A nosa indiferenza aliment~ra 0 Proceso de autoxenocidio vivirnos. Paisaxes dispersas, alinados entre as Perfis do Pasado, coa Presenza dunha

sensaci6n de eternidade. paix6n e Poses "punk", reflexos postmodernos e altas horas

nos diques urbans da noite.

Q. Quimica da dor Quintaesencia do medo. Ai, pegado a min, quen ri?

R. Rio: 0 Rumor da vida, a Relixi6n das augas. As Risas xorden sempre onde Reina a calma, na quietud profunda de quen conece 0 Risco e dominao. Rural: corre sangue Rural por estas veas; e se algunha vez a Raz6n op6n Resistencia, reconecese 0 galego na terra, na lenta vitalidade da arbore, na invencible Resignaci6n da herba.

S. 0 Son da Soidade e 0 Silencio. 0 Salvaxe Sarcasmo dos Sonos do presente, e a Silente ~ atracci6n polo Suicidio: 0 Silo 0 Mino e 0 noso Sangue, 0 Sil a sua Sombra. Serenos e Sombrios, finalmente transcende 0 Sorriso astuto.

T. Terra. E 0 Tempo, e 0 Trastorno e as suas Tebras. A Tradici6n dunha triste Tenrura. A Terra e 0 principio, e todo existe nela e para ela.

U. Utopia: compaxinar 0 desexo e a necesidade dos nosos sonos.

V. Vacas en Vales mollados, e a ferrea Vontade dos Vellos encadeados a terra, co vicio do seu fatalismo esceptico. Verde. Verde e mais Verde sobre outros Verdes, e por detras:

Verde.

W. Whisky: noite urbana. Galicia e Wagneriana, ou e mais ben un Wolfgang enfermo de paisaxe, sonando con Sibelius?

Y. e

Z. Fin

Os catro numeros de Loia, nos que colaboraron autores coma Anton Patino, Menchu Lamas, Manuel Rivas, Xose Manuel Pereiro, Fermin Bouza ou Vicente Araguas, deron moito de si. Amosabanse nas suas paxinas unha necesidade de ruptura co anterior que recorda non moi remotamente a Vangarda Galega de comezos do seculo; non en van se compara en numerosas ocasions a obra de Lois Pereiro coa de Manuel Antonio.

Lois Pereira

Poemas para unha loia

"(llio~nt8Do '111cr1do"

pOr1'euo16n d\D'\ xceo

nO. oon1'ul'l115n, eeseees- 6 ndivinnr

~-k:lo. a piatn 1'''1<:1'''. nin .... "oail'l. .. nin deliT'" oo<'ucld ... (I !>f)rf'eu~" no ,",cltO

llin oonv1MO aruo:oo "'in oonxoln 0. rieura nil' o:.o",br ... d. n'U.be nin CI'lZ"04 4e "diva"

. tid IItr1p-tOtulOI

T/IIO",O" la.v.rea voc.n oobro Europa, II'- .iO r& do OBl'ot.lculoG (I virxeo.

------------------\~

A revista e 0 mellor estandarte que puido ter este grupo de escritores galegos que quixeron romper coa mediocridade mediante a palabra e a imaxe; achegando a literatura galega ao posmodernismo e a contracultura propia do pensamento da dec ada dos 80.

Na poesia de Lois podemos atopar unha forte ambientacion punk, cunha retorica suburbana de rock&roll.

Poren, Pereiro distanciase en moitas ocasions do nihilismo ao que chega a miudo a cultura punk achegandose mais as voces romanticas e modernistas das nosas letras. Segundo Manuel Maria, Lois Pereiro foi o autor mais achegado a Rosalia de Castro, pois "escribia contra os abismos e contra a enfermidade da vida moderna, revolviase no corazon da xungla de asfalto, e resistiase a certas operacions barrocas da

~ sua xeraci6n".

Unha vez tiven un cravo cravado no corazon,

i eu non me acordo xa se era aquel cravo de ouro, de ferro ou de amor.

Soio sei que me fixo un mal tan fondo, que tanto me atormentou,

que eu dia e noite sin cesar choraba cal chorou Madalena na Pasion. "Senor, que todo 0 podedes

-pedinlle unha vez a Dios-,

daime valor para arrincar dun golpe cravo de tal condicion".

E doumo Dios, arrinqueino. Mais ... lquen pensara ... ? Despois xa non sent in mais tormentos nin soupen que era delor;

soupen so que non sei que me faltaba en donde 0 cravo faltou,

e seica •.• , seica tiven soidades h daquela pena ... I Bon Dios I

I' Este barro mortal que envolve 0 esprito Iquen 0 entendera, Senor!. ..

Rosalia de Castro (Follas novas, 1880)

XII

o e ou manan, lquen pode decir cando? Pero quisais moy logo,

Viranme a despertar, y en vez d' un vivo, Atoparan un morto.

o rededor de min, levantaranse emidos dolorosos,

Ayes d'angustia, choros d'os meus fillos, D'os meus fillinos orfos.

Y eu sin calor, sin movemento, fria, Muda, insensibre a todo,

Asi estarei cal me dei are a morte o helarme c'o seu sopro.

E para sempre IAdios, cant'eu querial IQue terrible abandonol

Antre cantos sarcasmos,

Bay, ha d'haber, e houvo,

Non yin ningun qu'abata mais os vivos,

I~ Qu'o d'a humilde quietu d'un corpo morto.

Rosalia de Castro (Follas novas, 1880)

o seu irman atribuelle unha frase que explica parte do magnetismo de Pereira: "Quero escribir un libra e morrer, como Manuel Antonio". As resoancias das vangardas de comezos do seculo xx podense percibir claramente ao longo dos versos da obra de Lois Pereira, pero ademais faran moitos as que atoparon un paralelismo mais que evidente entre el e 0 gran abandeirado do creacionismo galego.

Non so vemos esta similitude na obra de ambolos dous autores, sen6n tamen nas suas biografias. Os dous marren novos; as dous transmiten nos seus versos unha soidade desgarradora do "eu poetico"; as dous supofien unha ruptura coa literatura e a sociedade establecida.

s6s

• .• FOMOS ficando sos

o Mar 0 barco e mais nos •.• Roubanronnos 0 Sol

•.• 0 paquebote esmaltado que cosia con linas de fume axiles cadros sin marco

•.• Roubaronnos 0 vento

•.• Aquel veleiro que se evadeu

pola corda floxa do horizonte

•.• Este ouceano desatracou das costas • .• e os ventos da Roseta

ourentaronse ao esquenzo

•.• As nosas soedades

venen de tan lonxe

como as horas do reloxe

•.• Pero tamen sabemos a maniobra dos navios que fondean

a sotavento dunha singladura

•.• No cuadrante estantio das estrelas ficou parada esta hora:

••• 0 cadavre do Mar

fixo do barco un cadaleito

•.••. Fume de pipa •••.••••• Saudade •.••. Noite •••••• Silenzo •••• Frio •.••. E ficamos nos sos

•.••. Sin 0 Mar e sin 0 barco

•.••. n6s

Manoel Antonio, De catro a catro

Tamen e basica a influencia da literatura anglosaxona (Thomas Bernhard; Joyce; Shakespeare .•• ) para a obra de Pereiro, sobre todo dos expresionistas alemans aos que lles rende homenaxe coas suas letras. Lois Pereiro foi un abandeirado neste aspecto, pois conseguiu abrir as nosas fronteiras literarias cara a un mundo novo que entroncaba os nosos versos cos dunha tradicion desconecida por moitos naquel momento.

~ 'I'Q~-~ [!IIi)J,;'Ttm.AnC"; ~ItA' ',' S· u'~A'" \'C;-JI~ItA' ,'" ~ItA' ',' S· u'~A" ~D.~A'i'

,uJ,,! "1 I. t-: "I¥ ,uJ". '.I.~ ,uA,.! '.1 I t-: '.1 ~".~81

Na obra de Lois Pereiro a tematica amorosa e recorrente; pero a sua vision da mesma vai inexorabelmente un ida a morte, como vemos no seguinte poema. E un amor e un desexo extremadamente sensorial, en que semella que 0 eu poetico non quere desapegarse da sua capacidade de sentir:

Exp16rote cos olIos Exp16rote cos olIos descubrote por dentro

profanando 0 teu sangue que levo 6 meu desexo paseome por ti

examino os teus procesos

organicos

matote e morro en ti mais docemente

ou mellor

inoculame ti a min veleno dos teus dentes mergullate no meu sangue inxectate nas yeas

que te observan

e xa doente d6eme

a tua dor no teu desexo berrando en cada 6so

e a tua norte

matame e resucitame para 6 final

morrerme

morre en min

sobrevive

letal amor

que nunca perde o alent6

coa sua sede de amor

e os seus cinco

sentidos.

PEREIRa, Lois, Poesia ultima de amor e enfermidade (1992-1995). Edicions positivas, 1995.

1')- 'Ij 1/., H"~·, (r' )

1 j" J 4t.- ( r~ '" H I

1') [""""'.1 j,." .. I r"' L 'J]

·l:-

Yo ~ ~~ 'IX I{I

1: <: _~_) '~, "'i{O<.l. .'1 ... ( Q.J< ~

2~ .rr-) (k,_~v...c.;~~/V. (I" (c),

1_ -- I-IV "I'.t.l~t 1O''''' ... ¥11)..: , ( )' 1 I

~!- ~ ''i<~ 1 r~.\'·'ttf"'!,;.r-il:i ... I ipS!

~ (_~~_I/ D: [:~'l.OF-. C» \: '1/

_ ,_

1~

1-:' ( cmri'"Q Ocf I) t \0)

~ H ~v ....., .l~,~' ('

a amor de Lois Pereiro e tamen un forte apego a vida; ainda que esta en numerosas ocasions lle provoque sufrimento:

Declaracion

Arnarte, vida, amarte case sempre,

Inda que sexas dura e leves entremedias Piedade e odio intermitente( ••• )

Fragmento do poema "Declaracion", de Poesia ultima de amor e enfermidade

Piedad R. Cabo foi a parella de Lois Pereiro na mocidade e ate mediados dos 80, "complice ate 0 final,para 0 bo e para 0 malo", como el mesmo dixo, e a que adicou unha serie de cartas a modo de diario recollidas en Conversa ultramarina

(Monforte, 1958-A Coruna, 1996).

'POrell\, 11\011\ pod.et"llos 9tte Lots 'Peretro fose ttll\ko. peT;~0ll\o.Ud.0.1e "pttll\,!<" 0..0 uso, ~Ol 9tte /OSttlo.II\ 0. suo, f1..9ttro. e os seus versos ttll\ko.

eLe"'-90.II\cto. tll\II\o.~o. 9tte Levc-u 0. t"IIot~os, ell\~re e1~es 0.0 seu

#< •• trt"llQ.\A.i 0. fo.Lo.r d.o o.tt~or COt"110 ttll\ o.tt~ell\Hco "d.0.II\d.:J II d.o. c~II\~r~.ftt1.l:tt ro..

"( ... ) Escoitasme, ti, mors, dama negra, parca, a da gadana? 0 teu aguillon ben que 0 sentin:

pero ie a tela victoria? •.

FUcltOFFI

Poesia ultima de arnor e enfermidade

do

m

........... 1

o expresionismo entendese como unha acentuacion ou deformacion da realidade que xorde na Alemana a comezos seculo xx. A lirica alemana ultima e a causticidade do austriaco Thomas Bernhard incorporanse as letras galegas desde a obra de Lois Pereiro.

Elexia a un espirito irman Pasatempo por orde alfabetica

Austria, Bernhard, Contaxio Thomas Bernhard, a Dor,

e Enfermidade, Bernhard Fracaso, Grunkranz, Bernhard

Hochgobernitz, Inferno, Ja, Bernhard Si, Ja Korrektur, Thomas bernhard

Loucura, Morte, Non

Osterreich, Bernhard

Poema, ide Que?, Bernhard

Roithamer, So Roithamer, Si,

"se se suicidaria algun dia", Bernhard "e somentes sorriu e dixo que Si"

Bernhard, Trastorno, Thomas, Bernhard, teno Un Vestixio, Bernhard, de Wittgenstein en ti x, Y, Z, Bernhard, Fin.

-

Poemas 1981-1991 Para Xulio Lopez Valcarcel, outro dos escritores de De amor e desamor, "Lois reclamaba una tradicion novedosa que se apartaba do latino; coma en Joyce, Shelley ••• ".

A expresion da realidade supon penetrar a naturaleza e 0 mundo exterior a traves do temperamento do artista. Para este movemento, producese unha escision enres a realidade esencial e a existencia. Esta dualidade leva as veces a un pensamento agonico que se reflicte nas obras dest@s autor@s.

Intentase ademais agochar 0 esencial, 0 que leva moitas veces aos escritor@s expresionistas a unha estetica do deforme, como fixera Kafka na sua Metamorfose. A literatura de Lois Pereiro componse duns versos descarnados e que non agochan en ningun momento a dureza da existencia:

Narcisismo

Sigo os pasos do sangue no meu corpo E coa unlla do meu dedo mais firme Abro un sulco vermello en media lua Na vea que me acolle tan azul.

1981-1991

A Xeracion dos 80 para a literatura galega significa 0 ma~s importante pulo anovador dos ultimos trinta anos, pois supon unha ruptura coa poesia social que impregnou a

lirica galega desde a dec ada dos 60 e a recuperacion dun' rexistro culto emparentado coa tradicion literaria dos anos trinta e das vangardas.

Comezan a aparecer grupos de poet as cunha identidade comun, que levaron nomes coma Cravo Fondo (xesus

Rabade ... ), Alen, 0 xa cofiecido Loia e Rompente, que avogan·pola inno~acion lingliistica e mesmo un radicalismo estetico. Hai tamen nalgunha des+as voces reivindicacion da poesia galegatde vangarda, coma no caso de Rompente. o seu manifesto poetico Fora as vosas suxas mans de Manuel Antonio, e so unHa achega.

Habera unha serie de elementos comuns a est@s autor@s: as revistas que serven de plataforma para que saian a luz as creacions d@s autor@s mais nov@s, (Nordes, Coordenadas, Cen augas ou Dorna); a creacion de varios premios literarios, de.t~cando entre eles 0 Esquio de Poesia; a publicacion~e antoloxias da nova xeracion, coma Dende a palabra, doce voces (1985) de Lucipno Rodriguez; e xa en canto a lifias tematicas comuns podemos atopar as seguintes, acompafiadas de exemplos da obra re Pereiro:

-0 culturalismo e 0 experimentalismo formal:

-A influencia da lir~ca anglosaxona e portuguesa:

-0 paso inevitable do tempo e a morte:

-0 amor sensual e trascendente:

-A perfopectiva metaliteraria e a vision cosmica da

natureza:

,

Forman parte desta xeracion escritores como ~itor vaqueiro, Xose Maria Alvarez Caccamo, Xabier Rodriguez Baixeras, Ramiro Fonte, Miguel Anxo Fernan-Vello, Pilar Pallares, Claudio Rodriguez Fer, Luis Gonzalez Tosar, Roman Rafia, Cesareo Sanchez, Xulio Valcarcel, Luisa Castro, Manuel Forcadela ou Xavier Seoane Alguns deles xa aparecen naquela primeira escolma edit ada baixo 0 titulo De amor e desamor.

XABIER BAIXERAS

, -

PILAR PALLARES

..

FERRAN VELLO

POENA DB PILAR pALLAJds I

Bal eat.rat.o. d1.t.inc08 de '1'8:1110. Un _dr. iadiferent.e

aliaeatado da .iii. indifereDlIa,

o _\I roato de palpebra. feehed •• ,

o 91sgo lellto daa boras, a aua orde que auula (DOD ..ant-'n)

.. vida.

Dentro d08 01108 pode baver rues COD 801, \lab. aveaida COD 4rvorea que conto

pare. chegar , ce •• , un 1009'0 corrador

COD 16atrogo. aea coat ••

e a confulli6n de boca. e de tact.o. DUD cuarto que foi hranco

e crepit.a coa. vo •• s de _ii4

ell t.aat.o so eacb. de ao.braa e borralle e fica para aa.pre aaa paredes

a aillueta dUD bo_. \In cee , uah •• \lller, e IUt. •• at.ant. •• un an1aal son pol d.8valido e voraz co-o 0 _u _do.

liIOD quero Abrir as port es ,

Dell quero OUVi10 arfar ~raa oa eapelloa, _1.1 .-or sell e ieias e sell bocas aafiaialldo lIaa 61pebraa fecbadaa,

110 aeu vazio ae? ~ellPO

(0 ~eapo " un e pellia.,) en carlle viva.

A aosa salvaci6a, lsoa as Botafumeiros?

A nasa identidade, lmillares de Gai~eiros?

tBipermereado Europal tSuevosl tCeltasl tGalieial •••

lEstes gozos e sombras, son tan soio sevieia?

XAVIER SEOANE I

A CAHCI6R DO MlLENIO (EN COLABORACI6N COR AHT6R PATllfO) lHon temos a Beidegger, pero si a Rosalia? lA Ius do crepuaculo Ii a noaa aporia?

Ah IIlirada oceanica no infinito do mar:

Todos xuntos, moi xuntos, lbaber6mola

armar?

lSomas uaba cultura sOlllD6mbula, de ocaso? lLeremos a PeBsoa en pol~roaas de rasa?

lEn contra do onanismo e da incestuosa uni6n,

fOJlentaremos sempre a orxia e a creaci6n?

lAs bandeiraB de n6boa son a nOBO estandarte? lSera eae a deatino da noaa bUmida arte?

A l16a brallca verDizada de luz " obra do •• pello veere do ar.

.6a, aD~. 0 eee , a_a 1.111 peDa_eD~o que .e ele"a

eo.o arab Il1vl.1MI duta d •••• o.

lDeixar a ilia de pedra a dariva no mar? lVir' don Sebas~i'n, 0\1 eBe Ii outro cantar?

tCaida demografica: Hin dios pervivir61 Breggen, cando volte, moito se cabreiroa.

UD _pe puro, .ell 1I0_a, aell C_li1iOIl, alDala 110 ilOilO coraz6D a lloedade.

lE Merlin 0 Profeta, 0 celta armoric6.n, daralle borizontes , Grei de Bregg6n?

NOD bal pr •• ellza. ROD bal voz.

S6 hal 1.111 .CO de aocbr. ~r.lI.per.D~.,

o 0110 que cOD~_pla 0 ill~erior da aUII.Dci e ,

COIllO pobo de antergos e novas soiladores, lpodell108 afirmar que 801D08 08 mellore8?

Maauel Antonio, cueeee , Luis Seoane, Reimundo,

tcanta falta facedes eesee momento inmundol

B d68l1O. a l6griaa azulada do d1a,

ell~e .apacio que" UD _r que DUDca e.i.~iu. I: DUDca foi ~all claro 1.1" la~e.o 110 II.Dgu.

e DUDC. 0 corpo adivli1iou a vertiae

que a elaridad •• D~reg.

eOaD utaba •• d. d. MI.za.

Ah memoria Da padra, ab cboiva ~orreDcial; lo efecto "lIIQndaris" Ii a cultura gremial?

Bs~aaoa descubrilldo ou~ro borizoD~e eD D611 •• 11&011.

SOaDS 0 s.r 4.s~. sU.Deio que a Deve lap6a

COaD de.~iDo.

,

ase formos mais sinceros, e dicirmos verdade,

s6 DOS queda 0 cburrasco, 0 lac6a e a saudade?

r, ~

PI1llJiJl~S/BIIJn:

E interesa~te a concepcio~ntiacadamica e antiinstitucional que tina Lois sobre a sua obra. "Xa teno dito que 0 problema da literatura galega a que a unha literatura demasiado profesoral e iso imp ide que se entronque coa vida", contaba Lois Pereiro a Ana Romani en 1995, meses antes de morrer. Tampouco non era partidario de renunciar aos horizontes de emancipaci6n. [ ••• ] (Via ELPAIs.cOm)

A obra de Lois Pereiro si permanecera no tempo grazas a sua enorme calidade. Non hai mellor homenaxe a un autor que a de continuar a valorar a sua creaci6n.

Os seus versos desvistense de calquera ton acadamico e quarense achegar a vida. Por iso, numerosos autores randense a figura do autor e danlle esa "furia necesaria" con traduci6ns~ documentais e novas edici6ns dos seus escritos.

Deste xeito, Jonathan Dunne, 0 tradutor de Manuel Rivas, esta a traballar na traduci6n da obra poatica completa de Lois Pereiro, "Para min a un enorme desafio e un pracer traducir un poeta de tan alta calidade e relativamente pouco conecido como a Lois Pereiro"~ "Pereiro a un escritor internacional, a un poeta que transcende as fronteiras de Galicia na sua lectura. A sua poatica esta chea de referentes. A sua obra a chocante e non se pode ignorar".

o poeta e xornalista Daniel Salgado esta taman a preparar a traduci6n da obra completa de Lois Pereiro para a editorial catala Libros del silencio.

Pola sua banda, Ant6n Lopo ultima unha biografia para Galaxia, e a editorial Xerais esta a preparar un total de seis obras ao redor de Pereiro.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful