nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

a. agrAfia [berZ. politikuri moRvaweoba. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. mniSv.  a. agrarius miwisa.  agenturasi Scd.  mosavlis asaRebi a.) muSaoba. sakiTxi. agOnia [berZ. agitatio aRZvra. (s.) dazRveva. agrArul­i [laT. 2.. Agni [sanskr. agitAcia [laT.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. saagenturo. moqmedeba. agitatori. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. samiwaTmoq­ medo. (s. Txevadi da ga­ ziseburi). ¥ agenturuli. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. ¥ agitaciuri. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas.-13(ix. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. agnostQcizm­i [berZ. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. a (uary. . agenturisa. amoZraveba] _ 1. didi darbazi da sxv.  a. 2). agrEgat­i [laT. agenti. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba.  a. saagitacio. s.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). reforma. nawilakis da gnosis Semec­ neba. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani.) cnobebi. agr agonofObia [berZ. a (uary. agitireba. furceli.  winasaarCevno a. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. (s. a.

adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . adagio] _ (mus. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. (s) dargi. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. adaptieren] _ 1. xerxebis sistema.  a. ¥ agronomiuli. a.. rac savsebiT See­ teqnika. a daJio Scd. (s) ganaTleba. misi nawili. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. miznad  adeqvaturi Scd. adekvAturi [laT.). cnebebi. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). organizmis an Tavdamsxmeli. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. [berZ. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign.  a. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. kulteti. SemswavlelTaTvis. rTuli sityvebis pirveli 2.) 1. a. kulturaTa damuSavebis  a. kul tyeebSi. a. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. politika. saagrono beThovenis `mTvaris somio.agr -14- agrEsia [laT. teqsti. sgronomia. Teba. soflo­sameurneo warmo­ 2. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. adaptAcia [laT. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. natis~ a. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. leqsi. (s) fa a dajio. agros mindori] _ sanarCuneblad. ¥ agresiuli. grZnobis organis SeCveva nawili. pirobebTan arsebobis Se­ Agro.. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia.

aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. damcveli. adulterare pativis axda] _ me­ arab. sas a. to. Rvao uwyeba. administrAtor­i [laT. (s. (s.) Tanamdeboba. (s. Adres­i [fr. adultére laT admQral­i [holand. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. laT warmos mmarTveloba. ¥ administratoruli. 1. qveynis Zaxili] _ iuristi. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist.` ceri. Ralati. tes meored mosvla axlo  prezidentis a.. adiUlter­i [fr. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. adresse] _ 1. advokat. adiutant laT.  administratiuli Scd. qalaqis a. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. raime dawesebulebis. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. sa­ advOkat­i [germ. momxre. ¥ administraciuli. admiral. raime moZRvrebis  Teatris a. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba.). aSS-is a. amirbari (mag. 2. momavalSi. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. ministracio.) saqmianoba. veqili). Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. risme momwyobi. saqmes sasamarTloSi (moZv. a.) jeli. . praqtika.-15- adr _ (wign. niWi. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. saadda saub.  a.  a. a. adventQsteb­i [laT. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. administrireba.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv.

romelic gzavnis werils.] _ didi aerodromi. aero. depeSa egzavneba.. ariergardi). 2.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. depeSas.. 2. tvirTis.win. aerodinamika. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros.  haeroporti Scd.  haerovagzali Scd. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. (samx. aerOstat­i [berZ. aérodrome berZ. (sapiris. aseve na­ gebobebis erToblioba.  aerobikasi Scd.  Tbilisis a. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. aerOport­i ix. piri.  haerostati Scd.  haerodromi Scd. (moZv.) misamarTi. jaris (an flotis) nawili. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. `saaviacio~. aerobics berZ. aerObika [ingl. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. aeroporti.  aerofloti..adr -16 samxedro a. adressant fr.. jgufis klasis. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. adressat fr. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT.. haerburTi). romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs.) raime sazogadoebis. piri. (gadat. 2. dromos sirbili. adrEsat­i [germ. [berZ. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. avAngard­i [fr.). winaSe. mowinave lesTan (an sxv. saerTaSoriso a. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. garde dac­ va] _ 1.] _ piri. . 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT.. soxumis a. ¥ aerobikisa. romelsac werili. adrEsant­i [germ.] _ 1. avant-garde arant. sinon. aero. aerOdrom­i [fr.

 avanturisti. sarwmuno. avEniu [fr. ¥ avantiuristuli. manqanis. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. s. ¥ avantiuruli.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. . avantgardisme] – me­20 s.  TviTmfrinavis a. samsaxuri. ¥ avangarduli. autentikuri Scd. ¥ saavanso. s. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. mdgomareoba. ¥ avangardisti.  s. avenue] _ saf­ rangeTSi. politika. avAnscena [fr. moqmedeba. avAria [it.  avantura. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. ubeduri SemTxveva. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. avant _ win. saavario.  avTenturi. auTenturi. avaria] _ 1. Avans­i [fr. avangarduli. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. avantQura [fr. brZolebi avangArdizm­i [fr.  a. angariSi. avanturistuli Scd.  a.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. avtomobili. aventuren] _ uperspeqtivod.  avanturizmi. did britaneTSi. 2. namdvili. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla.  a. ¥ avantiuristuli. . authentilcos TviTmyofi] _ (wign. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. ¥ avariuli. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. TviTmfrinavis. a.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli.-17nawili. . avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. avanturuli Scd. wamowyeba. avanturistuli Scd. avtentikuri. a.

rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. [laT. samxedro a. aurora] _ 1. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. kompania.  aviateqnika. kris. safreni aparatebis erTob­ nawili. ZvelberZnulSi ­ eosi. haerze di. taminebis naklebobiT. 2). rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. planerisa da misT. gamowveuli organizmSi vi­ 1). moZraobis Teoria da praq­ avto. reti. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. aviakampania. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi.). aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2.. Ti. aviation < laT. avtobaza. mobilizacia saswavlo. Tvis fulis. kompania (ix. rTuli sityvebis pirveli 2. s.  aviomodelizmi Scd. poeziaSi: ciskari.. avitamQnoz­i [berZ.  avioreisi Scd. a uar­ yofiTi nawili da laT. ro­  aviolaineri Scd. ¥ saaviacio Avia. aviatranporti. lioba: sahaero floti. laineri (mniSv.  aviokompania. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. ganTia­ avis frinveli] _ 1. mrewveloba. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. aviafosta.romliTac nawilia. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs. 2. gemze muSaoba. aviAcia [fr. (zRv.. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv.) mTeli koleqtivis navis. avis frinveli] _ . 3.) Avto [fr. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa.avi -18-  s. [berZ. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi.) uwyeba. avtoport samoqalaqo a. Cveulebriv moy­ ruleblad.  avtoinJineri. varulTa mier. Avral­i [ingl. aviokampania Scd.. (gadat. autos TviTon] _ tika. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. mniSv. Avrora [laT. avviso Setyobineba] _ (finans. benzini.

mimosvla. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. dromos sarbeni adgili. avtOmat­i [berZ. absolutizmi.  a. romani. Scd. rbena] _ specialuri moedani.  s. car sazidavi. avtOgraf­i [autographos TviT. autobiographi _ 1. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. ¥ saavtobuso.] _ 1. [fr. marSruti.-19- avt avtOban­i [germ.  a. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. sakuTari xelmowera. berZ.is 1500 weli. autos Tvi­ Ton. 2. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba.  avtokefaluri Scd. berZ. bios sicocxle. TviTmpyro­ beloba. avtobiogrAfia [fr. avtObus­i [germ. berZ. autobus fr. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera.  `daTa TuTaSxias~ a. autodrome. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. grapho vwer. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. ¥ avtografiuli. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. berZ. autos TviT da ingl. avtokefAlia [berZ. automatos . avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. eklesia. wignze da sxv.  Tbilisis a. avtOkar­i [berZ. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. avtokrAtia [berZ. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. s. automobile avtomobili da laT. ¥ avtokefaliuri.  saqarTvelos eklesiis a. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad.

xelsawyo. Sida qarTlis a. avtomanqana). automobil. avtomObil­i [fr. avtomAtika _ 1. berZ.  s. saxelmwifos Semadgeneli nawili. romelic moZraobs urelso gzebze. autonomia.  a.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. ¥ avtonomiuri. respublika. erovnul­teritoriuli a. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. autos TviT da nomos kanoni] _ 1.avt -20¥ saavtomobilo. avtomobQlizm­i [fr. teqnikis dar­ gi. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. avtomatika. TviTmmarTveloba. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. automobile. avtomaturi. manqana. s. avtoplAstika _ (medic. . aparati. avtomobQlist­i [fr. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. avtomatizireba. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. 2. avtomatis. s.. sinon. olqi. muxruWebi. autos TviT da laT. 2. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. ¥ meavtomate. aWaris a. (saub. gzebi. a. qarxana. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. manqana. 2. ada­ mianis Caurevlad. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. romelic fsevdonimiT wers. avtomatizirebuli. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. ¥ avtomaturi. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. mrewveloba. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. germ. avtOnim­i [berZ. TavisiT moq­ medi] _ 1. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. respublika. respublika. avtonOmia [berZ. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. afxazeTis a. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT.  a.

a. avtoritetuli. diqtatoruli. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. stili. ufleba. avUar­i [fr. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. mecnierul (samecniero). farTod . 2.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). Azart­i [fr. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. aqvs mopovebuli. cali.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi. avtoritArul­i [fr. azb Zala] _ 1.  xelmZRvanelobis a.  romanis a.  didi a. teqnikur da a. autorität < laT. Semoqmedi] _ piri.  a.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti.S. avtOfsia [berZ.] _ (medic. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. piri. lazard SemTxveva.  a. avtOstrada [it. mniS­ vneloba. samecniero Sromis a. riski arab. romelic qmnis mxatvrul. autos TviT da opsis Sexedva.TamaSi. Tvalis mi pyroba. avtorQtet­i [germ. avoir qoneba] _ (finans. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi.  a. cecx­ lgamZle masala. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. mecnieri. 2. proeqti. proeqtis a. ¥ saavtoro. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. Azbest­i [berZ.  a.  s. au (c) tor Sem­ qmneli. wigni). Avtor­i [laT. autoritare laT.-iT nadiroba. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas.  azartiuli Scd. wignis s. Targmani. avtorQzebul­i [fr. au (c) toritas Rirseba. swrafi moZ­ raobisaTvis. reJimi..  a . nawarmoebs (gamogoneba. ¥ avtoritetiani. daskvna. ¥ azartuli.

-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). aTlEtika [berZ. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. 2. 3. sasuqebi. azQmut­i [fr.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. romelic aTletikas (Cveulebriv. magnituri a. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. _ kuTxe. aTletiuri. qanseli).  a. mr. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti.azi -22 a. athlētēs moWida­ ve] _ 1. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. atletiuri Scd. Azot­i [fr. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. sklēros mSrali. aTEizm­i [fr. romelic daibada zevsis Tavidan. ¥ aTleturi. ATlet­i [berZ. (ast.) kuTxe. uferuli gazi. athéisme berZ.  atleti. as-sumūt. sportsmeni. aTerosklEroz­i [berZ. (samx.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. azote berZ. piri. azimut arab. ATena [berZ. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. myari afhērē Txeli da fafa (medic. propaganda. 4. rogorc cecxlgamZle masalas. ¥ aTeisturi. Za­ losnobas) misdevs. (qarT. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. agebulebis axalgazrda. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris.  a. samt gza] _ 1. romelsac Rmer­ Ti ara swams. sinon. sa­ izolacio saSualebas da sxv. 2. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. (samx. .  a. Ronieri kaci.

si­ non. akvalAngist­i _ piri. academia sak.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. acquarello. berZ. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. warmateba. varjiSebi. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. Teatri.-23kuri varjiSi. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. saaTi. ansambli). 2. romlebic aviTarebs Zalas.  a. amtanobas. akvArium­i [laT. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. akvArel­i [fr. saswavlo.  `vefxistyaosanis~ a. 2.. ansambli.  aqvalangi Scd.  a.). saqarTvelos xalxuri cekvis a. sanimuSo (Te­ akv atri. iceberg Sved. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli.  aqvalangisti Scd. gamocema. it. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. 3. aquarelie. sruli. aQazma [berZ.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. a. a. aqua wyali] _ 1. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). polaruli myinvaris monatexi. wyalsaRebavi)  a. weli. akadEmia [laT. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis . laT. ¥ aTletikuri. ¥ akademiuri _ 1. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. 2. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni).  samxatvro a. aqua wyali da ingl.aseTi saRebaviT xatva. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati.) nakurTxi wyali. ferwera. aiATola [spars. aQsgerg­i [ingl. aqualung laT. 3.  aqvareli Scd.-iT xatva. akvAlang­i [ingl. saukeTeso.

akompanEment­i [fr. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti).) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. ¥ akompanireba. akreditEbuli [laT. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. gzatkecilze da sxv. akkom- .  Savi zRvis a. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze.  aqveduki Scd.-iT. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. akordEon­i [fr. (di pl. Akord­i [fr. Akme [berZ. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika.  akompanimenti. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura.  akomponiatoni Scd.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. mcenaris an cxovelis Segueba axali. xeobaze. akvEduk­i [laT. belRari). sinon.  aqvariumi Scd. akmç mwvervali] _ (medic). accorol. musi­ kaluri Tanxleba.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. uCveulo klimatis pirobebTan. (qarT. sadac aSeneben Tev­ zebs. akvatOria [laT. accreob vendobi] _ 1.  bolo a. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. rkinigzaze.  aqvatoria Scd. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. akompaniAtor­i [fr. nebismieri wyalsacavis farTobi. 2. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. accordo] _ (mus. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. aklimatizAcia [germ.  simRera roialis a. akomponimenti Scd. it.  akomponireba Scd.

yiras. wylis. accredo. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. akrostichis] _ legasi. sportuli Sejibrebebze. laT. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili. (fiz. . akreditacia. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. romelic moicavs xtomebs. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. oTxe­ aku ulebi. akkreditiv. naxtomi. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze.). bruns da misT.  akreditirebuli Scd. gorakze gaSenebuli. an fra­ za.  akrediteba. akrobAtika [< berZ.  akumuliatori Scd. sameulebi. maRlobze. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. (di pl. energiis) dagroveba. akrObat­i [fr. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. accreditif vendobi] _ 1. acckobate < berZ. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. fr. festivalze da misT. 2. dokumenti. 2. akredQtiv­i [germ. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. akumulAcia [laT. nomrebi.-25basTan. accumulatio] da akumulQreba _ 1. romelic akroba­ tikas misdevs..  akrostixi Scd. a. wyvilebi. akumulAtor­i [laT. wylis fskerze _qa­ ris. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. akropOlis­i da akropol­i [berZ. asruleben erTeulebi.  akrobatiuli Scd. (geol. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba.  avtomobilis a. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi.) risame (mag. akrOstiq­i [berZ. sakredito dawesebulebis (bankis. teq. 2.) rwmunebis sigeli.  a.  aTenis a. vulkanis da sxv. Jurnalisti.

Algebra [laT. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. albAtros­i [fr.  enis a. fizikis dargi. algOriTm­i [fr. acusticos sme­ nis] _ 1. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi.  alaxi Scd. akupUnqtura [laT.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. fotosuraTebis. sadgomSi. 2. gantoleba. erTad akinZuli suraTebis. albQon­i [kelt. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. a. gamosaxuleba.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. ¥ akustikuri. Alah­i [arab. . brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. aparatura. a. funqcia. ¥ algebruli. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri.  algoritmi Scd. a. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. krebuli.  sakoncerto darbazis a. album] – 1. sinon. naxazebis da sxv. ¥ akumulaciuri. STabeWdileba. Algol­i [ingl. Albom­i [fr. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. algebra arab. ricxvebi.. algorithme] _ (maTem. 2. akUstika [berZ.  algebrauli Scd. markebis Casakravad. smenadobis pirobebi raime SenobaSi.  Tbilisis xedebis a. alEbarda [fr. moqmedebis Sedegad.aku -26 Rrubliani a. albatros] _ zRvis didi frinveli.  a.  a.

alQans­i [fr. alQment­i [laT. Janri.. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis. aliterAcia [alliteratio. emig­ raciis procesi. alilUia Zv. sakvebi romelsac.  alebardasi Scd.  a. ¥ alebardisa. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi.  alegorasi Scd. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic.-27afTi). sxvagan] _ (samarT. ¥ aliisa.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. 2. allée] _ gza. ali  koperatiuli a. alegoriisa. meuRles).  alibma Scd. misisi pis a. ¥ alibim.) 1. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. halleluja. a. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. alibi sxva ad­ gilas. Alia [ebr. (gadat. aligAtor­i [ingl. iga­ vurad. gaerTi­ aneba.  banketi _ furSeti.  a. marwyvze. fexze mdgomare sauzme. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. Alibi [laT.  a. suraTi. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi. komplimentebiT. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. ebr. aliafUrSet­i [fr.) raimes zizRi. alErgia [berZ. alafourchette Cangali] _ vaxSami. ¥ alergiuli. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. alegOria [berZ. alEia [fr.  a.  aliasi Scd.-is damtkiceba. ¥ alegoriuli. al ad da litera] _ poeturi. mSoblebs. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT.  Cinuri a. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. mxatvruli . hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi.

alpQnizm­i [fr. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. allos sxva.  axalgazrda mweralTa a. Alo! [ingl. banaki. alkAzar­i [ec. msvlelobis darRveva. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. Alma­mAteri [laT. alOnim­i [berZ.  a. ¥ alpinisturi. Aloe [berZ. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). mis wvens iyeneben medicinaSi. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. fsev­ donimad gamoyenebuli. alOgizm­i [berZ. alcalde arab. a. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. alquadi yadi. aloe] _ (botan.  aloisaA Scd. almanachs arab. sezoni. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. allo! Scd. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. ¥ aloesi. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. logikuri gansjis.  a. sinon.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. kalendari] _ araperioduli krebuli. alcazar arab. lo­ gikis. Se­ usabamoba. Alkald­i [esp. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle.). ¥ alogikuri.  mTasvleloba Scd. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. mTamsvleloba). Almanach laT. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. hullo] _ sityva (Sorisdebuli).alk -28 alio!.  axalgazrduli a. almAnax­i [germ.

rigiTi nomeri _ 13. alUmin­i [laT. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. alUzia [fr. ¥ alternatiuli. ToxarikiT. a.  a. maRalmTiani). a. qmedeba. saqcieli. altrUizm­i [fr.97.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. Altar­i [laT.  alternativuli. saZovrebi. alternatife – laT.  a. sinon.  a. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. mcenareuloba. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. alf altQtuda [laT. alternetuli Scd. at. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. alter da sxv. ¥ altruistuli. a. 2. Alpuri _ alpebTan da.  aliumini Scd. Alur­i [fr.  mTasvleli Scd. wona 26. mTamsvleli). maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. proeqti.  alpiuri Scd. a.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. altaria – altus maRali] – 1. gadawyvetileba. Sdr. arCevnebi. oTxiT da sxva). alfAbet­i [berZ. finjani. alter – erT­erTi oridan. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. alternAtiva [fr. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. sinon.  a. (gadat. altruisme laT. sa­ erTod. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze.-29mimdevari – mTis turisti (qarT.).

si­ non. ro­ melsac ukvdavebis. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. ambitio] _ 1. (samx).  gaumarTlebeli a. 2. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. alqQmia [laT. saTofuri).w.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. 2. qalis grZeli sacxenosno kaba.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. anbanuri. dvrili ZuZus Tavi. pativmoy­ vareoba. ambQon­i [< berZ.  ambrazurasi Scd. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. saidanac locvebs warmoTqvamen. ¥ ambrazurisa. 2. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). amazôn (amazone). ambQcia [fr. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. `fi­ losofiur qvas~. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. amAlgama [fr.­ebi . ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli.  alximia Scd. a. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. katalogi. Alfons­i _ kaci. cxenosani qali. anbani. ambrOsia [berZ. ¥ amazonis. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali).)  a.  alfaviti. amAzon­i [berz.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. a. (qarT. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. alfavituri Scd. embrazure] – 1. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. ¥ ambiciuri. pretenzia raimeze. sinon. alchymia arab. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. amalgame arab.-ebi. ambrAzura [fr. ¥ alfabeturi. kerti] _ 1. ambition laT.

adamiani. kvarcis na­ irsaxeoba. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. moralis moraluri. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. (qarT. amnQstia [berZ. ambulatorius mosiarule. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. amoibe cvlileba] _ umartivesi. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. amnEzia [berZ. 2.zneobrivi] _ (wign. ambulatOria [laT.). α uar­ yofiTi nawilaki da laT. agreTve neqtari). cxovrobs wyalSi.  aministia Scd. pati­ eba] _ 1. ¥ ambulatoriuli. amoralu­ roba. amQmia _ (medic. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. iisferi. mkurnaloba. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. Ameba [berZ. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. ¥ amneziis.-31silamazes aniWebs maT (ix.  amebasi Scd. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. romelsac iwvevs ameba. saerTod patieba. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. uzneo. romelsac ara aqvs mudmivi forma. sinon. amorAlizm­i _ moralis. Amin [berZ. Sewya­ leba. ¥ amebisa. zneobrivi normebis ugule­ belyofa.) 1.  a. . mikroskopuli erTujrediani cxoveli. moralis. amebQaz­i _ (medic. amenOrea [berZ.  agneziasi Scd.) daavadeba. amen. amETvisto [berZ.  ambulatoruli Scd.  a. amorAluri [berZ. α uaryofiTi nawilaki. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi.

gar­ kveuli xasiaTis rolebi. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli.  amplitudasi.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan.. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. Amplua [fr.). saqcieli.  filtvis a. 2. manqana­mowyobilobaTa. amorphos] _ 1.  amortizireba Scd. 2. gaqanebis sidide. sifarTove] _ 1. (fiz.  komikosis a.  is Tavis a. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris.  a. amplitudi Scd. amUlet­i [laT. (gadat.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. kiduris a.  amorfiuli Scd.) sxeulis udidesi .  s.-Sia. roli. 2. amuletum arab. biZgebis. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. ¥ ampluisa. ¥ amputireba. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. Ampula [laT. 2. fisi. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. emploi] _ 1.  gaqanebis a. amortizAcia [laT. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. amostisieren] _ 1. ¥ saamortizacio.). mowyobiloba _ amorti­ zatori. amOrful­i [berZ. mina. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ. amplQtuda [laT. romelSic wamalia. amplituoto sidide. mis sasceno monacemebs.  a. vinmes mdgomareoba. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa.  avtomobilis a.  ampluasi Scd. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. uformo.] _ raime patara nivTi. 2. ¥ amplitudisa. (min. qim. sxeuli. amputAcia [laT. qarva. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag.

] _ 1.. ormxrivs. amour laT. dabrkolebaTa gadalaxva 2. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. atareben.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. amfibia. amphitritç] _ TavsarTi. salamandra). rom­ CanTa. giri. avgarozi. boda sxvadasxa sanaxaoba. tanki. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. wyalxmeleTa lisma. layuCebiT. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. mosarTavebi da sxva).. samxedro aRkaz­ leTze. avtomobili. Amur­i [fr.. sinon. sazeTe da sxva. amnicya rogorc wyalSi. mocvas. [< berZ. muloba (garda iaraRisa 3.] _ Zvel ormags. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT.. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. wyalxmeleTa (qarT. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. an ori donis coli. amphō orive] amfQtrite [berZ. amfo. amphibios or­ . romelic xarobs amunQcia [polon. maTara. Ti­ cxoveli. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. (mag. posei­ Semortymas. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. ise xme­ laT. adgilebiT. Sana). orive mxares. sani ymawvilis (Wabukis) 2. garSemo. bayayi. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. sartyeli. 2.. gar­ zRvis qalRmerTi. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. amphiteatron-amphi orive mxriv. mcenare. amor amfiTEatr­i [berZ. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad).

risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. uwylooba) dakav­ SirebiT. SeCveneba. temperaturis Zalian daweva. 3. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. sisxlis a. romelic umReroda mxiarul cxovrebas.  qimiuri a...  a-ze gadacema. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. katabOlizmi. gr. siyva­ ruls. anATema _ [berZ. anabiôsis ga­ cocxleba. mo­ iTxovs.) ek­ lesiidan gandevna. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba.. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). ga­ daadgileba. analysis daSla] _ 1. axali sityvis warmoqmnis mizniT. anAlgia da analgEzia [berZ.. mniS. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. sinTezi. Rvinos. pi­ ruku. anabOlizm­i [berZ.  norma _ romani. mecnierebaSi kvlevis meTodi. aRorZineba] _ (biol. anAkonda [esp.ana -34asoebis gadajgufeba. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe.. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. ukan. dawyevla. anAgrama [berZ. Se­ esatyviseba asimilacias. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. 1). analgesia] _ (medic. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. ana gada. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi .) tkivilis SegrZnebis dakargva. anAliz­i [berZ. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. anathema dakisrebuli] _ (ekl. 2. anabAtizm­i [berZ. anabolç aRmavloba] _ (biol. anabQoz­i [berZ.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. sapirisp.

anAnas­i [esp. movlenebisa da cnebebisa. (gadat.  moTxrobis a.  a.  iq a. xvreli. ¥ saanalizo.  anarxia.  analitikuri.  a. masala.  anarxizmi Scd.) cnobe­ bi.-35xilva. ¥ anarqistuli  a.  a. anarxiuli Scd. analogos Se­ sabamisi. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. movlenebsa da cne­ bebs Soris.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. analogiisa. areuloba] – 1. anAloe [berZ. qaosi. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros. ¥ analizuri. qimia. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. anarchia umTav­ roboba. 2. anana . anus yiTa nawlavi] – (anat). analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. Sesatyvisi. sufevs. Sexedulebani. marTva­gam­ geobis ararseboba. anAlog­i [berZ.) sruli uwesrigoba. ekonomikaSi. ¥ analogiuri. stiqiu­ roba. garCeva. analOgia [berZ.  analogiasi Scd. anarxistuli Scd.  anarxisti.  s. analitiuri Scd. Cai. Ta­ nazomieri. ananas. s. ¥ anarqiuli. anAmnez­i [berZ. maTematikuri analizi _ ix.  a. anArqia [berZ. mdgomareoba. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. . is­ xavs surnelovan nayofs. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. areuloba. Tanabari sagnebisa. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. anal – laT. maTematikuri. xe­ lisuflebis. anAlur­i [fr. anamnesis mo­ goneba] – (medic. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. am mcenaris nayofi. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba.

gamokvleva. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. 2. sadac kveTen gvamebs. 2. anachronisme < berZ. (lit. mecniereba. qronoligiuri Seusabamoba. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. angiolOgia [berZ. epoqisaTvis. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi.  anatomuri Scd.  a. gamoyofa] – 1. anaphora zeviT aweva.. anaxronistuli Scd. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. Zveli drois gadmonaSTi. anatomē gak­ veTa] – 1. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. Angar­i [fr.ana -36tis. raimes agebuleba.  a.).  anaxronizmi. ¥ anatomiuri. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. 2. ¥ anaqronistuli. Sexeduleba. Sveulmfrene­ bisa da misT.  siyvarulis a.  a. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili. anatomireba. 3. anaqrOnizm­i < [fr. ana ukan da chronos dro] – 1. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. Tvalis a.  anatomi. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. adamianis a. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. (gadat. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba.). angina] – sa­ xis lorwovani garsis. anAfora [berZ. Angina [laT. anatomi. atlasi.. ama Tu im faq­ .-ebi istoriul romanSi. a.  tvinis a.

mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. ¥ saanekdoto.-37saqsebi). upiratesad leqsebi. anthologia. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. anEmia [berZ.  saerToa. ¥ anekdoturi  a. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. SemTxveva. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. romlebic me­5 s. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi.). AnTrak­i [berZ.). Janri. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi .). anTrAcit­i [berZ. anTolOgia [berZ. adgilobrivi a. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli.. anTropogEnez­i [berZ. androgQnia [berZ.  qarTuli poeziis a. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic. androfObia [berZ. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. anecdote – berZ. mkvrivia da liTonisebr priala.  anestezia Scd. rCeuli mxatvruli Txzulebani. anTropOid­i [berZ. sa- anT anegdoto Scd. anEkdot­i _ [fr.  antraciti Scd.  anegdoti.  s. anegdoturi. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. anEqsia [laT. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb.

 a. a. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. Janri.  a. (s. ¥ anTropologiuri da saanTropologio.) muzeumi. antropologiuri. a. anquêtteê] – 1. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. s. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili.). aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. antroposOfia [berZ. rasebs. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. antropofAgia [berZ. anTropocEntrizmi [berZ. rom yvela sagans aqvs suli. animAlist­i [laT.) gamokiTxva.  a. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. evo­ lucias.  antropologia. kanibalizmi. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. Anketa [fr.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans. anQmizm­i _ [< laT.  a. animAlur­i [laT. Anklav­i [fr. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. saantropologio Scd. ¥ animalisturi. anthrôpos adamiani da laT. ¥ anketuri da saanketo. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs.-is Sevseba. giboni da sxv. anTropolOgia [berZ.) monacemebi. furceli. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. (s. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena.  a. RvTis mier . biologiur bune­ bas. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. Simpanze. ferwera.-is mowyoba (Catareba). a. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. orangutani.) kvleva-Zieba. furclebi. (s. (s. 2.

normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. momReralTa. fasebis darTviT. ynosvis uqonloba. Txzu­  politikuri a. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. movlena. wesisagan.  saestrado a. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. anodos zeviT Ansambl­i [fr. niSvna] – wignisa. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli.  a. nagebobaTa anomAlia [berZ. vinaoba ucnobia. moSla. Sinaarsis mok­ biT da. usaxelo (werili. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. koncer­ antArqtika [berZ. simRerisa da ¥ anomaliuri. giuri a. ritoriebs (ubnebs). anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. annonce] – mokle  a. cekvis a. antagōnisma kamaTi. veva. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. saerTo 2. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. pirispireba. romelsac ara aqvs led gadmocema. eqspedicia. romlis urigebeli winaaRmdegoba. anotAcia [laT. fsiqololeba). statiis . winaaRmdegobani. anOnim­i [berZ. ganaSenianeba.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. moicavs antarqtidas. (mag. ¥ antarqtikuli. Anod­i [berZ. ensamble erTad.. damkvrelTa. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. SenobaTa. ¥ ansambluri.). loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. gastrolebis da misT. mierebis darRveva.. Anons­i [berZ. at­ anOsmia [berZ.. erTianoba. rasobrivi a. uaryofiTi lantis.  anomaluri Scd.. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic.  quCebis a. Tanxmebuloba. annotatio Se­  a. ¥ antagonisturi. lis yvela nawilis Se­ kaTodi).  anonimiuri Scd. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli.

wigni. specialuri sakompiutero programa. gan­ sja. Antena [laT. antQkvar­i [laT.] – SxamsawinaaRmdego . virus Sxami] – 1.. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. biologiuri nivTierebebi. antibiotQkeb­i [berZ. larnaki.  a. a. 2. antimecnieruli midgoma. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. anti. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). a. Casaqrobad). romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad. anktarktika Scd. anti wina­ aRmdeg da laT. ¥ antarqtikisa. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. antivQrusi [berZ. antidOteb­i [berZ. antithesis dapirispireba] – (lit.) stilistikuri xerxi. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. antQTeza [< berZ. suraTi.  satelevizio a. antiTEzis­i [< berZ. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. [berZ. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi).ant -40samkurnalo nivTierebani. ¥ antenisa  antenasi Scd. antidoton (mx). antiquarius] – piri.  anaqtartikasi.  antihumanuri aqti.  antiqvari Scd.. 2. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema.

– ebi.  a. 2. antiqvariuli Scd.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis.  mx. .  antiseismiuri Scd. sxvagvarad _ iudofobi. antQpod­i [berZ. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. saxis an sxeulis nak­ vTebi). ganwyobileba.  a. qurcikebi anu jeirnebi da misT.). pirobebi. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix. a.  antisanitaruli Scd. simpaTia).). antilOpebi [fr. sibin­ Zure. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. ¥ anti paTiuri. ¥ antisemituri. xelovneba. gamosvlebi. antilope (mx. TvisebiTa. sazogadoebrivi wyoba da sxv. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli.-41 antikvariuli. a.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi.  Cveni sazogadoebis a. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. xe­ lovneba. seismu­ ri.  a. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1.  antiuri Scd.). ¥ antifaSisturi. anti pATia [berZ. siZulvili visame mimarT (sapirisp.  a. (gadat.  anti patia. filosofia. pirovneba. antQkur­i [< laT.. antipodes (mr. (mag.  a. antisEmit­i – piri.  antisemitiuri Scd. antilopa. Zveli berZnuli an romauli (kultura. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). gamoxtomebi.). 2. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT.  antilopasi Scd. usufTaoba. a. RonisZiebebi. (wign. antiquus Zveli] – 1. ¥ antisanitariuli. ¥ antilopisa. a. Teatri. anti patiuri Scd.

kargi – cudi. anulQreba [laT. entrepreneur] – saTeatro. didi – patara). qalaq uruqis mfar­ veli. musikaluri nomeri (in­ termedia). saRamosa misT or ganyofilebas Soris.. 2. entrée] – 1.  a.ant -42TmaneTs. koncertebis momwyobi kerZo piri. antrEkot­i [fr. 2. 2. a.  antonimiuri Scd. aseTi xorcis mwvadi. anti winaaRmdeg da ingl. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. sityva. AntraSa [fr. 2. antQqriste [< berZ. antrEsol­i [fr. antUraJ­i [fr. antonyme < berZ. entresol] – 1.). neknebs Soris amonaWeri xorci. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. Soris)] – 1. organizacia.  Teatraluri a. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. antreprenQor­i [fr. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). moZraoba. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. antQfriz­i [ingl. entourage] – (saub. freeze gayinva] – siTxe. gauqmeba. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. aseTi xorcis mwvadi. antrecôte] – 1. 2. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . an koncertis. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. Antraqt­i [fr. antracte (entre Sua. (mag. Antre [fr. antOnim­i [fr.). entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. annularet ga­ nadgureba. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. sacirko warmodgenebi. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv.  antrakti Scd. ¥ antonimuri. antifreeze – berZ.

apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. ga­ mokruli gancxadeba. anschlag] – Te­ atrSi. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. Anfas­i [germ. 2.  saxelmwifo a. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. 3. apartAment­i [fr. mTavari.). 4. ¥ saaparato – sadgomi.  a. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. apatiuri Scd. rom yvela bileTi gayidulia. romelic. 1) erTob­ lioba. apArat­i [laT. aparAtura – (mniS. apAtrid­i [berZ. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. appartement oTaxi. apatheia ugrZnob­ loba. apartheidi Scd. aparatebi. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta.  sametyvelo a. qafSia.. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. ¥ apaTiuri.). qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. bina] – didi.  aparteidi. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. mxedvelobis a. dawesebulebaTa erTobli­ oba. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. organoebi. Aorta [berZ. anchovies (mr. – esp. sruli gulgriloba. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. 1) aris moTavsebuli. kinoSi da misT. sa­ dac aparatebi (mniSv. pirdapir.  qimiuri a. yvelaze msxvili arteria. ¥ anulirebuli.).  telefonis a. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. mdid­ ruli bina. rentgenis a.  apatia. anCOus­i [ingl. xelsawyo. dawesebulebis.). avtotransportis a. mdgomareoba. romelic ar .. dakveTis.-43 xelSekrulebis. aurtē] – (anat.). piri. apATia [berZ. a. AnSlag­i [germ. aparTEid­i [afr.  saministros a. (fiziol. anUria [berZ. eleqtruli a. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic.

). aplodQsment­i [fr.  darbazSi gaisma a. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. rixi. 2. aplAzia [berZ. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). aplikAcia [applicatio mideba. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. aplikAtura [laT. 2. ¥ saapelacio. apelAcia [laT. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. apex mwvervali] – (astr.-iT damkvidreba. appendix da­ namati] – (anat. Apeqs­i [laT. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. appellatio mimarTva. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi.).) Scd. vad. apEndiqs­i [laT. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. saCivari. taSis kvra. (astr. aperQtiv­i [fr.  aplodismentebi (mr. gadat. saCivari] – (sa­ marT.  s. romliskenac moZraobs mzis sistema. misi aR­ niSvna notebze. 1. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. (wign. ¥ apogeisa  apogeasi. apogeia Scd. gafurCqvna. movargeb] – TiTebis . apendQcit­i (medic. s. ayvaveba. wertili cis Tavze. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili.). aplomb Sveuli mdgomareoba. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. apOgea [berZ.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen.).). taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. cis wertili. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT).). apendiq­ sis anTeba.  a. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. applico mi­ vadeb.).ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. Aplomb­i [fr. applaudissement] – (wign. morgeba] – naxatis. igivea rac apolidi.

apolOgia [berZ. risme Tav­ 3.). vartyam. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. raime movlenis. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. lis a. apolo2. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. damblis dacema. ambis. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. –aleqs moskoviCi. apokolypsis va.). melime ideis. ueWveli. an werilobiT). ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . apoplEqsia [berZ.). (Teat. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. sityva] – (wign. ro­ sobrivi scena. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. (wign. dadgoma.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. apologEtika [berZ.). moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. 2. gaRmerTeba] – 1. uecari dadambla­ faruli. a. Seqebulia xalxi. logi­ apolOget­i [berZ. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. mefis gandideba.S. gmiri. dasacavi. xelovnebisa da sasrulze~. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. saidumlo] _ iseTi veba.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. gadat. bolos darTuli. romelic apOlon­i [berZ. rac bibliuri Txzuleba. Ti. apokryphos da­ dic. (wign. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. apthēosis da a. (ist.zevsis Svili. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ.  sabazro ekonomikis a.). sxv. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba.

aJiOtaJ­i [fr. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. ¥ apopleqsiuri. aurzauri ra­ ime ambis gamo. aprQor­i [< laT. Zlieri mRelvareba. dambla.  atyda a. naqargi. apOstol­i [berZ. aprobatio mo­ . xelTaTmani. agitation] – (wign. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). mociquli] – 1. arAbesk­i [ix. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. apostasia] – (wign. aggio] – (finans. fu­ lis niSnebis da sxv. cdamde. 2. dizauio). area farTo­ bi.  axali meTodis a. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. oficialurad gamoxatuli mowoneba. ¥ aprobireba AJio [it.  a. saoqromWedlo nakeToba da sxv.  apopleqsuri Scd. warsulidan] – wi­ naswar. aprobAcia [laT. a. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT.apo -46woneba] – 1.). damtkiceba. apostolos despani.). mtkiceba. Se­ mowmebis Sedegad. birJaze. (gadat. Zveli rwmenisgan gandgoma. a priori dasa­ bamidan. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. apOstrof­i [fr. 2. Ar­i [fr. agiotage] – di­ di aRelveba. apostropheberZ. aRgznebuli mdgomareoba. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani.  a. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. da­ dastureba gamocdis. a jour gamWoli. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. aJitAcia [fr. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. imTavidanve arsebuli. m –s (heqtaris 1/100).). are – laT. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. moZRvrebis.  fr. aJUruli [fr.  a.). fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris.). apostAsia [berZ.

saxeli: miwis Txili). 2. argot Jargoni] – (lingv. argUment­i [laT. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. sabuTi. msjeloba. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. sWirdeboda. samediatoro sasamarTlo.). .  am mniSvnelobiT mx. gavr­ celebulia amerikaSi.  debulebis a.  a. ¥ argotizmi. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan.. Widaobis a. ] – didi.. it. argumentebis moy­ vana. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. argumentebis erToblioba. arAqis­i [berZ.). ¥ argumentirebuli. lo­ gikuri mosazreba.  mecnieruli a.). Arbitr­i [fr. damoukidebeli cvladi sidide.). arbitre – laT. ar ixmareba. argotikuli. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). nayofi iWmeba. (wign. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. argumentatio] – 1. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. Argo [fr. rTuli ornamenti. argumentum mtkiceba] – 1. arbQtraJ­i [fr. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. arabEskebi [fr. arg  moxaluli a. arabesco arabuli] – 1. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad.  araxisi Scd.  damajerebeli a. 2. 2.-47fexs. (maTem.  cxenosnobis a. arabesquos – esp. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. (qarT. argumentAcia [laT. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. aranJQreba [< fr.  qurduli a. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. Arara da Ara [amer.

Aria [it. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. brZola imarTeboda. arenda. sivrce] – 1..) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. oratoriaSi. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. (ist. romlis sxdomebic omis . sarbieli. Zvel romaul amfiTeatrSi. wiaRiseuli d a. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. zevsisa da heras Svili.  a. ariEleb­i [sanskr. ¥ ariasi Scd. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. arealis – area mo­ edani. rac argumentacia (mniS. iranelebs. moedani qviSiT moyrili. 2. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. ama Tu im movlenis.) saerTo saxelwodeba. 2. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani.] – 1. 3. zogjer iron.] – 1. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. ¥ arenisa. gaavrcelebs are deda­ miwaze. Cveuleb­ riv operaSi.. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. Ares­i [berZ.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. qviSa. Arenda [polon. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo.). Arena [laT. sadac gladiatorebis da a. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT.1).. asparezi. saerTod. 2. arena.-ze arian klounebi. kantataSi. (gadat. aria] – (mus. Areopagus – berZ. me­ 19 s.  arenasi Scd.­idan moyolebuli ix­ mareboda. areOpag­i [laT. ijara. arEal­i [laT.). 2. S. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. (gadat. (lingv. ArTrit­i [berZ.S.  politikuri brZolis a.) moRvaweobis dargi. 3.

) scenis ukana nawili. adamiani.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix.  a. avangardi).  finansuri a.. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. ¥ ariTmetikuli. aristokrAtia [berZ. manerebi. ormuzdisa. Aristokrat fr. Zvel saberZneTsa da romSi). romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. didgvarianebi. arriérre – garde. ariErgard­i [fr. (sapirisp. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. zeda fena. adamiani. a.  a. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). .  a.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. 2. ariTmEtika [berZ. ariErscena – (Teatr. (ist.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. ¥ aristokratiuli. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. 2. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils. arQTmia [berZ. oTxi a. arQman­i [berZ. moqmedeba. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. aristokratiis war­ momadgeneli. amocana.  warmoSobiT a. arietta] – (mus. aristocrate] – 1. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. aristokratia] – 1. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. saloni. aristOkrat­i [germ. ¥ aristokratuli. 3. zeda fena.rac niSnavs sruluflebian adamianebs].) mci­ re aria.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. arQeta [it. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. aristokrati).

. jari). myofi jarebi. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni.] – – samxedro gemebis. palestinaSi sadac arOmat­i [fr.ark -50- 3. 2. iaraReba] – 1. . Armada [esp. armée – armer Se­ denoba. sadesanto a. romelic lulidan itene­ 4. aristokrati). qristes mier). Crd. – rac dakavSirebulia mi­  a. risme didi rao­ Armia [fr. arsenal – arab. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. (wign. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. Cai. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. umu`qalaqi megidas mTasTan~.  sahaero a. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. saxelmwi­  codnis a. wisqveSa wylebTan.-Si gawveva. Soris. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). armada floti] arsEnal­i [fr. arkEbuz­i [fr. harim giddin  avtomobilistTa a. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. aromate < berZ.­ebSi). si­ wnevas. SevarTa a. aromatiuli Scd. non. TviTm­ 1. sazRvao. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. gadat. rZolo Setakebebi] – adgili  s. gan (ix. artésien < (saxmeleTo. di SenaerTi.). adamianTa didi raodenoba. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. armagEdon­i [ebr. varangelozis mier (ieso  a. jaris SenaerTi. divizia. rom­ 2. gadat.

Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. ze. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas..) ityvian mi­  s. cecxli. (s) monacemebi. articalatio] – (lingv. Artemis (AriaraRis (qvemexebis.) (wign. ¥ saartilerio. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. artillerie] – 1.) jaris gvareoba. s. romelic gu­  a. artēria] – 1. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba.. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr.. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. a. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis.). a. mzveravi oceuli. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. sisxli. Artikl­i [fr. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. sisxlZarRvi. damxmare sityva.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. 2. misT. 2. agreTve. qveSa wylebi [berZ. a. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da. (gadat. brZolaSi. romelic swavlobs ¥ arteriuli. vena).-51- art  gansazRvruli a. yovelgvar cecxlsasrol  a. artiste] – (ingl. niWi. sanapiro a. virtuozuloba. qalRmerTi. ricxvs. xSirad. (ant. 3. sqess. nebaSi. brunvas.). artezQuli wylebi – miwis­ . articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. < article – laT. sanaosno mdinareze. dargi.-Si msaxurobis. Artist­i [fr. artilEria [fr. ganusazRvreli a.

).arf -52awarmoeben.) ganaTxari frin­ veli. 2.. stili. (s. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. TavsarTi (win­ sarTi). [berZ. Zveli. (enaTm.) aqspedicia.  arqiZneli.  a. moZvelebuli movlena. [berZ. 2.. arqEul­i Era [berZ. arqimandriti. archaios Zveli] – 1. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. arqAizm­i [fr. archi ufrosi.. arqeolOgia [berZ. Zve­ li drois gadmonaSTi. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. Zveleburi. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs.. rTuli sityvebis pirveli nawili. amosavali forma. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs.) gaTxrebi. arqeo. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. gamoTqma an garamatikuli forma. arqeoptEriqs­i [berZ. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. archetypon] – (wign.  arxeologia. a. arqi. arqEti p­i [berZ.  arxaizmi Scd.  arqiepiskoposi. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi..  arxauli Scd. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . romelic. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. mxatvruli kiTxvis a.) moZvelebuli. ¥ arqeologi. mTa­ vari] – 1. arqAul­i [berZ. archaios Zveli. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. sawyisi. saarxeologio Scd.  a. (s. arxeologiuri. arqQel­i [berZ. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. uZvelesi. Arfa [germ. risame pirveli saxe. archaisme – berZ.

). niWi. uZvelesi] – 1. damTavre­ buli saqmeebi da misT.  arqiteqturuli. sxvaa (ix. . Arqiv­i [laT. 2. s. arqitEqtura [laT. arqiteqtura). archivum –berZ. niSnavs: dasawyiss. architectura – berZ. raime dawesebulebis gan­ yofileba. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas.  arxiteqtori. archaios Zveli. kompozicias.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. fotosuraTebis da misT.  a. archi Tav­ sarTi.  saxelmwifo a. xelna­ werebis. saarqiteqtoro. saarxivo Scd. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. arqivis mcveli. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. si­ non. krebuli. 3. saxelosno. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. 2.  arxivi. saarxiteqtoro Scd.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. 2. (geol. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. ¥ arqiteqtoruli. arqiepiskOpos­i [berZ.  s. javaxiSvilis a. xuroTmoZRvari).  arxi pelagi Scd. masalebi.. arxiteqtoruli. arqiteqtOnika [berZ. fakulteti. mTavarepiskoposi. arqimAndrit­i [berZ. arqivarQus­i – arqivis gamge.  havais a. architektura] – 1. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. arq arqi pElag­i [berZ. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. dawesebulebis an calke piris werilebis. dawesebuleba. mTavars. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba.  iv. ¥ saarqivo. saarqiteqturo. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. s.

 a. astheneia] – (me­ dic. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba. archôn (archōntos) mmarTveli. proeqtis s. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi.). asTEnia [berZ. ¥ saasenizacio. asamblEa [fr. saarqiteqturo. asEptika [berZ. ¥ arqiteqturuli.  s.] – veluri cxvari. Arqont­i [berZ. s. Arqtika < [laT.  asambleasi. asambleia Scd. Zegli. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. Sua da centraluri aziis mTebSi. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. arktika Scd. a.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. eqspedicia. ansambli. 2. romelic gars ekvris poluss. Arxar­i [Turq. asamblaJ­i [fr. ¥ arqtikisa. xuroTmoZRvreba).  arxiteqtura.  arqtikasi. arcticus berZ. ¥ arqtikuli.  Zveli qarTuli a. yinuli. saarxiteqturo Scd. samuSaoebi. nagebobis stili (qarT. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . gavrcelebulia samxreT cimbiris. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare.  a.). asEmbler­i [ingl. gotikuri a. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. si­ non. a. programirebis ena.  gaeros generaluri a. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. a/manqana.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. ufrosi] – (ist. gadawyveta. arxiteqturuli.. a. aTen­ Si. hava. asenizAcia [fr. ¥ asambleis. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic.

2.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. As­i [< fr.  Sokoladis a.). umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. asimEtria [berZ. assimilleren] – 1. 3.) qaRaldis fuli. piri. Asort­i [fr. (lingv. sahaero brZolebis virtuozi. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. asQstent­i [laT. askētēs] – 1. asimilAcia [< laT. 2. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. . Asketismus berZ. assimilatio msgavseba.  a. AsTma [berZ. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. damsgav­ seba. askEtizm­i [germ. ukiduresi TavSekaveba. asignAcia [fr. ¥ asimetriuli. assistens (assistentis) damxmare. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze.  asimetriuli Scd. Asket­i [berZ. religiuri moZRvreba. as. sisuste. kiko.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. damswre] – 1.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. ¥ asketuri. tuzi] – 1. uRonoba. assignation] – (moZ. 2. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. 2. (biol. mezobel bgerasTan.  kaTedris a.  a. (wign.  profesoris a.  asimiliacia Scd. asortQment­i [fr. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli. saukeTeso sportsmenzedac ityvian.-55medic. figura.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. cxovreba.

asocirEbuli [germ.) zmnis kategoria.  sruli a. 2.(qarT. avtomobilis a. romlebic brunaven mzis  mdidari a. usrulo a. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ .-iT. assotiotio vu­ erTeb. ebr.  mecnier muSakTa a. Aspeqt­i [laT. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. asteroQdeb­i [berZ. asociAcia [laT. (wign. mi­ wis.asp -56ganizaciisa (qveyana.. Tvalsazrisi. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. aspectus Sexe­ duleba. Astarte [berZ.  a. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. aspirAcia [laT.  aspekti Scd. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. aspirAntura [germ. saxe] – 1.). raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). war­ modgenaTa Soris. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi).  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a.). (gramat. (fsiq. ¥ saaspiranto.  s.).). SeerTeba] – 1. mcire planetebi. aspirantus – laT. aseTi an iseTi Sesruleba. SenaerTi. sinon.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. iseTi kavSiri. msgavsebis mixedviT.  a. romliTac ganixilaven sagnebs. gamocdebi. Astartç – Zv. mov­ lenebs da sxv. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli. risame jgufi.  daswrebuli a. aspQrant­i [laT.] – aspirantebis momzadebis sistema.  molekulaTa a: 3. rome­ lime qveynis organizacia). aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. ¥ asociaciuri. amxana­ goba. kavSiri. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. 2. saxe). kavSiri.

¥ astrofizikuri.). astrOnavt­i _ igivea. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. a.  abasTumnis a. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. varskvlavTmcodne­ oba). umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris.  astronomia.  amerikeli a. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. drois gazomva da sxv. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra.). astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili.. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. mra­ valniSna ricxvebze. astronOmia [berZ. Astra [berZ. ¥ astronomiuli.  a. weli. vars­ kvlavisa~. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. prognozi. war­ moSobas. astrAlur­i [laT. asphyxia. astrofQzika – fizikis na­ wili. astrolOgia [germ. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. astrologia] – mecniereba. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). asfQqsia [berZ. observatoria.moZraobis kanonebs da sxv. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. dakvirveba. astromEtria [berZ. rac kosmonavtika. aqvs iisferi. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. [berZ. astronAvtika [berZ.-ebi. sinon.  a. astro. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. .. maT agebulebas. ¥ astrologiuri.-57garSemo. rac kosmonavti.

atelier] – 1. attachélifikaciis. msofli¥ ateliesi. w. vamtkiceb] – 1. attaché] – 1. 3. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. romelsac zRvis sadgomi foto­. atavus pa­ . mxat­  s. papis mama. sabuTi. codnis donis case fr.ata -58-  ateliisa Scd. rac da­ saxeb. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. miniWebis Sesaxeb. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. Soreuli atEstat­i [laT. samxedro mosamsaxuris 2. (biol.. e. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. atestAcia [laT. `di p­ melTa a. ¥ saatestacio. specialurad mowyobili titani. cis TaRi (kamara). romelic raime dargis spe­  profesoris a.  satelevizio a. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. wevri. romlis mixedviTac  samxedro a. atAvizm­i [< laT. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. pis. – Zv. komisia.).] _ patara brtye­ gansaZRvra. ¥ ataSesi. (gadat. miTis mixedviT. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl.  saqarTvelos a. di plo­ 2. valo. cialist­konsultantia. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. atElie [fr. lomati~. geografiuli rukebis krebuli. attestatio mow­  ataSisa Scd. atlas (Attlantis)] xelosno.). li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. attestos va­ mowmeb. berZ. AtaSe [fr. 2. winapari] – 1.

saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. firmis dawe­ .mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). krebuli. 3­isaTvis). atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. ¥ atmosferuli. (wign.  anatomiuri a. audit] – or­ ganizaciis. atmOsfero [laT. 2. audiEncia [laT. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli.  a.-s zeda fenebi. tabulebis. 2.  audencia Scd. wneva. naxa­ tebis da misT.).  elCis a. me­20 s.  enebis Seswavlis a. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. 2. (filos.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. [miTologiuri atlantis – berZ. Atol­i [ingl. ana­ orTqli da sphaira sfero. garemocva  megobruli a. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. (mniSv. a. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. Atom­i [berZ. attributum Tviseba. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. gadat. aUdit­i [ingl. ¥ atomuri (qarT.). 3. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. kuTvnileba] – 1. sinon. garemo pi­ robebi. – ebi. naleqebi. prezidentTan. v. yinulmWreli. saqa­ nela.  a. atraqcQon­i [fr. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna).  atmosfera Scd. iaraRi. naxazebis. –ri meTodi. atmos. atrQbut­i [laT. audiovizuAlur­i [laT. a.  a. risame damaxasiaTe­ beli niSani. 1. tiri da misT.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze].  niSandebuli a. birTvuli).-59os a. Atlas (naT.bir­ Tvi] – 1. 2. attraction] – 1. (wign.

 wignebis a. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. moedani. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. Aura [berZ. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. Aul­i [Turq. ¥ aferisa.). saso­ warkveTilebis) gamovlena.  s. romelsac . saauqciono. autOdafe [port. sadac kiTxuloben leqsebs. auctio (laT. auctionis) zrda.  mravalricxovani a. ¥ auqcionisti. affaire] – saxifaTo. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. 2. (medic. moxsenebebs da misT. s. nivTebis ga­ yidva.  universitetis a. autsider] – 1. aura niavis qrola] – 1. romelic aferas sCadis (TaRliTobs).) sityvis nawili. auktion < laT. mag.] – sajaro vaWrobiT. avtomobilebis a. cxenebis a. fulis Sovna motyuebiT (sinon. adamianis sulis gamov­ lineba. TaRliToba). didi oTaxi an darbazi. auditorium] – 1. a. afiora Scd. doRSi: cxeni. auditOria [laT. Afera [fr. 2. N 100. affecfus su­ lieri mRelvareba. auqcQon­i [germ. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT.  aferasi. TaRliTi.). auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. vaWroba. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. 2. yalTabandoba. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. Afeqt­i [laT. leqciis. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. autsaQder­i [inl. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. s. raime qonebis. – ebi. vaWroba. darbazi. Afiqs­i [laT. (sp. aRtacebis.. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. afErist­i – piri.. affixus mimagre­ buli] – (lingv.

ayiyi. ¥ aforizmuli. Stabis oficris. aqEront­i [berZ. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. adiutantis. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad.  rusTvelis a.-ebi. lakoniuri ga­ moTqma. 2. accessoire] da . stili. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. leqciisa da misT. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. acceleratio] – bavSvTa. achatçs] – minerali. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad.da ­s afiqsebia. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT.  aqselbanti Scd. afiSQreba [fr. pedali. Aqat­i [berZ. AfiSa [fr. afOnia [berZ. aTetErSok­i [ind. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. afOrizm­i [berZ. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi.  a. aCqarebuli zrda – ganviTareba. aqsesUar­i [fr. mowyobiloba. afficta] – sajarod. aqsElband­i [germ. aqs naxevrad Zvirfasi qva. koncertis. kvar­ cis nairsaxeoba. sibr­ Znes. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. saqveynod gatana. romelic daibada zRvis qafidan. gansazRvra] – daxvewili. aphorismon gamonaTqvami. afrOdite [berZ.-61-eb. aqselerAtor­i [< laT. farTod gaxmaureba risame.

ar aris damtkicebuli. darbazi. ama Tu im mecnierebaSi . Teatraluri warmodgenis Tebi. 3. axôn 3. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. (wign. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. 2. udavo] – 1. adamiani. pasiAqt­i [laT. gadat. moTxovnebi sapirisp. iniciativiani da  geometriuli a. aqsesuarebi – 1. oba. rac 4. vnelovani. raime organizaciis. (Teatr. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. 2. romelic TviTon tiani warmodgena. pa­  aqsiomaturi Scd. dawesebulebaSi. velTaod miRebuli. winave.) da  a. 3­isaTvis). 2. ¥ saaqto (mniSvn. actualis] – oficialuri sabuTi. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. (gram. ueWvo.).)... 3.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. (wign. ucxromeli (sapirisp. oraqbuleba. (buxhalt.) meorexaris­  mesame a. risame kuTvnileba. actus] – 1. aqsonomEtria [berZ. furceli. damatebiTi ram. raime uri). mniS­  s. didad mniSvnelovani Ta­ . WeSmariteba.aqs -62- mr.  a. axiôma sayo­ vis). li.). debu­ lansis nawili. monawile keTili nebis a. da­ wesi. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. TavisTavad 2. romelSic leba. 2. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. aqtiani (mniSvn. gadat.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. a. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. sivi). calkeuli moqmedeba. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. activus moqmedi] – 1. moqmedi nawili. xovani. saqoneli da sxv. nawili. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti.

didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. tembris Secvala da sxva). Aqcia2 [laT. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. acEton­i [laT. aqciOner­i [fr. acetum Zmari] – organuli naerTi. (gadat. kapitali. statiaSi. ASuR­i [Turq.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. Saqari. dividendis) miRebis uflebas. kompania. . Taviseburi warmoTqma. max­ vili. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura.). accentus] – 1. saaqcio wamowyebis monawile. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. (mus. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. 3. romlebic rveulSi uweria. actio moqmedeba] – (wign. actionnaire] – aqciebis (ix.). Aqcia1 [fr. action] – farani qa­ Raldi. s. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. romelic ukravs Tars. ro­ goricaa Cai.  s.. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. s. ritmuli maxvili. aqcia 1) mflo­ beli. arab. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. Aqciz­i [fr. (lingv. Aqcent­i [laT. ufero siTxe. sityvaSi da a.  saaqcio. ARap­i [berZ.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. 2. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. aSqEnaz­i [ebr. S.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. actEkeb­i – meqsikis indielebi. āsik.  saaqcionero Scd. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. 4. Tambaqo da sxv. ¥ saaqcio. sazogadoeba. politikuri a. saWirboroto.  di plomatiuri a.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi.

ganyofileba (sadgurSi). 2. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne.] badmQnton­i [ingl. TviTmfrinaviT da misT. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. ze. baal < Zv. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani).­Si a.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. amiT ganrisxebulma ri b. SfoT­ burTs _ volans. ebr. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa.. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. . socialuki. base < berZn. basis safuZveli] _ 1. (wign. bAal­i [berZ. gemiT. bAgaJ­i [fr. RmerTma auria maTi enebi. ebraelebisa da sxv. mTavari sawyobi. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. masaslebis b. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. faseulobaTa. ris bargi. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba.. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. sayrdeni risame. samSeneblo Tebi matarebliT. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. bAget­i [fr. s. vagoni. 4.) msgavsi TamaSi. SefuTuli niv­ sasursaTo b. bagage] _ mgzav­ 3.axu -64-  s. axUnd­i [spars. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. me­18 s.

 saaviacio b. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. 5. re­ ligiuri.  bazilikasi Scd. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi.  s. ¥ sabazo (mniSv. basis safuZveli] _ 1. bai ¥ bazilikisa. . samxedrosazRvao b.  batiskafi Scd. reformebisaTvis. baidarasi Scd. 3­isaTvis). 7.). 6.  baidarka. bAzis­i [berZ. Cveulebriv.. keramikul da minis mrewvelobaSi.-65Toblioba. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. swor­ kuTxa. 1. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba.  baiaderi sxvaa (ix. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali.  b. msubuqi mrewvelobisaTvis. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. baQdar­i [< rus.  baiaderisa  baiaderasi Scd. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). bayadére < port. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). 2.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. baTQskafi [berZ. fundamenti. marTaven orlapotiani niC­ biT. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. bAzalt­i [laT. basilica < berZn.  nedleulis b. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. Savi feris. 2. iyeneben samSeneblo saq­ meSi. baiAder­i [fr. bazQlik­a [laT. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze.  avtomobil `kolxidis~ b. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris.  urbnisis b. ugumbaTo taZari. mesaqonleobis sakvebi b. risame sa­ fuZveli.  baidarisa. sawyobi.

bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. fqvili. . Zvel demiuri xarisxi. fila Caisagan gan­ sabaylo.  baixao. ¥ bakaleisa. Backenbart] rigeblad. bak  bakaleasi. bac < holand. baccarat < geogr. avzi). bakaleia. burRu­ bAit­i [ingl. WurWeli. Saqari. sax. nikapze gamoparsuli wveri. dasavleTi ev­  b. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). _ loyebze datovebuli da  wylis b.. saqoneli. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. rogoricaa Cai. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. reus] _ 1. bayram dResas­ bakAlea [rus. damTavrebuli. yava. orgia. gamoTvliT 2. ganyofileba bAix­i [Cin. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. (sinon. 2. 8 sxv. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. benzinis b. bitis toli. mTlianobas.  s. Бакалея < arab. bakAlavr­i [laT. sagobi. byte] _ infor­ li. s. 2. (gadat. baccalav¥ bakenbardebiani. 2.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. liTonis bakaleio Scd. baixaos Cai Scd. bAk­i [fr. saqonlisa. baQram­i [Turq. varcli] _ 1.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. kaci. romelsac kom­ deba.

miwisZvris.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi. TxrobiTi xasiaTisa. balAgan­i [rus..simZime).-67- bal bAl­i1 [fr. mxruli. bAlada [fr. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. droebiTi (slange) < fr. iyeneba sasworebSi. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. s. 2. ballast] _ 1. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba.. uReli.  wliuri b.. Балаган < spars.) bAlans­i [fr. zRvis Relvis. sinon. uReli] _ 1. ukuqceviT moZraobas. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. b. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. aRricxva. wonasworobis dacva. li xvinWa da RorRi Spa­ . ¥ baladisa. da vefxvi~. Sileris b. gamo­  balagnisa.. gadat. balagnuri. mcire bAlast­i [ingl. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. ze. sazom Scd. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. aqtiuri b.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. balancer] _  s.-s aRwevda. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli. mej s.-is gadayra. cekvebi. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. angariSi. kaba.-is Sedgena. balle burTi] _ bu­ 2. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa.. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. fr. (mus. Ti nusxa. ormxri­ 2.. saxeldaxelo. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. xelsawyoebSi da misT. baliani. lisi). balansQreba [fr. ebi. (saub. ¥ sabalo.. `moyme samtkiceblad (qarT. ¥ . ballade] _ 1. pasiuri b. bal­i2 [fr.  oTx b. cekvao saRamo (sinon. s. miwisZvra. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. balancier 1.  b. saxalxo seirnobaze) 2.  Tokze b.

-is ostaartilerio Wurvis. mecniereba. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. moZraobis 2. RenTa iseTi nivTierebebiT.  balerinasi Scd. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. ballistik < bAlet­i [fr. saTeatro cekvis xe­ 1. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. romelic swavlobs ho­ musika. romelic Se­ lovneba. mocemuli Teatraluri war­ 2. sacemad. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. katafalki). tebi. balsamor] _ 3. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs.) zedmeti. traeqtoria. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. bAlista [laT.. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. (Zv. ballet. b. tyviis. ballet b. baletmeZravis muSaobis damTav­ . romelsac axlavs gi. qoreografi. cekva. romelic frenaSi  baletmaistrisa. usargeblo ram. lebis dasangrevad. li reJisori. datani. balleto] berZn. sxeulis moZraobis kano­  s. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. s. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. balErina [it. s. it. karavi. qvenebs. ¥ balistikuri. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. naRmisa da misT. balQstika [germ.) Semurva] non. zogi mcenaris sqeli wveni. baletmaQster­i [germ. ballô gadavisvri] _ _ 1. farda. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. ballista < berZn. mdidrulad mor­ nikaSi.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. iye­ qali. (wign. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. bAlzam­i [berZn.) 1. 2. raketa. musika. gadat.

b.  Jangbadis b. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. 2. aqvs msxvili.-is bileTi.  b. ¥ balneologiuri. banderilQero [esp. bAnan­i [esp. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. tro­ pikuli balaxovani mcenare. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. gogirdmJavas b. sadac iaffasiani adgilebi iyo.  mesame iarusis b. balustrada < it..  aivani Scd.  baliustrada.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. banal] _ siax­ les.-is skami.] _ rikulebiani moajiri. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). sabalneologio. aqvs damuxluli magari Rru Rero. erT­erTi jiSis vaSli.  b.-is joxi. kibis b. banAluri [<fr. (s. bAlkon­i [fr. xumroba. originalurobas mok­ lebuli. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. bAlon­i [fr.. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. b. balneum abano da berZn. rezinis an sxv. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. banano] _ 1.. balUstrada [fr.) kurorti. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. msjeloba. balustradasi Scd.-is pirveli rigi. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons. balneolOgia [laT.  b. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. liTonis. ballon Rru sfero] _ miwis.  terasis b. b. bAmper­i [ingl. banderQlia [esp. qandara ewo­ deboda). . romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). bAmbuk­i [fr. b. ban ¥ balustradisa.

bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. ¥ sabanketo. isxams kitris msgavs did nayofs. Bankier < fr. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. miaCnia. 1­saTvis).  kompiuteruli monacemebis b. bileTi. 2. sxvadasxva daculi. bAnk­i [fr.. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). bAnkir­i [germ. bAnket­i [fr. gakotrebuli piri.  s. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. germ. 2. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. gadat.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. valauvali. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. si an kursi. banco banki] _ fa­ 1. bar] _ patara kafe. komerciuli b. Bankerott < it. romelic oqros monetis magivrobas eweva.  zneobrivi b. operaciebi. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. banqueroutier. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. banderolle] _ bAnko [it. bAr­i1 [ingl. saqme. bAnkrot­i [fr. banque] _ 1. xarobs tropikul af­ rikaSi. ¥ sabanko (mniSv. s. vinc sruli marcxi ganicada. gadat. bancerotte gatexili banki] _ 1. bAptizm­i [berZn. Cveulebriv. is.-iT.ban -70- bandErol­i [fr. romel­ sac aweria misamarTi. warmoiSva XVII saukuneSi. 2. banquet] _ sazeimo wveuleba.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. aRmoCnda uunaro. qaRaldis lenti. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. darbazi. s. valis gadaxdis unarmoklebuli. dgomela ..  wignis gagzavna b. bAnknot­i [ingl. bank-note] _ sabanko bileTi.  s. baObab­i [eTiop. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. sadac.  saxelmwifo b. Semnaxveli b. msxvili sakredito dawesebuleba.

(ist.) quCis brZolebis dros. gadat. horeliefi). barytonos uxeSxmiani] _ 1. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. bArak­i [berZ. dabrkoleba. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. aseTi xmis mqone momRerali. baritono < berZ. dabali tixari. barbArizm­i [berZ. 2.  barikadi Scd. barQer­i [fr. 2. bArel­i [ingl. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba.5 l­mde).) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. barrel patara kasri] _ inglisSi. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115.  cxenma b. ¥ barbarosuli. (qarT. mamakacis xma.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels.  barmEni. saSualo zomis spilen­ . cxenosnebma da sxv.5­dan 163.). barQton­i [it. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. 3. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. mor­ benlebma. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. risame. 2. barQkada [fr. ukulturo. barbAros­i [berZ. barbaros] _ 1. ZiriTadad alko­ hols. zRu­ de. romelic unda gadalaxon (mag. veluri ada­ miani. araromaeli). barriere] _ 1. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma.  b. b-ze brZola. saqcieli. saSualo tenorsa da bass Soris. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. gadalaxa (daZ­ lia). sinon. moajiri. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba.-is ageba.  b. bAr­i2 [berZ. Tarji). baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. 3. morebi da sxv. barelQef­i [fr.

karapa). wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. barOnesa [ingl.  barkarolasi Scd. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. ¥ barokuli.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). wnevasTan. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. grafze dabali.. barge] _ satvirTo gemi. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. barkarola < barka navi] _ 1. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. bArJa [fr. sinon. baron < Zv. germ. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo..bar -72- Zis Casaberi sakravi. didi mravalniCbiani navi. baroness < fr. patara damxmare gemi. barkArola [< it. bAron­i [berZ. 2.  vercxliswylis b.  saxanZro b. [berZ. barOmetr­i [berZ. 2. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. RvlarWniloba. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. ¥ barkarolisa. . barokAmera [berZ. bAroko [it. bArkas­i [holand. si­ non. barocco iCxibi. barkas] _ 1. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. ¥ barJisa. baro. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. RvlarWnili < port.  barometri.  Caikovskis b. stili. ¥baronesisa baronesasi Scd.] _ baronis coli an qa­ liSvili. kar­ Wapi).  b.

b. brZolis sce­ nebis amsaxveli. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. 3. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. gadat.  sacecxle b. batariasi. batAlia [fr. 2. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. bastion] _ 1.. ferwera. aseTi xmis mqone momRerali.-73 barJasi Scd. 3. satanko b. ¥ batareisa. bastQlia [fr.  sazenito b. bastQon­i [fr. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. dasayrdeni. bani. 2. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. basso] _ 1. batArea [fr. bataille brZo­ la] _ omis.  bataria. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. batterie] _ 1. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. batAluri [<fr. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. bArter­i [ingl.-is cecxli. b.  baTalioni Scd. mamakacis yvelaze dabali xma. saqonlis b.  galvanuri b. batalle] _ (wign. mowyobiloba. batalQon­i [fr.  msroleli b. gamagrebuli adgili. ele­ ments. bAs­i [it. bataillon] _ sajaro qveganayofi. burji. barter gacvla­ gamocvla. sinon. orTqliT gaTbobis b. dvrini. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi).. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. batareia. . safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. bat 2. bani.) brZola. ¥ barteruli da sabartero  b.) gacvla. aTaseuli). romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils..) garigeba.  b. (s. (s. Janri xelovnebaSi. Scd.

ise SinaarsiT: patroni.  baqtrini Scd. brasis nairsaxeoba. mxiarulebis RmerTi. akrobatebi da sxv. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. mikro­ biologiis nawili. baqtrQan­i [Turq. ¥ qarT. romelic Seiswavlis baqteriebs. nayinis b. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. ¥ baqteriologiuri. bAcila [laT. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. rac `mfarvels~ niSnavs.  b.  b.. drostarebis. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. grZeli. batôn joxi] _ 1. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1.  daviT-b. pat­ ronus­idan.  bacilasi Scd. bAton­i [fr. batErflai [ingl.bat -74 baqterialuri Scd. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. igi modis laT. laboratoria. foladis sferuli kamera. . romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi.] – orkuzi­ ani aqlemi. baqteriolOgia [berZ. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi.  Sokoladis b. baqteriOfag­i [berZ. batQsfero [berZ. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. ¥ baqteriuli. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. baqtEria [berZ. baqteorologiuri Scd.  baqteorologia. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. sakonditro nawarmi patara joxis formis. mikrobis saxeoba. zRvis siRrme. bEg­i [Turq. bAxus­i [laT. batoni sxva warmo­ Sobisaa. aRsaniSnavia. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. plagos mWameli. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. bAtut­i da bAtud­i [fr. bacchusi < berZ. ¥ bacilisa. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. daavadeba. 2. feodali. baqteria baqteria da plagein.

) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. belzEbel­i [berZ.). eSmaki. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . bazburTi. бельэтаж < fr.-75- bel bedUin­i [germ. bEkar­i [fr. bel kargi. proza). gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. saukeTeso sarTuli. ketburTi.  b. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. beletrQstika [< fr. beelsebul < ebr.] – avi suli.-is loJa. belAdona [< it. beduine < arab.  bezisa Scd. beQsbol­i [ingl. romanebi) (sinon. 2. novelebi. lamazi da elage sarTuli] – 1. beQsik­i [ingl. bEze [< fr. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. amfiTeatrsa da benuars Soris. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi.  b.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. bEkon­i [ingl.­Si da me­20 s. bElkanto [it. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. germ. meore. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. ¥ bezesi. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. belladonna saucxoo dama. nawarmoebi. TeatrSi pirveli iarusi. belEtaJ­i [rus. sasaxleebSi). Smaga. badawin] – momTabare arabi. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. prozaikosi).

benzina < laT. warmo­ ebaSi. saRamo. damaxa­ siaTebeli suniT.bem -76(ix. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. koncerti. bge­ ris simsubuqe da silamaze. berdenka. bEnzin­i [it. Zvlebisagan – cximis misaRebad. me­ dicinaSi da sxv. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. warmodgena.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. 2.  s. bemolle] _ (mus. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli.  bengaliuri Scd. bEta [berZ. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. benEfis­i [fr. s. bEnzol­i [fr.) 1. benUar­i [fr. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. berdana Scd. benzoe] – (teq.  berdanka. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. aorTqlebadi siTxe. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. bErdan­i [< sakuT. bEmol­i [it.) ufe­ ro. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. sax. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). bestsEler­i [ingl. s. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). iyeneben saRebrebis. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. bensol] – ufero sawvavi siTxe.  b. ¥ sabenefiso. advilad aalebadia.-is loJa. zeTisa zeTovani Teslebisagan. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani.

silis. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma).ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura.-is filebi. rkinabEtoni – betoni. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. [laT. 2. bis orjer da berZ. bibliogrAfia [< berZ. b. biAndria [laT. behēmoth (mr. RorRis.. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. bEton­i [fr.  `vefxistyaosnis” b. grapho vwer] – 1. bibliis. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba. bib biATlon­i [laT. athlon asparezoba] _ (sp.-77tronebis nakadi. 3. behemoti Scd. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami).-is qarxana. behEmoT­i _ [Zv. beton < laT.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. bis orjer da berZ.  bilingvizmi. biblion wigni da berZ. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa.  begemoti. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis.  b. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. ¥ bibliuri. .  bibliasi Scd. bQblia [berZ. ebr. bi.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari.  monografias darTuli hqonda b.. bi. xreSisa da misT. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi).. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. raime sagnis. biblia (mr. binomi..

gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b.bib -78 biblioteka. bienale (mdedr. hqonda. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. 3. business saqmiani. bQdon­i [fr. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad.. erovnuli b. ga­ mocema (wigni. (saniv­ Te)  bitoni Scd.) saZiebeli. biznEsmen­i [ingl. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. nivTis b. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. bibliotekuri. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki.). businessman] – piri. (s) ganyofileba. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. gamocema. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. bQgud­i [fr. si­ non. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. b. romelic mogebas iZleva. sabiblioteko Scd. qsovilisa da sxv. universitetis b. wignebis seria. saqme. . ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba.  moswavlis b. komercia. 2.  rqis b. bQzon­i [laT. biEnale [< fr. (s. bQde [fr. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. bison] – gareuli xari. papiloto.  s.  students mdidari (rigi­ ani) b... s. (qarT. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). bigAmia [laT. romelic bizness misdevs. bis orjer da berZ. bibliotheke] – 1. katalogi. wignTsacavi).

baraTi raime teqstiT. romelSic mo­ Tavsebulia denTi.cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi. bQleT­i [fr. sagamocdo b.. bQkin­i [ingl. partias.  savele b. bilQngva [laT. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). sinon. 2.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. bioadaptacia. bQnom­i [laT. bios si­ cocxle. durbindi). ¥ sabileTo. [berZ. salaro.. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. Teatraluri (saTeatro) b. wevri] – (maTem. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. ufaso b. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. biogrAfia [berZ. orwevriani) bio.  samxedro b. aqvs garkveuli valdebuleba. si­ non. bis orjer da berZ. sax. bios sicocxle. bQTumad – erTad. (qarT.  s.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba.. bikfOrdis zOnari [< sak.  Teatris b. bikini < geogr. binocle <laT. visame cxovreba. biologia.. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). bQnokl­i [fr.. billet] – 1. cxovrebis gza.-79loeT amerikaSi. bio  mosawvevi b.. bilingua] – (fi­ lol.. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). sax. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. 3.  biografia. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. winsarTi). . moswavlis b. TviTmfrinavis b.. nomos nawili. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas.. studentis b.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. latariis b. (qarT.

biolOgia [berZ. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. ¥ biosinTezuri. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. (s) cnobebi. sa­ xelmwifo] – (samarT. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. biOnika [< berZ. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. biosQnTez­i [berZ. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. b. borse < laT. kvleva. kibernetikis nawi­ li. laboratoria. dawesebuleba. fakulteti. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad.  bionikisa.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. b.bio -80 biosfera Scd. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. ¥ bioqimiuri. biOsfero [berZ.  b. ¥ biologiuri. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. biofQzika – biologiuri fizika.  b. WavWavaZis b. sayureebi da misT. b. . biologiis nawili – fizikis ganyofileba. sadguri.  i. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. ¥ biografiuli da sabiografio. bis orjer da berZ. biJutEria [< fr. bQrJa [germ. bousa safule] – 1. bi pOlid­i [laT. bi patridi. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. mecnierebani.  bionikasi Scd. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. polis qalaqi.  b. beWdebi.

magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. s. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani.-is makleri 2. iye­ neben qandakebaSi. bQt­i [ingl. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix.  b.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. bulletin] – 1. biulEten­i [fr.. seq­ sualuri] – orsqesiani. bissectrix (bissectricis) orad gampobi. fqvilis da Saqrisgan. mouWiqavi faifuri.) swori xazi.  biTumi sxvaa. sasaqonlo b. bissectrico < laT. momkveTi] – (maTem. bis or­ jer da sexualis sasqeso. biUvet­i [fr.saidanac uSualod iReben mineralur wyals..  pianistma bis-ze daukra.) saerTo sa­ xelwodeba. Turquli warmoSobisa. biseqsuAlur­i [laT. koncertze. erTxel kidev. bisektrisa Scd. ¥ bitumovani. bQtum­i [laT. .. (Zv. ¥ sabQrJo (mniS. bQskvit­i [fr. 2.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. ¥ biseqtrisisa. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. nav­ Tobis da misT. b.-81 safondo b. mzaddeba aTqvefil kvercxis. msu­ buqi namcxvari erTgvari. gamoxa­ tavs risame. bis! [laT. baiti). bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. biscuit] – 1. nam­ biu cxvaris saxeoba. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. 2. ganmeo­ rebiT). (saub.  biseqtrisasi. cieb-cxeleba. 1­Tvis)  s. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. gudronis. qanebi.  sainformacio b.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. garigeba. amindis b.

.  biuletini Scd. b. gaunaRdes. kantoris da misT. ganyo­ filebis. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. gul­ mkerdze Casacmeli. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. 2.rac biurokratiz­ mi (mniS. biurokrAtizm­i – 1. kratos xelisufleba. 2. dawese­ bulebebs. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi.  sakonstruqtoro b. saxelmwifos.  b. amindis b. saxelwodeba. 2. biusthAlter­i [germ. zogi dawesebulis. buream biuri da berZ. b. zviad gamsaxurdias b.-is usulguloba . Caagdo saarCevno yuTSi. cnobaTa b. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. misca.. 1­isaTvis).  b. biUjet­i [fr. bureacrate < fr. budget < ingl. aparati. uj­ redebi.) visime piradi Semosavali da xarjebi.. 3. 2. qandakeba. midgoma.biu -82¥ biurokratiuli  b. saqmisadmi b.  ojaxis b. Tvisebebi.] – 1. buste] – 1. ¥ sabiujeto (mniS. biurokratebi. daxures. biurokrAtia [fr. bureacratie] – 1. xarjT­aRricxva. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. 1). gadat. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. (saub. igivea. bureau] – 1. saarCevno furceli.  b. bustehalter] – qalis lifi. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. 3. qalis gulmkerdi.  eqimma b. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). biurOkrat­i [fr. 2. bQuro [fr. bQust­i [fr.  am gagebiT biurokratuli Scd. ¥ biurokratiuli.  saqarTvelos saxelmwifo b.

) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). bluff] – risame mogoneba.  blamanJisa.  b. blQckrig­i [germ. blomanJe Scd. blitzkrig] – elviseburi omi.-ze dabeWdili Suamdgomloba. ¥ blamanJesi. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad.) mtkice nageboba. blitz elva] – 1. blOk­i1 [fr. block germ. 2. (teqn. blAnk­i [fr. orTava kunTi). or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. blazer] – 1. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. blanc TeTri] – 1. romelze gadagdebulia Toki. bloc] – 1. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. blQc­i [germ.  bicepsi Scd. WoWonaqi). romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. blictUrnir­i [germ. gegma. sinon. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. turniri (WadrakSi). 2. si­ non. 2.  b. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. SeTxzva visame blo motyuebis. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. qaRaldis furceli.  blamanJue dasaSvebia. blQndaJ­i [fr. blindage] – (samx. bQcefs­i [laT.) raime nagebobis na­ wili.  b. s. blOk­i2 [fr. periodi.-83 s. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. blAmanJe [fr. blEizer­i [ingl.-is Sevseba. partiebis. blEf­i [ingl. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. bagiri an jaWvi (qarT. saxel­ mwifoebis. (saub. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. romelic Tavis mxriv .

moZraobis winaaRmdegoba.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. van­Tovlian gzaze speci­ 3. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. sevda. armiis da sxv. boa gveli] 3.  b. babina Scd. mtruli qveynebis mier 2.-iT naSeni saxli. (medic. cekva. 2. (samx). garemocva doli an lilvi. romelic aseTi musikis  fanjris b. magnitofonis gorgolaWi. blokadis mowyoba.  bobinasi. non. ri zemoqmedebis mizniT. gavrcelebulia tropikul  b. bOa [fr.­gz.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. TiSva. romelzedac exveva firi. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. romelze­ mtris jarebs mier. blokade] – 1. izolacia masze politiku­ 3. bobine koWa] – 1. eleqtro mowyobiloba – 3. ¥ bobinisa. (sp. dac exveva mavTuli. bObslei [ingl. naRveli] – zan­ 2. sxvadasxva manqanaSi: koWa. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. 4. qalaqis simagris.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan.-is moxsna. amerikaSi. maturi).  ekonomikuri b.) romelime organos anTebis koWa. bObina [< fr. aguris formisa. bobsleigh. alya. b.  b. qsovili da sxv. (rk. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. seqcia). boa < laT. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. to block] – 1. mrgvali kolofi. bob 2. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . blOkada [ingl. blokQreba [ingl.. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. lia. Zafi.

bombArdir­i [germ.. boyscout < (ist.) didi metismetad kaSkaSa meteori.-85- bom bogdQxan­i [monR. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. sax. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli.-is gamocxadeba. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1.) qvabi. boycott sak. igivea. bOkal­i [fr. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan.) CineTis imperatorebis tituli. bOlero [esp. rodesac irlandielma arendatorebma C. cxeli wylis misaRebad. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. bodibQlding­i [ingl. qalis mokle. boiler] _ (teqn. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. boQler­i [ingl. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr.) fexburTeli. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. bOmb­i [fr. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). or­ ganizaciebTan. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. cecxlgamCeni b. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva.  saaviacio b. agreT­ ve kulturizmi). musika am cekvisaTvis.  b. rac kulturizmi. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. 2. bolero] – 1. 2. aTletizmi (ix. bombardier] – (gadat. boQkot­i [ingl.. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. vokaluri) am cekvis ritmiT 3.

) samkauli teqstis garSemo. bord germ. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. 2.­iT) Scd. 2. bombonQer­i [fr. bOston­i [ingl. paltos. satvirTo avtomobilis. bOrt­i [fr.  qimi (1 mniS. Sindisferi. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. (qarT. mepatrone. sax.-ebs talRebi exeTqeboda. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi. 2. Spale­ ris da misT. bOnza [fr.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. banbanerka Scd. Rvinisferi. boss holand baas patroni. ufrosi. arSia). gamosayofad. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni.  trotuaris b. 3. bOrdo [geogr. gemis bortze – gemze.] – 1. bord] – 1. qsovilis.-Tan mdgari turistebi. kideebze Se­ movlebuli zoli.  borduri Scd. xel­ mZRvaneli. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. . bor(ax) < arab. dabombva. buraq boraki. warmoebis di­ reqtori. bOna [fr. Ria satvirTo vagonis da misT. b. Zaris kedeli.  b.) mTavari.  bambanierka.  gadaxsnili b. bordure] – 1.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. am kedlis zeda kide. bOr­i2 [germ. wiTe­ li Rvino erTgvari. bOr­i1 [laT. bordQur­i [fr. mflo­ beli] – 1. (araofic.  gemis b. gemis gverdis kedeli. boston < ge­ ogr. sinon. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. kostumi. gvarjila] – qimiuri elementi. (polig.  mtris poziciebis b.-ebi. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. bOs­i [ingl. bobrer burRi] – foladis burRi. 2.bon -863. xaliCis.

botulus Zexvi] – (medic. boUling­i [ingl. TevziT.  brasi Scd.-is xelmZRvaneli. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. bravo! [it. 3.-87nairad: vals­bostoni). bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.  b. geografia. bOcman­i [holand. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. braconnier] . bradikArdia [berZ. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. 2. brailis (braille. musikosebi.  mx. ke­ delze damagrebuli sanaTi. botAnika [< berZ. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari.  b. brakonQer­i [fr. cignuroba] – msaxiobebi. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare.  brisa. mxatvrebi.) guliscemis Seneldeba (Sdr. botfOrteb­i [fr. bogemuri Scd. bOhema [fr. eleqtrolampa. kedlis Sandali. bravo friadze] – mowonebis. 1809-1852) gvaris mixedviT]. banqos TamaSi erTgvari. yofa. ¥ botanikuri.). 2. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). bras xeli] – 1. bra [fr. ¥ bohemuri. boheme – cignuri. mwer­ lebi.  b. botforti. xorciT an bostneulis konserviT.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. botUlizm­i [< laT. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. taqikardia). botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba.  bogema. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili.

bra -88arsebis Semqmnelad. brahma] – (mi­ Tol. brASpil­i [holand. breakdance < break texa. брезент < ho­ land. brAs­i [fr. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli.) saxanZro razmis ufosi. Browning sa­ kuT. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. brEzent­i [rus. sinon. braad spil] – (zRv. lifze da misT. brEve [laT. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. romelic miaCniaT samyaros da yvela . brandmaQster­i [germ. brigade] – 1. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. brandmAuer­i [germ. sa­ jariso SenaerTi. polkze – piri. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. presenning] – xeSeSi. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT.  SemoklebiT _ breiki. bretelle] – qalis perangze.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. brEtel­i [fr. alublisgan). romelic mxarze gadadis. braUning­i [ingl. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. brQgada [fr. brAhma [sanskr. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. brEnd­i [ingl. brandmeister] – (moZv. cecxlamridi). mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. breQk­dAns­i [ingl.  brandmeisteri Scd.  brakoneri Scd. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. sax.

britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. 3. koleqtivi. brQfing­i [ingl. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. 4) xelmZRvaneli.  gamyolebis b. brQji [ingl. nayinis b. breeches (mr. erTgvari.  zeinkalTa b.)] – Sarvali. broQler­i [ingl. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. Suamavali vaWrobaSi. brOker­i [< ingl. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi.  satanko b. broker] – mak­ leri.  naxerxis b. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. brigantire < it. brilQant­i [fr. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. agreTve bretaSi (kontinentze). brigAntin­i [fr. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. brQz­i [fr. welTaR. Ceq­ mebSi Casatanebeli. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. bro brQnza [rumin. 2. 4. me­8 s.] – brigadis (mniS. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi.­mde.­dan ax.. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. brigadier < fr. .. magram diviziaze mci­ re. brise] – susti sa­ napiro qari. brQj­i [ingl.  brigantina Scd. Cais b. me­5­6 ss. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr.  satorpedo katerebis b.. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. mux­ lebs qvemoT viwro. matareblis momsaxure per­ sonali. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. 3. welT. brigAdir­i [germ.-89didi. meCaieTa b.

cxvris. kantora. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. Zroxis. bUda [sanskr. brOnqit­i – (medic. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama.  s. bronchos (mx. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi.  bronxebi. . bronxialuri Scd. brudErSaft­i [germ.-Ta skola.  oqros b. Roris) gadamdebi daavadeba. koreaSi.  b. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. bronxuli. brOnqebi [berZ. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. vaxtanguri). Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone.  b. ¥ sabrokero. brUto [it. bruceloza Scd. brochure] – pa­ tara wigni. brucEloz­i [< sakuT. firma.  broSka Scd. welTaRr.  budisa Scd. sinon. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. brutto uxeSi] – (vaWr.] – saqonlis (Txis. jirkvlebi.  bronxiti Scd.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. broche] – gulze dasabnevi samkauli. SefuTvianad). bronqaluri. sax.  bruciliozi. brOS­i [fr. s.) bronqebis lorwovani garsis anTeba.bro -90sapirisp. ¥ budasi. neto. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. tibetSi.  popularuli b.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. brOSura [fr.

bUklet­i [ingl. tansacmelze mov­ lebuli. posament.  b. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. reklama. booklet wig­ naki. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli.  b. bUer­i [holand. bUla [laT. b. romis papis mbrZanebuleba. prospeqti (ix. religia. bukQnist­i [fr. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. sporti. ¥ budisturi. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. maRazia. bukmEker­i [< ingl. pastorali. boquet] _ 1. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). bUket­i [fr. bulla] – 1. msxvili naqsovi.-91buda – princi gautama. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. (moZv. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. budUar­i [fr. taZari. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia.  Cais b. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. < fr. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. sa­ erTod sofluri cxovreba..  s. ¥ sabuero. prospeqti2) da misT. bUkle [fr. 2. bUi [holand. romelic aseT do­ . weri­ li an sigeli.  gamofenis b. 2. bUzment­i [germ. beWedi.  buklisa Scd. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva.) Taiguli. ¥ buklesi. qalaqis xedebiani b.

aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. sakuT. bUnker­i [ingl. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. bulAnJue [< fr. buldOzer­i [ingl. ¥ bulanJesi. sax. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). xvimiri). romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. b. 2. bungalow < ind. inglisSi: erTsarTuliani koteji. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT.  qvanaxSiris b. sinon. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. bUrg­i [germ. ix. bullet] – (sp.  bulasi Scd.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. bUldog­i [ingl. .  bulanJisa. boom] – 1. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. (gadat.] – 1. uxamsi ge­ movnebisaTvis. blanJe Scd. ¥ bulisa. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda.. 2.) aurzauri.  b. kombali. bunker] – 1. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. bulldog] – erTgvari ZaRli. bUlvar­i [fr.) hokeiSi: sajarimo Saiba. bUlit­i [ingl. bulvari] – rac navaraudevia. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). sensa­ cia. 2. bulldozer] – mowyobiloba. rac ga­ miznulia obivatelebis. presa. bulvAruli [< fr. kombainis b. bumErang­i [ingl. bUngalo da bEngalo [ingl. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari.] – wkapze datovebuli. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. meSCanebisaTvis. romani. bUm­i [ingl.

 butaforuli Scd. tansacmeli. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. vagzlis b. partiebi. patara sasauz­ me. buf butErbrod­i [germ. burlesque] – komikuri.  b. 2 momuSave.  msxvili b. bUrJua [fr..  burimisa Scd. buffet] – 1. 2.. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. pistoleti. vagonze – dajaxebis. .  burJuasi Scd. boust-rimes (mr. bufErul­i saxelmwifo – (polit. ro­ melsac abaria butaforia. cixe simagre. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. loris. ¥ burJuaziuli. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. parodiuli po­ eziis Janri. bUrime [fr. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod.) patara saxelm­ wifo. butAfor­i [it.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. sufris WurWleulis. bourgeoisie] – klasi. iaraRi da sxv.  moxaratebuli b. bUrdesk­i [fr. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. ¥ burJuisa.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. ¥ burimesi. wyobileba. butafOria [< it. mebUfete – bufetSi (mniS. burJuAzia [fr.-93gamagrebuli koSki. dartymis misa­ Rebad..  b. ¥ butaforiuli. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. romelzec dadebulia yve­ lis.) namdvils mimsgavsebuli. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. WurWeli.  mebufetesi Scd. ¥ mebufetisa. bUfet­i [fr. bUfer­i [ingl. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri.  buterbroti Scd. b. Zexvis.  skolis b.

gemis g.  g. daWirxnili g. ¥ gaziani. gazifikAcia [fr.. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. nivTiereba. cremlsadeni g.  avtomobilis g. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika. bUqsir­i [< holand. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. Txevadi g. 2. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. boots (mr. gabardine] _ Salis qsovili.4 l­s. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. 2.buq -94 s..  b. fizikuri sxe­ uli.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. sinon.  s.  s. bUc­i [ingl.. binebis g. dawesebu­ lebaSi.. udris daax­ loebiT 35. gemi. niWi.. bagiri. bUSel­i [ingl. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. ¥ sabuRalterio. wyali. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g.  maxrCobela g.2 ­36. . gabArit­i [fr. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. ¥ sabuqsiro. tivebis da misT. 2. navTobis g. gaz] – 1.. gAz­i [fr. ¥ sabuRaltro... karWapebis. ¥ buxhaltruli.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gasawevad. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa.  bunebrivi g. airi). davTari. ufrosi b.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. kursebi. boegseeren buqsireba] – 1. buxhaltEria – 1. g gabArdin­i [fr. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). mgvrgvinavi g. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. TviTmfrinavis g. gemi.. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT.  mTavari b.

romelSic Sedis mze Si. nisleuli. ¥ galantereisa. s. ¥ sagalantereo. monebi. galantikos 2. maRazia. ro­ Rilebi. quCebSi da sxva. lentebi. da Tanabrad SekreWili. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. iTqmis did da cis ikankledi. galantereia. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. italiisa da belgiis galantErea [fr. galleria] _ 1. Zv. farTobi. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s.romlebic misT. misgan Semdeg iReben benzins). gazon] _ baReb­ tema.-95- gal gazOlin­i [fr.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. saRamo gala da uli saxelwodeba.  galerasi Scd.ro­ sagalanterio.  s.  g. sagalantereio. s. galAqtika [< berZ. tyveebi. grZe­ li daxuruli derefani. gazoline] _ 1. xelTaTmanebi. gala] – 1. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. fabrika. galant] _ didad Tavaziani. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. Scd. romelic mi­ galAntur­i [fr. saqoneli. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti.-ebi. balaxi. Crd. galanteria. samxedro xomaldi. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. jili damnaSaveebi. sawvavi siTxe. galErea [it.: deko­ da maSasadame. ¥ galerisa. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. . piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. 1) da welTaR. (krekingis procesi. savarcxlebi. mokled ¥ galaqtikuri.  galantereasi. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si.). – tualetisa (mniSv. Tiani sistema  Cveni g. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. Cveulebriv. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr.

(saub. portrete­ bisa). romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. gAlife [afr. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). galipot] _ fisi. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. generlis Galliffet-isgan. 5.-is gayvana.) SuSabandi. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). kanifolsa da wyals. 3. galeria.  literaturuli gmirebis g. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. qandara.  galereasi. (wign. samxedro nage­ bobebSi). 4. 2.) TeatrSi. galQpot­i [fr. galvanometr­i [galvano berZn. mamlebis CxubisaTvis. galQera [esp. Tavisi simkacriT] _ samxedro . galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. sinon. TviT mamlebis Cxubi. qarT. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. gAlet­i [fr. gadat. galereia Scd. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. (moZv. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). 2. Seicavs ski­ pidars.  galereisa. eleqtruli denis gatareba rameSi. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. 2. iyeneben laqebis da­ samzadeblad.) didi wyeba rigi (ti pebis.  g.

2. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. garAntia [fr. sawindari). aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. s. gAmeta [berZ.  galifisa Scd. gAngrena [berZ. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. gamma Scd gAmbit­i [fr. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. banda. gAngster­i [ingl.  gamasi. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. Se­ irwymeba. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi. xolo zemoT Zalian ganieri. garantie] _ pi­ roba. (wign. gAlon­i [fr. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . sinon. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani.-ebis dakvra.  g. gametςs meuR­ le (qmari).  galifesi. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. gangster brbo. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. xrova] _ bandi­ ti. gAma [berZ. movlenebisa. vada. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. mZarcveli ¥ gangsteruli. galQcizm­i [fr. gametς meuRle (coli)] _ (biol. gAraJ­i [fr. ¥ sagarantio. ga­ farToebuli. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. gadat.  ferTa g. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. gallon] _ ing­ lisSi. werili.5 ­dan 4.  s.5 l­mde).-97Sarvali. gambUzia [esp. ¥ gamisa.

s. sazRvargareT. gArnir­i [fr. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. kar­ tofili. 2.  Tbilisis g. gastrOlebi [germ. makaroni da sxv.  farexi Scd.  speqtakli. avejis. ¥ sagastrolo. gaudeamus SesakeTeblad.  ansambl "rusTavis" g. mogzauroba. s. ¥ sagarnizono. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. (poligr. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. 2). gaudeAmus­i [laT.] _ msaxiobi. garnQtur­i [fr.  msaxiobis g. ¡s. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. gastrolQor­i [< germ.) sxvadasxva zo­ mis. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. repertuari.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi.upira­ tesad sauzmeuli. gardErob­i [fr. 3.  Teatris g. samsaxuri. garniture] _ . magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. tansacmlis karada. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi.  megarderobesi Scd. ¥ gastronomiuli. TeT­ reulis) sruli kompleqti. ¥ megarderobis.). rogorc savaWro saqoneli. gastronome < berZ. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls).  g. garderobe] _ 1. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. ¥ garniriani. maRazia. gastronomie] _ sakvebi produqtebi. garnQzon­i [fr. katleti.  g.  kartofilis g. gastronOmia [fr. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. 2) momuSave. garnir morTva. garnizon] _ samxedro nawilebi. 2.

magram cxov­ rebas. gelertehr swavluli] _ (wign. gAuCo [esp.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. gemma] _ Zvirfa­ si qva. (biol. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. geitinomAgia [berZ.  geiSasi Scd. romelic warmoiqmna me­16­17 ss. geQzer­i [island. ebr.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. gEim­i [ingl. cekviT da a. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. CogburTis partiis) nawili. genealogia] _ 1. gaucho] _ 1. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. geena. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. gvaris tomis istoria. genealOgia [berZ. . gEa [berZ. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. simReriT. 2. qov boi.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. geyser < germ. S.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva.­Si. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. 2. ¥ geiSisa. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani.) wignebiT ganswavluli. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. istoriis damxmare dis­ ci plina. pampa) mcxovrebi mwyemsi. gEiSa [iap. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. gelErter­i [germ. gEena [berZ.  heizeri Scd. gEma [laT. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn.

ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd.  general-gubernatori.  g. wvrilmans. Tesva mTel organizmSi. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. kerZo genEral­i [fr. (ix. wyaro] erTeuli.gen ¥ genialogiuri.) avadmyofobis gan­ debuleba. romlis drosac ru­ re wodebuleba. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. romelsac aniWeben ufrosi. ri. geumaRlesi wodebuleba. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. general-maiori _ generlis 3. ro. ¥ genezisuri. genetika). warmoqmna. kavSiri. genetikuri Scd. (medic. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. britaneTis koloniebSi. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . generalis saerTo. tabula. ram sageneralgubernato geneturi. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. mag­  m. warmoSoba. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. neralissimus yvelaze mTavari. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. generalizAcia _ 1. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. gansakuTrebuli samxedro 2. damsaxurebisaTvis. romelsac gana­ _ warmoSoba. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. general­gubernator­i _ 1.

brZola (omSi).-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. (1879­1953). ganizacia.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . generator  aRsaniSnavia. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. eleqtroenergiis g. generatio da­ badeba] _ 1. gaCena.. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. warmoSoba. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. danadgari. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. g. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. genera2. ZiriTadi. gegma (Semok. ioseb stalins ¥ generatoruli.. problemebi. [laT. generalQtet­i [germ. rom xSimSobeli. mag: litöt < laT. rac Scd. konsuli.  ase mag. prokurori. cxovelebis. genos jiSi. generaluri repeticia gEni [berZ.­is wodeba hqonda a. cxovelTa g. da nareebis. mcenareTa g. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i .  g.. gengegma). generaluri konsuli  g. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. generalisimusoba mianiWa  g. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. mwarmoebeli. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. generalis saerTo. qalaqis g.  mudmivi denis g. g..  geneturi Scd.  adamianis g. ¥ genetikuri. generAtor­i [laT. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w. genEtika [< berZ. g. wevri. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. Sesaxeb.

kavSirebuli da moicavs gEnia [laT.. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. g. geodezia.. winaSe.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. g. klimats. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1. geowilebad)] _ mecniereba. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.  rusTavelis g. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. Si. tomi da caedo vklav.  g. vxo­ 2. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. momcvel bunebriv pirobebs  g. Ta da cxovelTa samyaros. (s. motiviT. geografias. . genos gvari. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1. poetebi. cxovelTa g.  mcenareTa g. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. erovnuli an religiuri niadagebis g. g. lobs warmoebis ganlagebas. mTeli wavla. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. nawarmoebi. geniosis damaxasiaTebeli. geniiT da­ mecniereba. gē miwa] _ rTuli wera. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. xalxis gaJleta rasobrivi.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. aRgeo.. mcenare­ 2. [berZ. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. niadagebs da sxva). genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi.) mecnierebani.. (reliefs. logia. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. mxatvari firosmani. genius] _ geniiT _ mecniereba. Sesaferi.  g. garemo.

problemebi. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. azomvebi.  g. ruka (da ara ruqa). g. gadaReba. Ziebis meTodebs. g. geomEtria [berZ. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa.  g. g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. ¥ giorgini Scd. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. g.  g. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. aqvs didi xasxasa yvavili. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. g. ¥ geofizikuri. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. observatoria. gEpard­i [fr. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. meTodi. geolOgia [berZ. ¥ geopolitikuri.  g. ¥ geologiuri. xelsawyoebi. epoqa. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. g. ¥ geometriuli. ¥ geodeziuri da sageodezio. g. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. amocana. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare.  g. eqspedicia (an: aqcia). procesebi. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. aqsioma.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). geofQzika [berZ. . romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs.  g. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba.

gerUsia [berZ. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni.  Rerbi. герб < polon. saRerbo Scd. ¥ gerbiani da sagerbo. geranos Rero] _ balaxovani mcenare.  zangTa g. Tbilisis g. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. mArka _ marka. aqvs surnelovani foTlebi. gEran­i [< berZ. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. sagvareulo g. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. g.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. sinon. laT. giAur­i [Turq. qa­ laqis. gErb­i [rus. gEto [it.  saqarTvelos saxelmwifo g. gerb. nemsiwvera). hermetique. Gestapo (Se­ mokl. SeuRwevi. safuTavi.. (s. gvArdia [it. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. liTonis furcelze. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. gâuri < arab..ger -104 g. beWdebze da sxv.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. Rerbiani. avaza). . gibbon] _ maimuni.-is kapitani.  sazRvao g. herb] _ saxelmwifos.  g. SefuTva.. gEstapo [germ. gQbon­i [ingl.) beWedi.. gaum­ tari.  germetiuli Scd. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. germEtul­i [fr. gerontolOgia [berZ. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. romelsac Zalian grZeli sinon.  g. g. nawili. ¥ gvardiuli. ebraelTa g.

gingQvit­i [< laT. ginAndri _ [berZ. mSenebloba. girlanda] _ 1. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. wveri da sxv. Semdeg skola. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. 2. . romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. ¥ giganturi. gla gimnAzia _ gimna­ zia.  g. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. amocanebi.) RrZi­ lebis anTeba. yvavilwnuli). глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. gigas (gigantis)] _ 1. 2. girlandi Scd.  giga baiti = 1 mlrd. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. gingine RrZili) _ (medic. eqskursiamZRoli). (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. bumberazi). giliOtina [fr. (qarT. gQga _ TavsarTi. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. gladiator] kl. kirilica). gQd­i [fr. warmoeba.). baits. gQrlanda [fr. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. guirliande < it. Zalian didi. glagOlica [rus.-105wina kidurebi aqvs. am saxis ornamenti. si­ non. foTlebi totebi. goliaTi. gQgant­i [berZ. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. sinon. gladiAtor­i [laT. ginekolOgia [berZ. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. gimnAzia [< berZ. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs).  girlianda. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. meurneoba da sxv. g. uzarmazari Senoba. (Sdr. nageboba.

sayovelTao. glossanium] _ (filol. g.) Tvalis mZime da­ avadeba. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. gliase Scd. politika. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. glAndebi [fr. glisseur mosriale. globAlur­i [fr. glUkoza [< berZ. svamen cxlad. globus sfero] _ dedamiwis modeli.  g. glAse [fr. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). aviTarebs did siCqares. gleukos maWari.  glasisa. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. problemebi. glQser­i [fr. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. glandes < laT. atmosferoSi feradi rgolebi. xSirad iwvevs dabrmavebas.  Sesivebuli g. molivlive] _ swrafmavali . glease. mTel dedamiwas moicavs. glaukôma] _ (medic. glObus­i [laT. g-ebis amokveTa.gla -106matoriani navi. global] _ (wign. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. glosarQum­i [laT. gloria brwyinva. glOsit­i [< berZ. glossa ena] _ (medic. glitvAin­i [germ. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi.  glasisi. dideba] _ 1.) enis anTeba.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. 2. gleikOmetr­i [berZ.) rac mTel msoflios.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it.. optikuri mov­ lena. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze. glaUkoma [berZ. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba.

Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria.) mekare (fexburTSi.)  gobelini Scd. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. goalkeeper] _ (moZv. gnOm­i [germ. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba.) satanjveli ad­ gili.-107li] _ yurZnis Saqari. fardebisTvis da sxv. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. gnu [afr. gnosis codna. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. ierusalimis axlos. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. gnostQcizm­i [< berZ. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . gobElen­i [fr. golkQper­i [ingl.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. hokeiSi). goraki pa­ lestinaSi. golOgrama [< berZ. 2. formebs da meTodebs. golf] _ 1. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. gamosaxuleba 2. tanjva (“golgoTaze asvla”). mis wyaroebs. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. gnoseolOgia [< berZ. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze.  gliukoza Scd. holos wona da gramma aso. gOlgoTa [arab. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. ¥ gnoseologiuri. iyeneben medicinaSi. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. (gadat.

3.) iT­ qmis rTuli. Zneli amocanis. iyeneben aseve signalis misacemad. sper­ matozoidebs). 2. brtyelZira veneciuri navi. ampartavnoba. winda _ muxlamde sigrZis. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. megondole). binadrobs centralur af­ rikaSi. ¥ gondolisa. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. gonOrea [berZ.  gondolierasi Scd. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. gondolQer­i [it.S­Si). rac gondolieri. gondolQera [it. gondola] _ 1. gOrJet­i [fr. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . mokle Sarvali. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. 2. ¥ gondolierisa. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). gOndola [it.  gondolasi. megondolisa. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. gondoliere] _ gondolis (mniSv. didi warmodgena sakuTar Tavze.) meniCbe (qarT.S. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. megondolesi Scd. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. honor pativi] _ qedmaRloba. sinon. daxlarTul saqmis. erTniCbiani grZeli. gonAdeb­i [< berZ. gOng­i (ingl. berZnuli le­ gendis mixedviT. 1.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. tri peri. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. gonorrhoia. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. gOrila [ingl. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. gOrdias kvAnZi _ (wign.

siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. romelsac qalebi atareben. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. g. gravure] _ 1. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. 15-g. gravitAcia [laT. gothique.  g.  20 g. arqiteqtura. g. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. ¥ gravitaciuli.  gotikuris mniS. gravitas simZime] _ (spec. qaRaldze. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi.) ma­ teriis Tviseba. germ. sinon. ¥ . gradus nabiji. temperaturis sazomi er­ Teuli. Tunuqze da misT. got. 2. ¥ gotikuri. 5 g. 3. grAdus­i [laT. gOtika [fr. g.5 g. avadmyofs sicxe hqonda 37. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. gofrQreba [fr. xis. TaRi. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. stili. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili ..  sxeulTa g. minis da sxv. Zvlis.  60-g.-109sayelo. gradAcia [laT. udris wrexazis 1/360 nawils. Tvisebebi. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. kuTxe. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. gravQori [fr. Tan­ mimdevroba. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. 4. aqaqi). yinva. qvis. (qarT. siTbo. TandaTanoba. gravQreba [fr. taZari.isriseburi TaRebis. gravQura [fr. gradusiani. yinva. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. msoflio miziduloba).. raime magari masalis (li­ Tonis. safexuri. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi.

. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. saartilerio g. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. grandiose] _ Zalian didi. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi.  graviurasi Scd. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. ba­ ronze meti. grandiOzuli [it. romelic Sedgeba kvarcis. uzarmazari. didebuli. g. grAnit­i [it. . granite < laT. gramma aso. Secdoma. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. wesebi. amerikis SeerTebul StatebSi. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. grAf­i [germ.  g. mindvris Spatisa da qarsisagan. gramOfon­i [berZ.-is Zegli. ¥ granatisa.  g. xelis g. Canaweri da phone bgera. fonograma.  telegrama. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili.  fugasuri g. ¥ graviurisa. di­ adi. demonstracia. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). Zvir­ fasi saSeni masala.  granatasi. grAnata [it. ¥ gramatikuli. granati Scd. grAm­i [fr..gra -110- naxati. nageboba. grAnt­i [ingl. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi.  gramafoni Scd. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. g.  g. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi.grama [<berZ. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa.  firfitebi. Canaxa­ zisadmi. fr. gramAtika [berZ. gegmebi. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. lapa­ raks). g. xma] _ ruporiani aparati. grandioso.. 2. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. veeberTela.

graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan... grafQnia [germ. avtografi. Graphit] _ 1. xatva] _ 1.  scenografi. transportze: muSaobas mimdinareobis.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba.  amocanis gadawyvetis g. ¥ grafikuli. elteqnikuri nawar­ mis.).. 2. grAfik­i [berZ.  ferwera da g. (lingv. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli.-is mixedviT muSaoba. ¥ grafiniasi. 2. grafQkos­i _ grafikis (ix. graphikos xazvi­ Ti.. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. grAfa [berZ. xelovneba. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. moSavo an Savi minerali. sakantoro davTrebSi da sxv. 2. romlis mixedviTac .-111- gra meTodi. grAfit­i [< berZ.grAf­i [< berZ. ¥ grafisa. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. grafika) specialisti mxat­ vari. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). daxazuli] _ 1. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). grafolOgia [< berZ. graphō vwer germ.-is gamocema. naxSirbadis nairsaxeoba.  grafasi Scd. matarebelTa moZraobis g. grAfika [< berZ. sapoxi masalebis da sxv. aseTi xelovnebis nimuSebi. cecxlgamZle tige­ lebis. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. naxazi. dasamzadeblad. warmoebaSi.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. sveti. ¥ grafikuli. avtobusis mimosvlis g. barografi.  g. .  g. graphikē xazva. qarTuli g.  grafiniisa Scd. iyeneben fanq­ rebis.

moZraoba. Gregorianus] _ welTaRricxvis . romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad.  g. greQpfrut­i [ingl. g. grimo naoWebiani] _ 1. gratia mSveniereba] _ sinarnare. narnari. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. grille fr. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. graphō vwer da mania miswrafeba. grQl­i [ingl. grazioso] _ graciiT (ix. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. greQder­i [ingl. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. graciOzuli [it. grafomAnia [< berZ.-is mocileba. am mcenaris nayofi. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. ¥ graciisa.gra -112sistema (`axali stili~). grQlaJ­i [fr.  graciasi Scd. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. grimes < it. iyeneben gzebis. ulva­ Sis dawebebiT da sxv.  griliaJi Scd.is gakeTeba. moZraoba. wveris. Txili an nuSi. grillage Sewva. grQmasa [fr. moxdenili. grigori­ anuli welTaRricxva [laT.  g. cekva. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. aerodromebis da sxv. grQm­i [fr. mSe­ neblobaSi.  g-iT TamaSi.. moxdeniloba mixvra­moxvraSi.  greifruti dasaSvebia. gracia) aRsavse. g. mTxzve­ lobisadmi. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. grAcia [laT. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. 2.

sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. . raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. grimQor­i [fr.  gitaris g. movlenebi. grQfon­i [fr.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. yaimi. filtvebis g. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. grQp­i [fr. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. sinon. wodebuleba. grOg­i [ingl. si­ mebiani sakravis yeli. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli. 2. sadac grims ikeTeben an ukeTeben.  g. grOt­i1 [fr. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. anTeba. ¥ grosmaisterisa.-113lied.  grosmaistrisa. ¥ grosmaisteruli. didostati). beWedi. sinon. aqvs Roris tani. grosmeisteri Scd. aseTi xel­ moweris anabeWdi. koniaki an arayi.  virusuli g. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. grQf­i1 [< berZ. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. romelic msaxiobebs grims ukeTebs.  grimasisa. ¥ gri piani  g.  g. grimeur] _ Teatris muSaki. Griff] _ 1. Grossmeister] _ 1.  g. exi). grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. gamocema. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. grQf­i2 [germ. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. Stempeli. grQf­i3 [fr. griffe] _ 1. parkebSi. ¥ grifiani.. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. griffon] _ igivea. qarT. sinon. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. lomarwivi). 2. gryps laT. grosmaQster­i [germ. rac grifi1.  grimasasi Scd.

 qviSis g. romelSic Sereulia TeTra.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. grUnt­i [germ. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. gUaS­i [fr. gouache] _ 1. roli. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. g-is wylebi 2. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. ena. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). mmarTveloba. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. stili g.-is ostati. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. fantastikur gazviadebul.  guvernantka Scd.  g. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. grotesque. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. . guvErnant­i [fr. 3.  g. grOt­i2 [holand.gro -114[rus. 2. miwa. grund] _ 1.. gUdron­i [fr. gubernator mesaWe] _ 1. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. ¥ groteskuli. ¥ guTuri. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. губерния < laT. it. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. grotEsk­i [fr. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. ¥ sagubernio. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. guvernQor­i [fr. 2.  g. gubernAtor­i [laT. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. niadagi.  s. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi.

gutAcia [laT. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers.-115- dan gulQaS­i [ungr. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. iyeneben teqnikaSi. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. piris pativis moyvaruli. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. danaQdebis Sroma _ iTq­ . gUrman­i [fr. ¥ daltoniki. ZiriTa­ dad kalciums. metwilad mwvanesa da wiTels. gemosmoyvare. daltOnizm­i [< ingl. ¥ dalai-lamisa. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli.  dalai-lamasi Scd.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs.  gutapirCi Scd. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. dAn­i [iap. raimes mokle gadmocema. so­ usis danamatiT. gutAperC­i [ingl.  gulaSi Scd. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. 2. d daQjest­i [ingl. g. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. digest] _ 1. tyavis msgavsi.

darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. daRmasvla... daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa).. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. [laT. mag: daqtiloskopia.. vuyureb. londonSi: quCa.  demobilizAcia. religiebma. daqtilo.. [< berZ. Daktyloskopie < berZ. daOsizm­i [Cin. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi. daqveiTeba. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. 2. resto­ ranSi. die. gauqmebas da sxv. ga­ moyofas. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. daqtilolOgia [berZ. dAuning­strQti [ingl. dAntist­i [fr. (moedani) Cveulebriv kafeSi. da­ cema. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav.Tavidan mocilebas. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. romelic aRniSnavs: 1.] _ TavsarTi. kbilis teqnikosi. 2.] _ Zveli Ci­ nuri religia. daqtiloskOpia [germ. 1809­1882) saxelis . am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~.. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. de. dentiste < laT.dan -116mixedviT]. decentra­ lizAcia. Downing Street] _ 1. dAnsing­i [ingl.

débutant] _ piri. romelsac debiuti (mniSv.. cema­tyepa. debAtebi [fr. dEbet­i [< laT. gradus safexuri.). swrafad gaiTamaSes. gauareseba: ga­ dagvareba. debQtor­i [laT. aur­ zauri. degradAcia [fr. paeqroba. mowinaaRmdegeebma d.. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. degenerAcia [fr. uwesivroba.). agreTve de.. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re. debarkAder­i [fr. ayalmayali.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze. degazAcia [ix.. début] _ 1. tansacmlisa..  cxare d. dégéné rafion] _ 1. gauvnebleba (adgilisa.  debeti sxvaa (ix. débit gamosavali] _ airis an wylis. daqveiTeba.  axalgazrda mwerlis d. . kamaTi.. 1) aqvs..-117 degradacia.  navTobis WaburRilis d. Wadrakis partiis sawyisi stadia. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. dEbit­i [< fr. deg dEbiut­i [fr.). azrTa gacvla­gamocvla. siTxis raodenoba. krediti).  debiti sxva (ix. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva.  oTxi mxedris d. movale. arteziuli Wis d.  mx. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. navTobis da sxv. debiUtant­i [fr.). agreTve de.). fizikuri an iuridiuli piri. débet marTebs] _ (buxhalt. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. debitor] _ (bux­ halt. laT. dEboS­i [fr. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. parlamentSi. 2. ro­ melic napirzea damagrebu­ li. ix. dacema. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi.. dawesebulebis an organiza­ ciisa. 2. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba..). débauche] _ Cxubi.-Si ar ixmareba. (biol. dégradation < berZ. borjomis wylis d.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa.

wylis da sxv. induqcia). dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva.  dezinfeqcia. devalvAcia [germ. orden­ ze da sxv. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. CaTvliT. 3. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs.). mokle gamonaTqvami. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. 2. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. degrEsia [< laT. dedvEit­i [ingl. (finans. sunis.  Cais d. ideas. Ria devalvacia).). TandaTanobiT Semcireba. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. dés­gan.-iT `merani~. [fr.. rac mdgomareobs imaSi. degustAcia [fr. mokle gamonaTqvami an sityva.. farze. saomari moqmedebis . degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT. Rvinis daWaSnikeba. dEviz­i [fr. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. ¥ deduqciuri. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. dez. daskvna.­idan] _ Tav­ sarTi. Dvalvation] _ fulis reforma. w. meTodi. degustAtor­i [< laT. deadweight] _ (zRv. kleba. devise] _ 1. d. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. degressio ukan daxeva] _ 1.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. moci­ lebas da sxv. 2. sunamos d.  d.

désinfectipn] rientation] _ Secdena. gausnebovneba). romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. romelic moi poveba celeba gazeTis. dezorientAcia [fr. dés warmomadgenlis. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. radios. activus moqme­ Sualeba. daSla. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. dezaqtivAcia [fr. saSinao Cacmuloba. dés­gan. dés­gan. dezinformacio. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. rwmune­ dezodOrant­i da laT. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. onirebis) moSla. disci plinis jarSi gawvevas. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. (s. adamiani. darRveva. .-119- dez dezabQlie [fr. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr.  ekonomikuri kavSirebis d.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. integratio] _ mTelis da­ da sxv. binidan da sxv. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. dezavuQreba [fr. mianisagan. ­idan da laT. yovel cocxal ujredSi. cnobebi. nagebobis da misT. déserteus] _ biT.  borotganzraxuli d. sinon. dés da ministraciuli. rom deba. désavouer]  d. d. ad­ dezintegrAcia [fr. luri saSualebebiT (qarT. mocileba sxvadasxva sag­ nis. odor suni] _ dapiridan (ix. saxelmwifo. ze­ dezodorAcia [fr. sameurneo laT. dés ­gan. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. désodezinfEqcia [fr.) gancxa_ visime gancxadeba.

naxati. formalizmi. decadentia dacema] _ me­19 s.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. de­Qure [laT.  qarTuli xelovnebis d. 2. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi.. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. dEka2 [germ. dekalitri = 10 litrs. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. pianinos d.­is dasasrulisa da me­20 s.  d. dekadEntoba [fr. de-faqto). dekAn­i [laT.. igivea. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. 3. ¥ dekisa  dekasi Scd. 4. rac duaieni. drois aseTi monakveTi. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. dekadentoba). dekAdans­i [fr. deka aTi] _ Tav­ sarTi. ¥ dekadenturi. 2.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. aRi­ arebda RvTis. drois . dEkada [fr. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. dekanozi. décade < berZ. dejaure] _ for­ malurad. da­ cema (ix.). dekas (dekados) aTeuli] _ 1. daSla. d.  gitaris zeda d. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. décadent dacema. < laT. dEka1.  de-iured cnoba. leqsebi. dEizm­i [< laT. décadance] _ kulturis daqveiTeba. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. decanus aTisTavi] _ 1.  ianvris pirveli d. [berZ. mis­ ticizmi.

decoloratio] _ gauferuleba. cema. dévruli kiTxvis ostati. dekodQreba [laT. kaba. (finans. de da fr. décolte] _ 1. rome­ meTaurobiT.. Soriso politikis raime dekOlte [fr.pirobiTi brZa­ aqtisa. sabaJos dokumenti.. xeliT: TviT dokumenti. romel­ mocdilebis dakargva. elementebi. Txva. fesiuli codnisa da ga­ 5. safosto dokumenti. deklarAcia [< laT. romelic faseuloba miaqvs Tan. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. qonebis raodenobis Sesaxeb. (mag.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. gancxadeba] _ 1. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. mawanwalebi). biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi.rom­  dekoderi. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . declaratio  d. ZiriTadi nebebis.. ix. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. oficialuri. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. 2. sabaJo d.] _ kvalifikaciis. qa­ sakiTxze. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. pro­ pakets. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. lis tansacmeli. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. qurdebi. xelmZRvaneloba dekanis 4. declapiri aRniSnavs. gasagzavn fuls an fasian de. deklamaciiT gamodis. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili.). maTxovrebi. kanonisa. liTac aseTi aqti. ro­ 3..

delegAcia [laT. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. décorateur] _ 1. lamazi. delikAtes­i [fr. sanukvari saWmeli. dekoraciebis mxatvari. adamiani 2.).  d. mcenareebi. kanoni. Ria nawili aseTi kabisa. saxelmwifosi da sxv. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. 2. dekorAcia [fr. brZanebuleba. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. dEkret­i [fr. delikAtur­i [fr. yels. d. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. efeqturi.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. delegatio gagzavna.  d. (qarT.) mxatvroba.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. ¥ dekoraciuli da sadekoracio.  pirveli moqmedebis d. detalebi. dekrESendo [it. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. mSvidobis Sesaxeb. saxelmwifos da sxv. 2. (s. dekoratQul­i [fr. decrescendo] _ (mus. décret < laT. da­ wesebulebisa. nugbari). vaza. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. scenis d. ¥ dekretuli da sadekreto. morTvis spe­ cialisti. zrdilobiani  d. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. mxrebs. d. iseTi. saxelosno.  d. . delEgat­i [laT.  d.  dekoratiuli sxvaa (ix. mkerdsa da zurgis zeda nawils. TviT amoWrili. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. rac frTxil.  konferenciis d. s. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. sakiTxi. Tavaziani.  dekoraciuli sxvaa (ix. gaformeba. dekoracia). yrilobis d. kreSendo). dekorAtor­i [fr. sinon. délicat] _ 1..

saxeli) da laT. safreni aparati. sibrtye] _ martivi sasporto  d. gaSuqeba Segnebulad. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. piri. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. romlebsac swavloben.  deltasi Scd. dēmarcation] _ 1. démagōgos] _ politikani. (medic. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. dapireba. ndobis mosapoveblad). ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. sebSi. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. deiphis (delphiRisagan.).  mdinare nilosis d. deltAplan­i [berZ. 2. dros. dElta [berZ. démāgogia] _ 1. xazi. xazi _ 1. . 2. planum ¥ demagogiuri. faq­ tebis damaxinjeba. Δ­s. motyueba cru dapirebebiT.-123- dam delimitAcia [laT. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). masSi hyavT delfinebi. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. rogorc planeriT. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. d. xerxi. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are.

romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. demokrAtia [berZ. sinon.)  elCis d. ¥ demografiuli. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze.dem -124- 2. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. demobilizAcia [fr. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis.). mrewvelobis d. politika. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). memorandumi. gancxadeba da misT.  armiis d. dEmarS­i [fr. demokratiis momxre. demUrej­i [ingl. ganTavisufleba. d. demOkrat­i _ 1. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. dēmarche] _ (di pl. demurrage] _ (zRv.) gadasaxadi. 2. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. demErej­i. dEmetra [berZ.) kanonzomierebas (qarT. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. migraciis da sxv.-ebi. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. xalxTaRweriloba). romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola.  d. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. xazi. gamoTvla. demokratia . samxedro mosamsaxureTa daTxovna. demogrAfia [berZ. 2.. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa.  amerikeli d. demokratiuli partiis wevri.

Tanasworuflebiani mona­ 4. agrematis.  avtomobilis d. zne­ ratio Cveneba. démontage] _ manqanis. gamomwvevi moqmedeba. 2) axdens. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. demOntaJ­i [fr. dēmos] _ 1.-ad datova. d. respub2­isaTvis). gardaqmna xatveli. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . rai­ demOn­i [berZ. politikuri mmarTvelobis 2. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. gafrena. va.). nawile. demokratiis safuZvelze (sinon. ¥ demokratiuli. protestis gamom­ kanonis da misT.  kinofilmis d. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. moraluri gaxrwna. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d.  d. lika  s. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis.. modebis 2. 1) mo­ dasatanad da sxv. da demonstrireba [germ. xalxs ekuTvnis. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. sazogadoebis. darbazi. (am forma. demonst_ 1. (mniSv.. wyobileba. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). satana. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. momwvevi. romlis 3. sajaro Cveneba risame. ti suli. saxelmwifo­  saprotesto d. nizaciis princi pi. qce­ wileoba. masobri­ gva. 2. ¥ sademonstracio. koleqtiuri muSaobis orga­ d. s. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. damtkiceba] _ obrivi dacema. gademokratiuleba). lisufleba] _ 1.  sxdoma d. suliT dacema. d. dēmorirebas (mniSv.

romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. kul­ turis da misT. samecniero. buCqebi da lianebi.  d. dEmping­i [ingl. dEndi [ingl. 2. franti. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi.xalxis masebi. denacifikAcia [< ger. ¥ dendrologiuri. baRi (parki). yovelgvari nacistu­ ri. dēnonciation] _ (di pl.) dakargva. an botanikuri baRis kuTxe. gadasayari eqsporti. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . 2. dendrarQum­i [< berZ. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). sinon. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. dēnationalisation] _ 1. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. erovnuli TaviseburebaTa (enis. denonsAcia da denonsQreba [fr. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). dandy] _ natifad. dumping] _ (ekon. monebi demosSi ar Sediodnen.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis.). (it. nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. xalxi. denazification gauqmeba. dendrolOgia [berZ. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT.).

d. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. depopulation] _ (spec. pigmenti] _ (biol. Semnaxvel salaroSi da misT.  saelmavlo d. ix.-ebi. metropolitenis da sxv. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema. telegrama). dEpeSa [fr. deportatio] da deportQreba [germ. d. deportAcia [laT.  zRvisiqiTa d. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais.  farexi Scd. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix.-iT gamoZaxeba. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. fulis gaufasure­ ba. dēpartament] _ 1. depOzit­i [< laT. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. dēpôt] _ Senoba. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba. mosaxleobis Sem­ cireba kleba. depigmentAcia [< laT. pigmentacia). kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans. kbilis mTavari Semadgeneli nawili.). 2. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon.). dEpo [fr.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. denominAcia [< laT. depopulAcia [fr. denominatio (de da laT. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ . sax. departAment­i [fr. deponens (deponentis)] _ (finans.-is gagzavna. depOnent­i [< laT. dEntin­i [laT.  d.) kanis bunebrivi feris dakargva.-is miReba. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli.) piri.

TviT­ mfrinaviT da sxv. dēputation] _ deputatTa (mniSv. ¥ dermatologiuri. sazRvao d. deputatus] _ 1. 2. d.  d. descente daSveba. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. dermatolo­ giis specialisti. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. paraSutistebi. s. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. dermato. operacia.. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. (ekon. klinika. desantis monawile. ¥ sadesanto. (me­ dic. daqveiTeba. s. iyeneben avejze gadasak­ . arCeuli warmomadgeneli. xomaldi. arCeuli piri. dErbi [ingl. [< berZ. daTrgunuli. derma (dermatos) kani. wignis ydisaTvis da sxv. d.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. dermatolOgia [berZ. modu­ neba. 2. romelic moqmedebs raime organizaciis.  m.. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. gadasxma] _ 1. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. sax. daCagvra] _ 1.-is gagzavna. krebis davale­ biT.). dawe­ sebulebis. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. muSambis msgavsi. jarebis gadasxma mtris teritoriaze.  d.dep -128ravad. 2).  s. dermAtin­i [berZ. polki. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. deputAcia [fr. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. depUtat­i [laT. derby sak.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi.-is Semadgenloba. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba.-is miReba.  sahaero d. deprEsia [laT. 2.  parlamentis d. depressio daT­ rgunva. dEsant­i [fr.

Zalebi. inglisSi.  d. sisastike. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. kino­ filmi). maZebari). Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli.  medesantesi Scd. manqanis. kOvzi _ kovzi. detective < laT.  d. wvrilmani ram. d. winadadeba. mmarTveloba. mtar­ vali). d. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. dEsert­i [fr. sad. detEqtiv­i [ingl. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. aRweriloba.  d.-ebi. dētail] _ 1. xasiaTi. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. dEtal­i [fr. ¥ sadeserto. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. me­ qanizmis. analizi. d. garCeva. TviTneboba. tirani. dEspot­i berZ. Carozi). xelsa­ wyos nawili.  avtomobilis d. 2. momxsenebels d. dessert] _ xili an tkbileuli. detectio gaxsna] _ 1. darRveva.. (sinon.  mxatvruli d. sinon.). rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. deteqtiuri nawarmoebi (romani. d. d. konstruqciuli).-129¥ medesantisa. moTxroba. detAlur­i _ dawvrilebiTi.  s. pozicia. 2. romelic Seicavs . destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. despotēs] _ 1.. yurZeni. 2. mTelis nawili. TviTneba adamiani. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. sazogadoebis d. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. dEstruqcia [laT. det  mdgomareobis d. situaciis d.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. (gadat. ¥ despoturi. de (ix.

 defeqtiuri Scd. defQcit­i [< laT. ¥ defeqtiani. fistoni. sicr. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. egzemplari. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. wignis d. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. detuo . defectus] _ nakli. definQcia [laT. siTbos. romelsac iyeneben risame (mag.-ebis aRmofxvra. Dēfect laT. dE­fAqto [laT. detonAcia [< laT. avtomobili. filmi..  d. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas.. detektiuri Scd. dEfis­i [rus. zadi. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT.  d.  proeqtis d. saxl-kari. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. gasavlis metoba Semosavalze. detEqtor­i [ingl. feTqebadi nivTiereba. artur konan doilis d. sinaT­ lis. dEfeqt­i [germ. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs.ebi. rom­ lis dakiTxvac warmoebs. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. da­ naklisi. de-iure).  ded-mama. mokle xazi (­).  d. mowyobiloba. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. deficit ak­ lia] _ 1. wvrilmani d. (sapirisp. amnTebi. detector < laT. 2.  detektivi. romani. aR­ momCeni] _ 1. d. sinamdvileSi. detector gamxsneli. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. d. xarvezi. metyveleba.naklovaneba. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. dartymiT. zarali. 2. moTxrobebi. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. Deφuc < laT. devisio gayofa] _ patara.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. detonAtor­i _ 1. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. de facto] _ faqtobrivad.

yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. deformatio] _ da deformQreba [germ. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. dezentralizieren] _ 1.  sxeulis d. nedleuli. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. Saqris avadmyofoba. [berZ. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. xerxemlis d. diAbeti _ avadmyofoba. deflower < laT. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. medi­ cinis dargi.). diagnOstika [< berZ. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. diAbeti _ avadmyofoba. decimAcia [laT.-131 biujetis d.  saTadarigo nawilebis d. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. u. d.. 2. S. d. yvavi­ lebis mowyveta.. gafuWeba. TviT­ mmarTvelobis sistema. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. mcdari d. di. decentralizAcia [fr. diagnōsis gamocnoba. diAbet­i [laT. umankoebis ubiwobis. diAgnoz­i [< berZ.  mmarTvelobis d.-is dasma. dēflōrātio] _ 1. decimus me­ aTe] _ (ist.  d. qalwulobis.. . dakargva.  difTongi. deformAcia [laT. ¥ deficituri. deflorAcia [ingl. 2. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba.  swori d. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa.. deformieren] _ risame formis Secvla. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba.. saqoneli. 2. damaxinjeba.

. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS. ç. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. 2.  daavadebis adreuli d. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. diAleqt­i [berZ.  d. kilokavi). adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. 2. diAgrama [< berZ. dialektikē sa­ ubris. dialEqtika [berZ.  guruli d. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. kilo. . š. diagramma naxazi] _ 1. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm.). d.  diakritiuli Scd.dia -132miuTiTebs.  produqciis zrdis d. Cex. ¥ diademisa. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. mag. ¥ dialeqturi. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. sinon. dialeqtika).  d. diagonalis < berZ. dialeqtos] _ (enaTm. metyveleba. diagnozis dasma. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. diagOnal­i [laT. fr. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba.). qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. diAdema [berZ. fSauri d. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. mimarTuleba.  diademasi Scd.: rus ё. didēma] _ 1. leqsikoni. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. naxazi. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. diakritQkul­i [berZ. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. ¥ diagonaluri.  d. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis.  dialeqtikuri sxvaa (ix. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs.

. gadat.) zoma. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis.  didi d. diametruli _ 1. diAmetr­i [< berZ. firfita.  diametraluri. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. d. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. (mus.  dialeqtiuri Scd. diAspora [< berZ. romelic da­ werilia saubris formiT.  d. diametriuli Scd. diapAzon­i [< berZ.  d.). 2. sruli. dQana [laT. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. uki­ duresi (winaaRmdegoba.-is moRvawe. saTavsis. 2. diametros ganakveTi] _ 1.  diapozitivuri Scd. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze. ¥ diapozitiuri.-is xma. dia gam­ Woli da laT. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ . cirkis arenis d. monologi). swori xazis monakveTi. diAlog­i [berZ. azrovneba. dialeqti). d. sivrcis ganak­ veTi. raime mrgvali sxeulis.  Sav-TeTri d. dialogos] _ 1.  dialeqturi sxvaa (ix.).romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. diapasōn `yvela simisa~] _ 1. (wign. sibrtye. ¥ dialeqtikuri. mocu­ loba (codnis.  farTo d.  5 sm d. ¥ dialeqtologiuri. da­ pirispirebuloba da sxv.-is detali. feradi d.). dia 2. gadat.  d. meTodi. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. romelic dialeqtebs Seiswavlis. interesebisa da sxv. diapozQtiv­i [berZ. eqspedicia. atlasi.  d.-133nieruli Teoria da meTodi. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. 2. moqmedebisa. 15 m-ia. (wign.

damoZRvra literaturul nawarmoebSi. d. diaphragma tixari] _ 1. didAqtika [< berZ. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. amerikaSi. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. d. dQeta [berZ. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. divErsia [< laT.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba.. SeRwevadoba. dia gavliT. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT. diversio gadaxra. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas.romelic ar atarebs eleqtro dens. 2. Wkuis damrigebloba.  d. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. SuasaZgidi).  didaqtiuri Scd. antena.  mkacri d. sasadilo  dietiuri Scd.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). dielEqtrik­i [ingl. agreTve izolatori). diAstola [< berZ. diAfragma [< berZ.  qarTuli d. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. (ix. diaqrOnia [berZ. ¥ dieleqtrikuli. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. d.  d.  fotoaparatis d. gamaZlierebeli.). wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. didak- . skolaSi swavlebis Teo­ ria. nivTiereba.  dieleqtruli. gaWimva] _ (anat. ganrideba] _ 1. (anat. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. dieleqtriuli Scd. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. damoZRvris midrekileba. sinon. 2. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. TxzulebaSi. d. princi pebi. igivea.-is dacva.). dielectric] _ (fiz.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. didAqtizm­i [< berZ. saWmeli. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. ¥ dieturi. diastolē gaganiereba.  d.

dQzel­i [germ. (s. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. sax. dizAin­i [ingl. d. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti.) firma. (s. avejs.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. divizQon­i [fr. designer] _ mxatvar­konstruqtori. 2.) mxatvroba. mxatvruli konstruireba. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. jgufi. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. moqmedeba. dizaQner­i [ingl. satanko d.  d. divQzia [fr. divQdend­i [laT. ¥ diversiuli. ¥ dizaineruli da sadizainero. d. aqti. romelsac mrewve­ loba uSvebs. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan.  d. interierebs. aJio). samuSaoebi. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. (s. mcire maStabis samxedro operacia. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. d.S.) laboratoria. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi.  msrolelTa d.  d. divertQsment­i [fr. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic).-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. disaggo] – (finans.. dizAJio [ital. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. ¥ dizainuri da sadizaino. Diesel < sakuT. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa). s. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. romelic mZime Txevadi (dizelis .

 dilemasi Scd. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. firma an piri. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva.). iseTi viTareba. gadaWarbebuli Seqeba. xotba. .diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. dynamikos moq­ medi. dilEtant­i [fr. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. 3. dinAmizm­i [berZ. dynamis Za­ la] _ igivea.  difirambi Scd. delectare] _ piri. (log. romelic Sei­ cavs or. moyvaruli. dizentEria [berZ. rac dinamika (mniSv. dilēma < di ori da lemma gzavneli. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. dealer < deal vaWroba. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. dithyrambos] _ 1. diTQramb­i [berZ. dideba. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. msjeloba. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. ¥ dilemisa. Zlieri] _ 1. ze­ rele mcodne. avtomobili. dilOgia [berZ. dizinteria Scd.). 2). ¥ diletanturi. (wign. diletante < laT. safondo biuros wevri. 2. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi.  dezinteria. d. orazrovneba. ¥ dizeliani. msjeloba an daskvna. dQler­i [ingl. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. 2. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. biznesis keTeba] _ 1. dinAmika [< berZ.  d. dQlema [berZ. meqanikis dargi. 2. warmodgena] _ 1. orgvari mniSvneloba.  d. 2. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. Zvel saberZneTSi: himni. sazeimo. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise.

¥ dinamikuri. diOnise [berZ.-1372. gadat. naxati. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. saqarTveloSi. d. diofizQteb­i [berZ. sinon. dinOzavr­i [berZ. ¥ dioramisa. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. 2.] _ veluri ZaRli. dyo ori . dingo < avst­ ral. burbonebis d. (s. statika). romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). safrangeTSi.. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. ganviTareba (sapi­ risp. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. diOrama [berZ. [berZ. dinamOmetr­i [berZ. dinAstia [berZ. risame moZraoba. moZraobis siWarbe. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. movlenebis d. dinamo.  dioramasi Scd.  d. gav­ rcelebulia avstraliaSi. (wign. ¥ dinastiuri da sadinastio. sanaxaoba] _ 1. dQngo [ingl.. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. energiasTan.). dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. piesa.  dinamiuri Scd. 3. dinAmit­i [< berZ.  bagrationebis d.. dia gamWoli da horoma xedi. siuJeti. cvale­ badoba.  d.  dinamometria.). Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi.) interesebi. Zalis sazomi).

1) aris dajildoe­ buli. 2. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis.  d. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. da phisis buneba] _ (ist. studenti.) niWi.). 2. (saub. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb.  s. qristianuli religiis warmomadgenlebi. ¥ di plomaturi da sadi plomato.. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. (s. romelic eZlevaT raime konkursze.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp. 2.) fosta. diplomAtia [fr.) urTierTobis damyareba. (s. Tanamdebobis piri. sadi plomatio sxvaa (ix. 2. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. di plOmant­i _ 1. diplôme < berZ. proeqti.  universitetis d. naSromi.  xarisxis d. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. sigeli. di p. romelic di plomiT (mniSv. (s.  di plomatiuri. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. di plomatia). romelic moxerxebulad iqceva. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. ¥ sadi plomo. mowmoba. adamiani. mecnierebaTa doqtoris d. gadat. dQplom­i [fr. diplomete < . di plomatiuri). kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. s. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. piri. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. monofizitebi).di p -138berZ. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi.). diplomatie] _ 1. d. di plOmat­i [fr. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad.  d.. diploma furceli..

¥ sadiriJoro fakulteti. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. protokoli). dis.-is dacva. sinon. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT..romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta.) balansis.  avtosatransporto sawarmos d. directive < laT. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. gamoyofa. . dirEqcia [laT.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. s. disbAlans­i fr. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. warmarTva] _ sawarmos. (xmovnebis win diz. disErtant­i [< laT.) [laT. dirQJor­i [rus. di plomati).. dirEqtor­i [laT. disharmonia. sigelTmcodneoba). diriger marTva] _ musikosi. director < dirigere gasworeba..  s. Дuрuжёp < fr. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. Teatris d. uaryofa~.  sadoqtoro d. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. dis < berZ.. dirEqtiva [fr. disbalance] _ (wign. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. gunds. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. Dissertation < laT.. (konservatoriaSi). dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli.  disbalansi. d.. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. haerze ufro msubuqi. dayofa. dissertatio kvleva. disertAcia [germ. wonaswo­ robis darRveva. saopero an sabaleto speqtaklis. dirQJabl­i [fr. skolis d. pulti. romelic disertacias icavs.  di plomaturi sxvaa (ix.romlis Sesruleba aucilebelia. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina..

dys­. dQskant­i [laT. moZraoba.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. bakmi). dQsko [berZ. dQsket­i [ingl. disQdent­i [< laT. piri. 2. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. ¥ diskoTekisa. 2.). fr. laT.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. diskOmfort­i [berZ. diskvalifikAcia _ [ix. qualificatio kvali­ fikacia. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. 2. dis. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. ka­ fe da misT. laT. . diskos] _ mzis. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. aseTi xmis mqone momRerali biWi. 2. disque < berZ. discotheque. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. sxvagvarad mo­ azrovne. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. dQsk­i [fr. dissimilis ara msgavsi] _ 1. sinon.). sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. agreTve disko). d. diskoteka Scd.).  s. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. naSromi. disk JOkei _ ix. diskOTeka [ingl. literatura.mTva­ ris moxazuloba. piri.. comfort komforti] _ (wign. fr. gramafonis firfita (ix. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. discantus] _ 1. dijei. (lingv. diskos] _ (saub. dis­ (TavsarTi. asimilacia). disimilAcia [laT. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1.  diskoTekasi. simrgva­ le: (qarT. 2. (biol. gramofonis firfitebis sacavi. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. s. ¥ disidenturi. diskette. Tema. discothéque < berZ.  d. axalgazrduli klubi.

(lit. dispancer darigeba.).  saubarSi d. dissaans sxvadasxva xmani. dayofa.-141cxovrebisa. uflebis SezRudva.). .  tuberkulozis d. sakiTxi. visi­ me an risime Rirsebis. (samx. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. ar egueba raime er­ Tians. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. saxelmwifos da a. s. gab­ neva. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. saxelis gatexa. arazusti riTma. ndobis dakargva. adamianTa jgu­ fis. muSaobisa.) iseTi ram. keTilxmovnebis darRveva. gabneuli] _ (fiz.  rasobrivi d. Seu­ Tanxmebloba. dislokAcia [fr. prestiJis Seb­ Ralva. diskUsia [< laT. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. S. discreditieren] _ (wign. dissonance < laT. flotis. dispersio ga­ fantuli. mo­ cileba. warTmeva mospoba. Tanas­ woruflebianobis. discussio gan­ xilva. paeqroba. leqsTwyobaSi: arasruli. _ daSla.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. ¥ sadiskusio. (geol. konsonansi). dispAnser­i [fr. diskriminAcia [< laT. qim.  s. 2. kamaTi.). romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. Seitana erTma uadgilo replikam. klubi. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. Seuwyobloba. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. 3. sxvadasxva mJReri] _ (mus. 1. das­ venebisa. av­ toritetis.). Sexmatkbilebas. rac ar ewyoba. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. (gadat.  oponentis d. 2. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. diskreditAcia [< fr. dispansaire < laT. disOnans­i [fr. dispErsia [laT. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1.

3. analizi. manZili. dispatcter] _ muSaki.  navTobis d. moZrav avtomobilebs Soris. ekranze. rki­ nili sadgomi oTaxi.romelic kineskopis cio. romelic awes­ distAncia [laT. gavlisas). jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti.  mokle d. manZili startsa da sadispetCero _ 1. (s.-ze. nigzaze. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. gzatkecilze da sxv. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1.  d. ¥ dispersiuli. samsaxuri.). vkamaTob] _ sajaro niadagSi. dispEtCer­i [ingl. administraciul­ 2. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. (sp.  centraluri s. disputo vmsje­ lob.). centraluri punqtidan. d. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. zaciisaTvis saWiro aparati. obis msvlelobas erTi  d. dispropOrcia [fr.  s. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. 2. tabulis. kamaTi. dQsplei [ingl. (s. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili).: werilobiTi benzini.  bgeris d. (spec. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis.). me­18­19 ss. naxazis saxiT. marTva.-is ufrosi.  TviTmfrinavis d. display Cveneba] _  d. ganlageba. 1. dQsput­i [< laT. garidebis d. dispet­ finiSs Soris.-ebia navTi da 2.). CerTan dakavSirebuli.. dispozQcia [laT. paeqroba mecnierul.) bombi. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. dispositio distQlat­i [< laT. dispro- sQnaTlis dispErsia _ .dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba.

-ebi.-ebi.  sabunebismetyvelo d. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. traqtorSi da misT: meqanizmi. diffamo saxels vutex] _ (samarT. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. samxatvro d. discQplina [< laT. d. 2. saswavlo sa­ gani. 1­isaT­ vis). dQstiq­i [berZ. mdinaris napirze. SeuTan­ xmebloba. gamoxda. difamAcia [< laT. Tan­ xmoba] _ 1. distichon] _ (lit.  d. ¥ udisci plino (mniSv.-is dacva. ortaepedi. 1­isaTvis). bgeraTa keTilxmovnebis darRveva. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. elenTis d. dQun­i [germ. tbis. mtkiced dadgenili wesi. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. (s. diferencQal­i [laT.) wesdeba (armiaSi). moswavle. ¥ disharmoniuli.) harmoniis.) ortaepiani strofi.) visime saxelis gamtexi. avtomobilSi.). musika.  RviZlis d. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). isciplina moZRvreba] _ 1. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis. distilAcia [laT. distrOfia [berZ.. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva.  disharmonuli Scd.) sasjeli. Sromis d.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. . (mus. 2.-143 u. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. differentia sxvaoba] _ 1. (s. uTanxmoeba. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva.  wylis d.-ebi. qsovilebis.. filologiuri d.  d.  mtkice d. (maTem. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. maTematikuri d..

). tolEbani _ gantolebani. dabrkolebaTa Semovla. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. (biol. (lingv. diffractio texa.  d. axal enebad. mtvreva] _ (fiz. sinon. diphthongos < di (s) orjer. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi).danawevreba difrAqcia [laT. tarifi. difTEria [fr. 2. xmovani).dif -144- gvari. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv.) organoTa mraval­  sinaTlis d. mravalgvar. traqeis lor­ wili. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. maT warmo­ dQfTong­i [berZ.  difteria. or­ diferenciAcia [< laT. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs.). diferencQreba _ 1. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. diffusio gabneva. ormagi. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. da­ _ (fiz. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. gavrceleba. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. diphterie < berZ. si­ saSualebiT. gantolebaTa sistema.) sinaTlis. raime meTodis dayofa. xunagi). marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. ganviTarebis procesSi.  d. bgera] _ (enaTm. non. difteriti Scd. gafarToeba] 3.) enis daSla. . mEtria _ geometriis na­ xorxis. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. erT­ cvladebs. mier gzaze Sexvedrili elementebad.

 diktatori Scd. teqsti. meqanikuri Cawera da Semdeg. sagareo safrTxis dros. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. romelic (aRdgena). misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. Sereuli.land­is mixedviT]. dQqtor­i [< laT. fanera (mniSv. Sekruleba da sxv. dicte] – igivea. dictat < laT. aramkafio.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. diqtAtor­i [laT. ¥ diqtatoruli. warmoiSva 2.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. leviziis muSaki. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. difuziis gziT miRebuli. siTxe. (ist. ti saxelmwifos saSinao an 1. axvevs meores. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. dictatura] –  d. dQqt­i [germ. Ca­ 1. 2. (wign). 2.. airebis d. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. bgerebi. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. 1. bundovani.. kestri erTgvari. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. rac  diktatura Scd. romelTac moxveva. diqtAtura [laT.  samxedro d. ri. xel­ teqsts. gadat. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. romel­ ¥ sadiqtoro. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ.  d.  d. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. 2). .  diktori Scd. reJimi. ZalauflebiT. dictor mo­  dikti Scd. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. xie .

dQjei [ingl. 2. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. dogAresa [it. dozQmetr­i [berZ.  dogmasi Scd. zusti zoma nivTierebisa. brmad miRebuli de­ buleba. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. dogmatikos] – 1. cvlis melodiebs.. romelsac iReben dausabuTeblad. dOza [berZ.zogjer barmenis rols asrulebs. romel­ sac mihyavs saRamo. dogma] – (wign. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. mtkicebis gareSe. sax. doza] – mowyobiloba fxvieri. 2. dogmatQkos­i [berZ. ¥ dogmisa. dogaressa] – (ist. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. dOgmat­i [berZ. dogmAtizm­i – (wign. dogmebiT moazrovne.romelic dogmebs emyareba. dictio warmoTqma. am bgeris aRmniSvneli noti.) . dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT.diq -146dausabuTeblad. Semokl. do [it. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). ganusje­ lad mtkicebis gareSe. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. dozAtor­i [< berZ. dOberman­pQnCer­i [ingl. 2. diskoTekaze piri. dosis] – 1. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. gamoTqma. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. ix.) doJis meuRle dOgma [berZ. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. doberman pincher < sak. dOg­i [ingl. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani.  kargi (cudi) d.) arakri­ tikuli azrovneba.

domesticus saxlisa. namdvilad dom momxdari ambebi.  istoriuli d. dokumEnturi fQlmi – filmi. 2. dOk­i [hol. domQnat­i [laT. refleqsebs.). ¥ dokumenturi. dook] – navsadgurebSi: nageboba. d.-ze xelis mowera 2. sabuTi).  d. avstraliasa da zog sxv.-ebi. dokUment­i [laT.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad.-ebis Semowmeba. kreb. dok ingl. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. monacemebi.-is momzadeba. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. 3. dozimEtria [berZ. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. dokumentAcia – 1.  dokumentaluri Scd. SeRebva da sxv. (mus.  d. ZiriTadi gabatonebuli idea. dOker­i [ingl. mtkicebis xerxi] – 1. d. romelic cvlis an aferxebs sxv. domQnant­i [laT.  teqnikuri d. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. d. dominatus batonoba. muSa. sinon. romelic dokSi an verfSi muSaobs. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. dokumentebi.­is bolodan ax.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. domestikAcia [laT. d. 2..-ebis gaficva. wel­ . sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. documentum samoZRvro mowmoba. kana­ daSi. maga­ liTi. masalebi. (fiziol). sabuTi). dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. dOlar­i [ingl. risme ZiriTadi ni­ Sani. qveyanaSi. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. werilobiTi cnoba (sinon.  d. sizuste.

 d. 2.  damkrati Scd. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. ¥ donkixoturi. dOna. dono vaCuqeb] – 1. Tirkmels. `ba­ tons”. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. it.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan.. don < laT.dom -148Soniani wamosasxami. 2. dominQon­i [ingl. dOmkrat­i [< germ. amaRleba garemocul ad­ gilebze. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. dominieren < laT. dOmino [fr. dominion samflobelo.­ebi iyo kanada. piri.) dominQreba [germ..  reformistuli ideebis d. esp. garemocul adgilebze. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. kaTolike berebis kapiu­ . donneur < laT. av­ straliis kavSiri da sxv. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi.  avtomobilis d. saqcieli. xelis d. 2. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. piri. meocnebe adamiani. aseTi kostumiT morTuli piri. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. batoni] – 1.  taZris d. doña.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. 2.. domino < it. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. batonoba. TaRr. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. daumkraft. dominari] – 1. 3. hidravlikuri d. don [esp. Warboba risame. donkQxot­i [< kreb. romlis raime or­ ganos (mag. dominus qalbatoni.xelisufleba] – (ist. holand. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo.] – 1. dOnor­i [fr.

dOJ­i [it. romelic eZleva sawarmos.  d. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. romelic mcire xniT aRagznebs.  dosiisa Scd. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. miReba] – nivTiereba. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba. sistema. saerTod. esp. dOcent­i [< laT. doping < dope narkotikis micema. dOqtor­i [laT. teqnikur mecnierebaTa d.. donJUan­i [< kreb.  doktori Scd. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. dotAcia [< laT.  doqtrinasi Scd..  samxedro d. dawesebulebas. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. ¥ sadoqtoro.-149guls.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. ¥ doqtrinisa. am wodebulebis mqo­ .  d. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. dOping­i [ingl. dOsie – [fr.-is miReba.  s. dOqtrina [laT.) gadaunergaven sxvas.. dotatie mo­ marageba. erTad Sekrebili. Sedgena. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. dossier] _ raime sakiTxTan. disertacia. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). doc ¥ dosiesi. d.-ze kontroli. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde.

d. warmodgena] – 1. . SemTxveva. kreb. (wign. gadat. 2­saTvis).  dramatiuli Scd. drAJe [fr. 2. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. gadat. drAkon­i [berZ. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT.-is Taviseburebani. Teoria.  skolis d. Seqspiris d.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). dramAturg­i – mwerali. gveleSapi).  d. ubedu­ reba. 2. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. dramatUrgia [berZ. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. 2.  d.  drezinisa. dramAtizm­i – 1. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. dragee] – 1. rac zneobriv tanjvas iwvevs. ¥ dramaturgiuli. wre. sinon. drAma [berZ. Teatri. ibsenis d.. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT]. drama moqmede­ ba. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. sax.] – rkinigzis uri­ ka.  d.  siuJetis d. 1­isaT­ vis).  ojaxuri d.  d. simZime. dramaturgia] – 1. moqmedebis. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. draisine < sa­ kuT. ¥ draJesi.-is kursi. tabletebi.  draJisa Scd.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba.. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. ¥ dramatuli (mniS. nawarmoebi (mniS. 2. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. drEzina [germ.

drEl­i [germ. sinon. da­ sawretad. sadguri `CrdiloeTi polusi”. 2. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. drQbling­i [ingl. milebis sis­ tema. dua 2. 2. drUid­i [fr. (qarT. дрейф < holand. drEif­i [rus. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. 1). (medic. drainage < ingl. drQad­i [berZ. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. dromadaire < berZ. drizina Scd. duAlizm­i [< laT. curva.. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. drieren] – 1. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad).. druide < kelt. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. m. arxebis.  xels d. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. drEnaJ­i [fr. naraqlema). prevmatikuri d. siTxis da sxv. (zRv). dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. drimAder­i [fr. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. saxvretela). daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. eleqtruli d.  m. feria.] – 1. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi.  modreifesi Scd. ¥ modreifisa. moZravi gemis. 3.). (medic.-151 drezinasi. yinulebi.] – galiis. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. aseTi Txri­ lebis. romelic samyaros . duaQen­i [fr.) Wrilobidan Cirqis. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. sinon. (zRv. dualis or­ gvari.

meaTe d.  pirveli d. koleqciaSi da a. 2. msoflmxedveloba.-Ta matCi. dublQkat­i [laT.  d. (sapirisp. sadubliaJo Scd. dUbl­i [fr. 2. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. 3. d. filosofia. duel < laT. d. TeatrSi: msaxiobi. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. garkveuli wesebis dacviT. dUblet­i [fr.). 3. mo­ nizmi). dUel­i [fr. xolo qvemoTa yalbi.  d. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali.  d. bib­ lioTekaSi. dekartis d.  s. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. dublQreba [< fr.  dubliaJi. rac dub­ lireba (mniS.-Si brZola. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. 4. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. erTis da igives meored keTeba.  zednadebis d. 2. doublet < double ormagi] – 1.-Si mokvla. risame piris ga­ daReba. ¥ dualisturi.dub -152(mus.. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. 4.) ormagi registri organSi. ¥ sadublaJo. doublage gaor­ mageba] – igivea. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. saamqro. dublQor­i [fr. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. raime nivTis meore cali (muzeumSi. S. dUblaJ­i [fr. 2). erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad. doubler ga­ ormageba] – 1. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. doubleur] – 1. risme or egzemlplarad gakeTeba. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia.-Si gamowveva. .

z. dUma [rus. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. laT. dUJin­i [rus. latio amonTxeva. dura maga­ ri. ele­ mentTan. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia.. dulcinea saxe­ li. dUCe [it. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. 2. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. dUet­i [it. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. gadmonTxeva. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani.] – duelis monawile. mag­ niumTan da zog. дюжина < fr.  dulcineisa Scd.  abesalomisa da murmanis d. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). duetto] _ 1. we­ sebis udides nawils. ejacuministraciuli funqciiT. dUim­i [holand. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). sxv. udris 2. duim] – sigrZis sazomi.  duraliumini Scd. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. duumvQrat­i [laT. . faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.54 sm­s. duralUmin­i [laT.). faSizmi). parlamenti. ¥ dulcineasi. rusuli seqtanturi mimdinareoba. duxobOrebi [rus. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. duellant < laT. gadmonTxeva] ruseTs f. – (fiziol. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. dulcQnea [esp.-153- eak duelQant­i [germ.

2. saaviacio. exemplar nimuSi] – 1. 2. egzo..  wignis ori e. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. romlisTvisac damaxasiaTebelia. Egzema [berZ.ebo -154mRvdelmTavari. wignebis. Eger­i [germ. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. `gareSe~.  egzogenuri – gvari. samRvdelo. 2. egzArqos­i [berZ. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. ekzema gamonayari. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . ekzempliari Scd. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. ebonite < berZ. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. (ist. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. egzogAmia [berZ. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. saZvale. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. Jäger] – 1.  maimunebis iSviaTi e. profe­ sionali monadire. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba.. euktçrion] – 1. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. war­ moSoba. Egvter­i [berZ. erTgvarovani sagnebis (mag. [berZ. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. buStukebi. egzEmplar­i [laT. bugrebi. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. rwme­ na da urwmunoeba.  egzempliari. Cirqgrovebi: icis qavili. egzistenciAlizm­i [laT. ebOnit­i [ingl. egzaltAcia [laT.

alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). mistikur moZRvrebaTa.] _ 1. Edem­i [Zv. egOizm­i[fr. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. buneba.). sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. ad­ gilsamyofeli. 2. rom igi qveynierebis centria. egOist­i [fr. altruizmi). e.  e. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. risame xelmZRvanelobiT. Egida [berZ. egzOtika [berZ. edelvAis­i [germ. risime mfar­ velobis qveS. Secodebam­ de. égoisme laT. égoiste laT. egzotiuri Scd. ego] _ adamiani. sinon.) visime. eCokaci (sapirisp. saqcieli.  ekzotika. ucxouri] – (wign. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. warmodgena. ¥ egoisturi. mcenareebi. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. ekzot[iku]ri. egzoterQkuli [berZ. visime. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. TavkerZa. uCveulo. exōtikos ucxo qveynis.  e. egocEntrizm­i [laT. moTavise. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli.  aRmosavluri e. e. qveynebi. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. ¥ egzotikuri. altruisti). bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. ebr. egidis qveS _ (wign. exôterikos garegani. risame. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). edictum] _ sxva­ . Tvalwarmtaci Taviseburebani. Ediqt­i [laT.

evolutio gaSla. 313 w... evdemOnizm­i [< berZ. nakurTxi wyali da misT. ganfena] _ 1. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. evgenQkur­i [< berZ. evangElist­i _ 1. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. evkAli pt­i [berZ. evacuatio dacva. romis imperatoris. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. imperatoris. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. eTerovani zeTebis Semcveli. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. ganvi­ Tarebis procesi. evgEnika [< berZ.  adamianis e.  daWrilebis e. maxarobeli. netareba. .). sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). 2. evlOgia [berZ. saxarebis avtori. (sapirisp. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. qarxnis e. welTaRr. evakuAcia [laT. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe.. (filos. evolUcia [laT. jaris gamoyvana brZolis velidan. revolucia).eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. 2. eudiamonia bedniereba.

 e. 2. ethnikos to­ mobrivi. saeTero (mniSv./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. moZR­ vreba. jgufi. eTnQkur­i [berZ. eTn  e.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. ¥ eTerovani (mniSv. organuli nivTiereba. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. televiziaSi: dro.  eTiuri Scd. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. dithēr] _ 1.  gogirdis e.)] _ 1. ETnarq­i [berZ. Semadgenloba. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. zeTebi. teqnikaSi. filosofiuri moZRvreba. iyeneben me­ dicinaSi. evoluciOnizm­i _ 1..) gvaris. moZRvreba. ETer­i [berZ. ETika [berZ.-Si gadacemuli musika. 3. evoliucionuri Scd. ¥ evoluciuri. tomis warmoSoba.  e. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. ga­ remomcveli sahaero sivrce. 2. 2­saT­ vis). romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni.  eTniuri Scd. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. morali. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. ¥ eTikuri. eTnogEnez­i [berZ. romelime sazogadoebrivi jgufis. 1­isaTvis). haeri. romelic zneobas Seexeba. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. istoriuli mecnierebis dargi. 2.  evoliucia. mosaxleobis e. mecnieruli e.  e. ethnos xalxi. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. e.  eqimis e. xalxTan da­ kavSirebuli. revoluciur gadatrialebas. ēthika (mr.-is suni. tomis mamamTavari. . tomi da meTauri] _ (ist. eTnogrAfia [berZ.. saqcieli. procesi.  e. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. saeTero dro _ radioSi. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena.

ukmayofilebis grZnoba. sartyeli. taZari: ieso qristes sxeuli. (s. e. `kreba~. maT nivTier da sulier kulturas. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. e. eqvivalenturi Scd. aRTqmis mci­ re wigni. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. (s. ekvivAlent­i [laT. qveynebi.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. ecu (Semokl.) eqspedicia. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. Ekiu [<laT. ekvAtor­i [laT. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign..  eqvivalenti.). eklEsia [berZ. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr. eklesQaste _ Zv. miewereba solo­ mon mefes. ekvilibrQstika [fr.  ekvatorialuri Scd. mxiaruli gan­ wyobileba. Ta­ nabari Rirebulebis raime. ¥ ekvatoruli.  e. ETnos­i [berZ. Cndeba alkoholis.) momarageba (mag. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas.) < European currency unit valutis evropuli valuta.ruka. warmosaxviTi wrexazi. eifOria [berZ. Ekler­i [fr.) muzeumi. ¥ ekvivalenturi. 2. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. ja­ riskacebisa. xelsawyoebiT da sxv.  e. sinon. `sak­ rebulo~] _ saydari.). eqspediciisa). e. (qarT. xalxTmcodneoba). hava. e. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. romel­ sac gulad kremi aqvs.  e. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. gantolebani.

mdgomareoba. 2.  e. geografia rTxoeba. sinon. romelzedac uC­ (qarT. wonasworoba.). e.-is reJimi. e. naSromi. eklesiolOgia [berZ. oikonomia me­ vis) Scd. saavtomoZRvreba] _ mecniereba. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. e. TeoriaTa. 3. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. ekonomia). problemebi.). e. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. usaf e. sio ganawesze. politika. li. 2.  e. moRvaweobis raime dargs.  e. nareTa da cxovelTaA da­ 4. samSoblo da logos  mrewvelobis e. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. raionisa da sxv. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. eklEqtizm­i [<berZ. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. (meqanikuri). bismieri. ¥ ekonomikuri. urneobis marTva] _ 1.  mTis raionebis e. krizisi.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. ekle­ . momWirneoba). eklesiaze. dogmebze da ¥ ekonomiuri. mocemuli SexedulebaTa.-159- ekr  e. mSenebloba. fi­ ganmavlobaSi. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. oikonomike meojaxeoba] _ 1. mobilo transportis e. ekleiptikē < nisa. e. ro­ melzedac warmoebs mzis. ¥ ekologiuri. qristes sxeulze. écran] _ 1. ganviTarebas. e. saekle­ miiRo. (ix. cis sferos didi wre. TeTri zedapiri. garemo. sameurneo Soris da garemosTan. mecniereba. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. oikos sax­ mareoba. sxv. manqana.

elasturi Scd.) msubuqi. ararsebuli qveyana. 2. elegeia (mr. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan.) < elegos saCivari. moqnili. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. ze­ iTunis zeTi. amSvidebs. elAin­i [berZ. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. lirikuli leqsi. elegAnturi [fr. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba.) is. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. Cacmuloba. 1948 w. sartyeli. drekadi. koxta.. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. natifi.  e.  televizoris e. elaion] _ 1. Elada [berZ. elevAtor­i [laT. elasticus < . elEgia [berZ. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. ¥ elegiuri. eldOrado [esp. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. moZraoba. Caisaxa me­19 s. poezia.  e. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. sevdiani. élégant] _ moxdenili. rac anugeSebs.  i. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. zedapiri. narnara. elastQkuri [laT.  e. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. 2.  elastiuri. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. 2. W.­is bolos. hellas (hellados)] _ saberZneTi. 2. (gadat. romel­ sac eZebdnen samxr. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. Civili] _ 1. elasticos] _ 1. (gadat.ekr -160berZ. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo.  farToformatiani e.  e. 2. eldorado oq­ rosi] _ 1. 3. (gadat.

 avtomobilis e. ubralo. 4.Ta perioduli sistema.) martivi nivTiereba.  ucxo e. electorate < laT.  eleqtrofikacia. eleqtOrati [ingl. elEron­i [fr. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.. eleqtro. eTero­ vani zeTiT da misT. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi.  eleqtriki Scd. rkinigzis e.. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. gasaniaveblad. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. eleqtroficireba Scd. elementum stiqia. elEment­i [< laT.-ebi.-ebi. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. 3. maTematika. 2. WeSmariteba.  galvanuri e. dawyebiTi. mSrali e. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad. ri­ same Semadgeneli nawili.  soflis meurneobis e. aileron] _ pa­ tara frTa. pirveladi] _ 1. martivi..  d.. elementAruli _ 1. yofaqcevis e. wesebi. 2. codna.-161marcvleulis misaRebad. gasaSrobad da gadasatvirTad. rogorc raime socialur donis wev­ rze. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. iTqmis adamianze. e.  e. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. (qim. mendeleevis qimiur e. sazogadoebis progresuli e.. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan.  e. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. esencia < arab. kosme­ tikaSi. .  elementaluri Scd.

 e. (kaTodi). Rero. e.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri.  e.  e. Scd. e. ganaTeba. ēlect. va da hodos gza] _ 1. fizika.). gamomTvleli . (anodi).  dadebiTi e. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. ēlectoba. e. qarva] _ 1.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. yofiTi e. e. manqanebSi. `eleqtroni anTia~). moZRvreba e.-is gayvana. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. Tvis garSemo. denis gavlis Semdeg. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. ēlect(firfita. e. uTo. ēlectron qar­  e.eleqtrOliz­i [berZ.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. ēlectron ron fisi. uar¥ eleqtronuli. teqnikaSi. spilenZi. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. e. Rero da misT. lisas. deniT. ganaTeba. rome­ fa­cxovrebaSi. ¥ eleqtromagnituri. Rumeli. ro­ (qim. e. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~.  e. (ix. talRebi.-ze. eleqtroni).-is raoba. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. uaryofiTi eleqtruli 2. deni. masze daxveuli gamxolo­  e. xelsawyoebSi: muxti. sxv. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. CarTes. gamtari elEqtron­i [berZ. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. elEqtrod­i [berZ. e. 2.ele -162- elEqtroba [< berZ.

mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. eleqtrotEqnika _ 1.). romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv. nakli. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan.). ¥ elituri da elitaruli.-163manqana. sazogadoeba. Elf­i [germ. eli psiuri Scd. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma.). mi­ niseburi gaumWviri masa.  eli psoidi Scd. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti. instituti.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). ¥ eleqtroteqnikuri. elifsiuri. Emal­i [fr. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. elQnizm­i [< berZ. ¥ eli psi. welaRr. e.  e.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. Sekruli mrudi an wiri. ema eleqtronul­is mniSv. elifsOid­i [berZ. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. elleipsis gamoto­ veba. Elf (mamr. Elifs­i [berZ. teqnikis dargi. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. mowyobiloba.).  xelovnebis moRvaweTa e. Elfe (mdedr. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. zedapiri. epoqa. élite rCeuli. eleqtroba. eleqtruli). Elita [< fr. hellēnismos] _ 1. . 2. (ix. 2. wuni] _ (maTem. émail] _ 1.  e.

ufleb­ rivad gaTanasworeba. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. e. embargo dapa­ timreba. minanqari). amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). moZraoba. ufro sworia Ami­ ra [arab.-Si yofna. sa­ qonlis. romelic emig­ raciaSi imyofeba.  e. ¥ emigrantuli. Embargo [esp. gamosxivebas. sinon. 2.  e. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. . TeTri mkvrivi nivTiereba. emigrAcia [< laT. cxovreba. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). 2. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani.-is qvabi.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emanAcia [< laT. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. cxovreba. emancipatio] da emansi pQreba (wign. e.  e. akrZalva] _ 1.  e. embrQon­i [berZ. emQgrant­i [laT. ganZeulobisa da misT. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. Emblema [berZ.-idan dabruneba. 2. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. ¥ emigraciuli. embriolOgia [berZ. agreTve silamazisaTvis (qarT. emansi pAcia [laT.  qalTa e. Emir­i.

2.[< berZ. sixaruli da sxv. ¥ uemocio. emQsia [laT. emissarius] _ piri..-165mmarTvelis tituli. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. fasiani qaRal­ debis. qaRaldis fulis ga­ moSveba. `Sig­ niTa~. sulieri mRelvareba (SiSi. (lingv. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT.  e. Emfaza [< berZ. mRelvareba] _ (wign. energEtika _ meurneobis dargi. emulsus gamowv­ dili] _ 1. emovere aRgzneba.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba. adamiani. Endem­i [<berZ. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. gavrcelebulia avst­ raliaSi.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. emQsar­i [laT.).). sityva warmoTqma. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. emUlsia [laT. adamianis grZnoba. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. romelic moicavs energiis resursebs.  u. endogAmia [berZ. iyeneben foto­ teqnikaSi.  endomenuri. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas.  emocionaluri Scd. rasac aRweven intonaciis Sedegad. ¥ emociuri. emissio gamoSveba] _ (finans.).ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. ema wero. Emu [< port.) wev­ rebs Soris. EndSpil­i [germ.. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. endo. émotion < laT. emOcia [fr. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze. gvaris da misT. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba.

enkrAtis­i [berZ. nayofierebis Rmer­ Tad. kiTxva. muqi yviTeli fe­ ris. 2.] _ mowese deda. . enolOgia [berZ. enErgia [berZ. energetQkos­i _ energetikis specialisti. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. binadrobs tyeSi. saxiT). materiis moZraobis maragi (siTbos. iTvleboda agreTve haeris. resursebi. miwis. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. gata­ ceba. ¥ enTuziasturi. enkaUstika [berZ. sistema. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva.  entuziasti Scd. muSaoba. enigmAtur­i [< berZ.  didi e.  e. kar­ gad dacocavs xeebze.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. enTuzQazm­i [berZ. romelic mwerebs swavlobs. am cxovelis bewvi. 2. e. Zal­Rone. me­ qanikuri moZraobis da sxv. qalaq nifuris mfarveli. eleqtrobis. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. entomolOgia [berZ. gardaqmnas.  e.  energetiuli Scd.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. energeia moqme­ deba] _ 1. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba.-iT muSaoba. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. cvilovani ferwera. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. ¥ entomologiuri.  e. e. Enot­i [rus. adamiani. sinaTlis. eum] _ 1.) saidumloebiT moculi. moqmedebis unari. gamoiCina. gada­ cemas da gamoyenebas. Zala. ga­ moucnobi. entuziasturi Scd. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad.  energetiki Scd. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. enkEnia [berZ.  e.  entuziazmi. ¥ energiuli (mniSv. monazoni. 2­isaT­ vis).ene -166- muSavebas. ¥ energetikuli. mxneoba.

qce­ va. ¥ epigramuli. enciklopEdia [fr. e.-ebi. poezia. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli.  qarTuli e. raime SokSi Casag­ debi. epAtaJ­i [fr. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. stili.  e. sakiTxebze. ¥ saenciklopedio. entifAlit­i [< berZ. epi Eos­i [berZ.  enciklopeduri Scd. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. saCuqarze da misT.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. gamokvleva. marjvena gverdze da sakidi. enciklopEdizm­i _ farTo. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi.. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. epQgraf­i [berZ. Senobaze. leqsikoni. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. teqnikuri e.. ¥ enciklopediuri. 2.). encyclica] _ romis papis weri­ li. (mraval­ mxrivi) codna. religiis. moralis da misT.  epigramisa. statiebi.  e. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. mecnierebaSi da sxv. epQgon­i [berZ. epArqia [berZ. mokle satiruli leqsi.). gakeTebuli warwera prozad an leqsad.-167 e. epigraphē . romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa.  s. romelsac aklia originaluroba.  puSkinis e. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis. epQgrama [berZ. enkephalos tvini] _ (medic.  epigramasi Scd. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. Tavis tvinis anTeba. encQklika [< berZ. larusis e. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. epigramma war­ wera] _ 1.. Zvel saberZneTSi: Zeglze. e. Wadrakis e.

umniSvnelo. ¥ epidemiuri.. piesaSi. daavadebani.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. momxdari.  CarTuli e. 2. roli kinofilmSi. prologi da e. Zeglis warwera. bneda.  e. mxatvruli nawarmoebis . gamonaTqvami. damamcirebeli e. warweraTmcodneoba). romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. episkOpos­i [berZ. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis.  epigrafiuli Scd. teqsti. epQTet­i [berZ. mokle citata. momxdari ambavi. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils. e. epitheton] _ msazRvreli sityva. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. amamaRlebeli e. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. epilEfsia [berZ. epQzod­i [berZ. 2.  romanis e. masala.epi -168nawili. episodion] _ 1. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di.  mudmivi e. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. arasistematuri. ¥ epigrafikuli. araZiriTadi. epigrAfika [< berZ.  gri pis e.  epiteti Scd. epQlog­i [berZ. avi zne. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1.  e.. epidEmia [<berZ. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba.  `ramdenime suraTi anu e. raime SemTxveva. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. sinon..  `kacia-adamians?!~ e.  e.

epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. epo epOnim­i [berZ. adgilis an misT.  miwisZvris e. epi-ze da laT. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs.  epitafiisa  epitafiasi Scd. gzavnili. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. mo­ Txroba da sxv. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. epQstrof­i [berZ.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. . an gamoTqmis gameoreba. epistolē] _ (samRvd.. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. mo­ Txroba. Tanamedrove e. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi.  epiuri Scd. 2. we­ rili. epos sityva.  omis e. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis.  e. mniSv­ nelovani ambebi. epopeia Scd. xana). ¥ epikuri. ambebiT (qarT. homerosis e. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. atomuri bombis afeTqebis e.  sagmiro e. epoqAluri _ (wign. simRerebi. epOpea [berZ. simRera] _ 1.  antikuri e. poema. feodalizmis e.) didi. epQstole [laT. Epos­i [< berZ. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. gadat..). epitAfia [< berZ. 2.. (wign. saxelwodeba. epitQmia [berZ. poemebi.  epopeasi. am wodebulebis mqone piri.. sinon.  epopeisa. epQcentr­i berZ. epopoiia] _ 1. stili. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. epistola < berZ. Epoqa [<berZ. epônymos] _ piri. epifAnia [berZ. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. e. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba.-169qristianul eklesiaSi.

erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. Era [laT. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. Eres­i [berZ. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi.  ereTikosi Scd. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema.  qristianuli e.  kosmonavtikis e. movlena. aera] _ 1. hairesis] _ 1. erEqcia [laT. sinon. erOtika [berZ. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. drois istoriuli monak­ veTi. movlena. eractio gaswo­ . erOzia [laT. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. 2. gandgoma. ¥ erotikuli. xana. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan.). eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. wesisgan gadaxveva. epoxaluri Scd. e. re­ ligiuri moZRvreba. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad).). periodi: epoqa. mwvalebloba).  niadagis e. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba.  e. (gadat. grZnobadoba. 2. (qarT. didi ganswavluleba. erOtizm­i [< berZ. 2. 3.). erudQcia [laT. romelsac xelSi kiTara uWiravs. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs.  liTonis e. erozio gamoWma] _ 1. momenti. (geol. Semecneba. aRmoCenebi. Erato [berZ. metismeti vnebianoba. (medic.  epoxa. eruditio swav­ leba. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. codna] _ (wign. cdomi­ leba. 3. Erot­i [< berZ.

mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. tisa. agresiis e. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. aRzrda.-171- esk Ese [fr. skulpturisa. esEncia [laT. essei Scd.. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. warmoebis e. SemoqmedebaSi.  metros e. mr. Sedgeba.) mSveniereba.  estetika. (wign. ¥ eskadrisa. Teoriebi e. naRmosani. eskalAcia [ingl. socialuri eskadrQlia [fr. eseebi. Eskiz­i [fr. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. escadrille] da sxv. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. estetiuri. (zRv. esquisse] _ 1. filosofiuri. aisthēsis grZnoba. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis .. sxv. esTEtika [< berZ. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. trirebuli xsnari. narkvevi. fiumeriaSi. mxatv­ fliqtis e. escadre] _ 1. qiteqturuli proeqtisa. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. romelic TviT­  esse. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. agreTve par­ be. ruloba risame. SegrZneba] _ 1. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. romelSic gan­ xilulia literaturuli. musikalu­ 2. problemebi. wi­  yofis e. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri.  omis e.. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. esei.  eskadrasi Scd. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd.) agresiis xelovnebis. kon2.)  dekoraciebis e. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. ar­  e. literaturuli. ganayofi. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl.) Eskadra [fr. 2. tur­mecnieruli xasiaTis)  s.

escorte] _ vi­ sime. ¥ estakadisa. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. espada] _ igivea.  rkinabetonis e. eskUlap­i [laT. espand gafarToeba.  motociklistebis e. avJandi] _ 1. ¥ saeskizo. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. espAdron­i [fr. safarikao daSna.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. Eskimo [fr. estAfeta [fr. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi.  estakadasi Scd.  s. esquimau] _ na­ yinis briketi. espada daSna] _ (sport. esperanto moimede < fr. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. si­ nawilis winaswari reaqcia. espodron < esp. Estamp­i [fr. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. rac matadori.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan. naxazi. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. Eskort­i [fr.. esperAntist­i _ esperantos . estafette < it.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. Espada [esp.esk -172mcodne. badragi). romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). espEranto [esper. specialisti. curvaSi da sxv.). estAkada [fr.  eqskorti Scd. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. sinon. espAnder­i [< ingl. stafetta < atafta uzangi. gunduri Sejibreba sirbilSi.

warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. s. eti  metris e. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. amanaTrbeni).-173non. sixSireTa saxelmwifo komisia. rac iarliyi.  estafetis bolo e. raime gzis. risame sazomi standarti. 2.  s. 2. estrade < esp. étape] _ 1. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. ¥ saestrado. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis.  e. étalon] _ 1. étiquette] _ igivea. koncerti. (gadat.). metismetad zusti sazo­ mi. TviT niSani (patara joxi. risame gan­ viTarebis. xelovneba.  mniSvnelovani e. Etap­i [fr. orkestri­ saTvis da sxv). kilogramis e. esqatolOgia [berZ. distanciis calkeuli monakveTi. etiketka Scd.  e. Estrada [fr. 3.). Taroedi). etQket­i1 [fr. gadat. xelsawyo. ¥ etalonuri. simRerebi. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi. ¥ estafetisa  estafetasi. estrado ficarnagi] _ 1. sinon.-is msaxiobebi. mefis karze da sxv. etQket­i2 [fr. raime procesis calkeuli momenti.. 2. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. stadia. .  sazafxulo e. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe. etAlon­i [fr. (wign. etAJer­i [fr.).  eTiketi.  etaJerka Scd. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. amaR­ lebuli adgili.  erTiani droisa da s. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. 2. ¥ saetalono. estafeti Scd. paketi da sxv. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze.

ephēmeros erTdRiani] _ 1. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT.).. xmauris e. (wign.). romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva.). 3. moCvenebiTi.  e.-is dacva. e. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi.  kritikuli e. saSualeba.eti -174nuri ganlageba. e. mkurnalobis e. 4.. ¥ efeqturi.  ekonomikuri e. Wadrakis figurebis xelov­ . efekturi. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. didi iyo.-ebi. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. gul­ modgineba. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. 2. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. effusio daRvra. Tavgamodeba] _ 1. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. efemErul­i [berZ. etQmon­i [<berZ. efUzia [laT. etQud­i [fr. swrafmavali. moRvra] _ (geolog. 2. zomebi miiRes. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e.  Sopenis e. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. étude < laT. amosavali sityva. Efeqt­i [laT. romelsac vinme an rame axdens vinmeze. effectus] _ 1. mcdeloba. raime moqmedebis. 2. studium cda. Eqo [berZ.. efEmera. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. 3.  ganaTebis e. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. sityva warmoTqva. xerxi. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). raime iluziis Seqmna. efektiuri Scd. mizezis Sede­ gi. ara­ myari. STa­ beWdileba. etimolOgia [berZ. moRvaweobis. etymon WeS­ mariteba. etymologia < etymon WeSmariteba.  efekti. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. xanmokle. ararealuri.  suraTis e.

gamosvla. 2.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. e. baTumidan. daTva­ liereba risame saswavlo. excursio was­ vla.). nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. 2. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. excursus gadax­ veva.  eqskluzivi.  e.. romelic eqskavators mar­ Tavs. eqs. gamgzavreba] _ 1. `yofili~. [laT. eqskluzQur­i [fr. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. excemos gamovyof] _ (fiziol.  meeqskavatoresi. ¥ meeqskavatorisa. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. meeqskavatore _ mZRoli. eqsgumAcia [laT. eqskUrsia [laT.) (qarT. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. meekskavatore Scd. ko­ leqciuri gamgzavreba. ingl. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad.  TbilisSi e. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. Jurnalis. exclusive raimes gamok­ leba. sinon. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. exclusif. gamoZaxili. gamoyofa.  egsgumacia. eqskliuzivi Scd. . amoZ­ roba. Eqskurs­i [laT.. wiaRsvla). varZiaSi. gaseirneba sadme. ekskavatori. excretum. eqs-prezidenti. gansakuTrebuli] _ is. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. tyeSi. Camovida soxumidan.. naxmevi)  exo Scd. eqs-ministri. sinon. eqskrEcia [< laT. aseTi gamgzavrebis. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT.  mokle e. eqskavAtor­i [ingl. mcxeTaSi. excavator < laT. eksgumacia Scd.  eqsCempioni. amoReba.  eqskliuziuri.. radio­ an teleprogramas). excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana.

 fostis e. s. monacemebi.  politikuri e. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. romelic eqsperiments (mniSv.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. cxovelebi. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani. eqslQbris­i [laT. 2. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT. e. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. 1) akeTebs. ¥ saeqspedicio. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. Tanxebi.  brwyinvale e.  s. eqspansQur­i [fr. s. ¥ eqsperimentuli. marSruti. ¥ saeqskursio. avtobusi. ex ­gan.  e. ¥ saeqsperimento. Eqspert­i laT. romlis saqmea risame gagzavna da .-is wevrebi.  gabeduli e. ¥ saeqsperto. experimentum] _ 1. savaWro bazis e.. expansio ga­ farToeba. razmi.  e. eqspedQtor­i [< laT.  s.  eqsperimentaluri Scd. s. samecniero cda. saerTod. Cveulebriv. ekonomikuri e. polaruli e.  samecniero e. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. eqspedQcia [laT. 2. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi.. biuro.. iarliyi. gavrceleba] _ (wign. expedire gagzavna] _ muSaki.  sasamarTlos e. eqsperimentAtor­i _ piri.eqs -176miReba. eqspAnsia [laT. moqalaqeobis gamocvliT. cda. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. expansif < laT. gamokvleva. TviT aseTi jgufi.  s.  qimiuri e. arqeologiuri e. eqsperQment­i [< laT. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. advi­ lad amJRavnebs.

rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. romelic 3. ploitation] _ piri. expertise] _ savali nawili. (s.). raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. saeqsploatacio Scd. daskvna.) saqoneli. cema. exponatus nayofis miTviseba (qarT. garkveuli siste­ feli). miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. reba. romelic saCveneb­ 2. saCveneblad gamofenili] sinon.) dro. yvlefa). gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv.  eqsploatatori. 2. gadmocema] _ 1. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. 2­isaTvis). bobaTa da sxv. romel­ e. eqsploaticiebi. war­ zeumSi an gamofenaze.  avtomobilebis e. samuzeumo eqspontebis. xelovnebis nawarmoebTa.-ebi.-d gadato. _ sagani. eqspozQcia [laT. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. export < laT. opera eqsploatacia. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. eqspluatacias uwevs visme. Rebad: dayovneba. myvleda sxv.. sinon. (fotogr.-177- eqs axsna. xarjebi. Eqsport­i [ingl. s. gamofena. importi). iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT.. lite­  s. sasamarTlo Sesavali nawili.  e.  eqsportiuli Scd. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1.  avtomobilis e. expositio . nage­  samuzeumo e. moebis saSualebaTa. romlis tatoruli Scd. yidad (sapirisp. exTemebi.  s. s. ereblad. misacemad. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. komisia. eqsploa4. musikaluri nawarmoebis  samedicino e.

visime xe­ Cereba. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. literaturaSi. eqspresia. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. eqsprEsia [laT. (samarT. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. misi su­ lod did sadgurebSi. eqspres. amasTan erTad. bieqturi SemoqmedebiTi 2. [ingl. expressio] _ ga­ 2. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. express sasw­ eqspropriAcia [fr.eqs -178uli. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. warmoiqmna me­20 sauk. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. aRZvris. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. qveynebi. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. `saswrafo~. romelic Eqspres­i [ingl. ingl.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. socialuri ¥ eqspresiuloba. miT an usasyidlod). express < laT. gancdis Zala. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. gamomxatveloba] _ mi­ tani. gemze. romelsac si (Cveulebriv. . Eqspromt­i [laT.. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros.. lad saxeldaxelod. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. exporteur < laT. swrafi. sareiso avtobusze. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. moumza­ aqvs da eqspresze meti. eqsportQor­i [fr. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). samgzavro matarebeli.

Eqstraqt­i [laT. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. Sinaarsis laT. extraordinarius] _ (wign.).  e. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi.). extasis < berZ. intensiuri) gangebo. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. extradition < kumentis da sxv. gamowuruli] `metad~. nels saSualebiT.).. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). ukiduresi. gareSe da mokled. `ukeTesi~. benzini. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. iReben samkurnalwamlo 2. gansakuTrebuli.  e. nor­ eqstensQur­i [laT. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. soflis meurneoba. ucnauri. vinc am ex ­gan. [laT. w.. mdgomareoba] _ arRvia.-179- eqs Eqstaz­i [laT. `saukeTeso~. e. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. ex ­gan. bazaraCveulebrivi. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. karaqi. eqstra.­idan. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT. e. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. externus ga­ SegrZneba] _ e. extra me­ xedaoba da agebuleba. do­ eqstradQcia [fr. Cai e. avadmyofuri aRtaceba. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. Rebuli wesebisaTvis. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. `metismetad~. eqstErn­i [laT. 2. romelic mqone piri. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. _ 1. . `gareSe~. gafarToeba. (gadat. extractus gamoRebuli. sa­ (sapirisp. vadebas. SemTxveva. Txzulebis. ­idan. eqterQer­i [fr. preparati. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. rebis e. romelsac  eqstremaluri. `biovelis~ reSe] _ piri. tismetad da sensus grZnoba.

gadaxra] _ 1. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. adamiani. excentrique] _ 1. mdgomareoba. Sexedulebebi. excessus gamos­ vla. eqstrEmist­i _ adamiani. -180Taviseburi. gadat. 2.  eqscentruli. extractio amoReba. eSElon­i [fr. gansakuTrebuli. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. ukiduresoba. eqstrEmizm­i [laT.  e. araCveulebri­ vad. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. eqshumAcia [laT. excisio] _ (me­ dic.  samxedro e. rac Cveulebrivs scildeba. ekscentruli Scd. ex yofi­ li da ingl.. metismeti (Tavisi sirTuliT. 2. e. champion < fr.  e. azri) aqvs. amaRlebuli ficarnagi. eSAfot­i [fr.eqs cema. eqscentrQkuli [fr. e.) mkveTri < laT.-is ufrosi. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr.). situacia.. amokveTa.. mwvave Sexla­ moxla. Seiqmna e. kbilis amoRebis operacia. [laT. sacirko nomeri. cekva. e. Eqsces­i [laT. (wign. sasacilo xerxebis Semc­ veli. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis. ukiduresad eqstrAqcia . saSiSroebiT. ¥ eqstremistuli. triuki.  e. e. ­idan.).). champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni.). ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. ex ­gan. gamoReba] _ (medic. wremadsuloba. eqs­CempQoni [laT.). ukiduresi.  e. ex –gan. siZneliT. eqscQzia [laT. risame normaluri mimdinareobis darRveva.). extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. pirobebi. échafaud] _ (Zv. TavSeukaveb­ loba. (Teat. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. politikaSi). Zalebi.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

ma­ Raziis didi fanjara. ammoniakon niSadu­ ri. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi.  v.. vodEvil­i [fr. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. viqtOria­rEgia [laT. C. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. draJe. vQtrina [fr. 2. B.  gemovnebiT gaformebuli v. baRis erTgvari msxvili marwyvi. mominuli karada. yuTi.  muzeumis v. gazeTebis v. [laT. igivea rac viqtoria­re­ gia. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. vitrine] – 1.  vitaminebi A. da­ fa da sxv. 3..-ebi. vitAmin­i [laT. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. vita sicocxle da berZ. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali.-193nacia preferansis. vQtraJ­i [fr.. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. viqtOria [laT. ¥ viqtorinisa. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia.  literaturuli v.. victoria] – 1. Semc­ vlels. musikaluri v. romaul miTologiaSi.. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. vice nacvlad. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi. bosto­ nis TamaSSi. aRniSnavs moadgiles. vaudeville] – .  viceprezidenti. vice. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.  viqtorinasi Scd.. maRaziis daxlze mowyobili v. quCaSi. 2. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. P … ¥ vitaminiani.).

voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. wolfram] – qimiuri elementi. vayage] – (moZv.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv.) – mogzauroba. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa.  voliuntarizmi Scd. vocalize] – (mus. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. voluntArizm­i [laT. vOlan­i [fr.  v. sasimRero. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. vOlfram­i [germ. voluntArist­i _ piri. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.  zooparkis v. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. SesaZleb­ lobebs. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. voltiger] – . vOlei [ingl. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT.  voliuntaristi Scd. v. musika.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. realurad arse­ bul viTarebas. vokAliz­i [fr. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. volQer­i [fr. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. xelovneba. vokAlur­i [it.)  ufro sworia voli. voQaJ­i [fr. axla iron. wolley] – (sp.  v-Ta konkursi. vOtum­i [laT. voltiJQreba [fr.

. gaxurebuli gazebi da ferfli. vulgArizm­i _ vulgaruli.  v. vUlkan­i [< laT. vulgarizAcia [laT. zebu] – kuziani xari. vulgaris Cveulebrivi. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli.-is fexsacmeli. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. v. mdabiuri] – uxamsi. saliteraturo enaSi nax­ mari. holand. 2.  sakiTxis v. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad.-195dawyvetileba. ingl. konusuri mTa. . voile] – wminda. ali] – 1. zar­ baznisa (qvemexisa). vulcanus cecxli. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. binadrobs afrikaSi. dama­ xinjeba. manerebi. vUal­i [fr. zEbra [fr. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. nati).  zamSa Scd. aqvs Savi da TeTri zolebi. zAmS­i [polon. Vulcanus cecx­ li.  vunderqindi Scd. ¥ vualiani.  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. vulkanolOgia [laT.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. uxeSi. gamoTqma. vundErkind­i [germ. uxeSi sityva an gamoTqma. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi).  z. zebre. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. z zAlp­i [rus. qali. залп < laT.  v. wunderkind saocari bavSvi. vulgArul­i [laT.

cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. sûd-ost. 2. zodiaqi Scd.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. samxreTis qari. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. zodQaqo [<berZ.  s. cecxli. zuid-oost] _ 1. mwvervali. 2. zikUraT­i [aqad. zQud­Ost­i [germ.  zodiaki. sûd-west. Zv. (wign. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. samxreTi. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. artileria. zero nuli] – nuli qula. samxreT­dasavleTis qari. didebis z. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr.) sasrolad. 2. nuli. zEvs­i [berZ. kuro. elvisa da wvimisa. sûd. lomi. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. quxilisa. zenith arab. ho­ land.-Si iyo. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. holand.  mze z. zuiden] – 1.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. gadat. welTaRr. RmerTi cisa. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. zQud­vEst­i [germ. holand zuid-west] _ 1. samx­ reT­dasavleTi. zEnit­i [fr. zEro [fr. zQud­i [germ. samxreT­ aRmosavleTi. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. sazEnito – (samx. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. 2. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. Rriankali da sxv. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. zEt­i [fr. s.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi).

 zoomaRazia. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. ¥ zonaluri. ira­ . laboratoria. 2. saartilerio cecxlis z.. 2. sasazRvro z. gadat. ¥ zooteqnikuri.  z. z.  z. avRaneT­ Si. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. [berZ. gadmocemiT z.  z. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. sonde saceci] _ 1. zoli. zoolOgia [berZ.  z-is gaSveba... romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. zOna [berZ.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. momsaxureba. niadagis mo­ sinjva. zOndaJ­i [< fr. zone sartyeli. zOnd­i [<fr. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari. akrZaluli z. sahaero burTi. qirurgiuli z. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi).. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. z.. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. sondage] da zondQreba [germ. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. techne ostatoba. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. (wign. ¥ zoologiuri. iranSi. sazRvrebi. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. raioni. muzeumi.  kuWis z.) winaswar ri­ same garkveva. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. TaTbiri.­is Seqmna miewereba Zv. zOo. z. spartakiada.. dazverva. instituti. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. z.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce.  Wrilobis z.  arqtikis z.

saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze.  qarTuli T.) sazogadoeba.) xelovneba. zUmer­i [ger. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. Thema] – Txrobis. TEzis­i [berZ.  savele telefonis z. komediis mu­ za. mzis abazanebi. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. (s. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. Thesis debuleba] – ix. ebr. sinon. 2. Thesev berZ. gamokvlevis. aqedan _ saxelwo­ deba). (s). (s. TEza [fr. TEizm­i [berZ. T-is mTavari reJisori. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. Theatron] – 1. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T. T. T (s. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. lo­ gikaSi: debuleba.. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. (s. thaleia] – berZnul miTologiaSi. Tezisi. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. ¥ Teatraluri da saTeatro. sezoni. aseTi dawese­ bulebis Senoba. Thesis] – 1. dawesebuleba. TEma [berZ. TAlia [berZ. TEatr­i [berZ. T TalasoTerApia [berZ.) instituti.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba.  T. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. T. T.) Jurnali. 2. zuzuna). TAlmud­i [Zv.

im wesebis debulebebis . rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis..) marTlmsajuleba.  T. (gadat. TeoretQkos­i – piri.  moxsenebis T. TeOrema [berZ. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba.  Tematiuri Scd. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba.  Tematiuri Scd. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. gegma. fardobiTobis (relativobis) T.kvleva] – 1.. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). TeogOnia [berZ. 3. Zv. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs.  mxatvrul nawarmoebaTa T. gamofena. TEmida [berZ. ¥ Tematuri. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. istoriuli T.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas.  leqciaTa T.  T.. ¥ Tematikuri. TeOria [berZ. berZnul miTologiaSi RmerTi. RvTismetyveleba.  Semecnebis T. mefis dide­ bulni.-199misT. T-is damtkiceba. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. saliteraturo T. 2. Theoria dakvirve­ ba. Themis. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. themidos] – 1. 2. sagani. TeokrAtia [berZ. gamocdilebis. Thegh da thene] – inglisSi.  piTagoris T. TEneb­i [ingl.  fizikis T. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb.. vfiqrob] – maTematikuri debuleba.. sakiTxi.  manqanebisa da meqanizmebis T. theōrēma < theōreō vixilav. albaTobis T. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs.. SotlandiaSi: didgvarovnebi. TeolOgia [berZ.-is msaxuri. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT.

rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. momzadeba.  musikis T. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi.  Termodinamika.  Terapevtuli Scd.  T. . TerApevt­i [berZ. Termometri. ¥ Teoriuli. T. TermobQrTvul­i [berZ. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. Termo. ganyofilba. TeriolOgia [berZ. 2. TeosOfia [berZ. ganyenebuli msje­ loba. fizika. TerApia [berZ. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. TermOmetr­i [berZ. ¥ Terapiuli. zogadi. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. thçrion cxoveli. thermos cxeli] – 1. Therme sicxe.Teo -200- erToblioba. saavadmyofos T. gamokvleva. cnobari. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. 4.. siT­ bo] – 1. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia.  T.. Therme TErmeb­i [laT. 2. thermos Tbili Therme sicxe. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. Therme berZ. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. [< berZ thermos Tbili 1. (geol. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. T. siTbos­ Tan.. Wadrakis T. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro).  T. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. omis saSiSroeba. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Therapeia] – me­ dicinis dargi. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. Termoregulatori.

damuSaveba. liTonTa T. cxeli] – (spec.] – 1. reJimi. siTburi).w. romelzec es teqstia da­ werili da. sinon. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. TOra – [Zv. Ebr. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. 2. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. thermos Tbili. TrQler­i [ing. ebraelTa salocavi sina­ goga. TineQjeri [ingl. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. talisman < arab. vercxliswyliani T.) saxelis mixedviT]. romelic sina­ gogaSi inaxeba.  Termiuli Scd. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. TErmos­i [berZ. mistiuri Si­ naarsisa. miwaT­ moqmedebis mfarveli. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. TiTqos adamianis bed­ nierebis. warmatebis. Zv. Tilsam] – raime patara nivTi. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. Zi­ riTadad deteqtiuri. Teenager] – is.. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan.. samedicino T. TermOsfero [berZ. wylis T.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. anu 11­dan 19 wlamde: yrma..) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. thermos Tbili. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri.) sisxlis .  T. uf­ ro iSviaTad. mozardi. pergaments gragnili.  haeris T. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. romelic cru rwme­ niT. TrOmb­i [berZ. TQlisma [fr. TOr­i [skandin.

jaguar < mrav. (sinon. iagUar­i [germ. Tagan). jagdtasche] – Qard­i [ingl.s.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. saerTod rigi. veli katis ojaxisa. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. yarlik brZa­ neba] – 1. (geol. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. fasi da sxv. meore ukan. Cari. Cinuridan nasesxebisa). saqonelze. romelic mas gemi. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. 3. (ist. udris 3 futs (91 sm­s). i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. iAmato [iap.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. meore da a. Senadedi. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. iAnus­i [laT. . wyeba.iag -202- amerikelebma Searqves. jenus] – romaul miTologiaSi: drois.) danaleqi qanebisa. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli.). denoba. CanTa nanadirevisaTvis.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. sigeli. ярус] – 1. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. iAgdtaS­i [germ.  trombi Scd. ianQCar­i [Turq. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. rao­ viT. sarTuli.S. Qanki [ingl.

ignorQreba [< laT. Ca­ nafiqri. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. samyaros Semqmneli (biblia). vaJiSvili] – nawilaki. ideal < berZ. ibn [arab. mouvida TavSi. mowi­ nave ideebis erTguli.  faqtebis i. ibis < egvi pt. motoriani i.  i.  romanis ZiriTadi a. niCbosnobas da misT. Qgrek­i [fr. ganzraxva. i. amer. adamiani. idea warmodgena. cneba] _ 1. Qbis­i [berZ.. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas. iAxt­klubi [ingl. idea warmodgena. 3. ibn Ze.-ebi 2. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. igrec < berZ.  ideia. ¥ ideisa.  kargi i.-203 ialqniani i. Qahve [Zv. iaxtis tarebis specialisti. .] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. xelovneba. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. iEhova. ebr. iAbako – ciskris locvis nawili. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. ganaxorcieles.] – ZenZeruki. gegma. yachtsman] – sportsmeni. warmodgena  mowinave i. ignora ar vici] _ (wign. yajari (frinve­ li). risame.  hidalgo Scd.) ugulebelyofa ide visime. ZiriTadi azri. yacht-club] – sasporto organizacia. idEal-i [fr. mTavari. Qglu [ingl. i. azri. igloo < algon­ kinebis (Crd. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. iAxtsmen­i [ingl. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. moRvaweobisa. ideasi Scd. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. Qdea [berZ. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. Qdalgo [esp.

mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. sa­ ideAlur­i _ 1. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. ¥ ideologiuri. politikaSi. filosofia. idea cneba lebani. i.) savsebiT msgavsi ri­ same. srulyofili. suraTi aRweres. yofiereba – meoreuli. 1) mimdevari.ideolOgia [berZ. laT. losofiaSi. 2.  i. adamiani. idealisme]  i. i.  i. arsebuli. i. idea cneba materializmis sapirispiro. bune­ (gansxvavebiT asosgan.) mxo­ marTalSi. cifrebi. 2. (wign. da gramma Cawera. tikuri partiis. vinmesTvis. ganyenebuli. ga­ dvileSia. idEnturi [< laT. ro­ ba. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. – 1. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. Targmani. pirobebi. msgavsebis dalageba. cnobiereba. i. identicus] –  idealizireba Scd. Tvalsazrisi. poli­ (mniS. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. warmodgenaSi sxv. i. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. Sexedu. melic bgeras aRniSnavs). -204-  i. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. taqti. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. idée fixe] _ . xolo materia. saukeTeso samagaliTo. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. Qde fQqs­i [fr. sazogado­ 2. idealizmis – romelime klasis. vidre sinam­ vis. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. sakiTxebi. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. bebis miwera. da logos sityva. saqmianobaSi. Cinuri damwerloba. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. xelovnebaSi da lod ideebSi. pirobiTi werilobiTi niSani. ideOgrama [berZ. lebis erTguleba.ide miswrafebisa.  warsulis i. ideAlizm­i [fr. sisufTave. ra­ igiveba. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. (filos.

`yurebs Camoyris~. kaTolikuri ordenis e. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi.  ojaxuri i.) iTqmis fa­ risevel. (gadat. i. 2. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. idiOtia [< berZ. eidyllion] _ (wign.-205(wign.  i.) akviatebuli azri. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken.] _ iaponuri fulis erTeuli. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. gamoxatva] _ (enaTm.-Ta ordeni. suraTi. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. idQoti [< berZ. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. `ena mucelSi Cauvardeba~. iezUit­i [< laT. uSfoTveli. `sityvas banze aagdebs~. 2. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. ¥ ierarqiuli. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. hierarchia] _ (wign. da- . hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. sapnis qafze.  `ierarqiuli kibe”. idQlia [berZ. Qdo [esper. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. (wign. Qen­i [iap. idQom­i [berZ. esperantos varianti. Sereva] _ 1.) myudro. verag. ye­ yeCi. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri.) TanamdebobaTa. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. Jesus ieso qriste] _ 1.) gamoTqma. ¥ idiliuri. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena.S. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). nivTierebaze da a. regveni.) raimesadmi usi­ amovneba.  `guli gautydeba~. ier QdiS­i [germ. idios Taviseburi da synkrasis areva. gadat.) suleli. orpir adamianze.  i.  i. iErarq­i [berZ. ierArqia [< berZ.w.

ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. winaswari gamoZiebis i. nabari da graphô vzer] _ 1. nivTiereba. nizaciis prezidents. wes­Cveulebebs da dogmebs. gode­ mraval qveyanaSi. maT So­ ba. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan.  i. romlis godeba mea planetaze). aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. rome­ nizacia. gaugebari niSani. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. kis gareubanSi. egvi pturi. Civili. zusti gadaReba. (moZv.) xatebis mxatvroba. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. xatwera.) Znelad gasarCevi.izolAtor­i [fr. ro­ 3. ieRovElebi. laT. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. figuruli niSani. na­ visime naweris. ierarxiuli Scd. aso.  Cinuri i. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. izogrAfia [berZ.ier -206- mokidebuleba. isos Ta­ 2. (gadat. lebebi. 2. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. damwerloba. ro­ QvriT­i [ebr. orga­ vadebul pirTa samyofad. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. ieRovas mow. lis saxelmwifo ena. xelmoweris weri. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens.-ebi. ¥ ieroglifuri. sxva enis damwerloba. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. gamoZiebis qveS myofi pi­ . kerZod 2. ro­ marcvals an bgeras.

ocneba. ga­ mijvna.  optikuri i.  s. illusionniste] _ msaxiobi. ikEbana [iap. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. 2. garemosTan. gadat. ilUzia [fr. gegmebis. imedi. izolAcia [fr. izogi psi Scd. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen.  izohi psi. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. romelic fo­ kusebs (ix. eikön gamosa­ ilu xuleba.  i. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. saizoliacio Scd. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea.  iliuzoruli Scd.  ikarosuli Scd.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili. isolation] da izolQreba _ 1. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. sinamdvilis damaxinjeba.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. sinon. illusorius macdunebeli] _ (wign. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. iluminAtor­i [laT. ganmxoloeba). calke ga­ moyofa. rukebis. 2). naxatebis . moC­ venebiTi.)  iliuzia Scd. illuminator gamnaTebeli] _ 1. gamocalkeveba. Seqmna raime gamosaxulebisa. to­ tebiT da misT. warmodgenebi. (wign. ganuxorcielebeli imedi.  iliuzionisti Scd. fokusi2) akeTebs (sinon. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. i.  izoliacia. izOhifs­i [berZ. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. wmindanebis gamosaxuleba. iluzOruli [laT.  saSiSi damnaSavis i. Qkona [berZ. illusion mcdari warmodgena. iluziOnist­i [fr.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. ga­ nuxorcielebeli. foTlebiT.  izoliatori Scd.-207rovneba sasamarTlomde. ¥ saizolacio. 2.. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. lenti. mefokuse). rac horizontali (mniSv. moZraobis i. 2. sax. macdunebeli. cdomileba] _ 1. 3.

 iliustratori Scd. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. ilustrAtor­i _ mxatvari. 2. imitAcia [laT. quCebisa). mibaZva.  `vefxistyaosnis” i. ¥ saimigracio. illustratio] – 1.  iliuminatori Scd. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. ilustrAcia [laT. imitAtor­i _ msaxiobi. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli). am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba).  s. nawar­ moebis teqstebisa. sailiustracio Scd. dasuraTeba (wignisa. iluminAcia [laT.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi.  leqsikonis s. naxatebiT. imanens (immanentis)] _ sagnis. TviTmfrinavis.  `vefxistyaosnis” i. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. Junalisa. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. imigrAcia da imigrQreba [laT.  iliustracia. misTvis niSandoblivi. Jurnalisa da misT.  s. 3. romelic suraTebs xatavs wignis. suraTebiT gaformeba. misi bunebidan gamomdinare. frazebi. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. mixvra­moxv­ risa da sxv. imanEntur­i [laT. ¥ sailuminacio. mimsgavseba visime. imitatio] _ 1. gamferadebeli mxatvari.  sadResaswaulo i. naxazi (teqstSi CarTuli. magram namd­ vils damsgavsebuli. gemis.-ebi. nimuSi. . ¥ sailustracio. aranamdvili. TviT aseTi naxati. kanonebi. imQgrant­i [laT. risame xmisa. Qmam­i [arab. risame dasamtkiceblad. 2. gayvaniloba.  iliuminacia. 3. romelic her­ metulad aris daxuruli. sailiuminacio Scd. 1) xelovnebas. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara.

imperialis < laT. i. daJinebiTi. rac transplanta­ cia. 2.  iaponiis i. 2. impEria [laT. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. impozAnturi [fr. monarqiuli saxelmwifo. impeachment gakicxva. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. brZaneba. mniSvn. imperAtor­i [laT. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli..) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli.  romis i. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT..  i. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. in –Si da plantatio dargva. imposant] _ (wign. imperativus brZanebiTi] _ 1. dinastia. 1) SeZenis politi­ ka. imperQal­i [fr. gerbi. (ist.-209 tyavis i.  s. di­ liJansis meore sarTuli.  s.) vinc. 2. margalitis i. imperAtiv­i [< laT. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone. implantAcia [laT.  i.  i. Qmij­i [ingl. i. sardali] _ 1. imperiale. karlos didis i.) brZanebiTi kilo. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli. ¥ saimperio. imperiAlizm­i [fr. ruseTis i. omi. saxelmwifo. impQCment­i [ingl. gadargva] _ 1.. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. kategoriuli moTxovna.  didi britaneTis i. ¥ saimperatoro. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. garegnobiT. ¥ imperiuli. mi­ si momxre. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. 2. igivea. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. saxelmwifo. . image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. imperator mbrZanebeli. (gadat. adamiani. ¥ imperialisturi. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. kolonia.

i. musikaluri nawarmoebis da a. eqs­ porti).  i. musika). s.  i. impresArio [it. musikaluri piesa da sxv. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari.  i. ¥ impresionistuli. improvizAcia [fr. mxatvroba (literatura.) moZraobis raodenoba. ¥ saimporto. leqsis. (wign. ¥ importuli. leqsi. ¥ improvizatoruli.  s. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp.imp -210bieqturi gancdebi. baJi.  nervuli i.  importiuli Scd. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. improvizAtor­i [it. improvisation < it. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. Qmpuls­i [laT. improvisazione] _ 1. cvedno­ ba. Teatralur warmodgenebs. biZgi.  i. saRamo-koncerti.. impresiOnizm­i [fr. impotEncia [laT. (fiz.) Sinagani miswrafeba. ¥ improvizaciuli. Qmport­i [ingl. musikosis) ufaqizesi su­ .saqoneli. importer] _ piri an organizacia. STabeW­ dilebebi. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi.-ebi.S.). impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. Sesruleba. 2. 2. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). improvisatore] _ improvizaciis ostati. impressario] _ kerZo piri. i. impulsus] _ 1. mxatvrebi. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. SezRudvebi. niWi. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas.  brwyinvale i. ganagebs. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. ro­ melic imports awarmoebs. importQor­i [ingl.  i.

) eleqtrul impul­  s. inaugurAcia [ingl. buCqi. maCvenebeli.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. mowiTalo­ mosaxleobas. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. s. zeimi.  inasi. same sia. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. ramisgan] – 1. .  i.  i. impulsiT gamowveuli. sebTan dakavSirebuli. ri­  impulsiuri Scd. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. ¥ sainauguracio. moZraoba. xelfasis i. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. kontinentis zog raion­ 2. pirovneba. romlebic xelSeuxebloba. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. saqonlis i.. Qndeqs­i [laT. dasnebovnebis mimarT. ¥ inisa. (fiz. (medic). Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. amJamad Se­ yviTeli saRebavi.-211- ind da siCqaris namravls.. mzadeba. xna Scd. SesaRebad. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. indigo < laT inbiT. misi  fasebis i.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. (samarT. 3. remonia. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. inauguara i. index] _ 1. generatori.. nebis xelSeuxebloba. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. impUlsuri _ 1. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. RonisZiebani. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. 2. hena] – 1.

. romelsac egona. doelebi da indoeTi). fizikuri sidideebis (mag. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. 3.) igivea.) damou­ um ganuyofeli. nivTiereba. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1.romelic SehyavT listuri Scd. nizmi (cxoveli. individia2. indiffe- . i. indQvid­i [laT.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. ker­ qveyana aris indoeTi].)  i. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. (teq. 2. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. calke adamiani. gulgrili.  individialuri Scd.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. wnevis.  i. datvirTvis da sxv. i. Zo. fsiqologia. midgoma. mcenare): rac individi.ind -212- Sedegad. rac calkeul Tan SeerTebiT). Taviseburebani. meurneoba.  individializmi. uZvelesi kultura. ganur­  i. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. romelTac iyeneben interesebze maRla. ZiriTadi mosaxleoba). salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. gasazomad. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. ¥ indiuri. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. ¥ individualisturi. rentuli. indica vuC­ reTve individuumi. momsaxureba. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. lakmusi. individunuyofeli] – (wign. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. i. sargebloben. imesadmi. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli.  i. (mag. Sroma. pirovneba  individumi Scd. individuum ga­ individUum­i [laT. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. koleqtivis bisa. xo­  i.

bis yvela dargSi. _ umoZrao. i. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. uintereso. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. moebs farTo moxmarebis sparsuli. msjeloba. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. indulgentia 2. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). industria saq­ .  indoevropiuli Scd. rusuli. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. (fiz. portugaliuri. damZime industria _ industria. osuri). italiuri). romanuli  i.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi.] _ induri re­ indUqcia [laT. iranuli (mag. espa­ nuri. industrializAcia _ inglisuri. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. inductio] _ 1. qveynebi. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. germanikuli (mag. deni. i.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. dune. adamiani. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. slavuri sagnebs (sinon.Sveduri). mokidebuleba. hin­ dustria.  qveynis i. germanuli. polonuri). umoqmedo. franguli. msubuqi (mag.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. indulgEncia [laT. Ce­ mrewveloba). (mag.  i. indUstria [laT. ¥ industriuli. indUizm­i [kreb.daniuri. ukrainuli. i. romelic awar­ di. papis saxeliT. deduqcia). toni. didi ojaxi. iners (inertis)] rebi. urdu). ligia _ brahmanizmis forma. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. qarxno mrewveloba.  industrialuri Scd.  i. xuri.

Cadeba raime saqmeSi. -214 sasoflo-sameurneo i. inventarizAcia – inventaris aRwera. (lit. argoni da sxv.-is kanoni. invalide] _ adamiani. rome­ lic fuls abandebs.  invensticia.  i. qviSa.  i. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). Sromis i.]. invErsia [laT. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo).. s. invest dabandeba. ¥ sainventarizacio. ¥ sainventaro  s. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. invEstori – piri. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva.  s. xreSi da misT. inertia umoqme­ doba. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. .  inertiuli Scd. s. investQcia da investQreba [germ. moZraoba. ¥ sainvesticio. 2. komisia. davTari. inTronizAcia [laT.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. saskolo i. re. sagnis erToblioba. romeli..  omis i.ine usicocxlo. programebi.).. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan.). inversio gadasma] – 1. sainvensticio Scd. debs raime saqmeSi. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. banki. investition < ing. invEntar­i [laT. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi.  i. neoni. invAlid­i [fr.  s. ¥ inerciuli. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba. adamiani. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. rac romelime dawesebulebis. inErcia [laT. reinvestQreba – [ix.

) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. Qnkaso [it. Qnkebi _ indielebi. kunTSi an venaSi (qarT. s. nemsi. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. inicQal­i [laT. 2. adamiani.  s. initialis sa­ wyisisa] _ 1. sainciativo Scd. iniciAtiva [fr. romel­ mac iniciativa gamoiCina. romel­ sac romis papisgan (Sua . iniEqcia [laT. Taosnoba raime saqmeSi. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. moTave risame. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad.  ineqcia. inciativiani.  intronizacia Scd. wamomwyebi. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). jgufi. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). sinon. kabineti.  i.  s. gamoiCina. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. Cveulebriv. aRsaydreba). ¥ sainiciativo.  i. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. ricxvSi _ inicialebi). si­ non. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. episkoposi. inkvizQtor­i [laT. SeSxapuneba).  inciatori Scd.  sasargeblo saqmis i. 1532 w. inquisitor] _ 1. ¥ iniciativiani.-215da berZ. dalocvis ceremonia. saineqcio Scd. incasso] _ (finans.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. iniciAtor­i _ piri. iniciAcia [laT. ¥ sainieqcio. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. ink  inciativa. initiative < initiare dawyeba] _ 1. injectio Seg­ deba] _ (medic. 2.

avto i. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. mqone piri.) avadmyofobis fa­ yroba visme. saqme. rTuli s. inkubAtor-i [< laT. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1.  s. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. insignQeb­i [laT. (s. ukiduresad sastikad ep­ 2. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero.-gamomgonebuli. romelic  i.. enaSi. sxvis saxels atarebs. leba] – (lingv. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa.-konstruqtori. (medic. incubo. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. marTlo­policiuri orga­ 2. mogzauroba. inkvizQcia [laT. romelic ukiduresi bacia. axali movlena wvaleba. samxedro i. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba.)] inkubAcia [laT. bis pirveli simptomebis  i.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. romelic inkubireba). (medic. ingenieur] – umaR­ zicio. (gadat. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. rac inku­ nizacia. monaqmni. tanjavs. dakiTxva. ¥ inJinrisa. vnelobiT ixmareba agreTve 2. sainJenero Scd. wameba.) adamiani. boba. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. incognitus im dargis specialisti. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT.) axali war­ 2. naobis gaumJRavneblad. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis .­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. me­13­19 s. lovnurad gamosaCekad. ucnobi] _ piri. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. i. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. (gadat.) igivea.) sasamarTlo. insignia (mr. gamoCenamde. inovatio ganax­ eretikosebs. inJeneri. nage i.) tanjva.

imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. instQtut­i [< laT. siTxisa). magram aracnobieri moqme­ debisadmi. instilAcia [laT. instilatio] – (medic. gauwies. sasamarTlo da sxv. umaRlesi i. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili.  skolis i.  instiqti. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba.  s. ¥ sainspeqcio.  s. instiqturi Scd. sam­ xedro. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs.  saavtomobilo i.-iT mixvda. ciliswameba. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. Semowmeba. enaTmecni- .) mixvedris unari. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. waqezeba. zedamxedvelobis organo­ ebi.  safinanso i.-217(mefis. inspectio daTvaliereba] – 1. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. ganaTlebis ganyofilebis i. instictus ganzraxva] – 1.. sanitaruli i. institutum danawesebi ram. 2. ins inspirAcia [laT. (gadat. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. inspEqtor­i [laT. moZraoba. kverTxi da sxv. s. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli.  i.) CawveTeba (wamlisa. dawe­ sebuleba] – 1. komisia. ¥ sainspeqtroro. instAncia [laT. raime dawesebulebis. insinuAcia [laT.  i.  pirveli i. spilos Zvlis taxti. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. inspEqcia da inspeqtQreba [laT. 2. alRo.  pedagogiuri i. umaRlesi magist­ ratis.. daTvaliereba. Qnstinqt­i [< laT..  Tavdacvis i.

. in-ze da scena scena] – 1. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi . iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. qarxana..  s. Qnsult­i [< laT. intEgral­i [< laT.  qorwinebis i. insUlin­i [laT. integer mTeli] – (maTem. piri.  saerTo s. ansambli. instructor momwyobi] – 1. instrUqtor­i [laT..) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. ostatobas aswav­ lis.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. (wign. 1­Tvis). instrUqcia [laT.  qirurgiuli i.-ebi. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. moTxrobis.  Cxubis i. 2..ins -218- erebis i. insulto vxti] – (medic. omis i. avtoskolis i. i. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”.. sxvadasxva saxis sakravi. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni. 2. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. inscenQreba [laT.  instrumentaluri Scd. prezidentis i. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. instrumentum] – 1. Tvalis asax­ vevad. romelic raime speci­ alobas. Tanamdebobis piri. ¥ sainstituto (mniS. foladi.) uflebriv normaTa erToblioba.) musika. (s. i. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i.  curvis i.) risame mo­ wyoba. ¥ instrumentuli da sainstrumento. (wign. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis.. pirebi. gadat. Sekreba. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. 2.) mTe­ li sidide.-s i. 2. instrUment­i [laT.  musikaluri i.  usafrTxoebis teqnikis i. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. s.

 i. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. intelQgent­i [laT. intligenromlis elementebi (an maTi turi. goneba. ¥ integraluri. saSualebiT ¥ inteligenturi. 2. (maTem. moaz­ wirebis. unari. SigniT. intelligens (intelligentis) mcodne. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. gaerTianeba.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. romelTac aqvT spe­ [germ. intilgensi. teqnikis. ri. intiligenti. i. ne. vi aRqmis unary. i. intellectus] – misi gamoyenebis ares.-is mqone axalgazrda. romlebic ucnob funqciebs  didi i. adamianis azrovnebis unari. integrAluri sqEma (an:  i. rome­ 3. pirovneba.. nawi­ int ralis povna. Seiswavlis wertilebis. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. integrAluri geomEt­ Sroma.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti.SeerTeba (raime nawilebisa).. i. sibrtyeebis. intelegentuniaturuli mowyobiloba. garegnoba. gonebrivi integrAcia [laT. ria – maTematikis dargi. kulturis . intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. Wkua.) erT mTelad qceva. (lingv. aTeblebs. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani.-219usasrulod mcire lebis jams. romlebsac ga­ Segnebuli. ganaTlebuli. (wign.) gantolebebi. integriren] – 1. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. qceva. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd.

gacnobis.). internacionalizmi.  warmoebis i. intEres­i [laT. ambavma i. 2. intesification] – (wign. intervEncia [laT..-s micema.  samxedro i. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. mizani. mniS. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan.  i.  u. samsaxuri. aRZvra. azri. risame gagebis. intErval­i [laT. dampyrobi. radioTi. 1­isaT­ vis). [laT. i. visime i. mogeba. gaZlierebuli. 3. nayofie­ rebis momcemi. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. i. intensQur­i [fr. cno­ .) risame qceva ufro intensiurad (ix. interview] – po­ litikuri. soflis meurneobis i. Seiswavlis survili. miswrafeba.. intErviu [ing. ukeTesi Sedegis. ¥ uintereso (uary. ¥ saintendanto.int -220bismoyvareoba.  s. mniSvnelova­ nia] – 1. 2.  aTprocentiani i.ebis damcveli. 2). daZabuloba] – 1. intervallum] – 1.  s. drois Sualedi.  i. interiewer] – sferoSi. intensio. datvirTva. intensifikAcia [fr. intervQuer­i [ing. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. moTxov­ nileba.. s. zogado moRvawis. gamoiwvia.  xuTwuTiani i. s. intensiuri. u.  i. saubari.  SemoqmedebiTi i.  intervidenie. ¥ saintereso (mniS.  erovnuli i. pirovneba. intensi < laT. akademia. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad.-s aReba. samecniero Sroma. interest mniS­ vneloba aqvs.  polkis i. wigni.  i. s. z. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. 2. televiziiT gadasacemad. intendant] – samxedro mosamsaxure. sivrce or sa­ gans Soris. inter. Sroma. kinofilmi. manZili. s. sargebeli. intEndant­i [fr.-ebi. daZabuli.

naxati. SigniTa] – 1. romlis mizania codnis srulyofa.) Jurnalisti. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. intermezzo] – (mus.). saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. internacionAluri – sxva­ . romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi.) mcire musikaluri piesa. (arqit. SigniTa] – 1. 2. intErmeco [it. cxovelis Sinagani agebu­ leba. specializaciis gaRrmaveba.) simRera. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. komunisturi partiis himnad aRiarebuli.-Si swavlobs. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. 2. Se­ nobis SigniTa nawili. saavadmyofoSi. Qntern­i [laT.  skolis i. internacionAlQzm­i [fr. internAtura [< laT. int intErnat­i [< laT. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. internus Si­ nagani. SigniTa] – 1. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. skola. internaciOnal­i [fr. internationale] – 1. intermEdia [it. interinus Sinagani. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i.romelic vinmesgan iRebs intervius. 2. 2. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. interQer­i [fr.-221(wign. eqimi. interieur Siga. same­ dicino institutis stu­ denti. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. internus Sinagani.  socialisturi i. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. 3. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili.

Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. yovelgvari zeddeba. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. saerTaSoriso). intErpol­i [ing. risame azris axsna. sinon. 2. kosmosuri xomaldis i.) piri. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. internQreba [< laT. ganmarteba. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia.) bgeriTi. gadamtani] – 1. internus Sinagani] – 1. interpelAcia [laT. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. ga­ daxlarTva. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. (fiz. 1. intErnet­i [ing. 2. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. interpretAcia [laT.. rolisa msaxiobis.  sinaTlis i.  i. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. ganmmartebeli. sityvebi. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . Semsru­ lebeli – musikosis mier. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT.  kanonis i. bgeris i. interferEncia [laT. eki paJi. inter Soris da ferens (ferentis) matari. interpretAtor­i – (wign.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. 2. romelic risame in­ terpretacias iZleva.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. interpretieren] – (wign).

3. rome­ teloba. saubari. mul­melodiuri wyoba. urTierToba. sulier sam­ intrQgan­i [fr. 2. intriga. xmis intuQcia [laT. SorsmWvre­ 2. mowyoba. 2. ¥ intriganuli. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. dros): ufliswulis titu­  i. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. romelic emyareba moxatavs. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba.-ebi mefis karze. in ­Si  intuitiuri. qali. mixedviT). kavSirebuli. SegrZneba.  i. Si­  rTuli i. gavsebuli] – sis­ . infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. uaRresad pi­ mimarTavs. (fsiq.  kiTxviTi i.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. adamianis grZnobebTan. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. gu­ introspEqcia [< laT. Tqvam] – 1. (mus. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. dramaSi. intro liTadi. (lit.  i. Tema. intime < laT. intrigant] – piri.  i. Qntriga [fr. i. intoqsikAcia [laT. intimus yvelaze Rrma.-ebis li. alRo. toxikon Sxami] – or­ Scd. megobruli. nagani] – 1. adrindel gamocdilebas. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). gamoxdoma. 1) awyobs.-223- inf intQmuri [fr.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. spectio vixedebi SigniT] –  i. intuituri da berZ. warmoTqmis manera. Qnfant­i [esp. ta] – mixvedra. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. raduli. Sinauruli. mniS.  i. romelic intrigebs yarosTan. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. siyvarulTan da­ (ix. i.-is mqone adamiani. uSualo. intrigue] – 1. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba.) Sesrulebis sizuste.

roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. risa­ infinQtiv­i [laT. momxdari ambis.  gulis kunTis i. gaufasureba imis gamo. informAtika [fr. s. biT. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. visime. i. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. informAcia [laT. inflatio gaberva] wyobiloba. читать. in folio < qveS. infEqcia [< laT. informatio]  i. informatique. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. cnobebi garesamyaros da ma. informatik] – disci p­ lina. писать. (s.  infliacia Scd. i. robebis SeWra organizmSi.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. infernAlur­i [laT. zmnis ganusazRvreli for­ 2. daavadeba. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. infectio] – informAtor­i – piri.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. masSi mimdinare procesebis  rus. germ. ¥ infeqciuri. dabeWdo Tabaxis naxevars. saxelwodeba. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. rac saWiroa sa­  i. jadoqrobis. rome­ lic informacias iZleva. infernalis] – (wign. (s.) jojoxeTuri. Sesaxeb. Setyobineba raime fo. cnoba. i. romlebsac lis) formati.-is nakadi. agreTve mis da­ muSavebas. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. – (gramat. rac udris adamianis smenis organo .) cnoba. biuro.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. saerTo terebis saSualebiT. Jurna­ 20­ze naklebi). saavadmyo– 1. qve] – (fiz. nekromantiis.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. infrAbgera [laT.-s Teoria. infra in­fOlio [laT.  infaqti Scd. imaze meti.

Wvreta. (samx. infrastrUqtura [laT. Qod­i [berZ.inhalAcia [laT. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. varjiSi. iod  ingalatori Scd. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. azrTa mokreba. rom­ loba airad. romelic uz­ ganWvreta] – 1.-is ganviTa ingalacia Scd. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. inf. SesunTqviT. joga. rom TviTWvretis da TviT­  i. iOgurt­i [ing.-225ver aRiqvams.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. (erTujrediani) cxoveli. Seer­ 2. melic TvaliT ro tema. ¥ infrastruqturuli. inhalAtor­i – inhalacii­  i. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi.. infuzOria [< laT. ar Cans. i. bunebriv ZalebTan. romelic amtkicebs. Rvreba. Qoga [< sanskr. reebidan. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. incestus] sis­ nivTiereba. mdebareobs. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. spirtSi gax­ . reba. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. da radiotalRebs Soris  i. yoghurd < Turq.  qalaqis i. infra qveS. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. obieqtebi. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. speqtrze optikursa ¥ ioguri. inhalo Se­ ra qveS.) zurgis nageboba­ Teba. Ta kompleqsi. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). moi poveben um­ xlis aRreva. Rovani eleqtromagnituri 2. 2. es nivTiereba.

realurad arsebuli ram. i pOdrom­i [berZ.ion -226- snili. 3. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. gamovasxiveb] – 1. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia.) individualuri. mdogvis sunis mqone. fr. ionizAcia – 1. sesxi. 2.] – momwam­ vleli nivTiereba. windi] – 1.­isgan: `mamisa”. (fiz. i pOstas­i [berZ.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . iradiAcia [< laT.) optikuri movlena. (fiz. `Zisa”. arsi] – 1. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). i poqOndria [berZ. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i. (filos. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. ion mimavali] – (fiz.) ionebis warmoqmna. irradio Suqs gamovcem.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. 2. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma).  hi podromi Scd. `suliwminda”). TviT dagiravebuli uZravi qoneba. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. vidre sinamdvileSi arian. 2. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. hipochon] – avadmyofuri SiSi.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi. (medic.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. hipostasis pi­ rovneba. Qon­i [berZ. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. 2. (medic. hipotheke gi­ rao. `Ze-RmerTi”. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. (fiziol. i pOTeka [berZ. Qprit­i [< kreb.

-227sistemaSi.). Rimili. nagebobani.) zambaxi. mSobeli. Qslam­i [arab.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. morCileba ala­ irigAcia [laT.  i. swori nawlavis da sxv. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. irrigatio] – 1.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. islam Tavis Se­ wirva. organoTa (piris. irro- (Isidos) < (egvi pt. nobadobis da misT. cxviris. (botan. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. namdvileSi ararsebuli. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. sicili. respublika. sxva­ ¥ ironiuli. dasxvagvari moSlisa. axasiaTebs irOnia [berZ. krunCxvebi ruli. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi.) Si­ Qris­i [< berZ. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. vide mamis – ismailis sa­  s. kuri daavadeba. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. – 1. muslimanoba). (medic.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. xelidan] – (muslim. Isis . (ant. Qrit­i [< berZ. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. ist iracionAlur­i [laT.  i. 2. eirōneia] – fa­ tirili. arxi. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. 2. sistema. ararealuri. Qsida da Qzida [berZ. da mmarTvelobis mTeli 3. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. CilebiT. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. irrealis] – si­ lad. s.

 i. iuvElir­i [holand.  saqarTvelos i. dawesebulebis. saRamo. rac namdvilad iyo.. istoriaSi Sesuli.  kacobriobis i. i. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi.. iUan­i [Cin.. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. Zeglebi. procesi. geografia.  Teatris i. i. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. historia] – 1. pirovneba. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. faqti.. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. istoriogrAfia [berZ. ¥ saiubileo. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni.  iubilisa. religiis i. ¥ iubilesi.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. TariRi. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. ieso qriste – i. . vinc. i. TariRi. romani. Sua saukuneebis i. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. rac movlenebs Seiswavlis. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT.. arsebobda  i. gamokvleva. saistorio (mniS.  i. universitetis i. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. 3. 2.  i. pirovneba. i. ebr. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). istorQuli – 1. musikis i. 2. 4. iUbile [laT. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. 3. s.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. i.  s. historia da grapho vwer] – mecniereba. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. 2­isaTvis)  s. filosofiis i. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. jubilaeus (annus) < Zv. sazogadoeba. iubilei Scd.  msaxiobis i.

uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. iunkerebi Scd. um­ ciresi matrosi. cisa da miwis qal­ RmerTi. Qunga [germ. sinonim. Scd. da satira. nawarmi. ¥ iumoristuli. Jurnali. junior axalgazrduli.) 1. 2. iulQusis kalEndari.  iuliosis . julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”).. ¥ iunkrisa.-s grZnoba.. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. ¥ siuveliro (qarT. iUnona [laT. ¥ iungisa. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. junge biWi. iunkarebi. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. oqromWedeli). iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori.iulQ­ usis welTARricxva [laT.  iungasi Scd. iuniOnebi [ < germ. maRazia.  s.  iunkerisa. humor] – 1. memamule. 2. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. si­ non. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. komi­ kurad.-229bis. saoqromWedlo). biWi. mr. ymawvi­ li] – (zRv. grigorianuli). zogi qveynis flotSi. junker] – (ist.. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. 2. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod.  zogjer ixmareba – humoristi.  i. iUnker­i [germ. i.  zogjer ixmareba – humori. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). humoristuli. i. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. Qumor­i [ing. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ .-is ganyofileba gazeTSi. romelic ofic­ rad emzadeboda.  i. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli.-T laparaki. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. s. iumOreska [germ. musikaluri pi­ esa).  i.) 1.

sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. jupitr] – 1. mis teriQurT­i [Turq. ganizacia an dawesebuleba. sinon. dados xel­ iustQcia [laT. gansjadoba). juridictio] RmerTi. daxmarebis gaweva samarT­ 2. Sekrulebebi. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. justitia samar­ . Seesabameba zevsi). rigiT mexuTe. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). ganyofileba. sinon. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. 2. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri.  saxelmwifos i. vaweoba. mzidan uli samarTlebrivi sfero. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. ikisros val­ sinon. samarTalmcodne). da misT. iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. des qonebas. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. debulebani. aseTi ufleba. am  iuriskonsuli Scd. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. samarTlis normebTan. nebasTan. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. jurisconsultus] – iuristi. an mopasuxed da sxv. romaul miTologiaSi: cis.) mzis sistemis yve­ 2. romlis moR­ (qarT. uzenaesi RvTaeba – 1.iup -230- esabameba hera). jurt] – centra­ toriaze. (ist. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT.

ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. Tqmuleba] – igivea. xelSekruleba. rac kabalistika kabalQero [esp. gabbalāh gadmocema. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. 2. ber­ Ta wodeba. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. Qqedne [berZ.  kabalasi Scd. daavadeba. kabalQstika [Zv. ebr. iqTiolOgia [berZ. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. echidna] – 1. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis.-is saministro. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). monuri damokidebuleba vin­ meze. kabalisa. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. 2. ischô vikaveb. kanoniereba] – 1. Qqs­i [laT. gabbālah gad­ mocema. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. k kAbala1 [arab.-231Tlianoba. Tqmuleba] – 1.  ixTiologia. 2. aso X] – 1. iSQas­i [berZ. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli.  i. ebr. viWer da hiama sisxli] – (medic.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. ixtiologia Scd. ¥ kabaluri. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. kabâla] – sruli. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. am titulis mqone pi­ ri. marTlmsajuleba. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li.  k. iSEmia [berZ. sasamarTlo uwyeba. Sua saukuneebSi: ebraelTa . kAbala2 [Zv. sasamarT­ lo warmoeba.

naosnoba. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185.) gadakAbina [fr. yurZnisa. (saarCevno magiuri Zala aqvs. cabiret] – 1. wevrTa. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. (TviTmfrinavSi). sadac kuTvnili oTaxi. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. ministrTa  s. cabine] – patara sa­ zidvebi. simRe­ 2.. metulad izolirebuli  fizikis k. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo. rentgenis k. (sinon. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris.  telefonis k. kabEltov­i [holand. warmodgenebi (cekva. vani. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. s. 2. yurZens. sabWo. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. 2. navis k.) 1. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. lioba: mTavroba.  telefonis k.. xazi.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. iseTi ram. ¥ kabotaJuri da sakabota2. bundo­ ubanze). kAbare [fr.  k. kabel] – her­ Tvis. mowyobili raime ra da misT. televizia.2 m. k. Znelad gasarkvevi ram. (s. cabotage] _ 1. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. rasac TiTqos xmis misacemi k. kabernet] – 1. bellouw] – (zRv.  kabini Scd.. muli depeSa. eleqtruli sadeni. (s) gemi... mfrirebuli wes­Cveulebani. telegrafis 3. kbilis saeqimo k. ka Seiqmna ministrTa k. saidumloebiT moculi. oTaxi. wiTeli Rvino am jiSis Jo. k.. Tavsi specialuri daniSnu­ .). avtomobilis k. geTidan Semotanili) ro­ 2. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand.

cadastre < Sdr. cadres] – 1. kaci. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. sia. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili.-ebi. kAdet­i [fr. polki. vinc garkveuli 2.-ebi. lerio. erTad momavali . ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. (s). romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. musika am nacemTa krebuli. katastichon furceli. revo­ kavAler­i1 [fr. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. kAdrebi [fr. musika. cadet] – 1. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. s. 1. cekva. Seiqmna XVII  s.-ebi. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1. saavtomobilo departamentis k.-ebi. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. kAdril­i [fr.-ebi. kavAlkada [fr. ¥ sakadro. maRali erTcxeniani or­ 2. sxvavebiT. romelSic gaerTia­ k. samxedro samsaxurs). cavalkade < it. raime  k. cavalier it. saswavleblis (kadetTa 2. cabriolet] – xelmZRvaneli k.-ebis denadoba.  teqnikuri k.­Si. k. kAbuk­i [iap. nebulia drama. figurisagan Semdgari cek­ berZ. kadris oficeri. politika. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. 2. re­ va. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. cavalkada] – 1. deklamatia. raTi.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri.-233- kav kabriOlet­i [fr. 2. cekvisaTvis. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. myofi samxedro piri. nismcemeli mamakaci. an epizodi. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. cadre] – 1.

 zaporoJieli k.  donis k.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). 2. casuistiqne < laT. casino] – samorine. SemTxveva] – (samarT. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me.] – mou­ naTlavi. sasacilo). mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. k.kav -234Si an samxedro gemze. kazuQstika [fr. kazUar­i [fr. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. (moZv. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi.) qanSi gaCenili si­ cariele. raime SemTxveva (araCveulebrivi. kaTakmEvel­i [berZ. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). 2. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. kazAkebi [rus. ¥ kavalkadis. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). (geol. cxenosanTa jgufi. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli.-ebi. казаки] – 1. casematta] – 1. casus] – 1.) 1. kazEmat­i [fr.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . Rru. 2. casus kazusi. 2.-ebi. kavAtina – [it. casemate < it. kAzus­i [laT. (gadat. 2.-Ta divizia. (samx.  kavalkadasi Scd. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. kAverna [laT. casino < it. kAzino [fr. caverna gamoq­ vabuli. Rru] – 1. maTi STamomavali glexebi. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. 2.

katholikos sa­ yovelTao.  kateti Scd. moxsenebebs. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. kaTolikisa Scd. igi­ vea rac kaTedrali. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. k. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad.-is gamge. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. 2. k.  kateteri Scd. 2.-is sxdoma. savarZeli] – 1.  mr. (ekl.) sulieri ganwmenda. herakle. kaTArsis­i [berZ. msoflio] – pi­ ri. kaTolikesi. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). platoni. katholikos sayovelTao.  kaToliki. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. kaTolQcizm­i _ qristi­ . romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. ¥ kaTolikuri.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. anodi). umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi.. mRvdeli.  kaTolikebi Scd. kaTOlike [berZ. kATet­i [berZ.  k.  katodi Scd. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. kaTEter­i [berZ. kaTolikeebi. 3. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi.  saavtomobilo transportis k. kaTolQkos­i _ ix. 3. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. kATedra [berZ. kaTalikosi. kATod­i [berZ. romelic kaTolicizms aRiarebs. (wign.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba.  zogjer ixmareba kaTolikosi. katharsis ganwmenda] – 1. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. kathetos Sveuli] – (maTem. kadhedra skami.

noyieri sasmeli. kakadu < malaiuri .kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kaQman­i [esp. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). kakaos Teslis fxvnili. kAkadu [germ. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. mosdevs mezo­ zour eras. k. cacao < actek. eklesia. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. kakafonuri. kAkao [esp. kalos kargi. kainozOur­i Era [berZ. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. kAiut­kompAnia [holand.  k. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. kaleidOskop­i [berZ. ¥ kaTolikuri.  kakafonia. tropikuli mcenare (xe). kakauti] – 1. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. 3­8 m­mde simaRlis. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. kalAmbur­i [fr.  k. caiman < karib. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. ¥ kakofoniuri. 3. arakeTilxmovaneba. 2.  Savi k. ¥ kaiutisa. kakofOnia [< berZ. musika.  kaiutasi Scd. kakafoniuri Scd.­s meTaurobs romis papi. kajuit kaiuta da fr. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis).

calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv.  iuliusis k. ba – (sp.  kalendrisa. Sivas coli. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. sax. kAl­i – induizmis qalRmerTi.. romelic Seiqmna me­16 s. 2.) ambebis. moxa­ tulobani.  kedlis k. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. (wign. calibre] – 1. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers.­obiT Scd. 2. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba.  saSualo k. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri.-237wyo – mili.  yalibi am mniS. sportul SejibrebaTa k. xolo kaligkalvAzos­i [fr. 3.  msxvili k. aqvs” – Scd. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT.  k.  mecadineobis k.. xeli (naweri)..  k. kaligrAfia [berZ. gadat.) kalendaris (mniS. 3­isaT­ vis). gegma. ¥ kalendaruli (mniS. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT.-is Tofi. kal mcire alkoholiani. magidis k. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. Wurvi. 2. kAlibr­i [fr. grigorianuli k. romSi)] – 1. maz weras. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). ogr. xels.] – vaSlis Rvino. .

TabaSiris da sxv. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~. romelic Sedis kirqvis. didi kaloria – siTbos is raodenoba. (enaTm. calor siTbo da berZ. sakvebi. saSrobi. 2. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). oTaxis k. ¥ kaloriuli. k..  kalkuliacia Scd. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. marmarilos. movercxlisfro mbzinvare liToni.  kolorimetri sxvaa (ix.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. kalcQum­i [< laT. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. ¥ kaloriferuli. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. Se­ madgenlobaSi. saTbobi. k. kAlk­i [fr.).  koloriferi Scd.  k. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. calque] – 1. mcire kaloria – siTbos . rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~.  kalka Scd. kalOria [laT. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. kalorQfer­i [fr. metreo vzomav] – xelsawyo. kAlmar­i [fr. sinon.kal -238is raodenoba. celorifere < laT. car­ cis. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis.  k. kalkulAtor­i [ing. livu). gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. gaTboba. kalorQmetr­i [laT.  wylis k.  kalkuliatori Scd.

sinon. palata < berZ. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. camelia < kreb. Si. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. cakAmbala [rus. cameo. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. meo] – 1. qamea. kombuis] – 1.-is konservi. velosi pedis men beWedSi.. qameo Scd. ro­  mtversasruti k. nulebisa. cambis SigniT. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. vis (qarT. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3.] – induizmis pan­ . monarqis kari]  kameliasi Scd.  kambalasi Scd. xelsawyos. ¥ kamariliisa. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. kamarQlia [esp. ¥ kameisa kAma [sanskr. oTaxi.. da misT. nagebo­ kAmea [fr. – sasaxlis jariskacTa jgufi. kamElia [fr. qva an niJara. TeonSi: siyvarulis RmerTi. am mcenaris yvavili. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. < sak. sakani). romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. camarilla < ca¥ kameliisa. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. ga­ 2. it.  avtomobilis k. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. broSSi. saltis SigniT. zogi­ formis Tevzi.  kamariliasi Scd. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. camera TaRi. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT.  k.  sadezinfeqcio k. kAmbuz­i [holand. sva­ tomobilis.-239- kam  kameasi. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. rabis k. 2. bulia berZnul muzasTan). mera darbazi. bargis Sesanaxi k. manqanis. vilis isrebs. kAmera [laT. 2. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. melzec reliefurad aris 4.

iaponeli mfrinavi TviTmkvleli.  kamergeri. 3. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. 2. viwro wrisaTvis gankuTvnili. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri.  k. kamErton­i [germ. erTi an ramde­ . kAmzol­i [fr.. romelSic ideba firfita an firi. momRerali. kamer­iunkerze meti. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. Cveulebriv usaxelo. poezia. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. kamErist­i [fr. pirfareSi). kamikaze RvTis qari] – 1. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. orkestri. mamakacis Zveleburi samosi.  k. k. camera oTaxi] – 1.  kameristka Scd.  maud – k.  k. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. cxovreba. k. kAmvol­i [germ.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. rac Scd. ic­ vamdnen rogorc Jilets. 2. sinon. xelze mosamsaxure mamakaci. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. aseTi nawarmoebis. kamEruli [< laT. kamErher­i [germ. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT.  k.-is fabrika. TviT fotografiul. ¥ kamvoluri. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. cameriste it. camisole] – 1. moaxle. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. kamerdQner­i [germ.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. kamQkaZe [iap. kamerReri Scd. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. matyli. musika. aseTi musikis Semsrulebeli.

tankebis. kampAnia [fr. 2. rome­ lic dasaxelebulia. (samx. 2. muSaoba. wesi. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. kampagne laS­ qroba.  kamufliaJi. kanalizAcia [fr. s Wa. dafarva laqebiT.  qalaqis k. sinon. brZolis veli] – 1. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema.  satelevizio k.).  kandeliabri Scd. s.. ise. 3. keria] – buxari.  k. ¥ sakanalizacio.-241peboda me­2 msoflio omSi. omi. canalis mili. milebi.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.) raimes miRwevis gza. kamUflaJ­i [fr. xelovnuri kalapoti zRvebis. kampagna mindori. komufl[i]- kan aJi Scd. arxi). kandQdat­i [laT. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.  muSaobis k. kavSiris xazi.-is gamoyeneba.  s.) TavzexelaRebuli kaci. 2. nava­ . zolebiT da misT. qseli.. camouflage Se­ niRbva] – (samx. < it. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. kaminos kera. (gadat. k.  ruseT-iaponiis k.-is qseli. (ist. kAmin­i [germ. Tesvis k. 1­isaT­ vis). romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad.Ra­ ri] – 1. Senobebis da sxv. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. (gadat. kandQlabr­i [fr. rom gaZneldes maTi cnoba. kAnal­i [< laT. ¥ kampaniuri (mniS. kamin < berZ. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri.).) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. TviTmfrinavebis.mowyobiloba informaciis gadasacemad.  mdinaris k.  saarCevno k.  kompania sxvaa (ix. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. zamTris k.

 k. ¥ kanonadisa. kanQbal­i [fr. kaci­ Wamioba. saafTiaqro da zog sxv. 2. sadme misaRebad da sxva. sakravebis xemze gasasmelad.  agreTve ixmareba kolofoni. 2. agreT­ ve violinos da misT. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola.) sisxlismsmeli adamiani. ¥ kanoesi.-is midevna. kongresis wevrobis k. literatura. 2. warmoebaSi. patara samxedro xomaldi erTgvari. dasaniSnad. (gadat. qa­ . rCilvis dros.  dawesebuli k.) mxecoba.. debuleba. canibal] – (wign) kaciWamia. barba­ rosoba. iyeneben laqebis. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba.  kanonerka Scd.kan -242Raldis. kanibAlizm­i (wign) 1. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. kAnon­i [berZ. canonade < canon zarbazani. kanOnada [fr. kAnkel­i – taZris nawili. dogmati.  parlamentis wevrobis k. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. ve­ luri. kAnistra [ing. (gadat. kanQon­i [esp. qvemexi] – momcro. sxv. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS.-is dasaxeleba. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. canibale < esp. ¥ sakandidato. miwe­ riloba] – 1. barbarosi. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd.  kanoisa Scd. staJi. kanQfol­i [berZ. kAnoe [ing. kanOner­i [fr. s. canonniere < canon zarbazani. miyola.  kanonadasi Scd.  s. 1). canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. kanon wesi. canon mili] – Rrma da viwro xeoba.

 qudis k. cantare simRera] – 1. ¥ sakancelario da kance- . kanonizAcia da kanonQzeba [germ. kante] – 1. (s. dakanoneba kAnt­i [germ. 3. 2.) xelisufleba. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. gundisa da or­ kestrisaTvis. kanon kanoni] 1. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. saeklesio kanonad damtkiceba. 3. cantor mgalo­ beli. Se­ movlebuli risme kideze.  eklesiis k. kAntor­i [laT.  institutis k. Sarvali. cancellaria] – 1.  kamfeti Scd. kancelAria [laT.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. wignis ydaze. kAnton­i [fr. momRerali] – 1. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. 2. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. sakantono  k. TiToeuli mxare.. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva.  Sokoladis k. ¥ kantatisa.) arCevnebi. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. qsovilis viwro zoli. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. agreTve orga­ nisti. kanonisieren < berZ.  konfeti sxvaa (ix. ¥ kantonaluri. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. 2. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. raime masalis zoli. kAnfet­i [it.  k. romelic ganagebs saqmis warmoebas. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. (Zv. 2.) soflis sammarTvelo.).  kantatasi Scd. dawesebulebis ganyo­ fileba.  k. Zveleburi lirikuli leq­ si. guliani k. k (s. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. 2. kAntata [it. kantata < laT. ¥ kantiani.

momReralTa gundi. capellanus] – 1. kAncler­i [germ. kapQlar­i [laT. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. Rirebu­ leba. kapeldQner­i [germ. 2. cancellarius] – 1..  warmoebis k. 2. egvteri] – 1. kapQtal­i [laT. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. kapElan­i [laT. ¥ kapitalisturi. kapelmaQster­i [germ.. kanzler < laT. (arqit. samuSao. am wodebulebebis mqone piri.kan -244to darbazSi momuSave. ¥ kapelisa. finansuri k.  samrewvelo k.  saqarTvelos saxelmwifo k. kApela [it. (k. sistema. 2.. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. s. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv.  kapelasi Scd. qaRaldis da sxv. mTavari] – 1. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. 2. kaOlin­i [Cin. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. capitalis fr. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. capella samlocvelo. yidis programebs. nivTebi.  kapiliari Scd. saeklesio momReralTa gundi. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. s. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri.) kaTolikeTa sam­ locvelo. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. k. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. capella < laT. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. kapelmeisteri Scd. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. ingl. sawarmoo urTierTobani.  s. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. (saub.) mimowera.  kapelmaistrisa. 3. wre. warmoebaSi. ¥ kapelmaisterisa. iyeneben fa­ ifuris.

. capitulieren] – 1.  kapitiulacia Scd. armiis k. mosas­ . Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris.. Tavi. kapitAlur­i [laT. k. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi). (sport. kapQtan­i [fr.  k. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs.  Soreul naosnobis k. ara msubuqi.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). 2. k. nageboba. sawvimars.. remonti.  k. k. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. ¥ kapitnisa. wyalqveSa navis k. Senoba.) ko­ lonis zeda nawili. ¥ kapitulanturi..  avtomobilis k. kapQtel­i [laT.-245warmomadgeneli. caput (capitis) Tavi] – 1. kapitalis (mniS.  kapitanisa Scd. 2. Senoba vaSingtonSi.  usityvo k. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. mu­ zeumebi da sxv. fendamentu­ ri.  fexburTelTa gundis k. TavianTi poziciebis daTmoba. kapitulAcia [laT. 2. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. didad mniSvnelovani. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. capitalis] – 1. cixis k. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes.  kapitulianti.-is TanaSemwe. gemis ufrosi meTauri. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. (wign. romSi: erT­erTi goraki. sinon.-is boga.  k. oficris wodeba.. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. capitulatio] da kapitulQreba [germ.) ukan daxeva siZneleTa winaSe. kapitulianturi Scd. 3. 1) mflobeli. gadat.nagebobisa). capito- lium] – 1. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. kapitUlant­i – piri. safuZvliani. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. gundisTavi). rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. naSromi. politika.) gundis meTauri (qarT. 2. kap kapitolQum­i [laT. kapiUSon­i [fr. capitaine < laT.

amerikuli maimuni er­ Tgvari.kap -246- xams. Cve­ ulebriv guliani. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. caprice] – (mus. ¥ kapiuSoniani. kApriz­i [fr. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. kApral­i [fr. kApot­i [fr. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa. capote] – asaxdeli saxuravi. 2. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari.  karavelasi Scd. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri.  Caikovskis `italiuri k. karabQner­i [fr..  kapiSoni. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. kApsula [< laT.) igivea rac kapriCo.  kristefore kolumbis k. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. karAmbol­i [fr. caprice] – axi­ rebuli survili. kApron­i – xelovnuri boWko. 2.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. karAvela [it. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. qurTuks..  k. kapUcin­i [it. . aseTi boWkos qsovili. ¥ karavelisa. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. capsula patara yuTi] – 1.” rimski-korsakovis `espanuri k. yarabina Scd. sxvadasxva meqa­ nizmisa.  avtomobilis k. kapiSoniani Scd. kApriCo [it. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba.”.  k.. TviTmfrinavis k. yarabini. carambole] _ biliardis wiTeli burTi. kApris­i [fr. caravelle esp. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. ucnauri aCemeba.-is Zafi.  kapriCio dasaSvebia. labada. caravella. carabinier it. karAbin­i [fr. Wirveuloba. karAmel­i [fr.  karabina.

sazRvao k.. kachel] – gamomwvari Tixis fila. quarantaine kAtren­i [fr. kAfel­i [rus. catenaccio ur­ duli] – (sp.  nostradamusis k.-247- kaf karAntin­i [< fr. autaneli (Sroma. cautchiuc < perus indielTa enidan.)  sabuqsiro k. katOrRuli – Zalian mZime. katarRa < berZ. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. Sorenkeci). esp. katexQzis­i [< berZ. sadac sauzmoben.-idan gaqceva. satorpedo k. katergon gale­ ra] – patimroba. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi.. kAter­i [ing. sinon. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. aseTi patimrebis adgili. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. caucho] – elastiuri. ¥ kafesi. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). k. cxovreba.-is momRerali. saxanZro k. кафель < germ.-Si gagzavna.-ebi. yavas da sxv.  axalgazrduli k. kAfe [fr. katEnaCo [it. kAtorRa [berZ. sinon. kafeSAntan­i [fr. cafeteria] – kafe erTgvari. taepiani leqsi. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. drekadi niv­ Tiereba.  k.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. kaUCuk­i [ing. romlis kargi piri moWiqulia. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. . sva­ men Cais. katçchçsis darigeba. (qarT. kafetEria [ing. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs..  k. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. iye­ neben rezinis warmoebaSi. cafe] – patara resto­ rani.

 keisarisa Scd. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas.  kaSnisa. kEgl­i [germ. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. sinon.  kafsula.  k.  w. ¥ sakeisro. keisrisa. simRerebi.  Tbili k. cactus < berZ. sakeisro gakveTa – (medic.  libanis k.  kedarisa.  mx. Kegel] – 1. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad). 2. ¥ wablisa. kapsula. TviT es TamaSi. yelsaxvevi). keQsar­i [berZ. Cacholot < port. k. kedri Scd. kAfsul­i [laT.  k. kegElban­i [germ.kaf -248- ¥ kafeSantanuri. kASne [fr. Kaisar < laT. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. kedi. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. ¥ kedrisa. kapsuli Scd. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi. capsula fr.  ketebi Scd. rodesac SeuZlebelia mSo­ . wablisferi. feri. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa).  sasaqmebeli k. kEdar­i [berZ.-ebis gawyoba.  kaktusi Scd. kAqtus­i [laT. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT. ¥ kaSnesi. kaSni Scd. kaktos] – tropikuli mcenare. kAStan­i [laT.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. kaSAlot­i [fr.-is waqceva. ag­ reTve am xis nayofi.

melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri.  antikuri k. Kallner] – germa­ qudi. Tanamedrove kunZulebis.lud­ (safrangeTis armiaSi). agreTve. keisari daibada aseTi ope­ 2. mamakacis saCixiani. Cella oTaxi] – vedi. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi.. xanaSi da sxv. britaneTis. dadis naxto­  k. samuSaoebi.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. kentauros] – 1. 1­saTvis) Scd. xidis Tosani ZuZumwovari. kEmping­i [ing. nakeTobani espaneTis. ro­ kEnguru [ing. (astr. Sveicariis. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. caisson] – wyal­ tumro.. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. romelic `me Tqven ver gagigeT~. kEpi [fr. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. Crd. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi.) daavadeba.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. sas­ kEson­i [fr. kepi] – 1. SeuRwevi didi kamera. toriebze. k. mokle aqvs. ¥ keramikuli. neobis xelovneba.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. Camping] – av­  k. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi.  kepka (mniS.) das xv. qarxana.. winafriani rbili kElneri [ger. sadgomi. meTu­ namedrove safrangeTis. ro­ burjebis amosayvanad). wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. bili banaki. teri­ qarTuli k. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2.) gamomwvari Tixis vianebiT. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). belgiis (mog­ 2. k. (kreb. vaza.

kvadriEnale [< fr.  keksi Scd..  kvadratiuli Scd. kvazErebi [ing. kvAdrat­i [laT. figura.) xarisxis maCvenebeli.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. quazer mx.) namravli. cakes (mr. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. kEqs­i [ing. quadratura] – (maTem.  kvadrigasi Scd. quadrinnale (mdedr. romelic ors udris.  xuTis k. k. . ¥ kvadratuli (mniS.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. kvadrQlia [esp. magida. wris kvadratura – 1. ketchup] – to­ matis sawebeli. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. Se­ mokl.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. ocdaxuTia. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. (maTem. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. trienale). romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. kosmonavtebs). quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. kvAdriga [laT. 1­Tvis). gadat. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba.  sami ayvanili k.  oTaxis k. ¥ kvadragisa. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. kvadrAtura [laT. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. bienale. kEtCup­i [ing. 2.  k. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. (maTem. 3. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. kEfal­i [berZ. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade.-Si. tolgverdiani sworkuTxedi. 2. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). Saveebs.

 k. ¥ kvalificiuri. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. 1­isaT­ vis). 2.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs.  kvantitaturi. sinaTlis kvanti – igivea. kvArtal­i [germ.) raodenobiTi (ix.  kvartalisa. meTodi. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. sakvalifikacio.  q. marti). kvantitatQuri [< laT. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. komisia. quartetto < quartos meoTxe] – 1. kvAker­i [ing. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba.  qvanti.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. kvAnt­i [laT.  k.  kvalifikaciuri Scd. (ianvari. ag­ reTve kvalitatiuri). qalaqis nawili. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). kadrebi. kvArtet­i [it. qalaqis didi masivis uba­ ni.  kvalitaturi Scd. rac fotoni. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). qvantitatiuri Scd. Taviseburebebis mixedviT. qvanturi Scd. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. quartal < laT. musikaluri . risame saqmianobisaTvis.  k. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. ¥ kvartaluri (mniS. quartus meoTxe] – 1. Teoria. angariSi.) Tvisebrivi (ix.  kvartlisa Scd.  k. qualitas Tve. kvalifikAcia [laT.  pirveli k. 3. Teber­ vali. meqanika. k. kvalitatQuri [< laT. 2. kvartEron­i [esp. k. Tbilisis nucubiZis platos k. muSaki  s. aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. ag­ reTve kvantitatiuri). meTodi. kva ¥ kvanturi.  k. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign.

clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi.  saqarTvelos saxelmwifo k.) – gvaris mixedviT]. klaviAtura [germ. kvarcis lampa – eleqtruli lampa.  kiurs Scd. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi.-ebi.kva -25220 ss.  beThovenis simebiani k. iyeneben medicinaSi das xv. klAviS­i [polon. kvArc­i [germ. sakravebi.  s. romelSic oTxi Semsrulebelia. clan] – Sotlan­ dielebSi.  qvarci Scd. 2. kQqs­i [ing. clavis gasaRebi] – firfita. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. sa­ beWdi manqanisa da sxv. quarz] – ufero minerali. operisa da misT.  k. sabeWdi manqanis k. ¥ sakvarteto. klaviatur < laT. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. ¥ kiurim. 2. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. ¥ klaviaturisa. soliciumis orJangi.)  roialis TeTri da Savi k. gadamrTveli. klAn­i [kelt. klavir] – 1. irlandielebsa ansambli. klawisz < laT. klavEsin­i [fr. gadaReba forte­ pianosTvis. cuvette menji. k. romelsac aqvs kvar­ cis milaki. klAvir­i [germ. kiuris.  klaviaturasi Scd. kiUvet­i [fr. kicks (mr. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. sa­ orkestro piesis. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. me­19­ .  kiurisa Scd. fortepianos winamorbedi. piesa..-ebi.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. akordeonis k. kQure [fr. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie.  fortepianos k.  kiuresi. ¥ klaviSebiani. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros.

classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. 8. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. 2. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. pirveli k. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi.-s ukravs”. `k.  muSaTa k. momzadebis done.  `k. (mag. maRali k. 1­Tvis).  `k.-is moswavle. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba.  kliaseri Scd. keltur tomebSi.  meaTe k.  me-2 k. 3­isaTvis). fexbur­ TSi). warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. klAser­i [fr. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. ferweris k. clarinette] – xis Casaberi sakravi. moswavleTa jgufi. 5.  TamaSis k. ¥ klasobrivi (mniS. klasQkos­i [< laT..-Si Sevida. classis Tanrigi] – 1. klasifi­ kacia. done. gvari.  s. daukra”. 4. gvarovnuli Temi. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi.-ss Seadgenen erTeulebi. klAs­i [laT. 7. saklaso (mniS. risame xarisxi. winaaRmdegobani.-is Soferi (mZRoli). oTaxi.-is qarTuli k.  pirveli k. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT.  me-20 s.  ZuZunwovarTa k. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.-is fexburTeli. s. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli.  maswavlebeli k.-is vagoni. davaleba. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. samedicino oTaxi skola­ Si. erTnari damokidebuleba. aTeulebi da aseulebi.-ze damkvreli” Scd. 2. 3. klArnet­i [fr. 9.-is kaiuta. . literaturis. 6. mecnierebis didi moRvawe.  pirvel k.  k.-253da sxv.

 k. 2. ¥ klerikaluri. klasQcizm­i [germ. 3. saukeTeso.ti pobrivi. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. klaxon] – avto­ mobilis. klasikosis.  k. klEma [germ. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. nawarmoebi. kleptomAnia [berZ. clerk ga­ damweri. an­ tikuri.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. filologia.­Si da me­19 s. motociklis da misT.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. klasikosebis mier Seqmnili. klasQkur­i – 1. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. klAqson­i [ing. meqanikuri sasignalo sayviri. partia.ebi. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. SesaniSnavi. srulyofili. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. Tanri­ gebad dayofa. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. ganaTleba. claustrum daxuruli saTavsi . clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. klerQkal­i [< laT. klemme giragi. klassizismus] – me­18 s. klerikAlizm­i [< laT. klepto vi­ parav da mania miswrafeba.kla -254da berZ.  k. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. k. sanimuSo.  k. jgufebad. k. klaustrofObia [laT. clerc ing. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. magaliTi. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. klErk­i [fr. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. literatura. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi.

kliEntura – klientTa er­ Toblioba. romelsac emsa­ xurebian. klimaqsi. . ¥ klienturisa.  zomieri k. ¥ klimaturi. klimaqterQum­i [< berZ. klQnika [berZ.-255sasuliero piri] – 1. 2. klQent­i [laT. mkurnaloba. klimatololOgia [berZ. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. ¥ klinikuri. klientebi. mTis k. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. kli klima (klimatos) klimati.) ix. piri. klimaqtoriumi. klQmat­i [berZ.  k. pirobebi. klQnC­i [ing. romelic emzadeba notariusad. cliens (clientis)] 1. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba.-ebi. amindis reJimi.  klienturasi Scd.. piri.SemkveTi. 2. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. sadme mimsvleli (moZv. saf­ rangeTSi. Tbili k. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. k. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas.  maRaziis k.. k. si­ non.  k. staJiori.  bankis k.-ebi. mudmivi k. klQmaqs­i [berZ. kurorti. klimax] – (me­ dic. clinch] – (sp. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. gamokvleva. klinQcist­i – eqimi. myidveli. romelic klimats. muStari]. havas Seiswavlis. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi).notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. havai.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. saparikmaxeros k.

doebrivi organizacia kul­ 3. clown] _ cirkis  TuTiis k. 4. klon amona­ boloze. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. klQros­i [berZ. 2. ri kodi. clearing < cleklOni [berZ. mcenaris an cxovelis (finans. klQring­i [ing. monawileoben. clips (mr)] – 1. sibinZuris. ofilmi. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. ganoebisaTvis. wisqveSa arxi qalaqebSi. nagvis dasay­ klUb­i [ing. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi.) gaxrwnilebis bu­ . erTgvarovani STamomavloba.  klounadasi Scd. romelic ab­ klQfs­i [ing. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. clip sarWi] – sa­ de.) usqeso an  kli psi Scd. cliche] – liTonze. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. naxazi da misT. kleros] – 2. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. yari] – (biol.kli -256- klQp­i [ing. gena. cloaca] – 1. rac mis winapars. romelSic klounebi klOaka [laT. iyeneben dasabeWdad. organizmi. 2. club] – sazoga­ reli adgili. organizmisa. soluturad identuria sayure. vegetatiuri gamravleba. xumara. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. nergvis gziT. (gadat. buli. kliSE [fr. klOun­i [ing. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). ¥ kliSesi.

sadac yvavilebia darguli. mTavroba.. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad.  saTvalebiani gveli Scd.  antihitleruli k. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. sinon. qurTukis Sesakravi k. muSaoba. knOp­i [holand. sinon.  s. romelTagan erTi jdeba meoreSi. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. metad Sxamiani.  knopka Scd. 3. koala < avstral. ikvebeba foTlebiT (sinon. dasamagreblad (qarT. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. aseTi orga­ nizaciis Senoba.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. knExt­i [holand.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. knoop] – 1. Wikarti). kod kOala [ing. sportuli k. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad.  eleqtrozaris k. binadrobs xeze. sportuli an sxva xasiaTisa. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT.  k. 2.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. ¥ koaliciuri. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. sadgomi. ¥ saklubo. kiserze aqvs laqebi. cobra] – didi gve­ li. Sedgeba ori nawilisagan. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. yva­ vilnari. ¥ koalisa.  klumba Scd. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. k.  axalgazrduli k.  koalasi Scd. knecht] – (zRv..  xelTaTmanis Sesakravi k. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. kOd­i [fr. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT.. klUmb­i [ing.-ze TiTi daaWira. politikuri. saTvaliani gveli). ¥ kobrisa  kobrasi Scd. koalQcia [< laT. CanTosani daTvi). . kObra [port.

colaboration TanamSromloba. (maT.  saqarTvelos samoqalaqo k. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. saxviT xelovnebaSi: leTSi..) sidide. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. koeficQent­i [laT.. kok] – gemis da faqturiT. fonze dawebeba  k. sisxlis samarTlis k. kOvboi [ing. mzareuli 2.  xaxunis k. codex wigni] – kanonTa krebuli. ¥ koduri. gafarToebis k.k. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. kOka­kOla [ing. enidan] – tropikuli buCqi.. nebSi.  samxedro operaciis k. gadat. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. 3. (wign.q.  koka-kolasi Scd. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad.) literatu­ kOka [esp. kOdeqs­i [laT. kolaboraciOnizm­i [< fr. romlis foTlebidanac iReben kokains.kod -258-  asoiTi k. 2. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. saxelwodeba. filmi. morses k. cifruli k. dasavleT evropaSi: piri. romlebic  kavboi Scd. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi.. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. (fiz. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. mxatvruli nawarmoebi. – burTisebri baqteria.) – sidide. ¥ koka-kolisa. coca < perus indielTa . fuZvelze.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. iseTi masalebisa.

iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad.) ara­ erTpirovnuli. ufro patara. bambis qsovili erTgvari. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. romliTac miedineba sxva. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. gadawyvetileba.  kolegialuri.) sul sxva saqme. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. collegium] – 1.  skolis k. kOlega [laT. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. dawesebuleba. profesiis Tanamdebobis mixedviT. saministros k. kol  k. kolEqtor­i [laT. Seferiloba.  kolegasi Scd.  saredaqcio k. kOlba [germ.  kalenkori Scd. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). weboTi gaJRenTili.. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. romlebic qmnian admi­ nistraciul. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. ¥ kolegisa. 2. kOler­i [laT. ¥ kolegiuri – (wign.  sabiblioTeko k. saerTo miznebiT intere­ sebi.  sxva k. (gadat. amxanaguri. collega] – amxa­ nagi samsaxuris.  advokatTa k. ¥ koleqtiuri. kolEnkor­i [rus. didi milsadeni. aseve saerTod fe­ ri. misi toni da sisqe. ¥ kolenkoruli. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. 2. milsadenebidan Semosuli . calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. kolEgia [laT. 2. коленкор < fr. color feri] – saRebavis feri. k. collector Semkrebi] – 1. sxvebTan SeTanxmebuli. kolEqtiv­i [laT. xelmZRvaneloba.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. kOlafs­i [laT.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad.

kolQzia [laT. kolOid­i [berZ. koleqciOner­i [fr. k. kolEqcia [laT. gasaubreba] – 1.) ¥ koloiduri.  s.  briliantis k. kOlika [berZ.  mineralebis k. gogirdi.  sakanalizacio k. safosto markebis k. saxamebeli.  Tirkmelebis k.-ebi.  cxovrebiseuli k. kolibrs Scd. kolla < webo da eidas saxe] – (qim. markebi.) nivTiereba. xsnari. 2. ¥ sakoleqcio.  kolibrma. college] – 1. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. miswrafebaTa. in­ teresTa Sejaxeba. kOl­i [ing.kol -260¥ koliesi. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. kolokvQum­i [< laT. collisio] – 1. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. wylis k. kolibris. kOlit­i [germ. kOleji – [ing..  k. airebi an siTxeebi. kolloquim saubari. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. 2. (wign. ¥ kolibrim. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi).  koliisa Scd. . suraTebis k. webo da sxv. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. in­ glisSi.  qronikuli k. saqarTveloSi: saswavle­ beli. kOlibr­i [esp.. kOlie [fr. fizikaSi. kolitis < berZ. far­ Ruli). maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. collier] – yelsabami. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. (lit.. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa.  k.

politika. kol  Sroma-gasworebis k. samecniero TaTbiri.. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa.-Si.  biologTa k. koloniis (mniS. 2. (ist.  jaris k. colonia dasaxleba] – 1. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. 5. adamianebi an sagnebi. kolonia mniS.  kalona Scd. ¥ kolonialisturi. 1). 2. kolOncifr­i [germ. sinon. 2) mcxovrebi (qarT. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze.-ebi Savi zRvis sanapiroze. kolonizAtor­i – piri. kOlona [fr.  k. kolOnist­i – 1. koloniis (mniS. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. 2. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. kolonizAcia – 1.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT.-2612. colone] – 1. fizikosTa k. k.-ebis ganTavisufleba. kolOnia [fr. 4. WianWvelebis k. ucxo qa­ laqSi. qveynebi. erTi erovnebis adamianTa jgufi. axalSeni).  triumfuli k. politika.  k. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. moskovSi me-17-18 ss. moaxalSene).  kalonia Scd. qveyana. maRa­ li sveti. . kolumneziffer] – (poligr. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. 1­isaTvis). 1) mosaxleobas. ¥ kolonizatoruli. sinon.  pingvinebis k. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. tankebis k.  qarTvelebis k.-ebi.  k. 2. 3) wevri.  k. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT. Cagvra..  Zveli berZnuli k.  koloqviumi Scd. colonne < laT. 3.

figura. koma Rrma Zili] – (medic. kolossos ] – (wign.  k. colorito < laT. uzarmazari qandakeba an sveti 2. 2. 2. moxuci. samxedro mosamsaxureTa. 2. k. kolossos didi qandakeba] – 1.  s. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT.  naTeli k. raime udidesi.  epoqis k. sportsmenTa oganizebuli jgufi.) ugono mdgomareoba. Taviseburi naTeli. rac qmnis mTlianobas. am wodebulebis mqone piri. warmateba hqonda.  kamanda Scd. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba.-ebi. warmodgenas k. gadat. suraTSi ferTaSexameba. commande] – 1. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. kOlos­i [berZ. uzarmazari. kolorQtuli – 1. ¥ sakomando. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. mniSvnelo­ vani. color feri] – 1. fersazomi). romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. moto. (wign. kolosAlur­i [fr.  k. 2. punqti. sasaxle. color kOlt­i [< sakuT. kOma [berZ. mkafiod gamoxatuli. ieri. kolOrit­i [it. komAndor­i [fr.  mecnierebis k.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. 3.  fexburTis k.  avtogadarbenis k. gadat. colossal berZ. velo. sinon. istoriul romanSi. gvari sistemis revolveri. brZaneba. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT.) Za­ lian didi. sax.  kalorimetri sxva (ix). xelmZRvaneli. kolumbarQum­i [laT. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . peizaJi.  k. gankarguleba. kOmanda [fr.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. rac Rrma Zils mogvagonebs. commandeur] – 1.kol -262- kolorQmetr­i [laT. avtogadarbenis da misT. sacxenosno Sejibrebis.

.  klasikuri k. (soflis meurneobaSi). . qvanaxSiris k. k.. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan.  k.  samkervalo k.. (s) siuJeti. combinatio] – 1. samTo k. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. Sofris k. kombQnat­i [laT. commedianto] – (moZv) igivea. 1) moxda.  k. sawarmosTan. kom  eSmakuri k. ¥ kombinaciuri. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. am wodebis mqone piri. comoedia < berZ. xrikebi raime miznis misaRwevad.. 2.. saWadrako. 3. giorgi erisTavi.. komediOgraf­i – dramaturgi. kartofilis amosaRebi k.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. 4. molieris k. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi. kombinAcia [laT. combine] – manqana. Sewyvile­ buli] – 1. opera. 3. ungruli nagazis jiSis ZaRli. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs.  cifrebis k. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS.  k. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. romelic komediebs wers. ¥ komediuri da sakomedio. fexburTSi. risame urTierTganlageba. kosmonavtis k. Sexameba. ferebis k.  bavSvis k. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi. maqinacia.  saswavlo k.. rac komikosi. k. TamaSi (WadrakSi).  kombinizoni Scd. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. komedQant­i [it. rTuli Canafiqri. poligrafiuli k. combinatus gaormagebuli. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba.  puris asaRebi k. musikaluri k... sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. (s) Janri. kombinEzon­i [fr. 2.  qarTveli k.-263erTi umaRlesi wodebuleba.-ebi.

romelic risame komentarebs iZleva. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS.) ityvian. commedare davaleba. 2) sasamsaxuro sad­ gomi.  rkinigzis sadguris k.. commercium] – kerZo vaWroba. samxedro meTauri. komman- dantur] – dawesebuleba.  qalaqis k. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. mibareba] – 1.kom -264Scd. navsadguris k. samxedro piri. am dawesebulebis sadgomi. 3. sakomendato komendAtura [germ. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. sportuli k.­Si.  komendantura Scd.  cixesimagris k.  gazeTis k. commentarius].  saerTo sacxovreblis k..-ebi.  teqstis k.  komendati. rac komendantis saaTi. mindoba.-ebi.. banakis k. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi. komentaris (komentarebis) avtori. komEntar­i [laT. commersand] – piri. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. 2. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. komentArebi – 1. saerTod vaW­ . 4. 2. Cveulebriv mr. commandant < laT. komEntari zedmEtia – (wign. commentator] – piri. komentAtor­i [laT. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. komEndant­i [fr. komErsant­i [fr.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. Se­ noba.  komentariebi Scd. msje­ loba risame Tobaze. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. komErcia [laT. 2) udgas. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. sakomendanto saaTi – igivea. romelic komercias misdevs.

k. saxelmwifo mmarTvelobis organo. 2. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. komQkos­i [berZ. komivoiAJor­i [fr.  komivoiaJuri Scd. debs xelSek­ rulebebsa da sxv. commissio da­ valeba] – 1. Sesaxedaoba. saeqimo k. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. commissariat < laT. mdgomareoba. <] – risame ko­ mikuri. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli.rogorc unda] – maRali wris. kOmeta [berZ.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. sasacilo xasiaTi. igivea. kOmilfo [fr. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. (s) garigeba. kudiani var­ skvlavi). gadat. k. komisiOner­i [fr. savaWro operaciebi. commissionnaire] – piri. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. commisaire < laT.-d gamoiyureba. kOmizm­i [berZ. ¥ komerciuli da sakomercio.  saarCevno k. k. adamianTa jgufi. kometes (aster) Tmiani. niWi.-265roba. (s) operaciebi. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). komisarQat­i [fr.  k. sinon. komedia).] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT.  k.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad.  k. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. 2. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri.. opera. komQsar­i [fr. sasacilo  k. . rac ko­ mediuri (ix. komQkuri – 1. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. romelic garkveul funqciebs asrulebs.

k. compactus]  kompententuri Scd. comics (mr. 2.  saaqcio k. (saub. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. gadasavlo Sinaarsis. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. compagnie] – 1. kompas fargali] – xelsawyo. (medic.  s.kom -266- xulebis.) jgufi adamianebisa. sinon. aris mimarTuli. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. Tonis diskis saxiT. compact 2. . ¥ sakompensacio. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix.  k.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). komisia. comite <laT. Cveulebriv saTav­  fuladi k. msajuleba.gamosa­ an Tanamdebobis piri. sfero. sakiTxTa wyeba.). k. yovelTvis CrdiloeTisken 3. kompetenciis (mniS. kOmiqs­i [ing. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. k. kompAqturi [laT.  k. azri. compensatio] – 1. – mWidro.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. sxivis saSualebiT. ro­  k. organizacia. msubuqi. aRdgena organizmSi. aqvs damag­ toritetuli. compusso < holand. av­ qveynis mxareebs. 2) mqone. kOmpaqt­dQski [ing. specialisti. romliTac gansazRvraven 2. saeqsperto k. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. romelsac uxdian  komikuri Scd. ne raime dargSi. (qarT.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. comdros. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. komQtet­i [fr.) < comic komikuri. Srifti. sazRauri).. romelic  k. sasacilo] kompensAcia [laT. epoveba visme. masa. SekumSuli. Tanxa. nitebuli isari. saxsrebi. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. competencota adgili uWiravs. codnaze damyarebuli. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. tia] – 1. rasac kompetEncia [laT. 2.

-is klasi (konservato­ riaSi). kompiUter­i [ing. sruli Semadgenloba. 2.. meqanizacia. naxatis k. qaTinauri) kompOzit­i [laT. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. complexio SeerTeba. tanis (sxeulis) age­ buleba. ¥ kompiuteruli da sakompiutero.  k.  romanis k. k. 2.-267 sasamarTlos k. komplEqcia [laT.  arqiteqturuli k. ¥ kompleqsuri. kompilAcia [laT.  k. . (s) sistema.  kompentencia Scd. compositos Semadgeneli] – piri.  k. complexus kavSiri. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs.. SekavSireba] – (wign).  Jurnalebis k. sakomputero Scd. naSromi.-s scildeba. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria.  komputeri. es sakiTxi Cvens k. kOmpleqs­i [laT.  k. Sveulmfreni da sxv. kompozQtor­i [< laT. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. Tvi­ sebaTa erToblioba. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). saWadrako kompozitori – piri. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. kOmpleqt­i [laT. (s) teqnika. Sexameba] – saganTa. k. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. kompozQcia [laT. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. ¥ kompleqturi. compilatio Zarcva] – 1. moqmedebaTa.  wignebis k. sawarmoo procesebis k. urTierTgan­ lageba. agebuleba. sinon. movlenaTa. operis k. compositus] – sityva.  personaluri k. mag: ded­ mama.. aseTi naSromis Sedgena. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs. compositio Sedgena] – 1. (s) centri. komputeruli. eqspedicia. compliment] – sasiamovno. nakrebi. moyvaniloba komplQment­i [laT.

compresse] – qsovilis. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. nomers da misT. commune < laT.) risame Semadgeneli nawili.  k. komprOmis­i [laT. mTlianoba. klasi (konservatori­ aSi). compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. 2­T­ vis). ¥ kompresoruli da sakompresoro. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).-ebi. kOmuna [fr.  dakompostereba.kom -268liT dasvelebuli). compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT.  kompromentireba Scd. meur. (s) danadgari. komprEsor­i [laT. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT.  k. kOmpot­i [fr. komprometQreba [fr. composteur] – aparati. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. ukompromiso. ¥ kompromisuli.. compromette] – (wign. kompOster­i [fr. kOmpost­i [ing.  u. komSis k..  Senadnobis k.  alublis k. compost] – (sof. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. compressio] – (teq) haeris. 1­isaTvis). komprEsia [laT.  k. magram kompostireba.  uary. gadawyvetileba.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. ¥ sakompozicio (mniS. kompOnent­i [laT. kOmpres­i [fr. atmis k. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ .gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi.  kampoti Scd. kamaTi.  s.

rome­ 2. (ist. neobasTan dakavSirebuli. xazebi.). romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. komUnar­i [fr. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. cnoba. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. ¥ sakomunikacio.-269duqtebs. cxovrobs. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. sa­ komutAtor­i [< laT. mowyobiloba. partia. komUnike [fr. communisme < laT. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. vagoni. partiis wevri. commuto] – 1. samxedro komunizmi – sab­  k. komunAluri – qalaqis meur­  s. kon ¥ komunisturi. mSenebloba. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri.  SromiTi k.  k. niWierebiT. k. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. visime . gadoebriv sakuTrebaze. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). kOmfort­i [ing. tabeluri. sastumro. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. saSualeba. ¥ komunikuri. komUnizm­i [fr. – WkuiT. sistema (wyobileba). communis saerTo.  k. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. yofil sabWoTa kavSirSi. suli] (1918­1920 ww. communard] –  komunikisa Scd. ke­ ropaSi.

) naleqi qani. saeklesio wigni. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. saerTod: Sesabamisoba. 2) wevri kongruEntuli [< laT. 2. kreba] – 1.  energiis k. congressman] – kongresis (mniS. conglomeratus Semgrovebeli. kondensAcia [laT. SemTxveviTi na­ erTi. msgavsi. kondesireba Scd. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas.) dagroveba. kongregAcia [laT.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. kondensieren] – (spec. romis papTan arsebuli administraciuli organo. 2. mSvidobis momxreTa msoflio k.  k. condenso vasqeleb. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. ¥ konglomeratiuli. 2. vamkvriveb] – 1.. kondensAtor­i [< laT. (wign. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. konditor < Sesaferi. 2. (geol. aparati. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba.  kondensacia.  avtomobilistebis k. kOndak­i [berZ. kondensatio] da kondensQreba [germ. Ta­ nazomiereba. congressus Sexvedra. kongrEsmen­i [ing. orTqlis. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. kOngres­i [laT. raime sazogadoebriv . saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. konglomerAcia [laT. plasti.  kondesatori Scd. congregatio] – 1. 2. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. kondQter­i [laT. kavSiris saxelwodeba. kenWebisa da qve­ bisgan. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. 2.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. Semk­ vrivebuli] – 1. konglomErat­i [laT.

kanfetebis da misT) damza­  k.  koperacia.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. coordinatio] da koordireba [germ.. satebis. saqmianobis SeTanxmeba. urTierTSefardeba. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). saqoneli. Tesli. konditio] – dad­ tirebuli Scd. koptireba. melime arCeviTi organos  s. nawarmi.  koptacia. moqmedebis k. s.  kooptireba. tkbili Rvezelebis momxmareblo k.-ebi. [laT. debis specialisti. an kandidatebiT sakuTari 2. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. ro da sxva gaerTianeba. rac da­ Scd. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT.savaW­  samecniero samuSaoebis k. TanamSromloba] – 1. saqoneli. romlis drosac  kordinati Scd.. procesSi (operaciaSi). standarti. dide. koperaciuli sakOnditro – 1. 2.. maRazia. s. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. kopkondQcia [laT. romelic gansazRv­  k. ¥ kooperaciuli. forma. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. ¥ kooptirebuli. koleqciuri sawarmoo. sabinao k.-271- koo arab. tarebis gareSe. wesrigebuli] – (spec.) si­ ¥ kondiciuri.-ebi. k. . erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. sakonditro Scd.  konditrisa. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. ¥ konditerisa. fabrika. genili norma. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. Sromis  geografiuli k. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. kanditeri.

-ebis Setana. korespondEncia [laT.. Sefardeba. sworeba. korEqtiv­i [laT. korrespondent. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. correspondentia] – 1.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. wevr-korespodenti Scd. korespOndent­i [germ. korEqtor­i [laT. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. kores­ pondentis mier gazeTis. erToblioba. correspondant] – 1. (samx. sabaJo k. gazeTis. ¥ sakorespondento.  gegmebSi k. depeSebis da misT. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. sadac aseTi raz­ mi. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. kordebAlet­i [fr. ¥ sakoreqtoro. yarauli aris gan­ lagebuli. korelAcia [laT. Jurnalis.  korektireba Scd. 2. kordinireba Scd. 2. sakorespodento.  s.  kordinacia. romelic koreqturas (mniS. .kor -272 korespodenti. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. k. koreqtQreba – 1. adgili.  tyis k. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili.  s..  mamxilebeli k. 1) akeTebs. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. punqti. 2. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri. TviTmfrinavidan da misT. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. werilebis.  gazeTis sakuTari k. 2. cordon] – 1. radio­ televiziis TanamSrome­ li. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. dacva. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. kOrdon­i [fr. piri.-is iqiTa mxare. < fr. correctus gas­ worebuli.. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs. sasazRvro k.  korespodencia Scd. cnoba.

sinon. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. sax. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. (qarT. koryphaios bela­ di. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. korEqtura [laT. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri. koreqtura). pasuxi. correctura rac unda gaswordes] – 1. mopyroba. xelovnebis k. kOrife [berZ.  korektura.).  mecnierebis k. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze.  sakoreqturo sxvaa (ix.  karidori Scd. 3. talani). korEqtuli [< laT. gamoiyeneba. Tavaziani..  k.  k. korEqcia [laT. nabeWdi. rogorc sanelebeli. ¥ koreqturuli. saqcieli. sadac koreqtorebi muSaoben. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). kor kOrida [esp. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. kOrner­i [ing. kordebaletis mTavari msaxiobi. Secdoma.  vagonis k.  sakoreqtoro sxvaa (ix. winamZRoli] – (maRal­ fard.  korektori.  koridasi Scd. correctus gamarTuli] – (wign. ¥ koridisa. ¥ sakoreqturo.  s. derefani.) wesieri. sakorektoro Scd. korekturuli. korQdor­i [fr. kornQSon­i [fr. gasworeba. corrosio amo­ Wama] – 1. sakoreqtoro – oTaxi. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. korQandr­i [laT. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad.  korektuli Scd. korOzia [laT. koreqtori). k.-273 ars. 2. k. TviT aseTi anabeWdi. 2. adamiani. sakorektoro Scd. binaSi da sxv. . stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba.) 1. correctio] – Sesworeba. corner kuTxe. k.

6. paJTa k. satanko k.  msrolelTa k.  kadetTa k.  mTavari k. (ix.  di plomatiuri k. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria..-ebi. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k.. procesia. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. corpusculum sxeulaki] – (fiz. coronatio] – gvirgvinis dadgma. sazRvao k. koronAcia [laT. (medic.) TabaSiris. court] – CogburTis saTamaSo moedani. msxvili sajariso Senaer­ Ti. 2. korporAcia [laT. korpUskul­i [laT. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. corset] – 1.) materiis nawilaki. cortage] – (wign. corpus sxeuli] – 1. saaTis k. oficerTa k. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. kOrteJ­i [fr. (geol. kOrsaJ­i [fr.  mr. saavadmyofos axali k.-ebi. adamianis an cxovelis sxeuli. kOrt­i [ing.  cxenis k. farTo drekadi sartyeli. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad.. mefed kurTxeva. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. me-5 k. 4. qarxnis k. erTi specialobis... gemis k.kor -274JurnalisTa k. universitetis k. kortebi. di plomati). tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad.. 2.. 2. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. kOrset­i [fr.. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. 3. gamrudebis) samkurnalod. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT.  korpuskul[i]aruli Scd.) sazeimo sxvla. (sacxovrebeli masivisa). kOrpus­i [laT. 5.  inJinerTa k. . revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli.

mimdevari. 2. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kosmopOlit­i [berZ. kosmonAvtika [berZ. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. kosmolOgia [berZ. kosmopolQtizm­i – ideo­ . kosEkans­i [laT. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. samyaro da dromos sarbeni adgili.. co erTad da sinus Runi.-is kabineti. misi saxesxvaoba: lali. kosmOdrom­i [berZ. topazi.-275 avtomobilis k. kosmos kosmosi. korumpirEbuli pQri – piri. ¥ kosmetikuri.  kosmetiuri. k.  korupcia Scd. kosmos kosmosi. cortes (mr. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. kosmos kosmosi. korund] – Za­ lian magari minerali. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1.  kortesebi Scd. kosmeturi Scd. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. astronavtika). kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. saSualebani. kosmEtika [berZ. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. safiro­ ni. kos  samkurnalo k. kOrtes­i [esp. kosmogOnia [berZ.  k. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. korUfcia [ing. kosQnus­i – [laT.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. corruption < laT. kOrund-i [germ. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. simrude] – (maTem.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

(gadat. Linesman] – – (wign). mniS. (ix.  l. SejibrebaSi: msa­  l.  l. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi.) raime azris.  romanis l.  leib-medikosi Scd.) ZiriTadi azri. gvardia)] – zog monar­  operis l.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. l. . gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. romelic l. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd.] – lurji. rogorc indikators (ix. didi swrafmavali qaRaldi. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. romelic lAib­gvArdia [germ. stili. polki. Lakmoes < diuli – iwereba erTad. medicus wiTldeba.-is saRebavebi. 2. tiv] – 1. gverdis msaji. tani da it. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. dacva). didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. ¥ lakoniuri.tani da laT. lakOnizm­i [berZ. jis TanaSemwe. LeitmoxreT amerikaSi. laibgvar. karis eqimi.  laibgvardieli. Guardia moebSi. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. laT. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba.. aqvs Zvirfasi xazis msaji. fexburTis da mokled da mkafiod. azris gamoTqma CogburTis. mcenareuli nivTiereba. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ. 2). ¥ laibgvardiuli. xolo tutis (ix.  leitmotivi Scd. pasuxi. romelsac iyeneben gemi. ojaxidan. bewvi. warwera. saRebavi  leib gvardia Scd. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. saokeano l. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. (mus. navi.  samgzavro l. zog sxv.lAkmus­i [laT. Tema.

lAngust­i [fr. sasuqad da sxv. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). lAndSaft­i [germ.-289¥ lamisa.  laringologi.  l. ¥ landSafturi. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. Lancea Subi. kvartetis da sxv. termini. laringoskopi.) mokle da mkafio. iluminacii­ saTvis.) 1. nela .ebi. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. ferwera. raime adgilis saerTo xe­ di. stili. lapidAruli [laT.  l. lAnget­o [fr. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo.  wiTeli l. lAma2 [tibet. oroli. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni.) wablisferi wyalmcenare.  lamasi Scd.  lamaisti. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. laminAria [< laT. zonebi. lArgo [it. zogjer: sonatis. simfoni­ is. lAmpas­i [fr. larQngit­i [berZ. qvaze amomW­ reli] – (wign. 2. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. lAncet­i [fr. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. Lapidarius qvis mTleli. Lampas] – ganieri feradi zoli. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. vidre adajo). romelic sakvebad gamoiyeneba. lampQon­i [fr. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. lamina fir­ fita] – (zool. laringologia.  mTiani l. Largo faruli] – (mus. generlis l. l. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. Lancete < laT. iyeneben upiratesad amaRlebul.-ebi.

liapsusi Scd. elCi] – 1. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. lAckan­i [germ. laqtAcia [laT. literatura. mamuli] – (wign. qamandi. bed­ nierebis. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. mecnierebis. sin. iatak­ qveSa. metyvelebaSi). paltos) mkerdis na­ wilSi. partia. lEgato [it. laurEat­i [< laT. . Latifundium latus farTo da fundus miwa. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. Lafette < fr. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. lEgat­i [laT. lAfet­i [germ. 2. Secdoma. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la.  l. lAso [fr.las -290 lapsusi. l. nobelis premiis l. nebadar­ Tuli. Lasso < esp. liafsusi. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli.  Tvlebiani l. legAlur­i [laT.  latarea. latifUndia [laT. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. RvTa­ eba _ viSnus toli. latAria [it. organizacia. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. Legatus gagzav­ nili. adgil­mamuli. sagdebeli). Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis.  rusTavelis premiis l.  a.. l’affus] – dazga. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT.  waugebeli l.] – induizmis panTeonSi: silamazis. latareia Scd. mcdari nabiji] – (wign. a. lAqSmi [sanskr.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli.. gazeTi. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. teqnikis dargSi.) uneblie Secdoma (nawerSi. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli.

leTArgia [berZ. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. legitimAcia [laT. igivea rac polki. geografiuli rukis nawi­ li. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. rac unda waikiTxon] – 1. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. 2.  letargia. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). Legenda is. sinon. legendAruli da legEn­ duri – 1. gadmocema. (ist. mTavroba. Tqmuleba). legiOner­i [fr. lEgenda [< laT. leibOrist­i [ing. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. legionis (mniS. ¥ leiboristuli. lEdi [ing. liderini Scd. legendis xasi­ aTisa. Legionnaire] _ 1. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic.  liderini.) qro­ nikuli daavadeba. warwera monetaze an me­ dalze. ¥ leTargiuli.-291buli] – (mus. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). partia. gaTxovili qali. 3. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. Seu­ darebeli. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. gmiroba. . Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. Legitimus kanonieri. (ist). letargiuli Scd. 2) jariskaci.  l. tyavs mimsgavsebuli. legQon­i [laT. araCveulebrivi. l.) legionis (mniS. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. leikEmia [berZ. l. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia.  l. ledErin­i [germ.  suramis cixis l. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. 3. leTargQuli ZQli – igivea. rac leTargia.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. Legio (Legionis)] – 1. 2. mdgomareoba. 2. 3) wevri. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi.  l.

Lemures (mr. lEma [berZ.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. Zv. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. naxevrad mixedviT]. patara cxoveli.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. TeTri kytos ujredi. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. ZarRvi] – (fizi­ mamule.) leOpard­i [laT. Launch] – inglisSi. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. lEmur­i [laT. romelic TviTon ol. masa­ tyaosnis” l. sasikvdilo. da flotSi. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. miRebu­ lEqsika [< berZ. `vefxislevdnen SeiaraRebas. Leukos sxv. Lexikos sity­ li kanoni. Lēmma] – (maTem. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. lEnd­lQzi [ing. lebs. Lend-lease < ¥ letaluroba. dasamtkiceblad.  l. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. Leopardus < damxmare Teorema. Leutenant] fermerebze. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi.lei -292- leikocQtebi [berZ. romelic berZ.. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa.  lemasi Scd. kvebis produqtebs da . letAlur­i [laT. sis­ lEndlord­i [ingl. Sedegi. saqonels. maimuni. primatebis razmisa. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. bewvi (sinon. l. momwvevi. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. doza. panTera). meore sauzme (naSuadRevs).

mdidari l. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani.  lektori Scd. leqsQkon­i [berZ. lEqcia [laT. wigni. Semadgenloba.  l. (s.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili.. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti.  l.  l. ro­ melic swavlobs leqsikas. (s. Lexikon si­ tyvani] – 1.-ebis kursi..  didi qarTveli l. leqtorQum­i [laT. leqsikolOgia [berZ. s.-293¥ leqsikuri. sulxan-saba orbeliani. ¥Lleqciuri. 2. sadgomi (Senoba.. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema. sadac sajaro leqciebi imarTeba.  s. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. darbazi). leqsikogrAfia [berZ. Leqtorium] – 1.  lektoriumi Scd. l. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika.) ganyofileba.  qarTuli l. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. orTografiuli l.  studentTa sasaxlis l. muSaoba. (s. romelic leqciebs kiTxulobs. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis.-is kiTxva. Leqtor mki­ Txveli] – piri. ¥ saleqsikono. mwerlis l. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. inglisur-qarTuli l. l. 3. Taviseburebani. lEqtor­i [laT. dawesebuleba. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio.) muSaoba. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. . aseTi gadmocemis Canaweri.  qarTuli enis l. XX saukunis cnobili qarTveli l. 2.) Sromebi.  qarTuli enis ganmartebiTi l. masala.

2. 2. libretista] _ libretos avtori.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. librEtist­i [it.  lianasi Scd. libreto] _ 1. politikuri partiis. gadabmuli notebi. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. miswrafeba.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. 2. libido survi­ li. liberaluri partiis wevri. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. lQbero [it. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. gaerTianeba. or­ ganizaciaTa. saaTebi. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. s. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z.  ligaturisa Scd.  l.  s. ligue laT. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. ¥ ligaturisa. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. operis. ligAtura [laT. 2. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. mavne Semwy­ narebloba. lQbido.-ebi. ¥ saleqcio. lQga [fr. saxelmwifoTa kavSiri. (moZv. ¥ lianisa. it. Liberalis Tavisufali] – 1. froidma). Cveulebriv mr. partia. 1) momxre. ¥ liberaluri. lQbreto [it. [laT. Jini] _ fsi­ . po­ litikuri mimdinareoba. liga] _ (wign). propaganda. leader] _ 1. darbazi.  l. ligatura kav­ Siri] _ (mus). liberalizmis (mniS. lQana [fr. lianebi. lQder­i [ingl.  parlamentis fraqciaTa l. Ligare. mokle Sinaarsi. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. baletisa da misT. libEral­i _ 1. xel­ mZRvaneli. libero Tavisufali. moswavlis codnis SefasebaSi. pirTa. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l.

beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan.  mxatvruli l. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. udris daaxloebiT 4.5 km/s. filtvebi. meetleebis formis tansacmeli. likvidAcia [fr. lQvr­i [fr. elenTa). likvidUroba [< laT. lithos qva da grapho vwer] 1. lQver­i [ingl.  l-is Zexvi. romelic Semdeg frankiT Seicvala. saWme­ lad momzadebuli (Sdr.  wera kiTxvis ucodinarobis l. romelzedac winaswar xataven. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. guli. portreti. laqiebis. daxurva. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. lQvrea [fr. ¥ liTografiuli. sa­ warmos.  litografia.. [berZ. visame. komiria.. risame mospoba.  liTotropia. 3. livreia Scd. livree] _ Sveica­ rebis. Lithos qva] _ rac qvebs. 2. ¥ liesi. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). gauqmeba. mosir­ muli.  liisa Scd. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. liquidieren] _ 1. lithos qva da sphairo burTi.. satransporto saSualebebis. liE [fr. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. ¥ salikvidacio. liquidus fr.  trestis l. liTo. yaurma).-295an gundi. litografiuli Scd.  l. pretendentTa turniris l. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. mTis qanebs Seexeba. liTOsfero [berZ. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis.  s.  safexburTo Cempionatis l. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. liquidation] da likvidQreba [germ. liTogrAfia [berZ. 2. ¥ livreisa  livreasi. lik (TirkmelebSi). mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . liquide Txevadi. risame (mag. lQzing­i [ingl.

¥ limfuri. importis l. gamokvleva. sinon.  l. qondriskaci. lQmit­i [laT.  lili puta Scd.  mikroskopis l.  eleqtroenergiis l.  l. Cveulebriv sferuli zedapiriT. teleskopi. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. sinon. ¥ linzuri. gansakuT­ . ris ganaRdebac. sinon. fulad qcevac SeiZleba. Lympha sufTa wyali. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr.  l. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. ¥ likviduri. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. limen yure. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili. linolEum­i [laT. Limousine] – daxuruli. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. enaTmecnieri). lQnza [germ. limes (limitis) zRvari] _ norma. rome­ lic swavlobs tbebs. lQman­i [berZ. jirkvlebi.  limfaturi Scd. lingvQstika [fr. limnolOgia [berZ. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. lQmfa [laT. Linse] – optikuri mina. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. Linguistique < laT. ramiT sargeb­ loba.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi.. enaTmecniereba).

mxatvrul nawarmoebTa (poezia. lirQkos­i _ poeti. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. romelic lirikul leqsebs wers. 2. proza.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. romelic kompiuterma mogvca. litAnia [berZ. literatUruli da sa­ .  linoliumi Scd. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. STagonebis simbo­ lod. lQsting­i [ingl. lirikuli Sinaarsi risame. lira1) dakavSirebuli] – 1.]. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. teqnikuri l. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). mwerali. drama) er­ Toblioba. Litteratura] 1. 2.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi.  samedicino l. 3. ¥ lirikuli. lQra1 [berZ. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. poeziis saxeoba.  liriuli Scd.  axali qarTuli l.  qarTuli klasikuri l. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. Lynch vinme planta­ toris. Carlz linCis gva­ ris mixedviT... poezia. iyeneben iatak­ ze dasagebad.  akakis l. literAtura [laT.  l. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. literAtor­i _ piri. lQra2 [it. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros.

lifti). saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. satvirTo l.  l. lQtr­i [fr. lQtraJ­i [fr. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. sm­s. licEumi da lQcei – [< berZ.). . am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. rac me­ lifte (ix. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. udris 1000 kub. savaWro markis gamoyenebis ufleba. liqQor­i [fr. Licentia ne­ bis darTva] – 1. liftQor­i _ igivea. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. melifte – piri. (s. Litre berZ. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. Jamis wirva. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. lQft­i [ing. gamogonebis. misi mcveli.  erTi l. ¥ meliftisa. konsulis. rZe.) nawarmoebi. licEnzia [< laT.  meliftesi Scd. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. 3.  litra Scd. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. lQqtor­i [laT. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. romelic lifts emsaxureba (sinon.  avzis l. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. skola­baRis) saxelwodeba. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. 2. litUrgia [berZ. (am mniSv. (s.) wreebi l.lit -298 samgzavro l. liftiori)..

kanonzo­ miereba risame.  sabunebismetyvelo l. martivi gra­ fikuli aRniSvna.  lobizmi. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. 2. Logikē] – 1. logAriTm­i [berZ. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. gantoleba. lOgos­i [berZ. dawesebulebis. . Logos sityva. mizanSewoniloba.  l. Lovelace ing.  dialeqturi l. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. lobireba. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. lov lOgika [berZ. daskvna. rom miviRoT mocemuli ricxvi. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad.  l. 2. Logos far­ doba. sxva mistikuri cnebebi. gamoTvla. cneba. emblema.S. ¥ logariTmuli. RvTaebrivi goneba da misT.  loRika. ¥ logikuri. 2. l. lobisti. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. loRikuri Scd. mwerlis s.  l.-ebis cxrili. Logos sityva.-299totele aswavlida] – 1. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. lovElas­i [fr. azri. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi.) maCvenebeli xarisxisa. ¥ liceumis. goneba] – 1.  movlenaTa l. logOti p­i [berZ. logopEdia [berZ. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. lOb­i [ing. aso­ ciaciis da a.

Localis adgilob­ rivi] – 1. loiAlur­i [fr. depo. damokidebuleba. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. rom­ . sinon. brigada s. 2. mowodeba). romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. sax.  loialuroba. lokAut­i [laT. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. 2. erTguli. Loco gan­ valageb] – 1. lokomOtiv­i [fr. ad­ gilobrivi. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba.  s. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. Loyal erTguli] – 1. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. Locus adgili.  l.  l. omi. 3. ¥ salokomotivo. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. ing. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. aparati. lokAtor­i [< laT.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. Locomotive < laT. aparati. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. lOmbard­i [geogr. lOzung­i [germ. risme adgilis Semosaz­ Rvra. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. Localis] – (wign. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. 2. po­ litikur moTxovnas (qarT. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. lokAlur­i [laT.

stum­ rebisaTvis das xv. Lot] _ 1. lOt­i [ing. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri.  lociasi Scd.  meore iarusis l. lOto [fr.  l. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis.-301mevaxSeebi). romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. xa­ verdiT gadakruli. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. lotto] – saTamaSo. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. Senobas mikruli Ria aivani. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. saqmiani garigebis dros. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. 3. lOrnet­i [fr. luz lOmbenis mAgida [moZv. lOJa [fr. 2. gamoyofili presis muSakebisaTvis. Lonye Toki.-Ta palata. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. Senobis nawili. lOjia [it. sxdomaTa darbazSi. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. TviTon es gasayidi nivTi. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lUza [holand. saqoneli (auqcionze). lOcia [< holand. stadi­ onze: adgili. lOrd­i [ing. Loge] – 1. Loto < it. lotOtron­i – mbrunavi doli. Loggia] – 1. qaman­ di] – mavTuli an Toki. lOnu­i [fr. 2. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs).  lojiasi. 2. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. loji Scd. . ¥ lojiisa. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. ¥ lociisa. losQon­i [fr. lOcman­i [holand. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida.

Luan sanTelia (qarT. mawanwalebi da mocenda me­16­s. Lustracja] ruli. welT. gasarTobebiT.) saxelis mi­ lUstra [fr. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. eklesia. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. Zv.). romelic aR­ (maTxovrebi. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. romi Wrili (mag. oduli aRwera. romelzedac ulebrivi nadimebiT). ww. sinon. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. ¥ luminescenciuri.  luminiscencia. lUqs­i1 [laT. lunAtizm­i [laT. lampa. luna mTva­  luteranoba Scd. ganaTebis sazomi erTeuli. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand.) raime sxeulis civi  liustra Scd. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. luminiscenturi Scd.) lunAtik­i [laT. saxis atraqcionebiTa da  l. luminis- luTEran­i – luTeranobis . Luik] _ CasaZ­ reblad). lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. l. scenaze da sxv. analizi. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. mimdevari.luT -302- cenciuri. (fiz. naTeba. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. romlis drosac kuT.­Si germa­ misT. Lux sinaTle] –  l.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. Louisd’or sa­ mareoba. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. men (luminis) sinaTle] – WaRi). gembanze. saxeli.

Lux cxovelebuli moZraobaa.) kabeli. legrafis) sistemaSi.. nis meTauris tituli. ¥ magmuri. warmmarTveli] – 1. umaRlesi ka­ ZiriTadi. qalaqis farTo quCa. m magQstrat­i [laT. (s.  m. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. te­ nomeri – l. tralo.  kaiuta – l. m. 3.-303- mag lUqs­i2 [fr. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi.) gazsadeni. sinaTle. magister uf­ mAgma [berZ. meore safexuris kursdam­  m. ci paliteti. mAgistr­i [laT. maRazia – l. misi  filosofiis m. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. komfortulad magQstral­i [laT. . misnoba. (s. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. mTavari xazi ra­ tegoriisa. sityva. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. Zala. qanebi. magmatiuri Scd. joxeTis mbrZanebeli. gacivebiTa da gamagrebiT 2. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. ime qselis (mag. mowyobili. dnari silikaturi masa. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi.) arxi. mAgia [laT. magistralis mTavari.satana. ferre tareba] –  mTavari m. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. 2. magistratus (mr. rkinigzis. muni­  m. m..) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi.  liuqsi Scd. ro­ liucQfer­i [laT. ol. am  magmasi.) xelisufalni. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. Tavrebuli. m. eleqtrogayvanilobis. magia] – jadosnoba. Zvirfasad. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m.-is amofrqveva. jo­ m. (s. laqis mmarTveloba. (sastumroSi).

magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. magnEtizm­i _ (fiz.  m. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. mavzolEum­i [laT. maEstro [it.  finansuri kapitalis m. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. mausoleum < berZ. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris.-ebi. 2. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. mAdera – erTgvari magari Rvino. mAgnit­i [berZ. madrQgal­i [fr. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. andamati).  dedamiwis m. mAdam­i [fr. magneto. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. .mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. agreTve moWadra­ kis. magnolOgia [fr. magram – magnetizmi.  xelovnuri m. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. kompozitoris. madame] – 1. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. mademuAzel­i [fr. mAgneto [fr.) magnitur movlenaTa erToblioba. qal­ batoni. xarobs Tbil qveynebSi. mxatvris). mademoiselle] – qaliSvili. magnitOfon­i [berZ. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze.  miaqcieT yuradReba: magniti. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. veli.  magnitafoni Scd. erTvis agreTve saxelsa da gvars. memamule. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. mewarme. sinon. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. ¥ magnituri.

umaRlesi mAvreb­i [< berZ. maiOlika [it. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. sinon. teritoriebze. ce. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. formebis Sesaxeb. gamoyenebiTi m. mauros muqi] m.  elementaruli m. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. oba.. q. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. mcireTa meTodebiT. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba.w. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis.-305- mai aSenebuli iqna Zv. damaarsebeli am icocxla]. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. saukuneebSi: CrdiloeT  m. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. hon­ – avesta]. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. polonuri erovnuli cekva. agreTve ma­ bisa. – mazoxis gvaris mixedviT. mathēma- . me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. `wmin­ xalxebisa. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. maTemAtika [berZ. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. amocana.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan.

maliariuli. maQor­i [laT. makulAtura [germ. makulature laT.  birJis m. wignis m. makentoJi Scd. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. makQntoS­i [ing. mAket­i [fr. mAkler­i [germ. aseT nawar­ moebTa erToblioba. dekoraciis m. agreTv uvargisi qa­ Raldi. sabirJo . beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. mackintosh < sakuT. [berZ..  maliaria. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. msxvils. ¥ maiolkisa. cieb­cxeleba. 2. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. mikrokosmosi).. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari.  makentoSi. gadat. makrokOsmos­i [berZ. (saub. makro. (s. modeli. am wodebulebis mqone ofi­ ceri. kosmosi (Sdr. ianiCari). didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.  m. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro.  saxlis m. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. sax. makQaJ­i [fr.) sa­ xelidan].  maiolkasi Scd. malAria [it. literaturaze. makulo vsvri] – 1. kapitnis momdevno. wignebi.mai -306garigebaSi. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa.. makros grZeli. samaliaro Scd. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. 2. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. malaria] – cieba. mAmluq­i [arab. niSnavs dids. (sarkaliT). makler] – Su­ amavali savaWro..) dispanseri. ¥ malariuli da samalario.) ityvian mdare xarisxis.uniWo nawarmoebze.

samandato: samandanto ko­ misia – komisia.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. maradmwvane citrusovani xexili. mAndat­i [laT. ¥ mananisa. 2. manis burRuli. manna < Zv. nam­ . romelic iqmneba yrilobaze. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. 2. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. mango < mal. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. 2. mandarin] – 1.  m.] – 1. (gadat. mAmont­i [rus. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. gadaadgileba saomari operaciebis dros. hqonda grZeli. fandi. (gadat.  deputatis m. xriki. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. mandEizm­i – religia.  mananasi. mAnevr­i [fr. ebr. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. mamonas simdid­ re < arab] – 1. man mandArin­i [esp.) didi taqtikuri mecadineoba. vercx­ lismoyvareoba. jarebis an flotis moZra­ oba. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. mAmona [berZ. konfe­ renciaze. mAnana [berZ. xarobs aziaSi. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi.) eSmakuri. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi.-s wveni.  SemovliTi m.) angareba. 2. veraguli moqmedeba. maradmwvane citrusovani xexili. (samx.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. fafa Scd. manEvrebi – 1. mAngo [fr. manoeuvre] – 1.

piri. Cveva. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. romlebic fexs idgamen. manipulation] – 1. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. cirkis wre. mAnia [berZ. (rk. yofaqcevis normebi. moqme­ debis. mani pulAcia [fr.-ebi. 3. arena).) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. qcevis Tavisebureba.  s.­gz. manikQur­i [fr. 2.  sagazafxulo m. sazRvao m. manicure < laT. manifestus aSkara] – 1. 2. cudi m. (gadat.-ebi. manus xeli curo vuvli. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). mania vneba. 3. sieSmake. . Tavis daWeris wesebi.  cocxali m. elmavali. yalTabando­ ba. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. romelime avtoris.man -3082.  kargi m. mulani (sinon. sigiJe] – 1.-ebi. (wign. mAneJ­i [fr. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. ¥ samanevro. manEken­i [fr.) raime rTuli moq­ medeba.-ebi. mannequin] – 1. manikiurebi Scd. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba.  manikuri. 2.) oini. (mr.). mAnera [fr. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. manēge] – 1.  gandidebis m. 2. 2. maniere] – 1. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. manQfest­i [laT. ateli­ ebSi). umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. mowodeba.

manUskri pt­i [laT. 2. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. ro­ melic faravs sxeuls. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. manUet­i [fr. mansarde < sak.) sfero dedamiwis qerqis qveS.  moluskis m. koteji. mAntia [gvind.  manufaqturasi Scd.  mantiasi Scd. qsovilebi.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze. safeiqro mrewvelebis na­ warmi. manteam] – qalis farTo palto. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. (geol. mAntisa [laT. mAnto [fr.  monazvnis m. ¥ manufaqturisa. manufAqtura [laT. 2. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. manifestAcia [laT. ¥ mantiisa. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. maJ 3. ¥ manufaqturuli.  dasaSvebia – mansardi. ¥ mantisisa. manOmetr­i [berZ. mAntus reAqcia – (medic. musikaluri wyoba. mauchette] _ pe­ rangis maja. msoflios yvela xalxisadmi. da­ qanebul saxuravis qveS.  mantisasi Scd. mantion] – 1. (zool.  m.  kapitalizmis m. Cveulebriv bewvisa.  monometri Scd. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. grZeli wamosas­ xami. politikuri partiis. (ekon. romlis bgerebi qmnis did mcire . mAJor­i [fr. majeur] – (mus. gAnsarda [fr. farTo. ¥ mansardiani.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. manuscriptum] – xelnaweri. sax. manufaqtura] – 1. mogeba] – (maTem. berZ.upiratesad Zveli.). mantissa dama­ teba.) warmoebis forma.-309 m. 2. periodi.

] – didi cimbi­ didatebi.). majoritaire < majorite umravlesoba < laT. rac Se­ exeba umravlesobas. (gadat. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. umrav­ lesobis daqvemdebarebas.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. umravlesoba miiRes. arCevnebis sistema. amis Semdeg ma­ 2. moSveba] – 1. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. elebi.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. marAneb­i [esp. major didi] – 1. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea.) uilajoba. (ix. minori). romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. gacurva. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. proporcia). romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. maraTOnel­i _ sportsmeni. politikaSi da sxv. ada­ tianoba (kaTolikoba). cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. TaR. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. romlis rathōn) saxelis mixedviT. uuna­ roba (mecnierebaSi. mxiarul elferi (sa­ pirisp. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. wel­ loba). maJorQtar­i [fr.) ityvian. 490 w). maraTOnul­i _ (sp. damaxasiaTebelia mxne. maJoritArul­i [fr. 2. maJOrSia – (gadat. xelov­ nebaSi. romlebmac xmaTa ruli iremi.  m.

welTaRr. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. mar marginAlia [< laT. fin. biznesis . sagerbo m.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. marQaJ­i [fr. marixUana – narkotiki erTg­ vari.  m. mwnileuli. muJuJisa). mTavroba. mwnili. me­18 s. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. mark. ¥ markiani.  safosto m. konverti. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. Zv..  pikuli kitris m. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. mArina [it. margarine] – sakvebi cximebi. wveni (mwnilisa. marQnad­i [fr. ¥ marionetuli. (gadat. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli.  marionetka Scd. Teatris Tojina. markEting­i [ing. margArin­i [fr. mArka1 [germ. mariOnet­i [fr. marina < laT. marinus sazRvao. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. 2. marinade] _ 1. m.  m. marionette] – 1. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli.-311viziciisgan.-ebis koleqcia. zRvisa] – su­ raTi. marka2 [germ. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. 2.

). martini] – koqte­ ili. marmElad­i [fr.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. moralurad gax­ rwnili jariskaci. bazarTkeTeba. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. markQor­i [fr. TamaSis dros angariSs awarmoebs. sax. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. rome­ . marauder] – piri. TavadaznaurTa ti­ tuli. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis.  marmaladi Scd. mArS­i [fr. marche] – 1. mArs­i [laT.  markizisa Scd. markSaQder­i [germ. marixi). sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. marselQeza [fr. mArtin­i [it. sinon. markSeideri. < geogr. musikaluri nawarmoebi.  sazeimo m. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. ¥ markizasi. marqSeideri Scd. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia.  marselioza Scd.  marqSaideri. mArkiz­i [fr.) 1. mars] – (astr. 2. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. ritmuli svla mwyobrSi.. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. ro­ melic biliards emsaxureba. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. marodQor­i [fr. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. 2.

massage] – adamianis ¥ marSlisa. sqeli narevi. mAsaJ­i [fr. TviT  sacxovrebeli m. karaqis mArSal­i [fr. agreTve masobrivi)..  kisris m. m. gamosaxuli Txemi.  salaSqro m.) ase ewodeboda Tavad­  codna m.  turistuli m. Taflis m. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde).) ma­ vani didi sivrce..) gasaCere­ specialisti. melsac ara aqvs mkafiod  s.  Tujis gamdnari m. samwyobro m. samarSuto Scd. romelic 3. – masebi nerlis zeviT. < fr. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. samxedro wodebuleba ge­ 4. svlagezi).-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. lad.  marSuti.. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m.. xalxi. m. . (fiz. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. Cveulebriv mr. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. erTiani < laT.  wylis m. taqsi. 3. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). massa gunda. 2. moculoba. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr..-is keTeba. werebis erToblioba (ro­ 2. matareblisa. marechal] – 1.. marschrute metikuri mizniT. _ sacxovnivTiereba.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani.. ro­ ¥ samarSruto.. wevrebuli mTianeTi. sinon. (ist. denoba. (qarT.-iT mkurnaloba. 2. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. farTo masebi. massa] – 1. ereba. maxasiaTebeli. massiv mZlavri. marche da route gza] – m. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd.

erT santimetrSi gaCena. saxelwodeba.] – komunikaciis vneloba. 3.-is mecnieri. mZime.). matEria [laT. moxmarebis . 2. lebebis (presis. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. matador < matar masObrivi – 1.  masobrivi sxvaa (ix.mas -314- masQuri – didi. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. kari.  m. radios. rasac didi raodenobiT  m. biblioTeka. 100 km. klavs xars. m. m. masmEdia [ing. (mag. nivTiereba. materia] – 1. mass media 2. te­  m. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. tansacmeli. cekvebi. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. mascarade] – gasarTobi saRamo. m. sawvdomi. leviziis da a.). mSenebloba. boxi xmis.) zoma. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. mniS­ < laT.. rac mosaxleobis farTo ba. organizaciebi. gamoSveba. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. maStaburi Scd. m. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. gadat. kostiumi. (wign. maskArad­i [fr.. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli.) saerTo  maStabi. (filos. romlisganac  m. bevri adamianis kvla] – toreadori. demonstracia. 2­isaTvis).  s.)  m. rukaze. matAdor­i [esp. mAstit­i [< berZ. ZuZus anTeba. naxazze. ulvaSebis. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. Masstab] – 1.  masiuri sxvaa (ix. gaqaneba risame. awarmoeben. sarZeve jirkvlebis anTeba. (1:100).) obieqturi realo­ 2. svetebi. mejlisi. S.  saqonlis m. sagnebi.romelic monawileobiT Seqmnili. maskulinizAcia [<laT..

cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. cno­ biereba. matrAkaJ­i [fr. romlis mixedviTac mate­ ria. mAtrona [laT. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. nivTieri. su­ raTis. (poligr.-is agebuleba. (maTem. matrix dasawyisi. 3. colqmrobasTan dakavSire­ buli. m. sakabe m. xolo idea.­is qsovili. filosofia. (poligr. agreTve patriarqati).S.  m.  m. sulieri). . buneba. mater (matris) deda da berZ. qonebrivi. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. 3. m.  m. 2. keTildReoba. Matrize < laT. matrimoniAlur­i [laT. idealizmis sapirispiro. ¥ matriarqaluri. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. saxiT. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. matrQkul­i [laT. m.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. ¥ materialisturi. gvari. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. materiAlur­i _ 1.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. suli – meoreuli (meoradi). Tvalsazrisi.. melodiis da a. mdgomareoba. fizikuri (sapirisp. samyaro.  g. mAtrica [germ. matriarxaluri Scd. matraquage daWedva. matriArqat­i [laT.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. wyaro] – 1. yofiereba aris pirveladi.  sakostiume m.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. simbolis.  xalxis m. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali.  matriarxati. materiAlizm­i [fr. 2.

avtomobilis m. minimaluri). maximal] – mniSv­ .`imoqmede ise. match matCi da revanche revanSi. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. maUzer­i [< sak. udidesi. safexburTo m.  imanuel kanti . matC­rEvanS­i [ing. mAtC­boli [ing. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva.] – pisto­ leti erTgvari. mACete [esp. machinatio xriki. gagrZe­ lebis da a. romliTac Saqris lerwams Wrian.  maxinacia Scd. maqsimAlizm­i [< laT. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. machete] – didi dana. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp.mat -316nelobiT gadidebis. maximus udidesi] – (wign. maqinAcia [laT. maqsimAluri [< laT. [fr. S.. maqsQmum­i [laT. titulis aRsadgenad. princi pi] – qcevis wesi. ojaxis deda. qvedaweli. gadaWarbebu­ loba. xriki. logikuri an eTikuri princi pi. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. minimumi)  xelfasis m. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. datvirTva..  maqsi qvedatani. romelic gamoxatulia mokle formiT.  m. fraziT. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. matroos] – rigiTi mezRvauri. maqsi. mAqsima [< laT.  saWadrako m. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. mAtC­i [ing. maximus udidesi] – yvelaze didi.. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. zRvruli (sapirisp. xelfasi. mAtros­i [holand.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. sax.

`RvTaebrivi ze­ adamiani”. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. islami.) dasamzadeb­ lad. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. mahAraja [sanskr. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. mahatmâ] – 1. Megas didi da phone xma. māharādjā] – indoeTSi. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli.  m. [berZ.. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). maccâh] – umarilo mEandr­i [sak.  megapolisi (didi qalaqi). Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. mAhatma [sanskr. ebr. mahAgon­i [laT. am titulis mqone piri. medaille] _ niSani .­Si (sinon. muslimanoba. mahmadiAnoba – religia. 2.  maxaraja. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. 1 megatona = mi­ lion tonas. mEdal­i [fr. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1.) mdinaris kalapotis klaknili. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. 2. megas didi] _ 1. 2.  maharajisa. meg(a). musulmani). iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. _ daklak­ xmiadi. sax. musulmanoba). Cveulebriv konu­ sis formisa. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. megAfon­i [berZ. sa­ Tayvanebel pirTa tituli. maxarajasi Scd. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. TavsarTi.. megapOlis­i [berZ. romelic raRac didze miuTiTebs. gandi. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. (geol. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. muslimi.-317- med mAca [Zv. muslimani.

romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. medQcina [laT. medius Sua­ Tana] _ 1. daxmareba. 2.  medianasi Scd mediAtor­i [laT.  medaliori Scd.). medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi.  ixmareba agreTve mediki. 2. ivane javaxiSvilis saxelobis m. Suaka­ ci. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba.). medalQer­i [fr. momrigebeli. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris.) wamali.). dafiqreba. romelsac yelze ikideben. medQana [laT.  medalisa Scd. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. medikAment­i [laT. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. mediana Sua. eqi­ mi.  s. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad.. .-is muSaki. patara Txe­ li firfita. mediator Suamavali] _ 1. mEduza [berZ.  eqsperimentuli m. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. medQum­i < [laT. medQkos­i [laT. spiritebis rwme­ niT: piri.med -318(moZv. medalQon­i [fr. s. SuaTana] _ (maT. ¥ medianisa. ¥ medlisa. iZlevian rogorc jildos.). romliTac instrumentze ukraven. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. (mus. qalis sasimRero xmis SuaTana registri.. meditation] _ (wign.  oqros m. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. universiteti. wrfis monakveTi. m. ¥ samedicino. medicus] _ me­ dicinis specialisti. medicamentum] _ (spec. meditAcia [laT. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. mEdrese [arab. Wvreta.

 samecniero kvlevis . mETod­i [berZ.). melanqOlia [berZ. mSrali miwebis xelovnuri morwyva. xerxebis erTob­ lioba. analizi. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb.  mowinave m.  qarTuli enis m. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti.  m. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . mezalQans­i [fr. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.  meTodologiuri. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. gamokvleva.  meduzasi Scd.. sevda. eqsperimentuli m. methodike] _ 1. m. 2.  m. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix.] ¥ meduzisa.m. maTematikis m..  istoriis m.  meTodiuri Scd. meTodolOgia [berZ. (wign.. raime me­ TodTan dakavSirebuli. 2. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. 2. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis..  meTodiuri Scd. inglisuri enis m. meTOdika [berZ. kabineti. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. ¥ meToduri _ 1. meliorAcia [laT. erToblioba meTodebisa. m. xeTa rgva da sxv. kaeSani. ¥ meTodikuri.) Tanmimdevruli. saxelmZRvanelo. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi.

memosentenciebiT. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. rome­ damcavi apki. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ.-is gadacema. drama.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. simReris si raime sakiTxis Taobaze. ta. SeerTebuli  telefonis m. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. Melchior fr. dana-Cangali. (moZv. melos sim­ ti.).  melxiorasi Scd. motivi. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. musika. [berZ. keTilxmovani. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. moqnili. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. Membrana apki] sasiamovno.  melomani. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . ro­ niT. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. Declamation WurWlis. _ 1.  m. cocxali ujredis gare­ 2. dasamzadeblad. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. melo. dramatuli Janri. rkinasTan melodeklamAcia [berZ.. Rera] _ simReris hangi. melodia sim­  m. simRerasa da musikasTan. drekadia. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. Txeli firfi­  m. 2. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd.. 2. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. didi siyvaruli. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. _ 1. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. lo. melOdia [berZ. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. ki­ ¥ melxiorisa.

memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. arqiteqturuli nageboba. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. m. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1.). literatura. 2. menEjer­i [ingl. mEnzura [laT.  menzurasi Scd. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. memorQal­i [it. iyeneben medicinaSi.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. . menEjment­i [ingl. romelic aRmarTulia vi­ same. ¥ menzurisa.-321ganmartebiTi cnoba.  daviT kldiaSvilis m. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. patroni] _ 1. memoriAlur­i [laT. menEstrel­i [fr. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. memuArebi [fr. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. Ca­ nawerebis dRiuri. menestrel < provansi. (saWad­ rako turniri). movlenis Sesaxeb. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. aqvs pitnis mZafri suni.  m. manager uf­ rosi. 2. organizatori. sportul asparezobaTa momwyobi.  SinmousvlelTa m. mT. muzeumi. Seqmnila vi­ same. mEnTol­i [laT. ¥ memuaruli. inJineri das sxv. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. parfiumeriaSi da sxv. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. 3.  ixmareba agreTve menajeri. sportuli Sejibreba. dafa.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. risame xsovnis aRsa­ niSnavad.  viqtor gogliZis m.

mErkur­i [laT. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. parizis m. goneba.) war­ menstruAcia [laT. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. saSuadReo] _ (geogr. am matylis 2. _ 1. merino (mr. meridianus saWmel­sasmeli. azriani. ka­ zrdeli. major didi. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. ingl. mentalQtet­i [fr.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr.. kveTs ekvators. sadilisTvis. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. maire. 2.men -322- tis) Wkua. meTauri. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. wvril. cxvris matyli. (anat. meriis meTauri. furceli.). sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. gonebrivi cxvris jiSi. kafeSi). romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. nazbewviani 1. munici paliteti. ranSi. gonebis niri. azrov­ neba] _ (wign.). jgufis azrovnebis wesi. aseTi jiSis ganwyoba. mTavari] _ xrtili. Teba.. gamzrdeli. ri. sasadiloSi. 2. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. parizis m. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. rigebeli. mEnisk­i [berZ. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. sauzmisTvis  Tbilisis m. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. Mentor tele­ makis. baraTi. menu] _ 1. mentalitate merQnos­i [esp. 3. gonebrivi. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. < laT. tvinis garsis an­ li. dam­ amozneqili zedapiri. mens (men- menQngit­i < [berZ. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. meninx . Mercurius marsi] xerxi. 2. azrobrivi.

metabOlizm­i [< berZ. metamOrfoz­i [berZ. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. metAstaz­i [berZ. 2. . risame erTi formis sxva formad gadaqceva. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. 2.). kaTolikuri RvTismsaxureba.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. rac da­ saSvebia. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. 2. sinon. marixi). 2. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. gardaqmna. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. metastasis gadancvleba] _ 1.). musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze.). messe] _ 1. metAnia [< berZ. mEsa [it. merokQngeb­i [sakuT.-323vaWrobis RmerTi. metabolē Secvla. saxecvlileba. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. mEsia [< Zv. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). mecniereba. zogjer amboben metamorfoza­sac. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. feradi m. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. metamorphosis] _ (wign. (astr. ebr. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. metalUrgia [< berZ. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi).) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. masiah mi­ roncxebuli. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT].  Savi m. cvlileba] _ met (fiziol. mzis sistemis pla­ neta. wirva.).. sax.

rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. damoukideblad. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. (ix. sadguri. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. Sinagan winaaRmdegobas. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. wils. suls da  m. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. mari sityva an gamoTqma. m. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg.. misi agebulebis. Semecnebis meTodi. misT. bas. mowyvetiT. [berZ. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. sxvavebiT. meteo. romelic SemoiWra dedami­ 2. agreTve meteori).. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m.). meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. amgvarad nax­  m. dakvirveba. metAfora [berZ. meteora atmos­ . religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. Sedare­ ¥ meteorituli. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba.).  m. (ix. movlenebs ga­  meteopirobebi. romelic ga­ fad moZraobs. agreTve meteoriti). agreTve 1.met -324- metafQzika [berZ. analizs. emyareba msgavsebas. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. lenebs (RmerTs. metemfsQqoz­i [berZ. sxeuli. ro­ mecnierebas. romelic swav­ melic. meteocnoba. metaphora ga­ datana] _ (lit. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. rac kosmosuri sivrcidan. Semdgom] _ ros movlenebs. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. sityvis meteOrit­i [fr. nawilakebi.

metropolQten­i [fr. ufrosi ofi­ cianti. 2. ¥ metrikuli. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. mEtr­i1 [fr.  metra. mEtrika1 [berZ. 2. métre < berZ. metrikē < metron zoma] _ (lit. mEtrika2 [polon.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. ufrosi msaxuri. 2. metryka] _ dabadebis mowmoba. 2. mētis] _ 1. mEtis­i [fr. ¥ metruli. metron zoma] _ 1. matre d’hôtel] _ 1. metrolOgia [berZ. gan­ mkargulebeli restoranSi. metropolis] _ 1.-325- met metizAcia [< berZ. mEtr­i2 [berZ.). mEtro [fr. leqsTawyobis zoma.­s. adamiani. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. igivea rac metropoliteni. Cveulebriv miwisqveSa.  m. (lit. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. métro] _ (Semokl. . metrOnom­i [berZ. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. metropOlia [berZ. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. udris 100 sm.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. metro Scd. (mus.  m.). la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. amonaweri. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. metrdOtel­i [fr. erTeulebi. rigis mimcemi.

miwis saTxreli 3. Mm. damzadebasTan. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. mexanikuri Scd. 2. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. mēchanikē (tēch mexanizmi. meqanizmis qana. interesebi. iaraRi] _ 1. piri. mechanē manqana. 3.. moZraoba. meqanizireba. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. meqAnizm­i [berZ. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2.) aracnobieri. samuSaos Sesasruleblad. Mephis2. Ti m. m. uneb­ m. [< berZ. 2. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . xelsawyos. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. mebiT. mexanikuri Scd. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. moqmedeba.  soflis meurneobis m.-ebi. manqana mowyobileba raime  m. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. aparatis mamoZ­  m. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi.. Mg. Zalebis Se mexanizatori Scd. bis muSaobas.. Mmexaniki Scd. meqanizAtor­i _ specialisti. -326- daadgilebis) Sesaxeb. saaTis m. manqanis. gamoyenebisxva nawarmoebSi). saSualebiT moqmedi. tTan dakavSirebuli. lie. meqanQkos­i _ 1.-ebi. xerxi. manqanebisa da meqanizmebis loba. mexanizireba Scd. fizikis nawili mESCan­i [rus. мещан] _ ada­ miani. maT remon­  avtomobilis m. meqAnika [berZ. m. nebsa da meqanizmebs.  Teoriuli m. saxelosno.mef  Tbilisis m. Secdoma. qarxana. m. mefistOfeli [berZ. (gadat. Aamwevi m. saamqro. ¥ meqanikuri. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. (gadat.

. adamianTa siZul­ veloba.  m. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. kacTmoZule. Tevzebis s. mizErere [laT. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. miser Rari­ bi] _ Zalian patara. mizAnscena [fr. 1­isaT­ vis). miElit­i [< berZ. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. gzebi mQgren­i [fr. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. migrAcia [laT. cekvebi. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. mECeT­i [arab.-327ro TvalTaxedva aqvs. pawawa. mosaxleobis gadaadgileba. 2.  Sinagani m. cxovelebis miz sezonuri m. mEjlis­i [< arab. (s.) Teoria. mi [it. horaciuss da sxvebs]. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. madžlis kreba. mizErul­i [laT. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. ¥ migraciuli. mizanTrOpia [berZ.).  s. TaTbiri] _ 1. misērere Se­ wyaleba. migraine berZ. (biol. am bgeris aRm­ niSvneli noti. uJmuri. bali). mizAnTrop­i [berZ. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. . misanthrôpos] _ piri.. migratio gada­ saxleba] _ 1. zurgis tvinis anTeba. samigracio. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!).) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. umniSvnelo. sazogadoebas ga­ urbis. romelic ada­ mianebs. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi.  Tevzebis m. saerTaSoriso m. ¥ samejliso (mniSv. didi wveuleba. didi sacekvao saRamo (sinon. 2. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli.

miTebis Semswavleli mec­ niereba. sinaTlis. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba. ¥ miTologiuri. WaobiT da sxv. pirovneba. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. makrokosmosi). [berZ. mQkrob­i [berZ. mQkado [iap. am titulis mqone piri.. mikrolitraJQani [berZ.  m. romelic sokoebs swavlobs. 2. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. gadmocema. 2. ro­ melic raimes mcire zomebze .  miTiuri Scd.  daavadebebis gamomwvevi m. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. mikros patara. eleqt­ ronebis da misT.  m. miTolOgia [berZ. mitrâ] – Zveli ingis. mikro. miTebis erToblioba. mikolOgia [berZ. laboratoria. leqsikoni.. mikrokOsmos­i [berZ. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. m.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. siwmindisa da simarTlis RmerTi. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. mithologia] _ 1.ebi. m.-ebi. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. mikros mcire da fr.. mQTra [spars.  berZnuli m. mikrobiolOgia – mecni­ ereba.). mikros mcire] – 1.) samyaro (Sdr. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. qarTuli m. siuJeti.  m. romelic mikrobebs swavlobs. mythos gadmocema. ¥ miTuri.mindvriT. ¥ mikrobiologiuri. TavsarTi.  zogjer ixmareba agreTve miTosi. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ.  antikuri m. mikros patara.

my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. pawawa] – metris memili­ onedi nawili.  inglisuri m. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). miliArder­i [fr. mille aTasi] _ Tav­ sarTi. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). mokrOfon­i [berZ. mQl­i [ingl. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. milQon­i [fr. sisxlZarRvebze. saxmeleTo m. mikroqirUrgia [berZ. 2.85 km-s) mQled­i [ingl.  m..) kunTebis tkivili. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad.  m. (udris 1.analizi. mikros pa­ tara. mikrOskop­i [berZ. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi.. pawawa Zvlebze.  mikroskopiuli Scd. m. pa­ wawkintela. organizmebi. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. ujredebi. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. gamokvleva. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. m. mikros pata­ ra. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. mikroskOpuli – 1. sazRvao m. milAgia [berZ. million] _ aTas­ . mQkron­i [< berZ. mikros pa­ tara. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. milQard­i [fr.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). romelic. mQli [laT. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva.

Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. ¥ memilionisa. ubani. rome­ . 3. sim­ Rera. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. mimos] _ 1. m. politika. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. militArizm­i [< laT. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). milQcia [laT. 2. mnaxveli. tiraJi. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. Milord] _ 1. mQmika [< berZ. ¥ milioniani. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. militArist­i _ piri. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. gamofenis m.  m. gazeTis m. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. miliOner­i [fr. 2. mgzavri.  m. mQlord­i [ingl. 2. mQm­i [berZ.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. aramudmivi jari. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). SeiaraReba. cekvebi. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili.  m. ¥ militaristuli. militaris samxedro] _ 1. jer aTasi (1 000 000). sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. qalaqi. 2. gancdebis.  s. saxelmwifo. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. ¥ samilicio.  memeilionesi Scd.

miniatQura [fr. garemoebaTa misa­ dagebisa. minārat] _ me­ CeTis koSki. ¥ mineralogiuri. (gadat. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. wylebi.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. Subertis m. minAreT­i [arab.  m.-331¥ mimikuri.  mimikriasi Scd. miniaturuli..) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze.  m. 3. sasuqebi. 2. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . ¥ mineraluri.] _ 1. ¥ mimikriisa. minEral­i [< fr. nivTiereba. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. (biol.  m. m. mQni _ (Semokl. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. madnis. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. mibaZva < berZ. minimAluri [< laT. refleqsebi. miniatiurisa. mineralOgia [fr. sxva cxovelebTan da mcenareebTan. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi.-ebis Teatri. qveda­ tanze. miniatiurasi Scd.  miniatura. mecnierebis. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. mimicry dams­ gavseba. mQmoza [< berZ. kabineti. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi.  m. mQnerva [laT.  mimiuri Scd. ¥ miniatiuruli. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. mimQkria [ingl. romelic Sedis qanebis.  m.-ebi. 2. ferwera. miniature it. miniatura] _ 1. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). m.

(gadat. codnis. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi.min -332nute Semcirebuli.. minQmum­i [< laT. mQnut­i [laT. saswavlo sagne­ bis erToblioba.) gulis kunTovani kedeli. (moZv. iranSi. mQnistr­i [fr.patara] – 1. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp.  janmrTelobis dacvis s. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. romelic ganagebs ama Tu im dargs. mys (myos) kunTi] – (medic. 3. umciresi (sapirisp. xelfasis m. am titulis mqone piri. minutus germ. samefo saxlis wevrebis tituli.  m. qaliSvili. maqsimumi). minimum] – 1..) wuTi. miOkard­i [berZ.) moCvenebiTi ram. raodenoba.  ganaTlebis m. 10 (an -10) gradusi. 2. ministre] – mTav­ robis wesi. Mirzâ] – 1. qaliSvilo! bi.  teqnikuri m. mwerali. udris gradusis 1/60 nawils. mQraJ­i [fr. miOzit­i [< berZ. mis [ing. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. 2. mirage] – 1. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. udabnoSi. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. atmos­ feros optikuri movlena. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. mQrza [spars. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). mQnistrTa kabQneti – mTavroba.) kunTebis anTeba. plusi). rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.  m. agronomiuli m. maqsimaluri). 2.  saarsebo m. mQnus­i [laT.  m. mi- . 2. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli.

gvarTan erTad). Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. . mQstika [< berZ. (gadat. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. qalbatoni. mystikos sai­ dumlo] – 1.  samxedro m. midrekileba mistikisadmi. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili.] – (wign. mQsgiT­i [arab] igivea. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. (wign. misiOner­i [fr. daakisres.-333 miss Scd. mystification < berZ. mQsis [ing. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad.  mistiuri Scd. mQster [ing. 2.  mas didi m.) sagangebo davaleba. batono! mistEria [berZ. mistifikAcia [fr. batoni. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. mQsia [laT. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba.) ganzrax visime Secdena. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. mQting­i [ing. motyueba. rwmena. rac meCeTi. 3.) idumali ram. 2.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba.  Suasaukuneobrivi m. mQtra [berZ. qalbatono!  missis Scd. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. antikur qveynebSi (saberZneTSi. rwmena. mit 2. mitElSpil­i [germ. rom­ Si da sxv. missio gagzavna] – 1. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. ¥ mistikuri. mystēria sai­ dumloebani] – 1.  m.

mnemOsine [berZ. met- . gaJletis ideas. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. muzevvere yal­ bi] – 1.  muzikli Scd. aseTi Janris kinofilmi. mobilis] – mitropOlit­i [berZ.  qveynis yvela Zalis m. mobilisation miUrid­i [< arab. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. mooqrovil an mo­ wodebuleba. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. gadat. umaRlesi wodebuleba. mixtura] – mobQlur­i [laT. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. 2. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis.) Zalebis an mQqser­i [ing. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. masobrivi Ronis­ kremis. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. mobilizAcia [fr. bis mqone piri. ra. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing.mit -334- dasalevi wamali. komediuri xasiaTisa.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. mobilQzeba [germ. amocanis. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. aTqvefiT da sxv. piures. mQqstura [laT. (wign. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs.

misani. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari.). modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. magi] – magi.-ebis Jurnali. mode] – 1. moZravi.-335moZraobis unaris mqone. sawarmos m. mOdemi [ingl. nimuSi risame dasamzadeblad. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . varcxniloba. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. kostiumi. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. modulatio mwyobroba. mod memodele).. mOduri – 1. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. modulAcia [laT.  avtomobilis m. modelQer­i [fr. tansacmlis nimuSebi.. mOgvi [Zv. 2. (mus. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. simRera. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. magos laT.  modeliori Scd. – magus berZ.  m. samwyobre] da modulQreba _ 1.  m. 2. modēle] – 1. 2. spars.  tansacmlis m. (fiz. modErnizm­i [< fr.  avtomobils m. mOdel­i [fr. modis Sesa­ feri. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. 2. mOda [fr. bgeris simaRlis Secvla. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr. mr.. mCxibavi. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba. modifikAcia [fr. m.  m.  m. romelic ar exeba mis arss. TviTmfrinavis m. moderne uaxlesi. xomaldis m.-ze Cacmuli.

patar­patara naW­ rebisagan. masa (wona). romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. m. saxis Sed­ genis xelovneba. ¥ molekulisa.  molekulasi. arsebobis saSualeba. ¥ mozaikuri. modus vivendi] _ 1. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. molekuliaruli Scd. mOdus­i [laT. molluscus rbili] _ uxerxemlo. mOla [arab.). bali sixSiris rxevebiT. 2. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. 2.  zRvis m. molek mefe: mzis. aseTi suraTis. (log. xerxi. saxe] _ 1.mod -336 m. rbil­ sxeuliani cxovelebi. Sedgeba atomebisgan. mOdus vQvendi [laT. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. emalisa da misT.. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. moluski.  m. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. modus zoma. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. xelovneba. sxvadasxva feris minis. (filos. fizika. filebi. TviT masala aseTi suraTis. 2. Мольберт germ. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. mozAika [fr. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. cxovrebis wesi. m. marmarilos. miwiszeda m. molbertt] _ xis sayrdeni. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. Teoria.  m. saxis misaRebad. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. 3. mosaique] ­1. 3. az­ rovnebis nairsaxeoba.). sagnis gardama­ vali. molEkula [fr. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba.  mx. su­ raTi an saxe. pirobebi. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. mOlbert­i [rus. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. molUskeb­i [< laT. . ¥ molekuluri. m.

¥ monetisa. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. konstituciuri m. samonasterio Scd. erTi wami. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. wami. Temi.  m. dro. monArq­i [berZ. Sahi da sxv. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. mOment­i [laT. monarxiuli Scd. m. mOneta [laT. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. rodesac xdeba rame. romelsac aqvs Tavisi meurneoba.-337 moliuskebi Scd.) kompleqsi.  gasrolis m. oqros m.  monarxia. (s. monQtor­i [fr. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe.)  monarxi Scd. saxel­ mwifo. materias an suls.. monAndria [berZ. Mmonetasi Scd. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. . monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. monArqia [berZ. monarchia erTmmarTveloba. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. ¥ monarqiuli.  monarxisti Scd. monasteriuli. momentum] _ 1. ¥ monastrisa.  monasterisa. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. impera­ tori. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. Sexedulebani. m. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi.) wesebi. monarqistuli Scd. 2.  absolituri m. M  monarxizmi.  m. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. ¥ monarqistuli.  aTonis iverTa m. Tvalis daxamxameba. monAster­i [berZ. mOnizm­i [< berZ. samonastro. saxelmwifo.  spilenZis m. (s. ¥ monastriuli. moniteur.  m.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

nephytos] 1. nephunus] _ 1. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias.-is reklama. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww.. [berZ. neOfit­i [berZ. anaTebs wiTlad. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. neos axali.) axali mimdevari. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. nEon­i [berZ. sasaflao. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba.nei -350- 5.  n-is Suqi. Nneoromantizmi.) rac ar iZleva arc tutis. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). neolOgizm­i [berZ. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. romaul miTologiaSi: . nekros mkvdari. SiSi yovelgvari siaxlisa. nekrOpol­i 1. raime religiis axali mim­ devari. n. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. nekrOlog­i [berZ. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. neofObia [berZ.). axlad rjulmiRe­ buli. neos axali] _ qi­ miuri elementi. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. nEptun­i [laT.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. 2. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. arc meore] _ (fiz. neoreAlizm­i _ 1. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. (gadat.). micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. ufero da usuno airi. neo. neutrum arc erTi. (qim. neutron < laT. neoceratOlus­i [berZ.) raime moZRvrebis da (misT. 2. sxvanairad: rqakbila. N neQtron­i [ingl.).. 2. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv.

niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. qceva. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. necesaire auci­ lebeli. nephros Tir­ kmeli] _ 1. n. 2. Ggadat. smenis n. nEfrit­i [berZ. (medic. ber­ Znul miTologiaSi.). uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. zedmetad mgrZnobiare.-ebi..  n.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. nEcke [iap. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. nectar] _ 1. qsovili. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi.) Tirkme­ lebis anTeba.) Saqrovani wveni. (poet. siamovnebis momgvreli. bude an patara Cemodani. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba.-351zRvis RmerTi. saWiro] _ ko­ lofi. nivElir­i [fr. qali. ad­ vilad aRgznebadi.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi.  n. romelic ukvdavebas. nesEser­i [fr. 2. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. metismetad kar­ gi ram. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. 2. nervebisgan Semdgari. 2.  mxedvelobis n. bruto). niveler] _ 1. mr. sistema. (geol). maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. (botan. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. netto] _ (komer. nervus] _ 1. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. momwvano an TeTri minera­ li. nEqtar­i [berZ. nEto [it.  ixmareba agreTve nerviuli. sistema. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . 2. 3. romli­ Tac nivelirebs axdendnen. nivelQreba [fr. nErv­i [laT. nErvuli ­ 1.  susti n. Rmer­ Tebis sasmeli.  sagzao n.

qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. nQrvana [sanskr. niU2 [ing. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. Saravandi. RvTa­ ebriobisa (berZ. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. nikOtin­i [fr. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. nQnZa [iap.e. nimfomAnia [berZ. RvTismSoblis. nitroglicErin­i [< berZ. sinon. gansxvavebis mos­ poba.). adamianebi. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. rogorc simbolo wmindanebisa. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. niufaUndlend­i [geogr. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. nQke [berZ. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. wmindanebis Tavze. udidesi netareba. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. nQmba [laT. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. romelic aRniSnavs `axals”.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT.i. (gadat.nik -352sasruleblad. gaTanabreba. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. mzveravi. nuance] _ sul mcire.  warmoiTqmis n.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. nicotine sakuT. 2. sigiJe] _ (medic). niUans­i [fr. Saravanduli).] _ narkotikuli niv­ Tiereba. sax. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. sax. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. risame elferi.-ebi. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). niU1 [fr. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas.

rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. prog­ resuli princi pebi.  niSa Scd. krivSi: mdgomareoba. .-353waRebulTa gadsarCenad da sxv.  n. ¥ nihilisturi. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. laT. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. novella] _ patara moTxroba. qandakebis. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili.  novelasi Scd. kote marjaniSvili. knock-down] – (sp. N ¥ novatoruli. ama Tu im dargSi. warmoebis da sxv. knock-out] _ (sp. novatio ga­ naxleba. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. ideebi. damokidebuleba raimesadmi. avejis) dasadgamad. rome­ lic mkveTrad. nOvela [it.  n.  scenis n. niRilisturi Scd. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. sia terminTa da saxelwo­ debaTa.). xelovnebis. nokdAun­i [ingl. n. novAcia [gv. romelsac axali. nihQlizm­i [< laT. nOin­i [monR. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. nokAut­i [ingl.  niRilisti Scd.  niRilizmi. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. ¥ novelisa. krivSi: mdgomareoba. romelic ixmareba mecnierebis. novAtor­i [laT. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. wamowyeba.). skeptikurad ekideba yvela­ fers. uaryofiTad. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1.] _ (ist. nQS­i [fr. nomenklAtura [laT. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. nihQlist­i _ adamiani.). meTodebi.

telefonis n. (lit. warmodgenis. 4. 2. nOmer­i [laT.nom -354dis fulis niSnebze. nOna [laT. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. 2.) mecxre] – 1. nominalis saxelobiTi] _ 1. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas.  Jurnalis n. adgilebis d. ¥ nomrisa. 3.  n. rasac. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze.  saxlis n. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. qaRal­ . xelfasi. 1). nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. nomQnal­i [< laT. 2.  n. (mus.  n.) cxrasafexuriani intervali.  nomerisa.) cxrastriqoniani strofi.  saxlebis d. nominAcia – raime dargi an Tviseba. unomero Scd.. sagani. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. nomriani. saqo­ nelze. danomvra. ¥ nomriani (mniS. unomro. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. nomerus ricxvi] – 1. raime sanaxaobis (koncer­ tis. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi.  u.. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri. danomrva – nomrebis dasma rameze.. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). bileTis n. calke ganyo­ fileba (abanoSi). nomokAnon­ i [berZ. sabuTi.. bileTi. nona (mdedr.  n. Tanamdebobis pirTa wre. nominAlur­i [laT. 2. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.. ¥ uary. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli. ¥ nomenklaturuli. romelic calke sruldeba. fasi.) nawili. 3. redaqtori.

nOt­i [laT. normAlur­i [< laT. mowveuli samSobloSi dab­ 2. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. ulebrivi.-ebi.-ebi. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. . nonsense] – uaz­  n. adgens. sisulele.  normatuli Scd. gramatika. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. tkivili] – (wign. sevda). dakanonebuli ram. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. temperamenti. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. sazRvravs. ri­ dabruneba da algos tanjva. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. same saSualo sidide.­Si xmisa an sakravisaTvis. Sromis 2. roba. n. ga­  gamomuSavebis n. norma] – 1. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. arbevdnen evropis qveynebs. nOnsens­i [ing. samSoblos raturo enis n. maragi. salite(qarT. CrdiloeT germanuli to­ 2. nota niSani] – 1. nonetto] _ 1. TviT 2. nOrma [laT. Non.-ebi. musikaluri bgeris pirobi­ n. arsebuli wesis miuRebloba. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera.-355- not nOnet­i [it. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen.) sevda. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. simaRle. bunebrivi. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. sinon. temperatura. nostos Sin dawesebuli raodenoba.-ebi. nonkonfOmizmi­i [ing.-ebi. nayofierebis n. cxra normAneb­i [skand. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. miani). risame nostAlgia [berZ. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. romlebic me­8­11 ss.  maRali n.  n.normAtiv­i [laT. Ti grafikuli niSani. radac ar unda normebisa.

nu [< fr. musikaluri n.  noqturna. . 2. s. Wkuas aswavlis).not -356 n. nUdizm­i [laT. noqtQurn­i [fr. ¥ sanoto. warmoebis sa­ idumloebebi. Wku­ is swavleba. notatio SeniSvna. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli.  me­2 mniS. mdivani] – Tanam­ debobis piri. mr. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. nougat] – sakonditro nawarmi.  notarialuri Scd. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba.  saprotesto n.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. notarius mwerali. notAcia [laT.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. noqturni Scd. romelic sul 2. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv.. damowmeba. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. nudus SiSveli] – mimarTuleba. (saub. nUga [fr. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis.-ebiT dakvra.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. nuvOriS­i [fr. tkbili blanti ma­ sa.. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. (s..  s.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. aRniSvna] – 1. n-ebis gacvla. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li.) Wkuis darigeba. n. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. wigni. (spec.  Sopenis n-ebi. niSani. qaRaldi. ¥ notariuli da sanotaro. notarQus­i [laT.  n.  n.  saWadrako n. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). nOu­hAu [ing. nOta [laT. nota niSani.  nota sxvaa (ix).) kantora. gamocdileba.

nUtria [esp. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. gradusia. obElisk­i [berZ.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. n. gauqmeba risame. danomv­ ra.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. absoluturi nuli (noli) – (fiz. ¥ numizmatikuri. axladgamdidrebuli. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). o oAzis­i. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. obeliskos] – Zegli. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis.  o-ebi afrikaSi.  nomeracia Scd.  nutriisa. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. sidide. numerAcia [laT.  nutriasi Scd. 15 gradusi n. nUl­i da nOl­i [laT.  haeris temperatura n. ordenebs da misT. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze.  saxlebis n. pirobiTi sidide.  numizmatiuri Scd. nuncQus­i da nUnci [laT. agreTve medlebs. koleqcia. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. cifrobrivi niSani 0.16°C. oasis < egvi pt. n. nulifikAcia [laT. socialuri cvlilebebis Sedegad. nullus araviTari] – 1. temperatura. ¥ nulovani da nolovani. 2. obe numizmAtika [< laT.  n. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. nutria] – mRrRneli cxoveli.] – adgili udabno­ Si. kabineti.  n. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. . nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. sadac wyalia da mcena­ reuloba. oAz­i [berZ.-s qveviT. zrdis maT aTjer.

romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT.) movlena. adamiani. obieqtTan (mniSv.) dakvirveba. kanonzomiereba. qoleriT.obi -358 fotoaparatis o.. (filos. o. obiEqturi – 1. objectum sagani] – 1. obQeqt­i [laT. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. daskvna. materialuri sinamdvile (sapirisp. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa.. 2.  TavdacviTi o. 2..) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. geo­ fizikuri da sxv. miudgomeli. mSenebloba. observatOria [laT. o.  o. Sefaseba. 3. obivAtel­i [rus.  obieqtiuri Scd. (wign. observAcia [laT. obligAcia [laT.  dakvirvebis o. yu­ radReba da sxva. Seswavlis o. обыватель] – adamiani. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. o. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. SinmousvlelTa o. sagani. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. sadac SeniSnulia es daavadebani). .-is aRmarTva.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. sawarmo. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. mikroskopis o. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. obrogAcia [laT. obiEqtiv­i [laT. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis.  abasTumnis astrofizikuri o. samyaro. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. miukerZoebeli. observatio] – 1. o. subieqti). (wign. 1.2 dakavSirebuli). ag­ reTve yvelaferi is.  granitis o. o. piri. 2.  o. sinamdvile.

odiOzur­i [laT. grZeli.bneleTis mociquli. spirtiT gazavebuli. 2. bneleTis mociquloba. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. obskurAntizm­i [laT. o. krebis. metismetad usiamovno. Zveli saberZneTis epikuri poema. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. CarCo. rac antiminisi. arasasurveli. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. ovatio] – mowo­ . poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. odQsea [< berZ. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. ōdē] – 1. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. obstrUqcia [laT. odekOlon­i [fr. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. ¥ ovaluri. ovAcia [laT. antimins] _ igi­ vea. obskUrant­i [laT. 2. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT.-3593. Odik­i [berZ. xmauriT. romelsac gundi as­ rulebda. ova  odekaloni. Oda [berZn. detali. obstructio Seferxeba. usagno sityvis warmoTqmiT da misT.  o. parfiumerul­ higienuri saSualeba.reaqcioneri. odiosus si­ Zulvili] – (wign. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. adekaloni Scd. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. trape­ zis gardamoxsna. Odysseus] – 1. dabrkoleba] – sxdomis. Oval­i [fr. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. saxotbo leqsi. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT.

kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. ¥ okeanisa. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. ovErdraft­i [ingl. wylis stiqiis RmerTi.  o. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba.  finansuri o. overdraft] – moklevadiani kreditis forma. oligArqia [berZ. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. ura­ nosisa da geas Svili. mmarTveloba. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi.  wynari o. maT Sesaswav­ lad. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema.ove -360- nebis. mouwyves.  orators o. okUlist­i [laT.  mikroskopis o. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. okUpant­i okupaciis monawi­ le. TviT es jgufi. okupAcia [laT.  okeanesi Secd. of­ Talmologi. okEane [berZ. Olympos] – . okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. okUlar­i [laT. atlantikis o. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. 2.  okuliari Secd. berZnuli miTologiaSi. occupatio] da okupQreba [germ. oligarxiuli Secd. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. Olimp­i [berZ. ¥ oligarqiuli. Ozon­i [< berZ.  oligarxia. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. okeanos] – 1. oligofrEnia [berZ.

aqve). omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi. olim­ pi). gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. olimpiuri TamaSebi (ix.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi).  olimpeli sxvaa (ix. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. 2. omnQbus­i [laT. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. olimpoze mcxovrebi. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. kerZod. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.  ixmareba agreTve olimpo. Cempioni. ¥ olimpiuri. olimpiada).).  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni.  o. aqvs gemrieli xorci. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. Omar­i [fr.) cxeneb­ . ombUdsmen­i [Sved. олифа berZ. homard] – zRvis didi kibo erTgvari.  olimpieli sxvaa (ix.). aRuSfoTebloba. olQmpiuri sxvaa (ix. 3.  olimpuri sxvaa (ix.) didi sim­ Svide. olimpQeli _ (saub. ¥ olimpiadisa. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. olimpQada [berZ. moswavleTa respublikuri maTematikuri o. sportuli.) Olifa [rus. Olympias c Olympiados] – 1. Omlet­i [fr. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad).kanafis da sxva.  olimpiadasi. ombudsman] – saxalxo damcveli. RmerTebis krebuli.

opera] – 1. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. instituti. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. oofOrit­i [< berZ.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. onomQstika [berZ.  o. Op­art­i [ingl. 2. Onkol­i [ingl. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. ¥ onkologiuri. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. homônymus] – sityva. xili. enaTmecnierebis nawili. saavadmyofo. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. o. onkolOgia [berZ. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1.) specialuri angariSi. bali – sacekvao sa­ Ramo.  bali – mcenare. Teatraluri warmodgena. ganviTareba] – (biol. omOnim­i [berZ. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. romelic swavlobs . Opera [it.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs.) qalis sakvercxis anTeba. oophoron sakvercxe] – (medic.

qmediTi). ganyofileba.. o.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT.-is Teatri. o. Θs. o. operAcia [laT.  Tbilisis o. [qarT.-is Teatri.. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs.. o. Careva e.  mniSv.. safosto o. darbazi. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. ¥ operaciuli (mniSvn. 2. ¥ saopero.. 2. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi.-is msaxiobi. sadac opera­ cias akeTeben. Teatri. safinanso. o. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod.  klasikuri o. erTi amocaniT. xelmZRvaneloba. operAtor­i [laT. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. organoebi. 3. o.  gulis o.  kalmanis o. o. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. opEreta [it.  sadesanto o.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba.-is gakeTeba. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. 2­isaTvis).  o. operatQuli – 1. sinon. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. operaciis ga­ keTeba. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . operatio moq­ medeba] – 1. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. 1­isaT­ vis).-ebi. s. romelSic simRerebi.  sabanko o. instrumentebi (mniSvn. 2. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime.  o. 1­isaT­ vis). opium < berZ. savaWro da sxva calke moqmedeba. operacia). xelovneba. o..-is solisti.  o. ¥ saoperacio (mniSvn. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT.-is gegmis Sedgena. opozQcia [laT. Θs. kino­ operatori. opQum­i [laT. `daisi~.  operaciulis (ix.i. o.-Si wavidnen.

opportunisme] – Semguebloba. mimdinareoba. ganwyobileba. 2. optAcia [laT. fi­ . pirobebi. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas.. sasurveli] – (samarT. ¥ optimisturi. parlamentis o. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. partiebi. Tesvis o. xelsawyo­iaraRebi. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani.  o. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. uka­ nonoba.  o. Optika [berZ. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. romelic kamaTSi. saukeTeso. Θo.  o. romelic Tavis Se­ xedulebebs.  oficialuri o. optimAluri [< laT. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. dasabuTebis winaaRmdeg. opOnent­i [laT. oportUnizm­i [fr. mxne ganwyobileba. pesimizmi). vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. yvelaze Sesaferi. naTeli mxareebis danaxva.momavlis rwmena. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. ¥ opoziciuri. optos xi­ luli. optatio arCevani. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. (diser­ taciis dacvis dros). optQmum­i [laT. ¥ oportunistuli. optOgrama [berZ. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. optQmizm­i [laT. kreb.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba.) mo­ qalaqeobis amorCeva. vadebi. xilvadi da gramma Cawera. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. imedianoba. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa.opo -364zikis nawili. optimum sa­ ukeTeso] – (wign.  partiis SigniT arsebuli o. optikē] – 1. (sapirisp.

romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs.-is yvavilebi. ornJereia.  orangutangi _ ixmareba. piri. ¥ saoranJereo. oraculum ga­ monaTqvami. orAtor­i [d. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. o. o. mWevrmetyveli). agreTve kosmo­ suri aparatis.  o.  oratoriasi. Scd. meurneoba.  o. adamiani. xelovneba. frena.-ebi erTmaneTs cvlidnen. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. (s. (s. optomEtria [berZ.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. oranJErea [fr. taZari.. ¥ oratoriisa.).-is pomidori. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. kosmosuri sadguri.  o. mTvaris o.  oranJereasi. oratori). 2.) libreto.) nawarmoebi.  kargi o. saoranJereio Scd. niWi. winaswarmetyveleba. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. orb ¥ oranJereisa. o. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. orAkuli [laT. ¥ orbituli. o. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT.  oratoruli sxvaa (ix. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. orator] – 1. orangerie] – Seminuli saTavsi. adgili. orbita] ciuri sxeulis. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. ¥ oratoriuli da saoratorio. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. sinon. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni. sinon. 2.  o. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. ¥ oratoruli. Orbita [laT. xomaldis samoZrao gza. saTburi).  o.  s. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. .  dedamiwis o. oratOria [it.

 s. 2. cxoveluri o. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. orgAnuli – 1. 1).  orRani. orbiti. organizmis nawili. musika. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. saorRano Scd. orbitaluri Scd. ro­ ¥ orbitisa. organisieren] _ igivea. Organo [berZ.org -366 o. koncerti. o. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs. sasuqi. s. s. (s.. mowyoba risame. aseTi daSlis procesi.-ebi. ¥ organizatoruli.romelic risame organizacias axdens.  o. niWi. mcenareuli o. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba.  susti o.) sakiTxebi. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi.  orbitasi. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. Organ­i [berZ. buneba.  o.  o.  samSeneblo o. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare).  Sromis mecnieruli o. organisateus] – 1.  orRanisti Scd. organQzeba [germ. organizAcia [fr. organisme] – 1. rac organizacia (mniSv. 2. organon iaraRi] – 1. 2.  organiuli Scd. cocxali. ¥ saorgano. s. Orgazm­i [< berZ. muSaoba. orgaô davi­ berebi.  umartivesi o. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. Sedgeba milebisagan.  niWieri o. organisateur] – piri. orgAnizm­i [fr. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. . romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. periodi. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. organizAtor­i [fr. mowesrigeba. komiteti. 1­isaTvis). piri.

romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi.) rac arafriT ar gamoirCeva.] – 1. Orgia [berZ. orgia] – 1. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. Orden­i [laT. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. Order < fr. 2.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. mduRare wyliT da misT. orEol­i [fr. wregadasuli dros­ tareba. SemTxveva.. . risame miRebis uflebas iZleva. 2. praqtikuli samedicino aspirantura. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. ordinarius] – (wign. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem.  ordinaluri Scd. ordinAtura – 1. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. sazogadoeba. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. Order­i [germ. klinikis.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT.  vaxtang gorgaslis o. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba.-ebi. 2.  iezuitTa o. or­ ganizacia. Sinagani o. 3.  mmarTvelobis o.  Cveulebrivi o. ordo (odinis) wign.  binis o. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. momwyobi] – saavadmyofos.-ebi. ordinatoris Tanamdeboba.-ebi. Jurnali). mkurnali eqimi. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. ordinatos ganmkargulebeli. 2. sabuTi.  mxedvelobis o.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. TavaS­ vebuli. poliklinikisa da misT. ordQnat­i [laT. romelic risame nebarTvis. aureole < laT. safinanso o.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. ordAlia [laT. ordinAtor­i [laT. ordinArul­i [laT. qeifi.

mania.  o. misT. fr. Sexeduleba. marTlwera). roleqsiqoni. gansa­ kuTrebuli. entirebis garkveva. orTopEdia [berZ.) didebis. origQnal­i [< fr. (gadat. si­ araCveulebrivi. sivrceSi ori­ mimdevari. ucnauri. swavlobs da mkurnalobs  swori o. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. fasi. orphos Θo. Secdoma. (qarT. (wign. politikaSi.  o. (mag.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. Taviseburi. o. romelic kargad  romanis o. romelic robebSi garkvevis unari.  `daTa TuTaSxia~ o. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. Sedegad Seqmnili. laT. miaxloebiTi. xvavebuli. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. Taviseburi. da­ axlavs. adamiani. orientation] da orientQreba [germ. dedani. piesa. gadat. original Tav­  wignis s. originAlur­i < [laT. orTogrAfia [berZ. qarTuli o.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. xe.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. ara­ atmosfero.gansakuTrebuli. orthos swo­ 2. miRebuli wesebi. origi2. deformaciebs. gegma. koSki da masala.  orginaruli Scd. Cans da gamodgeba adgil­ 2.) uZravi.). non. ar hgavs. Tanmimdevruli. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. 3. gans­ . ориентир < origo warmoSoba] – 1. orientAcia [fr. truqcia. garemomcvel pi­ dicinis nawili. aranasesxebi. literatura. dapirveli. orTodOqsul­i [< berZ. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. kons¥ orTografiuli. swor da graphō vwer] – weris 2. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. o. s.-Si wakiTxva. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. rac an vinc sxvas ara hgavs. originalis < oriEntir­i [rus. (samx.) raime moZRvrebis. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. romelic vinmes Targmani.

ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. mcenareebis ga­ Osana [berZ. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa.  o. moqmnis procesi. grafiis nawili. si­ ul. romelic frinvelebs ostraka doqis. vrevi. gamokvleva. sulad – ahura – mazda). ostrakismos wili. Ormuzd­i [berZ. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. qoTnis namt­ Seiswavlis. orchostre berZ.-is diriJori. ro­ zis­i [berZ..  ornitologia. rac sastumro. ornitolo. moxatuloba. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. hōsanna Zv. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. natexi] – gandevna. giuri Scd.Otel­i [fr.  ornamentaruli Scd. hotel] _ igivea. ornamentum yvavilebi. rebis an stilizebuli cxovelebis. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. ga­ ¥ orniTologiuri. bisa. warmoSoba. efs swavlobs. grafikuli an skulpturuli samkauli. [fr. romelic Θsimfoniuri o.] – rbili divani. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq.  o. nelovani.] . orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare.-369- oto nesis warmoqmna. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. CuqurTma). moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. osQris­i da ozQris­i [berZ. samarTleba visime. ornis ligiaSi: mcenareulis. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ.

oficialis Tanamdebobrivi] _ 1.  aficanti Scd.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS.) beWdvis xerxi.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. rvawaxnaga. bina. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi.  o. 2.. oficiOzuri [germ.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. sasadiloSi. ofQcer­i [germ. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. ofsAid­i [ingl. oficiAlur­i [laT. gvredi] – (ma­ Tem. o. octava (mdedr.) beWdviTi or­ gano. office] – rai­ me uwyebis.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli.) sxeuli. uaryofa.  oktava Scd. okto rva da hedra fuZe. oqtAgon­i [berZ.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. ochlos brbo. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. xolo iqidan ki qaRaldze. miReba. o. Oqtant­i [laT. visac smena ak­ lia). Ofis­i [ingl. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. flotis o. sammarTvelo.  mekavSire o. oqtAedr­i [berZ. otOfon­i [berZ. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. oktagonon] (maTem. samsaxuris sam­ yofeli. oficQoz­i – (wign. ofset] – (po­ ligr. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba.­iT Scd.  aficeri Scd.) ofici­ ozuri (ix.) rvakuTxedi. Oqtava [laT. off side] – (sp.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. Ofset­i [ingl. oficQant­i [germ. officier] – piri. viziti. oqlokrAtika [berZ.) merve] – (mus.  o. mowveva. kantora. kafeSi). Jurnali da misT. Offizios] – (wign. Octans (Octantis)] .

 sagamofeno p.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. pAgoda [port. pavilQon­i [fr. Jangmiwa). pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. ¥ oxrasi. – 1.  oxrisa Scd. publicity] paTolOgia [berZ. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris. paT paginAcia [< laT. mgznebare. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. .) monawileobis gareSe. indo­ eTSi da sxv. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. esp. popularoba. miiRweva. savaWro p. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. pablQsiti [ingl. sityva. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. Oxra [berZ. patetikuri ritmuli moZraoba. paTetQkuri [berZ. toni. xmis CawerisaTvis da sxv. (qarT. mravaliarusians.  p. nabijis Scd. pathetikos] – (wign. pagoda < sanskr..).  yvavilebis p. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. oqtOron­i [ingl. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. warmoadgens koSks. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. pAdre [it. pa [fr.. msubuqi nageboba (baRebSi. gadadgma.. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . p. octorom] – adamiani.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. 2. p amaRelvebeli. quCebSi).) paTosiT aRsavse. pavillon] – 1. iaponiaSi. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. feradkaniani. sinon. mecniereba.

pAketi [germ. #5. aRmafrena. pAlas­i [spars. movlenebi.] – aziis. palAdin­i [fr. patologiuri Scd.  firmis m. palAnkin­i [fr.  p.-is eqimi.) aRfrTovaneba. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. ¥ mepaiisa. Paket] – konverti. palatium sasaxle] – 1. aranormalu­ roba. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . romelSic avadmyofebi wvanan. p. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. ¥ paTologiuri.  sisxlZarRvebis p.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad. mepAie _ pais mflobeli. saqmiani qaRaldi.) avadmyofuri pro­ cesebi. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. palAntin­i [fr. palanquin < sanskr.  p. simaxinje.  Sesasvleli p. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. 2. mgznebareba.  patologia. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.-iT laparaki.  zogadi p. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. pAlata [laT. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. pAi [Turq. 2. (gadat. paTologQuri anatOmia – mecniereba. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras.  saidumlo p. normisagan gadaxra organizmSi. saavadmyofoebSi: oTaxi.  mepaiesi Scd.  p. pATos­i [berZ. 3. pathos] – (wign. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata.

politikuri mov­ . damwerlobaTmcodneoba). palpAcia [laT. palette] – 1. paliAtiv­i [fr. saSu­ aleba. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. paleo. Txeli ficari..) (qarT. magram ar kurnavs mas.). mxatvris SemoqmedebaSi. sawer masa­ las da sxv.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. 2.  p.  qoqosis p. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. romelic mimarTulia ama Tu im piris.) RonisZieba.  paleontologia. pAlma [laT. – mniSvnelobiT Zve­ li. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba. saerTod. (gadat. pampa (mx. pAmflet­i [ingl. pAmpa da pAmpas­i [esp. paleontolOgia [berZ. pampas (mr.  wignis p. naxevarzoma. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas.. sinon.. (gadat. aqvs maRali. ¥ paleografiuli. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. ¥ pampisa da pampasisa. ¥ paleontologiuri. palQtra [rus. albomi.-373bulebis saxelwodeba.) fenebis Sexameba.  pampasi Scd. wamali. atlasi. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. teqstis p. finikis p. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. analizi.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad.  p. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. muzeumi. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. палитра < fr. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. paleogrAfia [berZ. palliatif] – 1. 2. p.

pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians.  panaceasi. panAgia [berZ. panaceia Scd. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia..  p.) aRtacebuli da uzomo qeba. pan.. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. sax. ¥ panagiisa. yvelafers rom exeba~. berZ. yoveli. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. galoba. locva. panegQrik­i [berZ. berZ. mTel qveyanas.] – 1. panegiruli. panamerikuli. 2. panAcea [laT. pnegyrikos sadResaswaulo. panaRia. panacea < berZ. pannychida panixis. sityva.) uebari sa­ Sualeba. ¥ panaceisa. . xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. panama < geogr. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba. panaxidos: pan – yvela. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). qeba. pandEmia [berZ.pan -374panakeia wamali. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad.  panagea. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv. winaaRmdeg. panASvid­i [saS. panageia. panagiasi Scd. pAndus­i [fr. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. mTel rig qveynebs. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. penie douce damreci ferdobi. sazeimo si­ tyva] – 1. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). 2. pan.) (wign.  politikuri p. pAnama [fr. xolo lenis da sxv. (gadat. amitom ewoda `yovel Ramisa~. [berZ. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. ¥ panegiristi. panTEizm­i [berZ.  panamerikanizmi.

romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. panOrama [berZ.) kuWukana jirkvali. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. panikos tyis. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. rac leopardi.  panTeris. ye­ yeCi. kerZo sastumro. Punk CerCeti. RvTaebis.. ganTavsebu­ lia zevidan. romlis wina plani moculobiTia.  panTerasi. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT.  mTawmindis p. pan yvelaferi da horama xedi. raime vrceli midamos xe­ di. pAnk­i [ingl.  berZnuli p. pansQon­i [fr. 2. SiSi. panoptQkum­i [berZ. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pension] – 1. laT. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. pAno [fr. kedlis an Weris zedapiris nawili. pAnika < [berZ. pankrEas­i [berZ. ¥ panikuri. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. Pantheon] – 1. areuloba. 3. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba.  p. panther] _ igivea. panis saxelidan] – uecari SiSi. Cveulebriv zevidan. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. pAnk­rok­i [ingl. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). panneau] – 1. Pantheion.  qalaqis p. pAnTera [berZ. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. sanaxaoba] – 1. sasaflao an akldama. 2. 2.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. pantera Scd. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. pankreas] – (anat. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. panTEon­i [< berZ. didubis p.

 p. [berZ. para gverdiT. 2. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). sinon. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. pantomimos msaxiobi. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. erTgvarovnebisa. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. ¥ pantomimuri. pantOmima < [berZ.) Cauketavi moduli. parabole] – (maTem. erTgvari tro­ pikuli lerwami. parabElum­i [laT. papyros] – 1. pAp­i [laT. 2. 2. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. pansiOnat­i [fr. erTgvari sistema. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala.  keTilSobil qalTa p. parAbola [berZ.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. xarobs . mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. para. paJTa korpusis aRsazrdeli.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. Wili). msgavsebisa. Papa < berZ. papyrus berZ. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). 2. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic.. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. pensionnat] – 1. ax­ los. pAJ­i [fr. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. page] – 1. kuror­ tze). scenebi baletSi. papQrus­i [laT. pApert­i [berZ.. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba.

p. parAklis­i [berZ. parakleton  wesdebis pirveli p.-is gavleba. arsebobs  s.) ro­ 1. cxovrobs.  p. fuZvlo. 3. ewinaaRmde­  istoriuli p. Sepirispireba. paralEluri – 1.) moCvenebiTi. ganwyobileba. (wign.  p. parAdiz­i [fr. sokoebi. (gadat. xazi dedamiwis zedapirze.muqTaxora. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT.  p. mxolod erTi SexedviT). riv § niSani uzis rigiTi  p. nomris win. (gadat. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. paradis < berZ.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba.) paraleluri xazi. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. parAlel­i [berZ. parAgraf­i [berZ. mrTelobisaTvis. statiis nawili. xmauri. usa­ (maTem. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. forma. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas.) movlena. moulodneli. parAd­i [fr. wmindanebs Sewevnas da sinon. pa­ daTvaliereba (jarebisa. TviT es niSani. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . 2. 2. aRlumi). paradoxos ara­ Cveulebrivi. msjeloba. bisaTvis. iseTi parAzit­i [fr.) adamiani. paraklisi samSvidobo. gadat. parasitos] – (swori xazi da sxv. uflis mimarT. sazrdoobs.. parAdoqs­i [berZ. mgzavro­  p. parki. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. RvTismsaxurebis saxeoba.-ebi da meridianebi. wignis. manugeSebeli] – saeklesio 2.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. parallelos] – 1. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba.. jan­ parAduli – 1. arebulisagan.. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. sazeimo. 2. ucnauri] – azri..

romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs .) eqvswaxnaga sxuli. paraliz < berZ. parApet­i [it. romelsac iRe­ ben navTobisagan.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. paralElizm­i – (wign. parafQreba [fr. dama­ xasiaTebelia bodvebi. paraffine < laT. 2.) dambla. (gadat. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. paralizebuli. parAplan­i [fr. paranOmia [berZ. parAmetr­i [berZ.  xidis p. kiduri. parametrō vu­ fardeb] – 1. muSaoba. paralelepQped­i [berZ. mura nax­ Sirisagan da sxv. saxlis saxuravis p. (maTem. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. teq. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri. (gadat. paralelOgram­i [berZ.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. gameoreba.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. ¥ paralizeba.] – (di pl. parapher laT. parAfin­i [fr.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. paranoia si­ giJe] – (medic.  p. (fiz. 2. 2.) sidide. ori firmis muSaobaSi.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad.) sru­ li damTxveva. parAnoia [berZ. zog­ jer halucinaciebic.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.  xelisuflebis p. parallelepipedon] – (maT.  p.. planus brtyeli.) oTx­ kuTxedi. parAliz­i [polon. paralysis moduneba] – 1.) moqmedebis unaris dakargva. parallelogrammon] – (maTem. dacemis mdgo­ mareoba. planer pla­ nireba laT. dublireba.  paralelopi pedi Scd.  p. (medic. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi).

parASut­i [fr. tvirTis CamosaSvebi. dalaqi). pari] – sanaZleos pirobebi. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. xelSekruleba. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. sinon. parTenogEnez­i [berZ. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT.­is moZv. pArik­i [fr.  s. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. 2. ¥ saparikmaxero. parikmAxer­i [germ.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. par paraSUtist­i – adamiani. (kacebis p.  p.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. peruekmacker] – ostati. ¥ saparaSuto. romelic kreWs. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. mgrZnobelo­ bis formebs.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). . gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. parvEniu [fr. romlebic xdeba organizmis miRma. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba.). parsavs Tmas da sxv. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. ZiriTadad Seiswavlis: 1. ¥ parafirebuli. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. pAri [fr. sporti.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. p. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). Sivas coli. parvenu] – metiCara. warmoSoba] – (biol.

inglisis 2. vis). nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. parla avtobusebis p. zona. s. Tavis kankali da sxv.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. bileba. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni.] – (medic. yvavilnarebi.  p. saTamaSo parlAment­i [fr. (samarT.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. transportis saSualebaTa p.-is iataki. komisia. arqiteqtura. – 1.  gaprialebuli p.  s. aseTi ficrebiT dagebuli sinon. sadac parikmaxerebi muSa­  p. ri. saloni.. organo. 2. arCevnebi. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. (ekon. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. ¥ saparlamento. 1­isaT­  s. p.  mamakacTa da qalTa s. dasagebad. paritat < mepArkete – muSa. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. s. p.  parlamentaruli Scd.  vakis p.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba.­os moZv. dgomis da movla­remontis adgili. parQtet­i [germ. iataki.romelic laT. [sa­ kuT.. xelisufleba. respublika. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. konfliqtis ba. didi baRi. sadalaqo). ¥ saparko (mniSvn. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. parlamEntar­i [germ. oben (kacebis s. parquet] – 1. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. 2. pata­ visime an risame susti mxa­ . siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. (TbilisSi). Scd. roTi. zoologiuri. park] _ 1. parodia] – 1.par  s.  saqarTvelos p. sax.

(gadat. lebis ryevasa da dacvenas. baletSi). kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. muSaki.) ybayuris (sanerwyve) denoba. vis). Te­  p. Θgadadebuli p.. p. romelic pArol­i [fr. (sp. par (allaxis)  roialis p. rasac baZaven. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv. para Tan. da sec(unda)] – (astr. pArter­i [fr. leTi.-is bi parodiasi Scd. parOtit­i [berZ. pArsek­i < [berZ. ba. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. lebriv Wadrakisa). Tan. adamianTa jgufi. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . varZlebis rigi.) WidaobaSi: mdgomareo­  p. parti] – 1. tikuri organizacia. Janri.) garegnuli mibaZva.-is me-10 rigi. para – eyrdnoba mas.. p. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. 2. tenoris p. 2. ¥ parodiuli. laa gamarTuli. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. koleqtivis interesebs. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. 1­isaT­ erTeuli. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. epidemiuri parotiti – yba­ 5..  avtomobilebis didi p. solo (operaSi. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. poli­ bis qronikuli daavadeba. yurebelTa darbazis sa­ 2. p. saxurSi.) vars­ abesalomis p. nawarmoebis nawili. axlos da us (otos) yuri] – 4. disci plina. Rerali an erTi sakravi. partere] – 1. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina.) RrZile­ pArtia [fr. mravalxmiani musikaluri yura.-381- par reebis gakilvis mizniT. saqonlis garkveuli rao­ (medic.  parodiisa  p. razmi. nawarmoebi. jirkvlebis anTeba. konspiraciul or­ 3.

inanTeuli). romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze.  p. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. saparfumerio. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. bileTi. passage] – 1. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. xalxis dResaswauli. partnQor­i [fr. wevri. musikaluri nawarmoebis nawili. ebr. daxu­ ruli galerea. p. partQzan­i [fr. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. saqoneli. sax. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. p. inanTi] – surnelovani nivTierebani. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. (qarT.  s. Passat] – tro­ pikuli qari. musikaluri fraza. raime Ta­ maSis. razmi. brZola. suna­ . pAsaJ­i [fr.  p. pAseb­i [fr. 2. parfiumEria [fr. `gverdis avla~] – ebr. cekvis da misT. Secd. paseq _ `ga­ mosvla~. ¥ saparfiumerio. partner] – 1. ¥ partizanuli. erT­ erTi monawile. fabrika.  parfumeria. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. Tanamonawile. maRazia.  Zneli p. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. partiuli (ars. notebis wigni. pAsat­i [germ.par -382mo. partQtura [it. particularis nawilobrivi.-iebi miusxdnen Wadraks. s. s. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. partenaire < ingl. parfumerie < pafum sasiamovno suni.  partizaneli Scd. partikulArizm­i [laT. pAseq­i [Zv. si­ non.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. 2. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken.) – de­ mokratiuli p.

pAsiv­i [laT. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. aqtiuri. passeport] – 1. adamiani.  paskvilianti. . uvado p.. pAsia [laT. pAspartu [fr. Pasquill < it. pas 2. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. monawile. macivris p. ¥ sapasporto. wa­ meba. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. umoqmedo] – 1. pasQur­i [laT.) vnebiTi gvari zmnisa. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. vnebebi. pAsport­i [fr. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. (gadat. Jini] – siyvarulis sagani.. Scd. Paskal] – 1. sa­ registracio mowmoba. (gadat. pasQans­i [fr. aqtivi).) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. 2. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. gadarCnen ebraelebi.  sazRvargareTis p.  s. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. aqtivi).) uaryofiTi mxare risame. ix. pAskal­i [ing.  avtomobilis p. statia.. graviurisaTvis. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. 3. pAskvil­i [germ.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. (buxhalt. wignebSi. Jini. ganyofileba (polici­ aSi). suraTis CarCo. passiepartout] – 1. visime vinaobis.  p. paskvQlant­i – paskvilis avtori. sayofacxov­ rebo sagnis da misT. raime manqanis. p. passivus] – umoq­ medo. pAsta [it. 2. ¥ paskviluri. araenergiuli (sapi­ risp. mobiluri telefonis p. passivus vnebiTi.  p. 2. passio tanjva. wvaleba. pasquillo] – cilismwamebluri. vneba.

vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. pAter­i [laT. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. ebr. pAstel­i [it. 3. pAsqala [berZ.) krebuli wesebisa. 2. Pastor < laT. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi.  kbilis p. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. mowmoba. pascha aRdgoma < Zv. 2. ro­ melTa mixedviTac arkveven. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. Tu rodis modis aRdgoma . 3. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. patrQarq­i [berZ.): Janri. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. Pesach gavla] – (ekl. am titulis mqone piri. pAtent­i [laT. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. 2.pas -384yovel calkeul wels. bibliis pirveli wignis. pastello] – 1. Pastor mwyemsi. iyeneben mwnilad Casa­ debad. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. brtyeli ya­ bayi. pAt­i [fr. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). aSkara] – 1. am Janris nawarmoebi. patens (patentis) Ria. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. patriarches mama­mTavari] – 1. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. ferweris teqnika. patQson­i [fr. patisson] – er­ Tgvari gogra. mamasaxli­ si.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. pAstor­i [germ. mowmoba. pastOral­i [fr.

patrQot­i [berZ.) – patriarqis sagamgebelo. (saub. Tavisi qveynis erTgu­ li. patrOnat­i [laT. sinon.  patriarxati. grZnoba. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis.) an samxed­ ro gemi. ¥ sapatriarqo (ars. risame fuZemdebelze. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. eklesia. patriArqat­i 1. (gadat. ¥ sapatriarqo. mzrunveloba.  p. mamuliSviloba). p.  p. romelsac patri­ arqi meTaurobs.  s.  erTwuTiani p. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. mi­ liciisa da sxv. simReris. .) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. sapatriarxo Scd. Tavisi xal­ xis.) aseTi razmis wev­ ri. patriarxaluri Scd. TviTmfrinavi. ma­ sobrivi gaRatakeba. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. sinon. patrOnaJ­i [fr. poezia. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. paupErizm­i [laT. saqcieli. patronatus] – mfarveloba. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. matriarqatis momdevno. dakvris. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. ¥ patriotuli. meurneoba. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs.-3854. 2. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. kverTxi. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. muSaobis dros. mamuliSvili). 2.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. Θ patriarxi. meurveoba. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. ¥ patriarqaluri. pAuza [berZ. p. pAtrul­i [fr. sax. patrouille] – 1. patriotes Tanamemamule] – adamiani. uSiSroebis gark­ veul zonaSi.

ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. Cve­ skvlavedi. pacificatio garegan mxares.] _ maswavlebeli. kaluri sakravis da sxvaTa it. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. pEgas­i [berZ. pedanmaTavisuflebeli. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. tis) vnebuli. paciens (pacienSesaxeb.  damsaxurebuli p.] paidagogos mniSvnelobisa. velgvari omebis. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. damamSvi­  roialis p.paq -386- pAqt­i [laT. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. wvrilmanebs. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. pedale laT. pacifism < laT. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. pazifismus. debeli. aRmzrdeli. avtomobili.  Tavdausxmelobis p. Θ pakti Scd. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT.-is aRmzrdeli ratifikacia. maT So­  pedlisa. beraluri mimdinareoba. pedis marT. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. (astr. mecnierebani. damSoSminebeli. Txovs sxvebisagan. sabWo.. daSoSmineba] – ajanyebis. dad dakepili xorcis. pAStet­i [germ. p. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. pedliani.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. ga­ momzadebuli saWmeli. te. velosipedis p. revolu­ te] – adamiani. fexi] – avtomobilis. pactum] – saerTa­ 2. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. pegasos] – 1.  p. pedant < it. pastete] – wmin­  p. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. pedalebiani. ¥ pedagogiuri. . musi­ pacQfizm­i [germ. pacificus fexis berketi.

welamde ar swvdebaT.-ebi. agreTve fexze koJrebis mocileba.. pEnia [laT.  penali Scd. . radiopelengatori. pelErina [fr. romelic. paysage] – 1. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. bunebis suraTi. pélerine] – mokle mosasxami. pediAtria [berZ. mamaTmavloba.  qarTvel mxatvarTa p.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. zRvis p. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. 2. pédiocure < laT. penalty] – (sp. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso).) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. pelengAtor­i – 1. pedikQur­i [fr. pEnis­i [laT. 2.. [pol. pEleng­i1 [pol. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. kal­ TiT). gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. ¥ penaltis. ix. pedQatr­i [berZ. pederAstia [berZ. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris.  soflis p. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. (zRv. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. suraTi. Cveulebriv.-387- pen pedErast­i [berZ. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis).) xel­ sawyo. naxati. romelzec bunebaa asaxuli. peQzaJ­i [fr. tyis p. ra­ ime adgilis saerTo xedi. pEnalt­i [ingl.

am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. essay. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. wignaki. pensio gadaxda] – dasacavad. poena sas­ 2. sami sityvisa: peom. logos moZR­ magvari). penitencialuri sistema – – 1. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. s. mqone piri. penitEncia [gviand. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. pensiOner­i [fr. romelic pensias pEr­i [fr. pince-nez] – saTvale. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. – aSS­s samxedro Semokl. uwyeba. pen kalami da amave dros 2. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. punxucebulebisa. penolOgia [laT. urtyamen varjiSis mizniT. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. laT.) pentAgon­i [ingl. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. qa­ lebma j. novel – leqsi. pair] _ inglisSi. a. po- . misT. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. Ti. da­ saxlis banze. penthAuz­i [ingl. Pentagon < berZ. narkvevi. ¥ pensnesi.pen -388-  pensnisa Scd. qsovilisa. dros tanisamosis pEnsia [laT. xuTkuTxiani Senoba (q. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. enitentia monanieba] – (samarT. Pen-club < Tavdacvis saministro. gadat. dason­skotma 1921 w. peignoir] – 1. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. pensionnaire] – piri. romelsac mokriveebi  s. asaki.

) aTwiladi.) jgufi sivrceebisa.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat.-389- per pergAment­i < (geogr. kveul monakveTSi. lebi). (maTem. rulo aTwiladebSi. drois monakveTi. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. romelic yvelaze axlosaa elementTa p.  kvadratis p. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. oTekaSi). – (maTem. (qarT. siT damuSavebuli.  p. (sapirisp.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. moulod­ . mendeleevma  perigeasi.. perigeia Scd. mkvrivi qaRaldi.. p. ayvavebis p. romlis peri pEtia [berZ. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. lis garsi. perimetron] istoriis p. gamonis (Pergamon) saxelis 2.  p. perQkard­i [berZ. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. etrati). peri irgvliv. tyavi. Semowmeba. viTardeba da mTav­ rdeba). gamocemebi (gazeTebi. daRaldi) [mcire aziis q. periOduli – 1. (1834­1907). periodos] – 1. rome­ veuli periodis. xbos. wvimebi.  p. Jurna­ sigrZis jami.-Si Sexveuli karaqi. cia. Jurnalebi). Seteva.) gulis garemo. sistema – qi­ dedamiwasTan. batknis an Tiknis  zafxulis p. per­ avadebis p. rac gark­ 2. romel­ – (astr. 1. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. sinon. gu­ dayofa.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. rac gamodis drois gar­ mixedviT. ar atarebs (pergamentis qa­  p. sax. jgufi. aseT 2. mecnierma d. perQgea [berZ. gulis perangi. miur elementTa klasifika­ apogea).) – (iwyeba. p.

qveynis ga­ napira mxare. neli garTuleba visime cxovrebaSi. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. permanent < laT. gamoCenili. perQfraz­i [berZ. centridan daSorebuli nawili risame. nervuli sistema. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. perlustrAcia [< laT. peritonaion muclis apki] – (medic. ¥ periferiuli. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. zedamxedvelobis da misT. percussion] – (medic.  p.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. kuWis.] – gamoTqma. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. centridan da­ Sorebuli adgili. mizniT). mudmivi. peristaltikos] – (fiziol. wyalqveSa navidan. perifEria [berZ. periphrasis < laT. wrexazi] – 1.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. p. peritOnit­i [berZ. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. romelic didxans sZlebs. pEron­i [fr. raionebi.). pErl­i [fr.per -390lomisa). perQskop­i < [berZ.) muc­ lis apkis anTeba. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. periphereia wre. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. permanEntul­i [laT. nawlavebisa da misT. perlAmut­i [germ. aseve uazro da sasacilo.  p. tankidan da misT. permAnent­i [fr. peristAltika < [berZ. perron] – rkinigzis . periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan.-Si muSaobs. perle] – raRac mSvenieri. 2. saTvalTvalad. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba.

vinme. moZravi] _ mudmivi Zrava. piesis p. mowveva miiRo.  p. personAluri – 1. sawarmos p. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. perpen a. 2. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba.  romanis p. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. . perbulebis. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT.  p. nikosTa p. ¥ perpendikularuli.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. sibrtyeze. gamofena. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs.).  samedicino p.. komikuri p. personalis sasvlelad. romli­ pirovneba. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli.  perpendikuliari. p. perso­  p.-ebi. nalTan dakavSirebuli. Semadgendikuliaruli Scd. do) kompiuteri (ix. quCebi. erTi da igi­ swori xazi. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. li pirovneba] – pirovneba. personalis piradi] citata leqsikonis.-ebi. pirs Seexeba. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. xazebi. p. medi piri. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT.. inJiner-teqqmnis swor kuTxes. persona] – piri. pErsona non grAta [laT. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. romlis kan­ cnobil pirovnebas.) Semadgenloba. saqme. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. loba. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia.

ze sididis. ni. ¥ uperspeqtivo (mniSv. 2­isaTvis). persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. winadadeba.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. vnelovnadaa daSorebuli. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. gapirovneba). wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. romelsac iyeneben 4. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. am Scd. moxazulobis. pessimus . zRaprebSi. panorama risame.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. Woki. vis). Tvisebebi hqondeT (qarT. p. igavebSi da sxv.  u. 2­isaT­ sinon. bune­ tovani (mniS. ulebis gamosaxvis wesebs.ganpirobebulia damkvir­ iT. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. Secd. perche] _ grZeli saxuleba risme. momavlis gegmebi. sagnebis sididis. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). perturbatio 2. ganviTarebis p-ebi. perspective]  perspektiva. metnaklebi daSorebiT. rac xdari cvlilebebis mniSv. visime an pesQmizm­i < [laT.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. va. axalgazrda.) rda. perspektova– 1. (wign. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. perturbAcia [laT. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. 5. wamowyeba. (astr.  kargi p. perspektiuli.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. xedi. formis.) cis sxeulis gzis  quCis p.-s.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. arev­dareva. perspEqtiva [fr. gegma. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. TiTqos maT adamianuri  p. aSla] – 1. wesrigis moSla. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. 2. rac. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. uperspektivo Scd. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. sagnebis.

 pepsi-kola. 2. qveynebSi. ¥ pefsi-kolisa. sevdianoba. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. bneli mxareebis da­ naxva.  `pianinoze ukravs~. pestis gadamdebi seni. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. pEfsin­i < [berZ.. sin. pesticQdeb­i [laT. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. pEfsi­kOla [ingl. `pianinoze daukra~. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. piAnino [it. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. ¥ pesimisturi.  unda: `pianinos ukravs~. mTavrobis meTaurisadmi. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. . pefsi-kolasi Scd. roialis) damkvreli musikosi. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba.] – mowyobiloba. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi.. petArda [fr. kuWis wvenis fermenti. uimedoba (sapirisp. koleqtiuri pig Suamdgomloba.  p. piAnola [ingl. Wequra). pQgment­i [laT. 2. optimizmi). gulgate­ xiloba. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. ganwyobileba. `pianinoze damkvreli~ Scd. petQcia [laT. si­ non. pEso [esp. pētard] – 1. pianola < fr. romelic fers aZlevs co­ . juja kaci). romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. pQgmei [berZ.

cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). cxare gemosi (sawebeli. mimzidveli. 2. pQeta [it. romelzec dgas Zegli. kvarcxlbeki). 2. (sinon. 2. macdunebeli. peice] – 1. pQk­i [fr. pQesa [fr. pigopAgeb­i [berZ. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). pieta] – (xelovn. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. postamenti. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT.  Sopenis p. sammoqme­ debiani p. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. umaRlesi wertili. pietat < laT.  Θ istoriuli p.pig cxali lebs. ro­ melic SubiT aRizianebs xars.. `daviT aRmaSenebeli~. saWmeli). saorkestro p. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki.-ebi. pikAdor­i [esp. sinon. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. qarT. interesis. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. Θ granitis p. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. piEtet­i [germ. patara musikaluri nawar­ . sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. pygē gava da pagos damagrebuli. pikAntur­i [fr. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. 3.] – 1.) naxati. mTis maxvili mwvervali.  pedestali. ramesadmi. sveti da misT. organizmis -394qsovi­ moebi. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). piquant] – 1. pic. piedEstal­i [fr. Scd. pigmentAcia – (biol.  konstantine gamsaxurdias p. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile.-ebi.

laboratoriebSi da sxv. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. pQno [fr. pickles (mr. pineau] – franguli vazis jiSi. pionnier] 1. teqnikaSi. пикули < ingl. pick-up] – patara pQkuli [rus. 2. piquet] – 1.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. pQlot­i [fr. patara sadarajo razmi. meurn. piri. piOner­i [fr. mopikete – piketis monawi­ le. (wig.). picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). pilOtaJ­i [fr. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT.. xelovnebaSi. 2. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. xarobs Cven­ Sic. kargad curavs. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. pQket­i [fr. pQknik­i [ingl. pQngvin­i [fr. iye­ neben medicinaSi.) adamiani.-Ta ufrosi. Sve­ ulmfrens. pikQreba1 [fr.  p. pico mcire sidide] – TavsarTi. kitris mwnili. pinguine < laT.). gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pQko [fr.  p. frena ar Se­ uZlia.  p. mfrinavi.  cxenosanTa p. piquet palo] _Θ(sof.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. pikQreba2 [< fr. teqnikaSi . romelmac mecniereba­ Si.. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. ¥ mopiketisa. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq.  mopiketesi Scd. piquer] – (avi­ ac. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs.-os Rvino. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. pQncet­i [fr. pilote] – piri. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs.-395- pio pQkap­i [ingl.

pQroga [esp. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). piramidi. pQrke­s reAqcia (medic. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. pQJon­i < [fr. nageboba. romlis fuZe oTxkuTxaa.-iT. da sxv. sinon. pirAmida [berZ. pigeon mtredi] – Tavqariani. koxta axalgazrda kaci.  pi petka Scd. icvamen saSinaod (Cveulebriv. ¥ piJamisa. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). piramiduri Scd. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. 3. peiratēs] – zRvis yaCaRi. pQrat­i [laT. risame wamomwyebi. ¥ pioneruli  p. kanibebis) viwro da grZeli navi. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. piOrea [berZ.  TvalSi wamlis CawveTeba p. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. me­ kobre. sawveTuri). ¥ piramiduli.  piJamo. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. piragua.  piramidasi. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. piramidisa. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic.) mra­ valwaxnaga sxeuli. verxvi. frantuli. fr. pirogue karib. loginSi da­ sawolad). gakafa axali gzebi.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad.  xeofsis p.pio -396samkuTxedebs. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone . piromEtria [berZ. p. akrobatikuli figura.  p. wamowyeba. pQJama [ingl. piJamosi Scd. 2. pQpet­i [fr. (maTem.  pirogasi Scd.) Cirqdena.] _ indielebis (kerZod. pirata < berZ. pyramis (piramidas)] – 1. ¥ pirogisa. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki.

zogierTi . pQrs­i [ingl. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. arsi mdgomareobs imaSi. saerTod gaxexili dasWirda. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. pictus daxatuli da berZ. pupitre < laT. ri Scd. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. pyr ce­  kartofilis p. pistolet] – rom faneris raketebiT.)] – nav­ pQca – [it. xilis masa. xatovani damwerlo­  pirotexnika. Rvezeli erTgvari. romlis sruli Semotrialeba. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. bostneulis. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi).) movlenebis. pirotexnikuba. baias ojaxisa. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. pistOlet­i [fr. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. bebiT. Paeōnia] – mcenare an misT. damagrebulia ver­ lad. mocema naxatebis saSuale­  p. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. toba. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. sadgomad. viT. velesi saxeoba – sagnebis. tikalur joxze.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. piers (mr. narevi. pirUet­i [fr. vaSlis p. roialze pQon­i [laT. Cveulebriv pQure [fr. pizza] _ italiuri kerZi. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. nikis dargi. pirotEqnika [berZ. foierverkebSi da sxv.. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri.

s. laT. . rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. sinon. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. romelSic es apara­ tia dadgmuli da.) ionizebuli airi. plAner­i [fr. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad.-ebi. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. ¥ saplanero. p. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. 2. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati.-ebiT Sejibreba.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. agreTve plagiatori). kosmonavtikaSi da misT. plAneta [berZ. leqsi.) ferwera. Senoba. planetarium] – 1.  mcire p. (fiz. miTviseba.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. 3. 2. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria.. saxelosno.pla -398¥ plakaturi da saplakato. plagQat­i [laT. plasma gamo­ naZerwi] – 1. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. sporti. planertus] – ci­ uri sxeuli. plAzma [berZ. plAkat­i [germ.  s.  p. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. aparati. `literaturuli qurdoba~. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. cTomili). (ix. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni.  molivlive p. protopolazmis mcdari saxelwodeba. (s. planetarQum­i [gviand. sisxlis Txe­ vadi nawili. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. s. rac Scd.

plastQlin­i [it. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi).  plastelini Scd. foladisferi ke­ TilSobili liToni.  antikuri p.  p. saiuve­ liro saqmeSi. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. p.  Cais p.  plastiuri Scd.-is xelovneba. planQreba [fr. 2.-399- pla planimEtria [laT. plantAcia [laT. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs.  pliaJi Scd. plAJ­i [fr. plAtina [esp. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake.-is mrewveloba.  qobuleTis p. miwis didi far­ Tobi. platina] – qimiuri elementi. planum sibrtye da berZ. planchette] – 1.  p. plage] – wylis gaS­ lili napiri. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs. miwis gadabruneba). 2) patroni. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. plAnSet­i [fr. Saqris p. romelsac ci­ . mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. plandage] – (sof. gamomsaxveloba. geologiuri gegma. 2.) ficari. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. bambis p.. plAntaJ­i [fr. 3. Warxlis p. p... (geol. plAstika [berZ. plantAtor­i plantaciis (mniSv. ¥ plastikuri. plastilina] – saZerwi masala. Sdr. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. plAto [fr.. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba.-is madani. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. plantatio rgva] – 1. rukis satarebeli brtyeli CanTa.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri.

3. gemis kaiutaSi an salonSi. Zv. plAc­i [germ. platOnur­i – 1. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. plafond] – 1. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon.) plAcdarm­i [fr. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon.) partiis. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. Ria. plAfon­i [fr. mom­ yoli. placenta kveri.) or­ gano. platOnizm­i _ 1.  mTawmindis p. 2. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. eleqtruli sagani. platonizmTan dakavSirebuli. plate-forme brtyeli forma] – 1.  plaTforma Scd. SafarTxeli] – (med. teritoria.  maRali p.  Tbili vagonis p.. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. avtobussa da sxv. 4. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). 2. 2. baqani). rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. (wign. place d’armes] – 1.) sivrce. platonuri siyvaruli. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. wel­ TaRr.  p. plAtforma [fr. borjomis p.  partiis saarCevno p. 3. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. . plAckart­i [germ. baqani). sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. (samx. plEada [berZ. daTvalierebis da parade­ bisaTvis. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. vagoni. plAcenta [laT. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa.pla -4002. ganyenebuli. ¥ plackartiani. 2.

) apki. pleura gverdi] – (anat. plumbum. ¥ pleadisa.tyvia] – 1..] – didi da sqeli Sali. plaid. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. plomb. Plombe < laT. 2. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. Se­ fuTul saqonels da sxv.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign.  qarTvel moWadrake qalTa p. sadac yvela wevri esw­ reba.  s. sxdoma. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. plEbs­i [laT. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. plOmb­i [germ. plEer­i [ingl. haeris garemos. plEner­i [fr. plenArul­i [laT. Θ  konferenciis p.  pleiada. plEnum­i [laT. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra. ¥ saplebiscito. plEvrit­i (medic. xeluxleblobis niSania.  p. plEbei [laT. pleadasi Scd. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. plebQscit­i [laT. plebeius] – 1. referendumi).) plevritis anTeba.  umaRlesi sasamarTlos p.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. bu­ nebis realur ferebs. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. plEd­i [ingl.) plebeebi. dabali wodebis warmo­ madgeneli. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. haerze. plebs] – (kreb. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. piradad Tavi­ sufali adamiani. romelsac adeben daketil kars. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. . fr. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. sakiTxi.-is mowyoba. plo plEvra [berZ. Ria cis qveS.

2. Plutokratia < plutos simdidre. plutokrAtia [berZ. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. (filos.  pliusi Scd. pnevmOnia [berZ. rac Scd. tabiZis p. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. pnevmatQkur­i [berZ. p. poEzia [berZ. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi.) idealisturi moZRvreba. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. (polit.plo -402kratos xelisufleba.  g.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta. pluralis mravlobiTi] _ 1. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini.  p. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. Sokoladi da sxv. plUs­i < [laT. pluton] – 1.) filtvebis anTeba. qarTuli 2. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT.  pliuralizmi Scd. plurAlizm­i [< laT. nivTiereba. da . (astr. podagra] – (me­ dic.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. miwisqveSeTis RmerTi.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. 15 (an +15) gradusi. podAgra [berZ. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas. (-) minusi). pneumatikos sasunTqi.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. plUton­i [berZ.  pnevmatiuri Scd.  p. miwis wiaRis mflobeli.  me­2 mniSv. saiqios mbrZanebeli. plOmbir­i [fr. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. wve­ ni. 2. CaquCi.. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. tumbo. pneumonia pneumon filtvi] – (medic. leq­ sebi. romel­ sac urevia raime xili.

) Tvalsazrisi. asaTianis p.-403- poz xalxuri p. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. `basianis brZola~. pOema [berZ. niWi. maRali baqani. l.) dadebiTi (sapirisp. 4. moklebalniani sanadiro 4. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. romelic zrunavs Ta­ ioni.  v.. rac pozitivizmi. pozQcia [laT.  sasurveli p. pirTaTvis. visi qcevis garegan efeqt­ 3. gadawyveta. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. positius] – 1. podium] – 1.  p. ganlageba. romelic leqsebs Txzavs. buli. rebsa da sxv. pose] – adamianis ebze brZola. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. mecnierebani. SaSSi: figurebis ze. WadrakSi. baraTaSvilis p. n. 2.pOza [fr.. `baxtrioni~.  p. poietes] – mwerali. pointer] – im momentisas. fSavelas p. ¥ poeturi. cdaze. mosuli. mowinave p. Zv. sazeimo p. Semoqmedeba. imperatorisaTvis. `bedi 3. msjeloba. senato­ negatiuri). .) brZolis dros ja­ mareoba. sakiTxis p. gamoxatuleba.  p. positio] – 1. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. pOdium­i [laT. gadat. pOet­i [berZ. (meZebari) ZaRlis jiSi. pozQor­i [fr. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. maRali wris  p. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. rebis ganlagebis adgili. faqtebze damyare­ leqsad. p. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. pozQtiv­i [laT. (wign. adgili naturisaTvis. gens. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. buli adgili savarZlebiT (wign. romelzec (negativisagan 2. (samx. visame an risame mdgomareoba.

) sruliad sxvagvari. poly bevri da gamos qorwineba] – 1. [berZ. sinon. Tavisi p. eWira. p. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. azrebi. p. poligQnia [< berZ. yinulebi. polQglot­i [berZ. (s. upiratesoba (WadrakSi). azri raime sakiTxSi. poligAmia [berZ.  p. poliAndria [berZ..) baza. p.  saraketo p. polusTan ar­ sebuli. poligrAfia [berZ.) da­ kavSirebuli.  p.. polAruli [laT.  kamaTSi swori p. polaris] – 1. polQgon­i [berZ. sinon. gadat. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma.  p. (qarT. 2. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. Jurnal­ga­ zeTebis da misT. polyglôttos] – bevri enis mcodne. paeqroba). polusTan (mniSv.-Si miiRo monawileoba. ¥ poziciuri. sinon.pol -404valqmrianoba). rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. 2. sinon. mravalcolianoba). poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. polEmika [fr. (qarT. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli.  p.. daicva.  literaturuli p. mrewveloba. sa­ winaaRmdego. sasroleTi). poli. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. eqspedicia. polemique < berZ.) kombinati. (s. romlis saqmea wignebis. Rame. beWdva. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. mra- . 1. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. qorwinebis forma. sapirispiro. p. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. (wign. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan.

lofans (ix. swavlexelisuflebianoba. kratos buli. polios saqmianoba. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. mo.. xelisufleba] – mraval­  p. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. police] – si­ cocxlis.. farTod pOli p­i [berZ. is specialisti. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. p. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. samzadeblad. qonebis da sxv.pOlis­i [berZ. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. poliklQnika [berZ. p.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. simsivne. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. policieli. 2. nivTiereba erTgvari. bavSvTa p. polypus] – 1. universiteti. mwifo. poliTEizm­i [berZ.mtkice da elastiuri. iwvevs damblas. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. romeilic mraval dazRvevis mowmoba.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. muzeumi. RmerTs aRiarebs. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. nawlavRruiani cxoveli. politeqnQkuri [berZ. xe­  raionuli p. ligia. politika saxel­ denime pirze. poly bevri da techne xeloba. sa­ . mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). xelis­ ba.

politQkan­i [fr. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. xelmwifo xelisuflebis. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. saaviacio p.pol -406bis probelemebs. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. ¥ policiuri. gazeTi.  sagareo p. ¥ polifoniuri. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT.  p. polQcia [germ.  p. ¥ sapolicio. 2. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . xSirad angarebis miz­ niT. p. politQkos­i politikuri moRvawe.  s. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. pOlk­i [rus. polifOnia [berZ. poliqrOmia [berZ. poliquan < berZ. intrigani. warmoSobili xalxuri cekvisagan.) moqmedeba risame misaRwevad. polyhymnia < berZ. ubani. pOlka [Cex.] – adamiani. polyphônia – mravalxmianoba. полк] – samxedro nawili. (saub. qandakebaSi). polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. Polizei berZ. brZola.. zedamxedveloba. legioni). p. ¥ sapolitiko. moRvawe. damokide­ buleba.  p.. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. (sinon. simRerebi. politolOgia [berZ.  msrolelTa p.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. polihQmnia [laT. saSinao p. Sexedelebebi.. musika am cekvisaTvis. sxva adamianeb­ Tan urTierToba. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. p. ¥ politikuri.  s. -is meTauri.

sinon. polo berZ. pontifex] lebis oinebiT. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. dedamiwis Ziriani navi. samxreTis p. agreTve polaruli). Poltergeist fuZis angelozi.] – gunduri sportuli didebuleba. poltergEist­i [germ. am pOmpa [laT. suli] – ucabedi xmauri. romlebic sax­ cxenis jiSi. pOnton­i [fr.-407- pop polkOvnik­i [rus... fufuneba. sawinaaRmdego ram. pop. pOmpa [fr.  avtomobilis p. efeq­ saxlis angelozi. qurumTa umaRlesi lis sulebiT.) ukiduresad gan­ . pop art Se­ 3. полковник] sxvavebuli ram. aseT navze si wertilTagani. saxlis tisaTvis gamiznuli. (gadat.. pop Semokl. eleqtruli wredis. kolegiis wevri. [ingl. uaryofiT p. sapirispi­ ro. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. adgili. polus < berZ. pOp­art­i [ingl. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. dacema. cxenburTi). pony] – patara sagnebisa. pOlus­i [laT. < po CrdiloeTis p. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. ori bolodan erT­erTi. pompEzur­i [fr. mag­ `masiuri~. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. ne oficeri. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. pop­musika. sax­ romSi. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. `popularuli~. TamaSi cxenebiT. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. pompe] – wylis tumbo. ga­ daadgileba. gaqroba pOni [ingl. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. pop-ansambli. bet. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd.  dadebiTi p.

romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. ¥ saporto. literatura da sxva. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. porto Tan damaqvs] – patara. saqonlis SefuTvas da a. iyenebs Tavisufali. portAtiv­i [fr. pOpuri [fr. pOrt­i [fr. uwma­ wuri suraTebi. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis.  popularizatori Scd. sahaero porti _ igivea. Tan satareb­ . popularis saxalxo. xalxuri simRerisa da misT. 2.  p. (teq.S. Porta] – 1. xelmisawvdomi. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. msaxiobi. mxatvruli mimdinareoba. bWe.  populiaruli Scd. WiSkari < laT. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. foTi. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. rac aeroporti. qalaqi – baTumi. popularizAtor­i piri. portatis < laT. gamosaxulebas. populArul­i [laT. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. xalxuri] – 1. portatif] – patara zomis. bevri­ saTvis advilad gasagebi. popularizAcia [< laT. warmoadgens zogi manqanis nawils. port] – navsadguri. realur sagnebs.  xalxuri simRerebis p. rek­ lamas. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. ope­ retis. mar­ tivad gadmocemuli. pOrtal­i [fr.pop -408- mokl. motivebisagan. arqiteqturulad ga­ formebuli. Portal kari. Jurnalisti. popularis saxalxo. 2. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. mxatvroba­ Si. sayovelTaod mo­ wonebuli. stilisa da Temebis imitacias axdens. mowonebiT sar­ geblobs.  p. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. aso ð­s formis). pornogrAfia [berZ. p. vinc.  s. leqcia.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ.  populiarizacia Scd. romelic risame populari­ zacias eweva. kinematografiaSi). pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. xeliT gadasatani organi. portatQul­i [fr.

post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. radiomimRebi. qaRladebis. portvAin­i [germ. portativuli Scd. grafikuli. satareblad. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). sabeWdi manqana. postinfeqciuri. p. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. pOrtfel­i [fr. sadarajo punqti. magari da momwaro. Portwein] – magari Rvino erTgvari.  p. (gadat.  ferweruli p. ¥ portretuli. krest­ sabmeli.  tyavis p. pOrtmone [fr. portveini Scd. pos 2.-409lad marjve. skulpturuli p. pOrtret­i [fr. [laT. portQer­i [fr. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. Canaxati.  portatuli. 3. p. Poseidôn] – berZn.  porTvaini. magnitofoni. wignebis da misT.. porTveini.. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). advilad gada­ satani. mZime qsovilis. Zo­ weuli. saguSago. msgavseba. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. aRwera. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. poseQdon­i [berZ. pOrter­i [ingl. porcElan­i [germ. porter] – Savi ludi erTgvari. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. ferwera.  p. Ca­ saweri davTari da sxv. poste] – 1.. saidanac . pOrfir­i [< berZ. abaria fosta..) pirovnebis daxasi­ aTeba. pOst. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. pOrtie [fr.  postimpresionizmi. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). portrait] – 1. p. p. p. pOst­i [fr.  porTfeli Scd. Porzellan] – faifuri. fotoaparati.

 ministris p. post Semdeg da fr.) mtkiceba.S. energia. pragmatos – moqmedeba] – 1.  qveynis ekonomikuri p. postUlat­i [laT. rac ukve raRac . post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. rasme.. risame sim­ Zlavris xarisxi.  potencialuri Scd.  sakontrolo p. 2. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas. potEncia [laT. ganxorcielda. postskrQptum­i [laT.-ze dgas. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. 2. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. p. ¥ potenciuri.pos -410moxda.  SemoqmedebiTi p. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg.  p. samxedro p. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. potencQal­i [< laT.  p. saTvalTvalo p. mimarTuleba. 2. postAment­i [laT. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. saWiro] – (wign.rac praqtikulad sasargebloa. SesaZleblobani. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba. (fiz. postimpresiOnizm­i [laT. romelsac win uzis laTinuri asoebi P. postfAqtum­i [laT. pragma. potentia Zala] _ 1. unari.) gadat. pragmAtizm­i [< berZ. icaven an uTvalTvaleben visme. (wign. rac piedes­ tali. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. postulatum mosaTxovni. potentia Za­ la] – (wign.) sidide..) faruli SesaZ­ lebloba.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). postamentum] _ igivea.

logikuri. pride] – (spec.) lomis. presentation]  studentebis sazafxulo p. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. praktikuli Scd. (gram. rac Scd.. saTvis.. prezentAcia [ing. predQkat­i [laT. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. prezervAtiv­i [< laT. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli.  praktikosi Scd. preAmbula [fr. praedikatum]  Teoria da p. prAqtika [berZ. prAid­i [ingl. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. prae praktika. gamocdileba. da gardaqmnian mas. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. praqtQkos­i – Tavis specia­ . sawarmoo p. muzeumi madridSi (espaneT­  p. war­ kargi p. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. moqmedeba. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. Senobis. preiskurant] – Sesavali nawili.-411- pre prAdo [esp. an sxva 3. mecadineoba. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. vefxvisa da misT.  p. uleba.) is. miani. ganizaciis wesdebis p. materialur samyaroze lis saxelad. filmis. – 1. adamianTa  preambulasi Scd. (lit. cesis Semadgeneli nawili.) Semasmeneli. saqmianoba. rac msjeloba­ 2. praktikos saq­ ¥ preambulisa. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. p. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari.-aa saWiro. koncerti. ebisaTvis. swavluli. wignis. saganze. mosaqme] – 1. rogorc sasawavlo pro­ 2. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. Si).

 s. firmis da sxv. warma­ tebisaTvis. saWadrako federaciis p. upiratesad fortepianobisaTvis.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. rac pre­ mier­ministri. sinon. dacva ri­ same.. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. krebis. aSS-is p. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. 2.  saerTaSoriso p. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. (gadat. praeludo winaswar vukrav. premiér pir­ veli] _ 1. zogi organizaciis. p. ganviTarebis uZvelesi xana. 2.  premialuri Scd.  mecnierebaTa akademiis p.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. sazogadoebis. winaistoria).) anazRaureba. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. prEmia [laT. 3. operis. arCeuli garkveuli vadiT. firmis p. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. (wign. kinofilmisa da sxva.  operis saorkestro p. prezidQum­i [laT.  mecnierebaTa akademiis p. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba.  p. konkursSi gamarjvebisaTvis. arCevnebi. musikaluri nawarmoebis Sesavali.  presidiumi Scd. (s. baletis. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. prezUmfcia [laT. 2. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. Sesavals vukeTeb] – 1. 2. pirveli p. ¥ saprezidento. igivea.) Senaxva. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi.  saqarTvelos p. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. win jdoma] – 1. premQera [fr. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis.) fondi.. 2. meTauri.pre -412- prezervAcia [laT. (s. praesidium TavSi jdoma. (samarT. win mjdomi] – 1. prezQdent­i [laT. premQer­i [< fr. prelUdia [< laT. ..  konferenciis p.) risame dasawyisi. yrilobis da misT. Sesavali. praesumptio] – 1. ¥ premiuli da sapremio..

presbyteros jdomare. prestige] – tyelis vrceli velebi. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv.. politikuri. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p. ndoba. praetendens prEsa [fr. 3. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. produqti. rameze. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme. daurRvevlad. tesoba.-is muSaki. na. pressing] – momzadebuli] – 1. prerogAtiva [laT.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. msoflio p. upira­ festivali. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. vaweTa) Sexvedra. p. (s..-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. prepArat­i [laT. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. iodovani p. pre- . p. uxucesi] – mRvdeli.. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. pretEndent­i [laT. praeparatus prEsing­i [ingl.) kuTrebuli ufleba. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba.) avtoriteti. yvela Tav­ 2. rame. Tanamdebobis piris gansa­  p. (wign. meurneo kulturebi. p. tri] – mTavrobis meTauri. (s. saubari vitaminiani p. p. presse] – periodul (praetendentis)] – piri.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. prairie da (mr.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ.) profesiebi. sazoga­ wesiT.-413- pre  saqarTvelos p. mTel moedanze. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. pativiscema. prero xelmZRvanelis p..

prEfiqs­i [laT. 2.  precendenti.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. risame mopovebisaken swrafva. SeRavaTi (mag. ¥ saprivitazacio. ukmayofilebis gamoxatva. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. sa­ da. adamiani.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. ar yofila.  pretenciozuli Scd. saCivari. SemTxveva. zog qveyanaSi: policiis ufrosi.-Ta turniri (WadrakSi).  p. misi mmarTvelobis organo.  u. pretEnzia [laT. praetensio] – 1. ¥ uprecedento. prefeqtis kancelaria. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. SemTxveva.  didi p. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . (samarT. 2. prefEqtura [laT. praefectus uf­ rosi] – 1. ¥ upretenzio – ubralo.  u. risame moTxovna. romelic departamentis saTaveSi dgas. privatizAcia [< laT. preferEncia [laT. Ziebeli. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. uprecendento Scd. nawarmoebi. toni. sarCeli. 1­isaT­ vis). praefectura] – 1.  p. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. u. precEdent­i [laT. TavsarTi. wayeneba. prEfeqt­i [laT. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1.  p. 2.-ebi aqvs. miwebis. sacxov­ rebeli saxlebis.  raime p. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. 2. ¥ pretenziuli (mniSvn.pre -414erTeuli. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT).

xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. s. meurneoba. prQnter­i [ingl.  p. ¥ saprizo. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. adgili. upiratesoba.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. teqnika. mdgomareoba. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. pri  prizmi. obieqtebi. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. ganuviTarebeli.  festivalis mTavari p. kristali. ubralo. sakiTxis gaubraloeba. (fiz.) mravalwaxnaga sxeuli. privilegia). Ca­ morCenili. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. upira­ tesi mdgomareoba.  p. Cveuleb­ riv samwaxnaga. primAdona [it. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. primitQuli [laT. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. prQzi [fr. prisma] – 1.  s. komisia. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. prQmat­i [laT.  primitivuli Scd. p. prizmatuli Scd. metismetad gamartiveba. p. primitivus Tavdapirveli. ararTuli. (maTem.-415 s. rac privilegiuri (ix. prQzma [berZ.-iT sargeblobs. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. marti­ vi. 2. 2.  p. 2. privilEgia [laT. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. ¥ prizmuli. rTuli movlenis. azrovneba. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. privilegirEbuli _ igivea. primitQvizm­i – 1. pirvelo­ ba.  p. primQtiv­i [fr. s. pirvelyofi­ li] – 1. ¥ privilegiuri. fondi. simarti­ ve. mina. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili.  p.

 princi pialuri Scd. gamogonebaSi. prQnc­i [germ. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. rome­ lime Teoriis. 2. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. prQncesa [fr. upiratesi mniSvneloba.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. princQpul­i 1. welTaRr. upiratesoba. mimarTulebani mecnierebaSi. [laT. prOblema [berZ. principium sa­ wyisi. melnis p. dasawyisi] – 1.) gamomdinare. kamaTi. principatus] – Zvel romSi Zv. politika. p. moZRvrebis. kritika. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. prior pirveli] _ 1. p. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. princQpat­i [laT. ga­ mokvlevaSi da misT.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. Prioritat laT. princesse. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. sinon. Prinz fr.  lazeruli p. problema] – 1.. ufliswuli). uprQnci po – 1. I s.qcevis ZiriTadi wesi. adamiani. ganviTarebis p. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba. gadawyvetileba.pri -416 p. prQnci p­i [laT. priorQtet­i [germ.  dargis p. 2. rwmena.. ¥ princesasi. p. 3.prin­ ci pze damyarebuli. princi pis (mniSvn.  u.. Prinzessin < laT. 2) dam­ cveli. 2. u.. prince < laT. germ.  mtkice p. ¥ prioritetuli. rac araviTar princi ps ar axlavs. Tvalsazrisi. 2.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. moqmedebis.  prinsessa Scd. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. princi pidan (mniSvn. adamiani. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi. p.  avtomobilis moZraobis p.. .  p. sakiTxi. msjeloba.  u. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. pro. ganuxrelad Semsru­ lebeli. 2.

wi­ naswarganWvreta movlenis. 3. ga­ dawyvetas. samyaros warmoSobis p.  amindis p.  s. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. prOgnoz­i [berZ. marTva. 2. Sed­ gena. Teatraluri p. s. romelic unda Seasrulos manqanam. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi. 5­saT­ vis). telegadacemaTa p. soflis meurneobis ganviTarebis p. 2.  sicocxlis warmoSobis p. Seswavlas. ¥ problemuri.  s. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema..  samoqmedo p. sabWo. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. . ¥ saproblemo.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. 4.. furce­ li. dedamiwaze. moqmedebis gegma­davaleba. s. ro­ melic saWiroebs axsnas.  mecnierebis ganviTarebis p. (saub. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. gansaxor­ cielebel rameze.  ixmareba agreTve problematuri. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. ¥ saprogramo (mniSvn. sacirko war­ modgenis.  u. prognosis] – winaswari ganWvreta.  koncertis p. laboratoria.  konstituciur . 3­saTvis). prObst­i [germ. dokumenti. gadat.  qarTuli literaturis p. 2. momavali muSaobis. prOgrama [berZ. ¥ programuli (mniSvn..-ebi. gamokvlevas.  p. Teatraluri.-417praqtikuli sakiTxi. 1.  p. 5. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. sakiTxi. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. me-12 klasisaTvis. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. aRzrdis p. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. politikuri partiis. gancxadeba.monarqiuli partiis p.. programma pro gancxadeba] – 1. sakiTxi. danadgarma.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p.

romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. moRvawe..karaqi da sxv.  mecnierebis p. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba.  ucxo enis Seswavlis d. 2. mr.. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix.  samecniero p. prOgres­i [laT. programa) speci­ alisti. productus Seq­ mnili] – 1. progresi). xidis p. Sroma. progressio win­ svla] – (maTem. geometriuli p. risame asa­ gebad.  rZis p.ebi (navTi. navTobis gamoxdis p. produqtQuli [< laT. gonebrivi Sromis nayofi. Producer] – kinofirmis patroni. nawili. daprogrAmeba – programis (mniSvn. aRmavloba (sapi­ risp. na­ yofieri.  p. p..  p. miwaTmoqmedeba.).  ariTmetikuli p. prOduqt­i [laT. aqtis. progressus] – winsvla. teqnikuri p. gadat.  progresiuli Scd.). prodiUser­i [ingl. Zlier­ deba.-ebi (yveli. kacobriobis p. productus] – mwarmoebluri.. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi. raime dokumentis. 2.nivTiereba. anazRaureba. progrEsia [laT.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. projectus win gamoweuli] – 1. kino­ kompaniis meTauri. Tbilisis centris rekonstruqciis p.  maRalxarisxovani p. prOeqt­i [laT. produqtebi – sursaT­ sanovage.pro -418gadamRebic aris.  progresuli sxvaa (ix. mowinave. prodUqcia [laT.  Teatris p. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. kuburi gantolebis d. productio] – 1. mza p.  Sromis p. regresi).benzini.  produseri Scd. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis .. beWdviTi p. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti..  produqciuli Scd.. 2. sagani. dizelis sawvavi da sxv.

¥ saproeqto (mniSvn. ¥ provokaciuli.  s. tizmi. provisor] – afTiaqis mu­ li. administraciul­terito­ Sedegi. provincialis provinciuli] –  s. xelmwifoSi. CamorCeni­  avtosawarmos p.. simZlavre. savaraudo teqsti. (moZv. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. Saki.  patara p. loba. proEqcia [laT. visime (calke pi­ – 1. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. wamqezebeli. s. interesebis eqtis (mniSvn. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. 1. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. ¥ provinciuli. p.) gamosaxulebis ga­ 2. Teatri. 2­isaT­ moqmedebas. vis). saqmianoba. piri. (spec. davaleba. . vis).) dedaqalaqs an ris. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p.-419- pro dadgenilebis winaswari. Tvalsazrisis.. romelic Separulia brtyel zedapirze. ¥ provokatoruli. xelSekyrobili teritoria. qalaqi. (ist. p. rulebis p. provQzor­i [germ. Provisor <  pravakatori. romelic Ralatis dacema ekranze. mebebisTvis.  provincialuri Scd.-is centri. 2. 3. gegma. olqi. provokAtor­i [laT. proeqtQreba – risame pro­ 2. (qarT. provincia] saqcieli.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. SezRuduloba. pravakatorulaT. rac dialeq­ s. mZime (zogjer damRupveli) 2. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv.) igivea. provocaSors gaweva] – 1.-ze wamoego. (maTem.  p. pirTa jgufis.  p. pravokatoruli Scd.  eqskursiaze wasvlis p. gegmili). ganzraxva. raime organizaciaSi provo­ sinon. 1) Sedgena. projectio win. aparati.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. 3. kuTxe. provocatio mqone farmacevti. instituti. (moZv. rasac mohyveba periferia. kaciis mosawyobad.

ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. 2. zedamxedveloba.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. prokurAtura – saxelmwifo organo. prokurAtori [laT. beletristi). visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. procurator] – Zvel romSi: moxele. 2. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). procla- . ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. prothesis mi­ mateba.  pravokacia.. kbilebi . Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. daqiravebuli muSa. Tanamdebobis piri. pravakaciuli Scd. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. prozEqtura [laT. Zvel romSi: moqalaqe. prOza [laT. sa­ dac gvamebs kveTen. prozElit­i [berZ.). prosēlytos] – 1. prokOnsul­i [laT. provakaciuli. ¥ p. prOTez­i [< berZ. moTxrobebi). mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. proletarus] – 1.  protezi Scd. ¥ prozauli.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas.  s. axali aRTqma). prokUror­i [fr. nawarmoebebi. pilate (biblia. procuro vzrunav] – 1. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. prozaQkos­i – mwerali. ¥ saprokuroro. prolEtar­i [laT.  generaluri p. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. gauleqsavi literatura (romanebi. mowodeba.. beletristika). fexi.  p. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. ¥ saprozeqturo. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. procureur laT. proklamAcia [laT. 2. prosa] – TxrobiTi.

Si saTanado axsna­ganmar­ 2. propaganda toloba. promEdol­i – tkivilgama­  p. 1. propolis < parati. rac unda gavrceldes. promotio win dindgeli. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT.-421neli. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. das eweva. ventilatori. 2. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. romelic prolongAcia [fr. (maTem. ukuproporciuli: ukupro- . waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. p. muSaoba. ideis. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. moqveyneba. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. moZRvrebis. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. tumbo. buli nawilebis mqone. skis webo. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). gatio] – (samarT. sinon. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. agebuleba. promulrisame nawilebs Soris.  TviTmfrinavis p. rome­ tebiT. ¥ propeleriani.) raime sa­  p. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT.) ori Sefardebis propAganda [laT. imdenjerve. maTematikaSi: iseTi. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. prologos] – sawvavad. gagrZeleba. romelic risame propagan­  p. butan­ Ta klasi. jerme gazrdiT an Semci­  p. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. miiReba navTobisgan. codnis gavrceleba maseb­  p. propEler­i [ingl. narkotiki. gav­ propOrciuli1 – 1. propeller] agreTve epilogi). sidideebi. proportio] – xis miniWeba. mowyobiloba.

proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. ganzaxva. prostitutio Sercxvena. mimoxilva] – 1. prospectus xedi.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma).  proporcionaluri Scd.  prospekti Scd. prOJeqt­i [project < laT. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi.  prospekti Scd.. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema.). romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. prospEqt­i2 [laT. samecniero nawilSi. proJEqtor­i [fr.  proJektori.  daviT aRmaSeneblis p. Cveulebriv farTo da swori quCa. prostAta [berZ.  mogzaurobaTa biuros p. mimoxilva] – 1. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo.  universitetis p. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp.. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. projectous < laT. etimologiuri leqsikonis p. prorogatio gangrZoba.. wabilwva] – porciuli sidideebi. maJoritaruli warmomadgenloba). qalaqis didi. prorogAcia [laT. (sa­ mecniero naSromis. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. rusTavelis p.) winamdebare jirkvali. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. prostatēs win mdgomi] – (anat. 2. prostAtit­i – prostatis anTeba.  ganmartebiTi leqsikonis p.  prorektori Scd. gaxangrZliveba] . romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. prorEqtor­i [laT. saxel­ mZRvanelos da sxv. praJeqtori. (TbilisSi). mokle Sinaarsi. frazeologiuri leqsikonis p. praJektori Scd. pro ma­ gier da rector mmarTveli. prOspeqt­i1 [laT. prospectus xedi. prostitUcia [laT.

pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da.  p..  s. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. prOteJe [fr. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. protestor vemowmebi] – 1. protokultura. prostrAcia [laT. nota.  p.­Si re­ pro formaciis dros. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. mfar­ veloba. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. protEqcia [laT. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. eklesia. protokoll. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). ¥ protestantuli. proto. warmoiSva me­16 s. pirveli. demonstracia. uxalisoba. protOkol­i [berZ. dad­ genilebis winaaRmdeg. gauwia. protectorate < laT. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. . protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs.-is gancxadeba. prOtest­i [germ. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. sefiskveri. protoena. proteqtOrat­i [ingl.. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. protorenesansi. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. prostratio] – daZabuneba. ¥ saprotesto.  prokuroris p. Protest < laT.  p.  prototi pi. s. meZaveoba. prOsfora – hostia _ patara kveri. 2. [berZ. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. ufrosi saeklesio wode­ bebSi.

 p. profanatio] – upatiuri. misi damaxinjeba. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. prOtoni [berZ. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). prOfan­i [laT. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma.  eqimis p. risame pirveladi nimuSi. prôtos pirveli] – (fiz. daxelovneba. 2. specialoba. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. namdvili pirovneba. profEsia [laT. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. p-is arCeva. uvi­ ci. interesebi. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe.) mimarT. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). p.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba.  s.: ideis. protOti p­i [berZ. moZRvrebis.. profesiOnal­i adamiani.  profesionaluri Scd.  saoqmo Scd. ¥ saprotokolo. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. SebRalva. proqtolOgia [berZ. prôtos pir­ veli da typos niSani. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. protOplazma [berZ. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. warmoqmnili] – (biol. dedani. inJinris p.. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. proktos . kvali] – 1. pirveli saxe. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. profanAcia [laT.-ebi.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. ¥ profesiuli.

1. Se­ kompresebi da sxv. xasiaTi. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi.. sargebeli). Semosavali. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. (qarT. an sagnis gamoxatuleba. ¥ profilaqtikuri. 3. pro centum asis magivrad] – 1. saxedaoba gverdidan. meurneobis ZiriTad dama­  s. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. TanamSromlebs. Tavidan acilebis Ronis­ 2. . pro forma profEsor­i [fr. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. masaJi. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. procedure] – 1.. romelsac ani­ saCveneblad. ero­kvleviT muSaobas). 3. raime Tuleba.) wesebi. inJineri. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba.rodesac iReben  wiTelas p. lis. remonti. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. 2­isaTvis)..  p-(s. romlebic  xmis micemis p. specialobis.-425- pro  p. profesiis.). (mniSv. xidis p. p. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. 2. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. prOforma [laT. (s.  Semnaxveli banki iZleva  p. profil] – 1. p. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. mo­ wodebuleba. saxis procesi (abazana. teqnikaSi. sinon. dargebSi). asedi nawiliT. mZRoli. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. acra. raodenoba. p.  gzis p. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr.  wylis p. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. kabineti. am 2. teqnikaSi da sxv.) sakiTxi.-ebi.

Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi.pro -426vliT operaciebs. marTavs srul gamoTvliT process.  u. kvercxis. risime gan­ viTarebis gza. ¥ uprocento (mniSvn. Publizistik < laT. fqvilis.) vada.  sadResaswaulo p. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. Publication < laT.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. (s. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. procEsor­i [ingl. prOces­i [laT. processus svla. pUding­i [ingl. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. sasamarTlo saqmis garCe­ va. ¥ procentuli (mniSvn.  p. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba. 2­isaTvis). publicatio] – calkeul nawarmoebTa.. Sefardeba. (s. publQcist­i – mwerali.  p. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze.-s wliurad. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. pUdel­i [germ. 3.) kodeqsi. naSromTa ga­ moqveyneba. publicQstika [germ. madanSi rkinis p. damatebiT. akeTeben burRulis. 2. beWdva.  p. Janni. 2­isaTvis). sam­ gloviaro). xaWos an sxva masalisgan – Saqris. rZis da misT. p. p. laT.. moRvaweoba. 1. 3­isaT­ vis). ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. samgloviaro p. Semadgenloba. pubertAcia [gviand. werili. pUeblo [esp.  p. mimdinareoba] – 1. ro­ melic publicistikas mis­ devs. sesxi. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . ¥ publicisturi. teqnologiuri p. publikAcia [germ. procEsia [laT.

marTvis p. pUrizm­i [fr. 3.  strategiuli p. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. punqtuAluri [fr. 2. gausinjes. sadispeCero p. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. Sa­ qari.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba.) moZraobis. purism < laT. raimesaTvis gan­ kuTvnili. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). 2. moswavlem p. pUlt­i [germ.  mesame Tavis me-5 punqti. majiscema). (gadat. adamiani. Punktuatia < laT.) sasveni niSnebis dasmis sistema.. purus wminda] – 1.  p. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT.  punktuacia Scd. ro­ melSic urevia wyali. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili. adgili. pUnqt­i [laT. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. Pult] – 1. pUnS­i [ingl. punctum werti­ li] – 1. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi.  p. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa.  punktualuri Scd. pUma [esp. punctum wertili] – (gramat. 2. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. samedicino p.] – magari sasmeli – romi. romelic mowyobilia. pUls­i [laT....-is wesebi.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. Cai da sxv. wesi. pulsus biZgi] – 1. cxovre­ bis raime tempi. daba da misT. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva.  p. stendi da sxv. pulvis (pulveris) mtveri.-is kargi codna gamoamJRavna. .  eleqtrosadgurebis p. pulverizAtor­i [laT. sinon. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT. punqtuAcia [germ. sofeli.. Sesakrebi p. magida. punch < ind. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili.  saTvalTvalo p. sadgomi. punctuel] – zedmiwevniT zusti. aku­ ratuli.

sityvebi. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. gamoTqma. J. vili. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. JAndarm­i [fr. JAkan­i.-Ta korpusi.  lirikuli J. JArgon­i [fr. JAluz­i [fr. genre] – xelovnebis laT. an Stori. romelic Sedgeba  J. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. mZRolebis lebuli.. sakuT. жакан.pur -428- 2. jgufis. J  J. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. saTavgadasavlo J. gendarmefafisebur masad). sax. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. jakan] xelovnuri). J. medicinaSi. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. kuli­ ro wyobis policia. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. saTvis.. iAkan­i [rus. nadirod. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. aqvs yviTeli gan. nairsaxeobani.. nacrisferi TuTiyuSi.. ba. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. purus wminda] – adamiani. ro­  mowafeTa J. mwifo gadatrialeba. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. . puritan < JAnr­i [fr. gan­ nariaSi. purQtan­i [ingl. JelAtin­i [fr. romlis xsnaric gacive­  J. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. wris warmomadgen­ JAko [fr. gendarme] – piri. qurdebis J. jacquot] – patara lebi. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. ¥ Janruli da Janrobrivi.

giro] – (finans. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. metyvelebisas). jockey] – mxeda­ ri. Jiuris. rom­ da sxv.] – Ruzis (burTebs. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. JiuriSi. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. giraffe arab. Cekze da dicinaSi. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. brinjaos J. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. dali erTgvari). mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. TefSebs. J. marjvebisaTvis. li (mag. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis).-ebiT laparaki. gurzebs jaWvis bolo rgoli. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. jeton] – 1. JQraf­i [fr. (s.  J.. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb.  Jiurma. JonglQor­i [fr.. jgufi. romelic doRSi monawi­ firfita. biseburi saWmeli. cirkis msaxiobi. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. JEton­i [fr. monetis Semcvle­ leobs. JiurSi Scd. romelic  s. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. li­ Sejibrebebze.) nomeri. romelic Jurna­ .] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT.-429- Jur JEle [fr. gamofenebze. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol.).] – balaxovani rikaSi. fexebi.  saiubileo J. misT. romelic mzaddeba xilis wveniT. jongleur] – ¥ saJetono.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba.) war­ wera Tamasuqze. JiklQor­i [fr. romelsac aqvs Zalian  Jelesi.  J. korpusTan. li.-is gadawyvetileba.. romelsac J. iyeneben me­ JQro [fr. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. jury] – specialistTa ulebriv. 2. Jiurs.

orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi.) gamosxiveba. bobis r. daWrili xorcisa da bost­  J. rAdar­i [ingl. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. (fiz. Zi. . rugby] – sportuli  avtomobilis r. moRvaweoba.. ragbi). ebr. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. ganlagebuli (qarT.  r. gunduri TamaSi. sxivisebri). Tbogadacema. ¥ radiaciuli.. Semqmneli. romelSic 2. rAgu [fr. qalaqis r. adamianebisa da RmerTebis sxivuri.Jur -430- listikas misdevs. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. moZRvari radiAtor­i [laT. quCebi. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). ragoût] – wvrilad  r. rAgbi [ing. mOragbe – ragbis moTamaSe. maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. radiatio] – 1. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. ¥ moragbisa. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. sxviseburad.  J. (ix. sinon. rac moragbe lebiT. darAbin­i [Zv. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. rac amJa­ 2. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. risame gavrceleba cent­ mad Scd. rabbi Cemo gegmareba. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. radio ga­ mosxiveba] – 1. ixmareboda regbi. eTika. radiAcia [laT. loba.

radioaparadikAlur­i [< laT. sakiTxebis gadawyvetisas.. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. gamovasxiveb] – 1. radiaciasTan. 2. gadamwyveti musikaluri programebis.. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. saSualeba – sainformacio. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. 1. patara fesvi] –  radioizotopebi.) zurgis tvinis nervTa elementebi. romelic uCvenebs am  r. radicarati.) gamosxiveba. uli] – (maTem. – pirveli Semadge­ damwyveti. radiosTan.) ga­ radio2. bunebrivi bgerebis. Sor manZilze signalebis. – rigi sityvebis Sedegi. radicalis Zi­ a.S. r-Si SesruRebis niSani (√¬). rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. cvlilebebi..) fesvis amo­  r-Ti miReba. agreTve leba. radioinJineri.  radioabonenti. vebisa. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. bgeriTi gadacema. gadamWreli. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. radikaluri parti­ 3. radio(med.. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. fesvebis anTeba.-431- rad radQkal­i1 [laT. ga­ li. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. momxre. lis ZiriTadi] – (wign.S. ukiduresi. TviTon fesvis amoRebis radio1. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. eleq­ gulis daSla. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. radicula basTan. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. sxv. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. patara Ziri. gamosxivebis da .). romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. moqmedebis. 2.. r. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre.  xelovnuri r.  Tanmimdevruli r. gadacemis mizniT. da a.

r. radiopelengatori). ¥ radioaqtiuri. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba.rad -432- r. radiOgrama – Setyobineba. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. radioproJEqtor­i 1. radiolOgia [< laT. daSla. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. radiolokAcia [< laT. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. (ix. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. gamosxiveba. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . agreTve maT biologiur moqmedebas. romelic radioTi gadai­ cema. nivTierebani. r. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. radiopelengi).  r. uranis r. fizikis na­ wili. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. radiomEtria – 1. 2. radiolokAtor­i [laT.. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. logos moZRvreba] – medicinis dargi. radium da berZ. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra.

rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs. radQum­i [laT.s. radium sxivi] .  radiotexnika. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. teqnikis dargi. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. radioreflEqtor­i (ix. soflis r.  r. radioproJeqtori). rac radiograma. TviTmfrinavis da sxv. tele­ viziisTvis. radiosAdgur­i 1. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. radioqQmia – qimiis dargi. popovma (1886). romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad..  qveynis r. qarxnis r. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. radiotEqnika – 1. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. 2. radiolokaciisTvis.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. radiotelEgrama _ igivea. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. 2.. 2. radiotexnikuri Scd. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. radioaparaturiT aRWurva risame. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). saSualebani. ¥ radioteqnikuri. mecnie­ reba. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. kompleqsuri aparatura.

sasig­ nalod da sxv. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. raQsSina [germ.) winamxris erT­erTi Zvali. raQxstag­i [germ.. q.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. mxaris.-is aReba.  goris r. iyeneben foirverkSi.. Reischine] – . kolofi. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. 1­isaT­ vis). danadgari. Tbilisis vakis r. meterologiuri r. – qimiuri elementi. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. r-is centri. r.  wiTeli jvris r. 2.  kosmosuri r.) komiteti.. SuSxuna). radius mina TvalSi. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. s. r. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. (s. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. 2­saTvis). raquette] – tariani ovaluri CarCo. sinon.  reixstagi Scd. sxivuri Zvali. rAka [laT.  aviaciis moqmedebis r.. sazenito r. 3. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. raca yuTi. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. am monakveTebis sigrZe. samiwaTmoqmedo r. ra­ diusi] – 1.  r. sxivi] – 1. ¥ s. Senoba.. (s. r. jarebi. Casas­ venebeli – kubo. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. raQon­i [laT. radQus­i [laT.rad -434didi saxazavi..  samrewvelo r. (s. (anat. 2.) gazeTi. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. res­ publikis. Telavis r. Rakete] – 1.  saraketo (mniSv. (qarT. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. (s. rayon sxivi. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. (gadat.) swori xazis monakveTi. (maTem. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. SimSa.) centri. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis.) konferencia. badmintonis TamaSisaTvis). rAketa1 [germ. 2. denTiT datenili hilzi. rAketa2 [fr.

ralli Scd. ise uZravi kameriT. rAmpa [fr.  mravadRiani saavtomobilo r.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). laTinur amrikaSi: kar­midamo. saxl­ kari. mxatvroba­ Si: figurebis. rampe] – TeatrSi: grZeli. . fasiani qaRaldebis (aqciebis. rApira [fr. raliSi. randezvous] – (moZv. rAnCo [esp. rAng­i [fr.-ebi. rAmSteqs­i [ingl. rumsteaks (mr. ob­ ligaciebis) SemosavliT. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. di plomatiuri r. RmerTi viSnus avatara. rAkurs­i [fr. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. 2. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi. dabali barieri avanscenis gaswvriv. wodebuleba. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). sinon.Sekveca] – 1. rentier rente ren­ ta] – piri. 2. ramAzan­i [arab.-is kapitani. rals. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT.) paemani. ¥ ralim. rancho] – 1. rAndevu [fr. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. TviT es rap marxva. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. Sexvedra. ralSi. ralis.  ralma. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. mefe. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. rAli [ing. rAntie [fr. rang] – xarisxi.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. raccourcis Semok­ leba. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). Cogani). Tanrigi.  pirveli r.

kanonebi. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. Raritat < laT. rarQtet­i [germ.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. Teoria. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag.  navTobis r. zeTi. rAsa [fr. ratification] da ratificQreba [germ. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. round] – 1. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. gadat. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). gawmendi­ li. rafQnad­i [fr. gansxvaveba. rAtuSa [holand. (qim. (wign. ¥ rasistuli. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . raffiner] – 1. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs.) gawmenda minarevebi­ sagan. r. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. niSnebi. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. 2. (gadat. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. 2.) daxvewili.  r.  r. rAsizm­i – antimecnieruli. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali.  ratuSisa. r.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. natifi. ratifikAcia [fr.  ratuSasi Scd.rar -436levs iuridiul Zalas. 2.  rasiuli Scd. Zveli wigni). samuzeumo eqs­ ponati. ¥ rasobrivi. rafinirEbul­i 1. (sp. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv.  faSizmis r. rAfsod­i [berZ. rAund­i [ingl.. rafinQreba < [fr.

rhapsôdia] – 1.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. reeqsporti. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi.S. Sewonilad. Ratio] – sak­ meore bgera. mowyoba gonivrulad. re [it. gamoyeneba. gamow­ rAja [sanskr. agreTve noli. moSliT. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. miwaTmoqmedebis r. codnis erTaderT wyarod 2.. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. fi­ deda.) mTeli an wiladis ba. nawarmoebis nawyveti. zevsis. Rea] – 1. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi.romelic WeSmariti Temaze.. norma garkve­ niSvneli noti. mag. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT.] – TavsarTi. mizan­ da a. demetres da zogi racionAlizm­i [laT.  r. teqnologia.  f. kronosis coli. bis usazRvro ZalaSi. (astr. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva.-437- rea rafsOdia [berZ. re. raukan. romelic aRniSnavs: piruku. kveba. geas Svili. berZnul srulyofa.  dRe-Ramis r. 2. am bgeris aRm­ vebis ulufa. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. listis ungruli r.. gaumjobeseba. losofiuri rwmena imisa. rEa1 [berZ.. r. rAqiti [berZ. feodali. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. rationalis] – gonivruli. romelic dawerilia xalxu­ 2. mizanSewo­ da. feri misawvdomia. racionalizAcia < [laT.. Tavidan. xelaxla. uli vadisTvis. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. saxsrebis  rapsodia Scd. nili.. . re. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. r. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. [laT.

WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. s. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. ra] – (zRv. fulad qce­ va. fileba (saavadmyofoSi). (medic.patiosani saxelis.  r. namdvili.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. (saub. risame gayidva. reabilitAcia [laT.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. (s. sebuli nivTi. reagQreba [germ. r. xelovnebaSi: mimarTuleba. mimarTuleba mxatvrobaSi. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). sicocxlis aRdgena. gad. rEa2 [holand. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r.) anZebze . sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. risame gan­  r. realis] – 1. nawarmoebi. sariaminacio tareba. xorcieleba. amocana. realis namd­ 1. 2. gamoxmaureba. gegma. vada.) gavacocxleb] – 1. igivea. gare zemoqme­ reanimAcia [laT.)  kritikaze r. re – debaze. reabili s. rac sinamdviles Seefereba. ganivrad damagrebuli Zeli. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. rac reaqcia kvlav. materialuri 2. Scd. ¥ sarealizacio. cxovrebaSi ga­  rianimacia.. romelzedac abamen swor  saqonlis r. beWdilebaze. stili.. nivTieri] – 1. realis namdvili. xelaxla da animo (mniSv. namdvilis marTal asaxvas. 2. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. reAgent­i [laT. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. r.rea -438-  gegmebis r. nawile) nivTiereba. reagieren < 2. realis macio. re – winaaRmdeg reAluri [laT. punqti. pasuxi STa­  r. laT. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. r. 1.) ganyofileba. Zala. (medic. xolme signalebs.

an motoriani navebiT. (teq. rac aseT Zalas iyenebs. 3­isaT­ regenerAcia [laT. `sagnebiT~. ingl. niSnebis kombinaciiT. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. TviTmfrinavi. fulis Tierebis urTierTqmedeba. reacteur. ra­ 2. reactif] – qimiuri . tyva an fraza mocemulia naxatebis. r. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. ski ptra. samedicino reaqciOner­i [fr. moebaSi ukve gamoyenebuli. 2. r. 3.). progresis mteri. romelSic saZiebo si­  r.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. `sag­ moiqmneba.. regalis samefo] – 1. reaqtQul­i – (fiz. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r.. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. cana. iqmneba axali nivTiereba. r. warCinebis niSani (ordeni 3. (qim. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. romelic moqmedebs sna. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. taxti da sxv.). regeneravis). tio aRdgena] – 1.). `nivTebis~. revoluciuri da erovnul da misT. 2­isaT­ vis).-is Sedgena. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. niSnebeli sagani (gvirgvini.. moZraoba. nivTiereba. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. xre. moWrisas. reactor] – aparati an danad­  r. romelsac iye­  s. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. r. reaction] – 1. rebus `nivTebiT~. gazeTi.  atomuri r. politika. reAqcia [fr.-is amoxgari. reJimi.) war­  r. Sua saukuneebSi: mefeebis. mag.) 1. kolba. mefis xelisuflebis ma­ velze. qimuri r. ialqniani litika. poliuri ufleba garkveul 2. ¥ reaqciuli (mniSv. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. Zrava.

 r. (saek. olqi. Casa­ weri davTari. 2.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori).-is dacva.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. rEgent­i [laT. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). risame sia.  r.... monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. (teq. registrAcia [< laT. reglamentAcia [fr. 2. miwisqvesa biZgebis r. regionis qveya­ na. qorwinebis r.  poliklinikis r. (biol.  deputatebis r. yri­ lobis Catarebis wesi. kuTxeebisa. konferenciis. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. mo­ wesrigeba. sadac registracia warmoebs.. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. risame registracias axdens. reglAment­i [fr. rEglan­i [ingl. 2.  maRali r.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. registrum] – 1. davTarSi Cawe­ ra. r. mag. samxreTaRmosavleT aziis r. aRricxva. dadgena. r. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. regQon­i [laT. reglament] – krebis.. ¥ regionuli da regionaluri. ekonomika. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. maCvenebeli. qsovilis.  amierkavkasiis r. rodesac saxelo an mxari .-is darRveva. 3. registrum sia] – siaSi. regQstr­i [laT.  namuSevari zeTis r. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. regens (regentis) mmarTveli] – 1. konferencia. romelic vi­ same. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier.

honorari. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs.-is moadgile. taqti] – 1. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. ukusvla. r. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. piri. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi.. regulAruli [laT. regolit] – mtvrisebri masala. regrEsia (laT. 2. red regulQreba [laT. redaqtQreba _ igivea.-441erTi naWriTaa gamoWrili. regtime < rag nawyveti da time dro. 1) ukeTebs raime teqsts.. mimdinare.  mTavari r. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva.  Zravas r. redacteur] – 1. TanamSromelTa jgufi.) ganviTarebis Sefer­ xeba.  siCqaris r.  reguliatori Scd. quCaSi moZraobis r. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. operis axali r. tempi. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli. regulAtor­i (teq. rac redaqcia (mniSv. daqveiTeba (sapirispiro progresi). romelic gamosacemad am­ . temperaturis r. redAqtor­i [fr. romelic wignis. ukuqceva.. mecadineoba.  literaturuli r. mowesrigeba..  r. redactio wes­ rigSi moyvana. romelic redaqcias (mniSv. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. 1). rEgres­i [laT.  xelnaweris uZvelesi r.  reguliaruli Scd.  xelnaweris r. gasworeba.  s.  r. regressus] – (wign. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas. wylis donis r. 3. regtAim­i [ingl.  xelnaweris r. redAqcia [laT.literaturu­ lad damuSaveba. mowesrigeba] – 1. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. ¥ saredaqtoro. piri.. gazeTis gamocemas.. fasebis r. dasabeWdad momzadeba (teqstis). regOlit­i [ingl. 2. sistematuri. 2.) mowyobi­ loba.. Jur­ nalis. teqnikuri r.

(ekon. teqnikuri r. 2. revAnSizm­i [fr.  mawoni – mawvnis. liTonis fulis an medalis ukana mxare. rEvers­i [laT.  r. rEvanS­i [fr. 4. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba. Sesusteba. (lingv. . (qim. (gadat. damuSaveba. sia. politika. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad.) organos agebulebis gamartiveba.. qaTami – qaTmis. wamwami. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis. kolegia. regestrum] – 1. devalvacia). -isaTvis mzadeba. reversus ukana. zedmeti mowiweba. revalvAcia [fr.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. reduplikAcia [laT. Semcireba. revErans­i [fr.  mTavari r.  s. 2. dawesebuleba. zurgi (sapirispir. gamomcemlobis ganyo­ fileba.red -442rejestr laT. ¥ redaqtiuli.) valutis kursis aweva (sapirisp. iron.  TavTavi. revalvation] – (finans. sadac aseTi muSaoba warmoebs. реестр polon. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. aRwera. reduplicatio gaormageba] – (lingv. rEestr­i [rus. reverence] – 1.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. rTulis Secvla martiviT. nusxa.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. reduco ukan vabruneb] – 1. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. rac risame garantias iZleva.) valdebuleba. aversi).. Sebrunebuli] – 1. ¥ saredaqcio. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. 3. 2. 4. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. redUqcia da reducQreba [laT.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. gazeTs da misT. (teq.  xelmoweris r.  r.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. ¥ revanSistuli. 3.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. 2. (biol.

(samarT. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. Cveulebriv Tan axlavs . aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). ¥ revmatuli. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. romelime dawe­ sebulebis.  r. keuli scenebisagan.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. texa. teqnikaSi. revisio gada­ gauqmeba.  buxhalteriis r. bisagan. kulturuli r. organizaciis an revOlver­i [ingl. nomre­  r. reversio dabru­  revmatiuli Scd. reumatismos]  revoliucia.. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. mTavroba.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs.) qonebis dabruneba yanaSi. revolUcia [fr. (vaWr. qanizmi. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. sinjva] – 1. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. moZraoba. revolution] – 1.  r. romelsac ciuri moZraobis monawile. 2. dens.) winaT gacemuli gankargulebis. neba] – 1. mecnierebaSi. r. brZola.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. gardaqmnebi. magram (di pl. (biol. gamowveva] – 1. romelic revizias ax­ leba. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. winandeli patronisTvis. revErsia [laT. revmAtizm­i [berZ. sazogadoebriv­politikur 2. revokAcia [laT. tkivilebi. (gadat. rEviu [fr. raime moZRvrebis. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. brZanebis revQzia [laT. an Teatraluri warmodgena. revQzor­i – Tanamdebobis 2. r. r.) Zirfesviani cvli­ piri. Secvla. sistemis. xelovnebaSi da sxv. uaxloes winaprebs. Semowmebis mizniT.

rezerve­ bis (maragis) Seqmna.ebi. Tanamdebobis piris gankar­ guleba.  rezoliucia Scd. rezQdent­i [fr. ¥ reziumesi. rezidEncia [laT. rezume Scd.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. (samx. rEzerv­i [fr.-is dadeba. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. romelime qveynis moqalaqe.-is miReba erTxmad. resume] – Sromis. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. rezervAcia [laT.  umaRlesi mTavarsardlis r. Resolutio gadawyvetileba] – 1. yrilobaze da misT. romelic miRebu­ lia krebaze. rezEqcia [laT. ¥ sarezervo.  gancxadebaze r. fondi.  prezidentis sazafxulo r. rezQume [fr. 2.  r. resectio mokve­ Ta] – (medic. batalioni.  reziumisa. vzogav] – 1. 2. naSroms erTvis r. 3. uflebis datoveba.-is proeqti. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). reservo vi­ naxav. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. mokle Sinaarsi.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. statiis da misT. dazvervis saidumlo war­ . dad­ genileba.. 2. s. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. inglisur enaze.  s. raison] – (saub. ri­ same maragi.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. 2. saqmian qaRaldze warwerili. daskvna.  moxsenebis r. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. CrdiloeT amerikaSi. r. rEzon­i [fr. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. reserve] – 1.  saxelmwifo sasursaTo r. rezervUar­i [fr. resident] – 1. moxsenebis. rezolUcia [laT.

Tana­ bgeradoba. (spec. as­ wavlos. damoZRvros. gamoZaxili.  mecnieris gamokvlevas didi r. avtobusi.  r. ¥ rezonansuli (mniSvn. рейс germ. (samx. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. TviTmfrinavis. Reise mgzavroba. raisonneur] – 1. adgili. (gadat. reQting­i [ingl.-iT Seicavs adamianTa 15%. resonance] – 1. avtobusis da misT.  partizanTa r.  s. rezUltat­i [laT. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. resultatus asaxuli. rxevebi.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. rezOnans­i [fr. ¥ sareido.  r. saavtomobilo gzebze. Tanrigis mikuTvneba . kontingenti. ¥ sareido. Tviseba. 2.-ze mdgomi kreiseri. gza. rEid­i1 [holand. hqonda. (wign.  r.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. reid­i2 [ingl. 2. 1.  violinos r. (fiz.  s. sadgomis r. 2. piesis an romanis moqmedi piri.areklili] – (wign. 2­isaTvis).) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad.) Sedegi. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad.-445same. gadat. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis.  s. adamiani. rezonQor­i [fr. raid] – 1. azri. rEis­i [rus. 3.) gamoxmaureba. rEzus­fAqtor­i – antigeni. daari­ gos. Sefaseba vinmesTvis raime rangis.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. ¥ sareiso.

mizniT.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. daSinebasTan. saWiro. nawili. filebis gamoxatva. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan.. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. Reithosen] – to indeqsi. romelic rekvQem­i [laT. 3. telefaqsis no­  sportuli r. (samarT. 2. ukmayo­ elementi (mag. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi.saxlis nomeri. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. qalaqis. plakati. fexebs. urom­ 2. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. Seqeba. r. lebrivi moqmedeba. 1. romlebic cnobebis gavrceleba. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. – micvalebulis sulis mo­  r. 2. aucilebeli] – 1. wils. yurebelTa da sxv. saxsenebeli mesa (wirva). sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. (vaWr. cxenosnis meri da sxv. nisZieba momxmarebelTa. anda warmoadgens de­ niT. (spec.) nivTebi. ma­  mocartis r. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. saxelwodeba. zia. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. rekvQzit­i [laT. politikur sarbielze.rei -446- (mag. visime an risime Sesaxeb (Teatr. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. s. reclame] – .-Si monawileoba. quCis viwro Sarvali. telefonis. diul Zalas..) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . filmi.  s. rEket­i [ingl. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. rEklama [fr.  reketiri.1 gan­ cxadeba. saCivari. mizidvis  reqviemi Scd. saTanado xelmowera). romlis saxelwodeba. ganyofileba. requisitum  Teatraluri r. preten­ gacemis adgili da TariRi. reclamatio ukmayofileba] – 1.) dawesebulebis mi­ sportSi). 2.

axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. relatio cnoba. re­ kvlav. rekomendAcia [laT. rekredQtiv­i [germ. 2. Recreditiv] – 1.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. das­ veneba] – (spec. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. 2. saukeTeso Sedegi. xelaxla da construo vaSeneb] – 1. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. r.) darbazi.  r. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. relais] – avtomaturi xelsawyo. curvaSi.) dro. wnevis. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros.  avtomobilis r. moxseneba] – 1. r. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad.) mosavali. (s. (s.  msoflio r.-is damyareba. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. (s. .) aRdgena Zalebisa.  s. rekOnkista [esp. romelic auqmebs akreditivs. ¥ sarekomendacio.) maCveneblebi. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. ¥ rekorduli da sarekordo. Reconquista] – me­8­15 ss. rEkord­i [ingl. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). rEle [fr. record] – umaR­ lesi. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. recomendation] – visime muSaobis. werili.  r.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. axali r.. relAcia [laT. (s. sabuTi. rel rekreAcia [laT. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. Zabvis.

romelsac inaxaven yof] – adamiani. saxelosno. . ruka. kapitaluri. reliquiae] (mr. gandgo­ (sagvareulo) r.  reliqvia Scd... kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. bas. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da.)  s. wminda nawilebi. ¥ religiuri.  r. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. dakavSirebuli.rel -448- relQgia [laT. sulebisa). siaTebas. frCxilebSi). moRalate. saojaxo davida... rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. samuSanarCenebi] – 1. gacveTi­ sibrtyeze. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. religio] – rwmena rEmarka [fr. religiuri oebi. sarEmonto – 1. amoweuli. amoburculi.  mTagoriani r. tansacme­  s. Sesusteba] – (medic. reba. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. s. rom­ riv. zRvis fske binis r. relief] – 1. renego uarv­ 2. renEgat­i [laT. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. dablobebis. Teba] – SekeTeba. ris r. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. saaTis r. li da sxv. 2.).). aRdgena 2. saxli. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. gafuWebulisa.remQsia [laT. minaweri. mili.. remarque] – 1. remissio Semci­ tes aRdgoma. romelic lebsac Tayvans scemen. nivTi. lisa. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r.) relQef­i [fr. remontTan  r. relQkvia [laT. SeniSvna. dResaswauli-ieso qris.. roba. Cavardnili rEmont­i [fr.

repatriAcia [laT. sargebliani. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. reputacia. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi. ¥ rengenuli. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. repatrQant­i [laT. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. reparAcia [laT. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. repatrians (repatrian(tis)] – piri.-449- rep renEsans­i [fr.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. gadakeTeba.  parlamentis wevris r. Rente. repertoire] – . rentere – regularuli Semosavali. reOstat­i [berZ. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. qoneba an mi­ wa ise. aRorZinebis xana. momgebiani.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. (s. ltolvilebis dabruneba samSobloSi.  adamianis organizmis r. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. rEntgen­i _ 1. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. 2.) gaSuqeba. gardaq­ mna. rEnome [fr. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. rac ren­ tgenis sxivebi. tyved wayvanili pirebis. romelsac iZ­ leva kapitali. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. rentabEluri [germ. repertUar­i [fr. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. igivea. fr. rente – laT. Se­ mosavliani. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. sarentgeno.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. rEnta [germ.  saministro r.

gegma. niSnavs: kvlav. sarepetecio rEpriz­i [fr.) 1. repetQcia [laT. repOrtaJ­i [fr.. generAluri repetQcia reprEsia [laT. xelaxla) da (trans) plantatio 2.  s. musikaluri da sxv. koncertis r. estradaze da misT. romelic am­ zadebs reportaJs. wamoZaxili. TeatrSi: sityvebi. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. gameorebis sanoto niSani. repetQtor­i [laT. ¥ repetitoruli. 2.  fexburTis matCis r.  r.rep -450- 1. reporter] – Jurnalisti. tele­ viziiT. aseTi (TavsarTi. darbazi. gamoqveynebuli gazeTSi. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. ga­ dacemuli radioTi. reprezEntant­i [fr.  piesis r. . rEplika [fr. 2. 2.  repetitoroba. nawarmo­ ebTa erToblioba. transplantacia)] – (me­ dic. replique. s. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. dasja. ¥ sarepertuaro. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. generaluri. representent] – (wign. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. mu­ Scd.) warmomadge­ neli. repressio daT­ _ ix. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. repetitio gameoreba] – dramatuli. aiTvisos raime codna. replica] – 1. it. (ix. vinc imeorebs] – piri. TeatrSi. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi.  repetecia. komisia. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. repetitor is. dasasjeli zoma.-is ganaxleba. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. ganoebis mier miRebuli  s. reprise] – 1. reportQor­i [ingl. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. re – nawilis gameoreba. mokle saxumaro nomeri. saxlis maswavlebeli.

 kargi r. 2. reJQsor­i [fr.. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. sabeWdi teqstisa da misT. reputAcia [fr.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. damdgmeli. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli.  manqanis muSaobis r. 3.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. reptilis mxo­ xavi. arse­ bobis pirobebi. moqmedebis. Rirseu­ li. namuSevari. ¥ sareJisoro. saparlamento r. respOndent­i [laT. rEJim­i [fr.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. r. (fsiq. s. Selaxuli aqvs. respirAcia [laT. kvebis da sxv. respiratio] – sunTqva. pirobebi. niRabiani. Se­ xeduleba. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. mcenareTa siTburi r. naxatis. moTxovnebi.  kvebis r. mZromi] – (zool. vawar­ moeb] – 1. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. dasve­ nebis. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. muSaobis.. kvlav­ warmoeba. respeqtabElur­i [fr. ganawesi.) qve­ warmavali. ¥ sareJimo.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena.-iT sargeblobs.  s. ¥ reJisoruli.. 3. (polit. mtkiced dadgenili wesi. 2. regime] – 1. produco warmoeba. respirAtor­i [laT. xmamaRla molaparake.  kargi r. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis.  demokratiuli r. ekon. reprodUqcia [laT. reaqciuli r.  s. reptQlia [< laT.-is dacva. sa­ xelmwifos wyobileba. re – xe­ laxla da productio. r. cxovrebis.  Teatris mTavari r. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . fakulteti. gax­ seneba.. mmar­ res Tvelobis wesi. nawarmoebi. respectable] – pativsacemi. darbaisluri. Sromis.

(s.-is prezidenti. retranslAtor­i – (spec. xelovnebis nawar­ moebis..  bunebrivi r. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. ¥ restoranisa.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. Zveli freskebis r. mowyobiloba. risame maragi. samuSaoebi. retorta ukan moxrili.  restornisa Scd.  respublikanuri Scd. restOran­i [fr. r.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. fuladi saxsrebi. qveynis ekonomikuri r. radiosadguri.) konferencia. s. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis.. ¥ saretranslacio. 2.) aRdgena pirvandeli saxiT. resUrseb­i [fr. ¥ sarestavracio.  saqarTvelos r.  taZris r. retranslAcia – (spec. restavrAcia [laT. resursi.. rEtorta [laT. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari. agreTve translacia).  rediosignalebis r. respUblika [laT. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. . ressources] – 1. r.  s.  retransliacia. forma. telegadacemaTa r. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT.  satelevizio r.  mx. 2.  retransliatori Scd.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. ¥ respublikuri da sarespubliko. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo.  marTvis r. saretransliacio Scd.. saxelosno. restauratio da germ.  s. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti. restaurienen] – 1.

qili sarkis saSualebiT. igivea. rac rEfer­i [ingl. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. piri.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. Refero va­ leobiT. Jurnali. re­ refErent­i [laT. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. s. uwyeb. ubani. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. wignis da upirobo r. 3.  refleqsiuri. wyobiloba. r. ukanve. reflexus asax­ va] – (fiziol. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. biuleteni.. retrOgrad­i [laT. rEtuS­i [laT. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. avireklav] referEndum­i [laT.-is mowyoba.-453- ref ¥ saferendumo. rac zitivis Sesworeba fanqriT. refleqtoruli Scd. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. retro. ¥ referatuli. retros1. mocema. piruku da 2. reflecto  referatiuli Scd. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. kiTxulobs. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. s. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). Referens aqcioneri.  s. retrogra- . gasaxurebeli xelsawyo. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. moZraoba. uri. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. romelSic ga­  r. teleskopi. moxsenebis r. referen– 1. ukan mivmarTav. gadmocema. piriqiT.  r. reflEqtor­i [laT. misT. refleqti r. resis mowinaaRmdege. komisia. niero naSromis. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. gadasawyvetad.

arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. samecniero naSromis. 2. 1. warmodgenis. rector mmar­ 2. romel­ Tveli klasi. recensio 2. cis TaRze.  dadebiTi (uaryofiTi) r. refrigéseba werilobiT. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. specialuri gemi.) dedamiwis atmos­ Tveli. Suqtexa. ¥ sareformo. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. meordeba.) taepebi. misamReri. ficatio gasworeba] – da req­  s. (mus. reforme] – 1.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. programa. [laT. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. rEfren­i [fr. rateur] – 1.. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. narevebis gayofa. reJimi.ref -454- rEforma [fr. datexa. Secvla. macivris nawili. meTaurobiT. rectilesi ganaTlebis r. politikuri gardaqmna. refractio] – 1. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. meordeba. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. (lit. Senareve­ (fiz. fr. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. (astr. refrain] –  rektorati Scd.  marTlwesrigis r. umaRreqtifikAcia [laT. refda misT. 2. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. romelic ucvlelad ebis. vagoni. .. rEqtor­i [laT. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. dasazidad. iwevs..

-455gazeTSi gamoqveynebuli r. sanremo da sxv. erT­ erTi nukleinmJava. receptor mimRebi] – (fiziol. risame damzadebis wesi. recidivus rac meordeba] – 1. recidQvist­i [laT.) avadmyofis Seb­ runeba. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. Saqris damzadebis r. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba.. zneobis wesebisa. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. sisastike] – mkacri.). rivQera [it. ribes nakadi. rizAlit­i [it. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. taepebis bolos.  r. Wavli da (ix.  tortis r. mtkice dacva raime princi­ pebisa. rQTma [berZ.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. kani. 2. ribes naka­ di. rigOrizm­i [< laT. receptum aRebuli] – 1. recQdiv­i [laT.-is gamowera.­s. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze.-is wardgena afTiaqSi. 3. (medic. recidivus rasac imeoreben] – adamani. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. romelic iRebs gaRizianebas. ribonukleQnmJava (rnm) [laT. 2. (wign. Wavli da sôma berZ. (samarT. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. mi­ TiTebebisa. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. rEcept­i [laT. rigor sim­ kacre. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. r. gameoreba. ribosOmeb­i [laT. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. . recEptor­i [laT. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi.

ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. r.) yoveli Tamasuqi. aRmosavleT . ricochet] –  musikaluri r.) – cxviris lo. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. rimmessa fulis gadacema. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. (s.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg.). ritualis] – (wign. (s. vleoba.. – (finans. rQmesa [it.) scesurdo. rQng­i [ingl. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. ra­ rQqSa [iap. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. niali. Tanabarzomiereba ri­  r. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). misi axali versiis Seqmna ix. reoba. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. riTma sxvaa (ix. ceremoformis moedani (Cveulebriv.-iT wamosuli burTi. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. r. rQtm­i [berZ. asxleta raime zedapirze 2. gagzavna.  r. elCis miRerebisaTvis.. Cabareba] ritOrika [berZ. rimEik­i [ingl.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. braga. lorwovani garsis anTeba. saSiSroeba. nebi.. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r.). bis r.) wesebi. rQsk­i [fr. rhythmos] – 1. moZraoba. li. rQnit­i [berZ. riTmiuli.. rikOSet­i [fr. (gadat. romelic moqmedeba. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic.] – 1. remake xelaxla ¥ ritmuli. leqsis r. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. r. biT. mareobaSi Cadgoma. Sinagani r.). Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. aerobika. same. muSaoba. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi.

TviT adamiani. rocker < rock darweva. fr. rok-ansambli. ke­ TilSobili adamiani. mamaci. rOker­i1 [ingl. brunva Semokl. 2. roiAlist­i – roializmis mimdevari. Tav­ dadebuli. avtomaturi mo­ wyobiloba. rac rok-n-roli. 2. rac rok­ musika. cxenebis. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv.  riqSasi. rodeo jogis. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. xarebis daWeraSi. swrafi ritmiT. rObot­i [Cex. 2.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. didsulovani.  rok-jgufi. rOdeo [esp. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba.  `roials ukravs~. Tavganwiruli.. рояль. – rok­musika xma­ maRali xmiT. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. igivea. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. rok. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. mkacri.  mZime r. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. igivea. mefis xelisuf­ lebis erTguli. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. roQal­i [rus. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. rOk­i [ingl.. riter mxedari] _ 1.~. `roalis damkvreli~. 2. feodalur evropaSi – piri. qanaoba. Ritter < Zv.. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . ¥ riqSisa.. Scd. germ.). rQcar­i [germ. aseT etlSi Sebmuli. romelSic adamiania Sebmuli. rikSa Scd. `roiali daukra~. naxi­ ris Segroveba] – 1.  `roalze ukravs. rok-opera. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa.

romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. me­18 s. xelovnebaSi: mimarTuleba.) is.  romantiuli Scd. rac qmnis emociur. rOm­i [ingl. romance] – 1. r. arayiSvilis r.-uli urTierToba.  pirovnebis r. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. r. (gadat.. r.  r. poezia. (gadat. li leqsi. 2­isaT­ rOkoko [fr.-is mTavis wesebs. rococo] – ar­ vis). lis r. gatacebulia rok­musikiT. patara sasimRero liriku­  r. mijnuroba.. 2. n.  d. li siuJetebis mqone didi . amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. stili. dagisagan. 3. baraTaSvi r. rocker < rock 2.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr. qiteqturuli da dekora­  r. mniSvneloba.  r. rOl­i [fr. rokiT.-ebis Sesruleba. me­19 s.-s stilis aveji. spirtiani sasmeli. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. masala piesaSi. ebi. xarisxi. ¥ romanuli (mniSv. risame idealizacia. siyvaruli. role] – 1. istoriaSi.romelsc romAntika – (wign. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. 2.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. lirikuli simRera.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. tiuli stili. rum] – magari. vari gmiri.rok -458- mayuCis gareSe. roman] – 1.  istoriuli r.-is daswavla. rOker­i2 [ingl.­Si safrangeTSi. romantisme] _ 1. ¥ rokokuli.­is pirveli me­ ri.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli.  mTavari r. romelic Toba qalsa da vaJs Soris.-ebi..  baironis r. warmoiSva  romaniuli Scd. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. 2.

rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. notatio] – 1. rOq­i1 [spars. qveganyofileba. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. romAnul­i [laT. rudimentum Canasaxi. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. rumi­ nuli. organo. xasiaTi. rudimentaluri Scd.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. rubAia [arab. brunva. igive robaia. Rottweiler < geogr. rudQment­i [laT. rotAcia [laT. espanuri.  r.) organo. rOq­i2 (ist. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. 2. wrebrunva. nawili. welTaRr. spars. rUbrika [< laT. italiuri.  r. rotvaQler­i [germ.). sawyisi] – (bi­ ol. rac rota­ ciuli manqana. grafa.-459¥ romantikuli. JurnalSi da misT. . rUmba [esp. r.  rudimentaruli. ¥ rudimentuli. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. franguli. moldavuri. (polig. triali. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. sax. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. 2. (Zv.. rubQkon­i [laT. Tavganwirva.) igivea. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. romelic 49 w.

] – brinjis arayi. msgavsi informacia. rUpor­i [holand. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. ebr. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. roeper] – .rup -460- ¥ sagisa. aparati. sabotage] – wi­ sAiti [ingl.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. netis gadamcemi sadguri. uZraoba.) sxvisi wvalebiT.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. ax.). Tqmuleba. sakvoQaJ­i [fr. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. 2. sabot] xisgan gamoT­ veli. sAvana [esp. sax. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. gamo­ rUtina [fr. saddukaioi sakuT. mr. welTaRr). sqe­  r. Zv. vili miayenos partniors. sobrivi ukuRmarToba. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. amerikaSi. ro Tqmuleba. 2. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis.  sagasi Scd. (gadat. cvlilebis winaSe. skandin. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. sabana] – tropikuli sAbo [fr. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. welTaRr. sabOtaJ­i [fr.) saerTod. (gadat. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. inter­ sAga – [Zv. CamorCeniloba. sAboT­i [Zv. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. saxelis mixedviT] – 1. mwerlis markiz konusis formisa. savanebi. fexsacmeli. saga] _ 1.  savanasi Scd.

kerZi. musika. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. cecxlis stiqia.  sakvaiaJi Scd. Sekazmuli. sakrAlur­i [< laT. (moZv. ritualuri. sAlto [it. tansacmlis s. 3. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. romelic garegnulad sal xvliks miagavs.) rCeul pirTa wre. sastumroSi da sxv.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. salaTi Scd. 5. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. . wminda. ZmriT da misT. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. saTanadod Sekaz­ muli. 2. (wign.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. salamandra] – 1.. romlebic iW­ meva umad. sacramentum kurTxeva] – 1. bostneuli mcenare. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi.  s. salto xtoma. xe­ lovnebis nawarmoebebi.-461samgzavro CanTa. 4. sAlaTa [it. iWmeba civad (sinon. s. 2. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. salon] – 1. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. TviTm­ frinavisa da sxv. salato mariliani] – 1. maslaaTi.  salaTasi.) ¥ salonuri (mniSvn. 3. poezia. politikuri s. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. maRazia. sAlon­i [fr. zogjer xorcisa da Tevzisagan. saldo] – (buxhalt. salAmandra [berZ. 3. tradiciuli. sAldo [it.. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. kartofi­ lisgan. sad­ gomi. daWrili kitri da pomidori xaxviT. sadac ewyoba gamofe­ nebi. s. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. 2. sakramEntul­i [laT. dasasvenebeli oTaxi gemze. ¥ salaTisa.  samxatvro s. 4­isaT­ vis). 2. mwvaniliT da misT.  literaturis s. tabucuni). saRmrTo.

Tavze xelaRebu­ li nabiji. samba < afrik. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. 2. sAmba [ingl. sAmbo2 [ingl. sanAcia [laT. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. [it.  s. sasaliute Scd. zambo] – adamiani.  saliuti. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze. gakotrebis sa­ winaaRmdegod.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. bavSvTa s. summit mwvervali.-ebi. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). igivea. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi.  s. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale .] – 1. musika am cekvisaTvis. rac salto.] – brazilieli zangebis cek­ va. ¥ sanatoriuli. sAmbo1 [rus.S. samUrai [iap. banke­ bisa da a. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). sanatOrium­i [laT. ¥ sanireba.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. Самбо (Semokl. sAmum­i [arab. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. sanatio mkurna­ loba. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. ¥ sasalute.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba. – saartilerio jgufi. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. gajansaReba] – 1. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. 2. sAlut­i [fr.-is mkurnaloba. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT.  borjomis s. sambo esp.  bankis s.  saartilerio s. riskiani. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. samûm] – mSrali. trestebis. 2. (me­ dic. sAmit­i [ingl. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba.. salut] _ samxedro misalmeba sroliT.

Sanscrit sanskr. santimentAlizm­i [fr. daTvaliereba. ixmareba agreTve . sicocxliT savse adamiani. ¥ sanitariuli. sAndviC­i [ingl. sanitAria [laT. eqimi.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sAnsara [sankr.-463- san sangvQnik­i [laT. sAnkrit­i [ingl. sanQtar­i [fr. mdgomareoba. agreTve nirvana (qanaoba. 2.  sanitaruli Scd. xelnaweri. s. ganTavi­ sufleba sansarisgan). s. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. ena.  s. gadaWarbebiT gul­ Cvili. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. me­18 s. santimentAluri [fr. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. sentimentalisme] – 1. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. bunebisadmi. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. santimetri = 0. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi.). sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. sAnt­i [fr. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. romelic Svelis avadm­ yofebs.  s. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. igivea ra sendviCi. ¥ sanskrituli. Zexvi.] – Zveli induri samwerlo ena. qalaqis s. yveli da misT. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi.01 metrs. cent asi] – TavsarTi. zedmeti grZnobiereba. sanguis (san- guinis) sisxli. daWrilebs.

romani. saracEnia [laT. .) avTvisebiani simsiv­ ne. iZulebis. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. 4. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. sAtana [berZ. adamiani. satElit­i [berZ. rac mas iuridiul Zalas aniWebs.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad. (teq. wamyvan kbi­ lanaze. 3.san -464mwvave ironia.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. sarkôma] – (me­ dic. nebarTvis micema.-ia.] – avi suli. 3. sanctio dakano­ neba] – 1.) RvarZliani dacinva. 2.  s.  didi saxelmwifos s.  ekonomiuri s. sArkoma [berZ. sarkasmos] – (wign. ¥ usanqcio (mniSvn. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. dadastureba. s. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. saflavis qva kubos formisa. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. satelles (satellitis) Tanamgzavri. berZ. mowodeba.  mTvare dedamiwis s. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. saxelmwifo an mTavroba. 1). sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. mitingi.  s. romelic mibmulia meore. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. Rimili. RmerTis moRalate angelozi. sarkOfag­i [berZ.­de) qsovili. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. patara akldama.  sanqcireba Scd.  prokuroris s. mis neba­sur­ vils. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. Tanam­ zraxveli] – 1. Tanxmoba. sAri [spars. 1­isaT­ vis). (fiz. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. (astr.) kbilana. 4. romelic formalurad da­ moukidebelia.): qvis kubo. eSmaki.  u. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. sAnqcia [laT. satanas < Zv.-ebi. qveyana. 2. sArkazm­i [berZ. sarracenia] – mcenare.) pla­ netis Tanamgzavri. nebarTva.

. saxlda britaneTSi. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. agreTve 2. mzis sistemis didi pla­ neta.. sAtira [laT. vruli. uzogavi dacinva. kupletebi.  siansi Scd. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. lurji iagundi. Jurnali. is bolos isini dai pyres frankebma. ganlagebuli nawevarTagani. sAqseb­i – germanuli tomebi.) wris adgilzea. mi. s. safQron­i [berZ. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. plakati. ro­ veul monakveTSi. s. Scd. pedicia. romelic rkaliTa sAuna [fin. segregAcia [laT. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. nawili.. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. (zool. nadiroba. (maTem. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. gakicxva. miTologiis kronosTan). Saturnus] – 1. berZ.­ qalaqi­Tanamgzavri. ukravs~.) s. hi pnozis s. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT.. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave.  `saqsofons ukravs~. sEans­i [fr.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. `saqsofonze ¥ satiruli. sax. `saqsofonze damk s. segregatio . me­8 s. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera.  saqsafoni.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva.S. vreli~ da a. 2. s. dRis vis da nayofierebis RmerTi. sferos nawili.-ebi kinoSi. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.

navigaciis s. gamokvlevebi. s. . s. ruka. dokumentebis. raioni. s. saison] – 1. xelsawyo. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. (medic..  sazafxulo s. safe] – uZravi. sEzon­i [fr. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. weliwadis nawili. zamTris s. samuzeumo eqspo­ natebis da misT. s. Semosvlis dro. monacemebi. Sesanaxad. kerZod – miwis­ Zvrebs. an specialuri saTavsi. seismolOgia [berZ. risame (mag. sEdan­i [ingl. seQner­i [ingl. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). romelic moscilda saR nawils.. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. blis s. dasvenebi­ saTvis da sxv. 2. (samarT. sEkans­i [laT. seQsmur­i [< berZ. Zvirfa­ seulobis. 3. sEif­i [ingl.  s.  Teatraluri s.  s. sEkret­i [laT. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan.  atmis s. xileulis) mwi­ fobis. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. 2.  s.. secans gadamkve­ Ti] – (maTem.  seismiuri Scd.) raime qsovilis mkvdari nawili. samuSao.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. ya­ daRa. sequestrum] – 1. pe­ riodi. yurZnis s.. sEkvestr­i [laT. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. sadguri. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva..sed -466¥ seismologiuri. ¥ sezonuri. sadgomi – fasiani qaRal­ debis.

 s. selenelOgia [berZ. 2. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. Tesli.  s. sekularizAcia [< laT. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. sekUndant­i [laT. ¥ seminariuli da saseminario. seminAria [laT. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi.. semQnar­i [laT.-467Tiereba. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. kuWis wveni . mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba.. nerwyvi. SejvarebiT. seminarium sanerge] – 1. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. mudmivmoqmedi s.  aTdRiani s. s. 2. selector da­ maxarisxebeli] – aparati.romelic mTvares swavlobs. . sEmestr­i [laT. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. filosofiaSi. ¥ seminaruli da saseminaro. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. selEqcia [laT. ¥ sasemestro. ¥ seleqciuri da saseleqcio.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. gamocdebi.  pirveli (meore) s. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. selectio gadar­ sem Ceva. sadguri..) sekrEcia [laT. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix.  s. selEqtor­i [laT. seminaria). secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. secundans (secundantis damxmare] – 1.

señor] – espa­ neTSi: batoni. arameuli. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. semenariuli.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. ebrauli. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. ganaTleba. it. sensatio] – 1. qaliSvili (Sdr. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. santimentaluri. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. siniorina). TviT es ambavi. . finiki­ uri. senbErnar­i – jiSiani. sentimentAluri _ ix. senAtor­i – senatis wevri. s. it. cnoba.  senioritisa Scd. rac raime ambavma. ¥ sensaciuri da sasensacio. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. seniori (Cve­ ulebriv. senQor­i [esp. babi­ lonuri. sasemenario Scd.  s. sensAcia [fr. SemTxvevam mo­ axdina. siriuli.sem -468Ronieri ZaRli. didi. seniOrita [esp. Zlieri STabeWdileba. romelsac kargi ynosva aqvs. senQora [esp. senatus < senex mo­ xuci] – 1. semituri enebi – monaTesave enebi. ¥ senioritasi. sEnat­i [laT. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad.  semenaria. 2. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. seminari). siniori). señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. 2. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. siniora). asiriuli. it. batono! (Sdr.  s. aRmoCena.

serEnada [<fr. separAcia [laT. im ebraelTaTvis. gancalkevebisaken. 2.  serenadasi Scd. seraphim (mr. 2.  s. sententia azri. TaTbiri. serAfim­i [Zv. ebraulidan ber­ Znulze. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. serenata] – 1. sensualisme septuAginta < laT. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. separatio] – gamoyofa.-469- ser sensuAlizm­i [fr. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. swrafva gamoyofisaken. aRTqmis (bibliis) Targmani. server momsa­ . serApis­i [berZ. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. sentEncia [laT. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. zneob­ rivi darigeba. it. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. kameruli musikis Janri. sErver­i [ingl. separAtizm­i [fr. separAtul­i [laT. separatisme] – 1.  separatiuli Scd. separAtist­i separatizmis momxre. gancalke­ vebuli. [laT. separatus] – gankerZoebuli. ebr. aRqmebs miiCnevs. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. serenade. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. ¥ serenadisa.

serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi.  filmis pirveli (meore) s. maskaradis.  s.. adamiani. fasiani qaRaldebis. 4. serQal­i [ingl. 1­isaT­ vis).  sufris s. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. (saub. damokidebuleba. erTgvari sagnebis rigi. service] – suf­ ris. ri­ gi] – 1. 2. mZime.) saSiSi. seriOzuli [fr. saxifaTo. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. series mwkrivi. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. 2. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. ¥ seriuli (mniSvn.  s.  avtomobilebis s. mdgomareoba. darba­ iseli. serpAntin­i [fr. 3. sayuradRebo. sErvis­i [ingl. romelic axlavs saqonels da. xure] – mZlavri kompiuteri. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs.  saqmisadmi s. doku­ mentebis Tanrigi. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. jgufi. sEria [laT.. karnavalis dros. fasi da sxv. sertifQkat­i [fr. Cais s. sErviz­i [fr. sertificat] – 1. serpEntin­i [laT.ser -470 s. s. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. wigni. 3. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. mowmoba.  naxatebis s. serieux] – 1. serpentin < serpent gveli] – 1. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. dinji. 2. werilobiTi cnoba. serpentarQum­i [laT. sakiTxi. mniSvnelova­ ni. s. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. gamoSveba. 3. daavadeba. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. dafiqrebuli. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. .

vadebi. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv.  s. sexus sqesi da berZ.  sekta Scd. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi.. darbazi. sEsia [laT. ¥ sasesio. sErfing­i [ingl. set] – (sport. TviT es gamocdebi. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. skola] – 1. sEqta [laT. okeanis zvirTebze.) partia CogburTis TamaSSi. romelsac iyeneben serfingSi. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. sertifikaTi Scd. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. seqsopaTolOgia [laT. sagnebi.  serTifikati. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. sErfbord­i [ingl. secta moZRvreba. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. sEqsi [laT. sEqtant­i – seqtis wevri. sexus sqesi da (ix. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. . qafplastisa). karCaketili jgufi adamia­ nebisa.  parlamentis s. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. samecniero s. osirisis Zma da mkvleli. seqsolOgia [laT. sessio sxdoma] – 1. sEt­i1 [ingl.-471 s. religiuri Te­ mi. sxdoma. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. sEt­i2 – Zv. s. (gadat.) gancalkavvebuli. 2. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. 2.  sagamocdo s. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. s. sEter­i [ingl.

 stadionis samxreTi s. nagebobis) na­ wili. raime mTlianobis (mag. av­ tomobilis.  sektori Scd. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. organiza­ ciis ganyofileba.. fexsacmlis s. 3. or­ ganizaciis nawili.. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT. swing] (sport. muSaoba. Tavdacvis s. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. svQng­i [ingl.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. am bgeris aRmniSvneli noti. CineTis.  s.  s.  kerZo s.-ze wakiTxuli moxseneba. 3­isaTvis). 4.  zusti drois s. dawesebulebis. 3. sektanturi Scd.  sektanti. romli­ Tac ityobinebian rasme. si] – musikaluri gamis meSvide bgera.) wris nawili. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs.  aRicxvis s. sibyla] – Zv. (ma­ Tem. gadascemen raime gankar­ gulebas. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. svAstika [sanskr.  s.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. si [it. ganyo­ fileba. raime farTobis nawili. iyeneben RvTismsaxurebis dros.. 2. vaWrobaSi. sEqcia [laT. pirobiTi niSani. svinAqsar­i [berZ. saxalxo meurneobis nawili. radiatoris s. yriloba. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge.  sportuli s.-ebi. Signal] – 1. moZraoba. 2.  saxlis marjvena s. konferenciis qve­ ganyofileba. sectio gakveTa] – 1. . svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi. sEqtor­i [laT. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. maRaziaSi. kadrebis s. sQgnal­i [germ. sQbila [berZ. sagzao ¥ seqtanturi.. ubani. raime dawesebulebis. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. sector] – 1.

syzygia Se­ erTeba.  mTis s.. s. 2.  s. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ..  s. mzesumzira. monawile. alami. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. saxlebis s. s. sax. silos (mr. sa­ ol. sQesta [esp. sizigQeb­i [berZ. daxatuli sQdr­i [fr. rames­ laze maRalia.-ebi. tranSeaSi. misacemad.-473- sim s. signalebis ¥ silosisa. gebulia erT swor xazze. raketa. ¥ sasignalo. sxva feris formaze. iyeneben. siesta] – espaneTSi. kuT. xelwodeba. s. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. signalizAcia – 1. sagnis. sistema.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad.)] 1. (gadat. ormoSi). symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. 2. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. ¥ sasilosisa. s. burus­ Semdeg.  sarkinigzo s.-is micema. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). kulturebi. Zalian cxela). ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. alur nagebobaSi (koSkSi. s.-is damzadeba. koSki. xelsawyo. romelsac sadme  s. silUet­i [fr. same erTferi konturuli gamosaxuleba. visime an ri­  s. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ.  avtomaturi s. figuris italiaSi.-ebi. rodesac mze.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi.  gazeTSi Semosuli s. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino.] – 1.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. simindi. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. nagebobis. romelsac amzadeben da­ . 2.

simbOlizm­i [fr.  s. figura. naxati. Suagulis mimarT. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. adamiani. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb. simboloTa erToblioba.  saerTaSoriso s. 2. romelic raime mcnebis.-a.  simboliuri Scd. quCebis s. simpozQum­i [laT. dagegmareba. simpaTuri. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi. propor­ ciuli ganlageba centris.  simbolikasi Scd.sim -474zomiereba. Tana­ .  adamianis sxeulis nawilebis s.  krizisis momaswavebeli s. s.­is bolos da me­20 s. symbolon] – 1. sQmbolo [berZ. simEtria [berZ. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri.  mtredi mSvidobis s. symbolisme] – antirealisturi. ideis pirobiT niSans war­ moadgens.-is dacva. simbOlika – kreb.  u. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas.  saqarTvelos s. simpaturi. simpATia [berZ. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani.  albert ainStainis formula E=mc2.  s. mimzidveli. (droSa. s. simpozium < berZ. moqmedeba da sxv. sQmptom­i [berZ. ¥ simptomuri da simptomaturi.-ebi. s.  s. proporciuloba risame ganlagebaSi. ¥ simbolikisa. anti paTia). ¥ simetriuli. raime sididis pirobiTi aRniSvna. ¥ usimpaTio.. ¥ simboluri. usimpatio Scd. symptoma dam­ Txveva. niSani.  simetruli Scd. sagani.  simpatia. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi.­is dasawyisSi. simboloebi.. simpatiuri. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. gerbi). adamiani. garegnoba.

(ist. simulans (simulantis)] – piri. 2. movlenebi. taZa­ ri. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. sQnTez­i [berZ. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. analizi). Tbili adgili. s. boWko. 2. simulAcia [laT. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. (moZv. sabWo] – 1. TaTbi­ ri.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. 3.  sinagogasi. sabWo. simulatio] simulireba [germ. Sexameba] – 1. sinEkura [< laT. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. sinedrQon­i [< berZ. meTodi. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. ¥ sinagogisa. Tanaxmianoba] – 1. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. kon­ kordansi. s.) kreba. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. sQndrom­i [berZ. siniori (Cve­ ulebriv. s. seniori. simulieren] – risame (mag. signore] _ ita­ liaSi: batoni. esp. symphonia Ta­ naJRera.  simuliacia Scd. simUlant­i [laT. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. ¥ sinTezuri.  sinTetikuri. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. TanaJRera. sinAgoga [< berZ. romelic did Sromas ar moiTxovs.  kvlevis s. synagoge kre­ ba.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. sinQor­i [it. analizis monacemTa ganzogadeba. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp.-475 s. sinaRoRa Scd. 2. gadat. sintetikuri Scd. qsovilebi. . syndrome Tavmoyra] – (medic. synedrion kreba. synthesis Seer­ Teba. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. kauCuki. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. batono!  Sdr. simfOnia [berZ.

syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ.  siniorinisa Scd. mag. sityvebi. analizi. signora] _ ita­ . diaqronia). nadadebis agebulebas. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. damTxveva droSi. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. ud­ sityva. esp. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. pirobebi.] – (lingv. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. sinQor­a [it. ¥ siniorinasi.sin -476-  s. xelTan erTad) – qalbato­ ni. procesis zusti nimi). erTdro­ ¥ sinonimuri. `xa. seniora. qaliSvilo! logiur pirobebTan. `Wkua~ da `goneba~. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. 2. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. synodos kreba] matikis nawili. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. dis mdgomareobasTan. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili.  s. amin­  Sdr. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. sinqrOnia [< berZ. romelic – 1. an Zalian axlosaa masTan. antomovlenis.  Sdr. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp. procesebi. siniOrina [it. qaliSvili. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. sQntaqs­i [berZ. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. esp. sinus Runi. synoptikos uTxovari qali. seniorita. gvarTan an sa­ Sesaxeb. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s.) kuTxis erT­erTi vetad. liaSi: qalbatoni. synchroliCa~ da `noxi~. s. ba (Sdr.sinqrOnizm­i [< berZ. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan.

. mecnieruli kvlevis s. vaJini).-477- sis uli mimdinareoba. romelic gamoscems mkveTr.. organizaciulad gaerTia­ . buli nawilebisa. lavi. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s.  s. sirop] – SaqarTan  mzis s.  s.  emanuel kantis filososQroko [it. saarCevno s.. eleerTad moduRebuli xilis. ¥ sirofiani. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. lat. saswrafo daxmarebis avmeTodi. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. samxreT evropaSi (qris 3. romelTa mi­ tombilis s. sQstema [berZ. ¥ sirenisa. 4. 5. xedviTac xdeba rame. nervuli s.  alublis s. sirocco < arab. moqmedeba. sQrof­i [fr.  aRzrdis s.. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. systema] _ 1. iakob gogebaSvilis cxeli qari. mentTa perioduli s. siropiani Scd. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. moxsenebisa). roulad xdeba. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. sirQus­i [berZ.  siropi. sazogadoebrivi wyobile­ sinon... ymuilisebr xmas. syrtaki] – berZ. seirēn. wyali. sinqrOnul­i [< berZ.  kapitalisturi s. kenkris sqeli wveni (qarT. s. ro­ sQrena [berZ.] – fiis s. wesebi. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. ba. romelic icis pedagogiuri s. erToblioba princi pebis. jgufuri cekva erTgvari.  sirenasi Scd. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. 2. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). Tanave ukan gordeboda].

cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi.  suita Scd. mdgomareo­ ba.  axali s. sistemuri . romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. s. teqnikuri mowyobiloba. situAcia [fr.  s. did britaneTSi: mniSvnelovani. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva. mecnierul dakvirvebaTa s.  sistematiuri. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. sis­ temaze dafuZnebuli. sistema). priviligirebuli qalaqi.  mopovebuli masalebis s. ¥ sistematikuri. 1) aris dakavSirebuli. siUJet­i [fr. jgufebi. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. suite] – musika­ luri nawarmoebi. systolē] – (anat. ganuwyveteli. 2.-is TviTmfrinavi.  s.. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan.-is ganviTareba. 2.  sistematiuri Scd. mecadineoba. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. s. City] – 1. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. mkurnaloba. rac ganuwyvetliv meordeba. gadmocema sakiTxisa. dakvirveba.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti. katalogi. ¥ siuJeturi.sis -478sxvaa (ix. sistemizAcia [fr. s. 6. sistematika). rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. ambebisa.  s. konstruqcia. 1. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. siUita [fr. kategoriebi. garemoeba. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. s.. s. sQti [ingl. rac sistemasTan (mniSvn. sQstola [berZ.  piesis s. sistemAtika – biologiuri mecniereba.  sistematikuri sxvaa (ix. ¥ sistematuri da sistemuri.

s. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels.  sasiamovno s. laT. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba.­is dasawyisSi.  suJeti. skAndal­i [fr. saS. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. (s. aTricxva sistema. scaphandre < berZ. suJeturi Scd. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi.  surprizi Scd. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. sifQlis­i [< fr.-479 s. scandale] – 1. instiqtebSi da misT. qarga. 2. scala kibe] – 1. scando av­ divar] – mkafiod. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT.  s. atyda. skAlpel­i [laT. . Cxubi. skAfandr­i [fr. skandQreba [< laT. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad. skAla [laT. siureAlizm­i [fr. damarcv­ liT warmoTqma. skaUtizm­i [< ingl. halucinaciebSi. ska skAlp­i [ingl. navi da anēr (andros) adamiani. 2. sys Rori da philos megobari. astronav­ tebis da sxva. Sesafaseblad an gansasazRvravad.  politikuri s. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. lanZRva­gine­ biT. it. skaphē etli. ¥ skandaluri da saskandalo. siUrpriz­i [fr. sinon. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati.  quCaSi s.). kosmonavtebisa. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. de­ boSi. aurzauri. scalp] – Tavis kani Tmebianad. aTaSangi). Siphilus < berZ. mTlianoba.) SemTxveva. ayalmayali. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva.

undobluri damokidebuleba. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. damokidebuleba. scotch] – Sot­ landiuri viski. 2. skOC­i [ingl.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. skrupulOzur­i [laT.  skeptiki Scd. skQf­i [ingl. 2. skQptra [berZ. kritikuli. skOtland­Qard­i [ingl. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. sklēra (mdedr. gan­ sja] – 1. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. skepsis ganxilva. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. skEting­rQnk­i [ingl. wvrilmanuri. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. sklEroz­i [berZ. . sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. scepticisme < berZ. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi.) skleris (ix. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. dawvrilebiT. skeptQcizm­i [fr. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs.) magari] – (anat.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. zedmowevniT zusti. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. skateboard skvEr­i [ingl. s. skEtC­i [ingl. sklErit­i (medic. ¥ skeptikuri. toni. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa.  s. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. sklera) anTeba. scruptulosus] – 1. sklEra [berZ. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT.ske -480- skeQtbord­i [ingl. skeptQkos­i – adamiani.  skeibordi Scd.

Sarvali. er­ slEng­i [ingl. moqandake). skUlptura [laT.) skUfia [berZ. patara gliseri. simaR­ 3. leba. sculptor] da ukan.-481- smi skUlptor­i – [laT. sinon. niCbebi. skuphia] – 1. dakeba). rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. smaragdos] – minerali. slAid­i [ingl. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. figura (qarT. slAqs­i [ingl. wris 2. gav­ adamianebi. sinon. qan giganturi s. Si: sityva an gamonaTqvami. romelic niCbis gvari. gamosaxuboloSi gafarToebulia. slaks (mr. ro­ zurmuxti). slang] _ igivea. an iisferi xaverdisa). смерч] – (geogr. skUter­i [ingl. sinon. s. mosmis dros srialebs win . slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. slide sriali] – 1. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. rac diapozitivi. portreti. wve­ smAragd­i [berZ. uzarmazar (800­1500 m. igivea. kveuli profesiis. scooter] – 1. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze.)] – ¥ skulpturuli. rac Jargoni. Zravis mqone marxili. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. romlis totebi  s. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. sculptura] 2. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. ze) an wylisas (zRvaze). qveynebSi (fineTSi da sxv. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. romelic aCens xurni. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT.) qariSxali. sax.

areul­ rali. srola. er­ gi tonis wesebi. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. ganaTleba. adgili. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. solarium < sol leli.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). mecnieri. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. mizniT). smOg­i [ingl. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it.  saldafoni Scd. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. gundis s. dareulobis. tlanqi. musikosi an mocekvave. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. – xepre. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. soldAfon­i [rus. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. snob] – adamiani. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. naSromi. sol] – musikaluri ga­ trebSi. snOb­i [ingl. megobruli. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. smog < smoke kvam­ .. s. solidaire] – daicvas moda da e.. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. ukulturo  s. solide] – (wign.  s. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. safuZvliani. smOking­i [ingl. – saimedo. samxedro piri. manerebis da misT. ro­ Tsulovani. солдафон] ¥ sasnai pero. solarizAcia [< laT. piri. samkurnalo gadanakecebi aqvs.) nebis.w. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. am bgeris aRmniSvneli noti. snaQper­i [ingl. mis mexuTe bgera. laqis saxelebis mixedviT. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. kursebi. vi moaqvs.  operis s. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. qedmaRlobs. s. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr.

fisagan.  souzi Scd. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. nare JRera] – musikaluri na­  s. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. sOnata [it. solfeggio] – 1. saswavlo sagani. demokra¥ somnabulizmi. wvrili Zexvi. warmoTqmiT. qa­ ti. nawarmoebi an calke partia. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. 2. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. sonata < laT.-d. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. wvrilad daWrili xorci­ 2. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. Ti sakravis. partia. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba .  sasiski Scd. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. somnus Zi­ li da ambulare dadis. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. smenis gansaviTareblad. soprano] – 1. meba. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. gadoebrivi da [berZ. souce] – 1. wevri. socialisme < laT. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. broSSi da misT. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. so¥ social-demokratiuli. solo] – musikaluri Rero xma. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. somnAmbula [laT. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. 2. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. solfEjio [it.-483- soc solQter­i [fr. momRerlis an sOsis­i [fr. sOmbrero [esp. mimdinareoba.

spAring­i [ingl. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. lebeli rameTi. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. didi spor­ sociAlist­i _ 1.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. Spartacus] – Wari). dazRveva. s. Tobs mkacri cxovrebiT  s. . spartakQada – 1.) – saxelis TierTobasTan (qarT. sazogadoebrivi). amta­ saylapavi milis. saswauli. beladi romis imperiis  s. aR. s. Zv. romelic spekulacias eweva (qarT. spasmos] – yelis. winaaRmdeg (1 s. CxviTi SekumSva. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. partia. spaghetti (mr. sinon. romelic metismetad sociolOgia [fr. ¥ saspartakiado. fasebi. romlis moqala­ makaroni erTgavri. aRr. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari.soc -484- erTgvari. 2. an saerTaSoriso masStabiT. sparring] – (sp.  s. sinon. qorvaspArtak­i [laT.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri.  s. amtanoba. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. vis da misT. 2.  s. mdgomareoba. mixedviT]. welT­ ¥ socialisturi. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb.). brZola. gadamyidveli. Zv. Teoria. anze. w. odnen mkacr pirobebs. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. urTierTobani. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. wyobileba. s. gamokvleva. kuW­nawla­ nobas).

-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. spelaion dargSi. anu fenis turi Scd. (fiz. mixedviT. spektraluri Scd. romelsac spe­  spekuliacia. adgens raime sinaTlis  wamlis s. xalx..-is ZiriTadi fedazverva. speciAlur­i [laT. romelic warmo­ ¥ specifikuri. lacio. teqnikis. ufro Zvirad.  s. s. mRvimeebs. rac mas spEqtr­i [laT. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. farulad daTva­ nebi. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ.. sinon. spekuliantalRis sigrZis. mag. zôon  s. ma (spermatos) Tesli. sperdaniSnulebisa. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. gansakuTrebuli. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. yidva da ukanono gayidva  s. . spekulAcia [laT.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. spectacle] – specQfika [laT. fasebi. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri.  spektri. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. saqoneli. spektruli. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. ri). s. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. Taviseburi] – sagnis. specialis] – 1. Seiswavlis gamoqvabulebs. xazebi. speciAlist­i [fr. specificus Teatraluri warmodgena. romelic tis s. s. spEqtakl­i [fr. Senoba. specialiste]  s. saspekuliacio Scd. speculatio  mzis s. – adamiani. leqsikoToblioba. sagangebo spermatozOid­i [berZ. analizi. mov­  sadi plomo s. suni.. muWugTan dakavSirebuli. saswavlebeli. cxoveli da eidos saxe) – 2. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. optikuri grafiis s. mecnierebis. Taviseburebani. speqtri.

samo­ spirQtizm­i [laT. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res.­s Zve­ lad.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. spiralis < spira Runi. xveuli] – 1. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. spleen elen­ Ta] – (wign. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. spOra [berZ. (sp. naRve­ li. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. spQning­i [ingl. spQker­i [ingl. parlamentis Tavmjdomare.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. mowyeniloba (s. WanWikisebri xazi. sokoebis. organizacia (zog­ jer kerZo piric). rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. agreTve rbola yi­ nulze. 2. 2. 3. TavisTavad. agreTve mis mier gav­ lil manZils.) krivSi: piri. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. spOnsor­i [ingl. . li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. spontAnur­i [laT. speedway. speedometer] – xelsawyo. (maTem.) sevda. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. xsnidnen elenTis daavadebiT). gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. sponsor] – firma. spQral­i [laT. spidOmetr­i [ingl. splQn­i [inlg. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. miwis an balaxis trekze. spirituAlizm­i [< laT. idealisturi moZRvreba. 3. speaker] – 1. romelic gviCvenebs avtomobilis. mavTuli an zambara.spi -486- spQdvei [ingl.

perio­ di risame ganviTarebaSi.. ekonomikis s.  s. stadion as­ parezi.  sacxenosno s. aramudmivi. s. spOrt­i [ingl. stagnAcia [laT. sprinter] – sportsmeni. stAdia [berZ.  s.). Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. kostiumi. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. ciguraobaSi. mdgradi] – risame mya­ ri. ¥ sprinteruli. ciguraobaSi.  sportiuli Scd. ¥ sportuli da sasporto. umoZraos vxdi] – 1. Seneleba. romelic sprin­ tSia daostatebuli. sprQnt­i [ingl. bolo s. sportsman] – piri. stayer] – (sp.) warmoebis. s. staQer­i [ingl. inventari. rbola. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. ganviTareba. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. stabilizAcia [laT. stabQluri [laT. (ekon. sporAdul­i [< berZ. staieri).) venuri sisxlis Segubeba. avtosportSi . sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. ganviTarebis faza. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. romelic siste­ matiurad misdevs sports.. mdgomareoba. s. stabilis] – mudmivi. siCqare (Sdr. stagno vaCereb.. fasebi. risame ganmtkiceba.  stadialuri Scd. (medic. ¥ stadiuri. 2. stabilis myare. Seferxeba. sprint] – (sp. sprQnter­i [ingl.  s. spOrtsmen­i [ingl. mtkice.) sportsmeni. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. velosportSi da misT.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi.  fasebis s. vaWrobis da misT. saavtomobilo s.  pirveli s. arasayovelTao. mdgradi.  s. stadQon­i [berZ. ucvleli. myari.

 s. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan.-ze dadgenen. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. detalebi. (Sdr.).  saxelmwifo s. stAndart­i [ingl. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. s. Sabloni. . (gadat.  s. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. ¥ standartuli – 1. risame sazomi. stAJ­i [fr. 2.  standartiuli Scd. rasac zomis. (Sdr.) Sablonuri. pistoleti. (gadat. Sdr. 2. stalaqtiti). trafareti. norma.  s. stalAgmit­i [< berZ. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. aveji. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. xarisxis da misT.  morbenlebi s. stArter­i [ingl. sprinteri. s. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. niSani. ti pobrivi nimuSi. stalAgnat­i [< berZ. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. distancia.sta -488safuZveli. start] – 1. Temebi.  s. ¥ sastarto. stalAqtit­i [berZ. stArt­i [ingl. s. standard] – 1. adgili. raketa.  25 wlis s. ti pobrivi. stApel­i [holand. stalagmiti). finiSi). stalagmos] da stalAqton­i [berZ. moedani. standar­ tis Sesaferisi. ¥ staieruli. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. da sxv. 2. stAnica [rus. formis. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. pasuxi. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. starter] – 1.  stalaktiti Scd. s. tra­ faretuli.) araoriginaluri ram. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba.

wonasworobis mdgomareoba (Sdr. mosvenebiTi. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. meqanikis nawili. stAtika [berZ. statike] – 1. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. status mdgomareoba] – 1. leqsikonSi da sxv. monacemebi.  statiuri Scd. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. TviTmfrinavis da misT. stAtua [laT. done. ¥ statikuri. statQstika [ingl. Teoria. Tavi. siaSi.  faifuris s.  di plomatiuri s. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. s. s. Статья] – 1. kre­ bulSi.raime sabuTSi. wneva. 2. paragrafi iuridiul dokumentSi.  sasoflo-sameurneo s.-489piri. statUet­i [statuette] – patara statua. masobrivi scenebis mo­ nawile. stAtus­i [laT. status quo] – . 2.  statuti sxvaa (ix. romelic startis sig­ nals iZleva. status mdgoma­ reoba. nawili. statistic < laT. 2. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. stAtor­i [laT. stAtus­kvo [laT. dinamika).  statistiuri Scd. romlis Sig­ niTac brunavs rotori. Zravas) uZravi nawili. stAtia [rus. mecniereba. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba.  statuetka Scd. cifrebi. wylis s. stAtist­i [< berZ.  s. Zravas asamuSaveb­ lad. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. msaxio­ bi. parlamentis wevris s. ¥ statistikuri  s. eleqtro agregati avto­ mobilis.). 2. statistQkos­i – statistikis specialisti. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs.

¥ stenografiuli. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. stationarius mdgomare.-Si moTavseba.  moxsenebis s.  stacionaluri Scd. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. 2. mudmivi.-ebi. wignebis s. stenogrAfia [berZ.). stEnd­i [ingl. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis. stacionaruli – 1.  s.  stenografuli Scd. stAtut­i [laT. statut] – wes­ deba.  stelasi. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. stenokArdia [berZ.-is kursebi. Stellage] – ram­ . s.  sagamofeno s. ambulatoriuli). Canaweri.  ordenis s.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. mkurnaloba.  status-qvo Scd. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba.  statusi sxvaa (ix. stenOgrama [berZ. biblioTeka. Canaweri. stella Scd. kinoTeatri. uZravi] – 1. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). stEla [berZ. ¥ stelisa. sistema. s. stElaJ­i [germ.  s.  s. saga­ ni. parlamentis sxdomis s. 2.. aramoZravi.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi. staciOnar­i [laT. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. masalebi. gulis angina. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. sta­ cionaruli (mniSvn. s. debuleba risame. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. stele] – qvis fi­ la. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi.  biblioTekis s. stand] – dafa. angariSi.  s.  s. 1) ti pis dawesebuleba.

adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. ucvleli. 2. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. 2. 2. ¥ stiluri. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn.  daviT kldiaSvilis mwerluri s. stQlb­i [berZ. bamba.  s. gamoxarSviT. vaJas poeturi s. rZis s. sti- . stereoti puli – rac xSirad meordeba.  Zveli miniaturebis s. pasuxi.. gadat. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. s.-491- sti stEp­i [rus. trafaretuli.  s. piri. fraza. enobrivi xerxebis erTob­ lioba.  xelmZRvanelobis s. sterilisation] da sterilQzeba – 1.. sterQluri [laT. stile < berZ. stereOti p­i [berZ. nawarmoebis s. liTonis mTliani sabeWdi forma.) formebis mibaZva. qcevis an moqmedebis manera.  Zveli s. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. s.  Tanamedrove arqiteqturuli s. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. stylos] – 1. saSua­ lebiT. (wign. stQlet­i [it. stilizAcia [fr. stilbô vkaSkaSeb. Tavisebureba.swo­ ri. stQl­i [fr.. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. 3.  qirurgiuli instrumentebis s. Sablo­ nuri.) igivea. rac trafareti. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. enobrivi Tavisebu­ rebani. welTaRricxvis sistema. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. damuSavebuli. 4. 1. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. nairsaxeoba. binti. степь] – utyeo. sterilizAcia [fr. axali s. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli.  s. Tavisebureba.. muSaobis s.

2. rac Scd. 2.  s. Taviseburebani. romelic eZlevaT studentebs. stiuArdesa [ingl. (gadat. s. fondi. steplechase] . ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. xanZari.  sti pendianti.  stependia Scd. stylistique] – 1. stilQstika [fr. stQmul­i [laT. bunebis mZlavri movle­ na. mniSvn. dakvirveba. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. stoi­ cizmis mimdevari. li. are. wyali. mecniereba. gamosvlebi. wyaldi­ doba. stoicheion ele­ menti] – 1. 3. miwisZvra da misT. stili) gagebiT.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. stoQkos­i [stoikos] – 1. sti pEndia [laT. biZgi.sti -492– (sp. stipendium jamagiri. ubedureba.  s.  s. stewardess] – stiuardi qali. sayvareli saqme.  Sromis nayofierebis gazrdis s. miwa an cecxli). stQqiuri – 1. stQqia [berZ. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare.ro­ melic sti pendias iRebs. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs.  gazeTis s. aspirantebs. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. 2.  s.  zogjer `stilisturs~. sti plCEiz­i [ingl. damangreveli Zala (qa­ riSxali.) visime moqmedebis. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba.). ¥ sasti pendio. bort­ gamyoli. enaTmecnierebis nawili. kargad cnobili. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. 3. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi.). stependianti Scd. cxovrebis. stiUard­i [ingl. gare­ mo. sxvanairad: stiqioni. ara­ organizebuli. sti pendQat­i – moswavle.

sphaira burTi. (gadat. stratQsfero [laT. strategia] – 1. ¥ stomatologiuri. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. omis momzadebisa da warmoebis.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. (gadat. romelic troposferos zeviTaa.) sapasuxod.­is bolos). romelic Seiswavlis kbi­ lebis. Sre da berZ. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT.-4932.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. stratEgia [berZ. poliklinika. wel­ TaRr.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. strEs­i [ingl. SimSilis.  s. strQptiz­i [ingl. stoma (stomatos) piri] – (medic. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. stratum fena. (sp. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT.  s. stomAtit­i [berZ. piris Rrus. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. me­7 s. stress daZabva. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. travmis da misT. ybebisa da saxis daavadebebs. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. sphaira bur­ Ti. strOpeb­i [ingl. 3. stratOsfero [laT. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). (gadat. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb.) piris lorwovani garsis anTeba. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. stOper­i [ingl. mdgomareoba. stomatolOgia [berZ. strop (mx. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis. stratum fena. stopper] – (sp. 2. strip­tease] – warmodgena. ¥ stresuli. SiSvldeba.)] – specialuri boWkosagan .Sre da berZ. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi.) fexburTSi: centraluri mcveli. 2.

cxovreba. subieqtis damaxasiaTebeli. agebuleba.  s. wlebi.) msjelobis sagani. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. mxatvris 2. (filos.  niadagis s.). (filos. leba. saswavlebeli. enis s. gancda.. 2. poemis s. ritmulad gaerTianebuli 5. stUdent­i [laT. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. wyoba. romelic uSvebs Suts..subieqtQvizm­i – piraduloba. s. subictum] – 1. s. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. gadacemebi (radio­studia. Ti. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. ti). (log. (qarT.). studio] – 1.  s. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. midgoma. sawarmo. 3. analizi. orga.. saswvleblis moswavle. specialuri sadgomi.). mikerZoeba. sawarmo. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. cnobiereba. Tavisepirovneba (sapirisp. qvemdebare. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. araobieqturi.  s. arqona. qoreografi. Sexeduleba. sinon.  s. adamiani. 6. cvlilebebi. (gramt. obieqburebani. s.  xmis Caweris s. s. zadebs. ¥ studenturi. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze.str -494- dagrexili Tokebi. piraduli. agebutelestudia). obieqturobis uli s. rogorc nizaciuli s. axalgazrda msaxiobTa zo­ .subQeqt­i [laT. Camoekideba gaSlil para­ 4. aRnagoba. s. strophe] – leq­ kinostudia). 2. romelic  s. saopero s. studens (stu3. cnobeli da gardamqmneli.. leqsi. stUdia [it. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. sadac ramdenime striqoni.  struqturaluri Scd.  saTeatro s.

(biol. substantia arsi] – risame safuZveli.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). devna meore enam.) sakvebi garemo da ix. titre titri] – kinofilmis dacva.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. rome­ subsQdia [laT. magram ro­ sublimAcia [laT. sutroposferosagan. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). substratum] –  s. rebis mkacri sistema. 3. roemlic motovebiT). fiz. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv.  sufsidia Scd. romelic gamo­ s. bordinatio] – (wign.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. kadris qveS warwera. romle­ mwifoebs.) myari moaxdina am ukanasknelze. saCuqari. substAncia [laT. s. arsi. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. (lingv. hava. 2. mareba. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. sub qveS da fr. subtil] – (sa­ ub. 1. aqrola. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. sUbstrat­i [laT. firmebs. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. sub qveS saerTo safuZveli. litikuri nawili. .  s.-495- suv subkontQnent­i [laT.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi.. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. saxsovari. suvEnir­i [fr. wifo s. ¥ subtropikuli. (filos. kulturebi.-ebis maRazia. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim.

univermaRi. surdokAmera [laT. [laT. sUra [arab. daumarcxebeli. agava da sxv. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. zeadamiani.. 2. romelic aRniS­ navs: 1. ­ze.  superlaineri. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. surdus yru .suv -496-  s. ki­ nomebrZolisa da sxv. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. nawarmi. zemoT. super zeviT. suverenQtet­i [germ.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. meTaurobiT. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). Siizmi). sUlTan­i [Turq.  s. umaRles xarisxs. sUperyda – qaRaldis yda. suvEren­i [fr. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. sUna [arab. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. superman ze­ adamiani] – 1. sultan < arab. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. adamiani. zeviT. supermarket < super.. maRazia. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. supErmen­i [ingl. Souveränitit < fr. ¥ sasuveniro.. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba.). supermoduri.. romlebic miewe­ reba mahmads. mTavars. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. super. sukulEnteb­i [< laT. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi.  superrazmi. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. 2. supermArket­i [ingl. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. aloe.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. sUmo – [iap.

agreTve. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. saukuneSi warmoiSva. dedamiwis s. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. ekrani. iuridiuli (Semdeg. Zv. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. schema garegnoba. s. souffleur] – bilobas. Scd. bolo­ sqEma [berZ.  s. erTgvari pepela. sphinx] – 1. imyofebian xolme martoo­ 2. – 1. (gadat. (gadat..) 5. dax­  televizoris s. romlis yve­ 2. zedapiri.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. s. 2. risame gadmocema. romelsac tatebi.-s radiusi. mimagrebuli] – (gramat.) yalbi. traq­ frTosani arseba. erTkavSirs. Tavi da sUfizm­i [< arab.  s. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). (wign. Suli zedapiri.] – mahma­ mkerdi qalisa. risame Semcvleli. sphaira] – 1. dianobis mistikur­asketuri 3. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. romelic sarTi. romelic me­8 culi vinme an rame.] – Zv. s. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. 4. forma] – 1. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. sfEro [berZ. gavlenis da wvrTnis dros). produqtis mxolod zogi­  sferiuli. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. naxazi.) risame moqmedebis. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. s. erTi Tviseba aqvs. bis mqone sadgomi. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. tani lomisa aqvs. aRwera . gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. suffixus bolos vianebis saxisa. eg­ 2. sxeulebi.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. surOgat­i [laT. sfQnqs­i [berZ.-ebi. ro­ melsac namdvili sagnis. linza.

teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. sqOlio [berZ... tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. dasamax sqematiuri Scd. aris moTavsebuli. scaena < berZ. nazodi. 1. gadmocema. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. metyveleba. 3. suraTis . s. Tabelle < laT.4­isaTvis). klebis s. usagno  s. dawe­ calkeuli nawili. ganmarteba. romanis s. xelovneba.-ebi. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. trafaretuloba azrovne­  s.  gamoTxovebis s. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. Teatri. garegnoba. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. romelic la. 4. lmadidebel da kaTolikur  s. tonebi. . risame gadmocemaSi.sqe -498- zogadad. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. masala. Teatraluri moRvaweoba. Tac idgmeba kinofilmi. s. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s.. mowyvetili codna. 2.s. msjeloba. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. fakulteti. (romanis. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. scholion] – SeniSvna. amaRlebuli moedani.. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri.-is novatori k.. xazi. schisma] – marT­ (mniSvn. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. scholastikos warmoebi. s. monacemebi. moTxrobis. sqemAtizm­i – gaubraloeba. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis.­is ostatebi. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. marjabaSi. niSvili. s. gamosaxvaSi. sovrebeli s. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. gamosv­ sebulebis muSaki. eklesiaSi: ganxeTqileba.

tautologie < berZ. tableau suraTi. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba.  stadionis t. sadili da sxv. tavtolOgia [fr.. takElaJ­i [germ.  metabelesi Scd. grigali. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. dafa] – specialuri fari an ekrani. daado.-499dan wasvlas. sadac sauzme.  t. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. restoranSi. typhoon < Cin. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. tak tavtOgrama [berZ. CineTSi da sxvagan). tabu] – 1. 2. ¥ metabelisa. tAbu [polinez. 2.] – xSiri. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. ruseT­ Si. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. . vagzlis t.  t. traqtiri. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. tAiga [Turq. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. sagnis akrZalva. table d’hôte] – sastumroSi. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. tAblo [fr. tabUret-i [fr. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. tAbldot­i [fr. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis.. ¥ tavtologiuri. imavis gameoreba sxva sityvebiT. moqmedebis. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba.  cimbiris t. epiteTi.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. pansionSi: saerTo sufra. logikaSi – msjeloba. 2. iakut.  taburetka Scd. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. tauto igive da logos sityva] – 1. taQfun­i [ingl. tAverna [it. yvelasaTvis es iyo t. Takelage < holand.] – 1.

. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. visgan. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. rac risame miRebis uflebas iZleva. musika cekvisaTvis. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. 2. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. msubuqi t. biani sabrZolo TviTmavali 2. tAnkist­i _ samxedro piri. oradgiliani velosi pedi. ma. s. lizebuli masala. sazidi gemi. wili. Seteva. . saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. (arqit. nis) SurisZieba. romel­ sac deben WrilobaSi. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. talon] – patara  t. gansa­ Jisa. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan.) wyvilad. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. romelic zustad See­  tangesi Scd. tanker] – Txeva­  benzinis t. (gadat. ruli an mravalwaxnaga na­  s. tambour] – 1.romelic qvemexebiTa vlel karTan. romelsac eyrdnoba gumbaTi. talio (taliotrigonometriuli funqcia. 3. tampon] – steri­ msaxurobs. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. tAlon­i [fr.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. talanto] – 1. tAnker­i [ingl. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. sisxldenis SesaCereblad 2. tandem] – 1. – (maTem.  mZime t.RruSi gansakuTrebuli niWi.) Senobis cilind­ ¥ satanko. nebSi.-Si gamosvla. tangens Semxebi] didi erTeuli. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). baraTi. tAngo [esp. divizia.tal -500- tAlant­i [berZ.

qaRaldis t.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. tachos siC­ sasurveli mizanTan.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. romelsac mgzavrebi 2. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. mwifenayofian xexilis qveS. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli..di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. feni Wilobi. bradikardia). veSa nawili. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ.. aqvs mricx­ tymisaTvis. taran-tella] – 1. rantô damangreveli] – 1. vian autanel tanjvaze. lili manZilis safasurs. ro­ (Sdr..) gulis aCqareba. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). tadaoba Ziudo. nixri). romelsac di­  minis t. cxov­ robs miwaSi. tarAntul­i [it. tempiani cekva. такса germ. taxe] – nixri. Tantalos] – didi Sxamiani oboba.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus.).] _ iatakze dasa­ tomrebi. tarantola] – ¥ taqsim. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. t. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. yofaSi. safuTavi masala (yuTebi. ked­ tAqsa1 [rus. Zvelad iye­ tAqsi [fr. sinon. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. dadgenili marSrutiT. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. t.-501- taq tantAlos­i [berZ. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. kasrebi da misT. (samx. satvirTo t. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. tachys verc wyals svamda. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. taqsis (`taqsis ga- . veli. таран < berZ. taqsi. tarif < arab. (qarT. zustad sikaluri nawarmoebi. melsac grZeli tani da 2. tAtam­i [iap.

 Sigawvis Zravas dguSis t. parki. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. telEgrama [berZ.  telekamera. rac taqsi.­mde – me­ fis cixe­darbazi.taq -502- mouZaxes~). tAqt­i1 [germ. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. taqsidErmia [berZ. taqsiSi. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba.-ebi. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. taqss. tēle Sors da grafo vwer. amocana. tAqtika [berZ. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. Taktike] – 1. adamiani.  sazRvao brZolis t. metruli mu­ sikaluri erTeuli. taktiani Scd. Tavis daWeris unari. telEgraf­i [berZ. (samx. uvertiuris daskvniTi t.  s.  oTxtaqtiani Zrava. SeniSvna. Takt < laT. saqcieli. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . telegrafi.. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. taqsomOtor­i _ igivea. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. tele. t.). rac depeSa. tAqt­i2 [fr. 2.] – 1. t. kavSir­ gabmulobis sistema.  t. tAuer­i [ingl. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. ¥ taqtiani. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba.  taktika Scd. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. ¥ taqtiani.  takti. darty­ mebi. ¥ sataqsomotoro.  ornawiliani t. 2.  taqsamotori Scd.  t.. jarebis t. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi. tactus Sexeba] – 1. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs.. amJamad istoriuli muzeumi. [berZ. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. taqsSi. 3. Semdeg. momzadeba. ¥ taqtikuri. igivea. telestudia.  teleskopi.

 s.  t.  feradi t. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze.  t. marsis t.-is sistema.  s.  t. ramac gavrceleba ver hpova. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs.  s. antena. ¥ sateleskopo. ¥ satelevizio. s. planetebi. gadacema. t. tēle Sors da laT. feradi t. 2.  s. televQzor­i [ingl. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. linzebi. mecnierebisa da teqnikis dargi.-is lenti. kavSirgabmulobis sawarmo. televisor berZ.-is Senoba.-is programa. 2. telepATia [berZ. s. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. televQzia [ingl. kabeli. telemeqAnika – 1.-is aparati. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva.. television < berZ. filmi. ¥ satelevizio. saxelosno.-is ekrani. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas. kavSiri. tel ¥ satelevizio. . romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. dakvirvebebi. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). teletAi p­i [ingl. s. t. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad.  t. telEskop­i [berZ. tele Sors da laT. ¥ teleskopuri.  t.

timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis.  swrafi t. t.-ma dareka. 2. tEmbr­i [fr. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. sxva­ gvarad faqsi] – 1.-iT . raime sxeulis. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi. TviT informacia. s. ¥ satelefono.  f. qseli.-ebi. mgzne­ bare..-is aparati. temtus dro] – 1. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi. done. cekvebi. mis qcevaSi. temperAment­i [laT.-is uvertiura. t. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani. temperAtura [laT. t.  s. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. 2.tel -504daurekes. energiuli. aparatura.-is gadacema. nivTierebis siTbos xarisxi.-is xma. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. t. tEleqs­i [ingl. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan.-is miReba. tempo < laT.  sasiamovno t. s. aseTi kavSiris abonentis nomeri. darbazi.  s.  mrewvelobis ganviTarebis t. telEfon­i [berZ.  elsmeni Scd. telEfaqs­i [ingl. musikaluri sakravisa). telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. 4. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. ¥ sateletai po. f. sadguri.  mgznebare t. msaxiobi. 3. temperatura swori Sefardeba. tEmp­i [it. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi.  saqalaqTaSoriso t.  t. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs.

aseTi xmis mqone momRera­ li. tEnder­i [ingl.. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. 2. tenore] – 1. tErmin­i [laT. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma.. wylis duRilis t. saxelmwifos t. miswrafeba. tErasa [fr. t. aweuli t.-505 wylis t.  terasi Scd. 2. progresuli t.­ebaze gaSenebuli xexili.  t. ¥ temperaturuli. qarxnis t. done. risame ganviTarebis mimarTuleba. sinon.. Cveulebriv mr. msmenels. 2. haeris saSualo t.  saqarTvelos t. 3.. ter tEno [iap. Sigawvis Zravis t. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). Tendenz laT. tEnt­i [ingl.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. midrekileba. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. tent] – tilos farduli. terasse] – 1. tendo miviswrafi] – 1. reJimi. 2. sazRvrebi. terminus saz­ .] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). ¥ teritoriuli. tender < tend momsaxureba] – 1. sicxe). romelsac Tavs axveven mkiTxvels. tEnor­i [it. 2. ¥ tendenciuri (mniSvn. 2­isaT­ vis). kritika. (saub.  tendenciozuri Scd. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. teritOria [laT. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad.  zrdis t.. qalqis t.  t. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. tendEncia [ger. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad.  normaluri t..) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. cvlilebani. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli..  teritorialuri Scd.

 Terminologia. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. saboloo. tEror­i [terror SiSi. Terminologiuri..  Termini Scd. maTematikuri t. organizacia. 2. terpEnTin­i [berZ..) bolo. ¥ teroristuli. ¥ terminologiuri. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. termQnal­i [laT. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. terminAtor­i < [laT.-is msxverpli. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. vyof] – (astr. terminalis saboloo] – 1. ¥ saterminologio. bolo sadguri (rkinigzis. termino sazRvars vavleb.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . teretenthinos] – fisovani wveni.  filosofiuri t. terminolOgia [laT.  t. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). komisia. metroplitenis).  s.  t. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba.  faSisturi t. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs. aqti.  t.  teqnikuri t. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili. terminaluri mdgomareoba – (medic. ¥ teroristuli.. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan.ter -506Tanamgzavris zedapirze. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. saTerminologio Scd. terminAlur­i [laT. avto-satraqtoro t. t. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. leqsikoni.

erToblioba profesiuli xerxebisa. CamorCeniloba. t. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. samxedro t. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad.  t. tEst­i [ingl. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. teqnikasTan. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad.-is ganviTareba. 2. intelegencia. 2. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. t. iye­ neben medicinaSi. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. tErcet­i [it. test] – mokle amocana. techno osta­ teq toba. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. manqanebis.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari.. tErcia [laT. musikaluri gamis mesame safexuri. tercia mesame] – 1. teqnQkos­i 1.. xelovneba] – 1..  samTo t. Wadrakis TamaSis t. dokumentacia. terpsQqora [berZ. texnikuri Scd.  texnika. teqnQkuri – 1. 2. . (mus. (poligr. 3. tEster­i [ingl. violinos dakvris t. 2. ¥ testuri. gamocdebi.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi.  usafrTxoebis t. samSeneblo t. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. tEqnika [berZ.  mowinave t.  t. inJinrebi da t.  sasoflo-sameurneo t. tester] – xel­ sawyo risame (mag. progresi. romelsac xelSi lira uWiravs. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. terzetto] – 1.  t.-507kolofinis misaRebad.-ebi. warmodgenili hyavdaT qalad.. rac trio.. t.. (lit. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi..) igivea. avto-satraqtoro t.

tQp­i [laT. sabuTi da misT. procesi. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi..  t. teqtOnika [berZ. avtomobilis awyobis t.  texnologia.. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . Txzuleba. ¥ teqnologiuri.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT.-ebi.-meqnikosi. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli.  Cais t.. geologiis dargi.  TviTfrinavis axali t. textum kavSiri.  tiglisa Scd. romis papis gvirgvini.. teqnikis dargSi momuSave piri. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. tQara [berZ. depeSis t. t. texnikosi Scd. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera.). nivTie­ rebas.. 2.  `vefxistyaosnis~ t. nimuSi] – 1.. tiara] – 1. sagnebis.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. forma.-is danergva. tQgel­i [germ. saxe. SeduRebis t.  texnologi Scd. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. simReris t.  texniki.  norCi t. typus anabeWdi. teqnolOgia [berZ. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. tEqst­i [laT. twist] – cekva erTgvari. textum da berZ.  inJiner-t. tvQst­i [ingl. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. texnologiuri Scd. teqstolOgia [laT. techno ostatoba. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. 2. forma. logos moZRvreba] – filosofiis dargi. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. axali t. ¥ tigelisa. (arqit. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. 2.

Sroma. tQtul­i [lat. gamocemuli wigni. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. t. titAnur­i _ (wign. 3. qimiuri elementi. tQtan­i [berZ. 2. Zala. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. ti pQkon­i [berZ. 2. saerTod raime sapatio wodebuleba. mxatvrul literaturaSi.  titaniuri Scd. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi.-509avtomobilis axali t.  t. mxatvruli saxe. replika. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. wignis pirveli gverdi. Titan] – 1. 2.  qarTveli qalis t.) uzarma­ zari [berZ. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. titulus] – 1. ti polOgia [berZ. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . t.  Cempionis t. monologi. movlena. tQraJ­i [fr. despotizmi).  ti piuri Scd. 2. 3. tirAnia [berZ. magaliTi. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn.  didi t.  grafis t. 1­isaTvis). ¥ tiranuli. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. despoti). tQran­i [berZ. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. gigantebi. geniosze. tQrada [fr. proeqti. t. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. fola­ disferi magari liToni. xelisufleba. tirage] – 1.  t. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon. tQtr­i [fr. titre] – warwera kinofilmis kadrze.  t.

gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami.  mediduri t. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT. 3). tomOhavk­i [ingl. tonos xmis amaR­ leba] – 1. ¥ togisa. 2. satransporto saSuale­ baTa. tiflopedagOgika [berZ.  t. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. rwmenis Semwyna­ rebloba. weli da sxv. gamoce­ mis adgili. typhos gonebis dabneleba.. tOn­i [berZ. (mus.-ebi. tOga [laT. tolerAntoba [< laT. 3. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s. avtoris gvari.  naTeli t.tif -510- uri. tolerans (tolerantis)] – (wign. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). muqi t. tifosi (mr. tOnaJ­i [fr. sax. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. transportis tvirT­ mzidaoba. ¥ tonaluri.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. rac tituli (mniSvn. saubris esa Tu is ieri (qarT. sinon. sinon. elferi). kilo). ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba. tQf­i [berZ.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino.-ebi. gadasvlebi.  togasi Scd. tQfozi [it.-ebi. tOna [fr.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. tOkai [< geogr. 2. .) sxvi­ si azrebis. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. toga] – Zv.  dabali t. tonnage] – 1. maRali t.

misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. tOnga [ind. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. tosti. tOnik­i [ingl.  toriadori Scd. torsi. ¥ topografiuli. topogrAfia [berZ. mTis. ruka. topiAria [laT. tonus < berZ. koleji. torso] – adamianis tani ferweraSi. t. sad­ RegrZelo. tOrs­i [it. totalizAtor­i [fr. 2. leqsikologiis nawili. romelsac iyeneben arayisa da misT.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. tonos daZabva] – (fiziol. formis micema. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri.S. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . mindvris da a. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. tOst­i [ingl. tOrf­i [germ. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. sasuqad. tOnus­i [laT. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. piramidebisa da misT. 2. toreAdor­i [esp. tyis. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. totalisteur] – 1.-5113.  t.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. iyeneben sawvavad. tOrpedo [laT. tot toponQmika [berZ.­is gasazaveblad. toast] – 1. raime saqonlis gamoSveba woniT. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa.) saxelwodeba.

toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. ojaxuri t. 1­isaTvis).  t. nivTierebani. t. tOqsin­i [berZ. totalitaire] – sadac.) saSineli ambavi. samwuxaro da. . doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze.  t. aq araferia!  traRedia. msaxiobi. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. t. mZime gancda. mobilizacia. Janri. ¥ tragediuli (mniSvn. totAlur­i [fr. totalitArul­i [fr. 2. saxelmwifo.) yovlismomcveli. 2. ¥ satragedio (mniSvn. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. ubeduri SemTxveva. biuro. igive totalitarizmi.tot -512dramatuli nawarmoebi. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. sasacilo mdgomareoba an ambavi. daRupva.  toqsiuri Scd. 5­isaT­ vis). toqsQkur­i [< berZ. tragEdia [berZ.  t. traRediuri. omi. 2. (gadat. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa.  s. dramatu­ li nawarmoebi. sa­ yovelTao. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. 2­isaT­ vis).  t. amave dros. tradQcia [laT. toqsikolOgia [< berZ.-ebi. agreTve zogi cxoveli da mcenare.  t. tragikomEdia – 1. t. traRikuli. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. reJimi.  t. datrialda. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. t.  Seqspiris t. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. SemTxveva. ¥ tragikuli (mniSvn. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. totall] – (wign. tragedia] – 1. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi.  traRikosi Scd. tanjva. satraRedio Scd. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi.

romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad.  Wurvis t. trawl] – 1. kosmosuri aparatis t. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli.  t. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. samxedro gemi. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. tra  xelis t. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. dawviT da misT. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba.-513cema.  traektoria Scd. trawler] – 1. trAl­i [ingl. trAmbler­i [fr. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. 2. traverse] – ga­ nivi Zeli.  erovnuli t.). dResaswauli. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. . trAvers­i1 [fr. travmatolOgia [berZ. ¥ travmuli da travmatuli. daJeJviT. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. traverse] – ge­ mis. trauma (traumatos) Wriloba. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi.  t. trAler­i [ingl.-ebi. traeqtOria [laT. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. trAvers­i2 [fr. trAvma [berZ. 3. kadoni. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. yofaqcevis normebi. trAverz­i [fr. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. 2. daSaveba.. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. ¥ tradiciuli.

biereba dabnelebuli aqvs da  t. riptio gadawera] – (enaTm. iqiT. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. [laT. gadacema pirobiTi asoebiT  t. wyalSi dakveTas. naxevradgamtare­ 3. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to.) sayrdeni. Semdeg. xtoma t. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. raimes ganlageba iqiT. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi.. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli.. sivrceSi moZraobas. tran transalpuri. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis.  laTinuri t. iqi­ bisaTvis. amosa­ skontinenturi). (gadat. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. transitus gas­ rTul moZraobas.) mimosvla. trans ­ze.-idan. (s. roba. vla. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT.  transkontinentaluri (tran­ 2. s.tra -514- trAmplin­i [fr. 2. viza. da ara am enis weris siste­ ¥ t. (s. vaWmis saSualebiT. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. vali punqti raime moqmede­ 2.) matarebeli. s.. portatuli radiomimRebi. sistor] – 1. Ta mxares. 1. transcgavliT. tranzQstor­i [ingl. ma.. da gardasaqmnelad. ­Si. trAns­i [fr. radiomimRebi. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. mis ga­  saTxilamuro t. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). saerTaSori- . regresia). tremplin] – 1. trans. iSviaTad.

2. trans ­iT.  t.  transkri pcia. transplantatio] _ (medic.  sadesanto t. transmQsia [laT. transliterAcia [laT. ¥ satransmiso. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. satransliacio. uxazo sawer qaRalds udeben qveS. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli.Carxebis.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT.. sazRvao t. s.  transliacia. tran- . ¥ satransliacio. transportQor­i [fr.. satranskri pcio Scd.  s. musikis. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. fonetikuri t. translatio gadacema. gamo­ saxulebis da misT. saSualebani. satransiliacio Scd. saavtomobilo t. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. transpArant­i [fr. sarkinigzo (rkinigzis) t.) niSnebi. transporteur] _ igivea. transparent] – 1. sahaero t.  s. ¥ satransporto. Sor manZilze gadacema radios. rac konve­ ieri. transpOrtir­i [< laT. inglisuri t. transporto gadamaqvs] – 1. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. magistrali.-515so t. saxalxo me­ urneobis dargi. s. 2.  koncertis t. Rvedi. transiliacia. televiziis saSualebiT.  saqalaqo (qalaqis) t. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. transpOrt­i [< laT. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. translAcia [laT. transkri pciuli.. gadmocema] – me­ tyvelebis. qaRaldis furceli. transplantAcia [laT.... gavliT da littera aso] – (enaTm. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. (s. rom weris dros striqonebi swori gamovides. lilvi. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. stadionidan.

) viwro Rrma Txrili. 4.) (sisxlis) gadas­ xma. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. trancendEntur­i [laT.  s. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. tranfusio] – (medic. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. 2. transfUzia [laT. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). saxecvlileba. tranchēe] – 1. 2. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. transformAtor­i [< laT. transfErtul­i (finans. tranfert] – (finans.) gardaqmna. 2. ¥ satransformatoro. tranforieren] – (wign. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. . sportsmenebis (mag. transformo gardavqmni] – apa­ rati. fex­ burTelebis) yidva­gayidva.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. trAnSea [fr. 2. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. tranformatio] da transformQreba [germ. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. 3. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. transcendentAlur­i [laT.) 1. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. jixuri. (samx. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. aparatura. transformAcia [laT.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo.tra -516 s. (maTem. ¥ satransformacio.) – gadasagzavni.

tranSeia Scd.. trapeza] – 1. 2. traforetto gaxvretili] – 1.  t.  tranSeasi. 2.  safosto t. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. sasilose t. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. 2. xazis. 2. trafAret­i [it. trapEcia [< berZ. ¥ trafaretuli (mniSv. Trauer] – 1.  saavtomobilo t.) didi.) sasunTqi mili. gza (Cveulebriv mTavari. farTo gza. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. fr.  avagoT t. nadimi. ¥ tranSeisa. t. 2. tracheia] – (anat. gacveTili forma. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. uwyveti moZraobis t. xerxi. Stampi). (gadat. frazebi.-517t. sazRvao t. . magida. iyeneben kedlis. 2­isaTvis). sufra.-ebi. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. sasule. trap] – kibe (gemisa.  t. trAqt­i [germ. gemis moZraobis mimarTuleba. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. mza nimuSi (sinon. trapezion magida] – 1. trApez­i [berZ.  gazsadenis t.-ze varjiSi.. wveuleba..) erTxel da samuda­ mod miRebuli. Txrilis. sadili. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. baqo-jeihanis navTobis t. milsadenis da misT. traUler­i [ingl. 3. Trasse. TviTmfrinavisa. trace] – 1. sahaero t. trAqea [berZ. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. Sabloni. trAur­i [germ. oTxkuTxedi ma­ gida. trAp­i [holand.. TviT sakurTxeveli. agreTve TviT­ mfrinavis. Txeli fir­ fita. trAsa [germ. Trakt] – (moZv. trasolOgia [fr. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). kargad nakeTebi). trace kvali tra da berZ. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. kavSirgabmu­ lobis xazis.

train wvrTna] – wvrTna. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. trEst­i [ingl. tribune] – 1. 2. trEl­i [it.romelic karg  trakti Scd. saerTaSoriso xelSekru­ leba. 2. (gadat. trQbuna [fr. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. suli wmida – ai sameba. trAqtat­i [leT. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. mama RmerTi. trEnaJ­i [ingl. ¥ satreko. 2. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. trailer] – 1. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis.  samSvidobo t. track] – 1. avtomobili. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba.) sameba. 2.  traktati Scd. iyeneben mogzaurobaSi. varjiSoba. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. rac velodromi...  WeSmariteba. Ze RmerTi. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. igivea. 2. trEning­i [ingl. silamaze – ai sameba.  istoriuli t. saerTaoriso t. (fiz.  stadionis t. nageboba. treQler­i [ingl. saavtomobilo t. sameuli. trust] – erTi . trillo] – morakrake. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. tractatus gan­ xilva] – 1. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. trias (triados) sa­ meba] – 1. mecnieruli Sroma. 2. sikeTe. wvrTnis reJimi.  samxedro t. training] – wvrTna. rac traileri. trQbun­i [laT.  s. igivea.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. tribUnal­i [laT. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. velorbola. trQada [berZ.  samSeneblo t. trEk­i [ingl. tribunus] – 1.

windurad damzadebuli qsovili. tabulebi. gacveTili. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas.) rva striqonuri leqsi. samad mosakeci xati (qarT. 2. trio] – 1. triptychos sammagi] – 1. triEnale [fr. sinon.  trigonometruli Scd.  s. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi.-is TeTreuli. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. xolo merve – me­ ores. siaxles. trivial] – 1. `mTvaris motaceba~. .  saxalxo t.  tri ptixi Scd. trilOgia [berZ.  t. 2. triolet] – (lit. triOlet­i [fr. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). trikOtaJ­i [fr. tri trilQon­i [fr.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. 2. gamsaxurdias t. 2. ¥ satrikotaJo. uxamsi. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. samkaredi an mokled karedi. trigonomEtria [berZ. triennale (mdedr. ¥ trigonometriuli. vulgaruli.  t. trQptiq­i [berZ. Siva da viSnu. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels.-is seqcia (maRaziaSi).-519oratorad da publicistad iTvleba. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. manqaniT uqslod. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. originalobas mok­ lebuli. fabrika.  t. trimUrt­i [sanskr. trQo [it. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi.] _ indu­ izmis sameba: brahma.  k. triviAlur­i [fr. tricotage] – 1.  medudukeTa t.

asvla (tronze aRsay­ dreba). didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. taxti. t.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. triumvQrat­i [laT. adgili – dedamiwis yvelaze  t. ¥ triumfuli da satrium2.  t. ratus < tres (trium) sami da vir 2. thronos] – mdid­ Cagdeba. triceps samTa­ TaRr. moRvawe] – 1. ek­ trQumf­i [laT. trQum­i [holand.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. wel­ trQcefs­i [laT. faluri. tyeebi. t. WiSkari (an TaRi) – raime  t. dedamiwis zedapirze. Tirkmela. trQumo [fr. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. trOpik­i [berZ. kanfetisa.): sami politikuri da va] – (anat. ufro cxeli sartyeli. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. Truffel] – 1. mamakaci. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. am wreebs Soris moqceuli fo. (gadat. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. qveynebi. wvivisa).  akrobatuli t. berZ. moRvaweobisaTvis. am warmatebiT rebuli. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. Zvel romSi I s. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba.­Si (Zv. (s. (mxris.triUfel­i [germ.) msvleloba. rulad morTuli savarZeli 2.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. soko. truc] – marjve. triumvi. trumeau] – kedlis maRali sarke. . xerxi. tropagembanisa da fskers Soris. saxelwodeba Sokoladis kaci. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand.

 tuberkuliozi Scd. sagzao t. saxsrebs da sxv. saWiro oTaxi. bana­ luroba. 2. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. patara ka­ rada. tuAlet­i [fr. trUizm­i [ingl. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. Cac­ muloba. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. tUmba [< berZ. tUng­i (Cin. truism] – sa­ yovelToad cnobili. nadavli. 2. irTvebian. ori dabali karada. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. tropos mobruneba da sphaira burTi.  moduri t. sadac mudam sicivea.-is dispanseri. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). toilette] – 1. sapirfareSo. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. trOfei [fr. rome­ lic azianebs filtvebs.  kaklis xis t. romelsac sawolTan dgamen. trubAdur­i [fr. tUndra [< fin. . romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. gadamdebi daavadeba. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. troubadour] – me­11­13 ss. 2. tuberkUloz­i [laT. romelTa­ nac icvamen. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce..  t.  tumboCka Scd. sarkiani magida. sinon. ornamentuli samkauli. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad.­Si: provanseli (provansi _ ist. Wleqi).  sabaleto t. tuber korZi.-521[berZ. 2. gac­ veTili WeSmariteba.) – tropikuli xe. trUpa [germ. abjar­abgars. ag­ reTve Zvlebs.] – 1. tuberculum korZi. 3.  kartofilis t. (qarT. trophée] – 1. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. tun tropOsfero tUber­i [laT. xorcmeti] – 1.  tungo Scd. 3. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs.

 t. tourisme] – 1. tourbine < laT. airis an wylis energias  saWadrako t. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava.  s. orTqlis t. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs.. ¥ turistuli. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. tUSe [fr. dasvenebis mizniT. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. tour] – raime Se­ jibrebis.  qarTvel msaxiobTa t. tofus]  turbini Scd. pianistTa  turnisa Scd.. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. saavtomobilo gzebis ga­ t. an danaleqi forovani qani. touchē < toucher  saerTaSoriso t.. TiTojer xvdeba.  samTo t. tournēe] – 1. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. touriste] – piri. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. romelic orTqlis. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. evropis garSemo. ame saWadrako turniris pirrikaSi. Tuff < laT. tUrnir­i [germ. saTxiulamuro t. marSruti. Sexeba] – 1. fexburTis Cempio¥ turnesi. natis bolo t. rangi. sagzuri. romelsac Zv. qveynis gacnobisa da  erevnis t. miznebi­ tUrist­i [fr. wisqveSa. (mus. tUrne [fr. ris.) TiToe­ 2. konkursis SesarCevi t. sezoni. tUf­i [germ. cxrili. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. nawile erTxel gamodis. veli t.  wylis t. toga) qveS. sayvanad da sxv. saTvis. t.. tUnika [laT. mnis. konkursis nawili. tUrbina [fr. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. romelic turizms misdevs.  t.tun -522- tUnel­i [ingl. 2. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . tUr­i [fr.

xmareba. usurpator] _ is. Cveva. ultra. ouvrage samuSao. Savi an feradi.  u. 2. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. uzurpAcia [laT. . t. saxatavad da sa­ werad. rac damarcxebis niSania. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. daukres. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. 2. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa).. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. tUS­i2 [germ. wamouyenes.  `daisi~-s u. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). ultra iqiT.  uvertiurasi Scd.  ultumaturi Scd. gamoyeneba. ¥ ultimatumuri. usus] – 1.-iT xazva. (sport. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. iyeneben saxazavad. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). ¥ uvertiurisa.. moTxovna. tUS­i1 [germ.  wiTeli t. miTviseba (sxvisi uflebebisa). [laT. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. uQkend­i [ingl. Uzus­i [laT. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. UvraJ­i [fr. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali.  t. ouverture] – operis.-523maxasiaTebeli manera.  u. ult uzurpAtor­i [laT. ultimatum] – kategoriuli moTxovna.. ultimAtum­i [gviand. Cveuleba. xelisufleba.  u. laT.

u. saxelmZRvanelo. ultra iqiT. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris.  Tbilisis iv. univErsum­i [laT. TvaliT ar aRiqmeba. unikAlur­i [laT. ultra iqiT. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . ultrAbgera [laT.  u.  u. ultrAmokle [laT. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens.  ultramoklesi Scd.) mTliani samyaro. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. eqsperimenti. 2. gamoyeneba aqvs. universAlur­i [laT. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). yvela arsebuli.ult -524tuli Sejibreba.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. universQtet­i [laT. unitArul­i [fr. ¥ ultramoklisa.  universiadasi Scd.  s. gadaRma] – bgera. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. javaxiSvilis saxelobis u. maRazia (mokled: univermaRi). ¥ sauniversiteto. saxelwodeba dawesebule­ bisa. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. universalis sayovelTao] – 1. oqsfordis u. 2. mra­ valmxrivi. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. u. Zalian iSviaTs.  kulturis saxalxo u.  ultraiisferi. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. ukiduress. ¥ universiadisa. universitas (universitatis) erToblioba] – 1. unQkum­i [laT. unitaire – mTli­ ani. rac bevr rasme moicavs. ultraiQsfer­i [laT. saSualeba. codna. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad.. ultramokle (talRebi). saxarato ConCxi. u. universum] (filos. ultra iqiT. eqsponati. erTiani.  u.

urAnia [berZ. urbanus qalaqisa] – 1. urna] – 1. Util­i [laT. ast­ ronomiis mfarveli muza. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. urAnos­i [berZ. Urna [laT. specialu­ ri yuTi. afrodites erT­erTi epi­ Teti.  terminebis u. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. urbanizAcia [fr. utilitArizm­i [< laT. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma.-is Segroveba. gaerTianeba. uranos ca.-is Cabareba.). ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. unifikAcia da unificQreba [laT. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. 2. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi.  soflis u. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. zeca da graphô vwer] – (astr.-525Ti saxelmwifo. u. (astr. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. mxa­ reebad da sxv. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. risame narCenebis Casayrelad. 2. utilizAcia [laT. WurWeli an yuTi. 2.  u. urbanisation – < laT. uranogrAfia [berZ. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. Cvrebi. Uranos] – 1. 2. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. uti- . 3. ro­ gorc nedleuli.). geas (dedamiwis) Svili. WurWeli. mosaxleobis. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. magram var­ ga gadasamuSaveblad. romlebic gamousadegaria. qaRaldi da sxv.

am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. damaxinjeba.  flobde u. loba. . risame. yofas. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. 2.  u. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. gazviadeba.  qaRaldis f. lovneba] – CineTis samxedro 2. mefabrike _ igivea.uto -526- litas sargebloba] – 1.) warmoeba. ufo (mr. gegmebi. rac fabufolOgia [ingl. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. romlis eqtebis~ (e. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. u ar da topis adgili mis gareSe. (wign.i. s. ukidu­  f. miswrafeba imisaken. romelic xels (e. (wign. utopiuri socializmi – fa [it. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. ¥ utopiuri. sportis saxe. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. rac ar emyareboda warmo. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. ileTebs. ganuxorcielebeli ocneba.. gamorCnen rasme. makaronis f. ganuxorcielebeli ocneba.) fantastikuri ram. f fantazia. utrieren] – f. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. samxedro xe­ sargeblobis princi pi. nonebis codnas. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. rom xelovneba. UFO anda rikanti. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. fexsacmlis utrQreba [< germ. (s.w. sity. komiresobamde miyvana da maTi teti..

 f. sanaTi. favorite (mdedr. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). favOrit­i [fr. kompiuterul mexsierebaSi < laT. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. Txroba. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. Txeli  fabulasi Scd. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. va erTdroulad xdeba. Ti­ xis masa. phakelos kona. adamiani. ¥ fabuluri. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. ro­ veli adgilis dakavebisa. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. sinon. fazAneb­i [berZ. fAil­i [ingl. file] – 1. faience] – 1.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. ro­ fAkel­i [< berZ. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. phasianos (orroni. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. romel­ fAza [fr. ti. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md.  romanis f. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla.-is WurWeli. 2.) 2. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. masSi asaxuli ambebi. damTxvevebi. romelSic Sere­ duqti. nanadirevi. istoria. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. Sedgeba joxisagan. melic kaSkaSa aliT iwvis. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT.-Si Sevida. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. qaSanuri). . nivTierebani. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. fabula] – mxat­ zadeblad. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. 2. fabulisa. fakElcug­i [germ. phase < berZ.  f.

facultas (facultatis). kursi. gamyalbe­ beli. facultatis unarianoba. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. fleSi (fleSebi). moxetiale muslimani beri. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. risame gayalbeba. mamakacis Zalian wvrili. Fakultat < laT. f. faqir Raribi] – 1. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba.  Rvinis f. phalanx (phalangos)] – 1. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. familiaris ojaxuri. moqmedi dro da dro. unarianoba. qalisebri xma. . 2. warmodgenili asarCevad. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ.. mouri­ debeli (qceva.. fAlanga [berZ. 2. risame xarisxis gauarese­ ba.  istoriuli faqtebis f.fak -528 bagrationis f. falsifizieren] – 1. falseto] – 1. mimarTva vinmesadmi.). ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. indoeTSi: moxetiale beri. Cais f. procesi] – CiraRdnebiani svla. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. fakultAtur­i [fr.  f. urTierToba da sxv. falsifikAcia [laT. romelic fokusebs akeTebs. fAlos­i [berZ. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. arasaval­ debulo. davriSi. fakUltet­i [< germ.  universitetis sxvadasxva f. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. familiAruli [laT.. toni.  istoriis f. fAlcet­i [it. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. (fleSebi). falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. 2. fAkir­i [arab. 2. samedicino universitetis samkurnalo f.  familaruli Scd. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. facultattif < laT. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera.

(gadat. 2. zebunebrivi am­ bebi. fantastikuri mov­ lena. fAntom­i [fr. ararealuri. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. brmadmorw­ muneoba.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba.  namdvili f. zRapruli. kudab­ zikoba. pharaôch < eg­ vi pt. literaturuli nawarmoebi. phantasma moCveneba] – 1. fantAzia [berZ. 2. f. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. fantaziasTan – qedmaRloba. fanatQkos­i [laT. Zalaze ucnauri. ararealuri ram. 2) gamsWvaluli. farAon­i [fr. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. fanAtizm­i [fr. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba.  fanatiuri Scd. yoyoCoba. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. bRenZiaoba. fanatisme] – 1. gulzviadoba.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. fanfaron] – mkvexara baqia. warmosaxvis produqti. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. varater] .-529- far fanabEria [holan. ¥ fanatikuri. SemoqmedebiTi warmosaxvis. phantasia war­ mosaxva] – 1.  mdidari f. warmodgenis unari. 2.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli.  f.  fantastiuri. gamogoni­ li. fantône berZ.  f. fantasmagOria [berZ. fanfAron­i [fr. oc­ neba. moCveneba. ampartavnoba. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. fan­ tastikaze damyarebuli. romani. rwmena. mediduroba. trabaxa. 2.-ia. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. dakavSirebuli. fantasturi Scd. bodviTi Cvenebani. kinofilmi. farvAter­i [holand. brmad­ morwmune. moC­ venebiTi ram. fanaberia] fantAstika – 1. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv.

¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. kenti] – Zv. f. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. farenhAit­is Termometri – Termometri. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. fAr­i [fr. motociklze da a. ganaTleba. f. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. II s­mde. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. Senaxvisa da gacemis wesebs. visame gavlenis qveS yofna. koleji. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. (s. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. cnobari. feruSim – gamoyofili. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. w. farse] – 1. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas.) gamokvleva. ebraelTa polit.  avtomobilis f. rac far­ macia. w. farmacEvtika [berZ. II s­dan ax. saxalxo Teatris saxeoba.  farmacevtiuli Scd. romelic – (zRv. sinon.­religi­ uri seqtis wevri. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. farisEvel­i [Zv. farmakolOgia [berZ.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier.S. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. ebrZo­ da elinistur kulturas.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. gzis gasanaTeblad. mxolod garegnul . farmAcia [berZ. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis.  f. damzadebas. pharmakeutike] _ igivea.  f. ebr. wamalTmcodneoba). romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. fArs­i [fr. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT.) – visame pozici­ aze.

fAsad­i [fr. face] – winamxare. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. fAs­i [fr. fatAlizm­i [< laT. 3.  faunasi Scd. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. qalaqebis da sxv. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. forma. fatum] – (wign. visime xelmoweris zusti piri. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. . am gziT miRebuli Setyobineba. (gadat. sabediswero. forma. 2. sabuTis. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. fAtum­i [laT.) TiTqos gangebiT faq gardauvali.) cinikuri xumroba. 2. msubuqi komedia. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. ¥ faunisa. fax < laT.  f. fatalis] – (wign.) gardauvali bedi.) raime garkveuli xerxi. flora). modeli. (saubr. fatAlur­i [laT. faqsQmile [laT. fatalis sa­ bediswero] – (wign. facade] – Senobis gareTa mxare. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. masxroba.. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. bediswe­ ra.  wina f. fAqt­i [laT.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis.. fason] – 1. tropikuli f.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. wi­ na xedi. fArS­i [rus. fAson­i [fr. fexsacmeli). 3. fAqs­i [ingl. manera. mTebis.. ukana f. fAuna [laT. fAta­mOrgana [it. gverdiTi f. SemTxveva. zRvis f. SemTxveva.. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. movlena. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. фарш < fr. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa.  saqarTvelos flora da f.

masala. 2.  naxatis f. gasayidi fasi da sxv. monacemebi. feEria [fr. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. damyarebuli federaciis princi pze. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo.  mniSvnelovani f. fASizm­i [it..  f.  faqturasi Scd. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma.-ebis ganzogadeba.. fAqtura [lT. sazogadoebaTa kavSiri.  fexburTis f. sxv. saxelmwifo. foederare kavSiri] – 1. ¥ faSisturi. egvi pteSi da zog. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. partia.raodenoba. muslimanur qve­ yanaSi. 2.) raime procesis. ¥ faqturisa. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi).  f. factor mkeTe­ beli. reJimi.  f. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. agebuleba] – 1. saxelmwifo Sekvra. ¥ faqtobrivi. fAqtor­i [laT. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. f. viTareba. ¥ federaciuli. . federAlizm­i [fr. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. factura damu­ Saveba.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. féerie < fée feria] – 1. fASa [Turq. f. federAcia [fr.  faqtiuri Scd. ¥ faSisturi. f. calkeul organizaciaTa.  faSasi Scd. ¥ faSisa. federation < laT. saWadrako f. risame struqtura. fASist­i – faSizmis momxre. 2. movlenis mizezi. faSisturi organizaciis wevri. politikuri mimdinareoba. mwarmoebeli] – (wign. féderalisme < foedus kavSiri] – 1.  f. wyo­ bilebis forma.

feodalisme < laT. mexsiereba. Zala. feixoia Scd. feletOnist­i – gazeTis muSaki.) stili.  f. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs.  f. moma­ jadoebeli sanaxaoba. araCveuleb­ rivi movlena.. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. momaja­ doebeli. (s. (s.  f. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. f. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. fenolOgia [berZ. phainimen movlenili] – (wign. feodAlizm­i [fr. felEton­i [fr. am xis nayofi. Tema. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. 2. momxiblavi. ¥ feodaluri. weris f. fEniqs­i [berZ. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag.) momxiblavi. frin­ velTa gadafrenas). fEixoa [esp. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. warmodgena. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia).] – sazogadoebrivi .) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. fenOmen­i [berZ. aristokratia. cocx­ ldeba (ixmareba.-533arsisa. fekAlia [laT.  feixoasi. mcenareTa ayvavebas. feOdal­i [laT. iSviaTi. ¥ feletonuri da safeletono.  feixoisa. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). f. f. codna. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi.  f. romelic feleto­ nebs wers. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. (gadat.) manera.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. kreba. ¥ safortifikacio. mdinaris)  savele f. Sekreba. va. samuSaoebi. forum] – (wign. saxeb). rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. nageboure] – (wign. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). s. fOrsaJ­i [fr. ase­  myinvaris dnobis f. rom­ bani. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. s. saTvis (roialisaTvis). brZoliT gadalaxva. Fortuna] – 1. Vorposter] – vatoriaSi). farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it.. risame daCqareba. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ.) mowinave posti. piano). forcing] (sp.  formuliari Scd. baraTi. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. fors­mAJor­i [fr. fOrsing­i [ingl. iRblis RvTaeba. (sapirisp. fortifikAcia [laT. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT.) Zlier.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. forte] – (mus. (samx. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. tio] – samxedro­sainJinro 2.. fort] – (samx.) maSi. Ti nawarmoebis Sesruleba.. ereba] – 1. rkolebis (mag.. Formular] – .. fOrt­i [fr.) 2. – simfoniuri nawarmoebi.) viTareba. acileba SeuZlebelia.  s. forcer gaZli­ ravs~.)  `fortepianoze ukravs~.) raime bunebrivi dab­ nagebobani. bibliografiis saaRricxvo roiali). ¥ safortepiano. fOstamt­i [germ. force maje s.. bednieri SemTxveva. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. fortificarisame tempis gaZliereba. avanposti.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. Postamt] – fortepQano [it. (samx. piesa.

 fragmentaluri Scd. genos gvari] – vinc. phos (photos) Su­ qi. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. fOqstrot­i [ingl. fotogEnur­i [photography < berZ. fotOgraf­i – piri. 3. f.  f.  mokle (grZel­grZeli) f. ¥ frazeologiuri. Sav-TeTri f. naTeba.. f.  f. 2. frazeolOgia [berZ. fotografia).cxo­ velTa ZvlebSi.  f.  xelnaweris f. kinofirze. fotogrAfia [ingl. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. (ix.) sinaTlis SiSi. saxe. ¥ fosforovani.-547dawesebuleba. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. garegnoba. frAza [berZ. frAgment­i [laT. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. ga­ mometyveli. ¥ fotografiuli. xelnaweri.  f.. kinosuraTis f. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi.-ebi. . specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba.  TeTri f. suraTi. marilebi. photography < berZ. ¥ fosforuli. f. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. fOsfor­i [berZ. baletis f. f.  qarTuli enis f.  f. fra  feradi f. wiTeli f. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. mJava. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. fotofObia [berZ. narCeni. sinaTle da graphô vwer] – 1. Suqi.  f.-ebi.-ebi. mo­ i poveba zog mineralSi. leqsikoni. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. madani. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). 2.. ¥ fragmentuli. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma.  fotogeniuri Scd. aparati. fragmentum] – 1. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi.

ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. dajgufeba. vodanis coli. frAqcia [fr. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. ¥ freskuli. 2. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. frivOlur­i [fr. frigidUloba [< laT.. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. uxamsi. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. Fräulein] – surTuki. fraction] – 1. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. Tevzi f. fuqsavaturi. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. dajgufeba partiis SigniT.). frAnt­i [holand.  kartofili f.fra -548- frAk­i [fr. brZola. f. freQlina [rus. 2. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. frAxt­i [germ. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . zRvis didi tropikuli frinveli. frEgat­i [fr.  f. frivole] – urigo. Wer­ ze. safasuri. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs.  fraqcionuli Scd.  f. ¥ fraqciuli. friqcQul­i [< laT. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). Sebrawu­ li. фрейлина germ. frEska [it. Fracht] – 1. fri [fr. araseriozu­ li. Frégate] – 1. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. ofi­ cialur miRebaze da sxv. 2. Frant < germ. mxatvroba. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. frQg­i [germ.

. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. frOnt­i [fr. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. fsixikuri Scd.. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi.-is sardali. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari.  f.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. fsiqiAtria [berZ. saomari moqmedebis are. fsQqika [< berZ. f. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. da sxv. mxatvrebi. nawilebi. procesi. fsevdOnim­i [berZ. simRerebi. adamaSvilis f.. fsixika. f. Taviseburebani. 2. rogorc marqsizmleninizmi. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. adamianis sulier ZalaTa.-549mbrunavi. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). javaxiSvili – m. ¥ frontuli. front] – 1.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. kldi­ aSvilis f.  f. ¥ fsiqikuri. ¥ safronto. f. fsAlmun­i [< berZ.) gva­ ris mixedviT]. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili.-is Stabi. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. msaxio­ bebi.  f.  fsiqiuri. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. roland qarTveli – r. 1856­1939 ww. SesaZleblobaTa erToblioba. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. brZolis ve­ li.  dasavleTis f. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba.  s. m. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . politikuri moRvaweebi da sxv.

psychç su­ mniSvneloba.) 1. avadmyofuri mdgomareoba. fUnqcia [laT. damaxa­ fsQqoz­i [berZ.  f. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. safuZ­ veli] – (wign. – mTis cicabo ferdobze 2. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. gamokvleva. psychç  universitetis f. functio Ses­ ruleba] – 1. moZraoba. funikulQor­i [fr.fsi -550- qvecnobieri gavleniT.. fsiqikuri Taviseburebani. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. qikis aranormaluroba. – 1. (mag. (wigni) roli. fsixologiuri Scd. (biol. lieri aSliloba.  f. wkeplisa da yareba froidizms. zi. raoben sabagiro weviT. ucnauroba. fsiqopATia [berZ. su­  f. 2. mentum saZirkveli. daniSnuleba. TodiT. raime aranormaluroba.-ebis ganawileba. misT. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. em­ cema (maTraxis. 2. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f.  funikulori Scd. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. 2. ZiriTadi. moTxroba.  Tbilisis f. sanerwyve jirk- . fsiqolOgia [berZ.  hi pnozuri f.-is kursi. safuZvliani. bisa da formebis Sesaxeb. im organos daniSnuleba. fUete fr. hi pnoziT). funiculaire]  f. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. ¥ fsiqologiuri. raobis SecvlaSi. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1.. fouetté < fouetter  gulis f. fundakaSi.  fsixologia. mTavari.

damokidebuleba. boroti. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. kapasi qali. trigonometriuli f.. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. ¥ funqciuri (mniS.). 3­isaT­ vis). analizi. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). Tiva da sxv. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. Zirmagara. futurum myofadi. fUJer­i [fr. futurolOgia [laT. 3. bo­ kali limonaTis. футляр < germ.. fourage] – cxenis. violinos f. ¥ safuraJe. fUraJ­i [fr. (maTem. bude). furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba.  safuraJesi Scd. sinon. fUria [laT. romelic uar­ yofda realizms. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli.  saTvalis f. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. Wirveuli.-551vlebis f. fuq fUtlar­i [rus.-ebi. s.  algebruli f. fUror­i [laT. momavali] – me­20 s. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. gitaris f. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. anC­ xli. futUrizm­i [< laT. furUnkul­i [laT.  f. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. f. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. . Rvinis da misT.  funqcionaluri Scd. futurum momavali da berZ. fUqs­i [germ.  futliari Scd. safuraJisa.) damoukidebeli cvladi sidide. dasalevad.. baza. vagoni.  s.

naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. charta) qaRaldi] – 1. moZraoba. qamelEon­i [berZ. qAos­i2 – sruli uwesrigoba.qam q -552- temoba.. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . q. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. Secvlis Sedegad. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. igivea. sa­ egvi pturi. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. Chimaira] – 1. 2. rac xiliazmi. Zv. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. musika. chamaileon]  xaosi. qArtia [berZ. madac qveynis dasasrulis 2. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. vali. skruli. feva. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. nabzari. ¥ qaosuri. mokla laferi arsebuli. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. aluri elementebis grova. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. belerofontma. moZRvreba. stilze. Zv. romlis Tanax­  Sesruleba q. country sityv. ro­ xelwodeba. chartçs laT. wliani mSvidoba. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd.  q. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. chaos naprali. qaotiuri. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. xaosuri. xmauri.

turuli gamosaxuleba (mag. cheirurgia < qQmia [berZ. iyeneben teqnikaSi. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas.) zRvis xrtilo­ qari (wign. vano­moyviTalo maxrCobe­ q.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. q. Teoriuli q. xirurgiuli.) da dosq.. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas.)]. mkur­ lebas. ciuli meTodebiT [sinon. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia.. formulebi. beli. taqroba (moZv. (zoolog. chloros mwvane] Sirebuli. (s.)]. 3. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. ¥ qloriani da qlorovani. naerTi. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). – zogi momwamvleli nivTi­  q. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. (moZv.  organuli q. – qimiuri elementi. (s.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. listi eqimi [sinon. tansacmlis q.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. erebis dasamzadeblad. qiromAntia [berZ. fantastikuri. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. cheir xe­ . elementebi.) klinika. rebebiT.. la airi. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. (gadat. qirUrgia [berZ. mrewveloba. romeic riTadi dargi – mecniereba. wmenda. berZ. therapia mkurnaloba]  q. agebu­ nalobis meTodebs. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. reaqcia. saxirurgio Scd. q. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. bis mixedviT. q. dasta4.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. qimQuri – 1. momw­  q. fantazia. 2. araorganuli dastaqaroba (wign.

cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba.) mcenaris daavadeba.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. qOlera [berZ. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. qolErik­i [laT. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). wre­ xazis) or wertils. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis. sabaleto speqtakle­  q.-ebi. qOral­i [< laT. xerxemlis simi). qOrda [berZ. kalciumi. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. kiri. chlôros mwvane] – 1. 2. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. rkalis. chorde simi] – 1. qlOrizm­i [< berZ. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo.. 2.  xolera Scd. qolestErin­i [berZ. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. ficxi adamiani. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. qlorOfil­i [berZ. sicocxlisaTvis . q. wyali.  baxis q. q. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. cholericus < berZ. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. (botan.) swori xazi (wrfe). (maTem. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa.w.qlo -554saSiSi. simwvanis seni. (medic. (acidum form. qoreogrAfia [berZ.  xorali Scd. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. qnEseT­i [ebr. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. qlorOform­i [qlori da laT.

 kokosi Scd. (s.. chrôma feri. martivi. q. qrestomATia [berZ. saRebavi da soma sxeuli] – . qorepiskOpos­i [berZ. welTaRricxvis I s. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. qresTomatiuli Scd.  saskolo q. saxeli _ RmerTkacisa. am palmis nayofi. qristQan­i [laT. umrevlo episkoposi. 2. 2.romelic warmoiSva ax. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs.  q. choros gundi da germ. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. klasikuri q. qarTuli literaturis q. christianus] – qristianobis mimdevari. qromOsoma [berZ. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1. ¥ saqrestomaTio. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). sarwmunoeba. qOqos­i [esp. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. qristiAnoba [laT. WeSmariteba. qormaQster­i [berZ.  q. ¥ qristianuli.) saswavlebeli. palma erTgvari.  q. lotbari). kakali. sinon. xormeisteri Scd. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. choros] – momRe­ ralTa fundi.  q. qresTomatia. christianismus < berZ.  qrestomatia.-555bis dadgmis xelovneba.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. Christos – sity. indis kakali.) xelovneba. qrizAnTema [berZ.  xoro Scd. xormaisteri.. naTeli. mironcxebuli] – religia.. cxebuli. masala.)] – 1. Meister os­ tati. q. qrestomaTiuli _ iseTi.  qarTuli q. rogorc qrestomaTiaSia. magaliTi. qOro [berZ. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. (s. saqrestomatio. mTavarepiskoposis TanaSemwe.  qormeisteri. cocos (mr. qro  s.

q. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. qserogrAfia [ingl.).  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. 2. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. romlis saxeli dar­ Ca avi. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi.) ujredis birTvis is nawili.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. qsAnTi pe [berZ. xerography < berZ. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). ¥ qronologiuri.] – aparati. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros.  q. princi piT. qsenofQlia [berZ. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. naxazis. revmatizmi. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. xenos ucxo. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. welTaRr. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. literaturuli nawarmo­ ebi.-is ganyofileba. 3. 4­isaT­ vis). qsenofObia [berZ.  q. 4. filmi. xerox < berZ. qronQkuli – xangrZlivi. sinon.) coli. daavadeba.  romani-q. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. qrOnika [berZ. xenos ucxo. ambe­ bi. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT.  q. matiane). qronolOgia [berZ. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). (biol. ¥ qronikaluri (mniSv.  mxatvrul films win uswrebda q. qsEnZ­i [polon. chronos dro da logos moZRvreba] . xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. qsEroqs­i [ingl.

maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. mosamarTle. buli. karakulis Scd. qsifopAgeb­i [berZ. sayazarmo. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. manTa sasuliero msajuli. mxatvris funji. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek.) erT xalxSi: safasuri. xeze gakeTebuli graviura. palto. gravireba. ¥ yarakulisa. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. RazAvaT­i [arab. melic. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. yAd­i [arab. nagebobani. qâdi] – aRmosav­ 2.  karakuli. ktitôs] – (ekl. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. Yazāwa(t)] –  y. igiva. ro­ mnaTe. ¥ yazarmuli. Kalim] – aRmo­ wodeba). . kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. yAzarma [it. xipos xmali. yuranis moTxovniT.  kazarma. kazarmuli.  y. ler­ viTarebis erT­erTi manki. ti pis Senoba. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. misi xmliseburi gamonazr­ 2. Senobebi. cxovreba. xylon xe y da graphô vwer] – 1. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. ro­ s. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. y.-557- yar qsilogrAfia [berZ.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. gerbi. xis ma­ salaze amoWra. qalam < berZ. reaqciuli `wminda omi~. urgadi. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi.rom­ wmis kalami. RErb­i – ix.

) gacveTili . Savi muSa.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. SAgren­i [fr. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. yulma Scd. mebar­ guli. pro­ vincia Champagne­s sax. amerikis. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. maneJze. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi.  Sampaniuri Scd. nimuSi. eSmaki. ¥ yulim. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. – manjur. frazebi. Al-qur‘ân] – wig­ ni. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. sinon. Samanizmi). S SAbli [fr. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. romelsac iyeneben cirkSi. chambriére] – grZeli maTraxi. SampAnur­i – mSxefare Rvino.] – franguli TeTri Rvino. avi da keTili sule­ bis kulti. ¥ Sablonuri (mniSvn.  S. yUli [ind. Cin. Targi). 2.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. yizQlbaS­i [Turq. pasuxi. yUran­i [arab.  kuli. kislak sazam­ Tro saZovari. yQSlaR­i [Turq. Kizilbas wiTeli Tavi. romelsac brmad baZaven (sinon. SAblon­i [germ. échantilon WaSniki. SampinQon­i [fr. chablis < geogr. Solti. SamberQer­i [fr. satana. SaQTan­i [arab. trafareti. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. jadoqari.miTebsa da samarTlis normebs. SAman­i [tungus.  kiSlaki Scd. Stampi). eqimbaSi (ix. chagrin < it. mi­ xedviT). wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. S. 2­isaT­ vis). nimuSi] – 1. champighon soko] – qamasoko.yiz -558nimuSi. gadat. sax. Schablone < fr.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. (wign.

romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. chansonette pa­ tara simRera] – 1. chapiteau] – didi brezentis karavi. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). SArJ­i [fr.Tvi­ sebebi. SAns­i [fr.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli. patara simRera.  Sansonetka Scd.-559- Sar SAmpun­i [ingl. SarlAtan­i [fr. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. ¥ Saradisa. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. SArif­i [arab. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba.  Sansoniisa. SArada [fr. SApito [fr. mcodned. moZravi cirki. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT.  gamarjvebis kargi S. SansOnie [fr. SarQaJ­i [fr. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari.  Saradasi Scd. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. chance] – risame gan­ xorcielebis. SarQaT­i [arab. uvici. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. . SansOnet­i [fr. aqvs. gaiZve­ ra. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). aseTi simReris Semsrule­ beli qali. SAntaJ­i [fr. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. ¥ Sansoniesi. 2. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. Sansone Scd. charriage] – (geol. charlatán] – uxeSi matyuara.

muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne.Sar -560- SArtrez­i [fr. chassis] – 1. rbili da bisaTvis. vadaznauruli wodeba. 2. chevalier raindi. mobilis ZiriTadi nawili. vah hu­ suliero piri. romelic saWi­ SEvro [fr. musika am cekvi­ saTvis. Zrava. SEzlong­i [fr. ostatobis udi­ ogr. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli.-ebi. fexsacmlis sapired. ceremoniis qveynebSi: 1. borblebi. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. sax. savarZeli. chef-d’oeuvre] – bobis piri. shake rxeva. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab.  TviTmfrinavma S. SAh­i [spars. kavaleri] – feodalur Zara. xalxuri musikis S. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. romelic asru­ . Sass Scd. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. iyeneben sajdomad.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. tituli.] – erTgvari li­ desi miRweva. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. Sasis. icemen xmals an laxts da 2. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. TviTmfrinavis nawili. gvaris meTauri. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma. avto­ S. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri.] mus­ WurWeli. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. chaise longue] ¥ Sasim. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. qiori. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. SeQker­i [ingl. ðeih] – arabul TviTgvema. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. gamouSva (aikrifa). erTgvari.

saSefo – 1. 2­isaT­ vis). SizofrEnia [berZ. garegnuli brwyin­ valeba. si­ non. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba.. meTauri. SQfr­i [fr. vCexav da phrçh goneba. SEri­brEndi [ingl. xelmowe­ rebze.  S. SQk­i [fr. Sefobis xasi­ aTisa. organizacia an piri. SveQcar­i [germ. Schweizer] – sastumros. 1) – dawera risame. ¥ Sveicarisa. chiffre] – 1. SQrma [ger.-ebi.  individualuri S. SQva [sanskr. daSifrva – SifriT (mniSv. rasac Sefobas uweven. s. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis. SQmpanze – [fr. Tejiri). jgufuri S. . Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. chic] – (saub. moC­ venebiTi. ¥ Simpanzesi. Shcirm] – gada­ satani. ufrosi. restoranSi). daxmareba. schizô vxleC. skola.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. dokumentebze). warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. 2. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. 2.  s.  policiis S.] – adamianis msgavsi maimuni. muSaoba. dasakeci tixari.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr.  s. SEf­i [fr. alublis liqiori. cherrybrandy < cherry alubali da (ix.  Sveicrisa Scd. werili. restornis. chimpanze afr. SefobisTvis gankuTvnili. 2.  sabavSvo saxlis S. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. sunizmi). koncerti. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. ¥ Sifriani (mniSv.  Simpanzisa Scd.  S.-iT gayofili oTaxi.). chef] – 1. s. brendi)] – alublis na­ yeni. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze.

chaussée] – (moZv. an fsiqikuri Ser­ yeva. Sexedulebani. SOrt­i [ingl.  S. SoubQznes­i [ingl. SlAger­i [germ. ¥ Sovinisturi. adamiani] _ is. spada] – didi. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. SkvAl­i [ingl. lozungebi. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. SoUmen­i [ingl. squall] – xan­ mokle qariSxali. moduri. SlEif­i [germ.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. pozicia. shorts (mr. SpAga [it. melodia. show] – warmodgena. Schlager] – se­ zonis mSveneba. SOse [fr. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. SpAlebi [holand.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani.  Sliageri Scd. S. SlagbAum­i [germ. . SnAfs­i [germ. SOk­i [fr. SOfer­i [fr. SovQnizm­i [fr. Saragza. Spalk (mr. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. mZRoli. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. S. S.)] – mokle Sarvali erTgvari. choc] – (medic. vinc Sous organizacias awyobs.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. romelic Zirs eTreva. propaganda. basri mCxvletavi iaraRi. SOu [ingl.  velikorusuli S. speqtakli. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs.) gzatkecili. mWreli maxvili. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. show sa­ naxaoba.  Sortebi Scd. show Cveneba da man kaci. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va.

 pasportSi Cartymuli S.) mza nimuSi.. StAmp­i [germ. Sabloni).  qarTuli S.-ebi. jarebis marTvis organo.-563 mx. SpAler­i [germ. (wign. risame xelmZRvaneli organo. fexburTis karis boZi. generaluri. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi... naTeli S.  erTjeradi xmarebis S.) kedlebze. StAmb­i [germ. StAb­i [germ. qaRaldi. SpQl­i [germ.  Spalieri Scd. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens.  reJisoruli S. maTi anabeWdi. Spali. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi.-ebiT azrovneba. 3. Stampfe it. wvrili S.. Stampa beWdva] _ (Stempeli).. muqi S. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde).­iT bugeli an biugeli Scd. 1. zRvis wvrili Tevzi. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis. 2.-is ufrosi. generaluri Stabi _ ix. misi anabeWdi. S. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. romelsac brmad hbaZaven (sinon. raime teqstis asawyobad.. S. SprQc­i [germ. trafareti. Sprottte] – 1.  me­3 mniSv. 1. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. meurneoba. Stange] – 1. ¥ saSrifto.  diviziis S. msxvili S. darbazis .) saerTod. StAnga [germ. (gadat. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. Stab] – 1. ¥ Stampiani (mniSv.. SrQft-i [germ. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. SprOt­i [germ. Sta 2.­isaT­ vis). gadat.  burTi S. 2.  stiqiasTan brZolis S. qaras­ la.  S.-s moxvda. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. (tramvais den­ .  stambis s. 2. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti.

¥ Stormuli. (saub. pinjabis S. erTeuli. StAt­i1 [germ.  Stepseli Scd. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. momen­ ti. wvri­ li xazi. StOrm­i [holand. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba.) piri. 2.. Stopsel] – 1. StrQx­i [germ. StUrval­i [holand..  S. Strich] – 1.  niuiorkis S. Storm] – qariSxali zRvaze.  s. Standarte] – 1.  s. uqaro amindi. StraikbrExer­i [germ. lampas. prezidentis .  S. StEmpel­i [germ.-ebs miaqcies yuradReba. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). StOr­i [germ. saStormo.) alami. uTos) rTaven qselSi. StAndart­i [germ. ialqani. S. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. avstraliis S. StQl­i [holand.  naxatSi saintereso S. 2. iyeneben anabeW­ dis misaRebad.. TviT misi anabeWdi.-ebis gavleba.-Si Caricxes. calkeuli wvril­ mani. ¥ saStato. Tanamdeboba. StAt­i2 [germ. Rrubeli.-ebis Semcireba. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. (indo­ eTSi). StEfsel­i [germ. s.) igivea. (wign.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. Stempel] – xelsawyo. s. samxedro xomaldze da sxv. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris.  Streikbrexeri Scd. . qari. store] – fanjris farda erTgvari.Sta -564liTonis Cangali an Reri.-ebi. 2. s. rac rozeti. stil] – wynari.  S. Streikbrecher] – (moZv. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag..romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. Ruza. gadat. (aSS­Si). jorjias S. misi iq yofnis dros. mxare. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia.

StUrm­i [germ. cheque < check ga­ sinjva. romelsac mus­ asarebad. sax. Charleston vis. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. candyr karavi] – me­5 s. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl.-565- Cek – saWis borbali gemze. CatUranga [sanskr. traqtorze. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. charter] – kosmosuri xomaldis S. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl.). wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. Stuurman] – gemis. saxvevi. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze.­Si Zv. welTaRr. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze).] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. StUrman­i [holand. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. sandali. luri dokumenti (sabuTi).  Soreuli naosnobis S. CArter­i [ingl. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. samejliso cekva erTgvari. safreni aparatis gzis­ < geogr. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. gakontroleba] – 1.] – amerikuli kvlevis specialisti. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). CaQnvord­i [ingl.. safari. laqi] – sxvadasxva qveynis . specia­ gamosaxeds.] – Zveli C induri TamaSi. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi.

 C. zanzalakisebr xmebs.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . sax.. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. WadrakSi. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi.  saWadrako C. celesta < laT. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. Cekisa.  msoflios C. CQfs­i [ingl. 2. safexburTo C. CiCErone [it. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT.)] – Txlad daWrili da Semwvari. CElesta [it. gidi. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. Sebrawuli kartofili. Chippendale < sakuT. ¥ saCeko. ga­ moscems naz. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. rac violino. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT.-is salaroSi gaxvreta.] _ inglisuri avejis stili. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. champion < fr. caQtnot­i [germ. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. c caQtlupa [germ. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis.­Si. CempQon­i [ingl. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad. eqskursiamZRoli). chips (mr. CElo _ igivea. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. CQpi [ingl. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1.Cel -566- saprivatizacio Ceki. in­ tegraluri mikrosqema. warmoadgens rokokos. Ci pendEil­i [ingl. chip] – eleqtronuli. sxvag­ varad vauCeri – 1.

c.) – sa­ 2. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. romelic Ta­ metri. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad.) drois ukmarisoba. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa.  polieTilenis (ix. romelic mii­ Ca] – 1. _ amboben). [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. cEzura [< laT. nawarmSi). for­ celUloza [fr. dusiani skala aqvs.  c. caesura gaxle­ 2. citrusebis (limonis. cedro limoni] – 1. loba. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. nivTie­ da. ujredisi. oficialur le wyalgauvali masala. romlisganac Sedgeba 2.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. dna. ro­ SejibrebaSi. iyeneben lodiaSi. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. xelad (`celofanis parkio~ arqona. (gadat. rad damuSavebuli merqnisa 2. wamlebis da  c.-567- cel Si: mdgomareoba. damzadebisas. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. . caelibatus < TierebaTa da sxv. nivTiereba. (mus. xelovnuri ab­ reSumis. qaRaldis.-Si yofna. rodesac celOfan­i [cellulose laT.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1.. Seferili fena. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv. rac Scd. reba.-Si moxvedra. produqtebis. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. (lit. Toxlis da misT. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. cellulose laT.

census] – piroba. moednis c. u. samrewvelo c. romelic adgilisaTvis. politikuri debis Semadgeneli nawili. cenzuras axorcielebs. Sua Tu im politikuri (mag. centri] – 1. televizia­ ciuli c. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. SuaarCevno) uflebiT. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. centrum < berZ. ganaTlebis c. risame Sua nawili. sityvebi. . – magari. anekdoti.. guli). Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. advilad aalebadi nivTiereba. sa­ adgili (qarT. sinon. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. administraciuli. kentron wveri (cirkulisa).. uxam­ celulOid­i [laT. cEntr­i [laT. pirovnebas isargeblos ama 2. qalaqi. samrew­ cEnzura [laT. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. nawili). informaciis sxva saSuale­  raionuli c. miuRebeli. romelic rasme ganagebs. c. Semkvreli masa. 3. administrabebze (radioze...  asakobrivi c.. censura] – beW­ velo.-is narevi. raime RerZis. c.-is iataki.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. uwmawuri. qveynisaTvis. c. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv.. cEment­i [germ. wertili figuraSi. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. ujredi da berZ. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. c.  c. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT.. censor] – Ta­ punqti. eidos saxe]  u. iyeneben samSeneblo saqmeSi. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c.-is qarxana. cellula si. Suaguli. linzis c. romelsac aqvs raime namdebobis piri.. qonebrivi  qalaqis c.

qarT.. kompiuteruli c.-ebi. 2. aseuli). Kerberos sakuT. gamoTvliTi c. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. mTavari. 3. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad.] – diriJablis ti pi. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. savaWro c.  c. xelisufleba.] – 1. 2. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. centrs. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. 1) dakavSirebuli.  c. xel­ mZRvaneli. cErber­i [laT. gaTboba.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili.. centraluri nervuli sistema – (anat. moedani. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. mrisxane da fxizeli yarauli. sax. mTel sistemas em­ saxureba. gaerTianeba.. c.  c. saarCevno komisia. Cerberus < berZ. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. legionis nawili. qalaqis c.. centrAlur­i 1. kosmonavtebis varji­ SisaTvis..-569 satelevizio c. centUria [laT. umTavresi. mmarTvelobis c. rac mTel sistemas amoq­ medebs. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan.  nostradamusis c. raioni. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. is. Zentrifuge] – manqana. centrSi (mniSv. 2. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. moqalaqeTa jgufi. centrTan (mniSv. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. (gadat.  centralizireba Scd. 2) arsebuli. . xelmZRvanelobis c. wertili.) mZvinvare. samxedro qvedanayofi.  saxelmwifos c. cepElin­i [kreb. 4. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. Zv. cer centrQfuga [germ.  c.

mowiweba. sazogadoebrivi da ma­ 3. 2. romelsac dacva qcevaSi. qveynebi. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. ceremoganaTleba. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. Sexvedra. Tanamedrove ubodiSo. tropikul da subtropikul procesTa. uceremonio – mouridebeli. Kyklos wre.  antikuri c. romelic civilizAcia [fr. rituali). moqmedebis wesi. doebriv­ekonomikurma for­  c. Zilis da . maciam.  c. – 1. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. cErera [laT. c. salami. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. ceremoniebi – (saub. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. 2. ra­ tarebisa (sinon. Kyanos muqi lur­ ji. cEce [bantu­enidan. ceremonQal­i [laT. gegmiT tardeba. laJvardovani] – mwvave imi.  u. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. c. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. wre­ veli buzi. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri.. Careva sxvis saqmeSi. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c.  c.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. sazogadoeba. qalaqo] – (wign.] – co­ ara samxedro. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. gavrcelebulia xazi] – 1. Tayvanis cema] – 1. dones miaRwia.cer -570- ceremOnia [laT. civilis samo­ sabameba demetra). msoflios mowinave. afr.) samoqalaqo.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. raime movlenaTa.

SekiTxva. sawarmoo c. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. maRali cir da viwro farflebiani. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa.  ciniki Scd. 1­isaT­ vis)... mamakacis qudi cilindris (mniSv. ¥ ciklonuri. ¥ sacirko. cQlindr­i [berZ. romelsac cinizmi axasiaTebs. c.  c. 1) formisa. 2. saerTo niSniT (mizniT.  moxetiale c. avtomobilis c. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. pasuxi.  Zravas c. 3­isaTvis). Zirkular .ebi. programa. c. Kylindros < Kylindô vagoreb. cQnizm-i [berZ.  geologiuri c.  s. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. ganviTareba.-571lioba. ¥ cinikuri.  c.  c. manqanebi. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. klounebi.-is dguSi.  koncertebis c. gulaxdiloba. s. Kyrikos] – adamiani. 1­isaTvis).  c. ¥ cilindruli (mniSv.  c. cilindriani da cilindrosani (mniSv. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. vabruneb] – 1.  c. mrgvali Senoba.. 3. Sigawvis Zravas c.  c.  c.  c. ¥ cinikuri. s. 2­isaT­ vis). warmodgena. Sesasrulebeli. leqciebis c. ¥ cikluri (mniSv. 2. cinQkos-i [berZ. gad­ mosacemi risame wyeba. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. geometriuli sxeuli. ganviTarebis dasrulebul wres. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. kaci. cilindriani (mniSv.-ma gadaiara. circus] – 1. WurWeli. cQklon­i [berZ. Rumeli. nomrebi. grigali. (Zvelad). tanmo­ varjiSeebi. 2.. cQrk­i [laT. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. cirkUlar­i [germ.

c. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. Sidacixe). kulturebi. citrus (mx.-ebis plantaciebi. ¥ sacirkulacio.  cirkuliari Scd. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba. cQtata [germ. vagoni an avtomobili..).. sinon.  rkinigzis c. .-ebi (1. ¥ citrusovani. citrUsebi [laT.-ebis gaSeneba.  benzinis c.  cisterni Scd. 3.] – 1.  RviZlis c. cQstit­i [berZ. forToxlis. cifErblAt­i [germ. cQsterna [laT.-ebi (I. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. 2. cisterna wyal­ sacavi] – 1.  c. IV da sxv. didi rezervuari wylis. milebi. 4 da sxv. citadelle < it. cQfr­i [polon. II. citAdel­i [fr. rZis c.-ebi. 2. romauli c. sisxlis c.cir -572- laT. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT.  s. yviTeli] – (medic. sacirkuliacio Scd.)] – limonis. kirros limo­ nisferi. sinon. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li.  c.. Kystis saSarde buSti] – (medic.  cerozi Scd. sadireqtivo gankarguleba. cittadella < citta qalaqi] – 1.  haeris c. burji).). filtvebis c.  arabuli c. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs.) saSarde buStis anTeba.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT.  cirkuliacia. III. cQroz­i [berZ. saerTo saxeli. (wign.  citati Scd. man­ darinis da misT. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. 2.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. circularis wriuli] – werilobiTi. gadat. cifra < arab. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs.

xakis.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. xSirad icis wynar okeaneSi. ¥ xakim. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. cUkat­i [polon. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. xaks Scd. sanapiroze iwvevs did ngrevas. ZQudo [iap. zoccolo] – 1.  egvi ptis x. Khāk miwa. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. cOkol­i [it. xal Z ZabUton­i [iap.  xakma. cUgcvang­i [germ. sinon.) – 1. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. 2. nesvisa.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. cUnam­i [iap. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. romel­ sac xalifa marTavda.-ebi. astronomiuli cifrebi _ (ix. sa­ zamTrosi.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. xakisferi – moyavisfro­ mwvane.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi.  xalifasi – Scd. saZirkveli). saxalifo – qveyana. astronomia). xalQfat­i (ist. eleqtronaTuris liTonis nawili. ricxvebiT gamoxa­ tuli. chalifa nacvali. xalaT-Sarvali. talaxisferi < spars. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). ¥ xalifisa. moya­ visfro mwvane.  sakontrolo c. 2. xAlifa [arab. cifrebi – risame maC­ venebeli. moadgile] – (ist. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili.-5732. feoda­ . mr. qerqi citrusisa. WuWyi] – 1.  x. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba.

xinj adamianze. Rame. saxelmwifo. ebr. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp.] – 1. saxa­  xuntasi – Scd. xAn­i [Turq. romelmac gaakeTeben) – Tilisma.  j. alebis Sedegad Seqmnili 2. lifo. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. veSic xalifa idga. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. erTianebis.) igivea. . gakeTeba. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. (saub. ro­ piras – kavkasiaSi.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. xaji gaakeTa. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba.) aR­ xUrma [spars. gadat. rac jadoqari. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. xOta [esp. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. kavSiris saxel­ 3.] _ igivea. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. xUnta [esp. iseTi ram (nivTi.] – musulmani. gadat. (saub. anaTema. agreTve gav­ melsac xani marTavda. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. junta] – 1. saxelmwifo wyobilebis 3. romelic CineTidan da piri. haggi] – musulmanis gaukeTeben. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. rac viTomda avnebs. espanuri 2. – nayofismomcemi tituli. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. 2.) ityvian ma­ wodeba. xErem­i [Zv. han] – (ist. xalxo cekva.] – Zv. wamali).] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. am titulis mqone xe. vis saxelzec sapatio tituli. romlis saTa­ ¥ xuntisa. ro­ dinareobs.

2. datani. (s.) – jados ga­ li stili. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo.  j. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. romelsac deben dauwerlad. vaJkaci. iTqmis Tavazian mamakacze.) momxiblavi. jeQran­i [Turq. Pame’] – sakrebulo 2. ic­ lad.  j.  jempre Scd. (gadat.] – adamiani.-575- jen jadOoba (Zv. (Zv. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. vinc gamoir­ jEzve [Turq. j. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. jumper] – naqsovi ze­  j. jAz­i [ingl. jazz] – 1. moadgens mTlian masas. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. jadOsnoba _ igivea. ojaxis gareuli cxoveli. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. romelic war­ lebrivi. agreTve imaze.) rasac ja­ jEm­i [ingl.  xendros j. (Sdr – jixvi).) jEmper­i taci. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. rac ja­ musikis sinTezis gziT. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. qceva. [ingl. profesiu­ zepirad. jadOqar­i [sp. vamen Tavze CamocmiT. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. inglisSi: mamakaci. ironiiT). beli orkestri. doqroba. ro­ grZneuli.  j. doqari. seba. warmtacad. 2. . sityvis patroni. – 1. jAme [arab. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi.) musika. meCeTi. warm­ jEmpr­i da (moZv. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba.] – gazelis ¥ jentlmenuri. hangi. wamali. romelic XIX s. jadOsnur­i 1. Rimili.

h habQtus­i [laT.  junglebi Scd. jUs­i [ingl. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. jungle sanskr. mwerloba. hagiogrAfia [berZ. demoni. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. jQn­i1 [arab. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba.  h. ¥ hagiografiuli. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. . agiografiuli Scd. agreTve adamianisa. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. jentlemenuri.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa. jQn­i2 [ingl. mcenarisa. jentlementuri Scd. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. jQns­i [ingl. boroti suli. jQu­jQcu [iap. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. jingOizm­i [ingl. gin] _ inglisuri arayi.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad.  agiografia.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli). h.  jentlemeni. habitus] _ (wign.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. Txzuleba. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. hAdesi [berZ.  jinsebi Scd. jentlementi. jUngl­i [ingl. jQp­i [ingl. jQxad­i [< arab. jeans (mr.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema.

romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. hAlstux­i [germ. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. gamofuSviT).bina. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. hAntel­i [berZ. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. halucinatio motyueba. half-back] _ (moZv.-5772. rbenaSi). harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli.  galstuki Scd. handikap] _ 1. handQkap­i [ingl. 2. yelsaxvevi).Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. harmOnia (berZ.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli.. war­ moadgens magar masas.  h. xmebi da sxv. hAvbek­i [ingl. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi.Sexameba. miwisqveSa samefo. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. hAlva [arab. smeniTi. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT.  araqisis h.  gamaki Scd. har hambUrger­i [ingl. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. . jojo­ xeTi. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa.  xeebze gabmuli h. romelsac ikeTeben yelze.) hAmak­i [fr. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi.  xalva Scd. harmonia Tanazomiereba] _ 1.  ganteli Secd. raime sportul SejibrebaSi (mag. halucinAcia [laT. sinon. harAmxana [arab. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. nigvzis h.-ebiT varjiSi. doRi.

 garmonia.). mdgomareoba. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. helio.  bgeraTa h. gegemoniuli Scd. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. ¥ hegemoniuri. be­ ladoba. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr.w. garmonuli. hEbe [berd.  gauptvaxti. hegemOnia [berZ. Cangali). haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. hAsi [iap. h.. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. ferTa h. hASiS­i [arab. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. harmonuli.) xelmZRvaneloba. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). am titulis mqone piri.  gegemonia.  h.  h. heliotropi helioTerApia [berZ. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. [berZ. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. hAj­i [arab.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. hedOnizm­i [< berZ. hArpun­i (holand. ferebi.har -578moiloca. ¥ harmoniuli. haUptvaxt­i [germ. h. sitkboeba... hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. batonoba.  h. sapatio tituli mus­ limanisa.] _ iaponiaSi: Cxirebi. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. romelmac mesa . roli. hegemonia] _ (wign.  heliofizika. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. zevsisa da heras Svili. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. erTsulovneba. bgerebi. gauptvaxta Scd. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.-Si Casves. garmoniuli Scd.

-579mzis sxivebiT mkurnaloba. hçlios mze] _ qimiuri elementi. hemOroi [berZ.) sisxldena. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. hemQsfero [berZ. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. hçlios mze da laT. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. hemOstaz­i [berZ.) Crdilis moyvaruli mcenareebi.) moZRvreba. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. heliofQlur­i [berZ. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. helQum­i [berZ. helQos­i [berZ.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic.w.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. hemoglObin­i [berZ.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. heliofObur­i [berZ. (anat. hemofQlia [berZ. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. hemoTerApia [berZ. ro­ . hcmisphairion] hem _ 1. hematolOgia [berZ. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. hemorAgia [berZ. haima sisxli da laT. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. heliotEqnika _ teqnikis dargi. 2. haimorrahagia] _ (medic. heliocEntrul­i [berZ. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. ufero da usuno gazi (airi). haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba.

qorwinebis mfarveli. Herkules].) gmiruli Sinaarsi. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. germetuli. hErakle [berZ. hermetique < laT. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. romelic . rom haers sru­ liad ar atarebs. herAldika [laT. hEpi­End­i [ingl. hEra [berZ. Hçra] _ berZ. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. dagmanuli. hermEtuli [fr. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. Rmer­ Tebis Sikriki. gerbTmcodneoba. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. hErmes­i [fr. agreTve sisxlis daa­ vadebebs.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. herbarQum­i [< laT. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. (Zv.  hermetiuli.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. herOika [< fr. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. kamera. romelic gerbebs swavlobs. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. herOin­i [laT. germetiuli Scd. romanis) keTili dasasruli. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. welTaRr. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. herpetolOgia [berZ. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT..  Sromis h. gzebisa da vaWrobis RmerTi. hepArin­i [< berZ. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. zevsis meuRle. hçpar RviZli] _ nivTiereba. brZolis h. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). gmiruli mxare risme.  h. happy end] _ `keTili bolo~.

hig gektari. eqtari. sexsualis sqesobrivi] _ 1..  gercogi Scd. gercoginiisa Scd. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. romelic Tavisufal. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. hercogQnia [germ. 2. samyura..-581qvewarmavlebs swavlobs.-is wesebi. heqto. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. geqtari. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. Sromis h. piradi h. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi. damoukidebel cxovrebas eweoda. . hEqtar­i [fr. ¥ hibriduli. _ TavsarTi. hErcog­i [germ. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). heqtOlitr­i [berZ. janmrTelobis dacvas. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. im RonisZiebaTa sistema. heteroseqsuAlizm­i [berZ. udris 100 ars anu 10000 kv.  h. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. ¥ heqtarisa. hEtera [berZ. gibriduli Scd. heqtrisa.  hercoginiasi. h.  h. higQena [berZ. hekaton asi da fr. hQbrid­i [laT. hefEstos­i [berZ.saxeobis misaRebad. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). hibrida narevi..  gercoginia.  heqtari. 1 heqtolitri = 100 litrs. ektari Scd. heteros sxva da laT.  gibridi. Tesli. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali.m.

cvari. hidrolOgia [< berZ. moZraobasa da Tvisebebs. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. abazana. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. muxruWebi.  gigiena. pirobebi. mdi­ nareebi.  hidravliuri. hidrAvlika [< berZ. romelic swav­ . hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. gidravlikuri Scd. hidrolizi. h. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim.. Zrava. ¥ higienuri. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili.). higrofQluri [berZ. gidravlika. hidravluri. h. hidrOliz­i [berZ. hidrogrAfia [berZ.  hidrobiologia. avtomobilis h. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. gidravluri.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas.  h. nisli. TrTvili da sxva. hidro. [< berZ. zRvebi..) wylis moyvaruli (mcenare).) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. tbebi. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. h. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. hidroenergetika. hidrOsfero _ wylis garsi. gidravliuri. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi.. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. tanvarjiSi. gigienuri Scd. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. hidrometeOreb­i [berZ. wnexi. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba.  h..

rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. mcenareebi.) sisxlis wnevis awe­ 2.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. hyper ­ze. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. Hulse] _ 1.. hiperinflianebel moqmedebas. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ.  gilzi. [berZ. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. raime organos metismeti simRera. papirosis qaRaldis masra. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. (botan. simbolo. himnolOgia _ sasuliero .-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. hyper ­ze. teqnikis cia. dameteba~ (sap. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ.) Sorsmxedveloba. luri ganviTareba.) wylis SiSi. (medic. nian. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. 2. ra cilindruli mili. (gadat. hyper ­ze zeviT. im mxares] _ TavsarTi.. hipertonia. metron zoma hQlz­i [germ. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. dargi. hipo).) wyalSi mcxovrebi 2. hymnos] _ sazeimo 1. hyper avadeba). poezia. va. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola.) ortotiani mrudi. (maTem. ­ze metismetad. hipertrOfia [berZ. romelic swavlobs wylis hiper. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ. dic. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. gebobaTa saSualebiT. gilza Scd.) risame aranorma­  gimni Scd.

romelic  gi pnotiziori Scd. oxi (genium) . hypnos Zili]  h. hipotetiuri. dabla da dynamis Zala. hipos cxeni  h. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. potetiuri. modis si­ hipodinAmika [berZ.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. hi per. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ.  gi pnozi. hypo qveviT] _ pirdapir. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi.  gi popotami Scd. msjeloba. mdgomareoba. da tonos daZabva] _ (medic. _ 1.-is seansi. h.hi p -584- hQp­i [ingl. slengi (Jargoni) _ piri. hyppotamos]  h. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. mdebareobs swori kuTxis hipo. ro­ gviandeli. sisxlis wnevis daqveiTeba.  dedamiwis warmoSobis h. raloebas). gi poteza Scd.] _ hipnozis specia­ _ (maTem..) marTkuTxa samku­ listi.).. hQpnoz­i [berZ. hypoteinusa] < berZ.. TavsarTi. 2..). ZilTan miaxloebuli  hipoteza. ¥ hipnozuri. gamoqvabulebSi. laT. hipnoziOr­i [fr. hipilOgia [berZ. Txedis gverdi. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. ¥ hipoTezuri. hipopOtam­i [berZ. napralebSi. rom­ Tabare) cxovrebis wess. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. [< berZ.  hi pofunqcia (sap. hipOgia [berZ. _ igivea rac behemoTi. hypo qveS normis qveviT dawevas. gimdgomareoba. hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. romlebic axal­ ris daqveiTeba. Zili. gi pnozuri Scd. hippie. ereba cxenebis Sesaxeb. h. hypo qve­ viT.

adgil­mamu­ li.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. hall] _ didi sadgomi. hobby] _ rameTi gataceba. romelsac misdeven Tavisufal dros. hObi (ingl.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. TeatrSi) da­ sasveneblad. mosacdelad. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia.  giti Scd. homos msgavsi da laT. ba­ toni.  xoli Scd. kanis. hOlderi _ mflobeli. (mag. h. aCemebuli saqmi­ anoba. hom hOkei [ingl. samflobelo. hirUdin­i [< laT. homos msgavsi] _ (medic. hOlding­i [ingl. holding Cab­ Rujva] _ 1. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen).) sastumroSi. 2.  goboi Scd. homoplAstika [berZ. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. hQjra [arab. holos mTeli. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. hQt­i [ingl. 2.  xokei Scd. heat] _ 1. Cveulebriv. aferxebs sisxlis Sededebas. sazo­ gadoebriv SenobebSi. hOboi [germ.). sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi.  xobi Scd. hOl­i (ingl. hologrAfia [berZ. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. velo­ da motosportSi: Sejibreba. (sport. welTaRr. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari).). homoseqsuAlizm­i [berZ.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv.  golografia Scd. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. .

miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. xazebi. dedamiwis ze­ .] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. sagonoraro Scd. preparati. horOskop­i [berZ. hOrmon­i [berZ. hOnori [laT. vertikaluri). izohifsi). geodeziaSi: mrudi. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. qedmaRloba. 2.  gonorari.) nivTiereba. horelQefi [fr. horizôn (horizôntos] _ 1. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. mediduroba. tbaSi. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze.  h.  h.  gorizontaluri Scd. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi.hon -586dapiris nawili. h. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT.  s. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol. xazi. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. yoyoCoba. bareliefi) horQzont­i [berZ.  h. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. Horizontale] _ 1. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. ¥ hormonuli.  gorizonti Scd. fondi. 3. zRvaSi). honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. ¥ sahonoraro. honor Rirseba. TvalTaxedva.-ze gemi gamoCnda. sibrtye. cis dasalieri. 2. horizontAlur­i [germ. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. mxatvrebs da sxva.  ixmareba agreTve hormonaluri. hOr­i [egvi pt.

h. _ msoflmxedveloba. ka­ mareba sursaTiT. mTavroba.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). h. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa.  h. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. Hospital]  humaniuri. cxeni. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. saqcieli. gu_ saavadmyofo. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. h. medikamentebiT da sxv. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. leba. deba. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s.) _ yuranis mixedviT. ganaT gospitalizacia Scd. samxedro. hospQtal­i [germ.  h. homing Sin viTarebuli. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. saTnoeba. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. hurQebi (spars. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. mtredi) TavisiT mliT. gumanizmi. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. humanitAruli [fr. metyvelod. upiratesad maniuri Scd. muslima­ `barTlomes Rames~. humanus adamianuri] . ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. fisa).-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. humanita¥ hospitlisa. mecnierebani. Hûri arab. hugenOteb­i [fr. ¥ humanuri. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. tansac­ ta. adamiani. laT.s. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad.

-588- danarTi .

HUMÁNI. adamiani. HÓMO SUM.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.C. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. yvela­ fers aqvs sazRvari. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS .

(romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT).-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. brZolis win gesalmebiT Sen. aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . cezar. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba.

i. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST . e.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. samar­ TliT. formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi.

ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. magram kano­ nia CÓGITO. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. amdenad. vimedovneb vinc swrafad gascems. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad.-592vazrovneb. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. SPÉRO BIS DAT. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. ÉRGO SUM DÉXI. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. SED LEX . PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX.

romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. an. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. ironiiT.. jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. kerZod – saidumlod mankieri wre. mzad iya­ viT dasacavad piradad.. sruliad gulwrfelad.-593keTili rwmeniT – ndobiT. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba.

VÍDI. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA .) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. gamoiyene yoveli dRe.i. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. vnaxe. Sem­ deg mowyvite dRe – e.-594mesame moxarulia mivedi. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva.S.

mrwamsi samarTalma unda izeimos. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. rwmena. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS.-595platoni Cemi amxanagia. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA .

xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A.S.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA . ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. win sayovelTaod.C.

BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE.-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. Senze laparakoben SeniSvna Senc. brut! – iulius cezar­ is sityvebi.

-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia. cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA. IN CÓRPORE .

..-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. saskolo gamocema.. (redaqtori). 12-е издание. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). Кудрявцев Т. bagaliSvili g. . Tbilisi.. Tbilisi. 5. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. ortomeuli. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. Sps `kenari~. “ЮНВЕС”. Смолницкая Р. 4. Tbilisi. Москва.И. III gamocema. 1949. redaqtori). 6. WabaSvili m. “Словарь иностранных слов”. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). bakur sulakauris gamomcemloba. 2. Москва. 3. Петрова Д. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. “Словарь иностранных слов”. С. Ciqobava arn. “Просвещение”.В.В. 1986.С. WabaSvili m. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. Москва. Пухаева Л. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. 1983. kikaliSvili r. 6. 1985. Лёхин И.П. и др. (mT. 2001. `ganaTleba~. и др. Одинцов В. WabaSvili m. Tbilisi. 1999. 2001.

..............7 laTinuri anbani ............................................................................................................699 ........................................................................................................2 SemoklebaTa sia .....................................................9 danarTi laTinuri sibrZne ......3 leqsikonis agebuleba ......................-600- sarCevi winasityvaoba ...............................................589 leqsikografiuli wyaroebi ....................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni ......................................................................................................................................................................................................................................................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

8(97) 07­66­90. tel.. 8(93) 79­90­69 . ir. abaSiZis gamz. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi. 70.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT.