nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

nawilakis da gnosis Semec­ neba. saagenturo. moqmedeba.) dazRveva. Txevadi da ga­ ziseburi).  a.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. agr agonofObia [berZ. ¥ agitaciuri.  a.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. agitatio aRZvra. agrArul­i [laT. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. reforma. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. saagitacio. a (uary. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. .  a. politikuri moRvaweoba. agrEgat­i [laT. didi darbazi da sxv. (s. 2).) muSaoba. (s. agrAfia [berZ.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. 2. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. agenti. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba.-13(ix.) cnobebi. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. samiwaTmoq­ medo. sakiTxi. a. agitireba. agitatori. a.. agitAcia [laT. (s.  agenturasi Scd. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. amoZraveba] _ 1. mniSv. agrarius miwisa. Agni [sanskr. ¥ agenturuli. agenturisa. s. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. furceli.  mosavlis asaRebi a.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo).  winasaarCevno a. a (uary. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. agnostQcizm­i [berZ. agOnia [berZ.

rac savsebiT See­ teqnika. Teba. organizmis an Tavdamsxmeli. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. kulteti. miznad  adeqvaturi Scd. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. xerxebis sistema.  a.). (s) dargi. soflo­sameurneo warmo­ 2. (s) ganaTleba. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti.) 1.. a. rTuli sityvebis pirveli 2. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. natis~ a. misi nawili. grZnobis organis SeCveva nawili. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. adekvAturi [laT. adaptieren] _ 1. a. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. a. ¥ agronomiuli. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. teqsti. agros mindori] _ sanarCuneblad. politika. kul tyeebSi. cnebebi.agr -14- agrEsia [laT. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. adaptAcia [laT. [berZ. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). SemswavlelTaTvis. leqsi. adagio] _ (mus. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. saagrono beThovenis `mTvaris somio.  a. sgronomia. kulturaTa damuSavebis  a. a daJio Scd.. ¥ agresiuli. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. (s) fa a dajio. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika.

). administra¥ advokaturi da saadvokaciis.` ceri. 1. (s. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. a. amirbari (mag. advokat. (s. risme momwyobi. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. adultére laT admQral­i [holand. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. . damcveli.  a. ¥ administratoruli. Rvao uwyeba. 2. Adres­i [fr. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. raime dawesebulebis. adulterare pativis axda] _ me­ arab. administrAtor­i [laT. adiutant laT. momavalSi. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. ministracio. administrireba.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. aSS-is a. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. saadda saub. Ralati. a.  administratiuli Scd. raime moZRvrebis  Teatris a. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. saqmes sasamarTloSi (moZv. niWi.) saqmianoba. adventQsteb­i [laT. ¥ administraciuli. praqtika. sas a. qveynis Zaxili] _ iuristi.) jeli. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. (s.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. to.) Tanamdeboba. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. admiral. laT warmos mmarTveloba. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. veqili). adiUlter­i [fr.-15- adr _ (wign. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. momxre..  a. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. adresse] _ 1. qalaqis a. sa­ advOkat­i [germ.

(samx. aero. aerOdrom­i [fr. depeSa egzavneba.) misamarTi.  aerofloti. (gadat. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. `saaviacio~.. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros.  aerobikasi Scd. aerObika [ingl.] _ didi aerodromi. ariergardi). [berZ.  haeroporti Scd.  haerovagzali Scd.. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs. mowinave lesTan (an sxv. aerOstat­i [berZ. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. aseve na­ gebobebis erToblioba. . romelic gzavnis werils. jgufis klasis. 2. piri. (sapiris. aeroporti. aerOport­i ix. 2.). adressat fr. winaSe.] _ 1. adressant fr. aerobics berZ.  haerostati Scd.win.) raime sazogadoebis. aerodinamika. haerburTi). avant-garde arant. saerTaSoriso a. aérodrome berZ. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. ¥ aerobikisa. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi).  Tbilisis a. aero. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili... piri. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. sinon.] _ piri. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. tvirTis. avAngard­i [fr. adrEsat­i [germ.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. romelsac werili. 2. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. dromos sirbili.. soxumis a.. garde dac­ va] _ 1. (moZv. depeSas.  haerodromi Scd. adrEsant­i [germ.adr -16 samxedro a. jaris (an flotis) nawili.

romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta.  a. politika.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. manqanis. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ.-17nawili. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. ¥ avantiuristuli.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. avantQura [fr. ¥ avantiuruli. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. mdgomareoba. a. ¥ avariuli.  s. .  avTenturi.  a. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. angariSi.  avanturisti. . realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. ubeduri SemTxveva. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. aventuren] _ uperspeqtivod. avtentikuri. avaria] _ 1. avAria [it. s. autentikuri Scd.  a. ¥ avangarduli. avant _ win. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. avanturuli Scd. avangarduli. avantgardisme] – me­20 s. avenue] _ saf­ rangeTSi.  TviTmfrinavis a. s. avanturistuli Scd. avAnscena [fr. saavario. ¥ avantiuristuli. . a. samsaxuri. sarwmuno. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. ¥ saavanso. Avans­i [fr. avanturistuli Scd. brZolebi avangArdizm­i [fr. avtomobili.  avanturizmi. authentilcos TviTmyofi] _ (wign.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. did britaneTSi. wamowyeba. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili.  avantura. 2. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. auTenturi. moqmedeba. ¥ avangardisti. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). namdvili. avEniu [fr. TviTmfrinavis.

mobilizacia saswavlo.  aviomodelizmi Scd.romliTac nawilia. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. rTuli sityvebis pirveli 2. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. Tvis fulis. 2. taminebis naklebobiT.). kompania.  avioreisi Scd.  aviokompania. aviatranporti. (gadat. autos TviTon] _ tika. aviafosta. ¥ saaviacio Avia.) uwyeba. avis frinveli] _ . laineri (mniSv. a uar­ yofiTi nawili da laT. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. haerze di. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. gemze muSaoba.  aviateqnika. aviAcia [fr..) mTeli koleqtivis navis. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. mrewveloba. avtobaza. ro­  aviolaineri Scd. poeziaSi: ciskari. ZvelberZnulSi ­ eosi. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs.avi -18-  s. benzini. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. moZraobis Teoria da praq­ avto. ganTia­ avis frinveli] _ 1. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1.) Avto [fr. aviation < laT. Ti. samxedro a.. kris. planerisa da misT. Avral­i [ingl. mniSv. safreni aparatebis erTob­ nawili. avtoport samoqalaqo a. [berZ. aurora] _ 1. aviakampania. aviokampania Scd. avitamQnoz­i [berZ. 3. gamowveuli organizmSi vi­ 1). over all! ze­ avialaQner­i _ igivea.  avtoinJineri. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa.. varulTa mier. kompania (ix. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. (zRv. Avrora [laT. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. [laT. 2). lioba: sahaero floti. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv.. Cveulebriv moy­ ruleblad. reti. avviso Setyobineba] _ (finans. s.

berZ. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. s. autobus fr. avtokefAlia [berZ. avtOkar­i [berZ. avtOgraf­i [autographos TviT. 2. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. car sazidavi. eklesia. absolutizmi. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. rbena] _ specialuri moedani. berZ. dromos sarbeni adgili. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia.] _ 1.  Tbilisis a. romani.is 1500 weli. TviTmpyro­ beloba. avtobiogrAfia [fr.  a. autos TviT da ingl. marSruti. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. avtOmat­i [berZ.  saqarTvelos eklesiis a.  `daTa TuTaSxias~ a. bios sicocxle. sakuTari xelmowera.-19- avt avtOban­i [germ. ¥ saavtobuso. autos Tvi­ Ton. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. autodrome. berZ. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. berZ. avtokrAtia [berZ. automatos . eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. autobiographi _ 1. grapho vwer. mimosvla. [fr. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. wignze da sxv. automobile avtomobili da laT. ¥ avtografiuli.  s. ¥ avtokefaliuri. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. Scd.  avtokefaluri Scd. avtObus­i [germ. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo.  a.

manqana.  a. avtOnim­i [berZ. mrewveloba.  s. berZ. respublika. ¥ meavtomate. ¥ avtomaturi. autonomia.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. Sida qarTlis a. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. aWaris a. avtomObil­i [fr. (saub. teqnikis dar­ gi. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. avtonOmia [berZ. . avtomatizireba.. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. ada­ mianis Caurevlad. aparati. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. avtomaturi. 2. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. romelic fsevdonimiT wers. olqi. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. qarxana. s. automobil. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. muxruWebi. avtomAtika _ 1. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. automobile.avt -20¥ saavtomobilo. saxelmwifos Semadgeneli nawili. germ. a.  a. respublika. xelsawyo. avtoplAstika _ (medic. romelic moZraobs urelso gzebze. erovnul­teritoriuli a. s. avtomanqana). avtomatizirebuli. afxazeTis a. autos TviT da laT. manqana. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. TviTmmarTveloba. TavisiT moq­ medi] _ 1. gzebi. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. avtomatis. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. avtomobQlist­i [fr. avtomobQlizm­i [fr. sinon. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. 2. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. respublika. avtomatika. ¥ avtonomiuri. 2.

) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. 2. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. au (c) tor Sem­ qmneli. stili. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). samecniero Sromis a. piri.  a . wignis s. wigni). au (c) toritas Rirseba.-iT nadiroba. ¥ avtoritetiani. mecnieri. romelic qmnis mxatvrul. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. cali. avtoritetuli. Avtor­i [laT. Azart­i [fr. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze.  azartiuli Scd. avoir qoneba] _ (finans. avtOfsia [berZ. proeqti. 2. teqnikur da a. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. diqtatoruli. avtoritArul­i [fr. farTod . Tvalis mi pyroba. autorität < laT.  didi a. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. riski arab.  a. avtorQzebul­i [fr. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. proeqtis a. azb Zala] _ 1.  xelmZRvanelobis a.  s.  a. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. swrafi moZ­ raobisaTvis. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas.  a. daskvna. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. lazard SemTxveva. autos TviT da opsis Sexedva.  romanis a. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. reJimi. ¥ saavtoro. Targmani. avtOstrada [it. Semoqmedi] _ piri. ufleba. avtorQtet­i [germ. a.. ¥ azartuli. avUar­i [fr.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi.] _ (medic. mniS­ vneloba.TamaSi.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. cecx­ lgamZle masala. mecnierul (samecniero). as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi.  a. Azbest­i [berZ. nawarmoebs (gamogoneba. autoritare laT. aqvs mopovebuli.S.

a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. uferuli gazi. (ast. athlētēs moWida­ ve] _ 1.azi -22 a. sasuqebi. athéisme berZ. magnituri a. azimut arab. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. rogorc cecxlgamZle masalas. aTEizm­i [fr. ATena [berZ. propaganda. sklēros mSrali.  a. mr. aTletiuri.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). azote berZ. 2. Za­ losnobas) misdevs. . ¥ aTleturi. azQmut­i [fr.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. ATlet­i [berZ. _ kuTxe. 4. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. Azot­i [fr. 2.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. agebulebis axalgazrda. piri. ¥ aTeisturi. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. 3. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. sa­ izolacio saSualebas da sxv. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa.  atleti. (samx. atletiuri Scd. Ronieri kaci. aTerosklEroz­i [berZ. myari afhērē Txeli da fafa (medic. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi.) kuTxe. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. samt gza] _ 1. as-sumūt. sportsmeni. (qarT.  a. romelic aTletikas (Cveulebriv. romelsac Rmer­ Ti ara swams. aTlEtika [berZ.  a. romelic daibada zevsis Tavidan. sinon. (samx.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. qanseli).

-23kuri varjiSi. iceberg Sved. aqua wyali] _ 1. acquarello.  a. si­ non. weli. laT. 3. ferwera.  aqvalangi Scd.. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). akvAlang­i [ingl. amtanobas. ¥ aTletikuri. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. akvArium­i [laT. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli.  a. polaruli myinvaris monatexi. a. ¥ akademiuri _ 1. ansambli. saswavlo. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. 2. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT. gamocema. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati.aseTi saRebaviT xatva.). akvalAngist­i _ piri.-iT xatva. it. aQsgerg­i [ingl. 2.  samxatvro a. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. warmateba.  aqvalangisti Scd. akvArel­i [fr. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. 3. ansambli). aiATola [spars. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. saukeTeso. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a.  aqvareli Scd. akadEmia [laT. berZ.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a.  `vefxistyaosanis~ a. Teatri. saaTi. sanimuSo (Te­ akv atri. academia sak. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis . aqualung laT. romlebic aviTarebs Zalas. aqua wyali da ingl. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). saqarTvelos xalxuri cekvis a.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. 2. sruli. aQazma [berZ. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. wyalsaRebavi)  a. aquarelie. a. varjiSebi.) nakurTxi wyali.

uCveulo klimatis pirobebTan. sadac aSeneben Tev­ zebs. akordEon­i [fr.  akompanimenti. akvEduk­i [laT. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. Akme [berZ. 2. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. akmç mwvervali] _ (medic). musi­ kaluri Tanxleba.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. ¥ akompanireba. it. aklimatizAcia [germ. (qarT. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi.  akomponireba Scd. accordo] _ (mus.  Savi zRvis a.  bolo a. accorol. akompanEment­i [fr. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. xeobaze. sinon.  aqvatoria Scd.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. rkinigzaze. akomponimenti Scd. belRari).  aqveduki Scd. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. akvatOria [laT. Akord­i [fr.  akomponiatoni Scd.-iT.  aqvariumi Scd. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti). nebismieri wyalsacavis farTobi. akkom- . akompaniAtor­i [fr.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. mcenaris an cxovelis Segueba axali. accreob vendobi] _ 1. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. gzatkecilze da sxv. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. (di pl. akreditEbuli [laT.  simRera roialis a. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi.

. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. (fiz. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. 2. akrObat­i [fr. asruleben erTeulebi. teq. akumulAcia [laT.-25basTan. accredo. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. a. nomrebi. vulkanis da sxv. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. gorakze gaSenebuli. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. akrobAtika [< berZ.). akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili.) rwmunebis sigeli. acckobate < berZ. yiras. Jurnalisti. festivalze da misT. dokumenti. accumulatio] da akumulQreba _ 1. sameulebi. an fra­ za. 2. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. fr.  akumuliatori Scd.  akrostixi Scd. wyvilebi. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. wylis. (di pl. naxtomi. akropOlis­i da akropol­i [berZ. energiis) dagroveba. romelic akroba­ tikas misdevs. wylis fskerze _qa­ ris. oTxe­ aku ulebi. akrostichis] _ legasi. maRlobze.  akrediteba. 2. akumulAtor­i [laT. sakredito dawesebulebis (bankis. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. sportuli Sejibrebebze. . (geol.  a. bruns da misT.) risame (mag. laT.  aTenis a.  akrobatiuli Scd.  avtomobilis a. romelic moicavs xtomebs. akreditacia. akrOstiq­i [berZ.  akreditirebuli Scd. akkreditiv. akredQtiv­i [germ. accreditif vendobi] _ 1.

aku -26 Rrubliani a.  a. ricxvebi. albatros] _ zRvis didi frinveli. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi.. algOriTm­i [fr. albAtros­i [fr. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. algorithme] _ (maTem. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. gamosaxuleba.  sakoncerto darbazis a. sadgomSi. moqmedebis Sedegad. STabeWdileba. akupUnqtura [laT. 2. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. album] – 1.  algoritmi Scd. akUstika [berZ. erTad akinZuli suraTebis. ¥ akumulaciuri. a.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. naxazebis da sxv.  alaxi Scd.  enis a. albQon­i [kelt. krebuli. acusticos sme­ nis] _ 1. ¥ algebruli. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. aparatura.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. fotosuraTebis. a. a. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. Albom­i [fr. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. 2. fizikis dargi.  Tbilisis xedebis a. algebra arab.  algebrauli Scd. Algol­i [ingl. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. . sinon. alEbarda [fr. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. gantoleba. markebis Casakravad. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. ¥ akustikuri. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad.  a. Alah­i [arab. funqcia. Algebra [laT.

misisi pis a. ¥ alergiuli. ¥ aliisa. (gadat. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. mxatvruli . ¥ alebardisa. komplimentebiT.  a. halleluja.) raimes zizRi. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. mSoblebs. sxvagan] _ (samarT. allée] _ gza. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. alEia [fr. sakvebi romelsac. ¥ alibim. alegOria [berZ. iga­ vurad. ali  koperatiuli a. alibi sxva ad­ gilas. aliterAcia [alliteratio. suraTi. Alibi [laT.  Cinuri a. alegoriisa. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT.  banketi _ furSeti. meuRles). xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. a. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. alilUia Zv.-27afTi). ebr. marwyvze. emig­ raciis procesi. ¥ alegoriuli. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis.. al ad da litera] _ poeturi. gaerTi­ aneba. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi. Alia [ebr. alErgia [berZ. aliafUrSet­i [fr.  a.  alebardasi Scd.-is damtkiceba. alQment­i [laT.  a.  a.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. fexze mdgomare sauzme. alQans­i [fr.  alegorasi Scd. aligAtor­i [ingl.  alibma Scd. alafourchette Cangali] _ vaxSami.) 1. 2. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba.  aliasi Scd. Janri. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs.

sezoni. kalendari] _ araperioduli krebuli. Alma­mAteri [laT. almanachs arab. Aloe [berZ. aloe] _ (botan. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram.  a. fsev­ donimad gamoyenebuli. alkAzar­i [ec.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. sinon. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. ¥ alpinisturi. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. alOgizm­i [berZ. alquadi yadi. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. alOnim­i [berZ. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi.  axalgazrda mweralTa a. lo­ gikis. mTamsvleloba).  axalgazrduli a. ¥ alogikuri. almAnax­i [germ. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. alcalde arab. allos sxva. Almanach laT. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. banaki. mis wvens iyeneben medicinaSi. alcazar arab. Alo! [ingl. Se­ usabamoba. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. ¥ aloesi. logikuri gansjis. msvlelobis darRveva. a.alk -28 alio!. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . allo! Scd. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. hullo] _ sityva (Sorisdebuli).  a. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. Alkald­i [esp. alpQnizm­i [fr. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli).  mTasvleloba Scd.).  aloisaA Scd.

alternAtiva [fr. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. mTamsvleli). ¥ alternatiuli. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . sa­ erTod.  a. ToxarikiT.-29mimdevari – mTis turisti (qarT. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. Altar­i [laT. sinon.).] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. alf altQtuda [laT. (gadat. Alpuri _ alpebTan da. altruisme laT.  mTasvleli Scd. qmedeba.  a. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. a. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. rigiTi nomeri _ 13. alternetuli Scd. maRalmTiani). arCevnebi. finjani. a.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. mcenareuloba. proeqti. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. at. sinon. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi.  a.  aliumini Scd. ¥ altruistuli.  alternativuli. 2. Sdr. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. alter da sxv. altaria – altus maRali] – 1. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. Alur­i [fr. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. saqcieli.  a. wona 26. oTxiT da sxva). alUzia [fr. alfAbet­i [berZ. alter – erT­erTi oridan. a. saZovrebi. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT.97. alternatife – laT. alUmin­i [laT. a. altrUizm­i [fr. gadawyvetileba.  alpiuri Scd.

w.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. sinon. si­ non. Alfons­i _ kaci. amAlgama [fr. dvrili ZuZus Tavi. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. anbani. pativmoy­ vareoba. amAzon­i [berz. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba.­ebi . ambQcia [fr. cxenosani qali.  alfaviti.  gaumarTlebeli a. ¥ alfabeturi. ambQon­i [< berZ. alqQmia [laT. ¥ ambiciuri. ¥ amazonis. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. ¥ ambrazurisa. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali). qalis grZeli sacxenosno kaba. alfavituri Scd. a.-ebi. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. katalogi. a. ro­ melsac ukvdavebis. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). 2. (samx). (qarT. pretenzia raimeze. embrazure] – 1. saTofuri). romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT].ganekurna yvela avadmyofi da sxva. 2. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. kerti] _ 1.  alximia Scd.)  a. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. ambrAzura [fr. anbanuri. 2. ambition laT. alchymia arab. ambitio] _ 1. ambrOsia [berZ. amalgame arab.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. saidanac locvebs warmoTqvamen. `fi­ losofiur qvas~.  ambrazurasi Scd.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. amazôn (amazone). naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili.

amnEzia [berZ. amETvisto [berZ. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. amenOrea [berZ. moralis. cxovrobs wyalSi. sinon. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. α uaryofiTi nawilaki. mkurnaloba. amoralu­ roba. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. adamiani. amebQaz­i _ (medic. ambulatorius mosiarule. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale.  amebasi Scd. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. ¥ ambulatoriuli. .  ambulatoruli Scd. iisferi. Ameba [berZ. ¥ amneziis. ambulatOria [laT.  agneziasi Scd. agreTve neqtari). saerTod patieba. α uar­ yofiTi nawilaki da laT.) daavadeba. pati­ eba] _ 1. moralis moraluri.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. 2. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. uzneo.). romelsac iwvevs ameba. amorAluri [berZ. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli.-31silamazes aniWebs maT (ix.zneobrivi] _ (wign.) 1. kvarcis na­ irsaxeoba.  aministia Scd. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. amoibe cvlileba] _ umartivesi.  a. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. Amin [berZ. romelsac ara aqvs mudmivi forma. amQmia _ (medic. amen. amnQstia [berZ. amorAlizm­i _ moralis. (qarT.  a. ¥ amebisa. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. Sewya­ leba.

fisi.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. sifarTove] _ 1. biZgebis. amostisieren] _ 1. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. amplitudi Scd. Ampula [laT. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag.  a. amUlet­i [laT. amortizAcia [laT. Amplua [fr. ¥ saamortizacio. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. amOrful­i [berZ.  filtvis a.  a. mina. amuletum arab.  s. amorphos] _ 1. (gadat. uformo. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. (min.  komikosis a.). (fiz. vinmes mdgomareoba. qarva. 2. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris.. gaqanebis sidide. qim. roli.) sxeulis udidesi .  ampluasi Scd. 2.  amplitudasi. ¥ amputireba. manqana­mowyobilobaTa. 2.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. sxeuli. saqcieli. kiduris a. amplituoto sidide.  gaqanebis a. ¥ ampluisa. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. mis sasceno monacemebs. amputAcia [laT. ¥ amplitudisa. mowyobiloba _ amorti­ zatori. 2.).  amortizireba Scd. emploi] _ 1.  is Tavis a.  avtomobilis a. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv.-Sia.  amorfiuli Scd. romelSic wamalia. amplQtuda [laT. 2.] _ raime patara nivTi. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ.

mcenare... garSemo. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. sinon. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT.. Ti­ cxoveli. amphitritç] _ TavsarTi.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. amor amfiTEatr­i [berZ. layuCebiT. samxedro aRkaz­ leTze. Sana). sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. tanki. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. adgilebiT. an ori donis coli. rom­ CanTa. amfo. amnicya rogorc wyalSi. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. amphibios or­ . wyalxmeleTa (qarT. amphiteatron-amphi orive mxriv. dabrkolebaTa gadalaxva 2. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. amfibia. orive mxares. muloba (garda iaraRisa 3. romelic xarobs amunQcia [polon. amour laT.. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. avtomobili. maTara. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. (mag. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. salamandra).] _ Zvel ormags. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. avgarozi. sartyeli. Amur­i [fr. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. atareben. 2. wyalxmeleTa lisma. amphō orive] amfQtrite [berZ. boda sxvadasxa sanaxaoba. sazeTe da sxva. bayayi. gar­ zRvis qalRmerTi. posei­ Semortymas. [< berZ.. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. ise xme­ laT. ormxrivs. mosarTavebi da sxva). mocvas. giri. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad). sani ymawvilis (Wabukis) 2. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli.] _ 1.

rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. sapirisp.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. anabolç aRmavloba] _ (biol.. 3. Se­ esatyviseba asimilacias. dawyevla. axali sityvis warmoqmnis mizniT. anabOlizm­i [berZ. ukan. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. aRorZineba] _ (biol. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. siyva­ ruls. anAgrama [berZ. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. 2.  a-ze gadacema. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. mo­ iTxovs. pi­ ruku. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. mecnierebaSi kvlevis meTodi.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag.) tkivilis SegrZnebis dakargva. anAkonda [esp. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. uwylooba) dakav­ SirebiT.. anabiôsis ga­ cocxleba. analgesia] _ (medic.ana -34asoebis gadajgufeba. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. gr. temperaturis Zalian daweva. analysis daSla] _ 1. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). katabOlizmi.  qimiuri a. ana gada. sinTezi. anathema dakisrebuli] _ (ekl. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad.) ek­ lesiidan gandevna. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi .. SeCveneba. ga­ daadgileba. anabAtizm­i [berZ. Rvinos. anAliz­i [berZ. mniS. anAlgia da analgEzia [berZ.  norma _ romani.. anabQoz­i [berZ. sisxlis a. anATema _ [berZ. 1)..

SefardebiTi] _ raRac msgavsi.  a. anAnas­i [esp. analOgia [berZ. analogos Se­ sabamisi. marTva­gam­ geobis ararseboba. ¥ analogiuri. ekonomikaSi. 2. Ta­ nazomieri. stiqiu­ roba. Sexedulebani. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. Cai. anal – laT.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. ¥ saanalizo.) sruli uwesrigoba. maTematikuri.  moTxrobis a.-35xilva. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros. movlenebsa da cne­ bebs Soris.  anarxisti. analitiuri Scd. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari.  a. . areuloba. maTematikuri analizi _ ix.  a. qaosi. anana . am mcenaris nayofi. anarxiuli Scd. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. anarchia umTav­ roboba. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida.  anarxia. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. sufevs.) cnobe­ bi. anAlog­i [berZ. xvreli. ¥ anarqiuli. analogiisa. ¥ analizuri. xe­ lisuflebis.  anarxizmi Scd. anamnesis mo­ goneba] – (medic. qimia. anAloe [berZ. Sesatyvisi.  iq a. s. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. is­ xavs surnelovan nayofs.  analitikuri.  analogiasi Scd. ananas. anarxistuli Scd. garCeva. anAlur­i [fr.  a. areuloba] – 1. masala. mdgomareoba.  s. anArqia [berZ. anAmnez­i [berZ. movlenebisa da cnebebisa. anus yiTa nawlavi] – (anat). ¥ anarqistuli  a. Tanabari sagnebisa. (gadat.

anaxronistuli Scd.  tvinis a. (lit. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. anatomē gak­ veTa] – 1. (gadat. anachronisme < berZ. anaphora zeviT aweva. ana ukan da chronos dro] – 1. atlasi. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi.ana -36tis. ¥ anatomiuri. gamokvleva. epoqisaTvis.  siyvarulis a. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. anatomi. raimes agebuleba. mecniereba.. Zveli drois gadmonaSTi. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili.). hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. gamoyofa] – 1. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. sadac kveTen gvamebs. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis.  anaxronizmi. angina] – sa­ xis lorwovani garsis.). qronoligiuri Seusabamoba. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba.  a. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. 2. angiolOgia [berZ.  a.  a. Tvalis a. Angina [laT. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. 2. a.. adamianis a. 3. Sveulmfrene­ bisa da misT. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. anaqrOnizm­i < [fr. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. Sexeduleba.-ebi istoriul romanSi. Angar­i [fr. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. anAfora [berZ. 2.  anatomi. ama Tu im faq­ .  anatomuri Scd. anatomireba. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. ¥ anaqronistuli. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas.

anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic. anthologia.  antraciti Scd. SemTxveva. AnTrak­i [berZ. mkvrivia da liTonisebr priala. sa- anT anegdoto Scd.). anegdoturi. anecdote – berZ. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. upiratesad leqsebi. ¥ saanekdoto. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. anEqsia [laT. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. anEkdot­i _ [fr. rCeuli mxatvruli Txzulebani. Janri. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT.  anegdoti. androgQnia [berZ. ¥ anekdoturi  a. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. anEmia [berZ. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa.  qarTuli poeziis a..  anestezia Scd. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb. anTropogEnez­i [berZ.). romlebic me­5 s. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. anTropOid­i [berZ. adgilobrivi a. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba.-37saqsebi). anTrAcit­i [berZ. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT.  saerToa.). androfObia [berZ. anTolOgia [berZ.  s.

antropologiuri. anTropolOgia [berZ. a. antroposOfia [berZ. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba.-is mowyoba (Catareba). Simpanze. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. Janri. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. kanibalizmi.  a. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. (s.  a. a. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. 2. Anketa [fr.  a. biologiur bune­ bas. a. (s. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. anthrôpos adamiani da laT. ¥ animalisturi. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. giboni da sxv. s. rom yvela sagans aqvs suli. animAlur­i [laT. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. furclebi. (s. evo­ lucias.  antropologia. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. furceli. ¥ anketuri da saanketo. antropofAgia [berZ. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. anQmizm­i _ [< laT. animAlist­i [laT. anTropocEntrizmi [berZ.) kvleva-Zieba.  a.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans.) monacemebi.  a. (s. RvTis mier . anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. rasebs. ferwera.) gamokiTxva.-is Sevseba. anquêtteê] – 1.) muzeumi. saantropologio Scd. Anklav­i [fr.). antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. orangutani.

-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. wesisagan. lis yvela nawilis Se­ kaTodi). (mag. Txzu­  politikuri a.  anonimiuri Scd. Anons­i [berZ. ¥ antarqtikuli. vinaoba ucnobia. erTianoba. ¥ antagonisturi. fasebis darTviT. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. koncer­ antArqtika [berZ. movlena. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. ganaSenianeba. eqspedicia. cekvis a.  quCebis a. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. at­ anOsmia [berZ. romlis urigebeli winaaRmdegoba. antagōnisma kamaTi. moicavs antarqtidas. niSvna] – wignisa.. pirispireba. simRerisa da ¥ anomaliuri. mierebis darRveva. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli.. anodos zeviT Ansambl­i [fr.  anomaluri Scd. nagebobaTa anomAlia [berZ. gastrolebis da misT. moSla. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. ¥ ansambluri. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. ynosvis uqonloba. anotAcia [laT. winaaRmdegobani. ritoriebs (ubnebs). Tanxmebuloba. ensamble erTad. momReralTa. veva. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. saerTo 2. Sinaarsis mok­ biT da. anOnim­i [berZ. SenobaTa.. statiis . rasobrivi a. annotatio Se­  a.. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. usaxelo (werili. romelsac ara aqvs led gadmocema.  a. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1.  saestrado a. uaryofiTi lantis.). giuri a. Anod­i [berZ. damkvrelTa. fsiqololeba). annonce] – mokle  a.

 a. larnaki. gan­ sja. 2.ant -40samkurnalo nivTierebani. biologiuri nivTierebebi. [berZ. anti. anti wina­ aRmdeg da laT. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). specialuri sakompiutero programa. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). Antena [laT. antimecnieruli midgoma. 2. Casaqrobad). raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. virus Sxami] – 1. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. antibiotQkeb­i [berZ. antidoton (mx). vaqcina virusis wina­ aRmdeg. antQkvar­i [laT. a. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. antiquarius] – piri. antidOteb­i [berZ. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs).. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. antithesis dapirispireba] – (lit. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. antQTeza [< berZ.  antihumanuri aqti. wigni. antivQrusi [berZ. ¥ antarqtikisa. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad.  satelevizio a.  anaqtartikasi. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. suraTi. ¥ antenisa  antenasi Scd. a.  antiqvari Scd. anktarktika Scd. antiTEzis­i [< berZ. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati.) stilistikuri xerxi.. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema.] – SxamsawinaaRmdego .

). siZulvili visame mimarT (sapirisp.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. a.  antiseismiuri Scd. anti patiuri Scd. a. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli.  Cveni sazogadoebis a. antQkur­i [< laT. 2. TvisebiTa.  antiuri Scd.  antilopasi Scd. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT. antilOpebi [fr. 2. antQpod­i [berZ. a.  a. sazogadoebrivi wyoba da sxv.).). antiqvariuli Scd. xelovneba. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). usufTaoba.  a. seismu­ ri. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. ¥ antilopisa. qurcikebi anu jeirnebi da misT. antilopa. ¥ antifaSisturi. Zveli berZnuli an romauli (kultura.  mx. (mag. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix. antiquus Zveli] – 1. – ebi.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. sxvagvarad _ iudofobi. xe­ lovneba. filosofia. Teatri.  antisemitiuri Scd. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli.-41 antikvariuli. pirobebi.  a. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. antipodes (mr.  antisanitaruli Scd. simpaTia). ganwyobileba.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi.  anti patia. ¥ antisemituri. antisEmit­i – piri. gamoxtomebi. ¥ anti paTiuri.  a. saxis an sxeulis nak­ vTebi).). RonisZiebebi. a. (wign.. (gadat. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. pirovneba. sibin­ Zure. gamosvlebi. ¥ antisanitariuli. .  a. anti pATia [berZ. antilope (mx.

. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. antracte (entre Sua. gauqmeba. entresol] – 1. 2.  antonimiuri Scd. 2. aseTi xorcis mwvadi. AntraSa [fr.  antrakti Scd. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. sacirko warmodgenebi. antQfriz­i [ingl.ant -42TmaneTs. entrepreneur] – saTeatro.). antrEsol­i [fr. operis or moqmedebas Soris srul­ deba.  a. antUraJ­i [fr. freeze gayinva] – siTxe. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. entourage] – (saub. aseTi xorcis mwvadi. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. organizacia. antreprenQor­i [fr. musikaluri nomeri (in­ termedia). antQqriste [< berZ. annularet ga­ nadgureba. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. didi – patara).). ¥ antonimuri. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. an koncertis. kargi – cudi. 2. (mag. 2. antifreeze – berZ. moZraoba. neknebs Soris amonaWeri xorci. Antraqt­i [fr. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. a. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). anti winaaRmdeg da ingl. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. koncertebis momwyobi kerZo piri. Soris)] – 1. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. anulQreba [laT. antrecôte] – 1. antOnim­i [fr. qalaq uruqis mfar­ veli. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. 2. entrée] – 1. antrEkot­i [fr.  Teatraluri a. Antre [fr. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. sityva. antonyme < berZ.

appartement oTaxi. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan.-43 xelSekrulebis. anschlag] – Te­ atrSi.). eleqtruli a. romelic ar . bina] – didi. aparTEid­i [afr. 3. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta.  qimiuri a. mdid­ ruli bina. qafSia. (fiziol. kinoSi da misT. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs.  saministros a. organoebi. aparAtura – (mniS. apatiuri Scd. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika.). anchovies (mr. AnSlag­i [germ.  saxelmwifo a. apartheidi Scd. apatheia ugrZnob­ loba. piri. ¥ saaparato – sadgomi..  aparteidi. ¥ anulirebuli. aparatebi. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze.  sametyvelo a. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. aurtē] – (anat. yvelaze msxvili arteria. mxedvelobis a. apartAment­i [fr. anCOus­i [ingl.).).. xelsawyo. 1) erTob­ lioba. dawesebulebaTa erTobli­ oba. apATia [berZ. a. dawesebulebis. Anfas­i [germ. mTavari. anUria [berZ. Aorta [berZ.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. apAtrid­i [berZ. apparatus mo­ wyobiloba] – 1.  apatia. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. rentgenis a. pirdapir. dakveTis. ga­ mokruli gancxadeba. 1) aris moTavsebuli. mdgomareoba. – esp. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. sa­ dac aparatebi (mniSv. apArat­i [laT.). ¥ apaTiuri. sruli gulgriloba.  telefonis a. rom yvela bileTi gayidulia.  a. 4. romelic. 2. avtotransportis a. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma.

romliskenac moZraobs mzis sistema. ayvaveba. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen.  aplodismentebi (mr. (wign. saCivari. appendix da­ namati] – (anat. gafurCqvna. movargeb] – TiTebis . saCivari] – (sa­ marT. apex mwvervali] – (astr.). aplAzia [berZ. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). 2. aplomb Sveuli mdgomareoba. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi.) Scd. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. apEndiqs­i [laT.). applico mi­ vadeb. aplodQsment­i [fr.). apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. apOgea [berZ. ¥ apogeisa  apogeasi. 2. igivea rac apolidi.  a. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. (astr.).). apendiq­ sis anTeba. apelAcia [laT. cis wertili. apogeia Scd. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol.  darbazSi gaisma a. aperQtiv­i [fr. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). Apeqs­i [laT.  s. aplikAcia [applicatio mideba. taSis kvra. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. applaudissement] – (wign. s. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. aplikAtura [laT. rixi. misi aR­ niSvna notebze.-iT damkvidreba.). gadat. 1. Aplomb­i [fr.). morgeba] – naxatis. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. vad. ¥ saapelacio. wertili cis Tavze. appellatio mimarTva. apendQcit­i (medic. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena.

). damblis dacema. gmiri. apthēosis da a. ¥ apokalifsisi dasaSvebia.). apokryphos da­ dic. 2. uecari dadambla­ faruli. (Teat.). dadgoma. Seqebulia xalxi. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ. saidumlo] _ iseTi veba. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. romelic apOlon­i [berZ. a. Ti. rac bibliuri Txzuleba.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. (wign.  sabazro ekonomikis a. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. sxv. melime ideis. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. apolOgia [berZ.). RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. raime movlenis. apolo2. an werilobiT). vartyam. ambis.). dasacavi. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. apoplEqsia [berZ.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. gadat. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. apokolypsis va. (wign. bolos darTuli. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. –aleqs moskoviCi. apologEtika [berZ. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. logi­ apolOget­i [berZ. ro­ sobrivi scena. ueWveli. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. mefis gandideba. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva.S. risme Tav­ 3. xelovnebisa da sasrulze~.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. (ist. gaRmerTeba] – 1. lis a. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . sityva] – (wign.zevsis Svili.

sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. moZRvrebis. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. dizauio).  atyda a. aggio] – (finans. agiotage] – di­ di aRelveba.apo -46woneba] – 1. birJaze. apostolos despani.  a. naqargi. Zlieri mRelvareba. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris.).). damtkiceba. a. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. apOstol­i [berZ. Ar­i [fr. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. aJUruli [fr. (gadat. apostasia] – (wign. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. aurzauri ra­ ime ambis gamo. xelTaTmani.  apopleqsuri Scd. agitation] – (wign. aprobatio mo­ .). saoqromWedlo nakeToba da sxv. ¥ aprobireba AJio [it. 2. imTavidanve arsebuli.  axali meTodis a. aRgznebuli mdgomareoba.  a. dambla.  fr. warsulidan] – wi­ naswar. ¥ apopleqsiuri. aprobAcia [laT. mtkiceba.). aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. aprQor­i [< laT. mociquli] – 1. Zveli rwmenisgan gandgoma. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. cdamde. oficialurad gamoxatuli mowoneba. da­ dastureba gamocdis. apOstrof­i [fr. fu­ lis niSnebis da sxv.). area farTo­ bi. a priori dasa­ bamidan. apostAsia [berZ. Se­ mowmebis Sedegad. aJiOtaJ­i [fr. a jour gamWoli. apostropheberZ. m –s (heqtaris 1/100). arAbesk­i [ix. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. 2.  a. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. aJitAcia [fr. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. are – laT. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili.

.  damajerebeli a. argot Jargoni] – (lingv. (qarT. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli.  mecnieruli a. samediatoro sasamarTlo. argumentebis erToblioba. damoukidebeli cvladi sidide. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. (wign. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. 2. argumentAcia [laT.  cxenosnobis a. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). ¥ argotizmi. argumentum mtkiceba] – 1. argumentatio] – 1.). Argo [fr. rTuli ornamenti.-47fexs.). arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. arbQtraJ­i [fr. 2. ¥ argumentirebuli. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli.  debulebis a.. nayofi iWmeba. ] – didi. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. msjeloba.). pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. Arbitr­i [fr. Widaobis a.  qurduli a. arbitre – laT. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). arabesco arabuli] – 1. argUment­i [laT. meore fexi ki gaS­ verilia ukan.  araxisi Scd. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan.  a. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. arg  moxaluli a. lo­ gikuri mosazreba. saxeli: miwis Txili). argotikuli. arabEskebi [fr. arabesquos – esp. argumentebis moy­ vana. it. arAqis­i [berZ.  am mniSvnelobiT mx. sti­ lizebuli foTlebisa da misT.). aranJQreba [< fr. sWirdeboda. 2. Arara da Ara [amer. sabuTi. (maTem. ar ixmareba. gavr­ celebulia amerikaSi.. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi.

aria] – (mus. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT.  politikuri brZolis a. rac argumentacia (mniS. me­ 19 s. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo.] – 1. gaavrcelebs are deda­ miwaze.  arenasi Scd.S. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. moedani qviSiT moyrili. 2.-ze arian klounebi. oratoriaSi. 3.. zevsisa da heras Svili. (lingv. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. ijara.) moRvaweobis dargi. sarbieli.  a. S. iranelebs. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. Ares­i [berZ. Cveuleb­ riv operaSi. Aria [it. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT.­idan moyolebuli ix­ mareboda. 2.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. Arenda [polon. arealis – area mo­ edani.1).) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. areOpag­i [laT. zogjer iron. Arena [laT. wiaRiseuli d a. Zvel romaul amfiTeatrSi. ¥ arenisa. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. brZola imarTeboda.] – 1. 2. qviSa. arEal­i [laT. asparezi. arena. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. ama Tu im movlenis. 2. kantataSi.) saerTo saxelwodeba. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad.). (ist. (gadat. sadac gladiatorebis da a. Areopagus – berZ. sivrce] – 1. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. ¥ ariasi Scd. ariEleb­i [sanskr. saerTod. (gadat... ArTrit­i [berZ. romlis sxdomebic omis . arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. 3. arenda. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani.).

rac niSnavs sruluflebian adamianebs].  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. ¥ ariTmetikuli. (ist. moqmedeba.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. saloni. zeda fena.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu).-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. didgvarianebi. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. aristokrAtia [berZ. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. Aristokrat fr. ariTmEtika [berZ.  finansuri a.  a. 2.) mci­ re aria. aristokratia] – 1. a. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. arQTmia [berZ. arriérre – garde.  warmoSobiT a. 2. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva.. adamiani. aristokratiis war­ momadgeneli. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. aristocrate] – 1. arietta] – (mus. ¥ aristokratiuli. Zvel saberZneTsa da romSi). arQman­i [berZ. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils.) scenis ukana nawili.  a. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. zeda fena. manerebi. avangardi). ormuzdisa. arQeta [it. ariErgard­i [fr. oTxi a. ¥ aristokratuli.  a. . romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. adamiani. amocana. aristOkrat­i [germ. 3. aristokrati). klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. (sapirisp. ariErscena – (Teatr.

palestinaSi sadac arOmat­i [fr. qristes mier).).. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. gan (ix. rom­ 2. Armada [esp. harim giddin  avtomobilistTa a. jaris SenaerTi. Soris. (wign. gadat. . rZolo Setakebebi] – adgili  s. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT.-Si gawveva. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. sazRvao. Crd. armagEdon­i [ebr. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. aristokrati). sadesanto a. arkEbuz­i [fr.  sahaero a. non. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. si­ wnevas. saxelmwi­  codnis a. wisqveSa wylebTan. varangelozis mier (ieso  a. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba).] – – samxedro gemebis. risme didi rao­ Armia [fr. divizia. artésien < (saxmeleTo. arsenal – arab. armée – armer Se­ denoba. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. SevarTa a. romelic lulidan itene­ 4. adamianTa didi raodenoba. iaraReba] – 1. gadat. umu`qalaqi megidas mTasTan~.­ebSi). – rac dakavSirebulia mi­  a.ark -50- 3. armada floti] arsEnal­i [fr. aromate < berZ. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. aromatiuli Scd. 2. TviTm­ 1. di SenaerTi. Cai. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. myofi jarebi. jari). iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba.

sisxli.-51- art  gansazRvruli a. artēria] – 1..). < article – laT. ze. nebaSi. misT. qveSa wylebi [berZ. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign.) (wign. dargi. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. sisxlZarRvi. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. (s) monacemebi. artiste] – (ingl. artilEria [fr. a. s. mzveravi oceuli. ricxvs. Artikl­i [fr. niWi. sanaosno mdinareze. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. virtuozuloba. artillerie] – 1. damxmare sityva. (gadat. (ant. brunvas.).. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. ¥ saartilerio.. a.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. yovelgvar cecxlsasrol  a. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. artezQuli wylebi – miwis­ .) jaris gvareoba. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. Artist­i [fr. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. xSirad.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. ganusazRvreli a. agreTve. Artemis (AriaraRis (qvemexebis.) ityvian mi­  s.-Si msaxurobis. vena). qalRmerTi. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. articalatio] – (lingv. romelic swavlobs ¥ arteriuli. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. 2.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba. sqess. a. 2. cecxli. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. sanapiro a. romelic gu­  a. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da. brZolaSi. 3.

Zveleburi. romelic.) aqspedicia.  a. (s. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. Zve­ li drois gadmonaSTi. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. 2. rTuli sityvebis pirveli nawili. arqEul­i Era [berZ. arxeologiuri. [berZ. arqAul­i [berZ. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. amosavali forma. arqimandriti. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs .) gaTxrebi. uZvelesi. archaios Zveli.) ganaTxari frin­ veli. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. a. (enaTm. mTa­ vari] – 1. Zveli. arqeoptEriqs­i [berZ. moZvelebuli movlena. arqi. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. archetypon] – (wign. 2. gamoTqma an garamatikuli forma. arqeolOgia [berZ. arqQel­i [berZ.arf -52awarmoeben. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. risame pirveli saxe. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. saarxeologio Scd. mxatvruli kiTxvis a.  a.  arxeologia.. sawyisi. (s. TavsarTi (win­ sarTi). arqEti p­i [berZ. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. stili. ¥ arqeologi.) moZvelebuli.  arqiZneli. [berZ.  arxauli Scd.  arxaizmi Scd.. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. Arfa [germ. arqAizm­i [fr..). archaios Zveli] – 1.  arqiepiskoposi. arqeo. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs.. archi ufrosi. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi.. archaisme – berZ.

xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. ¥ saarqivo.  arxiteqtori.  arqiteqturuli. 2. fakulteti. 2. . arxiteqtoruli.). ¥ arqiteqtoruli. niSnavs: dasawyiss. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. s. 2. arqiteqtOnika [berZ. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba..  arxi pelagi Scd. dawesebuleba. uZvelesi] – 1. si­ non. archaios Zveli. xelna­ werebis. niWi. mTavars. architektura] – 1.  iv. architectura – berZ. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. Arqiv­i [laT. arqivis mcveli. raime dawesebulebis gan­ yofileba. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. arqiteqtura). masalebi. saarxiteqtoro Scd. fotosuraTebis da misT. s. saarqiteqturo. saxelosno. arq arqi pElag­i [berZ.  a.  s. arqitEqtura [laT. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. arqimAndrit­i [berZ. arqivarQus­i – arqivis gamge. xuroTmoZRvari). krebuli. damTavre­ buli saqmeebi da misT. (geol.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi.  arxivi. mTavarepiskoposi.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. archivum –berZ. 3. javaxiSvilis a.  saxelmwifo a. dawesebulebis an calke piris werilebis. archi Tav­ sarTi. kompozicias. sxvaa (ix. arqiepiskOpos­i [berZ. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. saarqiteqtoro. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. saarxivo Scd. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi.  havais a.

 arqtikasi. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba. ¥ arqtikuli. arxiteqturuli. saarxiteqturo Scd. a/manqana. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare.] – veluri cxvari. aTen­ Si. a.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. eqspedicia. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. archôn (archōntos) mmarTveli. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs.  asambleasi. Arxar­i [Turq. asEmbler­i [ingl. ¥ saasenizacio. xuroTmoZRvreba). Arqont­i [berZ. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi.  arxiteqtura. proeqtis s. asEptika [berZ. si­ non. gotikuri a. s. ¥ arqiteqturuli. ¥ asambleis. programirebis ena. gadawyveta. hava.).  gaeros generaluri a. Zegli. saarqiteqturo. gavrcelebulia samxreT cimbiris. a. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. arcticus berZ.  Zveli qarTuli a. samuSaoebi. astheneia] – (me­ dic.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. Arqtika < [laT. nagebobis stili (qarT.). ansambli.  a. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . ufrosi] – (ist. arktika Scd. asamblEa [fr. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. ¥ arqtikisa. romelic gars ekvris poluss. a.  a. yinuli.. 2. asambleia Scd. asTEnia [berZ. asamblaJ­i [fr. Sua da centraluri aziis mTebSi. asenizAcia [fr.  s.

Asket­i [berZ.) qaRaldis fuli. cxovreba.  profesoris a. religiuri moZRvreba. figura. saukeTeso sportsmenzedac ityvian.  Sokoladis a. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli. . askEtizm­i [germ. 2. sisuste. 2. (lingv. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. (wign. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. Asort­i [fr.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. kiko. asimEtria [berZ.  a. asortQment­i [fr. 2. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. 3.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. AsTma [berZ. askētēs] – 1. ¥ asimetriuli.  a. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag.-55medic. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). uRonoba. tuzi] – 1. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. Asketismus berZ. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. asimilAcia [< laT.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. ukiduresi TavSekaveba. assignation] – (moZ. assimilleren] – 1.). damsgav­ seba. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. asQstent­i [laT.  asimetriuli Scd. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. asignAcia [fr. mezobel bgerasTan. (biol.  kaTedris a. 2.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. damswre] – 1.  asimiliacia Scd. as. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. As­i [< fr. piri. ¥ asketuri. assistens (assistentis) damxmare. sahaero brZolebis virtuozi. assimilatio msgavseba.

-iT. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. war­ modgenaTa Soris. gamocdebi.  a. Astartç – Zv. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. romlebic brunaven mzis  mdidari a.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli.  a. asociAcia [laT. ¥ saaspiranto.). as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa.). asocirEbuli [germ. aspirAcia [laT. asteroQdeb­i [berZ. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba.(qarT. Astarte [berZ. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). rome­ lime qveynis organizacia). aseTi an iseTi Sesruleba. aspectus Sexe­ duleba. (wign. assotiotio vu­ erTeb. kavSiri. aspirantus – laT. kavSiri. usrulo a.  daswrebuli a. aspiratio amo­ sunTqva] – (medic.  s. 2. 2. (gramat.). assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. sinon. aspQrant­i [laT. romliTac ganixilaven sagnebs. (fsiq. risame jgufi. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi).  molekulaTa a: 3. saxe] – 1.) zmnis kategoria. aspirAntura [germ.  aspekti Scd. Aspeqt­i [laT. ¥ asociaciuri.  mecnier muSakTa a. SeerTeba] – 1. SenaerTi.. mov­ lenebs da sxv. Tvalsazrisi. saxe). avtomobilis a. amxana­ goba. iseTi kavSiri.] – aspirantebis momzadebis sistema. msgavsebis mixedviT.asp -56ganizaciisa (qveyana. mi­ wis. mcire planetebi.).  sruli a.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. ebr.

dakvirveba. maT agebulebas. weli. sinon. ¥ astrologiuri. war­ moSobas. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. astro. asphyxia.-ebi. vars­ kvlavisa~. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili.moZraobis kanonebs da sxv. astrOnavt­i _ igivea. Astra [berZ. mra­ valniSna ricxvebze. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. astrolOgia [germ. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs.. rac kosmonavti. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili.  astronomia. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. . drois gazomva da sxv. prognozi. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. [berZ. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. astronOmia [berZ.). asfQqsia [berZ. rac kosmonavtika. astromEtria [berZ.  a. observatoria. astronAvtika [berZ.).  abasTumnis a. astrologia] – mecniereba. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. astrofQzika – fizikis na­ wili. varskvlavTmcodne­ oba). astrAlur­i [laT. a.. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare.  amerikeli a. aqvs iisferi. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. ¥ astrofizikuri.-57garSemo. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic.  a. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. ¥ astronomiuli. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo).

attestos va­ mowmeb. 2. attaché] – 1. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. atElie [fr. 3. cialist­konsultantia. romelsac zRvis sadgomi foto­. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl.). tats 1962 ­ 1994 wlebSi. atelier] – 1. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. atestAcia [laT. mxat­  s..  saqarTvelos a. specialurad mowyobili titani. `di p­ melTa a. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi.  satelevizio a. romlis mixedviTac  samxedro a. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. atAvizm­i [< laT. attachélifikaciis. ¥ ataSesi.). geografiuli rukebis krebuli. samxedro mosamsaxuris 2. romelic raime dargis spe­  profesoris a. codnis donis case fr. e. ¥ saatestacio. miniWebis Sesaxeb. di plo­ 2. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. vamtkiceb] – 1. lomati~. wevri. papis mama. sabuTi.ata -58-  ateliisa Scd. Soreuli atEstat­i [laT. komisia. attestatio mow­  ataSisa Scd. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. atlas (Attlantis)] xelosno. (gadat. cis TaRi (kamara). berZ. msofli¥ ateliesi.] _ patara brtye­ gansaZRvra. rac da­ saxeb. AtaSe [fr. – Zv. atavus pa­ . valo. miTis mixedviT. w. winapari] – 1. pis. (biol.

-s zeda fenebi. – ebi.  enebis Seswavlis a. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. a. 2. birTvuli). aUdit­i [ingl. risame damaxasiaTe­ beli niSani.  niSandebuli a. [miTologiuri atlantis – berZ.). atmOsfero [laT. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. 2. audit] – or­ ganizaciis. atraqcQon­i [fr. ¥ atmosferuli. Atlas (naT.bir­ Tvi] – 1. prezidentTan.  audencia Scd.-59os a. naxa­ tebis da misT. 3­isaTvis). naleqebi. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze].  a.  a.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. kuTvnileba] – 1.  atmosfera Scd. attraction] – 1. garemocva  megobruli a. atrQbut­i [laT.  anatomiuri a. 2. audiEncia [laT. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. v. wneva. krebuli. (filos.  a. yinulmWreli. Atol­i [ingl. naxazebis. tabulebis. audiovizuAlur­i [laT. 1. sinon. (wign. Atom­i [berZ. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. me­20 s. (mniSv. ¥ atomuri (qarT. firmis dawe­ . 2. a. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna).). tiri da misT. –ri meTodi. saqa­ nela. atmos. garemo pi­ robebi.  elCis a. ana­ orTqli da sphaira sfero. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. iaraRi. (wign. gadat. 3. attributum Tviseba.

auditOria [laT. (medic. sadac kiTxuloben leqsebs. Afera [fr.). 2. darbazi. saauqciono. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis.). 2. affecfus su­ lieri mRelvareba. auctionis) zrda. affixus mimagre­ buli] – (lingv..  s. fulis Sovna motyuebiT (sinon. s. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. moxsenebebs da misT.  universitetis a. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. auditorium] – 1. romelsac . (sp. doRSi: cxeni. ¥ auqcionisti. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. yalTabandoba. vaWroba. N 100. affaire] – saxifaTo. TaRliToba). – ebi. saso­ warkveTilebis) gamovlena. avtomobilebis a. ¥ aferisa. a.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. Afiqs­i [laT. didi oTaxi an darbazi.  aferasi. TaRliTi. nivTebis ga­ yidva. auqcQon­i [germ. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. Afeqt­i [laT. adamianis sulis gamov­ lineba. leqciis. cxenebis a. moedani. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. aura niavis qrola] – 1. mag.] – sajaro vaWrobiT. autOdafe [port. s. Aul­i [Turq. Aura [berZ. afErist­i – piri. vaWroba. autsider] – 1. aRtacebis. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli.  mravalricxovani a. raime qonebis.) sityvis nawili.. auktion < laT.  wignebis a. auctio (laT. 2. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. autsaQder­i [inl. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. afiora Scd. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma.

romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. romelic daibada zRvis qafidan. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. aphorismon gamonaTqvami.da ­s afiqsebia. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi.  a. ayiyi. afficta] – sajarod. achatçs] – minerali.-61-eb. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. koncertis. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. 2. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. afiSQreba [fr. farTod gaxmaureba risame. aqsesUar­i [fr.-ebi. pedali. aTetErSok­i [ind. afOrizm­i [berZ. mowyobiloba. saqveynod gatana. afOnia [berZ. stili.  rusTvelis a. afrOdite [berZ. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. adiutantis. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. sibr­ Znes. aqsElband­i [germ. kvar­ cis nairsaxeoba. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. aqs naxevrad Zvirfasi qva. AfiSa [fr. Aqat­i [berZ. ¥ aforizmuli. leqciisa da misT. acceleratio] – bavSvTa. Stabis oficris.  aqselbanti Scd. gansazRvra] – daxvewili. aqEront­i [berZ. lakoniuri ga­ moTqma. aqselerAtor­i [< laT. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. accessoire] da . aCqarebuli zrda – ganviTareba.

2. ama Tu im mecnierebaSi . naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. saqoneli da sxv. gadat. calkeuli moqmedeba. TavisTavad 2. udavo] – 1. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. actualis] – oficialuri sabuTi. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. nawili. rac 4. (gram.). romelic TviTon tiani warmodgena.. raime uri). axôn 3. 2. debu­ lansis nawili. darbazi. 3. Teatraluri warmodgenis Tebi. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. adamiani.). debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. WeSmariteba. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. ueWvo. romelSic leba. aqsesuarebi – 1.) meorexaris­  mesame a.). (Teatr. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads.. 2. (wign. oraqbuleba. didad mniSvnelovani Ta­ . pasiAqt­i [laT. damatebiTi ram. ¥ saaqto (mniSvn. aqsonomEtria [berZ. 2. gadat. (wign. aqtiani (mniSvn. 3. velTaod miRebuli. pa­  aqsiomaturi Scd. risame kuTvnileba. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. oba. li. 3­isaTvis). furceli. raime organizaciis. activus moqmedi] – 1. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. actus] – 1.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari.) da  a.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. mniS­  s.  a. dawesebulebaSi. monawile keTili nebis a. da­ wesi. winave. (buxhalt. a.aqs -62- mr. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. ucxromeli (sapirisp. moqmedi nawili. axiôma sayo­ vis). ar aris damtkicebuli. iniciativiani da  geometriuli a. moTxovnebi sapirisp. sivi). vnelovani. xovani.

aqcia 1) mflo­ beli.. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. 3. Saqari. saWirboroto. acetum Zmari] – organuli naerTi. 4. kompania. . rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes.  s. (mus.). actio moqmedeba] – (wign. Taviseburi warmoTqma. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo.). Aqcia1 [fr. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. sazogadoeba. Aqcent­i [laT. āsik.  saaqcio. (lingv. sityvaSi da a. Tambaqo da sxv. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. max­ vili. aSqEnaz­i [ebr. s. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze.  di plomatiuri a. Aqciz­i [fr. tembris Secvala da sxva). accentus] – 1. S. (gadat. romlebic rveulSi uweria.  saaqcionero Scd.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. actEkeb­i – meqsikis indielebi. 2. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. dividendis) miRebis uflebas. romelic ukravs Tars. aqciOner­i [fr. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. arab. ARap­i [berZ. saaqcio wamowyebis monawile. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. statiaSi. ritmuli maxvili. action] – farani qa­ Raldi. actionnaire] – aqciebis (ix. kapitali. politikuri a. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. acEton­i [laT. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. Aqcia2 [laT.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. ro­ goricaa Cai. ¥ saaqcio. ufero siTxe. ASuR­i [Turq. s.

amiT ganrisxebulma ri b. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. ze. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. sayrdeni risame.] badmQnton­i [ingl. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. bAget­i [fr. basis safuZveli] _ 1. SfoT­ burTs _ volans. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. .. bagage] _ mgzav­ 3. bAal­i [berZ. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. (wign. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. vagoni. RmerTma auria maTi enebi. faseulobaTa. ebr.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. mTavari sawyobi.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli.­Si a. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. baal < Zv. 2. me­18 s. gemiT. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. masaslebis b.) msgavsi TamaSi.. bAgaJ­i [fr. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. ebraelebisa da sxv. SefuTuli niv­ sasursaTo b. socialuki. ris bargi. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. samSeneblo Tebi matarebliT. base < berZn. TviTmfrinaviT da misT. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. ganyofileba (sadgurSi). s. 4.axu -64-  s. axUnd­i [spars.

basilica < berZn. 2. risame sa­ fuZveli. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. mesaqonleobis sakvebi b. ugumbaTo taZari. reformebisaTvis. bazQlik­a [laT. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba.  urbnisis b.). baiAder­i [fr. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. swor­ kuTxa. sawyobi. 7.  baidarka. 1. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani).  s. bAzalt­i [laT.  saaviacio b. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. bayadére < port. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. baTQskafi [berZ. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. Cveulebriv.-65Toblioba.  baiaderi sxvaa (ix. . dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. Savi feris. samxedrosazRvao b. re­ ligiuri. msubuqi mrewvelobisaTvis. baidarasi Scd. keramikul da minis mrewvelobaSi. 6.  b. bAzis­i [berZ. 5. 2.  bazilikasi Scd. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. marTaven orlapotiani niC­ biT.  avtomobil `kolxidis~ b. iyeneben samSeneblo saq­ meSi.  nedleulis b.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. ¥ sabazo (mniSv. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri.. 3­isaTvis).  baiaderisa  baiaderasi Scd. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). bai ¥ bazilikisa. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. fundamenti. baQdar­i [< rus.  baidarisa. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. basis safuZveli] _ 1.  batiskafi Scd.

sagobi. saqonlisa. ¥ bakaleisa. . benzinis b. romelsac kom­ deba. 2. liTonis bakaleio Scd. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. 2. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1.. (sinon. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. kaci. rogoricaa Cai.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. damTavrebuli. (gadat. 2. byte] _ infor­ li. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. bitis toli.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). dasavleTi ev­  b. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. baixaos Cai Scd.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. fqvili. Zvel demiuri xarisxi. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. bayram dResas­ bakAlea [rus. orgia.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. gamoTvliT 2. bakAlavr­i [laT. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. Saqari. bac < holand. avzi).  baixao.  s. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. ganyofileba bAix­i [Cin. 8 sxv. Backenbart] rigeblad. saqoneli. s. varcli] _ 1. Бакалея < arab. sax. bakaleia. bAk­i [fr. mTlianobas. baccalav¥ bakenbardebiani. bak  bakaleasi. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). yava. _ loyebze datovebuli da  wylis b. baccarat < geogr. WurWeli. reus] _ 1. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. nikapze gamoparsuli wveri. fila Caisagan gan­ sabaylo. burRu­ bAit­i [ingl. baQram­i [Turq.

sinon. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. miwisZvra. ballast] _ 1. mxruli. ballade] _ 1. ze.) bAlans­i [fr. balancier 1. li xvinWa da RorRi Spa­ . gadat. iyeneba sasworebSi. aRricxva.  b. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli. wonasworobis dacva. saxeldaxelo. balAgan­i [rus. balle burTi] _ bu­ 2. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. Ti nusxa. b. s. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi.  Tokze b.. bAlada [fr. ¥ . sazom Scd. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. (saub. zRvis Relvis. (mus.. mcire bAlast­i [ingl. balancer] _  s. TxrobiTi xasiaTisa. bal­i2 [fr. baliani. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. ebi. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. fr. mej s.. droebiTi (slange) < fr..) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi. uReli.  oTx b. cekvebi.  wliuri b. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. angariSi.. aqtiuri b. saxalxo seirnobaze) 2. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. ukuqceviT moZraobas.. balansQreba [fr. 2. ormxri­ 2. uReli] _ 1. Балаган < spars.-s aRwevda. Sileris b. lisi). regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. cekvao saRamo (sinon. xelsawyoebSi da misT. pasiuri b. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. balagnuri. da vefxvi~.. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso.-is gadayra.-67- bal bAl­i1 [fr.-is Sedgena. gamo­  balagnisa. s. `moyme samtkiceblad (qarT.simZime). miwisZvris. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. ¥ sabalo. ¥ baladisa. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. kaba.

tyviis.. baletmaQster­i [germ. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. 2. traeqtoria. s. baletmeZravis muSaobis damTav­ .) 1. s.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. usargeblo ram. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. RenTa iseTi nivTierebebiT. raketa. qvenebs. iye­ qali. ballô gadavisvri] _ _ 1. karavi. naRmisa da misT. saTeatro cekvis xe­ 1. bAlista [laT. tebi.) zedmeti.) Semurva] non. balleto] berZn. mocemuli Teatraluri war­ 2. sxeulis moZraobis kano­  s. ¥ balistikuri. li reJisori. farda. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. datani. qoreografi. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd.-is ostaartilerio Wurvis. cekva. katafalki). farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. lebis dasangrevad. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. bAlzam­i [berZn. sacemad. ballet. mdidrulad mor­ nikaSi. romelsac axlavs gi. ballet b. romelic swavlobs ho­ musika. it. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. romelic frenaSi  baletmaistrisa. moZraobis 2. (Zv. balErina [it. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. balsamor] _ 3. mecniereba. zogi mcenaris sqeli wveni. (wign. balQstika [germ. ballistik < bAlet­i [fr. ballista < berZn. b.  balerinasi Scd. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. romelic Se­ lovneba. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. musika. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. gadat. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze.

 Jangbadis b. ¥ balneologiuri. msjeloba.. b. kibis b. (s. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. liTonis.] _ rikulebiani moajiri. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. originalurobas mok­ lebuli. rezinis an sxv. tro­ pikuli balaxovani mcenare. erT­erTi jiSis vaSli.-is joxi. sadac iaffasiani adgilebi iyo. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. balustradasi Scd.-is skami.  terasis b. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons.  aivani Scd. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. b. balneum abano da berZn. xumroba. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. balUstrada [fr. balustrada < it. gogirdmJavas b. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. bAmbuk­i [fr. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). ban ¥ balustradisa. .  b..  baliustrada. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. bAlon­i [fr. bAmper­i [ingl. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si).-is pirveli rigi. b. banano] _ 1. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. banal] _ siax­ les.. aqvs damuxluli magari Rru Rero.  mesame iarusis b. sabalneologio.  b. bAnan­i [esp. banderQlia [esp.-is bileTi. bAlkon­i [fr. balneolOgia [laT. aqvs msxvili. b. qandara ewo­ deboda). masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. ballon Rru sfero] _ miwis. banAluri [<fr.) kurorti.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT.  b. banderilQero [esp. 2.

bancerotte gatexili banki] _ 1. bAnkrot­i [fr. valauvali. bAnk­i [fr. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi.  zneobrivi b.  s. qaRaldis lenti. 2. bileTi.-iT. banqueroutier. banquet] _ sazeimo wveuleba. sxvadasxva daculi. operaciebi. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. warmoiSva XVII saukuneSi. s. vinc sruli marcxi ganicada. 2. germ. 1­saTvis). miaCnia. banderolle] _ bAnko [it. Cveulebriv. bAr­i1 [ingl. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. bAnknot­i [ingl. saqme. bank-note] _ sabanko bileTi. bAnket­i [fr. bar] _ patara kafe. gakotrebuli piri. gadat. komerciuli b. xarobs tropikul af­ rikaSi. isxams kitris msgavs did nayofs. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. ¥ sabanko (mniSv.  kompiuteruli monacemebis b. s.ban -70- bandErol­i [fr. dgomela . darbazi.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. romelic oqros monetis magivrobas eweva. romel­ sac aweria misamarTi. 2. banque] _ 1.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. is. baObab­i [eTiop.  saxelmwifo b. Semnaxveli b. ¥ sabanketo.. Bankier < fr. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. gadat. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas.. bAptizm­i [berZn.  s. si an kursi. bAnkir­i [germ. uaryofs bevr sa­ eklesio wess.  wignis gagzavna b. banco banki] _ fa­ 1. msxvili sakredito dawesebuleba. aRmoCnda uunaro. valis gadaxdis unarmoklebuli. Bankerott < it. sadac.

raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. araromaeli). barytonos uxeSxmiani] _ 1. barQkada [fr. 2.-is ageba.  cxenma b. ZiriTadad alko­ hols. 3. mor­ benlebma. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. risame.  barmEni. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. saSualo zomis spilen­ . morebi da sxv. barelQef­i [fr. veluri ada­ miani. b-ze brZola. baritono < berZ. mamakacis xma. barbAros­i [berZ. horeliefi). saSualo tenorsa da bass Soris. 3. sinon.5­dan 163.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. bArak­i [berZ. barriere] _ 1. (qarT.  b. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. (ist. ukulturo. gadat. aseTi xmis mqone momRerali. dabali tixari. romelic unda gadalaxon (mag.5 l­mde). ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba. dabrkoleba. barbArizm­i [berZ. Tarji). barrel patara kasri] _ inglisSi. ¥ barbarosuli. barQton­i [it. saqcieli. 2. gadalaxa (daZ­ lia). barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. barbaros] _ 1. moajiri. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115.) quCis brZolebis dros. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. cxenosnebma da sxv. bArel­i [ingl. barQer­i [fr. zRu­ de. 2. bAr­i2 [berZ.  b.  barikadi Scd.).

baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. barge] _ satvirTo gemi. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera.. ¥ barokuli. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi.bar -72- Zis Casaberi sakravi. kar­ Wapi). baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan.] _ baronis coli an qa­ liSvili. . [berZ. bAroko [it. barokAmera [berZ. 2. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. bArkas­i [holand. baroness < fr. karapa). si­ non. didi mravalniCbiani navi.  barkarolasi Scd. wnevasTan. barOmetr­i [berZ.  Caikovskis b.  saxanZro b. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT.  b. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. stili. bArJa [fr. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. sinon. bAron­i [berZ. baron < Zv. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. patara damxmare gemi. barkarola < barka navi] _ 1.  vercxliswylis b. barkArola [< it. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. grafze dabali. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. RvlarWniloba.. ¥ barkarolisa. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. barOnesa [ingl. germ. ¥ barJisa. RvlarWnili < port. barkas] _ 1. barocco iCxibi. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba.  barometri. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. baro. 2. ¥baronesisa baronesasi Scd.

satanko b.) garigeba. bastQlia [fr. aseTi xmis mqone momRerali. batterie] _ 1.. batalQon­i [fr. batAluri [<fr. 3. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba.  b. saqonlis b. ele­ ments. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. mamakacis yvelaze dabali xma.  sacecxle b. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. bataille brZo­ la] _ omis. barter gacvla­ gamocvla. bataillon] _ sajaro qveganayofi. bastion] _ 1.-is cecxli. gadat. ¥ batareisa.  baTalioni Scd. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. bani. batalle] _ (wign. batAlia [fr. bat 2. bani. mowyobiloba. bastQon­i [fr. bArter­i [ingl.  galvanuri b.  sazenito b. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. (s. dasayrdeni.. batareia. 3. batariasi. sinon. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT.  msroleli b. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). ferwera. b. Scd.) gacvla. b. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. .. orTqliT gaTbobis b. brZolis sce­ nebis amsaxveli. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. burji. bAs­i [it. (s.-73 barJasi Scd. 2. 2. dvrini. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. Janri xelovnebaSi. gamagrebuli adgili. aTaseuli). dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi.) brZola.  bataria. batArea [fr. basso] _ 1. ¥ barteruli da sabartero  b.

akrobatebi da sxv.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. brasis nairsaxeoba. mSTanTqmeli] – vi­ rusi.  b. batErflai [ingl. bEg­i [Turq.] – orkuzi­ ani aqlemi. plagos mWameli. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad.  bacilasi Scd. 2. nayinis b. grZeli. batôn joxi] _ 1. ¥ qarT. bAton­i [fr.  baqtrini Scd. baqteriolOgia [berZ. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. sakonditro nawarmi patara joxis formis.  b. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi.. bacchusi < berZ. aRsaniSnavia. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. mikro­ biologiis nawili. igi modis laT. zRvis siRrme. foladis sferuli kamera. baqtEria [berZ. ¥ bacilisa.  daviT-b. bAxus­i [laT. baqteria baqteria da plagein. baqteriOfag­i [berZ. . mikrobis saxeoba. bAcila [laT. batQsfero [berZ.  Sokoladis b. drostarebis. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. laboratoria.bat -74 baqterialuri Scd. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. daavadeba. pat­ ronus­idan. rac `mfarvels~ niSnavs. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. batoni sxva warmo­ Sobisaa. ¥ baqteriuli.  baqteorologia. feodali. mxiarulebis RmerTi. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. ise SinaarsiT: patroni. romelic Seiswavlis baqteriebs. ¥ baqteriologiuri. baqtrQan­i [Turq. baqteorologiuri Scd. bAtut­i da bAtud­i [fr.

lamazi da elage sarTuli] – 1. bElkanto [it. 2.  b. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. novelebi.-75- bel bedUin­i [germ. belzEbel­i [berZ. romanebi) (sinon. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. TeatrSi pirveli iarusi. saukeTeso sarTuli. bEkon­i [ingl. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. beduine < arab. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. bEze [< fr. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. badawin] – momTabare arabi. beletrQstika [< fr. proza). bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. bazburTi. bel kargi. belAdona [< it. belEtaJ­i [rus. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. ketburTi. belladonna saucxoo dama. bEkar­i [fr.). belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. amfiTeatrsa da benuars Soris.­Si da me­20 s. ¥ bezesi.  b.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . nawarmoebi. sasaxleebSi).-is loJa. beQsbol­i [ingl. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. Smaga. eSmaki. meore. бельэтаж < fr. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles.] – avi suli. beelsebul < ebr. beQsik­i [ingl. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi.  bezisa Scd. germ. prozaikosi).

¥ sabenefiso. s.  s. sax. bEnzol­i [fr. bErdan­i [< sakuT. aorTqlebadi siTxe. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. bEta [berZ.bem -76(ix. koncerti. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. zeTisa zeTovani Teslebisagan. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. benUar­i [fr. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli.  berdanka. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani.-is loJa. berdenka. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . advilad aalebadia. benzoe] – (teq.) ufe­ ro. bensol] – ufero sawvavi siTxe. damaxa­ siaTebeli suniT. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). iyeneben saRebrebis. bEnzin­i [it. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. me­ dicinaSi da sxv. warmo­ ebaSi. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. bge­ ris simsubuqe da silamaze.) 1.  b. benEfis­i [fr. bEmol­i [it. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. s. 2. Zvlebisagan – cximis misaRebad. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. benzina < laT. bestsEler­i [ingl. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. saRamo. warmodgena.  bengaliuri Scd. bemolle] _ (mus. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). berdana Scd.

. bibliis. bis orjer da berZ. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba.. bEton­i [fr. bibliogrAfia [< berZ.-is filebi.  begemoti. ¥ bibliuri. beton < laT.  bilingvizmi. bQblia [berZ. b. bi. bis orjer da berZ. biblia (mr. behEmoT­i _ [Zv. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis.  monografias darTuli hqonda b. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. behemoti Scd. grapho vwer] – 1.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. ebr. biblion wigni da berZ.  b.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. bib biATlon­i [laT. RorRis.  `vefxistyaosnis” b. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. behēmoth (mr. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). athlon asparezoba] _ (sp.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. binomi.-is qarxana. 2. [laT. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). 3. xreSisa da misT. .. biAndria [laT. silis.-77tronebis nakadi. rkinabEtoni – betoni.. bi.  bibliasi Scd. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. raime sagnis.

biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki. katalogi. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. b. gamocema. wignebis seria. bibliotheke] – 1. qsovilisa da sxv.). ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. erovnuli b. (s. saqme.  moswavlis b.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. (s) ganyofileba.  s. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. hqonda. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. romelic bizness misdevs. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba.. . bibliotekuri. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. si­ non. 3. business saqmiani. bienale (mdedr. komercia. biEnale [< fr. romelic mogebas iZleva. papiloto..) saZiebeli. biznEsmen­i [ingl. (saniv­ Te)  bitoni Scd. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri).  students mdidari (rigi­ ani) b. 2. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. bQzon­i [laT. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa.  rqis b. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. businessman] – piri. (qarT. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. bison] – gareuli xari. sabiblioteko Scd. bQgud­i [fr. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. bQde [fr. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli.. universitetis b. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. bQdon­i [fr.bib -78 biblioteka. bis orjer da berZ. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. ga­ mocema (wigni. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. s. wignTsacavi). nivTis b. bigAmia [laT.

bio  mosawvevi b. ¥ sabileTo. aqvs garkveuli valdebuleba. bios sicocxle. bios si­ cocxle. biogrAfia [berZ. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. [berZ. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). bikfOrdis zOnari [< sak. studentis b.  savele b. partias. sagamocdo b. durbindi). bilingua] – (fi­ lol. . bilQngva [laT. cxovrebis gza.. si­ non. sinon. binocle <laT.. (qarT. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. bQnokl­i [fr... salaro. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. moswavlis b. TviTmfrinavis b. ufaso b. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). (qarT. baraTi raime teqstiT. billet] – 1. bQleT­i [fr. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. winsarTi). romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas.  samxedro b.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi..cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi.  s. bikini < geogr. bioadaptacia. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. orwevriani) bio. latariis b..  biografia. bQnom­i [laT. wevri] – (maTem.  Teatris b. bis orjer da berZ. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). visame cxovreba..-79loeT amerikaSi. Teatraluri (saTeatro) b. bQkin­i [ingl. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. sax. 2.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. bQTumad – erTad. biologia. sax... bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. nomos nawili. 3.

biologiis nawili – fizikis ganyofileba.  b. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. (s) cnobebi. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. ¥ biosinTezuri. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. biofQzika – biologiuri fizika. . romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. bQrJa [germ. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. biJutEria [< fr.  bionikasi Scd.  b. biolOgia [berZ. ¥ biografiuli da sabiografio. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. b. sayureebi da misT. mecnierebani. laboratoria. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. biosQnTez­i [berZ. sadguri. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. biOsfero [berZ. beWdebi. ¥ bioqimiuri. dawesebuleba. bi patridi.  i. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. b. bis orjer da berZ. polis qalaqi.  bionikisa. biOnika [< berZ.bio -80 biosfera Scd. kvleva. WavWavaZis b. borse < laT.  b. sa­ xelmwifo] – (samarT. kibernetikis nawi­ li. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. ¥ biologiuri. bi pOlid­i [laT. bousa safule] – 1. b. fakulteti.

 biTumi sxvaa. iye­ neben qandakebaSi. biseqsuAlur­i [laT. Turquli warmoSobisa.  pianistma bis-ze daukra. ¥ bitumovani. bissectrix (bissectricis) orad gampobi. bissectrico < laT.  b. mouWiqavi faifuri. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. baiti). sasaqonlo b. gudronis. s. biulEten­i [fr.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze.  sainformacio b. bQt­i [ingl. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. gamoxa­ tavs risame. momkveTi] – (maTem. nav­ Tobis da misT. biscuit] – 1. biUvet­i [fr. 1­Tvis)  s. koncertze. ¥ biseqtrisisa.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. bis or­ jer da sexualis sasqeso. mzaddeba aTqvefil kvercxis. bulletin] – 1. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. fqvilis da Saqrisgan.-is makleri 2. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. garigeba. ¥ sabQrJo (mniS. bQskvit­i [fr. . bQtum­i [laT.saidanac uSualod iReben mineralur wyals. nam­ biu cxvaris saxeoba. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis.) swori xazi. (saub. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. qanebi. ganmeo­ rebiT).. msu­ buqi namcxvari erTgvari. 2.. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. 2. cieb-cxeleba. bis! [laT.. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. amindis b. b. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. seq­ sualuri] – orsqesiani. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. erTxel kidev. bisektrisa Scd.  biseqtrisasi.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli).) saerTo sa­ xelwodeba. (Zv.-81 safondo b.

 sakonstruqtoro b. gul­ mkerdze Casacmeli.biu -82¥ biurokratiuli  b. 3. misca. aparati. 2.  b. cnobaTa b.  eqimma b. b. 2. biusthAlter­i [germ.  ojaxis b.rac biurokratiz­ mi (mniS. saqmisadmi b. biurokrAtizm­i – 1. 1­isaTvis).  biuletini Scd. b. bureacratie] – 1. 2. (saub.. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. midgoma. gadat. amindis b.] – 1. biurOkrat­i [fr. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. igivea. 1). dawese­ bulebebs. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. daxures. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. xarjT­aRricxva. zviad gamsaxurdias b. saarCevno furceli. bureau] – 1. bQust­i [fr. 2. bQuro [fr..  b. biUjet­i [fr.  am gagebiT biurokratuli Scd. qandakeba. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. Caagdo saarCevno yuTSi. buream biuri da berZ. ¥ sabiujeto (mniS. 2.) visime piradi Semosavali da xarjebi. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. Tvisebebi. ¥ biurokratiuli. biurokratebi.. kratos xelisufleba. zogi dawesebulis. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). bureacrate < fr.  saqarTvelos saxelmwifo b. budget < ingl. ganyo­ filebis. qalis gulmkerdi. saxelmwifos.-is usulguloba . uj­ redebi. saxelwodeba. bustehalter] – qalis lifi. buste] – 1. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. 3. kantoris da misT. biurokrAtia [fr.  b. gaunaRdes.

blEf­i [ingl. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. block germ.  b. sinon.-ze dabeWdili Suamdgomloba. SeTxzva visame blo motyuebis. ¥ blamanJesi. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. bloc] – 1. blictUrnir­i [germ. blAnk­i [fr. blQckrig­i [germ.  bicepsi Scd. romelic Tavis mxriv . romelze gadagdebulia Toki. saxel­ mwifoebis. blAmanJe [fr. blanc TeTri] – 1. 2. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. qaRaldis furceli. si­ non. bluff] – risame mogoneba. gegma. (saub.) mtkice nageboba. s. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. 2. WoWonaqi). romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. bQcefs­i [laT. blazer] – 1. 2. blOk­i2 [fr. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. blOk­i1 [fr.-83 s. partiebis. orTava kunTi). nabeWdi qaRaldis fur­ celi.) raime nagebobis na­ wili. blEizer­i [ingl.-is Sevseba. blomanJe Scd. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. periodi. bagiri an jaWvi (qarT. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). blitzkrig] – elviseburi omi. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). blitz elva] – 1.  b. blindage] – (samx. blQc­i [germ.  blamanJue dasaSvebia. turniri (WadrakSi). or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. (teqn.  blamanJisa. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia.  b. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. blQndaJ­i [fr.

amerikaSi.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. lia. Zafi. van­Tovlian gzaze speci­ 3. (medic. armiis da sxv. romelze­ mtris jarebs mier. to block] – 1. bobine koWa] – 1.  bobinasi. magnitofonis gorgolaWi.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. eleqtro mowyobiloba – 3. (samx). romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. (rk. blOkada [ingl. bobsleigh. blokQreba [ingl. boa gveli] 3. bob 2. izolacia masze politiku­ 3. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. qsovili da sxv. gavrcelebulia tropikul  b.  ekonomikuri b. bOa [fr. ri zemoqmedebis mizniT. babina Scd. blokade] – 1. garemocva doli an lilvi. romelic aseTi musikis  fanjris b.  b. boa < laT. (sp. bObslei [ingl.  b. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . romelzedac exveva firi.) romelime organos anTebis koWa. dac exveva mavTuli. alya. b. seqcia).-iT naSeni saxli. blokadis mowyoba. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. maturi). bObina [< fr. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. moZraobis winaaRmdegoba. sevda. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. mtruli qveynebis mier 2. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. ¥ bobinisa. mrgvali kolofi.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. TiSva. aguris formisa.­gz. cekva. naRveli] – zan­ 2. 2. qalaqis simagris. sxvadasxva manqanaSi: koWa.-is moxsna. non.. 4.

aTletizmi (ix.  saaviacio b. igivea. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. bOmb­i [fr. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. bodibQlding­i [ingl. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. boQler­i [ingl. cxeli wylis misaRebad. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. bOkal­i [fr..) CineTis imperatorebis tituli. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. sax. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. bombArdir­i [germ. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. cecxlgamCeni b. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. rac kulturizmi.-is gamocxadeba. 2.) fexburTeli. musika am cekvisaTvis. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . bogdohan] – boQskaut­i [ingl. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. boycott sak. bOlero [esp. rodesac irlandielma arendatorebma C. boiler] _ (teqn.. agreT­ ve kulturizmi). bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. qalis mokle. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi).) didi metismetad kaSkaSa meteori. boQkot­i [ingl.-85- bom bogdQxan­i [monR. bolero] – 1. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. bombardier] – (gadat. boyscout < (ist. or­ ganizaciebTan. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. 2.) qvabi.  b.

wiTe­ li Rvino erTgvari.  gadaxsnili b.) mTavari.  mtris poziciebis b. . xaliCis. Rvinisferi. xel­ mZRvaneli. 3. gamosayofad. Ria satvirTo vagonis da misT. 2. 2. Sindisferi. Spale­ ris da misT. bOnza [fr. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi.  b.  borduri Scd.-ebs talRebi exeTqeboda. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi.  qimi (1 mniS.bon -863. bor(ax) < arab. bordure] – 1. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. mflo­ beli] – 1. (araofic. boss holand baas patroni.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). (polig. bombonQer­i [fr. 2. kostumi. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. bord] – 1. bOs­i [ingl. arSia). paltos.] – 1. bOr­i2 [germ. mepatrone. dabombva. gvarjila] – qimiuri elementi. kideebze Se­ movlebuli zoli.­iT) Scd. b.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. warmoebis di­ reqtori. sax. ufrosi. gemis bortze – gemze. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. Zaris kedeli. bordQur­i [fr. 2. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. (qarT. boston < ge­ ogr. qsovilis. sinon. buraq boraki. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali.-ebi. bobrer burRi] – foladis burRi.) samkauli teqstis garSemo.  gemis b. bord germ. bOr­i1 [laT. bOna [fr. bOston­i [ingl. satvirTo avtomobilis.  trotuaris b. bOrt­i [fr. gemis gverdis kedeli.-Tan mdgari turistebi. am kedlis zeda kide. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. bOrdo [geogr.  bambanierka. banbanerka Scd.

Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. bra [fr. 1809-1852) gvaris mixedviT].-is xelmZRvaneli. bras xeli] – 1. botforti. bradikArdia [berZ. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. geografia. boheme – cignuri. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. botAnika [< berZ. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba.  brasi Scd. musikosebi. ¥ botanikuri. xorciT an bostneulis konserviT. braconnier] .) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. icvamdnen Zvelad kavaleristebi.  bogema. mwer­ lebi. yofa. brailis (braille. botulus Zexvi] – (medic.  mx. eleqtrolampa. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. ke­ delze damagrebuli sanaTi. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. bravo! [it.  b. ¥ bohemuri. TevziT. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. 2. taqikardia). sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare. 3. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). botUlizm­i [< laT. bogemuri Scd. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.  brisa.) guliscemis Seneldeba (Sdr.).  b.  b. botfOrteb­i [fr. cignuroba] – msaxiobebi. bOhema [fr. bOcman­i [holand. mxatvrebi. banqos TamaSi erTgvari. brakonQer­i [fr. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. 2. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. kedlis Sandali.-87nairad: vals­bostoni). bravo friadze] – mowonebis. boUling­i [ingl.

bra -88arsebis Semqmnelad. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba.  brakoneri Scd. brigade] – 1. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. alublisgan). Zvelad _ brahmanizmis qurumi. polkze – piri. braUning­i [ingl. Browning sa­ kuT. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. brQgada [fr. cecxlamridi). brEzent­i [rus. брезент < ho­ land. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. breakdance < break texa.  brandmeisteri Scd. brEnd­i [ingl. brASpil­i [holand. braad spil] – (zRv. brAhma [sanskr. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. sinon. romelic mxarze gadadis. brEtel­i [fr. brEve [laT.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. sa­ jariso SenaerTi. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. sax. breQk­dAns­i [ingl. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. piri romelic unebarTvod Cexs tyes.  SemoklebiT _ breiki. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. bretelle] – qalis perangze. presenning] – xeSeSi. romelic miaCniaT samyaros da yvela . rome­ lic sportul elementebs Seicavs. brandmeister] – (moZv. brandmAuer­i [germ. lifze da misT. brahma] – (mi­ Tol. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. brAs­i [fr.) saxanZro razmis ufosi. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. brandmaQster­i [germ.

nayinis b. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. brQji [ingl. Ceq­ mebSi Casatanebeli.  gamyolebis b.-89didi. erTgvari. welT. bro brQnza [rumin. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. Cais b.­dan ax. brigadier < fr. me­8 s. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. brQfing­i [ingl. matareblis momsaxure per­ sonali. brigAntin­i [fr. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari.. broker] – mak­ leri. me­5­6 ss. brQz­i [fr. meCaieTa b. brilQant­i [fr. 4. brOker­i [< ingl.  zeinkalTa b.  satorpedo katerebis b. 4) xelmZRvaneli.] – brigadis (mniS. breeches (mr. magram diviziaze mci­ re. agreTve bretaSi (kontinentze). Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. 2. Suamavali vaWrobaSi. 3. brigAdir­i [germ. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. mux­ lebs qvemoT viwro. broQler­i [ingl.  satanko b. brQj­i [ingl. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi. brigantire < it.  brigantina Scd. welTaR.­mde.)] – Sarvali. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. koleqtivi. 3. .. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis..  naxerxis b. brise] – susti sa­ napiro qari. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala.

brOnqit­i – (medic. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. brutto uxeSi] – (vaWr.  b. bUda [sanskr.bro -90sapirisp. brOSura [fr.  bronxiti Scd.  bruciliozi. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. brOnqebi [berZ. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. bronchos (mx. bronqaluri. brUto [it. Roris) gadamdebi daavadeba. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone.  popularuli b. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. bronxuli. bronxialuri Scd.) bronqebis lorwovani garsis anTeba.  s. cxvris. brucEloz­i [< sakuT.  bronxebi. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. Zroxis. SefuTvianad). brochure] – pa­ tara wigni. .) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani.  broSka Scd. koreaSi.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. firma. broche] – gulze dasabnevi samkauli.-Ta skola. bruceloza Scd. ¥ budasi. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. brudErSaft­i [germ.  budisa Scd. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. kantora.] – saqonlis (Txis. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. s. tibetSi. ¥ sabrokero. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. sax.  oqros b. neto. vaxtanguri). jirkvlebi. brOS­i [fr.  b. sinon. welTaRr.

taZari. bUzment­i [germ. ¥ buklesi. (moZv. < fr.  Cais b.  b. bUket­i [fr. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. bukmEker­i [< ingl. bUklet­i [ingl. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri.-91buda – princi gautama. romelic aseT do­ . 2. posament. bukQnist­i [fr. maRazia.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). bUi [holand.  buklisa Scd. msxvili naqsovi. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli.  s. bUla [laT. prospeqti (ix. boquet] _ 1. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. sporti. ¥ sabuero. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. sa­ erTod sofluri cxovreba. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. bUkle [fr. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. prospeqti2) da misT. b. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. pastorali.. ¥ budisturi. bUer­i [holand. budUar­i [fr. religia. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba.  b. romis papis mbrZanebuleba.  gamofenis b.) Taiguli. bulla] – 1. qalaqis xedebiani b. weri­ li an sigeli. reklama. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. tansacmelze mov­ lebuli. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. 2. beWedi. booklet wig­ naki.

] – wkapze datovebuli. kombainis b. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. . bunker] – 1. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. sinon. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT.) aurzauri. (gadat. 2. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. ¥ bulisa. bUrg­i [germ. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. bulvAruli [< fr. bUlit­i [ingl..  bulasi Scd. bUldog­i [ingl. buldOzer­i [ingl.  qvanaxSiris b. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. bUnker­i [ingl. bulldozer] – mowyobiloba.] – 1.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). sensa­ cia. presa. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. b. rac ga­ miznulia obivatelebis.  bulanJisa. bulldog] – erTgvari ZaRli. inglisSi: erTsarTuliani koteji. sakuT.) hokeiSi: sajarimo Saiba. sax. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). romani. kombali. bUngalo da bEngalo [ingl. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. ¥ bulanJesi. uxamsi ge­ movnebisaTvis. 2. bUm­i [ingl. bumErang­i [ingl. ix.  b. bulvari] – rac navaraudevia. meSCanebisaTvis. bUlvar­i [fr. bungalow < ind. bullet] – (sp. blanJe Scd. xvimiri). 2. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. bulAnJue [< fr. boom] – 1.

 moxaratebuli b. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv.  butaforuli Scd.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli.-93gamagrebuli koSki. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. partiebi. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani.  b. burJuAzia [fr. vagonze – dajaxebis. loris. vagzlis b. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. bUrime [fr. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. b.  skolis b..  burJuasi Scd. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. ro­ melsac abaria butaforia. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. Zexvis. iaraRi da sxv. ¥ mebufetisa.  mebufetesi Scd.  buterbroti Scd.  msxvili b.) patara saxelm­ wifo. bUrJua [fr. buffet] – 1. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. bUfet­i [fr. mebUfete – bufetSi (mniS. 2. butafOria [< it. patara sasauz­ me.  burimisa Scd.) namdvils mimsgavsebuli.. tansacmeli. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. sufris WurWleulis.. wyobileba. cixe simagre. romelzec dadebulia yve­ lis. ¥ burJuaziuli. parodiuli po­ eziis Janri. burlesque] – komikuri. boust-rimes (mr. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. . butAfor­i [it. 2 momuSave. ¥ burimesi.  b. bUrdesk­i [fr. bourgeoisie] – klasi. bufErul­i saxelmwifo – (polit. WurWeli. ¥ burJuisa. pistoleti. buf butErbrod­i [germ. dartymis misa­ Rebad. bUfer­i [ingl. ¥ butaforiuli.

TviTmfrinavis g. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. 2.  bunebrivi g. kursebi. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. binebis g. ¥ sabuqsiro.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. bagiri. navTobis g. tivebis da misT.. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. ¥ buxhaltruli.. dawesebu­ lebaSi. ¥ sabuRaltro. ufrosi b. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. gabardine] _ Salis qsovili. 2..  g.2 ­36.4 l­s.  avtomobilis g. bUc­i [ingl. ¥ gaziani.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. buxhaltEria – 1. airi). wyali.  maxrCobela g. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika. ¥ sabuRalterio. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. boegseeren buqsireba] – 1.  mTavari b. niWi. sinon. boots (mr.. daWirxnili g. gAz­i [fr. 2.. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. mgvrgvinavi g. bUSel­i [ingl. nivTiereba. g gabArdin­i [fr.. gaz] – 1. fizikuri sxe­ uli. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac).  s.buq -94 s. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. gabArit­i [fr. cremlsadeni g. gasawevad.. gazifikAcia [fr. udris daax­ loebiT 35.  s. gemis g. gemi. bUqsir­i [< holand. Txevadi g. karWapebis. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. davTari.. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. gemi. ..  b. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi.

lentebi. – tualetisa (mniSv. tyveebi.  galantereasi. grZe­ li daxuruli derefani. galleria] _ 1.  g. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. romelic mi­ galAntur­i [fr. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. ¥ galerisa. galanteria. ro­ Rilebi. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. saqoneli. romelSic Sedis mze Si.  galerasi Scd.: deko­ da maSasadame. italiisa da belgiis galantErea [fr. misgan Semdeg iReben benzins). galAqtika [< berZ. 1) da welTaR. savarcxlebi. balaxi. Scd. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. Tiani sistema  Cveni g. maRazia. sawvavi siTxe. Cveulebriv. galErea [it. iTqmis did da cis ikankledi.romlebic misT. gala] – 1.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi.ro­ sagalanterio. s. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. Crd. da Tanabrad SekreWili. ¥ sagalantereo. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. galant] _ didad Tavaziani. quCebSi da sxva.). galantikos 2. xelTaTmanebi. jili damnaSaveebi. monebi. . nisleuli. gazon] _ baReb­ tema. (krekingis procesi. ¥ galantereisa. s. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. mokled ¥ galaqtikuri. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. sagalantereio.  s. Zv. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. saRamo gala da uli saxelwodeba. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it.-ebi. fabrika. gazoline] _ 1. galantereia.-95- gal gazOlin­i [fr. samxedro xomaldi. farTobi. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2.

gadat.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. samxedro nage­ bobebSi). Seicavs ski­ pidars. qarT. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). 5. galipot] _ fisi. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w.) TeatrSi. (wign. 3. galQpot­i [fr. mamlebis CxubisaTvis. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. gAlife [afr. generlis Galliffet-isgan. 2.) SuSabandi. Tavisi simkacriT] _ samxedro . (moZv. (saub. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. sinon.  galereasi. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1.  g. galvanometr­i [galvano berZn. qandara. 2. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni).-is gayvana. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. 4. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan.  literaturuli gmirebis g. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. galereia Scd. kanifolsa da wyals. galeria. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. TviT mamlebis Cxubi. 2. eleqtruli denis gatareba rameSi.) didi wyeba rigi (ti pebis. galQera [esp. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo.  galereisa. gAlet­i [fr. portrete­ bisa). suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis.

garAntia [fr. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. xolo zemoT Zalian ganieri. gamma Scd gAmbit­i [fr. 2. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. movlenebisa. gAngrena [berZ. s.  ferTa g. banda.  gamasi. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. ¥ sagarantio. vada. gAmeta [berZ. gAngster­i [ingl. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. (wign. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani.-ebis dakvra. gAlon­i [fr. Se­ irwymeba. mZarcveli ¥ gangsteruli. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. gallon] _ ing­ lisSi. gangster brbo.-97Sarvali.5 l­mde). gadat. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. ¥ gamisa. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. gametς meuRle (coli)] _ (biol. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. sawindari).) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. gambUzia [esp. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. sinon. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi.  galifisa Scd. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. werili. gAma [berZ.5 ­dan 4. galQcizm­i [fr. garantie] _ pi­ roba. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi.  g. gAraJ­i [fr. gametςs meuR­ le (qmari).  s.  galifesi. xrova] _ bandi­ ti. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. ga­ farToebuli.

2) momuSave.  Tbilisis g.  g. garnQtur­i [fr. garderobe] _ 1. garnQzon­i [fr.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. gastrolQor­i [< germ. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. ¥ sagarnizono. (poligr. gastronomie] _ sakvebi produqtebi. gaudeAmus­i [laT. avejis.upira­ tesad sauzmeuli.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi.  Teatris g. gardErob­i [fr. garniture] _ . garnir morTva.) sxvadasxva zo­ mis. 3. maRazia. gastronOmia [fr. s.  megarderobesi Scd.). gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). ¥ sagastrolo. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv. garnizon] _ samxedro nawilebi. 2). 2. kar­ tofili.  ansambl "rusTavis" g. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. s. ¡s. ¥ gastronomiuli.  msaxiobis g. gArnir­i [fr.  kartofilis g. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr.  g. sazRvargareT. gaudeamus SesakeTeblad. tansacmlis karada. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi.  farexi Scd. gastrOlebi [germ. mogzauroba. ¥ garniriani. rogorc savaWro saqoneli. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. makaroni da sxv. TeT­ reulis) sruli kompleqti. samsaxuri.  speqtakli. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. katleti. ¥ megarderobis.] _ msaxiobi. repertuari. 2. gastronome < berZ.

­Si. magram cxov­ rebas.  geiSasi Scd. geitinomAgia [berZ. S. geena. geyser < germ.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. . simReriT. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. geQzer­i [island. (biol. 2. qov boi. gEa [berZ. gEim­i [ingl. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. gvaris tomis istoria. farTofarfliani Calis qudi erTgvari.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali.  heizeri Scd. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. ¥ geiSisa. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. gelErter­i [germ. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. gEma [laT. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. romelic warmoiqmna me­16­17 ss. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. gemma] _ Zvirfa­ si qva. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. gaucho] _ 1. pampa) mcxovrebi mwyemsi. gAuCo [esp. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. CogburTis partiis) nawili. gEiSa [iap. gEena [berZ. istoriis damxmare dis­ ci plina. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. genealogia] _ 1. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. gelertehr swavluli] _ (wign. cekviT da a. 2. ebr. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. genealOgia [berZ.) wignebiT ganswavluli. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro.

mTa­ raime zogadi princi pisadmi. kerZo genEral­i [fr. gansakuTrebuli samxedro 2. ¥ genezisuri. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. generalizAcia _ 1. genetika). kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. (ix. kavSiri. warmoSoba. warmoqmna. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. mag­  m.gen ¥ genialogiuri. genetikuri Scd. romelsac gana­ _ warmoSoba. (medic. romelsac aniWeben ufrosi. generalis saerTo. wyaro] erTeuli. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT.) avadmyofobis gan­ debuleba. romlis drosac ru­ re wodebuleba. britaneTis koloniebSi. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. general­gubernator­i _ 1. Tesva mTel organizmSi. wvrilmans. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. ri. ro. geumaRlesi wodebuleba. ram sageneralgubernato geneturi. neralissimus yvelaze mTavari. damsaxurebisaTvis. general-maiori _ generlis 3. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. tabula.  general-gubernatori. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba.  g.

sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. g. gengegma). da nareebis. rac Scd.. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . warmoSoba. generalQtet­i [germ. generalisimusoba mianiWa  g. gaCena.  g. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win. genEtika [< berZ. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. mwarmoebeli. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w.  adamianis g. genos jiSi. [laT. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. generAtor­i [laT. mcenareTa g. ZiriTadi. cxovelebis.  ase mag. ganizacia. (1879­1953).  geneturi Scd. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. wevri. eleqtroenergiis g. Sesaxeb. konsuli. generaluri repeticia gEni [berZ. problemebi. rom xSimSobeli. brZola (omSi). generatio da­ badeba] _ 1.. g. qalaqis g.  mudmivi denis g. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. generator  aRsaniSnavia. prokurori. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi.. g. generaluri konsuli  g. cxovelTa g. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. ¥ genetikuri. ioseb stalins ¥ generatoruli.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. danadgari.­is wodeba hqonda a.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . mag: litöt < laT.. generalis saerTo. gegma (Semok. genera2.

..  g.. Si. geografias. genos gvari. geowilebad)] _ mecniereba. poetebi. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT.  mcenareTa g. damiwa da daizō vyof (na­  geografia.) mecnierebani.  rusTavelis g. xalxis gaJleta rasobrivi. [berZ. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. geniiT da­ mecniereba.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi.  g. g. aRgeo. Ta da cxovelTa samyaros. gē miwa] _ rTuli wera. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. momcvel bunebriv pirobebs  g. lobs warmoebis ganlagebas. mcenare­ 2.. niadagebs da sxva). cxovelTa g. vxo­ 2. Sesaferi. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1. geodezia. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. garemo. nawarmoebi. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. klimats. erovnuli an religiuri niadagebis g. g. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. mxatvari firosmani. mTeli wavla. logia. winaSe. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1. g. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. geniosis damaxasiaTebeli. tomi da caedo vklav. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. motiviT. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~.. (s. (reliefs. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. genius] _ geniiT _ mecniereba. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.

ruka (da ara ruqa). azomvebi. g.  g. g. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). g.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. ¥ geofizikuri. epoqa. aqsioma. problemebi. gadaReba. amocana. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. geomEtria [berZ. meTodi. g.  g. ¥ geodeziuri da sageodezio. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs.  g. ¥ giorgini Scd. g. Ziebis meTodebs. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. aqvs didi xasxasa yvavili. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. ¥ geometriuli. procesebi. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias.  g. ¥ geologiuri. g. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT].  g. . geolOgia [berZ. xelsawyoebi. observatoria. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs.  g. eqspedicia (an: aqcia). ¥ geopolitikuri. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. gEpard­i [fr. geofQzika [berZ. g. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba.

Rerbiani.  zangTa g. gibbon] _ maimuni. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. gerb. beWdebze da sxv. qa­ laqis.) beWedi. gEstapo [germ. avaza). romelsac Zalian grZeli sinon. герб < polon. gâuri < arab. SefuTva. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. mArka _ marka. gaum­ tari.-is kapitani. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. (s. Tbilisis g. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili.. nemsiwvera). hermetique. aqvs surnelovani foTlebi. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. herb] _ saxelmwifos. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo.  g. ¥ gerbiani da sagerbo. germEtul­i [fr. gErb­i [rus. gEran­i [< berZ. safuTavi. ¥ gvardiuli. . giAur­i [Turq. liTonis furcelze. gerUsia [berZ. Gestapo (Se­ mokl.  Rerbi. laT. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani.  g. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi.  saqarTvelos saxelmwifo g. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. gEto [it.. gerontolOgia [berZ.  sazRvao g. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. nawili. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa..) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. g. ebraelTa g. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. saRerbo Scd.ger -104 g.  germetiuli Scd. gvArdia [it. sinon. sagvareulo g. SeuRwevi.. gQbon­i [ingl. g.

mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. Zalian didi. gingQvit­i [< laT. si­ non. foTlebi totebi. goliaTi. bumberazi). (Sdr. wveri da sxv. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs.  girlianda. gQrlanda [fr. nageboba. sinon. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. uzarmazari Senoba. baits. gigas (gigantis)] _ 1. 2. giliOtina [fr. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. mSenebloba. kirilica). am saxis ornamenti. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. gQgant­i [berZ. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. glagOlica [rus. . romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT.  g.). meurneoba da sxv. gladiAtor­i [laT. gimnAzia [< berZ.  giga baiti = 1 mlrd. gingine RrZili) _ (medic. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni.-105wina kidurebi aqvs. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). ginAndri _ [berZ. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. amocanebi. gla gimnAzia _ gimna­ zia. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. gQd­i [fr. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. g. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali.) RrZi­ lebis anTeba. (qarT. 2. girlandi Scd. Semdeg skola. eqskursiamZRoli). warmoeba. yvavilwnuli). gladiator] kl. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. gQga _ TavsarTi. girlanda] _ 1. ¥ giganturi. ginekolOgia [berZ. guirliande < it.

gliase Scd. glAse [fr. glitvAin­i [germ. globAlur­i [fr. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. gleikOmetr­i [berZ.) rac mTel msoflios. glQser­i [fr.  Sesivebuli g. gleukos maWari. dideba] _ 1.  glasisi. global] _ (wign.. glease. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. glisseur mosriale. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. glossanium] _ (filol. sayovelTao. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. mTel dedamiwas moicavs. glOsit­i [< berZ. aviTarebs did siCqares. g. g-ebis amokveTa. glUkoza [< berZ. glaUkoma [berZ.) Tvalis mZime da­ avadeba. molivlive] _ swrafmavali . problemebi. xSirad iwvevs dabrmavebas. glandes < laT. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. svamen cxlad. globus sfero] _ dedamiwis modeli. glObus­i [laT. glosarQum­i [laT. gloria brwyinva. 2.) enis anTeba. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo.gla -106matoriani navi. optikuri mov­ lena. atmosferoSi feradi rgolebi.  glasisa. glaukôma] _ (medic.  g. glossa ena] _ (medic. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. glAndebi [fr. politika. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve.

) mekare (fexburTSi.-107li] _ yurZnis Saqari. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. ¥ gnoseologiuri. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. gamosaxuleba 2. golkQper­i [ingl. holos wona da gramma aso. iyeneben medicinaSi. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. fardebisTvis da sxv. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. ierusalimis axlos. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. goalkeeper] _ (moZv. mis wyaroebs.  gliukoza Scd.)  gobelini Scd. golf] _ 1. gnu [afr. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. gnoseolOgia [< berZ. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. hokeiSi). golOgrama [< berZ. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. (gadat. gOlgoTa [arab. tanjva (“golgoTaze asvla”). cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. goraki pa­ lestinaSi. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. gnostQcizm­i [< berZ. gnOm­i [germ. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. gnosis codna. gobElen­i [fr.) satanjveli ad­ gili. 2. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. formebs da meTodebs. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi .

gOrdias kvAnZi _ (wign.) iT­ qmis rTuli. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. gondolQer­i [it. Zneli amocanis. winda _ muxlamde sigrZis. megondolesi Scd. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. 1. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. sinon. gOrJet­i [fr. honor pativi] _ qedmaRloba.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. gOrila [ingl. ¥ gondolierisa. gonorrhoia. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. gondoliere] _ gondolis (mniSv. brtyelZira veneciuri navi. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. gonOrea [berZ. megondolisa. gOng­i (ingl. erTniCbiani grZeli.  gondolierasi Scd. megondole). tri peri. sper­ matozoidebs). gondolQera [it.) meniCbe (qarT. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. gOndola [it. daxlarTul saqmis.S. ¥ gondolisa. 2. gondola] _ 1. mokle Sarvali. didi warmodgena sakuTar Tavze. 3. iyeneben aseve signalis misacemad. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. berZnuli le­ gendis mixedviT.  gondolasi. binadrobs centralur af­ rikaSi. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi.S­Si). rac gondolieri. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. ampartavnoba. gonAdeb­i [< berZ. 2. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv.

g. taZari. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. stili.) ma­ teriis Tviseba. aqaqi). rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. gravQori [fr. Tunuqze da misT.  gotikuris mniS. TandaTanoba. gOtika [fr. gradusiani. 2. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. g. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. gothique. grAdus­i [laT. Tvisebebi. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. kuTxe.  20 g.5 g. temperaturis sazomi er­ Teuli. qvis. 4. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. xis.-109sayelo. Tan­ mimdevroba. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. gravure] _ 1. g. (qarT.  sxeulTa g. safexuri..isriseburi TaRebis. gofrQreba [fr. Zvlis.  g. avadmyofs sicxe hqonda 37. yinva. ¥ gravitaciuli. gradAcia [laT. 3. gradus nabiji. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. germ. gravitas simZime] _ (spec. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. msoflio miziduloba). qaRaldze. yinva. ¥ . gravitAcia [laT. ¥ gotikuri. 15-g. raime magari masalis (li­ Tonis. siTbo. TaRi. got. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. romelsac qalebi atareben. 5 g. gravQura [fr.  60-g. sinon.. minis da sxv. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. arqiteqtura. udris wrexazis 1/360 nawils. gravQreba [fr.

¥ graviurisa.  fugasuri g. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. grAnata [it. gramAtika [berZ. g.  g. ¥ gramatikuli. didebuli. lapa­ raks). veeberTela.-is Zegli. gramma aso. grAm­i [fr. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. di­ adi. g. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi.  gramafoni Scd. gramOfon­i [berZ.  g.  telegrama. grAf­i [germ. gegmebi. uzarmazari. grandiOzuli [it. Zvir­ fasi saSeni masala.grama [<berZ. granati Scd. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. nageboba.gra -110- naxati. g. amerikis SeerTebul StatebSi. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. . ba­ ronze meti. 2.  graviurasi Scd. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. demonstracia. Canaweri da phone bgera. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze.  firfitebi. ¥ granatisa.. granite < laT.  granatasi. mindvris Spatisa da qarsisagan. grandiose] _ Zalian didi. grandioso.. romelic Sedgeba kvarcis. Secdoma. xma] _ ruporiani aparati. . grAnt­i [ingl. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). Canaxa­ zisadmi. xelis g. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. fr. saartilerio g. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. fonograma. wesebi. grAnit­i [it. granum xorbali] _ magari kristaluri qani.  g.

dasamzadeblad. cecxlgamZle tige­ lebis. sakantoro davTrebSi da sxv. 2.-111- gra meTodi. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. grafQnia [germ. grafika) specialisti mxat­ vari. moSavo an Savi minerali.  grafiniisa Scd.. matarebelTa moZraobis g. sapoxi masalebis da sxv. grAfa [berZ. naxSirbadis nairsaxeoba.  grafasi Scd.grAf­i [< berZ. grafQkos­i _ grafikis (ix. sveti.  scenografi.. daxazuli] _ 1. avtografi. grAfik­i [berZ. graphikē xazva. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli.).-is mixedviT muSaoba. grAfit­i [< berZ. Graphit] _ 1. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. graphikos xazvi­ Ti. graphō vwer germ. xatva] _ 1. ¥ grafiniasi. elteqnikuri nawar­ mis. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. aseTi xelovnebis nimuSebi. ¥ grafisa.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g.  g. ¥ grafikuli..  ferwera da g. (lingv. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria.  g. grafolOgia [< berZ.  amocanis gadawyvetis g. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. 2. iyeneben fanq­ rebis. grAfika [< berZ. barografi. qarTuli g. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). 2. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT).-is gamocema. naxazi. avtobusis mimosvlis g.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. romlis mixedviTac . xelovneba. transportze: muSaobas mimdinareobis.. ¥ grafikuli. warmoebaSi. .

cekva. grAcia [laT. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. gracia) aRsavse. mSe­ neblobaSi.  g-iT TamaSi. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. narnari. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. grillage Sewva. grafomAnia [< berZ. grQm­i [fr. grille fr.gra -112sistema (`axali stili~).-is mocileba. grimo naoWebiani] _ 1. grQmasa [fr. moxdenili. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. gratia mSveniereba] _ sinarnare. wveris. moZraoba.. graphō vwer da mania miswrafeba.  greifruti dasaSvebia. moxdeniloba mixvra­moxvraSi.  g. grQlaJ­i [fr. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. iyeneben gzebis. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. g. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi.  graciasi Scd. Txili an nuSi. aerodromebis da sxv. 2. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad.  griliaJi Scd. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. grimes < it. grazioso] _ graciiT (ix. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. ¥ graciisa. mTxzve­ lobisadmi.is gakeTeba. moZraoba. Gregorianus] _ welTaRricxvis . greQder­i [ingl. graciOzuli [it. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. am mcenaris nayofi. greQpfrut­i [ingl. g.  g. grQl­i [ingl.

Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera.  grimasasi Scd. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. grOt­i1 [fr..  virusuli g. ¥ grosmaisterisa. gryps laT. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. exi). ¥ gri piani  g. movlenebi. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. anTeba.  g. sinon. lomarwivi). grQf­i1 [< berZ. qarT. 2.  grosmaistrisa. parkebSi. wodebuleba. si­ mebiani sakravis yeli.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. grQp­i [fr. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. sinon.  g. aqvs Roris tani. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. griffe] _ 1. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. grQfon­i [fr. gamocema. grosmaQster­i [germ. grimeur] _ Teatris muSaki. ¥ grosmaisteruli. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. grosmeisteri Scd. koniaki an arayi. 2. yaimi. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. Grossmeister] _ 1.-113lied. grimQor­i [fr. aseTi xel­ moweris anabeWdi.  g. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. . grQf­i2 [germ. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. rac grifi1. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. griffon] _ igivea. grQf­i3 [fr. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli. beWedi. Stempeli.  gitaris g. Griff] _ 1.  grimasisa. grOg­i [ingl. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. filtvebis g. sinon. didostati). ¥ grifiani.

iyeneben sagzao mSeneblobaSi. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. grund] _ 1.-is ostati. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. guvernQor­i [fr. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. grOt­i2 [holand.  g. grUnt­i [germ. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. 2. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. fantastikur gazviadebul.gro -114[rus. roli. miwa. . mmarTveloba. grotEsk­i [fr. it. grotesque. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. губерния < laT. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi.  s. gUaS­i [fr. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). romelSic Sereulia TeTra. ¥ guTuri. ena. gUdron­i [fr. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. 2.  guvernantka Scd. gubernAtor­i [laT.. niadagi. ¥ groteskuli.  qviSis g. gubernator mesaWe] _ 1. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. ¥ sagubernio. 3. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. stili g.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. guvErnant­i [fr.  g.  g. g-is wylebi 2. gouache] _ 1.

gutAperC­i [ingl. piris pativis moyvaruli. g. digest] _ 1. gUrman­i [fr. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. so­ usis danamatiT. gutAcia [laT. ¥ dalai-lamisa.  gutapirCi Scd.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. daltOnizm­i [< ingl. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli.  dalai-lamasi Scd. danaQdebis Sroma _ iTq­ . gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa.-115- dan gulQaS­i [ungr.  gulaSi Scd.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. 2. tyavis msgavsi. ¥ daltoniki. ZiriTa­ dad kalciums. dAn­i [iap. d daQjest­i [ingl. raimes mokle gadmocema. iyeneben teqnikaSi. metwilad mwvanesa da wiTels. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. gemosmoyvare.

gauqmebas da sxv. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. (moedani) Cveulebriv kafeSi.. 2. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin.. resto­ ranSi. daRmasvla. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba].. dAntist­i [fr. daqtiloskOpia [germ. dAuning­strQti [ingl. dAnsing­i [ingl. Downing Street] _ 1. vuyureb.] _ Zveli Ci­ nuri religia. daqtilo. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. religiebma. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. daOsizm­i [Cin. 2. dentiste < laT.  demobilizAcia.Tavidan mocilebas. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. daqtilolOgia [berZ. [laT. da­ cema. decentra­ lizAcia. Daktyloskopie < berZ. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi.] _ TavsarTi. die. kbilis teqnikosi. londonSi: quCa. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. mag: daqtiloskopia. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. 1809­1882) saxelis ..dan -116mixedviT]. daqveiTeba. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi.. [< berZ.. de. romelic aRniSnavs: 1. ga­ moyofas.

. debQtor­i [laT. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. degradAcia [fr.  debeti sxvaa (ix.-117 degradacia.. agreTve de. débauche] _ Cxubi. swrafad gaiTamaSes. krediti). debiUtant­i [fr. dégéné rafion] _ 1. ayalmayali. movale. débit gamosavali] _ airis an wylis. dawesebulebis an organiza­ ciisa. dEbit­i [< fr.  cxare d. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva. degenerAcia [fr.). débutant] _ piri. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi.. agreTve de.. daqveiTeba. gauareseba: ga­ dagvareba. fizikuri an iuridiuli piri. gradus safexuri. 1) aqvs.). msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze. arteziuli Wis d. debitor] _ (bux­ halt. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba. .] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa. tansacmlisa.  navTobis WaburRilis d. degazAcia [ix. parlamentSi. paeqroba. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. cema­tyepa. dacema. 2. débet marTebs] _ (buxhalt.. navTobis da sxv.. (biol.-Si ar ixmareba. ix. gauvnebleba (adgilisa. dégradation < berZ.  axalgazrda mwerlis d.  debiti sxva (ix. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. deg dEbiut­i [fr. debAtebi [fr. laT.). debarkAder­i [fr.. romelsac debiuti (mniSv. azrTa gacvla­gamocvla. 2. dEboS­i [fr. uwesivroba.. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. début] _ 1. siTxis raodenoba. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. aur­ zauri.). ro­ melic napirzea damagrebu­ li.  mx. kamaTi.). sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re.  oTxi mxedris d.).. borjomis wylis d. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. Wadrakis partiis sawyisi stadia. mowinaaRmdegeebma d.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. dEbet­i [< laT.

dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. degressio ukan daxeva] _ 1.. deadweight] _ (zRv. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. degustAtor­i [< laT. sunis. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. farze.­idan] _ Tav­ sarTi. mokle gamonaTqvami. TandaTanobiT Semcireba. kleba. induqcia). ideas. Dvalvation] _ fulis reforma. saomari moqmedebis . dez. rac mdgomareobs imaSi. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT.). (finans. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. dedvEit­i [ingl. 2. degrEsia [< laT. devise] _ 1. orden­ ze da sxv. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. Rvinis daWaSnikeba.. Ria devalvacia).). d.  d. devalvAcia [germ. 2. [fr. mokle gamonaTqvami an sityva. CaTvliT. dés­gan. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. meTodi. w. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. moci­ lebas da sxv. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti.  Cais d. ¥ deduqciuri.  dezinfeqcia.-iT `merani~.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. degustAcia [fr. dEviz­i [fr. 3. sunamos d.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. daskvna. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. wylis da sxv.

adamiani. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). cnobebi. luri saSualebebiT (qarT. ze­ dezodorAcia [fr. nagebobis da misT.) gancxa_ visime gancxadeba. odor suni] _ dapiridan (ix. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. désavouer]  d.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. . romelic moi poveba celeba gazeTis. désinfectipn] rientation] _ Secdena. d. mianisagan. déserteus] _ biT. saxelmwifo. onirebis) moSla. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. activus moqme­ Sualeba. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. sinon. dés warmomadgenlis. integratio] _ mTelis da­ da sxv. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. daSla. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. mocileba sxvadasxva sag­ nis. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. rwmune­ dezodOrant­i da laT. yovel cocxal ujredSi. darRveva. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. (s. dezaqtivAcia [fr.-119- dez dezabQlie [fr.  ekonomikuri kavSirebis d. dés ­gan. binidan da sxv. dezavuQreba [fr. radios. gausnebovneba). dés­gan. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. ad­ dezintegrAcia [fr. dezinformacio. ­idan da laT. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. disci plinis jarSi gawvevas. dés­gan. sameurneo laT. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. dés da ministraciuli.  borotganzraxuli d. rom deba. dezorientAcia [fr. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. désodezinfEqcia [fr. saSinao Cacmuloba.

2. pianinos d. deka aTi] _ Tav­ sarTi.  d. drois aseTi monakveTi. dekanozi. décadance] _ kulturis daqveiTeba. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi.­is dasasrulisa da me­20 s. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. mis­ ticizmi. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis.). d. dEkada [fr. 4. décade < berZ.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. dekas (dekados) aTeuli] _ 1.. 2. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. decadentia dacema] _ me­19 s. da­ cema (ix.  qarTuli xelovnebis d. dekAdans­i [fr. < laT. dejaure] _ for­ malurad. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. décadent dacema. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. naxati. aRi­ arebda RvTis. dekadentoba). ¥ dekadenturi.  ianvris pirveli d. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. dEka2 [germ. de­Qure [laT. dekAn­i [laT. de-faqto). umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. daSla.  de-iured cnoba. dekalitri = 10 litrs. dekadEntoba [fr. dEizm­i [< laT. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. leqsebi. drois . decanus aTisTavi] _ 1. ¥ dekisa  dekasi Scd. [berZ. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. igivea. dEka1.  gitaris zeda d.. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. rac duaieni. 3. formalizmi.

deklarAcia [< laT. dévruli kiTxvis ostati. Soriso politikis raime dekOlte [fr. ZiriTadi nebebis. 2. qa­ sakiTxze.. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. décolte] _ 1. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. gancxadeba] _ 1. kaba..pirobiTi brZa­ aqtisa. liTac aseTi aqti. Txva. sabaJos dokumenti. xeliT: TviT dokumenti. lis tansacmeli. de da fr.] _ kvalifikaciis. ro­ 3. kanonisa. qonebis raodenobis Sesaxeb. oficialuri. fesiuli codnisa da ga­ 5. declapiri aRniSnavs. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. decoloratio] _ gauferuleba.. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. romelic faseuloba miaqvs Tan. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. pro­ pakets. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . (mag. dekodQreba [laT. xelmZRvaneloba dekanis 4. safosto dokumenti. declaratio  d. romel­ mocdilebis dakargva.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. rome­ meTaurobiT. maTxovrebi. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. mawanwalebi).. deklamaciiT gamodis. (finans. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. sabaJo d. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. ix. elementebi.rom­  dekoderi.). gasagzavn fuls an fasian de. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. qurdebi. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. cema. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi.

zrdilobiani  d. delikAtur­i [fr. (s. kreSendo). detalebi.  d. . décret < laT. morTvis spe­ cialisti.  dekoraciuli sxvaa (ix. mkerdsa da zurgis zeda nawils. s. da­ wesebulebisa. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. TviT amoWrili.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba.  pirveli moqmedebis d.  d. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi.) mxatvroba. Ria nawili aseTi kabisa. nugbari). delegAcia [laT.  dekoratiuli sxvaa (ix. adamiani 2. lamazi. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. 2. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. yrilobis d.  d. dekoratQul­i [fr. d. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. délicat] _ 1. dekorAcia [fr. mxrebs.). mSvidobis Sesaxeb. scenis d. Tavaziani. gaformeba. kanoni. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. yels. saxelmwifos da sxv.  d. efeqturi. d. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. dEkret­i [fr. vaza. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. décorateur] _ 1. dekoraciebis mxatvari. dekorAtor­i [fr. delEgat­i [laT. delegatio gagzavna. mcenareebi. ¥ dekretuli da sadekreto. rac frTxil. iseTi. sinon. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. brZanebuleba. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. saxelosno. sanukvari saWmeli. dekoracia). (qarT. sakiTxi.. 2.  konferenciis d. delikAtes­i [fr. dekrESendo [it. saxelmwifosi da sxv. decrescendo] _ (mus.

sibrtye] _ martivi sasporto  d. dElta [berZ. 2. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. démagōgos] _ politikani. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. sebSi. d. safreni aparati. xazi _ 1. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi).  deltasi Scd.-123- dam delimitAcia [laT. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. 2.). deltAplan­i [berZ. . gaSuqeba Segnebulad. romlebsac swavloben. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. dēmarcation] _ 1.  mdinare nilosis d. dapireba. rogorc planeriT. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. faq­ tebis damaxinjeba. masSi hyavT delfinebi. démāgogia] _ 1. xazi. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. deiphis (delphiRisagan. motyueba cru dapirebebiT. Δ­s. xerxi. saxeli) da laT. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. piri. ndobis mosapoveblad). (medic. planum ¥ demagogiuri. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. dros.

dem -124- 2. politika.  armiis d. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. demokratiis momxre. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. memorandumi. gamoTvla. demogrAfia [berZ. demErej­i. d. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. demokratiuli partiis wevri. dEmarS­i [fr. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. migraciis da sxv. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr.) kanonzomierebas (qarT.) gadasaxadi.  d. xalxTaRweriloba). droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. xazi. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba. ¥ demografiuli. demUrej­i [ingl. ganTavisufleba. mrewvelobis d. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. demokratia . demurrage] _ (zRv. dēmarche] _ (di pl. gancxadeba da misT. 2. demokrAtia [berZ. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. demOkrat­i _ 1. dEmetra [berZ. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis.). demobilizAcia [fr.. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). sinon.  amerikeli d.)  elCis d. 2. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa.-ebi. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba.

demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. suliT dacema. moraluri gaxrwna. demonst_ 1. 2) axdens. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ .  avtomobilis d. gademokratiuleba). lika  s. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. Tanasworuflebiani mona­ 4. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. koleqtiuri muSaobis orga­ d. ¥ sademonstracio..-ad datova. modebis 2. damtkiceba] _ obrivi dacema. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d. ti suli. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. agrematis. sajaro Cveneba risame. dēmorirebas (mniSv. 2. s. ¥ demokratiuli. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). protestis gamom­ kanonis da misT. démontage] _ manqanis.  sxdoma d. demOntaJ­i [fr.. momwvevi. lisufleba] _ 1. va. d. darbazi. demokratiis safuZvelze (sinon. 1) mo­ dasatanad da sxv. respub2­isaTvis). dēmos] _ 1. da demonstrireba [germ. rai­ demOn­i [berZ. masobri­ gva. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. nawile. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. gafrena. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis.  d. gamomwvevi moqmedeba. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. zne­ ratio Cveneba. satana.). qce­ wileoba. sazogadoebis. saxelmwifo­  saprotesto d. d.  kinofilmis d. (am forma. xalxs ekuTvnis. romlis 3. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. (mniSv. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. nizaciis princi pi. wyobileba. gardaqmna xatveli. politikuri mmarTvelobis 2.

sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. (it. 2. dandy] _ natifad. xalxi. 2. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. sinon. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. ¥ dendrologiuri. franti. dEndi [ingl.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. dumping] _ (ekon.). romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. gadasayari eqsporti. denonsAcia da denonsQreba [fr.). denacifikAcia [< ger. erovnuli TaviseburebaTa (enis. dEmping­i [ingl. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi.  d. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. dēnationalisation] _ 1. dendrarQum­i [< berZ. samecniero. monebi demosSi ar Sediodnen. dēnonciation] _ (di pl. buCqebi da lianebi. dendrolOgia [berZ. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. yovelgvari nacistu­ ri. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. kul­ turis da misT.) dakargva.xalxis masebi. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). baRi (parki). dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. an botanikuri baRis kuTxe.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. denazification gauqmeba.

deponens (deponentis)] _ (finans. kbilis mTavari Semadgeneli nawili. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze).  d. Semnaxvel salaroSi da misT. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix.).  farexi Scd. dēpôt] _ Senoba. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. dēpartament] _ 1.  saelmavlo d. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. departAment­i [fr.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. deportatio] da deportQreba [germ. depopulation] _ (spec. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans.-is gagzavna. d.-ebi. depigmentAcia [< laT. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema. ix. depOzit­i [< laT. pigmentacia). mosaxleobis Sem­ cireba kleba.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. denominatio (de da laT. metropolitenis da sxv. dEpeSa [fr. dEntin­i [laT. telegrama). pigmenti] _ (biol. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. deportAcia [laT. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. depopulAcia [fr.) piri.). dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. denominAcia [< laT. dEpo [fr.-is miReba. d. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ .-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb.) kanis bunebrivi feris dakargva.  zRvisiqiTa d. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. fulis gaufasure­ ba. 2. depOnent­i [< laT. sax.-iT gamoZaxeba.

s. dermatolo­ giis specialisti.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. gadasxma] _ 1. 2. deputatus] _ 1. xomaldi. derby sak.  m. iyeneben avejze gadasak­ .-is Semadgenloba. 2. 2.-is gagzavna. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. muSambis msgavsi. depressio daT­ rgunva.). sax. (ekon. dermatolOgia [berZ. ¥ dermatologiuri. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. dermAtin­i [berZ. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. dErbi [ingl. d.-is miReba. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. TviT­ mfrinaviT da sxv. deprEsia [laT. s. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. modu­ neba. desantis monawile. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. klinika. (me­ dic. daTrgunuli. paraSutistebi. dēputation] _ deputatTa (mniSv. sazRvao d.  parlamentis d.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. derma (dermatos) kani.dep -128ravad. polki.  d.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi.. daCagvra] _ 1. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. daqveiTeba. [< berZ. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba.  s.. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. romelic moqmedebs raime organizaciis. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. deputAcia [fr. dEsant­i [fr. wignis ydisaTvis da sxv. dermato. krebis davale­ biT. arCeuli warmomadgeneli. arCeuli piri. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. descente daSveba. dawe­ sebulebis. operacia. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. depUtat­i [laT. 2).  sahaero d. ¥ sadesanto.  d. d.

pozicia. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. d. 2.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. d. xelsa­ wyos nawili. momxsenebels d. mmarTveloba.  s. dessert] _ xili an tkbileuli. despotēs] _ 1. garCeva. winadadeba. d. romelic Seicavs . detective < laT. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. detAlur­i _ dawvrilebiTi. inglisSi. aRweriloba. Zalebi. (sinon. dEsert­i [fr. deteqtiuri nawarmoebi (romani.  d. kOvzi _ kovzi. situaciis d.  d.-129¥ medesantisa. Carozi). det  mdgomareobis d. mTelis nawili. yurZeni. xasiaTi. maZebari). darRveva. dētail] _ 1. detectio gaxsna] _ 1. d.. sazogadoebis d.). (gadat. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. tirani. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. mtar­ vali). TviTneboba.  medesantesi Scd. kino­ filmi). sinon.  mxatvruli d. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. analizi. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. dEtal­i [fr. ¥ despoturi.. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. manqanis. dEspot­i berZ. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. 2. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. 2. wvrilmani ram. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. moTxroba. ¥ sadeserto. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi.-ebi. sad. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. d. dEstruqcia [laT.  d.  avtomobilis d. TviTneba adamiani. me­ qanizmis. konstruqciuli). sisastike. detEqtiv­i [ingl. de (ix.

rom­ lis dakiTxvac warmoebs.-ebis aRmofxvra. defQcit­i [< laT. feTqebadi nivTiereba. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. siTbos.  d. Deφuc < laT. detonAtor­i _ 1. d. detector gamxsneli. avtomobili.  proeqtis d. zadi.  d. detector < laT. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad.naklovaneba. Dēfect laT. devisio gayofa] _ patara. dEfeqt­i [germ. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. dE­fAqto [laT. sicr. wvrilmani d. xarvezi. detektiuri Scd.. aR­ momCeni] _ 1. ¥ defeqtiani. filmi. de facto] _ faqtobrivad. artur konan doilis d. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. romelsac iyeneben risame (mag. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. d. mokle xazi (­). moTxrobebi. da­ naklisi. dEfis­i [rus. deficit ak­ lia] _ 1. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas.  ded-mama. mowyobiloba.  d. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. sinaT­ lis. detEqtor­i [ingl.ebi. detonAcia [< laT. metyveleba. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. saxl-kari. 2. romani. definQcia [laT. egzemplari. amnTebi. fistoni. zarali. de-iure).  defeqtiuri Scd. (sapirisp. wignis d.  detektivi. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. sinamdvileSi.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. detuo .. dartymiT. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. gasavlis metoba Semosavalze. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. defectus] _ nakli. 2.

dēflōrātio] _ 1. S. diAbeti _ avadmyofoba. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~.  difTongi. deflorAcia [ingl. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs.). yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT.. umankoebis ubiwobis. d. decimus me­ aTe] _ (ist. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. medi­ cinis dargi. [berZ. diagnOstika [< berZ. deformAcia [laT. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. deformieren] _ risame formis Secvla.  sxeulis d. deflower < laT. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ.. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). deformatio] _ da deformQreba [germ. diAgnoz­i [< berZ. dezentralizieren] _ 1.. . nedleuli. diagnōsis gamocnoba.  mmarTvelobis d..  swori d. dakargva.-is dasma. diAbet­i [laT. damaxinjeba. decimAcia [laT. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa.. u. qalwulobis. d. Saqris avadmyofoba. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi.-131 biujetis d. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. 2. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. mcdari d. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. gafuWeba. 2. 2. di.  d. xerxemlis d. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. diAbeti _ avadmyofoba.  saTadarigo nawilebis d. saqoneli. decentralizAcia [fr. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. TviT­ mmarTvelobis sistema. ¥ deficituri. yvavi­ lebis mowyveta.

 d. ¥ diagonaluri. d. kilokavi). Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni.  d. ¥ diademisa. ç. dialEqtika [berZ. Cex. . diagOnal­i [laT. diakritQkul­i [berZ..: rus ё. fSauri d. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT.). diAdema [berZ. metyveleba.  diademasi Scd. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. diAleqt­i [berZ. dialektikē sa­ ubris. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs.  dialeqtikuri sxvaa (ix.dia -132miuTiTebs. mimarTuleba. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. fr. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. mag. sinon.  d. 2.). dialeqtika).-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi.  produqciis zrdis d. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. diagnozis dasma. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. didēma] _ 1. diagonalis < berZ. diagramma naxazi] _ 1.  daavadebis adreuli d.  guruli d.  diakritiuli Scd. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. diAgrama [< berZ. leqsikoni. qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. dialeqtos] _ (enaTm. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. kilo. naxazi. ¥ dialeqturi. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. 2. š.

d. 2. uki­ duresi (winaaRmdegoba. azrovneba. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. meTodi. raime mrgvali sxeulis. monologi). da­ pirispirebuloba da sxv. dialogos] _ 1..). diapasōn `yvela simisa~] _ 1. swori xazis monakveTi. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ .-is xma. sibrtye. feradi d.  Sav-TeTri d.-133nieruli Teoria da meTodi. eqspedicia. (wign.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze.  d. (mus. dQana [laT. 2. diAmetr­i [< berZ.). interesebisa da sxv. diapAzon­i [< berZ. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. romelic dialeqtebs Seiswavlis.  d.  didi d. sivrcis ganak­ veTi.  dialeqtiuri Scd.  diapozitivuri Scd.  diametraluri. sruli. literaturuli nawarmoebi an misi nawili.  d. dia 2. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze.-is moRvawe.) zoma. 2. ¥ dialeqtologiuri. atlasi. firfita. gadat.-is detali. diAspora [< berZ. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. mocu­ loba (codnis. ¥ dialeqtikuri. moqmedebisa. gadat.  5 sm d. diametriuli Scd. dia gam­ Woli da laT.  farTo d. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. diAlog­i [berZ.).  dialeqturi sxvaa (ix. romelic da­ werilia saubris formiT. dialeqti).) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. ¥ diapozitiuri. diapozQtiv­i [berZ. 15 m-ia. diametruli _ 1. d. (wign. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. diametros ganakveTi] _ 1.  d. saTavsis. cirkis arenis d.

romelic ar atarebs eleqtro dens. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT. d. skolaSi swavlebis Teo­ ria. agreTve izolatori). ¥ dieleqtrikuli. gamaZlierebeli. damoZRvris midrekileba. TxzulebaSi. dQeta [berZ. diaqrOnia [berZ. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. divErsia [< laT. dielectric] _ (fiz. ganrideba] _ 1. didAqtika [< berZ.  d. d. sinon.).  d.. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. 2. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. SeRwevadoba. dieleqtriuli Scd.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. SuasaZgidi). didak- . saWmeli.  d. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis.  fotoaparatis d. diAstola [< berZ. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. 2. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. (ix. gaWimva] _ (anat. diastolē gaganiereba. nivTiereba. d. didAqtizm­i [< berZ.). d.  dieleqtruli. sasadilo  dietiuri Scd.-is dacva. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. igivea. princi pebi. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. dia gavliT. Wkuis damrigebloba. diaphragma tixari] _ 1.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. (anat. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. diversio gadaxra. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas).  qarTuli d. diAfragma [< berZ.  mkacri d. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. amerikaSi. antena. dielEqtrik­i [ingl. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. ¥ dieturi.  didaqtiuri Scd.

aqti. ¥ diversiuli. Diesel < sakuT. (s.) laboratoria. d. (s. romelic mZime Txevadi (dizelis .) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. interierebs. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. divQdend­i [laT. jgufi. sax. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). mcire maStabis samxedro operacia. aJio). romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. d. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti.  d. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena.  d. ¥ dizainuri da sadizaino. samuSaoebi. divizQon­i [fr. avejs. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. designer] _ mxatvar­konstruqtori. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. divQzia [fr. divertQsment­i [fr.  msrolelTa d. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. satanko d.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. disaggo] – (finans.S. 2. dizAin­i [ingl.. (s.) mxatvroba. dizAJio [ital.) firma.  d. s. romelsac mrewve­ loba uSvebs. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. d. moqmedeba. dizaQner­i [ingl. dQzel­i [germ. ¥ dizaineruli da sadizainero. mxatvruli konstruireba. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa).

 dilemasi Scd. dinAmizm­i [berZ. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. xotba.). (log. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. dizentEria [berZ. diTQramb­i [berZ. orgvari mniSvneloba. dizinteria Scd. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. 2).). dynamis Za­ la] _ igivea. . dilOgia [berZ. iseTi viTareba. warmodgena] _ 1. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. dideba. 2.  dezinteria.  difirambi Scd. diletante < laT.  d. dilēma < di ori da lemma gzavneli. Zlieri] _ 1. dealer < deal vaWroba. ze­ rele mcodne. moyvaruli. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. 3. dynamikos moq­ medi. rac dinamika (mniSv. msjeloba an daskvna. msjeloba. delectare] _ piri. 2. dilEtant­i [fr. ¥ dilemisa. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. ¥ dizeliani. sazeimo. gadaWarbebuli Seqeba. dQler­i [ingl. 2. Zvel saberZneTSi: himni. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. ¥ diletanturi. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. d. dithyrambos] _ 1. dinAmika [< berZ. safondo biuros wevri. meqanikis dargi. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. dQlema [berZ.  d. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. romelic Sei­ cavs or. firma an piri. (wign. avtomobili. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. biznesis keTeba] _ 1. orazrovneba. 2.

-1372. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. ¥ dioramisa. saqarTveloSi. sinon. energiasTan.. dingo < avst­ ral.).  dioramasi Scd. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. (wign. ¥ dinastiuri da sadinastio. [berZ. sanaxaoba] _ 1. siuJeti. ganviTareba (sapi­ risp. diofizQteb­i [berZ. dQngo [ingl. d. dyo ori .  d. statika). dia gamWoli da horoma xedi. burbonebis d. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. safrangeTSi. gav­ rcelebulia avstraliaSi. diOnise [berZ. (s.).  dinamiuri Scd. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. dinAmit­i [< berZ. naxati. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. piesa. dinamOmetr­i [berZ.  d.  dinamometria. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). moZraobis siWarbe.] _ veluri ZaRli.. gadat. 2. dinAstia [berZ.  bagrationebis d. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali.) interesebi. dinOzavr­i [berZ. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). dinamo.. risame moZraoba. diOrama [berZ. Zalis sazomi). 3. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. movlenebis d. cvale­ badoba. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. ¥ dinamikuri. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba.

ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. 2.di p -138berZ. ¥ di plomaturi da sadi plomato. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. mowmoba. gadat. diplomatie] _ 1. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis.1) aris dajildoe­ buli.  xarisxis d.  s. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. diplôme < berZ. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. 2.) niWi. proeqti. di plOmat­i [fr. di plomatia). s. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad.. 2. sigeli. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb.). romelic eZlevaT raime konkursze. da phisis buneba] _ (ist. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. mecnierebaTa doqtoris d.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp. diploma furceli. 2. (s.. adamiani.. monofizitebi). d. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. qristianuli religiis warmomadgenlebi.  d. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. sadi plomatio sxvaa (ix. di plomatiuri). naSromi. piri. ¥ sadi plomo. di plOmant­i _ 1. diplomete < .  di plomatiuri. studenti.  universitetis d. (s. diplomAtia [fr. (saub. Tanamdebobis piri. di p. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. romelic di plomiT (mniSv.) urTierTobis damyareba. romelic moxerxebulad iqceva. (s.  d. dQplom­i [fr.) fosta.).

romelic disertacias icavs. disharmonia. sigelTmcodneoba). haerze ufro msubuqi. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri.  disbalansi. skolis d. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. dirEqtor­i [laT. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. disbalance] _ (wign. Дuрuжёp < fr. dissertatio kvleva. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. (xmovnebis win diz. gunds. diriger marTva] _ musikosi. s. dirEqtiva [fr. uaryofa~. protokoli).  avtosatransporto sawarmos d... dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. disErtant­i [< laT... director < dirigere gasworeba.. .. Dissertation < laT..-is dacva. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. Teatris d. disbAlans­i fr. dirQJor­i [rus.) [laT. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. directive < laT. gamoyofa. di plomati). da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT. dirQJabl­i [fr.  sadoqtoro d. sinon. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. pulti. saopero an sabaleto speqtaklis.  di plomaturi sxvaa (ix. dayofa. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. warmarTva] _ sawarmos.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri.  s. ¥ sadiriJoro fakulteti. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. dis.) balansis. dis < berZ.romlis Sesruleba aucilebelia. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. wonaswo­ robis darRveva. (konservatoriaSi).romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta. dirEqcia [laT. disertAcia [germ. d.

fr. gramofonis firfitebis sacavi. (lingv. qualificatio kvali­ fikacia. ka­ fe da misT. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. 2. moZraoba. discotheque. axalgazrduli klubi. diskos] _ mzis. disque < berZ. dys­. comfort komforti] _ (wign. aseTi xmis mqone momRerali biWi. piri. dissimilis ara msgavsi] _ 1.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. dQsko [berZ. discothéque < berZ. literatura. fr. piri. diskos] _ (saub. naSromi. disk JOkei _ ix. ¥ diskoTekisa.. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. 2. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. dis. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. (biol. laT. gramafonis firfita (ix.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. dijei. diskOTeka [ingl. agreTve disko). cudi pirobebi ¥ sadisertacio. ¥ disidenturi. diskette. diskoteka Scd. dQsket­i [ingl. dQskant­i [laT. 2. 2. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. Tema. d. sinon.  d. .).  diskoTekasi. bakmi). sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. disimilAcia [laT.). disQdent­i [< laT. s.). sxvagvarad mo­ azrovne. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. 2. diskvalifikAcia _ [ix. dis­ (TavsarTi.  s. discantus] _ 1. dQsk­i [fr. asimilacia). bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl.mTva­ ris moxazuloba. diskOmfort­i [berZ. laT. simrgva­ le: (qarT. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili.

dispancer darigeba. S. discussio gan­ xilva. 2. Tanas­ woruflebianobis. Seu­ Tanxmebloba. 3. warTmeva mospoba. paeqroba. konsonansi). bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. (samx. Seuwyobloba. dayofa. gabneuli] _ (fiz.  saubarSi d. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. dispansaire < laT.). 1. dissonance < laT.  oponentis d. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. ndobis dakargva.  s. dispAnser­i [fr. ar egueba raime er­ Tians.) iseTi ram. dispersio ga­ fantuli. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. flotis. discreditieren] _ (wign. (gadat. av­ toritetis.  rasobrivi d. _ daSla. uflebis SezRudva. rac ar ewyoba. dispErsia [laT. sxvadasxva mJReri] _ (mus. diskreditAcia [< fr. . diskUsia [< laT. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. dislokAcia [fr. muSaobisa. ¥ sadiskusio. saxelmwifos da a. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. adamianTa jgu­ fis.). romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. 2. visi­ me an risime Rirsebis. Seitana erTma uadgilo replikam. Sexmatkbilebas. sakiTxi. (geol. s. das­ venebisa.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba.). leqsTwyobaSi: arasruli. disOnans­i [fr. (lit. qim. klubi. prestiJis Seb­ Ralva. saxelis gatexa.-141cxovrebisa.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. arazusti riTma.). dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. gab­ neva. mo­ cileba. diskriminAcia [< laT. kamaTi. keTilxmovnebis darRveva. dissaans sxvadasxva xmani. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ.  tuberkulozis d.

).). obis msvlelobas erTi  d. moZrav avtomobilebs Soris.  d. gavlisas). analizi. naxazis saxiT. dispositio distQlat­i [< laT. centraluri punqtidan.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. (s.romelic kineskopis cio. (sp. dQsplei [ingl. dispEtCer­i [ingl.).).  mokle d. dQsput­i [< laT. romelic awes­ distAncia [laT. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. dispet­ finiSs Soris. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. d. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba.-is ufrosi. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. marTva. display Cveneba] _  d. ekranze. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. ganlageba. dispatcter] _ muSaki.-ze. disputo vmsje­ lob. kamaTi. dispozQcia [laT. dispro- sQnaTlis dispErsia _ .  s.. zaciisaTvis saWiro aparati. (spec. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili).-ebia navTi da 2. manZili startsa da sadispetCero _ 1.  navTobis d.  bgeris d. paeqroba mecnierul. samsaxuri. gzatkecilze da sxv.) bombi. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis.  centraluri s. dispropOrcia [fr. 2.: werilobiTi benzini.  TviTmfrinavis d. ¥ dispersiuli. 3. CerTan dakavSirebuli. tabulis. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. garidebis d. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. administraciul­ 2. (s. manZili. nigzaze. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. me­18­19 ss. 1. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. rki­ nili sadgomi oTaxi.

musika. avtomobilSi. 2. filologiuri d.) visime saxelis gamtexi. distilAcia [laT. dQstiq­i [berZ. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. (maTem.  d. dQun­i [germ. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva.) ortaepiani strofi. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva.-is dacva. 2.. diferencQal­i [laT. tbis.  wylis d. Sromis d. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. elenTis d. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. traqtorSi da misT: meqanizmi. qsovilebis.-ebi. distichon] _ (lit. 1­isaT­ vis).. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. ortaepedi.  mtkice d. ¥ udisci plino (mniSv. 1­isaTvis). samxatvro d.). uTanxmoeba.-143 u. saswavlo sa­ gani. (s. moswavle. SeuTan­ xmebloba.  RviZlis d.. gamoxda. ¥ disharmoniuli.-ebi. mtkiced dadgenili wesi. d.) sasjeli. (s. isciplina moZRvreba] _ 1. .  disharmonuli Scd.) harmoniis. Tan­ xmoba] _ 1. difamAcia [< laT.  sabunebismetyvelo d.-ebi. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. (mus. mdinaris napirze.  d. diffamo saxels vutex] _ (samarT.) wesdeba (armiaSi). ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. differentia sxvaoba] _ 1. discQplina [< laT. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis. distrOfia [berZ. maTematikuri d. gamoxdiT gawmenda (siTxisa).

 difteria. raime meTodis dayofa. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma.dif -144- gvari. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg.) organoTa mraval­  sinaTlis d. diphthongos < di (s) orjer. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. tolEbani _ gantolebani. axal enebad. gafarToeba] 3. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. si­ saSualebiT.  d. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). da­ _ (fiz. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. diphterie < berZ. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. diffractio texa. (lingv. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba.  d. dabrkolebaTa Semovla. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. tarifi.) enis daSla. erT­ cvladebs. or­ diferenciAcia [< laT. ganviTarebis procesSi. diferencQreba _ 1.). sinon. 2.). gantolebaTa sistema. difTEria [fr. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. bgera] _ (enaTm. non. xunagi). ormagi. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. xmovani). difteriti Scd. traqeis lor­ wili. . 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. gavrceleba. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT.) sinaTlis.danawevreba difrAqcia [laT. mtvreva] _ (fiz. mEtria _ geometriis na­ xorxis. mravalgvar. (biol. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. diffusio gabneva. mier gzaze Sexvedrili elementebad. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs.

gadat. . Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. dQqt­i [germ. leviziis muSaki. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. 1. difuziis gziT miRebuli. 2. rac  diktatura Scd. (ist. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. dictor mo­  dikti Scd. diqtAtor­i [laT... sagareo safrTxis dros. ri. Ca­ 1. Sekruleba da sxv. axvevs meores. xie . romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri. xel­ teqsts. dQqtor­i [< laT. romel­ ¥ sadiqtoro. meqanikuri Cawera da Semdeg. teqsti. ti saxelmwifos saSinao an 1. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. (wign).  d. ¥ diqtatoruli. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. dicte] – igivea. Sereuli. ZalauflebiT.  diktatori Scd. fanera (mniSv. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. warmoiSva 2. dictatura] –  d. romelTac moxveva.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. airebis d.land­is mixedviT].-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. 2. kestri erTgvari. romelic (aRdgena). romelic dictatus nabrZanebi] – 1.  samxedro d. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. bundovani. aramkafio. 2).  diktori Scd. siTxe. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. bgerebi. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. diqtAtura [laT. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. reJimi. dictat < laT.  d.

2. dozQmetr­i [berZ.  dogmasi Scd. 2. dogmatikos] – 1. dogaressa] – (ist. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). doza] – mowyobiloba fxvieri. dogmAtizm­i – (wign. cvlis melodiebs. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. dosis] – 1. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. romelsac iReben dausabuTeblad. romel­ sac mihyavs saRamo. ix.romelic dogmebs emyareba. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. dOza [berZ.  kargi (cudi) d. dictio warmoTqma. gamoTqma. dOg­i [ingl. mtkicebis gareSe. do] – musikaluri gamis pirveli bgera.zogjer barmenis rols asrulebs. diskoTekaze piri.. dozAtor­i [< berZ. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. do [it. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. am bgeris aRmniSvneli noti. zusti zoma nivTierebisa. dogmatQkos­i [berZ. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis.diq -146dausabuTeblad.) doJis meuRle dOgma [berZ. dQjei [ingl. sax. dogAresa [it.) arakri­ tikuli azrovneba. dogma] – (wign. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. Semokl. dOgmat­i [berZ. dOberman­pQnCer­i [ingl. brmad miRebuli de­ buleba. ¥ dogmisa.) . doberman pincher < sak. 2. dogmebiT moazrovne. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba.

qveyanaSi. domesticus saxlisa. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. kana­ daSi. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. 2. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. dOlar­i [ingl. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. sizuste. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. dokumentAcia – 1. dook] – navsadgurebSi: nageboba.  d. namdvilad dom momxdari ambebi. domestikAcia [laT.  istoriuli d. dOk­i [hol. dOker­i [ingl. SeRebva da sxv. (fiziol). Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. dok ingl. risme ZiriTadi ni­ Sani. d. masalebi.  d. dominatus batonoba.  d. 2. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. dokUment­i [laT.-ze xelis mowera 2. sabuTi). dozimEtria [berZ. documentum samoZRvro mowmoba. d. 3.-ebis Semowmeba. romelic cvlis an aferxebs sxv. avstraliasa da zog sxv. monacemebi. mtkicebis xerxi] – 1. domQnant­i [laT. ¥ dokumenturi. d. wel­ . dokumentebi.-ebis gaficva. dokumEnturi fQlmi – filmi. refleqsebs. maga­ liTi. sabuTi).-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad..) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. sinon. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. d.-ebi. romelic dokSi an verfSi muSaobs. werilobiTi cnoba (sinon. (mus.  dokumentaluri Scd. risame damadasturebeli mowmoba (qarT.  teqnikuri d. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas.-is momzadeba. kreb.­is bolodan ax. domQnat­i [laT. ZiriTadi gabatonebuli idea.). muSa.

piri. 3.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. donkQxot­i [< kreb. domino < it. dominus qalbatoni. aseTi kostumiT morTuli piri. hidravlikuri d. kaTolike berebis kapiu­ . Tirkmels. TaRr. meocnebe adamiani.  reformistuli ideebis d. Warboba risame.] – 1. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. piri. dominQon­i [ingl. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa..) dominQreba [germ. av­ straliis kavSiri da sxv. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. dOmino [fr. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad.  avtomobilis d. dOmkrat­i [< germ. xelis d.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. donneur < laT. dominari] – 1. dono vaCuqeb] – 1.  taZris d. dOna. 2. garemocul adgilebze. amaRleba garemocul ad­ gilebze. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. batonoba. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. dOnor­i [fr. doña.­ebi iyo kanada. `ba­ tons”. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. 2. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. dominieren < laT. esp. don [esp.. dominion samflobelo. ¥ donkixoturi. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba.dom -148Soniani wamosasxami. 2. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. it. batoni] – 1.  damkrati Scd.  d. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. don < laT. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. 2.xelisufleba] – (ist. saqcieli. daumkraft. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. holand. romlis raime or­ ganos (mag..

doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. dotAcia [< laT. ¥ sadoqtoro. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. am wodebulebis mqo­ . Sedgena.  s. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba.. esp. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier..  doktori Scd. sistema. dOqtor­i [laT. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). ¥ doqtrinisa. disertacia. romelic eZleva sawarmos. dOping­i [ingl. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). dawesebulebas. doping < dope narkotikis micema.  d. donJUan­i [< kreb. dOcent­i [< laT.-149guls. romelic mcire xniT aRagznebs. doc ¥ dosiesi. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. teqnikur mecnierebaTa d.  dosiisa Scd. dossier] _ raime sakiTxTan. miReba] – nivTiereba.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde.  d.) gadaunergaven sxvas.-ze kontroli. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. erTad Sekrebili. dotatie mo­ marageba.-is miReba.  doqtrinasi Scd. dOJ­i [it.  samxedro d. d.. dOsie – [fr. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. saerTod. dOqtrina [laT.

2. d. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. drEzina [germ.  siuJetis d. ¥ dramaturgiuli. Teoria. dramAtizm­i – 1. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. . draisine < sa­ kuT. tabletebi. 2. ¥ draJesi.  d.  skolis d. warmodgena] – 1. 2.. ibsenis d. (wign. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. simZime. drama moqmede­ ba. kreb. gveleSapi). SemTxveva. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. 1­isaT­ vis). sax. dragee] – 1. sinon. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. gadat.  dramatiuli Scd.  d.. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. drAJe [fr. gadat. Seqspiris d. ubedu­ reba. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT].  d. dramaturgia] – 1. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. ¥ dramatuli (mniS. 2. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. nawarmoebi (mniS. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers.-is kursi. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre.  d.-is Taviseburebani. drAma [berZ.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. 2­saTvis).] – rkinigzis uri­ ka.  draJisa Scd. Teatri. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. dramatUrgia [berZ. wre. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad.  ojaxuri d.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis).  drezinisa. rac zneobriv tanjvas iwvevs. drAkon­i [berZ. moqmedebis. dramAturg­i – mwerali.

TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. moZravi gemis..-151 drezinasi. sadguri `CrdiloeTi polusi”. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. drUid­i [fr. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. milebis sis­ tema.). da­ sawretad. drEif­i [rus. siTxis da sxv. drQad­i [berZ. (zRv). modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. sinon. 1). dromadaire < berZ. arxebis. naraqlema). romelic samyaros .. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. yinulebi. drQbling­i [ingl. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. feria. drEl­i [germ. ¥ modreifisa. (zRv. prevmatikuri d. 2. sinon.] – galiis. drainage < ingl. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. дрейф < holand. 2.  m. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. drieren] – 1. eleqtruli d. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. 3.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. druide < kelt. drEnaJ­i [fr. dualis or­ gvari.  xels d. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. (medic. dua 2. (medic. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. saxvretela). m. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1.] – 1. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. duaQen­i [fr.  modreifesi Scd. drimAder­i [fr.) Wrilobidan Cirqis. drizina Scd. duAlizm­i [< laT. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. (qarT. curva. aseTi Txri­ lebis.

3.-Si mokvla. dublQor­i [fr. doublage gaor­ mageba] – igivea. d. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad.dub -152(mus. raime nivTis meore cali (muzeumSi.. mo­ nizmi). dublQkat­i [laT. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba.  s. 2. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. dekartis d. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. dUbl­i [fr. 4. ¥ sadublaJo. saamqro. bib­ lioTekaSi. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. 4. (sapirisp.) ormagi registri organSi.-Si brZola. 2. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. dUel­i [fr. 2). 3. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. dUblet­i [fr.). filosofia. xolo qvemoTa yalbi. dublQreba [< fr. doubleur] – 1. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali. koleqciaSi da a. rac dub­ lireba (mniS.-Ta matCi.-Si gamowveva. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. TeatrSi: msaxiobi.  d. sadubliaJo Scd. ¥ dualisturi.  dubliaJi. msoflmxedveloba. 2. doublet < double ormagi] – 1. meaTe d. doubler ga­ ormageba] – 1.  d.  d. dUblaJ­i [fr. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. erTis da igives meored keTeba. duel < laT. S. d.  pirveli d. . garkveuli wesebis dacviT. risame piris ga­ daReba. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia.  zednadebis d. risme or egzemlplarad gakeTeba.

romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs.54 sm­s. dulcinea saxe­ li. rusuli seqtanturi mimdinareoba. duxobOrebi [rus.] – duelis monawile. ¥ dulcineasi. ejacuministraciuli funqciiT. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. gadmonTxeva] ruseTs f. mag­ niumTan da zog.  duraliumini Scd. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand.  dulcineisa Scd. – (fiziol. dUCe [it. duellant < laT. dUet­i [it.  abesalomisa da murmanis d. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. duumvQrat­i [laT. duralUmin­i [laT. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). z. parlamenti. dUJin­i [rus. ele­ mentTan. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. sxv. gadmonTxeva. latio amonTxeva. dura maga­ ri.). 2. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani.. dUim­i [holand. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. duetto] _ 1. dUma [rus. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. faSizmi). духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. dulcQnea [esp. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba.-153- eak duelQant­i [germ. udris 2. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. duim] – sigrZis sazomi. laT. . дюжина < fr. we­ sebis udides nawils. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.

bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. wignebis. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~..  egzogenuri – gvari. egzEmplar­i [laT. [berZ. egzaltAcia [laT. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. saaviacio. Egvter­i [berZ. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. egzArqos­i [berZ. ekzema gamonayari. romlisTvisac damaxasiaTebelia.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. (ist. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. `gareSe~. ekzempliari Scd. Cirqgrovebi: icis qavili. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. egzo. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . erTgvarovani sagnebis (mag. saZvale. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. euktçrion] – 1. Jäger] – 1. exemplar nimuSi] – 1. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. profe­ sionali monadire. Eger­i [germ.  egzempliari. 2. rwme­ na da urwmunoeba. buStukebi. ebOnit­i [ingl. 2. Egzema [berZ. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. 2. egzistenciAlizm­i [laT. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. egzogAmia [berZ.  maimunebis iSviaTi e. ebonite < berZ. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. bugrebi.  wignis ori e. war­ moSoba..ebo -154mRvdelmTavari. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. samRvdelo.

Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. edictum] _ sxva­ . mcenareebi. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. egOizm­i[fr. TavkerZa. ebr.  e. ucxouri] – (wign. magiur for­ mulaTa Sesaxeb).  aRmosavluri e. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). warmodgena. saqcieli. ¥ egoisturi. Egida [berZ. visime. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. exôterikos garegani. egOist­i [fr. egzOtika [berZ. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. uCveulo. ¥ egzotikuri. altruisti). risame.). exōtikos ucxo qveynis. sinon. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. ad­ gilsamyofeli. Tvalwarmtaci Taviseburebani. egidis qveS _ (wign. egzotiuri Scd. égoisme laT. égoiste laT. risame xelmZRvanelobiT.  e. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. egocEntrizm­i [laT. rom igi qveynierebis centria. buneba. moTavise. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). ego] _ adamiani.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. 2. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). e. edelvAis­i [germ. mistikur moZRvrebaTa. egzoterQkuli [berZ. qveynebi. risime mfar­ velobis qveS. e. Edem­i [Zv. Ediqt­i [laT.  ekzotika. Secodebam­ de. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime.) visime. ekzot[iku]ri. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. eCokaci (sapirisp.] _ 1. altruizmi).

romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. evgenQkur­i [< berZ. . revolucia). euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb)..) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros).eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. saxarebis avtori. ganvi­ Tarebis procesi. (sapirisp. netareba. romis imperatoris. (filos. evdemOnizm­i [< berZ.  daWrilebis e. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan.). nakurTxi wyali da misT. imperatoris. jaris gamoyvana brZolis velidan. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. evgEnika [< berZ. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). eTerovani zeTebis Semcveli. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. qarxnis e. evangElist­i _ 1. evacuatio dacva. evkAli pt­i [berZ. welTaRr. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. 2. evolutio gaSla. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. maxarobeli. evolUcia [laT.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. ganfena] _ 1. evakuAcia [laT.. eudiamonia bedniereba. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. evlOgia [berZ. 2. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa.. 313 w.  adamianis e. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ.

2. tomis mamamTavari. saqcieli. evoliucionuri Scd. saeTero (mniSv. tomis warmoSoba. 2. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. mecnieruli e. organuli nivTiereba. ¥ eTerovani (mniSv. televiziaSi: dro. revoluciur gadatrialebas. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas.) gvaris. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan.  eTniuri Scd. ¥ eTikuri.  e. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. ¥ evoluciuri. filosofiuri moZRvreba. . teqnikaSi. evoluciOnizm­i _ 1.  eqimis e. 2.  e.  gogirdis e.  e. tomi da meTauri] _ (ist. ETnarq­i [berZ. moZR­ vreba. 1­isaTvis). saxalxo] _ ama Tu im tomTan. dithēr] _ 1. saeTero dro _ radioSi. jgufi.  evoliucia. eTnogrAfia [berZ. ethnikos to­ mobrivi. eTnQkur­i [berZ. eTn  e.  e.. ethnos xalxi. zeTebi. romelime sazogadoebrivi jgufis. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. istoriuli mecnierebis dargi. procesi. Semadgenloba. morali. ETer­i [berZ.. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. 2­saT­ vis). e. mosaxleobis e. romelic zneobas Seexeba.  eTiuri Scd. eTnogEnez­i [berZ. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. ETika [berZ.-is suni. ga­ remomcveli sahaero sivrce. ēthika (mr. haeri. iyeneben me­ dicinaSi. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis.-Si gadacemuli musika. moZRvreba.)] _ 1. 3. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. xalxTan da­ kavSirebuli.

eklEsia [berZ. maT nivTier da sulier kulturas.ruka. aRTqmis mci­ re wigni. Ekler­i [fr. eqvivalenturi Scd. e. gantolebani. qveynebi. (qarT. ukmayofilebis grZnoba. ja­ riskacebisa.). auquivalens (auquivalentis)] _ (wign.. miewereba solo­ mon mefes. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr.) momarageba (mag. (s. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba.) eqspedicia.  e. ETnos­i [berZ.) < European currency unit valutis evropuli valuta. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. e. mxiaruli gan­ wyobileba. taZari: ieso qristes sxeuli. Ekiu [<laT.  e. eifOria [berZ. (s. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. e. Ta­ nabari Rirebulebis raime. `kreba~. ekvAtor­i [laT. `sak­ rebulo~] _ saydari. xalxTmcodneoba). romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. ¥ ekvatoruli. romel­ sac gulad kremi aqvs. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. eqspediciisa). ¥ eTnografiuli da saeTnografio. eklesQaste _ Zv. sinon. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT.  eqvivalenti. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . hava.) muzeumi. ¥ ekvivalenturi.). 2. xelsawyoebiT da sxv. sartyeli. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli.  e.  ekvatorialuri Scd. e. ekvivAlent­i [laT. Cndeba alkoholis.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. ekvilibrQstika [fr. warmosaxviTi wrexazi. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. ecu (Semokl.

e.). wonasworoba.-is reJimi. e. sameurneo Soris da garemosTan. cis sferos didi wre. qristes sxeulze. ¥ ekologiuri.  e. romelzedac uC­ (qarT. oikos sax­ mareoba. mobilo transportis e. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. fi­ ganmavlobaSi. e. ¥ ekonomikuri. mecniereba. mSenebloba. momWirneoba). e. oikonomia me­ vis) Scd. mocemuli SexedulebaTa. manqana. sio ganawesze. bismieri.  e. 2. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. sinon. ro­ melzedac warmoebs mzis. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. garemo. mdgomareoba. moRvaweobis raime dargs. krizisi. raionisa da sxv. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. geografia rTxoeba.-159- ekr  e. eklesiaze. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. problemebi. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. naSromi. saavtomoZRvreba] _ mecniereba.  e. TeTri zedapiri. écran] _ 1. usaf e. e. li. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. dogmebze da ¥ ekonomiuri. ekonomia). 3. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. saekle­ miiRo. eklEqtizm­i [<berZ. politika. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. TeoriaTa. ganviTarebas. eklesiolOgia [berZ. oikonomike meojaxeoba] _ 1. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. samSoblo da logos  mrewvelobis e. ekleiptikē < nisa. 2. sxv. nareTa da cxovelTaA da­ 4.  mTis raionebis e. urneobis marTva] _ 1. (meqanikuri). misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. ekle­ . (ix.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. e.).

Elada [berZ.­is bolos. 2. zedapiri. moqnili.  i. elevAtor­i [laT. 2. elaion] _ 1. 3. koxta. natifi.  e. eldorado oq­ rosi] _ 1. elastQkuri [laT. elAin­i [berZ. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. ¥ elegiuri. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. ararsebuli qveyana.  e. drekadi. (gadat.. Cacmuloba. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi.  televizoris e.) msubuqi.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana.  e. elasticos] _ 1. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. ze­ iTunis zeTi. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. amSvidebs. poezia. 2. 2. (gadat. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. hellas (hellados)] _ saberZneTi. 2. 1948 w. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. elasticus < . ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. Caisaxa me­19 s. eldOrado [esp. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. Civili] _ 1. narnara. lirikuli leqsi.  farToformatiani e. romel­ sac eZebdnen samxr. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. rac anugeSebs. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. élégant] _ moxdenili.) < elegos saCivari. elegeia (mr. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs.  e. W. elEgia [berZ.) is. elegAnturi [fr. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. moZraoba. elasturi Scd.ekr -160berZ. sevdiani.  elastiuri. (gadat. sartyeli.

 eleqtriki Scd.Ta perioduli sistema. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi.  e. ri­ same Semadgeneli nawili. martivi. mSrali e. kosme­ tikaSi.  eleqtrofikacia. yofaqcevis e. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti.. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. 4.  ucxo e. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. elementAruli _ 1.. rogorc raime socialur donis wev­ rze. mendeleevis qimiur e. e.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili. pirveladi] _ 1. iTqmis adamianze. dawyebiTi. electorate < laT. elementum stiqia.-ebi. eleqtro. gasaSrobad da gadasatvirTad. aileron] _ pa­ tara frTa. eTero­ vani zeTiT da misT.  d. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. 3. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. gasaniaveblad. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba.-161marcvleulis misaRebad.  avtomobilis e. eleqtroficireba Scd. ... codna.  elementaluri Scd.  soflis meurneobis e. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi.. (qim. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan. 2. elEron­i [fr.  galvanuri e. ubralo.-ebi. WeSmariteba. esencia < arab. sazogadoebis progresuli e.  e. wesebi. rkinigzis e. 2. maTematika. elEment­i [< laT. eleqtOrati [ingl. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi.) martivi nivTiereba. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi.

xelsawyoebSi: muxti. deniT. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. `eleqtroni anTia~). mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. ēlect. e.-ze. ganaTeba. masze daxveuli gamxolo­  e. (ix.-is gayvana. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. e. ganaTeba.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa.ele -162- elEqtroba [< berZ. (kaTodi). protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT.  dadebiTi e. deni.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. uar¥ eleqtronuli.  e. Rero da misT. Scd. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. ēlectron qar­  e. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. Rumeli. ēlect(firfita. teqnikaSi. e. e. uTo. uaryofiTi eleqtruli 2. sxv. fizika.  e. denis gavlis Semdeg. talRebi. rome­ fa­cxovrebaSi. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. (anodi). e. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. ēlectron ron fisi. eleqtroni).eleqtrOliz­i [berZ. e. Rero. e. elEqtrod­i [berZ. qarva] _ 1. va da hodos gza] _ 1.  e.  e. gamtari elEqtron­i [berZ. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. spilenZi. ro­ (qim. gamomTvleli . Tvis garSemo. moZRvreba e.-is raoba. CarTes. 2. lisas. ēlectoba. yofiTi e. ¥ eleqtromagnituri.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. manqanebSi. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. e. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~.).

romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv.).  e. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. teqnikis dargi. epoqa. elleipsis gamoto­ veba. Sekruli mrudi an wiri. elifsOid­i [berZ. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. Elf­i [germ. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. émail] _ 1. instituti.  eli psoidi Scd. élite rCeuli. Elf (mamr.-163manqana. ¥ elituri da elitaruli. Elita [< fr. e. Elifs­i [berZ.). zedapiri. mi­ niseburi gaumWviri masa. nakli. ¥ eleqtroteqnikuri. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. . elifsiuri. eleqtruli). 2.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. Emal­i [fr. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. eleqtrotEqnika _ 1. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. eli psiuri Scd. sazogadoeba. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). mowyobiloba. welaRr. wuni] _ (maTem. (ix. eleqtroba. ¥ eli psi. 2. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma.). elQnizm­i [< berZ.  e.). ema eleqtronul­is mniSv. Elfe (mdedr. hellēnismos] _ 1. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti.  xelovnebis moRvaweTa e.

¥ emigrantuli. emQgrant­i [laT. emanAcia [< laT. cxovreba. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. 2.-is qvabi. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. ufleb­ rivad gaTanasworeba.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). . Embargo [esp. moZraoba. e. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad.  e. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). ganZeulobisa da misT. cxovreba. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. TeTri mkvrivi nivTiereba. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. 2. emansi pAcia [laT. Emir­i. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini.  e.-idan dabruneba. Emblema [berZ. e. agreTve silamazisaTvis (qarT. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. romelic emig­ raciaSi imyofeba. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo.-Si yofna.  e. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. sa­ qonlis. embriolOgia [berZ. 2. emancipatio] da emansi pQreba (wign. embargo dapa­ timreba. minanqari). ufro sworia Ami­ ra [arab. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emigrAcia [< laT. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. sinon. embrQon­i [berZ. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. akrZalva] _ 1. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. gamosxivebas.  e.  qalTa e. ¥ emigraciuli.

`Sig­ niTa~. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. qaRaldis fulis ga­ moSveba. endo. fasiani qaRal­ debis. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. adamianis grZnoba.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. romelic moicavs energiis resursebs.  u. endogAmia [berZ. gavrcelebulia avst­ raliaSi.-165mmarTvelis tituli.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba.  endomenuri. emissio gamoSveba] _ (finans. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. emOcia [fr. Emfaza [< berZ.). iyeneben foto­ teqnikaSi. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. adamiani. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. ema wero.).[< berZ. emUlsia [laT. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . 2. gvaris da misT. émotion < laT. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. energEtika _ meurneobis dargi. sixaruli da sxv. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze.  emocionaluri Scd. emissarius] _ piri. Emu [< port. (lingv. sityva warmoTqma. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati.  e.. mRelvareba] _ (wign. EndSpil­i [germ.) wev­ rebs Soris. rasac aRweven intonaciis Sedegad. emQsia [laT.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. sulieri mRelvareba (SiSi. emQsar­i [laT. ¥ uemocio. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. emovere aRgzneba.).. Endem­i [<berZ. emulsus gamowv­ dili] _ 1. ¥ emociuri.

e. 2­isaT­ vis). miwis. enkEnia [berZ. enigmAtur­i [< berZ.  didi e.  e. ga­ moucnobi. moqmedebis unari. eum] _ 1. enErgia [berZ.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. Enot­i [rus. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. gamoiCina. muSaoba. cvilovani ferwera. romelic mwerebs swavlobs. ¥ energiuli (mniSv.ene -166- muSavebas. ¥ energetikuli.-iT muSaoba. adamiani. iTvleboda agreTve haeris. sistema. monazoni.  entuziasti Scd. Zala.  e. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. qalaq nifuris mfarveli.  e. 2.  energetiuli Scd. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. kar­ gad dacocavs xeebze. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. enkaUstika [berZ. sinaTlis. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. enolOgia [berZ. enTuzQazm­i [berZ. entuziasturi Scd. 2.  energetiki Scd. Zal­Rone. resursebi. materiis moZraobis maragi (siTbos. me­ qanikuri moZraobis da sxv. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. ¥ enTuziasturi. . gardaqmnas.) saidumloebiT moculi. muqi yviTeli fe­ ris.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. gata­ ceba. eleqtrobis. mxneoba.  e. ¥ entomologiuri. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba.  entuziazmi. e. enkrAtis­i [berZ. am cxovelis bewvi. energetQkos­i _ energetikis specialisti. kiTxva. gada­ cemas da gamoyenebas. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. saxiT). nayofierebis Rmer­ Tad. energeia moqme­ deba] _ 1. binadrobs tyeSi.] _ mowese deda. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. entomolOgia [berZ.

. enkephalos tvini] _ (medic. epigraphē . epAtaJ­i [fr.  e.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. gakeTebuli warwera prozad an leqsad.  puSkinis e. leqsikoni. Zvel saberZneTSi: Zeglze. mokle satiruli leqsi.  s. ¥ enciklopediuri. (mraval­ mxrivi) codna. religiis.  enciklopeduri Scd. Tavis tvinis anTeba. enciklopEdizm­i _ farTo. encyclica] _ romis papis weri­ li. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. Senobaze. saCuqarze da misT. mecnierebaSi da sxv.. epigramma war­ wera] _ 1. epQgrama [berZ.  qarTuli e. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. epi Eos­i [berZ.-ebi. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. ¥ epigramuli. teqnikuri e. epQgon­i [berZ. e. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis. moralis da misT. larusis e.).  e. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari.  epigramisa. romelsac aklia originaluroba. raime SokSi Casag­ debi. poezia. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. statiebi. e. Wadrakis e. 2. sakiTxebze. enciklopEdia [fr.). ¥ saenciklopedio.-167 e.  epigramasi Scd. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. qce­ va. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi. encQklika [< berZ. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa. epQgraf­i [berZ. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. gamokvleva. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. stili. entifAlit­i [< berZ. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. marjvena gverdze da sakidi.. epArqia [berZ.

mokle citata. arasistematuri. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. daavadebani. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba.  `kacia-adamians?!~ e.  mudmivi e.. gamonaTqvami.  `ramdenime suraTi anu e. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. epigrAfika [< berZ. momxdari. umniSvnelo. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. episkOpos­i [berZ. piesaSi. amamaRlebeli e. epQlog­i [berZ. ¥ epidemiuri. ¥ epigrafikuli. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~.  e.  epigrafiuli Scd. avi zne.  gri pis e. warweraTmcodneoba). rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. 2. roli kinofilmSi. epQzod­i [berZ. damamcirebeli e. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils. bneda. momxdari ambavi. e. teqsti. raime SemTxveva. masala. sinon. mxatvruli nawarmoebis . araZiriTadi.  e. episodion] _ 1. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT.  epiteti Scd. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. 2.epi -168nawili.  romanis e. epilEfsia [berZ.  e. epQTet­i [berZ.  CarTuli e. epidEmia [<berZ. prologi da e.. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. Zeglis warwera.. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. epitheton] _ msazRvreli sityva. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1.

epQcentr­i berZ. simRera] _ 1. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. ¥ epikuri. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. we­ rili. an gamoTqmis gameoreba. feodalizmis e.  epopeasi. epistola < berZ. epi-ze da laT.. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. epQstole [laT. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. gzavnili.. (wign..  epiuri Scd. epitAfia [< berZ. xana). epistolē] _ (samRvd. adgilis an misT. epOpea [berZ.  antikuri e. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. homerosis e. saxelwodeba. atomuri bombis afeTqebis e.. epopeia Scd. e. am wodebulebis mqone piri. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi.  epitafiisa  epitafiasi Scd.-169qristianul eklesiaSi. epo epOnim­i [berZ. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. epitQmia [berZ. poema. mo­ Txroba. sinon.). 2.) didi.  e. mo­ Txroba da sxv.  omis e. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. mniSv­ nelovani ambebi. simRerebi. stili. . epifAnia [berZ. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. Epoqa [<berZ. Epos­i [< berZ. epos sityva. epoqAluri _ (wign. ambebiT (qarT. 2.  epopeisa. epopoiia] _ 1.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. Tanamedrove e. poemebi.  sagmiro e.  miwisZvris e. gadat. epQstrof­i [berZ. epônymos] _ piri. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba.

 qristianuli e. drois istoriuli monak­ veTi. gandgoma.  ereTikosi Scd. mwvalebloba). 3. momenti. Erot­i [< berZ. metismeti vnebianoba.). gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. erOzia [laT. ¥ erotikuli. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. eractio gaswo­ .era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). movlena. 3.  kosmonavtikis e. wesisgan gadaxveva. epoxaluri Scd. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. 2. erEqcia [laT.). xana. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba.  niadagis e. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. Eres­i [berZ. codna] _ (wign. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. (gadat. eruditio swav­ leba. (medic. periodi: epoqa. (geol.  e. Era [laT. erOtizm­i [< berZ. 2. e. erudQcia [laT. erozio gamoWma] _ 1. romelsac xelSi kiTara uWiravs. sinon. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. hairesis] _ 1. Semecneba.). ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs.  liTonis e. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. movlena. grZnobadoba. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. 2.  epoxa. didi ganswavluleba. cdomi­ leba. Erato [berZ. aera] _ 1. (qarT. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. erOtika [berZ. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. aRmoCenebi. re­ ligiuri moZRvreba.

formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia.. esTEtika [< berZ. skulpturisa. eskalAcia [ingl. (zRv. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. ganayofi. kon2. agreTve par­ be. 2. escadre] _ 1. esquisse] _ 1. Teoriebi e. estetiuri. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. SegrZneba] _ 1.  eskadrasi Scd. socialuri eskadrQlia [fr. Eskiz­i [fr. fiumeriaSi. naRmosani.) agresiis xelovnebis. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . esei. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. essei Scd. agresiis e. escadrille] da sxv. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro.)  dekoraciebis e. ar­  e. tisa.  estetika. ruloba risame.  metros e. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. qiteqturuli proeqtisa. aRzrda. SemoqmedebaSi. romelic TviT­  esse. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. Sedgeba. (wign.. eseebi. wi­  yofis e.-171- esk Ese [fr. sxv. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. mxatv­ fliqtis e. esEncia [laT.) mSveniereba. romelSic gan­ xilulia literaturuli. ¥ eskadrisa. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi.  omis e. narkvevi.. tur­mecnieruli xasiaTis)  s. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. aisthēsis grZnoba. musikalu­ 2.) Eskadra [fr. filosofiuri. warmoebis e. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. literaturuli. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. mr. trirebuli xsnari. problemebi.

badragi).  rkinabetonis e.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. si­ nawilis winaswari reaqcia. curvaSi da sxv. specialisti. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. espada] _ igivea. espodron < esp. ¥ estakadisa. naxazi. esperanto moimede < fr. espEranto [esper. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). Estamp­i [fr.). estAkada [fr. Espada [esp. estAfeta [fr.  s. avJandi] _ 1. escorte] _ vi­ sime. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan.. Eskimo [fr.  estakadasi Scd. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. espada daSna] _ (sport. rac matadori.  motociklistebis e. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. espAdron­i [fr. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. sinon.  eqskorti Scd. ¥ saeskizo. espAnder­i [< ingl. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. gunduri Sejibreba sirbilSi.esk -172mcodne. Eskort­i [fr. safarikao daSna. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. esquimau] _ na­ yinis briketi. stafetta < atafta uzangi. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. estafette < it. espand gafarToeba. esperAntist­i _ esperantos . eskUlap­i [laT.

sixSireTa saxelmwifo komisia. estrado ficarnagi] _ 1. distanciis calkeuli monakveTi.-173non.. estrade < esp. ¥ estafetisa  estafetasi.). 2. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. kilogramis e. raime gzis. etQket­i1 [fr. 3. s. amaR­ lebuli adgili. orkestri­ saTvis da sxv). romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. etQket­i2 [fr. etAJer­i [fr. etAlon­i [fr. ¥ etalonuri. koncerti. risame sazomi standarti. simRerebi. ¥ saetalono. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. étalon] _ 1. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. Estrada [fr.). warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. stadia. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. paketi da sxv.  etaJerka Scd.  sazafxulo e. rac iarliyi. gadat. estafeti Scd. TviT niSani (patara joxi. étape] _ 1. sinon. eti  metris e. Etap­i [fr. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi.  eTiketi. xelovneba. étiquette] _ igivea.). metismetad zusti sazo­ mi. 2. . raime procesis calkeuli momenti.  erTiani droisa da s. amanaTrbeni). ¥ saestrado. risame gan­ viTarebis.  estafetis bolo e. esqatolOgia [berZ.-is msaxiobebi.  mniSvnelovani e. 2. (wign.  e. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi.  e. 2. (gadat. etiketka Scd. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi. Taroedi). xelsawyo.  s. mefis karze da sxv.

. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. mizezis Sede­ gi. ara­ myari. zomebi miiRes. 2. amosavali sityva..). romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. etymologia < etymon WeSmariteba. efemErul­i [berZ. etimolOgia [berZ. studium cda. Eqo [berZ. moRvaweobis. 4.). romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas.).  ekonomikuri e. 2. moRvra] _ (geolog. didi iyo. efEmera.  Sopenis e.  kritikuli e. xmauris e. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. xerxi. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. mcdeloba.  e. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi.-is dacva. effusio daRvra. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. moCvenebiTi.  efekti. etymon WeS­ mariteba. efUzia [laT. etQmon­i [<berZ.  ganaTebis e. romelsac vinme an rame axdens vinmeze.eti -174nuri ganlageba. effectus] _ 1. Tavgamodeba] _ 1. raime iluziis Seqmna. Efeqt­i [laT. sityva warmoTqva. swrafmavali. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. xanmokle.  suraTis e. ephēmeros erTdRiani] _ 1. ararealuri. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. e. raime moqmedebis. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. mkurnalobis e. 2. étude < laT. efektiuri Scd. ¥ efeqturi. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. (wign. saSualeba.-ebi. gul­ modgineba. 3. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. e. efekturi. etQud­i [fr. Wadrakis figurebis xelov­ . STa­ beWdileba. 3..

`yofili~. gamgzavreba] _ 1.. eqskrEcia [< laT. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. amoZ­ roba. meeqskavatore _ mZRoli. amoReba. daTva­ liereba risame saswavlo. eqs. wiaRsvla). ¥ meeqskavatorisa.  meeqskavatoresi. eqskliuzivi Scd. varZiaSi. eqs-prezidenti. gansakuTrebuli] _ is. sinon. aseTi gamgzavrebis. excavator < laT. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. gamoyofa. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze.  mokle e. exclusif. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi.  egsgumacia.). exclusive raimes gamok­ leba. eksgumacia Scd. romelic eqskavators mar­ Tavs. Jurnalis. ingl. gamosvla.. sinon.  e.  eqskliuziuri. meekskavatore Scd. ekskavatori. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile.. tyeSi. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. 2. excemos gamovyof] _ (fiziol. gamoZaxili.  eqsCempioni. gaseirneba sadme. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. eqskavAtor­i [ingl. eqskUrsia [laT. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. naxmevi)  exo Scd. excretum. 2.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. eqsgumAcia [laT. [laT. Camovida soxumidan. . baTumidan. excursio was­ vla.. eqskluzQur­i [fr. ko­ leqciuri gamgzavreba.) (qarT. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. eqs-ministri. e. excursus gadax­ veva. Eqskurs­i [laT. mcxeTaSi. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT.  TbilisSi e. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi.  eqskluzivi. radio­ an teleprogramas).

gavrceleba] _ (wign. Eqspert­i laT.  eqsperimentaluri Scd. eqspansQur­i [fr.  fostis e.  brwyinvale e. eqslQbris­i [laT. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. s. experimentum] _ 1. s. avtobusi. TviT aseTi jgufi. ¥ saeqsperimento. cxovelebi.eqs -176miReba. eqsperimentAtor­i _ piri. ¥ eqsperimentuli. romlis saqmea risame gagzavna da .  s. eqspedQtor­i [< laT.  samecniero e. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. 1) akeTebs. monacemebi.. arqeologiuri e. romelic eqsperiments (mniSv. expansif < laT. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. razmi. 2. eqspAnsia [laT.  qimiuri e. Cveulebriv.  s. expansio ga­ farToeba. biuro. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. advi­ lad amJRavnebs. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. ¥ saeqspedicio. gamokvleva. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. ekonomikuri e. polaruli e.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. marSruti. eqspedQcia [laT. cda.  politikuri e. Tanxebi. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT. samecniero cda. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. eqsperQment­i [< laT.  e. saerTod.  s.-is wevrebi.. moqalaqeobis gamocvliT. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. 2. expedire gagzavna] _ muSaki. ex ­gan.. e.  e. s. ¥ saeqsperto. savaWro bazis e.  sasamarTlos e.  gabeduli e. ¥ saeqskursio. iarliyi.

gamofena. (fotogr. eqspluatacias uwevs visme.-ebi.).-177- eqs axsna. komisia.) saqoneli. misacemad. ereblad. romel­ e. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. cema. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. yvlefa). s. eqspozQcia [laT. garkveuli siste­ feli). romelic saCveneb­ 2. moebis saSualebaTa. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT.  eqsportiuli Scd.-d gadato. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. exponatus nayofis miTviseba (qarT. bobaTa da sxv. s. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. xelovnebis nawarmoebTa. Eqsport­i [ingl. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. sinon. expositio . lite­  s. yidad (sapirisp.) dro. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr.. romelic 3. reba. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. nage­  samuzeumo e. saeqsploatacio Scd. daskvna. 2. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. saCveneblad gamofenili] sinon. gadmocema] _ 1. myvleda sxv.  avtomobilebis e. importi). opera eqsploatacia. exTemebi. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. war­ zeumSi an gamofenaze. eqsploaticiebi.  avtomobilis e. export < laT. ploitation] _ piri. (s. romlis tatoruli Scd. xarjebi.  e. expertise] _ savali nawili. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. 2­isaTvis). Rebad: dayovneba. eqsploa4.. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. sasamarTlo Sesavali nawili. samuzeumo eqspontebis.  s. _ sagani.  eqsploatatori.

expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. qveynebi. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. [ingl.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. romelic Eqspres­i [ingl. literaturaSi. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd.. romelsac si (Cveulebriv. gemze. eqsportQor­i [fr. amasTan erTad. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va.eqs -178uli. gancdis Zala. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). (samarT. eqsprEsia [laT. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. warmoiqmna me­20 sauk. . eqspresia. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. moumza­ aqvs da eqspresze meti.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. visime xe­ Cereba. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. bieqturi SemoqmedebiTi 2. Eqspromt­i [laT. lad saxeldaxelod. eqspres. gamomxatveloba] _ mi­ tani. misi su­ lod did sadgurebSi. ingl. expressio] _ ga­ 2. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. socialuri ¥ eqspresiuloba. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. `saswrafo~. miT an usasyidlod). eqspresimdgomareobis CamorTmeva. samgzavro matarebeli. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. exporteur < laT.. aRZvris. swrafi. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. express < laT. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. express sasw­ eqspropriAcia [fr. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. sareiso avtobusze.

mdgomareoba] _ arRvia. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr.. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. externus ga­ SegrZneba] _ e.­idan. extraordinarius] _ (wign. Txzulebis. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. intensiuri) gangebo. eqstra. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. soflis meurneoba. vadebas. extradition < kumentis da sxv. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. romelsac  eqstremaluri. Rebuli wesebisaTvis. iReben samkurnalwamlo 2.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. sa­ (sapirisp. romelic mqone piri. avadmyofuri aRtaceba. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. _ 1. eqterQer­i [fr. `saukeTeso~. preparati. gareSe da mokled. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). w. ukiduresi. gamowuruli] `metad~. nor­ eqstensQur­i [laT. extra me­ xedaoba da agebuleba. gansakuTrebuli. vinc am ex ­gan. benzini. bazaraCveulebrivi. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. e. ex ­gan. Eqstraqt­i [laT. 2. eqstErn­i [laT. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. ­idan. do­ eqstradQcia [fr. SemTxveva. e.  e. ucnauri. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. [laT. `biovelis~ reSe] _ piri. nels saSualebiT. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. `gareSe~. karaqi. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT. `ukeTesi~. extasis < berZ. rebis e.  e. extractus gamoRebuli. (gadat. tismetad da sensus grZnoba. Cai e.. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba.-179- eqs Eqstaz­i [laT.).). gafarToeba. `metismetad~.). yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. Sinaarsis laT. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. .

extractio amoReba. ex –gan.  e. mdgomareoba. Seiqmna e. siZneliT. eqscentrQkuli [fr.eqs cema. amaRlebuli ficarnagi.. -180Taviseburi. e. amokveTa. kbilis amoRebis operacia. eqscQzia [laT. échafaud] _ (Zv. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. gadat. azri) aqvs.  eqscentruli. wremadsuloba. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis. mwvave Sexla­ moxla. (Teat.). eqs­CempQoni [laT. risame normaluri mimdinareobis darRveva. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. cekva.). TavSeukaveb­ loba. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign..  e. sasacilo xerxebis Semc­ veli. e. Eqsces­i [laT. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba.) mkveTri < laT.). gansakuTrebuli. ukiduresoba. ­idan.  samxedro e.  e. ¥ eqstremistuli.-is ufrosi. situacia.).. adamiani. triuki. ex yofi­ li da ingl. rac Cveulebrivs scildeba. (wign. pirobebi. 2. excisio] _ (me­ dic. ukiduresi. e. e. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni.). araCveulebri­ vad. excessus gamos­ vla. 2. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. [laT. politikaSi). ukiduresad eqstrAqcia . gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis.  e. eqshumAcia [laT. eqstrEmist­i _ adamiani. champion < fr. Sexedulebebi. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. eSElon­i [fr. Zalebi. saSiSroebiT. eqstrEmizm­i [laT. metismeti (Tavisi sirTuliT. ex ­gan. ekscentruli Scd. eSAfot­i [fr. gadaxra] _ 1. gamoReba] _ (medic. excentrique] _ 1. sacirko nomeri.).

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

-193nacia preferansis. 3. ma­ Raziis didi fanjara.  v. vodEvil­i [fr. draJe. B. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. vaudeville] – . vita sicocxle da berZ.  viqtorinasi Scd. victoria] – 1.  literaturuli v.. musikaluri v. mominuli karada.. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.  viceprezidenti. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. vice nacvlad. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. ammoniakon niSadu­ ri.  vitaminebi A. P … ¥ vitaminiani. da­ fa da sxv. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. vQtrina [fr.  muzeumis v. C. [laT.. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. yuTi. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. bosto­ nis TamaSSi. igivea rac viqtoria­re­ gia.). vitrine] – 1. viqtOria [laT. quCaSi. Semc­ vlels. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. ¥ viqtorinisa. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis.. gazeTebis v. 2. viqtOria­rEgia [laT. vitAmin­i [laT. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi. vQtraJ­i [fr. aRniSnavs moadgiles.. romaul miTologiaSi. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. maRaziis daxlze mowyobili v. vice. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.  gemovnebiT gaformebuli v. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi.. baRis erTgvari msxvili marwyvi. 2. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi.-ebi.

 voliuntarizmi Scd.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. vOlfram­i [germ. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. v. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. voltiJQreba [fr.  v. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. vOlei [ingl. vOtum­i [laT. vayage] – (moZv. SesaZleb­ lobebs.  zooparkis v. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa).  voliuntaristi Scd. sasimRero. vOlan­i [fr. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. axla iron. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. voluntArizm­i [laT. realurad arse­ bul viTarebas. musika. wolfram] – qimiuri elementi. voltiger] – . volQer­i [fr. voQaJ­i [fr. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. vokAlur­i [it. vokAliz­i [fr.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. vocalize] – (mus.  v-Ta konkursi.)  ufro sworia voli. voluntArist­i _ piri.) – mogzauroba. wolley] – (sp. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. xelovneba. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs.

dama­ xinjeba.  z. vulcanus cecxli. Vulcanus cecx­ li. vulkanolOgia [laT. saliteraturo enaSi nax­ mari. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. uxeSi. wunderkind saocari bavSvi.. 2. voile] – wminda. ingl.  v.  zamSa Scd. zebre.  vunderqindi Scd. manerebi. uxeSi sityva an gamoTqma. vUlkan­i [< laT. ¥ vualiani. vundErkind­i [germ. holand. ali] – 1. konusuri mTa.-195dawyvetileba. mdabiuri] – uxamsi. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. залп < laT.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. vulgarizAcia [laT. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. v. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. zEbra [fr. vulgaris Cveulebrivi. gaxurebuli gazebi da ferfli.  v. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba).-is fexsacmeli. zebu] – kuziani xari. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. nati).  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri. zAmS­i [polon. aqvs Savi da TeTri zolebi.  sakiTxis v. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. vUal­i [fr. zar­ baznisa (qvemexisa). zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. gamoTqma. vulgArizm­i _ vulgaruli. vulgArul­i [laT. binadrobs afrikaSi. z zAlp­i [rus. . qali.

2. RmerTi cisa.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. s. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. zQud­i [germ. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . holand zuid-west] _ 1. didebis z. zEvs­i [berZ. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. zQud­vEst­i [germ. nuli. zuiden] – 1. 2. samxreT­ aRmosavleTi.  s.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. mwvervali. zikUraT­i [aqad. samxreTi. gadat. zero nuli] – nuli qula. Rriankali da sxv. lomi.  mze z. zQud­Ost­i [germ. sazEnito – (samx. 2. zEt­i [fr. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). welTaRr.) sasrolad. artileria. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. zodiaqi Scd.  zodiaki. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. (wign. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti.-Si iyo. sûd-west. samxreTis qari. holand. sûd. kuro. zEnit­i [fr. cecxli. samx­ reT­dasavleTi.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. Zv. zodQaqo [<berZ. sûd-ost. samxreT­dasavleTis qari. zuid-oost] _ 1. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. zenith arab. 2. zEro [fr. elvisa da wvimisa. quxilisa. ho­ land.

qirurgiuli z. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. z. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT.  z. laboratoria. ¥ zoologiuri. zoli. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”.. [berZ. instituti. avRaneT­ Si. gadat.­is Seqmna miewereba Zv. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. zOna [berZ. ¥ zooteqnikuri..  Wrilobis z. sasazRvro z.  z. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi.  zoomaRazia. 2. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba.. zOnd­i [<fr. sonde saceci] _ 1. momsaxureba. ¥ zonaluri. TaTbiri.  z. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs.. zOndaJ­i [< fr. z. z. sahaero burTi.  arqtikis z. gadmocemiT z. zoolOgia [berZ. sondage] da zondQreba [germ. niadagis mo­ sinjva.  z-is gaSveba. muzeumi. techne ostatoba. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). spartakiada. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. 2. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. saartilerio cecxlis z. iranSi. sazRvrebi. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari.. akrZaluli z. zone sartyeli.) winaswar ri­ same garkveva. z. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. raioni.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce. dazverva. zOo. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs.  kuWis z. ira­ .. (wign.

) instituti. aqedan _ saxelwo­ deba).) xelovneba.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T.  qarTuli T. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze. zuzuna). lo­ gikaSi: debuleba. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. Thema] – Txrobis. TEizm­i [berZ. T TalasoTerApia [berZ. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. mzis abazanebi. T (s. (s.  savele telefonis z. (s. Tezisi. zUmer­i [ger. thaleia] – berZnul miTologiaSi. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. Thesis debuleba] – ix.  T. TAlia [berZ. T. komediis mu­ za. TEzis­i [berZ. gamokvlevis. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . Theatron] – 1. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. TAlmud­i [Zv. 2. T. sinon. (s. TEma [berZ. ¥ Teatraluri da saTeatro.) Jurnali. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli.. Thesev berZ. aseTi dawese­ bulebis Senoba. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. dawesebuleba.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. T-is mTavari reJisori. TEza [fr. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. TEatr­i [berZ. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. 2. Thesis] – 1. T.) sazogadoeba. ebr. sezoni. (s).

 Tematiuri Scd. albaTobis T.  Semecnebis T. berZnul miTologiaSi RmerTi... T-is damtkiceba. 3. SotlandiaSi: didgvarovnebi. istoriuli T. TEneb­i [ingl.-is msaxuri. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. RvTismetyveleba. im wesebis debulebebis .) marTlmsajuleba. Zv. Thegh da thene] – inglisSi. mefis dide­ bulni.kvleva] – 1. 2. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. TeOria [berZ. theōrēma < theōreō vixilav. sagani.  T. TEmida [berZ. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. TeOrema [berZ. saliteraturo T. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs.  manqanebisa da meqanizmebis T. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba. ¥ Tematuri.  fizikis T.  moxsenebis T.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma.  T.  leqciaTa T. 2..-199misT. gamocdilebis. Theoria dakvirve­ ba. (gadat. gamofena. gegma.  Tematiuri Scd. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. TeolOgia [berZ. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT.... romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). sakiTxi.  mxatvrul nawarmoebaTa T. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. TeoretQkos­i – piri. fardobiTobis (relativobis) T.  piTagoris T. TeogOnia [berZ. TeokrAtia [berZ. Themis. ¥ Tematikuri. themidos] – 1.

(geol. Therme TErmeb­i [laT. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. thermos cxeli] – 1. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. 2. TerApevt­i [berZ. ¥ Terapiuli. zogadi.  Termodinamika. fizika. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. 2. Therme berZ.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Therapeia] – me­ dicinis dargi.  T. TermobQrTvul­i [berZ. Wadrakis T. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. siTbos­ Tan. Termometri. thermos Tbili Therme sicxe. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba.  musikis T. Termo. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia.  T. momzadeba. TeosOfia [berZ. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala.. [< berZ thermos Tbili 1. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. omis saSiSroeba. TeriolOgia [berZ. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba.  Terapevtuli Scd. 4.Teo -200- erToblioba. cnobari. TerApia [berZ. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. gamokvleva.  T.. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. ganyenebuli msje­ loba. ganyofilba. saavadmyofos T. Termoregulatori. T. T. TermOmetr­i [berZ. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. siT­ bo] – 1. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). . ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. thçrion cxoveli. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. Therme sicxe.. ¥ Teoriuli.

sinon. TrOmb­i [berZ. warmatebis. siTburi). reJimi. cxeli] – (spec. TOra – [Zv. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen.] – 1.) saxelis mixedviT].. Tilsam] – raime patara nivTi. 2. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. Zi­ riTadad deteqtiuri. TQlisma [fr. TiTqos adamianis bed­ nierebis. mozardi. ga­ marjvebis momtani iyos – jado.  haeris T..w. vercxliswyliani T. TrQler­i [ing. TErmos­i [berZ. Ebr.) sisxlis . romelic sina­ gogaSi inaxeba.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. talisman < arab. ebraelTa salocavi sina­ goga. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. romelic cru rwme­ niT. Teenager] – is. wylis T. damuSaveba.. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. TineQjeri [ingl. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. pergaments gragnili. samedicino T. uf­ ro iSviaTad.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. miwaT­ moqmedebis mfarveli. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. TOr­i [skandin.  T. TermOsfero [berZ. thermos Tbili. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. liTonTa T. Zv.  Termiuli Scd. mistiuri Si­ naarsisa. romelzec es teqstia da­ werili da. thermos Tbili.

jenus] – romaul miTologiaSi: drois. denoba. veli katis ojaxisa. Cinuridan nasesxebisa). romelic mas gemi. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. jaguar < mrav. ярус] – 1. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. iAgdtaS­i [germ.iag -202- amerikelebma Searqves. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. Qanki [ingl. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. Tagan). (ist. yarlik brZa­ neba] – 1. (sinon.) danaleqi qanebisa.s. rao­ viT. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. iAnus­i [laT. jagdtasche] – Qard­i [ingl. sigeli. . Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. meore ukan. udris 3 futs (91 sm­s). romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. iAmato [iap. anTagan (kerZod qarTvel­ 2.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi.  trombi Scd. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. Cari. wyeba. Senadedi. saerTod rigi. iagUar­i [germ. meore da a.S. 3. sarTuli. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. fasi da sxv. (geol. saqonelze. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli.). jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. CanTa nanadirevisaTvis.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. ianQCar­i [Turq.

ibn [arab. ebr. niCbosnobas da misT. ganzraxva. Qdalgo [esp. iEhova.  ideia. iaxtis tarebis specialisti. 3.  hidalgo Scd. ZiriTadi azri. . samyaros Semqmneli (biblia). ibis < egvi pt. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. mouvida TavSi.-203 ialqniani i. Qgrek­i [fr. iAxtsmen­i [ingl. vaJiSvili] – nawilaki. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. ignorQreba [< laT.] – ZenZeruki. risame.-ebi 2. idea warmodgena. mowi­ nave ideebis erTguli. i.  kargi i. Qbis­i [berZ. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. adamiani. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. ibn Ze. ideal < berZ. iAxt­klubi [ingl. yajari (frinve­ li). Qglu [ingl. Qdea [berZ. yachtsman] – sportsmeni.  romanis ZiriTadi a. ganaxorcieles. Ca­ nafiqri. gegma. i. azri. ideasi Scd.  i. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. cneba] _ 1. amer. motoriani i. iAbako – ciskris locvis nawili. ¥ ideisa. idEal-i [fr. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. yacht-club] – sasporto organizacia. idea warmodgena.  faqtebis i. xelovneba. igrec < berZ. ignora ar vici] _ (wign. igloo < algon­ kinebis (Crd. warmodgena  mowinave i. moRvaweobisa.) ugulebelyofa ide visime. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas. Qahve [Zv.. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. mTavari. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli.

sisufTave. i. idEnturi [< laT. – 1. ro­ ba. poli­ (mniS. i. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr.  i. adamiani. ga­ dvileSia. identicus] –  idealizireba Scd. filosofia. 2. ganyenebuli. idealizmis – romelime klasis. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. ra­ igiveba. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. taqti. laT. saukeTeso samagaliTo. 1) mimdevari. -204-  i. melic bgeras aRniSnavs). vidre sinam­ vis.  i. saqmianobaSi. Targmani. cnobiereba. vinmesTvis. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. pirobiTi werilobiTi niSani. arsebuli. yofiereba – meoreuli. ¥ ideologiuri. Sexedu. Tvalsazrisi.ideolOgia [berZ. bebis miwera. sa­ ideAlur­i _ 1. xolo materia. sakiTxebi. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. sazogado­ 2. xelovnebaSi da lod ideebSi. bune­ (gansxvavebiT asosgan. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. da logos sityva. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. (wign. losofiaSi. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. Qde fQqs­i [fr.  warsulis i. pirobebi. idée fixe] _ . Canaweri] – romlis mixedviTac idea. ideAlizm­i [fr. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. politikaSi. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. idea cneba lebani. idealisme]  i. i. srulyofili. i. Cinuri damwerloba. ideOgrama [berZ. 2. (filos. i. msgavsebis dalageba. lebis erTguleba. idea cneba materializmis sapirispiro. tikuri partiis.) savsebiT msgavsi ri­ same. da gramma Cawera. cifrebi. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. suraTi aRweres. warmodgenaSi sxv.) mxo­ marTalSi.ide miswrafebisa. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i.

romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. idQom­i [berZ. sapnis qafze.  `guli gautydeba~.  `ierarqiuli kibe”. Sereva] _ 1.-Ta ordeni. (gadat. 2.  i. hierarchia] _ (wign. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken.  ojaxuri i. uSfoTveli. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. da- . idiōma Tavise­ buri gamoTqma. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). iezUit­i [< laT.  i. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. Qdo [esper. ye­ yeCi. idiOtia [< berZ.w. Qen­i [iap. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. idQoti [< berZ.) myudro. ¥ idiliuri.  i. idios Taviseburi da synkrasis areva. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. Jesus ieso qriste] _ 1.] _ iaponuri fulis erTeuli. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. idQlia [berZ. ier QdiS­i [germ. `ena mucelSi Cauvardeba~. esperantos varianti. (wign. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub.) suleli. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri. 2. gamoxatva] _ (enaTm.S. i. kaTolikuri ordenis e. regveni. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi.) iTqmis fa­ risevel. ierArqia [< berZ. iErarq­i [berZ. ¥ ierarqiuli.) raimesadmi usi­ amovneba. `yurebs Camoyris~. eidyllion] _ (wign. gadat. orpir adamianze.) TanamdebobaTa. nivTierebaze da a. verag.) gamoTqma. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. `sityvas banze aagdebs~.-205(wign. suraTi.) akviatebuli azri.

organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels.) xatebis mxatvroba. orga­ vadebul pirTa samyofad. izogrAfia [berZ. zusti gadaReba.  i. sxva enis damwerloba. aso. isos Ta­ 2. na­ visime naweris. nabari da graphô vzer] _ 1. egvi pturi. damwerloba. ro­ 3. (gadat.-ebi. gaugebari niSani. xatwera. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. kerZod 2. figuruli niSani. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. gamoZiebis qveS myofi pi­ . rome­ nizacia. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. ro­ QvriT­i [ebr. laT. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. ierarxiuli Scd.) Znelad gasarCevi. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. kis gareubanSi. ieRovas mow. maT So­ ba. nivTiereba. (moZv. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. gode­ mraval qveyanaSi. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. wes­Cveulebebs da dogmebs. lis saxelmwifo ena. lebebi. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia.  Cinuri i. winaswari gamoZiebis i. 2. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. ¥ ieroglifuri. Civili. nizaciis prezidents. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. romlis godeba mea planetaze). sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. ieRovElebi. ro­ marcvals an bgeras.ier -206- mokidebuleba. xelmoweris weri.izolAtor­i [fr.

illuminator gamnaTebeli] _ 1. cdomileba] _ 1. 2. mefokuse). to­ tebiT da misT. ganuxorcielebeli imedi. Qkona [berZ.)  iliuzia Scd. gadat. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen.  i.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. macdunebeli. 3.  izohi psi. i. ga­ nuxorcielebeli. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. sinamdvilis damaxinjeba.. lenti.  ikarosuli Scd. rukebis. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. calke ga­ moyofa. warmodgenebi. iluzOruli [laT.  saSiSi damnaSavis i. izogi psi Scd. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. (wign. naxatebis . garemosTan. sinon. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti.  izoliacia. fokusi2) akeTebs (sinon.  s.  optikuri i. ganmxoloeba). imedi. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea.-207rovneba sasamarTlomde.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. sax.  izoliatori Scd. ga­ mijvna.  iliuzoruli Scd. Seqmna raime gamosaxulebisa. moZraobis i. saizoliacio Scd. ocneba. 2. wmindanebis gamosaxuleba. ¥ saizolacio. gamocalkeveba. foTlebiT. ikEbana [iap. 2). izOhifs­i [berZ. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. isolation] da izolQreba _ 1. illusion mcdari warmodgena. illusionniste] _ msaxiobi. moC­ venebiTi. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. 2. eikön gamosa­ ilu xuleba. illusorius macdunebeli] _ (wign. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. ilUzia [fr. iluziOnist­i [fr. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. iluminAtor­i [laT. izolAcia [fr. gegmebis. rac horizontali (mniSv. romelic fo­ kusebs (ix.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili.  iliuzionisti Scd.

romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli).  iliustratori Scd. nawar­ moebis teqstebisa. TviTmfrinavis. mimsgavseba visime. ¥ sailuminacio.  iliustracia. dasuraTeba (wignisa. 2. ilustrAtor­i _ mxatvari. imQgrant­i [laT. frazebi. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. . ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. suraTebiT gaformeba. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. sailiuminacio Scd.  `vefxistyaosnis” i. quCebisa).  `vefxistyaosnis” i. 1) xelovnebas. aranamdvili. romelic suraTebs xatavs wignis. ¥ sailustracio. mixvra­moxv­ risa da sxv. gemis. ¥ saimigracio.  iliuminatori Scd. imanens (immanentis)] _ sagnis. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. imitatio] _ 1. gayvaniloba. risame xmisa. mibaZva. gamferadebeli mxatvari. illustratio] – 1. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. 3. 2. sailiustracio Scd. magram namd­ vils damsgavsebuli. misi bunebidan gamomdinare.  s. imitAcia [laT. imitAtor­i _ msaxiobi.-ebi. TviT aseTi naxati. naxatebiT. imanEntur­i [laT.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi.  sadResaswaulo i. Jurnalisa da misT.  s. Junalisa. romelic her­ metulad aris daxuruli. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. imigrAcia da imigrQreba [laT. nimuSi. misTvis niSandoblivi. Qmam­i [arab. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. ilustrAcia [laT. risame dasamtkiceblad. naxazi (teqstSi CarTuli. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. 3. iluminAcia [laT. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba).  leqsikonis s.  iliuminacia. kanonebi.

 i. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli.  i.  s. 2. omi. daJinebiTi. imperAtiv­i [< laT. ¥ saimperio. margalitis i. 2.) brZanebiTi kilo. monarqiuli saxelmwifo. imperAtor­i [laT. Qmij­i [ingl. kolonia. brZaneba. impQCment­i [ingl. igivea. rac transplanta­ cia. in –Si da plantatio dargva. imperQal­i [fr. implantAcia [laT.. impeachment gakicxva. imperativus brZanebiTi] _ 1. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. . mi­ si momxre. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. imperiAlizm­i [fr. i.  didi britaneTis i. mniSvn.. imposant] _ (wign. 2. ¥ imperialisturi. 2. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone. ruseTis i. gadargva] _ 1.  s. imperiale. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. (ist. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli.  i. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. ¥ imperiuli. ¥ saimperatoro. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. di­ liJansis meore sarTuli. impozAnturi [fr. imperialis < laT.-209 tyavis i. impEria [laT. adamiani. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT.  romis i. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis.) vinc. 1) SeZenis politi­ ka. garegnobiT. imperator mbrZanebeli. gerbi.  iaponiis i. kategoriuli moTxovna. (gadat.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. karlos didis i. saxelmwifo. saxelmwifo. sardali] _ 1. dinastia.. i.

¥ improvizaciuli. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. musikaluri piesa da sxv.. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. (fiz. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. Teatralur warmodgenebs. leqsis. mxatvrebi. improvizAtor­i [it. improvisation < it. STabeW­ dilebebi. (wign. s. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. impresArio [it. impotEncia [laT.  i. biZgi. ¥ saimporto. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. baJi. musikosis) ufaqizesi su­ .imp -210bieqturi gancdebi. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. importQor­i [ingl.  i.) Sinagani miswrafeba. importer] _ piri an organizacia. saRamo-koncerti. 2. improvisazione] _ 1. eqs­ porti).  importiuli Scd. musikaluri nawarmoebis da a.  nervuli i. impressario] _ kerZo piri.  i. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena.  i.  brwyinvale i. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). ganagebs. Qmpuls­i [laT. niWi. ro­ melic imports awarmoebs. i. impulsus] _ 1. 2. improvisatore] _ improvizaciis ostati.S.) moZraobis raodenoba. Sesruleba. Qmport­i [ingl. impresiOnizm­i [fr. cvedno­ ba. ¥ impresionistuli. i. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. mxatvroba (literatura.-ebi.  s. leqsi.  i. SezRudvebi. ¥ importuli.). ¥ improvizatoruli. musika). improvizAcia [fr. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi.saqoneli. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi.

kontinentis zog raion­ 2. RonisZiebani. amJamad Se­ yviTeli saRebavi.  i. saqonlis i. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. sebTan dakavSirebuli. nebis xelSeuxebloba. inauguara i. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa.. s. generatori.) eleqtrul impul­  s. inaugurAcia [ingl. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. zeimi. hena] – 1. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. xelfasis i. mowiTalo­ mosaxleobas. impulsiT gamowveuli. impUlsuri _ 1. buCqi. ¥ sainauguracio. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. mzadeba. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. romlebic xelSeuxebloba. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba..-211- ind da siCqaris namravls.  inasi. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. (medic). teti – di plomatiuri warmomadgenlis. ri­  impulsiuri Scd. maCvenebeli. remonia. dasnebovnebis mimarT. Qndeqs­i [laT. (fiz. pirovneba. ¥ inisa. indigo < laT inbiT. 3. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. index] _ 1. same sia. misi  fasebis i. ramisgan] – 1. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. (samarT. xna Scd. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis..  i. moZraoba. 2. . SesaRebad. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv.

datvirTvis da sxv. fsiqologia. uZvelesi kultura. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba.)  i. calke adamiani. fizikuri sidideebis (mag. wnevis. (teq. ganur­  i. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. i. Sroma. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. i. ¥ individualisturi. Zo. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. gasazomad. Taviseburebani. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. indiffe- . nizmi (cxoveli.ind -212- Sedegad.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. romelTac iyeneben interesebze maRla. indQvid­i [laT. 2. romelsac egona. individia2. rac calkeul Tan SeerTebiT). sargebloben.. imesadmi. ker­ qveyana aris indoeTi].) igivea.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. (mag. gulgrili. individunuyofeli] – (wign. midgoma. pirovneba  individumi Scd. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT.  individialuri Scd. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1.romelic SehyavT listuri Scd. koleqtivis bisa. i. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli.) damou­ um ganuyofeli. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. individuum ga­ individUum­i [laT. rentuli. xo­  i. meurneoba. 3. ZiriTadi mosaxleoba). momsaxureba. ¥ indiuri. nivTiereba.  i. indica vuC­ reTve individuumi.  individializmi. lakmusi. mcenare): rac individi.  i. doelebi da indoeTi). pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan.

dune. franguli. adamiani. (fiz. mokidebuleba. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. msubuqi (mag.  indoevropiuli Scd. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. (mag. bis yvela dargSi. Ce­ mrewveloba). espa­ nuri. _ umoZrao. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). xuri. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. indUstria [laT. rusuli. deni.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. portugaliuri.  industrialuri Scd. umoqmedo. italiuri). qarxno mrewveloba. i. indulgentia 2.  i. i.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. uintereso. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. germanikuli (mag. inductio] _ 1. deduqcia).) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. urdu).] _ induri re­ indUqcia [laT. iranuli (mag. romelic awar­ di. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. ligia _ brahmanizmis forma. osuri). iners (inertis)] rebi.daniuri.  qveynis i. romanuli  i. didi ojaxi. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. industrializAcia _ inglisuri. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. industria saq­ . indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. germanuli. papis saxeliT. msjeloba. damZime industria _ industria. slavuri sagnebs (sinon. indUizm­i [kreb. indulgEncia [laT. hin­ dustria. polonuri). ¥ industriuli. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba).  i. moebs farTo moxmarebis sparsuli. toni.Sveduri). ukrainuli. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. i. qveynebi.

davTari. adamiani. Cadeba raime saqmeSi. re.ine usicocxlo. neoni.. 2. ¥ inerciuli. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. inventarizAcia – inventaris aRwera. invAlid­i [fr. (lit. sainvensticio Scd. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan.. .  i. debs raime saqmeSi. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis.]. inertia umoqme­ doba.). moZraoba. komisia. xreSi da misT. sagnis erToblioba.  i. reinvestQreba – [ix. investQcia da investQreba [germ. -214 sasoflo-sameurneo i.  s.  s. invEstori – piri. romeli. s. banki. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba. inversio gadasma] – 1. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). inErcia [laT. s. ¥ sainventaro  s. investition < ing. argoni da sxv.). invalide] _ adamiani. Sromis i. ¥ sainventarizacio. inTronizAcia [laT. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT).  omis i.  inertiuli Scd. inventarium aRwera] – yvela im nivTis.. qviSa. invest dabandeba. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi.-is kanoni. rome­ lic fuls abandebs. ¥ sainvesticio. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi.  invensticia. programebi. saskolo i. rac romelime dawesebulebis.  i. invErsia [laT.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. invEntar­i [laT.

 sasargeblo saqmis i. SeSxapuneba). saineqcio Scd. iniciAcia [laT. incasso] _ (finans. ¥ sainieqcio. aRsaydreba). inquisitor] _ 1. kunTSi an venaSi (qarT. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. ¥ iniciativiani. Qnkebi _ indielebi.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. inkvizQtor­i [laT. inciativiani. nemsi. ricxvSi _ inicialebi).  intronizacia Scd.-215da berZ. inicQal­i [laT.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. gamoiCina. 1532 w. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. ink  inciativa. 2.  i. iniciAtiva [fr. romel­ sac romis papisgan (Sua . 2. sainciativo Scd. si­ non. initialis sa­ wyisisa] _ 1. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. romel­ mac iniciativa gamoiCina. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. injectio Seg­ deba] _ (medic. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo).  inciatori Scd. s. iniEqcia [laT. Qnkaso [it. kabineti. ¥ sainiciativo.  s. moTave risame. episkoposi. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. iniciAtor­i _ piri. adamiani. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma).  s. jgufi. wamomwyebi. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT.  ineqcia. initiative < initiare dawyeba] _ 1. Cveulebriv. Taosnoba raime saqmeSi. dalocvis ceremonia.  i. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. sinon.

mogzauroba. incubo. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. avto i. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT.) sasamarTlo.) avadmyofobis fa­ yroba visme. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. monaqmni. boba. leba] – (lingv. dakiTxva. rac inku­ nizacia. mqone piri. (medic. i. samxedro i. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. saqme. ucnobi] _ piri. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. naobis gaumJRavneblad.) igivea. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. ¥ inJinrisa.-konstruqtori. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. marTlo­policiuri orga­ 2.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. (gadat. inovatio ganax­ eretikosebs. sxvis saxels atarebs.  s. rTuli s. sainJenero Scd. bis pirveli simptomebis  i. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. enaSi. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. incognitus im dargis specialisti.-gamomgonebuli. vnelobiT ixmareba agreTve 2. nage i. gamoCenamde. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli.)] inkubAcia [laT. insignQeb­i [laT.) axali war­ 2. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. (gadat.) tanjva. lovnurad gamosaCekad. (s. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. romelic  i. romelic inkubireba).) adamiani.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1.. insignia (mr. ingenieur] – umaR­ zicio. inkubAtor-i [< laT. tanjavs. inJeneri. axali movlena wvaleba. (medic. wameba. romelic ukiduresi bacia. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. me­13­19 s. inkvizQcia [laT. ukiduresad sastikad ep­ 2. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis .

 safinanso i. raime dawesebulebis. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. komisia. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT.  pedagogiuri i. kverTxi da sxv. moZraoba.-iT mixvda.  saavtomobilo i. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. sasamarTlo da sxv. daTvaliereba. 2. sanitaruli i. zedamxedvelobis organo­ ebi. umaRlesi i. siTxisa). institutum danawesebi ram. 2. ¥ sainspeqtroro.  i. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. sam­ xedro.. instilAcia [laT.. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. umaRlesi magist­ ratis. Semowmeba. dawe­ sebuleba] – 1. ins inspirAcia [laT.) CawveTeba (wamlisa. instAncia [laT.. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. inspEqtor­i [laT. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. gauwies. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. s. ¥ sainspeqcio. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli.  skolis i. ciliswameba. spilos Zvlis taxti. instilatio] – (medic. instiqturi Scd. insinuAcia [laT. alRo.-217(mefis. Qnstinqt­i [< laT.  Tavdacvis i. waqezeba. instQtut­i [< laT.  instiqti. instictus ganzraxva] – 1.) mixvedris unari. (gadat. inspEqcia da inspeqtQreba [laT. enaTmecni- . ganaTlebis ganyofilebis i.  s. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs.  pirveli i.  s. inspectio daTvaliereba] – 1.  i.

daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. avtoskolis i. 1­Tvis). rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. gadat. 2. instrUqcia [laT. integer mTeli] – (maTem. foladi. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. ostatobas aswav­ lis.  s. Tanamdebobis piri.. romelic raime speci­ alobas.  qorwinebis i.. instructor momwyobi] – 1.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva.  usafrTxoebis teqnikis i.. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. (wign. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi.  instrumentaluri Scd. insulto vxti] – (medic. pirebi. 2. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. ¥ sainstituto (mniS. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. prezidentis i.-ebi. Tvalis asax­ vevad. instrUqtor­i [laT. i. in-ze da scena scena] – 1. moTxrobis. insUlin­i [laT.  musikaluri i. piri. sxvadasxva saxis sakravi. ¥ instrumentuli da sainstrumento. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi ..  Cxubis i. Qnsult­i [< laT.-s i. 2.) musika. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. s.. intEgral­i [< laT. (s. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas.  curvis i. Sekreba. instrumentum] – 1. omis i. inscenQreba [laT. (wign. instrUment­i [laT.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad..  saerTo s.) risame mo­ wyoba. 2. qarxana.) mTe­ li sidide. ansambli.ins -218- erebis i.) uflebriv normaTa erToblioba. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i.  qirurgiuli i. i.

intligenromlis elementebi (an maTi turi. integrAluri geomEt­ Sroma. unari. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. sibrtyeebis.-219usasrulod mcire lebis jams. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. gaerTianeba. intiligenti. i. intellectus] – misi gamoyenebis ares. aTeblebs. gonebrivi integrAcia [laT.  i. (maTem. 2. integriren] – 1. romelTac aqvT spe­ [germ. ne. qceva. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli.. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. i. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. garegnoba. saSualebiT ¥ inteligenturi. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. pirovneba. teqnikis. kulturis . (lingv. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. SigniT.) erT mTelad qceva. intelligens (intelligentis) mcodne. Wkua. intelQgent­i [laT.. intilgensi. romlebic ucnob funqciebs  didi i. integrAluri sqEma (an:  i.SeerTeba (raime nawilebisa). vi aRqmis unary.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. i.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. nawi­ int ralis povna. moaz­ wirebis.-is mqone axalgazrda. romlebsac ga­ Segnebuli. goneba.) gantolebebi. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. ¥ integraluri. (wign. Seiswavlis wertilebis. ganaTlebuli. adamianis azrovnebis unari. rome­ 3. ria – maTematikis dargi. ri. intelegentuniaturuli mowyobiloba. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi.

intensi < laT. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. radioTi. aRZvra.). [laT. z.  aTprocentiani i. intensio.  erovnuli i. intEndant­i [fr. datvirTva. 2. interview] – po­ litikuri. mniSvnelova­ nia] – 1.  SemoqmedebiTi i. s. mizani. gacnobis. mniS. ¥ saintereso (mniS. dampyrobi. Sroma. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. sargebeli. akademia.  i. mogeba.-ebi.  i.  i. daZabuli. daZabuloba] – 1. s. 1­isaT­ vis).. ¥ saintendanto.  s.  i. ¥ uintereso (uary.  polkis i. inter. 2. intendant] – samxedro mosamsaxure. intensiuri. i. u. moTxov­ nileba. cno­ .  s. intervallum] – 1. 3.  intervidenie. samecniero Sroma. intervEncia [laT. azri.  xuTwuTiani i. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. interest mniS­ vneloba aqvs. risame gagebis. intensQur­i [fr. intensifikAcia [fr. intErval­i [laT.int -220bismoyvareoba.  warmoebis i. ukeTesi Sedegis. kinofilmi. gamoiwvia. interiewer] – sferoSi. pirovneba. 2.. intesification] – (wign. internacionalizmi. s. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad..-s micema. wigni. saubari. televiziiT gadasacemad. visime i. intEres­i [laT. intErviu [ing.ebis damcveli. intervQuer­i [ing. manZili.  u.  samxedro i. samsaxuri. 2). drois Sualedi. soflis meurneobis i. sivrce or sa­ gans Soris. miswrafeba.-s aReba. nayofie­ rebis momcemi. gaZlierebuli. i.) risame qceva ufro intensiurad (ix. s. zogado moRvawis. ambavma i. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. Seiswavlis survili. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi.

(arqit. intermezzo] – (mus.-221(wign. 2. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. 2. skola. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa.).) simRera. intermEdia [it. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli.) Jurnalisti. intErmeco [it. specializaciis gaRrmaveba. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. eqimi. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. SigniTa] – 1. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. Se­ nobis SigniTa nawili. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. internationale] – 1. internus Si­ nagani. romlis mizania codnis srulyofa. SigniTa] – 1. Qntern­i [laT. interQer­i [fr. int intErnat­i [< laT. SigniTa] – 1. internAtura [< laT. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. saavadmyofoSi.romelic vinmesgan iRebs intervius. internus Sinagani. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. cxovelis Sinagani agebu­ leba. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva.  skolis i. internaciOnal­i [fr. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. interinus Sinagani.) mcire musikaluri piesa. internacionAluri – sxva­ . 2.  socialisturi i.-Si swavlobs. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. 3. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. same­ dicino institutis stu­ denti. 2. internacionAlQzm­i [fr. interieur Siga. naxati. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i.

interferEncia [laT. eki paJi. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. 2. sityvebi.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. ganmarteba.) piri. risame azris axsna. interpelAcia [laT.  kanonis i.. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. yovelgvari zeddeba. kosmosuri xomaldis i. (fiz. intErpol­i [ing. ga­ daxlarTva. ganmmartebeli. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. Semsru­ lebeli – musikosis mier.  i.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. inter Soris da ferens (ferentis) matari. rolisa msaxiobis. sinon. saerTaSoriso). romelic risame in­ terpretacias iZleva. interpretAcia [laT. interpretieren] – (wign). meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. intErnet­i [ing. 2. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ.  sinaTlis i.) bgeriTi. interpretAtor­i – (wign. internQreba [< laT. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . internus Sinagani] – 1. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. 2. gadamtani] – 1. 1. bgeris i. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros.

sulier sam­ intrQgan­i [fr.  i. intimus yvelaze Rrma. romelic intrigebs yarosTan. gamoxdoma. romelic emyareba moxatavs. saubari. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. 2. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. SorsmWvre­ 2. raduli.  i. intro liTadi. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp.  i. mul­melodiuri wyoba. gavsebuli] – sis­ . i. gu­ introspEqcia [< laT. adamianis grZnobebTan. ¥ intriganuli. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). 1) awyobs. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. Tqvam] – 1. intriga. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. mniS. megobruli. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba.) Sesrulebis sizuste. (lit. intuituri da berZ. 2. kavSirebuli. dramaSi. qali. Tema. Si­  rTuli i. Sinauruli. siyvarulTan da­ (ix. adrindel gamocdilebas. (mus. rome­ teloba. (fsiq. intrigant] – piri. dros): ufliswulis titu­  i. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. uSualo. i.-ebi mefis karze. urTierToba.-ebis li. toxikon Sxami] – or­ Scd. ta] – mixvedra.  i. mowyoba.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. intoqsikAcia [laT. xmis intuQcia [laT.-is mqone adamiani. nagani] – 1. warmoTqmis manera. SegrZneba. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. uaRresad pi­ mimarTavs. in ­Si  intuitiuri.-223- inf intQmuri [fr. spectio vixedebi SigniT] –  i. mixedviT). Qntriga [fr. Qnfant­i [esp. intime < laT. intrigue] – 1. 3. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. alRo.  kiTxviTi i.

biuro. cnoba.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. informatik] – disci p­ lina. s. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. risa­ infinQtiv­i [laT. читать. rome­ lic informacias iZleva. informatio]  i. infrAbgera [laT. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. infernAlur­i [laT. qve] – (fiz. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. ¥ infeqciuri. Setyobineba raime fo. romlebsac lis) formati. informAtika [fr. nekromantiis. zmnis ganusazRvreli for­ 2. agreTve mis da­ muSavebas. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. jadoqrobis. infEqcia [< laT. писать.  infaqti Scd. informAcia [laT.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. daavadeba. infernalis] – (wign. germ. saerTo terebis saSualebiT. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. i. Sesaxeb. gaufasureba imis gamo. inflatio gaberva] wyobiloba.) cnoba.  gulis kunTis i. infra in­fOlio [laT. infectio] – informAtor­i – piri. visime. Jurna­ 20­ze naklebi).-s Teoria. dabeWdo Tabaxis naxevars.-is nakadi. masSi mimdinare procesebis  rus. momxdari ambis. in folio < qveS.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. cnobebi garesamyaros da ma. imaze meti. robebis SeWra organizmSi. – (gramat. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis.  infliacia Scd. rac udris adamianis smenis organo . saavadmyo– 1. (s. biT. (s. rac saWiroa sa­  i. saxelwodeba. i.) jojoxeTuri.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. i. informatique. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs.

es nivTiereba. incestus] sis­ nivTiereba. moi poveben um­ xlis aRreva. SesunTqviT. (erTujrediani) cxoveli. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. yoghurd < Turq. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. rom­ loba airad. Rovani eleqtromagnituri 2. infuzOria [< laT. obieqtebi. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. melic TvaliT ro tema. rom TviTWvretis da TviT­  i. spirtSi gax­ .-225ver aRiqvams. romelic uz­ ganWvreta] – 1. inhalAtor­i – inhalacii­  i. mdebareobs. varjiSi. speqtrze optikursa ¥ ioguri. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. i. Qoga [< sanskr. inhalo Se­ ra qveS.-is ganviTa ingalacia Scd. reebidan. (samx. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). infrastrUqtura [laT. da radiotalRebs Soris  i. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. reba. joga. ar Cans. Qod­i [berZ. iod  ingalatori Scd. Seer­ 2. 2.  qalaqis i. iOgurt­i [ing. infra qveS. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd.) zurgis nageboba­ Teba. Wvreta. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. romelic amtkicebs. bunebriv ZalebTan. Rvreba. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. azrTa mokreba. inf.. Ta kompleqsi. elementi – kristaluri Qncest­i [laT.inhalAcia [laT. ¥ infrastruqturuli.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo.

i pOdrom­i [berZ. `Ze-RmerTi”. vidre sinamdvileSi arian. gamovasxiveb] – 1. irradio Suqs gamovcem. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. i pOstas­i [berZ. hipochon] – avadmyofuri SiSi. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). Qprit­i [< kreb. `suliwminda”).) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. (medic.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . ionizAcia – 1. ion mimavali] – (fiz. sesxi. iradiAcia [< laT. hipostasis pi­ rovneba. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad.) optikuri movlena. 2. hipotheke gi­ rao. i pOTeka [berZ. (medic.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi.  hi podromi Scd.ion -226- snili. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. windi] – 1. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. 2. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i. 2.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. fr. (fiz. arsi] – 1. mdogvis sunis mqone. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. 2. (filos. `Zisa”. 3. (fiz. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. (fiziol. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze).) ionebis warmoqmna.] – momwam­ vleli nivTiereba.) individualuri. realurad arsebuli ram.­isgan: `mamisa”. Qon­i [berZ. i poqOndria [berZ.

iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. irrealis] – si­ lad. Qslam­i [arab. Qrit­i [< berZ. arxi. islam Tavis Se­ wirva.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. eirōneia] – fa­ tirili. s. (ant. sistema. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. kuri daavadeba. da mmarTvelobis mTeli 3. swori nawlavis da sxv.) zambaxi.) Si­ Qris­i [< berZ. ist iracionAlur­i [laT.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. Qsida da Qzida [berZ. irrigatio] – 1.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. xelidan] – (muslim. namdvileSi ararsebuli. axasiaTebs irOnia [berZ. respublika. 2. mSobeli. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi.). 2. Isis . krunCxvebi ruli. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. sxva­ ¥ ironiuli. nobadobis da misT. cxviris. organoTa (piris. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT.  i. (botan. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri. vide mamis – ismailis sa­  s. morCileba ala­ irigAcia [laT. Rimili. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa.-227sistemaSi. sicili. dasxvagvari moSlisa. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. nagebobani. (medic. irro- (Isidos) < (egvi pt. muslimanoba). CilebiT. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. – 1.  i. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. ararealuri.

historia] – 1. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. 2. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. i. istorQuli – 1. 4. saRamo. sazogadoeba. religiis i. dawesebulebis. ieso qriste – i. istoriaSi Sesuli.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT.  i. musikis i.. saistorio (mniS. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. ..  Teatris i. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT.  i. rac namdvilad iyo. jubilaeus (annus) < Zv. procesi. rac movlenebs Seiswavlis. 3. vinc. i. 2. filosofiis i. universitetis i.  s. ¥ iubilesi. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. gamokvleva. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. Sua saukuneebis i. geografia. romani..  msaxiobis i. ¥ saiubileo.. arsebobda  i. i. pirovneba. i.  i. iubilei Scd.  saqarTvelos i. s. iUbile [laT. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). pirovneba. ebr. istoriogrAfia [berZ. 2­isaTvis)  s. 3. i.  kacobriobis i. iUan­i [Cin. Zeglebi. iuvElir­i [holand. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. TariRi. historia da grapho vwer] – mecniereba. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. TariRi. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. faqti..  iubilisa.

humoristuli. iulQusis kalEndari.-s grZnoba. Qunga [germ.. s. i. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli.. 2. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . sinonim. 2. nawarmi.  i.  s. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. um­ ciresi matrosi. iunkarebi. cisa da miwis qal­ RmerTi. iUnona [laT. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori.  iungasi Scd. saoqromWedlo). maRazia. ymawvi­ li] – (zRv. romelic ofic­ rad emzadeboda. oqromWedeli). ¥ iunkrisa. i.  i. memamule. ¥ siuveliro (qarT. iumOreska [germ. Jurnali.-is ganyofileba gazeTSi. Qumor­i [ing. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. iunkerebi Scd.) 1. da satira. iuniOnebi [ < germ. junge biWi. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”).  iuliosis . mr. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros.-229bis. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa).  zogjer ixmareba – humori. ¥ iungisa. aseTi nivTebiT movaWre (qarT.  i. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. junior axalgazrduli. Scd. 2. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix.) 1. komi­ kurad.iulQ­ usis welTARricxva [laT. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. grigorianuli). xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod.  iunkerisa. ¥ iumoristuli. humor] – 1.-T laparaki.  zogjer ixmareba – humoristi. zogi qveynis flotSi. junker] – (ist. musikaluri pi­ esa).. biWi. si­ non. iUnker­i [germ.

juridictio] RmerTi. gansjadoba). vaweoba. rigiT mexuTe. romlis moR­ (qarT. aseTi ufleba.) mzis sistemis yve­ 2. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. nebasTan. Seesabameba zevsi). iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. jurisconsultus] – iuristi. debulebani. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. an mopasuxed da sxv. daxmarebis gaweva samarT­ 2. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. ganizacia an dawesebuleba. da misT. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. des qonebas.  saxelmwifos i. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). 2. jupitr] – 1. am  iuriskonsuli Scd.iup -230- esabameba hera). sinon. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. (ist. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. dados xel­ iustQcia [laT. justitia samar­ . iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. Sekrulebebi. romaul miTologiaSi: cis. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. uzenaesi RvTaeba – 1. ganyofileba. ikisros val­ sinon. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. samarTalmcodne). mis teriQurT­i [Turq. jurt] – centra­ toriaze. mzidan uli samarTlebrivi sfero. samarTlis normebTan. sinon.

 i.  k. daavadeba. Tqmuleba] – 1. iSQas­i [berZ. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad.  ixTiologia. sasamarT­ lo warmoeba. rac kabalistika kabalQero [esp. ¥ kabaluri. kabalQstika [Zv. kAbala2 [Zv. iqTiolOgia [berZ. iSEmia [berZ. gabbālah gad­ mocema. viWer da hiama sisxli] – (medic. aso X] – 1. ixtiologia Scd. k kAbala1 [arab. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. Qqedne [berZ. kanoniereba] – 1. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT.-231Tlianoba. ischô vikaveb.  kabalasi Scd. 2. marTlmsajuleba. ber­ Ta wodeba. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. am titulis mqone pi­ ri. echidna] – 1. Tqmuleba] – igivea. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. ebr. monuri damokidebuleba vin­ meze. ebr. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. kabalisa.-is saministro. kabâla] – sruli. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. gabbalāh gadmocema. 2. xelSekruleba. Qqs­i [laT. sasamarTlo uwyeba.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. Sua saukuneebSi: ebraelTa . iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. 2.

iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. yurZens. rasac TiTqos xmis misacemi k. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. (s) gemi. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. Tavsi specialuri daniSnu­ . sadac kuTvnili oTaxi.. wevrTa. (sinon. kbilis saeqimo k. saidumloebiT moculi. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. ¥ kabotaJuri da sakabota2. cabiret] – 1. lioba: mTavroba.. geTidan Semotanili) ro­ 2. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. cabine] – patara sa­ zidvebi. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. kabernet] – 1. televizia.. cabotage] _ 1. wiTeli Rvino am jiSis Jo.) gadakAbina [fr. s. k. bellouw] – (zRv. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. vani. eleqtruli sadeni. iseTi ram. simRe­ 2. (TviTmfrinavSi). jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). kAbare [fr. muli depeSa. ka Seiqmna ministrTa k. rentgenis k.). sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. bundo­ ubanze).  telefonis k. (s. telegrafis 3. yurZnisa. metulad izolirebuli  fizikis k.. Znelad gasarkvevi ram. mowyobili raime ra da misT. warmodgenebi (cekva. kabEltov­i [holand.. mfrirebuli wes­Cveulebani.. xazi. navis k. naosnoba. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. k. ministrTa  s. sabWo.  kabini Scd.) 1. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. kabel] – her­ Tvis. avtomobilis k. oTaxi. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo. (saarCevno magiuri Zala aqvs.  k.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. 2. 2.  telefonis k.2 m.

cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. polki. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. 1.-ebis denadoba. kAdet­i [fr. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. politika. myofi samxedro piri. cadet] – 1. cabriolet] – xelmZRvaneli k. cekva. deklamatia. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. romelSic gaerTia­ k. vinc garkveuli 2. an epizodi. (s). romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. erTad momavali . cavalier it. katastichon furceli. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. cadastre < Sdr. kAbuk­i [iap.  teqnikuri k.-ebi. cadres] – 1. k. 2. raTi. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. sia.-ebi. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. revo­ kavAler­i1 [fr.-ebi.-ebi. maRali erTcxeniani or­ 2. nebulia drama. saswavleblis (kadetTa 2. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. ¥ sakadro. kaci. nismcemeli mamakaci. kAdril­i [fr. sxvavebiT.-233- kav kabriOlet­i [fr.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. 2.­Si. cavalkada] – 1. musika. musika am nacemTa krebuli.-ebi. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. lerio. kavAlkada [fr. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. Seiqmna XVII  s. cekvisaTvis. kAdrebi [fr. cavalkade < it. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. s. raime  k. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. kadris oficeri. re­ va. samxedro samsaxurs). qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. figurisagan Semdgari cek­ berZ. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1. saavtomobilo departamentis k. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. cadre] – 1.

kazAkebi [rus. (samx. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me.kav -234Si an samxedro gemze. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. casus] – 1. казаки] – 1.-Ta divizia. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. cxenosanTa jgufi. 2. kAzino [fr. 2.) qanSi gaCenili si­ cariele.  donis k. 2. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis).  zaporoJieli k. kazuQstika [fr. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. SemTxveva] – (samarT. casus kazusi. sasacilo). qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. kaTakmEvel­i [berZ.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . casino] – samorine. kazEmat­i [fr. casemate < it. 2.  kavalkadasi Scd. (geol. Rru. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. casematta] – 1. raime SemTxveva (araCveulebrivi.] – mou­ naTlavi. kavAtina – [it. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. 2. ¥ kavalkadis. (gadat. (moZv.) 1. Rru] – 1. casino < it. k.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. caverna gamoq­ vabuli.-ebi. casuistiqne < laT. 2.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). kAzus­i [laT. maTi STamomavali glexebi.-ebi. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). kazUar­i [fr. kAverna [laT.

2.  saavtomobilo transportis k. ¥ kaTolikuri. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. kATod­i [berZ. 2. anodi). romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. moxsenebebs. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. k. kaTArsis­i [berZ.. kaTolikesi. kATet­i [berZ. kaTolikeebi. savarZeli] – 1. (ekl. k.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. igi­ vea rac kaTedrali. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. kaTolQkos­i _ ix. romelic kaTolicizms aRiarebs. platoni. kaTOlike [berZ. katharsis ganwmenda] – 1.  mr. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. kadhedra skami.  kaTolikebi Scd. msoflio] – pi­ ri. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. kaTolQcizm­i _ qristi­ . kaTEter­i [berZ. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. katholikos sa­ yovelTao. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. (wign. mRvdeli. 3. kaTalikosi. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”.  zogjer ixmareba kaTolikosi. kaTolikisa Scd. herakle. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. katholikos sayovelTao.  kateteri Scd. amaRlebuli adgili (specialuri dgami).  katodi Scd. 3.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ.  kaToliki.  kateti Scd. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. kATedra [berZ.-is sxdoma.-is gamge.) sulieri ganwmenda. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis.  k. kathetos Sveuli] – (maTem.

sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. musika. kajuit kaiuta da fr. 2.  k. kaleidOskop­i [berZ. k. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. kalos kargi. caiman < karib. kakafoniuri Scd. ¥ kakofoniuri. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. eklesia. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad.  Savi k. kakadu < malaiuri .  kaiutasi Scd.­s meTaurobs romis papi. mosdevs mezo­ zour eras. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). kAkao [esp. tropikuli mcenare (xe). kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi.  k. kAiut­kompAnia [holand. 3­8 m­mde simaRlis. 3. kalAmbur­i [fr. kakaos Teslis fxvnili.  kakafonia. noyieri sasmeli. kakauti] – 1. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). kAkadu [germ. cacao < actek.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kainozOur­i Era [berZ. arakeTilxmovaneba. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. ¥ kaiutisa. kakofOnia [< berZ. ¥ kaTolikuri. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. kaQman­i [esp. kakafonuri.

] – vaSlis Rvino. 2. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. xeli (naweri). ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT.-is Tofi. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. (wign. ba – (sp. maz weras. sax. xels. romSi)] – 1.  kedlis k. kAl­i – induizmis qalRmerTi. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers. moxa­ tulobani.) kalendaris (mniS. Wurvi. 2.  msxvili k. gegma.  iuliusis k.  saSualo k. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati. ¥ kalendaruli (mniS. magidis k.  kalendrisa. sportul SejibrebaTa k. kAlibr­i [fr. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri.  k. kal mcire alkoholiani. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. .  yalibi am mniS. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. aqvs” – Scd. grigorianuli k. xolo kaligkalvAzos­i [fr. 2. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. 3­isaT­ vis). calibre] – 1.-237wyo – mili.. kaligrAfia [berZ. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema.) ambebis. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi.. ogr. 3. gadat. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT..  k. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan).  mecadineobis k. romelic Seiqmna me­16 s.­obiT Scd. Sivas coli.

ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi.  k. k. kalorQmetr­i [laT. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). marmarilos. kalorQfer­i [fr.  kalkuliacia Scd. (enaTm. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. Se­ madgenlobaSi.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. celorifere < laT.). ¥ kaloriferuli. k. car­ cis. kAlk­i [fr. livu). calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. saSrobi. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis.  k. kalOria [laT. 2. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). ¥ kaloriuli. sakvebi.  kalka Scd.. romelic Sedis kirqvis. mcire kaloria – siTbos .  kalkuliatori Scd.kal -238is raodenoba. movercxlisfro mbzinvare liToni. kalcQum­i [< laT. TabaSiris da sxv.  koloriferi Scd. saTbobi.  wylis k. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. oTaxis k. kalkulAtor­i [ing.  kolorimetri sxvaa (ix.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. metreo vzomav] – xelsawyo. kAlmar­i [fr. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. sinon. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. calque] – 1. didi kaloria – siTbos is raodenoba. calor siTbo da berZ. gaTboba.

it. meo] – 1. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. vis (qarT. qameo Scd. < sak. 2. ¥ kameisa kAma [sanskr. kAmbuz­i [holand. kAmera [laT. monarqis kari]  kameliasi Scd. kamarQlia [esp. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. am mcenaris yvavili. qamea. ga­ 2.  kambalasi Scd.  k. – sasaxlis jariskacTa jgufi. broSSi. sinon. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. cakAmbala [rus. kombuis] – 1. melzec reliefurad aris 4. ¥ kamariliisa. qva an niJara. nagebo­ kAmea [fr. manqanis. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi.] – induizmis pan­ . TeonSi: siyvarulis RmerTi. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1.  avtomobilis k.. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT.-is konservi. palata < berZ. bulia berZnul muzasTan).  sadezinfeqcio k. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. cameo. cambis SigniT.  kamariliasi Scd. sva­ tomobilis. Si. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. camera TaRi. camelia < kreb.-239- kam  kameasi. rabis k. velosi pedis men beWedSi. da misT. zogi­ formis Tevzi. ro­  mtversasruti k. mera darbazi. saltis SigniT. sakani). aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. kamElia [fr. 2. xelsawyos. bargis Sesanaxi k. oTaxi. camarilla < ca¥ kameliisa. vilis isrebs. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa.. nulebisa.

`sakani” mxolod cixis kameras hqvia. romelSic ideba firfita an firi. mamakacis Zveleburi samosi. kamQkaZe [iap. kamerdQner­i [germ. poezia.  kameristka Scd. kamerReri Scd.  k. kamErton­i [germ. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. kamikaze RvTis qari] – 1.-is fabrika. kamErist­i [fr.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. aseTi musikis Semsrulebeli. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad.  k. 2. Cveulebriv usaxelo. aseTi nawarmoebis. camisole] – 1. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. kamEruli [< laT. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. ¥ kamvoluri. viwro wrisaTvis gankuTvnili. rac Scd. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. erTi an ramde­ . musika. cameriste it. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT.  k. pirfareSi). matyli. 3. ic­ vamdnen rogorc Jilets. sinon. moaxle. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. k. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. 2.  k. kAmzol­i [fr. orkestri. TviT fotografiul.. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). camera oTaxi] – 1.  maud – k. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. kamer­iunkerze meti. momRerali. xelze mosamsaxure mamakaci. kamErher­i [germ. cxovreba. k. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri.  kamergeri. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. kAmvol­i [germ.

qseli. keria] – buxari. 2. kamin < berZ. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad.  ruseT-iaponiis k.-241peboda me­2 msoflio omSi. muSaoba. xelovnuri kalapoti zRvebis. rom gaZneldes maTi cnoba. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. kandQdat­i [laT. dafarva laqebiT.-is gamoyeneba. kaminos kera. kandQlabr­i [fr. (ist. rome­ lic dasaxelebulia. camouflage Se­ niRbva] – (samx.  mdinaris k. milebi. 2. kavSiris xazi. zolebiT da misT. kamUflaJ­i [fr. (samx. kAmin­i [germ. s. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. kAnal­i [< laT. tankebis. ise.mowyobiloba informaciis gadasacemad. 1­isaT­ vis). s Wa. brZolis veli] – 1.  kamufliaJi. kampagne laS­ qroba.Ra­ ri] – 1.-is qseli. < it.). Tesvis k. canalis mili.  kandeliabri Scd.) raimes miRwevis gza.. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. komufl[i]- kan aJi Scd. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. TviTmfrinavebis.  s. zamTris k. 2. ¥ sakanalizacio.  qalaqis k.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. Senobebis da sxv. k. wesi. kampAnia [fr. omi. (gadat. kampagna mindori. ¥ kampaniuri (mniS. nava­ .  k. (gadat. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.  saarCevno k. arxi). sinon. 3.  kompania sxvaa (ix.).  muSaobis k. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.) TavzexelaRebuli kaci. kanalizAcia [fr..  satelevizio k.

canibale < esp. 2.kan -242Raldis. ¥ kanoesi. kanibAlizm­i (wign) 1. literatura. patara samxedro xomaldi erTgvari. sakravebis xemze gasasmelad. warmoebaSi.-is midevna. miyola. 2. debuleba. kAnon­i [berZ. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. 2. rCilvis dros. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola.) mxecoba. miwe­ riloba] – 1. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd.  k. barbarosi. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad.  s. dasaniSnad. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. canonade < canon zarbazani. kanon wesi. ¥ sakandidato.  parlamentis wevrobis k. kanOnada [fr. canibal] – (wign) kaciWamia. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba. qa­ . s. (gadat. qvemexi] – momcro. kAnkel­i – taZris nawili. dogmati.. barba­ rosoba. kanQon­i [esp. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. staJi. ¥ kanonadisa. saafTiaqro da zog sxv.-is dasaxeleba. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. kAnoe [ing. kanQfol­i [berZ.  dawesebuli k.  kanoisa Scd.  kanonerka Scd. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari.  agreTve ixmareba kolofoni. sadme misaRebad da sxva.  kanonadasi Scd. kaci­ Wamioba. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. kanQbal­i [fr. (gadat. ve­ luri. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. agreT­ ve violinos da misT. kongresis wevrobis k. sxv. canonniere < canon zarbazani. 1). kanOner­i [fr.) sisxlismsmeli adamiani. kAnistra [ing. iyeneben laqebis.

kante] – 1.) soflis sammarTvelo. cantor mgalo­ beli. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. agreTve orga­ nisti. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. TiToeuli mxare. saeklesio kanonad damtkiceba. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. kAntor­i [laT. guliani k.  institutis k. kanonisieren < berZ. kAnton­i [fr. Sarvali. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. kanonizAcia da kanonQzeba [germ.  kamfeti Scd. kanon kanoni] 1. romelic ganagebs saqmis warmoebas. (s.) xelisufleba. cantare simRera] – 1. 3. kAntata [it. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. dawesebulebis ganyo­ fileba. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli.) arCevnebi. 3.  k. Zveleburi lirikuli leq­ si. raime masalis zoli. sakantono  k. 2. kantata < laT.). Se­ movlebuli risme kideze. 2. gundisa da or­ kestrisaTvis. cancellaria] – 1. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis.  Sokoladis k.  kantatasi Scd. momRerali] – 1. 2. k (s. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. ¥ kantonaluri. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. qsovilis viwro zoli. 2. ¥ kantatisa. dakanoneba kAnt­i [germ. 2. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad..  konfeti sxvaa (ix. wignis ydaze.  qudis k. (Zv. ¥ kantiani.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. ¥ sakancelario da kance- . kAnfet­i [it.  k. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. kancelAria [laT.  eklesiis k.

kAncler­i [germ. kapelmeisteri Scd. 2. 2. s. (saub. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs.) mimowera.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. wre. warmoebaSi. kapeldQner­i [germ.  warmoebis k. sawarmoo urTierTobani. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. ¥ kapelisa. capella < laT.  kapelasi Scd. saeklesio momReralTa gundi.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. capella samlocvelo. samuSao. finansuri k. sistema. qaRaldis da sxv. ¥ kapelmaisterisa. am wodebulebebis mqone piri.) kaTolikeTa sam­ locvelo. mTavari] – 1. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . (arqit.  kapelmaistrisa. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. egvteri] – 1.  samrewvelo k. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. 3. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. kanzler < laT.kan -244to darbazSi momuSave. ¥ kapitalisturi.  kapiliari Scd. iyeneben fa­ ifuris. cancellarius] – 1. capitalis fr. 2. capellanus] – 1.  saqarTvelos saxelmwifo k.  s. nivTebi. kapQtal­i [laT. Rirebu­ leba. kApela [it. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. k. momReralTa gundi. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. kaOlin­i [Cin. s. yidis programebs. kapelmaQster­i [germ. (k. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs.. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. ingl. kapQlar­i [laT.. 2. kapElan­i [laT..

. safuZvliani. (sport. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi.  k. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad.-is TanaSemwe. wyalqveSa navis k. ara msubuqi. kapitalis (mniS. kapitulianturi Scd.  k. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. fendamentu­ ri. kapQtel­i [laT. gundisTavi). kapiUSon­i [fr.-245warmomadgeneli.. 2. kap kapitolQum­i [laT. romSi: erT­erTi goraki.  kapitiulacia Scd. sawvimars. k. cixis k. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. armiis k. 1) mflobeli. Tavi. 2.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). 3. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. caput (capitis) Tavi] – 1. capitaine < laT.  Soreul naosnobis k. oficris wodeba. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. capitulatio] da kapitulQreba [germ. TavianTi poziciebis daTmoba. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit.  kapitulianti.) ukan daxeva siZneleTa winaSe.  k.) gundis meTauri (qarT. k. naSromi. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. 2.nagebobisa). 2. remonti. mu­ zeumebi da sxv.  fexburTelTa gundis k.  avtomobilis k. capito- lium] – 1.) ko­ lonis zeda nawili. sinon. Senoba. nageboba. capitulieren] – 1.  kapitanisa Scd. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi.-is boga.  usityvo k. k.. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs.. kapitAlur­i [laT. ¥ kapitnisa. mosas­ . kapitUlant­i – piri. gadat. kapQtan­i [fr. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. kapitulAcia [laT.. Senoba vaSingtonSi. didad mniSvnelovani. politika. (wign. gemis ufrosi meTauri. capitalis] – 1. ¥ kapitulanturi. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi).

aseTi boWkos qsovili. ¥ karavelisa. karabQner­i [fr.-is Zafi. caprice] – (mus. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. carambole] _ biliardis wiTeli burTi. qurTuks. .  Caikovskis `italiuri k. caravella. kapiSoniani Scd. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.kap -246- xams.” rimski-korsakovis `espanuri k. karAmel­i [fr.  k. labada.”. karAmbol­i [fr. caprice] – axi­ rebuli survili.  k. kapUcin­i [it.. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. capote] – asaxdeli saxuravi.  karabina... caravelle esp.) igivea rac kapriCo. ucnauri aCemeba. capsula patara yuTi] – 1.  kapiSoni. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. kApriCo [it.  kapriCio dasaSvebia. kApriz­i [fr. karAbin­i [fr.  karavelasi Scd. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. kApris­i [fr. carabinier it. Wirveuloba.  avtomobilis k. sxvadasxva meqa­ nizmisa. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad.  kristefore kolumbis k. kApral­i [fr. yarabina Scd. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. karAvela [it.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. kApron­i – xelovnuri boWko. yarabini. TviTmfrinavis k. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. 2. Cve­ ulebriv guliani. amerikuli maimuni er­ Tgvari. 2. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. kApsula [< laT. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari. kApot­i [fr. ¥ kapiuSoniani.

-is momRerali.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. (qarT.  axalgazrduli k. esp. kAfe [fr. kaUCuk­i [ing. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. kAfel­i [rus. quarantaine kAtren­i [fr. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. saxanZro k. cxovreba.-Si gagzavna. iye­ neben rezinis warmoebaSi. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. autaneli (Sroma. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. sazRvao k. yavas da sxv. cafeteria] – kafe erTgvari. romlis kargi piri moWiqulia. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad.. katarRa < berZ.. kafeSAntan­i [fr. cafe] – patara resto­ rani. sinon. catenaccio ur­ duli] – (sp. kachel] – gamomwvari Tixis fila.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. k. sinon. satorpedo k. katEnaCo [it. . sva­ men Cais. Sorenkeci). cxovrebis muSaobis piro­ bebi).-ebi. katexQzis­i [< berZ.-247- kaf karAntin­i [< fr.)  sabuqsiro k.  k. sadac sauzmoben. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT.  k.-idan gaqceva. taepiani leqsi. kAtorRa [berZ. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. katergon gale­ ra] – patimroba. cautchiuc < perus indielTa enidan.. kafetEria [ing. kAter­i [ing. katOrRuli – Zalian mZime. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. ¥ kafesi.  nostradamusis k. katçchçsis darigeba. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. aseTi patimrebis adgili. caucho] – elastiuri. кафель < germ. drekadi niv­ Tiereba.

kASne [fr.  kaktusi Scd. kaSni Scd.-is waqceva. kaktos] – tropikuli mcenare. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis.  libanis k. rodesac SeuZlebelia mSo­ . Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. capsula fr.  Tbili k. sakeisro gakveTa – (medic. keQsar­i [berZ. 2. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad). wablisferi. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. kAqtus­i [laT. ¥ sakeisro. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT.  mx. kedri Scd. Kaisar < laT. kEgl­i [germ.  w.  kedarisa.kaf -248- ¥ kafeSantanuri.  keisarisa Scd. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. simRerebi. ag­ reTve am xis nayofi. ¥ wablisa.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. kEdar­i [berZ.  sasaqmebeli k. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas.-ebis gawyoba. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. kAfsul­i [laT. k. yelsaxvevi). Kegel] – 1. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. kedi. kAStan­i [laT.  k. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). keisrisa. kapsula. kapsuli Scd. kegElban­i [germ.  k. ¥ kaSnesi.  ketebi Scd. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi. kaSAlot­i [fr. sinon.  kafsula. TviT es TamaSi. Cacholot < port.  kaSnisa. feri. cactus < berZ. ¥ kedrisa.

kEmping­i [ing. 1­saTvis) Scd. k. agreTve. SeuRwevi didi kamera. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. qarxana.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. vaza. britaneTis. kEpi [fr. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. nakeTobani espaneTis. keisari daibada aseTi ope­ 2. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. Kallner] – germa­ qudi.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. kepi] – 1. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. mamakacis saCixiani. xanaSi da sxv. (astr. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. belgiis (mog­ 2.) das xv. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. Tanamedrove kunZulebis. Camping] – av­  k. dadis naxto­  k. toriebze.) daavadeba. Crd. caisson] – wyal­ tumro..  kepka (mniS. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. k. kentauros] – 1.. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ.lud­ (safrangeTis armiaSi). romelic `me Tqven ver gagigeT~. neobis xelovneba. teri­ qarTuli k. Sveicariis. ro­ burjebis amosayvanad). ro­ kEnguru [ing. mokle aqvs.  antikuri k. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). Cella oTaxi] – vedi. winafriani rbili kElneri [ger. ¥ keramikuli. (kreb.. sadgomi. sas­ kEson­i [fr. meTu­ namedrove safrangeTis. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi. xidis Tosani ZuZumwovari. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri.) gamomwvari Tixis vianebiT. bili banaki. samuSaoebi.

Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. quadrinnale (mdedr.  sami ayvanili k. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba. ketchup] – to­ matis sawebeli.  xuTis k. kEfal­i [berZ. kvazErebi [ing. kEqs­i [ing. kvAdriga [laT.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli.. trienale).  oTaxis k. wris kvadratura – 1. (maTem. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs.  keksi Scd. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. kvAdrat­i [laT. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana).  kvadrigasi Scd.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. magida. romelic ors udris.) namravli. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. kosmonavtebs). kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. quazer mx. kvadriEnale [< fr. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. quadratura] – (maTem. (maTem. Saveebs.-Si. figura.  kvadratiuli Scd. gadat. . 3. tolgverdiani sworkuTxedi. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. 2.  k. Se­ mokl. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. ¥ kvadratuli (mniS. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda.) xarisxis maCvenebeli.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. kvadrAtura [laT. 1­Tvis). cakes (mr. ocdaxuTia. 2. kvadrQlia [esp. ¥ kvadragisa. kEtCup­i [ing.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. k. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. bienale.

3. 2.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. kvartEron­i [esp. komisia. kvArtet­i [it. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba.  kvalitaturi Scd. kvantitatQuri [< laT. Teber­ vali.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. kvArtal­i [germ. risame saqmianobisaTvis. kvAker­i [ing.  kvartlisa Scd. Taviseburebebis mixedviT. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve).  k. 1­isaT­ vis). romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. kvalitatQuri [< laT. meTodi. 2. qvanturi Scd.) raodenobiTi (ix. quartetto < quartos meoTxe] – 1. qalaqis didi masivis uba­ ni. sinaTlis kvanti – igivea. rac fotoni. ¥ kvalificiuri. kva ¥ kvanturi. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. angariSi. k. kvalifikAcia [laT. muSaki  s. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. meTodi. (ianvari. quartus meoTxe] – 1. marti).  qvanti.) Tvisebrivi (ix.  k. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris.  k. meqanika. k.  kvantitaturi.  k. Teoria. ¥ kvartaluri (mniS.  pirveli k. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. qvantitatiuri Scd. kadrebi. musikaluri . Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si.  q. ag­ reTve kvalitatiuri).  kvalifikaciuri Scd.  k. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. qalaqis nawili. quartal < laT. sakvalifikacio. ag­ reTve kvantitatiuri). qualitas Tve. Tbilisis nucubiZis platos k.  kvartalisa. kvAnt­i [laT.

kQure [fr. kvArc­i [germ. me­19­ .-ebi.  kiuresi. akordeonis k.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. sa­ orkestro piesis. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli.  kiurs Scd..  s. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie.) – gvaris mixedviT]. kiuris. gadaReba forte­ pianosTvis. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. 2. ¥ klaviaturisa. k. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis.-ebi.  qvarci Scd. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. irlandielebsa ansambli. klaviatur < laT. fortepianos winamorbedi. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. iyeneben medicinaSi das xv. klawisz < laT. klAviS­i [polon. sakravebi.)  roialis TeTri da Savi k. operisa da misT.  saqarTvelos saxelmwifo k. 2. klavEsin­i [fr. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs.  fortepianos k.  klaviaturasi Scd. clan] – Sotlan­ dielebSi. ¥ sakvarteto. sa­ beWdi manqanisa da sxv. ¥ kiurim. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. romelsac aqvs kvar­ cis milaki.  beThovenis simebiani k. clavis gasaRebi] – firfita. klAvir­i [germ.kva -25220 ss.  kiurisa Scd. kicks (mr. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. soliciumis orJangi. gadamrTveli. klAn­i [kelt. cuvette menji. sabeWdi manqanis k. romelSic oTxi Semsrulebelia. quarz] – ufero minerali. kQqs­i [ing.  k. piesa. klavir] – 1. kiUvet­i [fr. klaviAtura [germ. ¥ klaviSebiani.

klArnet­i [fr. samedicino oTaxi skola­ Si. clarinette] – xis Casaberi sakravi. 4.-is fexburTeli.-253da sxv.  kliaseri Scd. `k. klasifi­ kacia. 6. risame xarisxi. aTeulebi da aseulebi. 2. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. momzadebis done.  pirveli k. klAs­i [laT. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs. 2. literaturis.  me-20 s. . saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi.-ze damkvreli” Scd.  pirvel k. ferweris k. erTnari damokidebuleba. gvarovnuli Temi. saklaso (mniS. klasQkos­i [< laT. 8.-is qarTuli k.  maswavlebeli k.-is vagoni.  `k. mecnierebis didi moRvawe. klAser­i [fr. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan.  muSaTa k. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. 1­Tvis). classis Tanrigi] – 1. maRali k. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k.-is moswavle. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. oTaxi. 3­isaTvis). pirveli k.-is Soferi (mZRoli). 9. keltur tomebSi. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba.  me-2 k.-s ukravs”.  `k.-is kaiuta. done. gvari. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. fexbur­ TSi). s. 7. winaaRmdegobani. moswavleTa jgufi.  TamaSis k.  ZuZunwovarTa k. daukra”.  k. 5. ¥ klasobrivi (mniS. 3.  meaTe k. davaleba.  s.-Si Sevida. (mag.-ss Seadgenen erTeulebi. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT.. romelsac aqvs sarqvelTa sistema.

klasikosebis mier Seqmnili. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. klaustrofObia [laT. klasQkur­i – 1. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. filologia. meqanikuri sasignalo sayviri.ti pobrivi. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. klErk­i [fr. srulyofili. k. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. sanimuSo. klEma [germ. partia. Tanri­ gebad dayofa. klemme giragi. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi.  k. clerk ga­ damweri. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. clerc ing. magaliTi. k. jgufebad. klAqson­i [ing. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. saukeTeso. klasQcizm­i [germ. motociklis da misT. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. klerikAlizm­i [< laT.  k. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. claustrum daxuruli saTavsi .­Si da me­19 s. klaxon] – avto­ mobilis.  k. 3. nawarmoebi.ebi.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan.kla -254da berZ. klassizismus] – me­18 s. ganaTleba. an­ tikuri. 2. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. ¥ klerikaluri. klerQkal­i [< laT. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. kleptomAnia [berZ. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. literatura. SesaniSnavi. klasikosis.  k. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k.

romelic klimats. mkurnaloba. piri. klQmaqs­i [berZ. muStari]. Tbili k. k. amindis reJimi.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. saparikmaxeros k.. klQnika [berZ. si­ non. ¥ klinikuri. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. . klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. mTis k. havas Seiswavlis. mudmivi k. klimaqterQum­i [< berZ. klinQcist­i – eqimi. havai.-255sasuliero piri] – 1. ¥ klimaturi. ¥ klienturisa. 2.  zomieri k. gamokvleva. klQent­i [laT. klQnC­i [ing.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. klimaqsi.) ix.  k. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. cliens (clientis)] 1. clinch] – (sp. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. klientebi. pirobebi. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. klimaqtoriumi.-ebi. romelic emzadeba notariusad. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). k.  klienturasi Scd..-ebi. myidveli. piri. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. klimatololOgia [berZ. kurorti. kli klima (klimatos) klimati. sadme mimsvleli (moZv. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. 2. romelsac emsa­ xurebian. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba.SemkveTi. staJiori. klimax] – (me­ dic. klQmat­i [berZ.  maRaziis k. saf­ rangeTSi.  k.  bankis k.

mcenaris an cxovelis (finans. ofilmi. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. monawileoben. klon amona­ boloze. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. soluturad identuria sayure. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. iyeneben dasabeWdad. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. klQros­i [berZ. cliche] – liTonze. 2.kli -256- klQp­i [ing. clips (mr)] – 1.  klounadasi Scd. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. yari] – (biol. kleros] – 2. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. cloaca] – 1. xumara. nergvis gziT.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. clearing < cleklOni [berZ. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. clown] _ cirkis  TuTiis k. erTgvarovani STamomavloba. doebrivi organizacia kul­ 3. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. nagvis dasay­ klUb­i [ing. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). vegetatiuri gamravleba. gena. clip sarWi] – sa­ de. rac mis winapars. (gadat. organizmisa. romelSic klounebi klOaka [laT. wisqveSa arxi qalaqebSi. club] – sazoga­ reli adgili. kliSE [fr. 2.) gaxrwnilebis bu­ . damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. buli. klOun­i [ing. 4.) usqeso an  kli psi Scd. sibinZuris. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. naxazi da misT. organizmi. klQring­i [ing. ganoebisaTvis. romelic ab­ klQfs­i [ing. ¥ kliSesi. ri kodi.

politikuri. k. muSaoba. knoop] – 1. knExt­i [holand.  koalasi Scd. koalQcia [< laT. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. 3. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. kOd­i [fr. koala < avstral.. .  eleqtrozaris k. ¥ koalisa. romelTagan erTi jdeba meoreSi.  antihitleruli k. aseTi orga­ nizaciis Senoba. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. sadgomi. kObra [port. knecht] – (zRv.  axalgazrduli k. 2.  saTvalebiani gveli Scd. ikvebeba foTlebiT (sinon.  k.  knopka Scd. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. sinon.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. kiserze aqvs laqebi. metad Sxamiani.  s. ¥ koaliciuri. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. dasamagreblad (qarT. saTvaliani gveli). sadac yvavilebia darguli. klUmb­i [ing. knOp­i [holand. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali.. Sedgeba ori nawilisagan.-ze TiTi daaWira. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT. cobra] – didi gve­ li. mTavroba. Wikarti). ¥ saklubo. kod kOala [ing.  klumba Scd. CanTosani daTvi). sportuli k. binadrobs xeze. sportuli an sxva xasiaTisa. sinon.  xelTaTmanis Sesakravi k.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. qurTukis Sesakravi k. yva­ vilnari. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari..

romlebic  kavboi Scd. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand.  samxedro operaciis k. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. romlis foTlebidanac iReben kokains.  xaxunis k. mxatvruli nawarmoebi. codex wigni] – kanonTa krebuli.) – sidide. (maT. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. cifruli k. iseTi masalebisa. saxelwodeba. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. saxviT xelovnebaSi: leTSi. kOvboi [ing. filmi. morses k..kod -258-  asoiTi k. nebSi. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas.q. kok] – gemis da faqturiT.k.) literatu­ kOka [esp. sisxlis samarTlis k. kOdeqs­i [laT. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. dasavleT evropaSi: piri. fuZvelze. gafarToebis k. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. (wign. 2. mzareuli 2. colaboration TanamSromloba.) sidide. kOka­kOla [ing. gadat. 3.. – burTisebri baqteria. kolaboraciOnizm­i [< fr. ¥ koduri.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. enidan] – tropikuli buCqi.  koka-kolasi Scd.  saqarTvelos samoqalaqo k. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. coca < perus indielTa . romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. ¥ koka-kolisa. koeficQent­i [laT.. (fiz. fonze dawebeba  k..

kOlafs­i [laT. kolEnkor­i [rus.  sxva k. kolEgia [laT. profesiis Tanamdebobis mixedviT. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. gadawyvetileba. ¥ kolegisa. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. 2. saerTo miznebiT intere­ sebi. dawesebuleba. ufro patara. romlebic qmnian admi­ nistraciul. bambis qsovili erTgvari. sxvebTan SeTanxmebuli.  kalenkori Scd. 2.  kolegasi Scd. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi).  saredaqcio k. aseve saerTod fe­ ri. romliTac miedineba sxva. k.) ara­ erTpirovnuli. kolEqtor­i [laT. milsadenebidan Semosuli . xelmZRvaneloba. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. saTaTbiro an ganmkargulebel organos.  advokatTa k. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. saministros k. Seferiloba. didi milsadeni. коленкор < fr. weboTi gaJRenTili. kolEqtiv­i [laT. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. 2. ¥ kolenkoruli.) sul sxva saqme. misi toni da sisqe.  skolis k. kOlega [laT. (gadat.  kolegialuri. kOlba [germ.  sabiblioTeko k.. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. amxanaguri. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. kol  k. collector Semkrebi] – 1.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. kOler­i [laT. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. ¥ koleqtiuri. collegium] – 1. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. ¥ kolegiuri – (wign. color feri] – saRebavis feri.

in­ teresTa Sejaxeba. gasaubreba] – 1. (wign. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. collisio] – 1.. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. gogirdi. saxamebeli. kolibris.  sakanalizacio k. webo da sxv..  koliisa Scd. kOleji – [ing.) nivTiereba. 2..  cxovrebiseuli k. kOlika [berZ. kolibrs Scd. kolla < webo da eidas saxe] – (qim.  briliantis k. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. kOlit­i [germ. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. markebi. k. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). kolOid­i [berZ.-ebi. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. in­ glisSi.  k.) ¥ koloiduri.  s. wylis k. collier] – yelsabami. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. kolQzia [laT. kolloquim saubari. ¥ sakoleqcio.  Tirkmelebis k.  qronikuli k.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. kolokvQum­i [< laT. kOlibr­i [esp. saqarTveloSi: saswavle­ beli. kOl­i [ing. ¥ kolibrim. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. suraTebis k. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba.  kolibrma. kOlie [fr. airebi an siTxeebi. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. 2. koleqciOner­i [fr. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. xsnari. (lit. miswrafebaTa.  mineralebis k.kol -260¥ koliesi. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. college] – 1. kolitis < berZ. . far­ Ruli).  k. kolEqcia [laT. fizikaSi. safosto markebis k.

5. kolonizAcia – 1.-ebis ganTavisufleba. ucxo qa­ laqSi. kolOnia [fr. tankebis k. koloniis (mniS.-ebi.  koloqviumi Scd. ¥ kolonialisturi. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. kolonia mniS. fizikosTa k. adamianebi an sagnebi.  k. kolOncifr­i [germ.  biologTa k. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. 2. 2. kolumneziffer] – (poligr. Cagvra. qveyana. 1) mosaxleobas. ¥ kolonizatoruli. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT.. colone] – 1. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. erTi erovnebis adamianTa jgufi. politika. colonia dasaxleba] – 1. sinon. kolOnist­i – 1. 3) wevri.  k. 2.  k. politika.  pingvinebis k. colonne < laT. 3. kolonizAtor­i – piri. WianWvelebis k.  kalonia Scd.  triumfuli k.-ebi Savi zRvis sanapiroze. axalSeni).  jaris k. 2. koloniis (mniS. kOlona [fr. 1­isaTvis).. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. maRa­ li sveti.  qarTvelebis k. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. (ist. . rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. 2) mcxovrebi (qarT. k.-2612.  Zveli berZnuli k. 1).  kalona Scd. moaxalSene). samecniero TaTbiri. 4. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze.-Si.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi).  k. qveynebi. sinon. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. kol  Sroma-gasworebis k. moskovSi me-17-18 ss.

koma Rrma Zili] – (medic. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. sportsmenTa oganizebuli jgufi.  mecnierebis k. sacxenosno Sejibrebis. moxuci. warmodgenas k. 2. kolossos ] – (wign. kolossos didi qandakeba] – 1. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. gadat. sax. kolosAlur­i [fr. kolOrit­i [it.) ugono mdgomareoba. kOma [berZ. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. figura.  k. colossal berZ. istoriul romanSi. mniSvnelo­ vani. velo. kolumbarQum­i [laT.  epoqis k. k. moto. 2.  naTeli k. ieri.  s. 2. sasaxle. color feri] – 1. commande] – 1. sinon. commandeur] – 1. suraTSi ferTaSexameba.  k.  avtogadarbenis k. kolorQtuli – 1. 3.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . brZaneba. samxedro mosamsaxureTa.kol -262- kolorQmetr­i [laT. am wodebulebis mqone piri.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. uzarmazari. gvari sistemis revolveri.  kalorimetri sxva (ix).  kamanda Scd. warmateba hqonda. punqti. xelmZRvaneli.) Za­ lian didi. peizaJi. ¥ sakomando. rac qmnis mTlianobas. mkafiod gamoxatuli. raime udidesi. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT. color kOlt­i [< sakuT. fersazomi). uzarmazari qandakeba an sveti 2.  fexburTis k. (wign.  k. colorito < laT. kOlos­i [berZ. rac Rrma Zils mogvagonebs. gankarguleba. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. avtogadarbenis da misT. Taviseburi naTeli. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. 2. komAndor­i [fr. gadat.-ebi. kOmanda [fr.

k. rTuli Canafiqri.. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. Sofris k. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT.. molieris k. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li.-ebi. samTo k. xrikebi raime miznis misaRwevad. kosmonavtis k. ¥ komediuri da sakomedio. am wodebis mqone piri. comoedia < berZ.  sayofacxovrebo sawarmoTa k..  kombinizoni Scd.  k.  samkervalo k. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. 3. risame urTierTganlageba. kombinAcia [laT. 1) moxda. k. kombinEzon­i [fr.  saswavlo k. commedianto] – (moZv) igivea. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs.  klasikuri k. sawarmosTan. kartofilis amosaRebi k. fexburTSi. TamaSi (WadrakSi).  puris asaRebi k. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi. 3. rac komikosi. saWadrako. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. maqinacia. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. musikaluri k. 4. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba.  k. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi.. combinatio] – 1. combine] – manqana. romelsac aqvs sasacilo siuJeti.. kom  eSmakuri k. combinatus gaormagebuli.  qarTveli k. Sewyvile­ buli] – 1. (s) siuJeti... romelic komediebs wers.  k.. . Sexameba. kombQnat­i [laT. (soflis meurneobaSi). ferebis k. qvanaxSiris k.  cifrebis k.-263erTi umaRlesi wodebuleba. komediOgraf­i – dramaturgi.  bavSvis k.. poligrafiuli k. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. giorgi erisTavi. komedQant­i [it. 2. opera. (s) Janri. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. ungruli nagazis jiSis ZaRli. 2. ¥ kombinaciuri.

 cixesimagris k.. commersand] – piri.  saerTo sacxovreblis k.. komman- dantur] – dawesebuleba.  komendati. komentaris (komentarebis) avtori. komErcia [laT. rac komendantis saaTi. romelic risame komentarebs iZleva.  rkinigzis sadguris k.  komentariebi Scd. sportuli k. komEntari zedmEtia – (wign. romelic komercias misdevs.  gazeTis k. commandant < laT. komEntar­i [laT. 2) udgas. komentArebi – 1.) ityvian..­Si. komEndant­i [fr. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. mibareba] – 1. sakomendato komendAtura [germ. komentAtor­i [laT. samxedro meTauri. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. 4. navsadguris k. am dawesebulebis sadgomi.  teqstis k.  qalaqis k. komErsant­i [fr. 2. commedare davaleba. 3. Se­ noba. mindoba. saerTod vaW­ . sakomendanto saaTi – igivea. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. msje­ loba risame Tobaze. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi.kom -264Scd. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. Cveulebriv mr.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. commentator] – piri. banakis k.-ebi. commercium] – kerZo vaWroba. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS.  komendantura Scd. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. commentarius]. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas.-ebi. samxedro piri. 2.

rogorc unda] – maRali wris. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. romelic garkveul funqciebs asrulebs. komQkos­i [berZ. saeqimo k. komQkuri – 1. debs xelSek­ rulebebsa da sxv. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. k. kOmizm­i [berZ. commissariat < laT.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. mdgomareoba. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. 2.  k. 2. <] – risame ko­ mikuri. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). comm il faut ro­ kom gorc saWiroa.-d gamoiyureba. komisarQat­i [fr. sinon. igivea. .-265roba. commisaire < laT. opera. kOmeta [berZ. komedia). savaWro operaciebi. k. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. sasacilo xasiaTi.  k. saxelmwifo mmarTvelobis organo.  k. sasacilo  k.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. kudiani var­ skvlavi).kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. komivoiAJor­i [fr. gadat. k. Sesaxedaoba. adamianTa jgufi. ¥ komerciuli da sakomercio. (s) operaciebi. (s) garigeba. komQsar­i [fr. kometes (aster) Tmiani. kOmilfo [fr.  komivoiaJuri Scd.. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. niWi. rac ko­ mediuri (ix. commissio da­ valeba] – 1. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba.  saarCevno k. komisiOner­i [fr. commissionnaire] – piri.

sfero. compactus]  kompententuri Scd.  k. organizacia. msubuqi. compusso < holand. ¥ sakompensacio. . – mWidro.gamosa­ an Tanamdebobis piri.  s. saxsrebi.. 2. compact 2. Tanxa. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. 2) mqone. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. k. romliTac gansazRvraven 2.  saaqcio k. komisia.) jgufi adamianebisa. Tonis diskis saxiT. saeqsperto k. comdros. ne raime dargSi. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it.).kom -266- xulebis. romelsac uxdian  komikuri Scd. komQtet­i [fr. k. SekumSuli.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. epoveba visme. (saub. gadasavlo Sinaarsis.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. 2. yovelTvis CrdiloeTisken 3. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. sakiTxTa wyeba. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. kOmpaqt­dQski [ing. codnaze damyarebuli. sasacilo] kompensAcia [laT. masa. specialisti. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. msajuleba. tia] – 1. kompetenciis (mniS. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. kompAqturi [laT. nitebuli isari. competencota adgili uWiravs. ro­  k. (qarT. av­ qveynis mxareebs. compagnie] – 1. azri. aRdgena organizmSi. (medic. comite <laT.  k. kompas fargali] – xelsawyo. aris mimarTuli. Srifti. compensatio] – 1. sinon. kOmiqs­i [ing. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. sazRauri).) < comic komikuri. comics (mr. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). Cveulebriv saTav­  fuladi k. aqvs damag­ toritetuli. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. sxivis saSualebiT. romelic  k. k. rasac kompetEncia [laT.

complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. 2. komputeruli.. naxatis k. qaTinauri) kompOzit­i [laT. sinon. ¥ kompleqsuri. agebuleba. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. (s) sistema.  komputeri. kOmpleqt­i [laT. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. compositio Sedgena] – 1. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba.-is klasi (konservato­ riaSi). eqspedicia. aseTi naSromis Sedgena. . romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs.  k.  k. compositus] – sityva. k. compliment] – sasiamovno. urTierTgan­ lageba. (s) teqnika.-267 sasamarTlos k. ¥ kompleqturi.-s scildeba.. komplEqcia [laT. romelic qmnis musikalur nawarmoebs.. kompozQtor­i [< laT. moqmedebaTa. complexio SeerTeba. movlenaTa. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. meqanizacia. es sakiTxi Cvens k.  k. Sveulmfreni da sxv. operis k.  Jurnalebis k. Tvi­ sebaTa erToblioba. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). (s) centri.  personaluri k. Sexameba] – saganTa. moyvaniloba komplQment­i [laT. sruli Semadgenloba.  arqiteqturuli k. sakomputero Scd. saWadrako kompozitori – piri. SekavSireba] – (wign).  romanis k. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. kompozQcia [laT. mag: ded­ mama. naSromi. k. compilatio Zarcva] – 1.  k. kompilAcia [laT. complexus kavSiri. tanis (sxeulis) age­ buleba. 2. sawarmoo procesebis k.  kompentencia Scd. nakrebi. kOmpleqs­i [laT. compositos Semadgeneli] – piri. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. kompiUter­i [ing.  wignebis k.

 Senadnobis k. ukompromiso. atmis k.  kompromentireba Scd. kOmpres­i [fr. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra.  kampoti Scd. compresse] – qsovilis. komprEsor­i [laT. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ . compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).  k.-ebi. mTlianoba.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi.kom -268liT dasvelebuli).  dakompostereba. compressio] – (teq) haeris. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT. komprOmis­i [laT. ¥ sakompozicio (mniS.. kOmpost­i [ing.  alublis k.  u. nomers da misT. commune < laT. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs.  k. composteur] – aparati.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. (s) danadgari.  s.. magram kompostireba. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. kOmpot­i [fr.) risame Semadgeneli nawili. 2­T­ vis). compost] – (sof. ¥ kompresoruli da sakompresoro. kompOster­i [fr. kOmuna [fr. klasi (konservatori­ aSi). komprEsia [laT. ¥ kompromisuli. 1­isaTvis). communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. kompOnent­i [laT. kamaTi.  uary.  k. meur. compromette] – (wign. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. komprometQreba [fr. gadawyvetileba. komSis k. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba.

sistema (wyobileba). – WkuiT. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. komUnar­i [fr. mowyobiloba. sastumro. cnoba.  k. kOmfort­i [ing. komUnike [fr. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. saSualeba. xazebi. rome­ 2. communisme < laT.  SromiTi k. visime .-269duqtebs.). communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). gadoebriv sakuTrebaze. komUnizm­i [fr. suli] (1918­1920 ww. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. ke­ ropaSi. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. commuto] – 1. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. niWierebiT. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. kon ¥ komunisturi. vagoni. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. communard] –  komunikisa Scd. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. partiis wevri. neobasTan dakavSirebuli. tabeluri. komunAluri – qalaqis meur­  s. ¥ komunikuri. samxedro komunizmi – sab­  k. sa­ komutAtor­i [< laT. k. partia. ¥ sakomunikacio. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. yofil sabWoTa kavSirSi.  k. cxovrobs. (ist. communis saerTo. mSenebloba. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina.

mSvidobis momxreTa msoflio k. Semk­ vrivebuli] – 1. ¥ konglomeratiuli. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. kOngres­i [laT. saeklesio wigni.  kondesatori Scd. romis papTan arsebuli administraciuli organo. 2. 2. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. congressman] – kongresis (mniS.  avtomobilistebis k. conglomeratus Semgrovebeli. 2.. kondesireba Scd. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. kreba] – 1. msgavsi. kOndak­i [berZ.) dagroveba. kondQter­i [laT. 2. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. SemTxveviTi na­ erTi. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. konditor < Sesaferi. aparati. 2) wevri kongruEntuli [< laT. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. kenWebisa da qve­ bisgan. orTqlis.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. kongrEsmen­i [ing. kavSiris saxelwodeba. saerTod: Sesabamisoba. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. konglomerAcia [laT. Ta­ nazomiereba. congregatio] – 1. kongregAcia [laT. kondensAtor­i [< laT. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1.) naleqi qani. (geol. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. 2. 2.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. (wign. kondensatio] da kondensQreba [germ. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli.  k. raime sazogadoebriv .  kondensacia. kondensieren] – (spec. plasti.  energiis k. kondensAcia [laT. congressus Sexvedra. konglomErat­i [laT. condenso vasqeleb. vamkvriveb] – 1.

TanamSromloba] – 1. kopkondQcia [laT. konditio] – dad­ tirebuli Scd.] – tkbileulis (tor­  sarewao k.  koptacia. standarti. debis specialisti. koperaciuli sakOnditro – 1. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. 2. [laT. koptireba. dide. kanditeri. saqoneli. Tesli. ¥ konditerisa. an kandidatebiT sakuTari 2. satebis. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. s. nawarmi. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. genili norma. Sromis  geografiuli k. melime arCeviTi organos  s. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. koleqciuri sawarmoo. sabinao k. ¥ kooptirebuli. coordinatio] da koordireba [germ. fabrika. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi.savaW­  samecniero samuSaoebis k. tkbili Rvezelebis momxmareblo k.-ebi. romelic gansazRv­  k. saqoneli. ro da sxva gaerTianeba.-ebi. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. urTierTSefardeba. kanfetebis da misT) damza­  k. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). saqmianobis SeTanxmeba.) si­ ¥ kondiciuri. k. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. maRazia. moqmedebis k. ¥ kooperaciuli.-271- koo arab. procesSi (operaciaSi). romlis drosac  kordinati Scd. sakonditro Scd.  konditrisa.  koperacia.  kooptireba.. forma. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. s. tarebis gareSe. wesrigebuli] – (spec. ... sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. rac da­ Scd.

korespOndent­i [germ. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. cordon] – 1. kores­ pondentis mier gazeTis. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili.  gegmebSi k.  tyis k.. punqti. sakorespodento. korespondEncia [laT.-is iqiTa mxare. sadac aseTi raz­ mi. Jurnalis. korEqtor­i [laT. piri. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. sasazRvro k. erToblioba. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. gazeTis. sworeba. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri.  korektireba Scd.  mamxilebeli k. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. kOrdon­i [fr. correctus gas­ worebuli. 2. werilebis. depeSebis da misT. sabaJo k.  gazeTis sakuTari k. wevr-korespodenti Scd. Sefardeba. yarauli aris gan­ lagebuli. 2. korelAcia [laT.  s. korEqtiv­i [laT.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. ¥ sakoreqtoro. dacva. correspondentia] – 1. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. 2. korrespondent. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs. < fr. kordebAlet­i [fr.  korespodencia Scd. ¥ sakorespondento. TviTmfrinavidan da misT. k.  kordinacia. cnoba. adgili. correspondant] – 1.kor -272 korespodenti..-ebis Setana. (samx. romelic koreqturas (mniS. kordinireba Scd. 2.. .  s. koreqtQreba – 1. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. 1) akeTebs. radio­ televiziis TanamSrome­ li. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki.

 korektori. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. saqcieli. sinon. Tavaziani. kOrner­i [ing.  k. korQandr­i [laT. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. koreqtura).  mecnierebis k. gasworeba. winamZRoli] – (maRal­ fard.  sakoreqtoro sxvaa (ix. 2. korOzia [laT. corrosio amo­ Wama] – 1. . Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli.  s. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba. sakorektoro Scd. sax.). corner kuTxe. 3. correctura rac unda gaswordes] – 1. 2. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. pasuxi. sadac koreqtorebi muSaoben.  vagonis k. gamoiyeneba. rogorc sanelebeli. kordebaletis mTavari msaxiobi.) 1. korekturuli.  koridasi Scd. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. talani). TviT aseTi anabeWdi. korQdor­i [fr. ¥ koridisa. k.  sakoreqturo sxvaa (ix. korEqcia [laT.  korektuli Scd. k. (qarT. correctus gamarTuli] – (wign. sakorektoro Scd. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. koryphaios bela­ di.. mopyroba. korEqtura [laT. kor kOrida [esp.) wesieri.  k.-273 ars. ¥ sakoreqturo. nabeWdi. sakoreqtoro – oTaxi. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. Secdoma. ¥ koreqturuli. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri.  karidori Scd. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. correctio] – Sesworeba. binaSi da sxv. k. kornQSon­i [fr. xelovnebis k. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri).  korektura. adamiani. kOrife [berZ. derefani. koreqtori). korEqtuli [< laT.

(ix.  kadetTa k... 3. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa.. 2. cortage] – (wign. saaTis k. gemis k. corset] – 1. gamrudebis) samkurnalod. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. me-5 k. kOrteJ­i [fr.) materiis nawilaki.  cxenis k.. kOrsaJ­i [fr. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. msxvili sajariso Senaer­ Ti. coronatio] – gvirgvinis dadgma. erTi specialobis. sazRvao k. koronAcia [laT. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. corpusculum sxeulaki] – (fiz.  di plomatiuri k. paJTa k. 5. kOrset­i [fr. oficerTa k. saavadmyofos axali k.  msrolelTa k. adamianis an cxovelis sxeuli.. . 2. court] – CogburTis saTamaSo moedani. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT. qarxnis k. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k.-ebi. universitetis k.  korpuskul[i]aruli Scd. kOrt­i [ing.) TabaSiris. procesia.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. 4. (medic. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. 2. korporAcia [laT.  inJinerTa k. mefed kurTxeva.) sazeimo sxvla.  mTavari k.-ebi. (sacxovrebeli masivisa). corpus sxeuli] – 1. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad... (geol. farTo drekadi sartyeli. korpUskul­i [laT. kOrpus­i [laT.. di plomati). 6. kortebi.kor -274JurnalisTa k. satanko k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari.  mr.

kOrtes­i [esp.  kosmetiuri. kosEkans­i [laT. kosmolOgia [berZ.  kortesebi Scd. co erTad da sinus Runi. ¥ kosmetikuri. kosmonAvtika [berZ. 2. kosmEtika [berZ. korund] – Za­ lian magari minerali.-is kabineti. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. safiro­ ni. kosmos kosmosi. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. saSualebani. kosmopOlit­i [berZ. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs.  k.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kosmos kosmosi. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. kosmOdrom­i [berZ. korUfcia [ing. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. korumpirEbuli pQri – piri. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. mimdevari. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. astronavtika). samyaro da dromos sarbeni adgili. kosmogOnia [berZ.. corruption < laT.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. k. kosQnus­i – [laT.  korupcia Scd. cortes (mr. kos  samkurnalo k. kosmos kosmosi. kosmopolQtizm­i – ideo­ . topazi. simrude] – (maTem. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani.-275 avtomobilis k. misi saxesxvaoba: lali. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. kOrund-i [germ. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. kosmeturi Scd.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

didi swrafmavali qaRaldi.  samgzavro l. medicus wiTldeba. romelsac iyeneben gemi. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. azris gamoTqma CogburTis. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd.) ZiriTadi azri. saokeano l. ¥ lakoniuri. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ. rogorc indikators (ix. laT. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba.  l. laibgvar. lakOnizm­i [berZ. xolo tutis (ix.lAkmus­i [laT. ojaxidan. ¥ laibgvardiuli. (mus. mniS. dacva). jis TanaSemwe. karis eqimi.] – lurji. (ix. bewvi. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. romelic lAib­gvArdia [germ.  leitmotivi Scd. Lakmoes < diuli – iwereba erTad.  l. 2). warwera. mcenareuli nivTiereba.tani da laT.  leib-medikosi Scd. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori.lai -288- bis saerTo saxelwodeba.-is saRebavebi. Guardia moebSi. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. (gadat. fexburTis da mokled da mkafiod. polki. pasuxi. romelic l. l. LeitmoxreT amerikaSi. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. gverdis msaji. Tema. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1.) raime azris. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp.. saRebavi  leib gvardia Scd. . zog sxv. Linesman] – – (wign). aqvs Zvirfasi xazis msaji. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. 2. stili.  laibgvardieli. tani da it. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. navi. SejibrebaSi: msa­  l.  romanis l. tiv] – 1. gvardia)] – zog monar­  operis l.

 l. vidre adajo). lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. lAmpas­i [fr. Largo faruli] – (mus. stili.  laringologi. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. kvartetis da sxv. Lancete < laT. ferwera. iluminacii­ saTvis.  mTiani l. lArgo [it.-289¥ lamisa. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana.) wablisferi wyalmcenare. Lancea Subi. oroli. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. ¥ landSafturi.  lamaisti. 2.ebi. nela . larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. iyeneben upiratesad amaRlebul.  wiTeli l. romelic sakvebad gamoiyeneba. laminAria [< laT.  lamasi Scd. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. zogjer: sonatis.  l. generlis l. laringoskopi. lAngust­i [fr. lapidAruli [laT. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. Lampas] – ganieri feradi zoli.) mokle da mkafio. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. l. qvaze amomW­ reli] – (wign. laringologia. termini. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. sasuqad da sxv. raime adgilis saerTo xe­ di. simfoni­ is. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). lAma2 [tibet. zonebi. lAncet­i [fr. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. lampQon­i [fr. Lapidarius qvis mTleli. lAndSaft­i [germ. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. lAnget­o [fr. larQngit­i [berZ.) 1.-ebi. lamina fir­ fita] – (zool.

Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan.  waugebeli l. liafsusi. mcdari nabiji] – (wign.  Tvlebiani l. . paltos) mkerdis na­ wilSi. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. laqtAcia [laT. bed­ nierebis.  rusTavelis premiis l. sagdebeli). mecnierebis. Latifundium latus farTo da fundus miwa. l’affus] – dazga. Secdoma. iatak­ qveSa. RvTa­ eba _ viSnus toli. latareia Scd. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier..las -290 lapsusi. elCi] – 1. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. organizacia. mamuli] – (wign.  latarea.  a. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. gazeTi. lEgato [it. lAfet­i [germ. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. a. nebadar­ Tuli. partia. l.) uneblie Secdoma (nawerSi. Lafette < fr. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. Legatus gagzav­ nili. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. nobelis premiis l. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. laurEat­i [< laT. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli.] – induizmis panTeonSi: silamazis. lEgat­i [laT. qamandi. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. lAqSmi [sanskr. adgil­mamuli. legAlur­i [laT. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. latifUndia [laT. literatura. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis.. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. teqnikis dargSi.  l. Lasso < esp. liapsusi Scd. metyvelebaSi). 2. latAria [it. lAckan­i [germ. sin. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. lAso [fr. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis.

xalxuri zepiri gadmocema (qarT. Legionnaire] _ 1.  liderini. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. araCveulebrivi.  l. gadmocema. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. leikEmia [berZ. sinon. lEdi [ing. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. gmiroba.  letargia. 2) jariskaci.-291buli] – (mus. 2. legendAruli da legEn­ duri – 1. mdgomareoba. legionis (mniS. mTavroba. leTArgia [berZ. igivea rac polki. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). gaTxovili qali. Legenda is. warwera monetaze an me­ dalze. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. 3. ¥ leTargiuli.) legionis (mniS.  suramis cixis l. partia. Seu­ darebeli. rac unda waikiTxon] – 1. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad.) qro­ nikuli daavadeba. legendis xasi­ aTisa. geografiuli rukis nawi­ li. 2. tyavs mimsgavsebuli. legitimAcia [laT. (ist. 2. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. 3) wevri. . leibOrist­i [ing. Legio (Legionis)] – 1. legQon­i [laT. l. ¥ leiboristuli. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. ledErin­i [germ. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. legiOner­i [fr.  l. 3. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. rac leTargia. Tqmuleba). Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). l. leTargQuli ZQli – igivea. lEgenda [< laT. (ist). Legitimus kanonieri. liderini Scd.  l. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. letargiuli Scd.

lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. Lēmma] – (maTem. dasamtkiceblad. da flotSi. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. momwvevi. Lexikos sity­ li kanoni. primatebis razmisa. Lend-lease < ¥ letaluroba. romelic berZ. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi.  l. Leopardus < damxmare Teorema.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. lEma [berZ. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. sasikvdilo. doza. lebs. miRebu­ lEqsika [< berZ. Lemures (mr. Leukos sxv.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. ZarRvi] – (fizi­ mamule.) leOpard­i [laT. meore sauzme (naSuadRevs). Leutenant] fermerebze.. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. TeTri kytos ujredi. letAlur­i [laT. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. lEmur­i [laT. Zv.lei -292- leikocQtebi [berZ. Sedegi. lEnd­lQzi [ing. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. kvebis produqtebs da . l. romelic TviTon ol. maimuni. Launch] – inglisSi. `vefxislevdnen SeiaraRebas.  lemasi Scd. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. masa­ tyaosnis” l. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. bewvi (sinon. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. naxevrad mixedviT]. saqonels. patara cxoveli. sis­ lEndlord­i [ingl. panTera).

darbazi). leqsQkon­i [berZ.-293¥ leqsikuri. (s.. l. Semadgenloba. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika.) Sromebi. ¥Lleqciuri. 2.  s.  studentTa sasaxlis l. lEqtor­i [laT. wigni. (s. masala.  qarTuli l.  lektori Scd. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema. dawesebuleba. mwerlis l. leqsikolOgia [berZ. Lexikon si­ tyvani] – 1.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. leqtorQum­i [laT.  l.) ganyofileba. orTografiuli l. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. ro­ melic swavlobs leqsikas. XX saukunis cnobili qarTveli l. ¥ saleqsikono.  lektoriumi Scd.-is kiTxva. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani.  qarTuli enis ganmartebiTi l.  l. leqsikogrAfia [berZ. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio..  didi qarTveli l. inglisur-qarTuli l. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. Taviseburebani. aseTi gadmocemis Canaweri. mdidari l.  qarTuli enis l. lEqcia [laT. sadac sajaro leqciebi imarTeba.  l. sulxan-saba orbeliani. Leqtorium] – 1. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. 2. muSaoba. 3..-ebis kursi. (s. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti. . Leqtor mki­ Txveli] – piri. romelic leqciebs kiTxulobs. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. sadgomi (Senoba. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs.) muSaoba. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. s. l.

¥ ligaturisa. darbazi. or­ ganizaciaTa. xel­ mZRvaneli. librEtist­i [it. po­ litikuri mimdinareoba. libido survi­ li. lianebi.  lianasi Scd.  l. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. baletisa da misT. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. 1) momxre. Liberalis Tavisufali] – 1. liberaluri partiis wevri. ligue laT. [laT. ¥ lianisa. lQga [fr. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. froidma). saaTebi. politikuri partiis. miswrafeba.  s. ligAtura [laT. partia. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. libretista] _ libretos avtori. pirTa. 2. lQbreto [it. 2. 2. ¥ saleqcio. ligatura kav­ Siri] _ (mus). damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. gaerTianeba. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. mokle Sinaarsi.-ebi. saxelmwifoTa kavSiri. it. lQana [fr.  parlamentis fraqciaTa l. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. lQbido. lQder­i [ingl. leader] _ 1. mavne Semwy­ narebloba. propaganda.  l. (moZv. ¥ liberaluri. moswavlis codnis SefasebaSi. libero Tavisufali. Cveulebriv mr. libreto] _ 1. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. Ligare. 2. lQbero [it. Jini] _ fsi­ .  ligaturisa Scd.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. gadabmuli notebi. s. libEral­i _ 1. liga] _ (wign). liberalizmis (mniS. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. operis.

pretendentTa turniris l.5 km/s. ¥ salikvidacio. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. liTogrAfia [berZ. lQzing­i [ingl. ¥ liesi. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. satransporto saSualebebis.  liisa Scd. mTis qanebs Seexeba. 3. risame (mag. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ ... risame mospoba.  trestis l. litografiuli Scd.  s. gauqmeba. udris daaxloebiT 4. mosir­ muli. [berZ. romelzedac winaswar xataven. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. livreia Scd. likvidUroba [< laT.  liTotropia. liquidation] da likvidQreba [germ. daxurva. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis. portreti. liquide Txevadi. likvidAcia [fr..  wera kiTxvis ucodinarobis l.-295an gundi. lik (TirkmelebSi). guli. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). lithos qva da grapho vwer] 1. 2. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. 2. yaurma). liquidieren] _ 1.  safexburTo Cempionatis l. lQver­i [ingl. filtvebi. livree] _ Sveica­ rebis. lQvr­i [fr. meetleebis formis tansacmeli. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. ¥ liTografiuli. lQvrea [fr. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. elenTa).  l-is Zexvi. Lithos qva] _ rac qvebs.  litografia. lithos qva da sphairo burTi. sa­ warmos. liE [fr. liTo. liquidus fr. liTOsfero [berZ. komiria. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi.  l. laqiebis. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. visame. ¥ livreisa  livreasi.  mxatvruli l. romelic Semdeg frankiT Seicvala.

jirkvlebi. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. gansakuT­ . lQnza [germ. Cveulebriv sferuli zedapiriT. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT.  l. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili. ¥ limfuri. ¥ linzuri. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. sinon. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”].  l.  mikroskopis l.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. gamokvleva. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. ris ganaRdebac. ¥ likviduri.  lili puta Scd. importis l. sinon. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. Linse] – optikuri mina. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. qondriskaci. limen yure. teleskopi. lQmit­i [laT. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. enaTmecnieri). lQmfa [laT. limnolOgia [berZ. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. enaTmecniereba).  l. linolEum­i [laT. ramiT sargeb­ loba. Linguistique < laT.  eleqtroenergiis l. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. Lympha sufTa wyali. lQman­i [berZ. fulad qcevac SeiZleba. Limousine] – daxuruli. rome­ lic swavlobs tbebs.. lingvQstika [fr. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. limes (limitis) zRvari] _ norma.  limfaturi Scd. sinon.

 l. STagonebis simbo­ lod.  liriuli Scd. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. Litteratura] 1.  axali qarTuli l. lirQkuli wQaRsvla _ (wign).. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. 3. mxatvrul nawarmoebTa (poezia. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. literatUruli da sa­ . mwerali. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. proza. lQsting­i [ingl.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. ¥ lirikuli. lirQkos­i _ poeti. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. poeziis saxeoba. romlis drosac eklesias gars uv­ lian.  akakis l. lQra1 [berZ. teqnikuri l. lQra2 [it. poezia. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. litAnia [berZ. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. romelic kompiuterma mogvca. 2.  qarTuli klasikuri l. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. Lynch vinme planta­ toris.  samedicino l.. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. lirikuli Sinaarsi risame. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. literAtura [laT. iyeneben iatak­ ze dasagebad. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. lira1) dakavSirebuli] – 1. drama) er­ Toblioba. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi.]. literAtor­i _ piri. 2. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. romelic lirikul leqsebs wers. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing.  linoliumi Scd.

liqQor­i [fr.  erTi l.  meliftesi Scd. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba.  l. misi mcveli. melifte – piri. Litre berZ. gamogonebis. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. licEnzia [< laT. konsulis. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba.. udris 1000 kub. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. romelic lifts emsaxureba (sinon. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. rZe. (am mniSv. . savaWro markis gamoyenebis ufleba. (s. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. rac me­ lifte (ix. licEumi da lQcei – [< berZ. sm­s. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva.) nawarmoebi. liftQor­i _ igivea. lQtr­i [fr. lQqtor­i [laT.  litra Scd.  avzis l. Licentia ne­ bis darTva] – 1. lQft­i [ing. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. litUrgia [berZ. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. 2.lit -298 samgzavro l. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. liftiori). Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana.). Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. satvirTo l. Jamis wirva. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. (s. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. skola­baRis) saxelwodeba. lQtraJ­i [fr.) wreebi l. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. 3. ¥ meliftisa. lifti).

Logos sityva. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. ¥ logariTmuli.  dialeqturi l. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. lobireba. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). 2.  loRika. logopEdia [berZ. aso­ ciaciis da a. RvTaebrivi goneba da misT. sxva mistikuri cnebebi.S. mwerlis s.-ebis cxrili. . emblema. lOb­i [ing.  l. rom miviRoT mocemuli ricxvi. l.  sabunebismetyvelo l. 2. daskvna. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. ¥ logikuri. logAriTm­i [berZ. azri. mizanSewoniloba.-299totele aswavlida] – 1. gamoTvla.) maCvenebeli xarisxisa.  lobizmi. lov lOgika [berZ.  l. Logos far­ doba. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. cneba. logOti p­i [berZ. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. kanonzo­ miereba risame. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. Logos sityva. lOgos­i [berZ. loRikuri Scd. Lovelace ing. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. lovElas­i [fr. martivi gra­ fikuli aRniSvna. Logikē] – 1. dawesebulebis.  movlenaTa l. 2. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. gantoleba.  l. lobisti. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. ¥ liceumis. goneba] – 1. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT.

sinon. lOzung­i [germ. 3. ¥ salokomotivo. lokAut­i [laT. lokAlur­i [laT. lokAtor­i [< laT. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. brigada s. Localis adgilob­ rivi] – 1. aparati. aparati.  l. erTguli. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. loiAlur­i [fr. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. Loyal erTguli] – 1.  loialuroba. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. sax. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme.  l. 2. ing. damokidebuleba. lOmbard­i [geogr. Locomotive < laT. risme adgilis Semosaz­ Rvra.  s. ad­ gilobrivi.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. 2. depo. 2. lokomOtiv­i [fr.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. Loco gan­ valageb] – 1. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. omi. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. po­ litikur moTxovnas (qarT. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. mowodeba). orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. Localis] – (wign. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. rom­ . Locus adgili.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba.

auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. lotOtron­i – mbrunavi doli. lOt­i [ing.  lojiasi. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. Loto < it. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. lUza [holand.-Ta palata. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. lOrd­i [ing.  l. stadi­ onze: adgili. lOto [fr. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. TviTon es gasayidi nivTi. lOcia [< holand. Lot] _ 1. ¥ lojiisa. saqmiani garigebis dros. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. saqoneli (auqcionze). romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. 2. loji Scd. Senobas mikruli Ria aivani.  meore iarusis l.  lociasi Scd. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. xa­ verdiT gadakruli. 3. losQon­i [fr. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. 2. luz lOmbenis mAgida [moZv. lOcman­i [holand.-301mevaxSeebi). lOrnet­i [fr. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. Senobis nawili. Loge] – 1. gamoyofili presis muSakebisaTvis. Lonye Toki. Loggia] – 1. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). lOjia [it. lOJa [fr. lOnu­i [fr. ¥ lociisa. sxdomaTa darbazSi. . romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. qaman­ di] – mavTuli an Toki.stum­ rebisaTvis das xv. 2. lotto] – saTamaSo.

romlis drosac kuT. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr.) saxelis mi­ lUstra [fr. ww. mimdevari. eklesia. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. romelic aR­ (maTxovrebi. romi Wrili (mag. sinon. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. luminis- luTEran­i – luTeranobis .luT -302- cenciuri. Zv. oduli aRwera.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. romelzedac ulebrivi nadimebiT). lampa. ¥ luminescenciuri. Louisd’or sa­ mareoba.). gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. men (luminis) sinaTle] – WaRi). Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba.) raime sxeulis civi  liustra Scd. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. luminiscenturi Scd. Lux sinaTle] –  l. saxis atraqcionebiTa da  l. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. naTeba. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ.  luminiscencia. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. luna mTva­  luteranoba Scd. (fiz. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. scenaze da sxv.) lunAtik­i [laT. Luan sanTelia (qarT. gasarTobebiT. Lustracja] ruli. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. gembanze. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. lunAtizm­i [laT. Luik] _ CasaZ­ reblad). analizi. lUqs­i1 [laT. l.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. saxeli. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. welT.­Si germa­ misT. mawanwalebi da mocenda me­16­s. ganaTebis sazomi erTeuli.

-303- mag lUqs­i2 [fr. (sastumroSi). qalaqis farTo quCa. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. (s. muni­  m. mowyobili.) kabeli. (s. m.  kaiuta – l. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. 3.  liuqsi Scd. Tavrebuli.. 2.) gazsadeni. magistratus (mr. ime qselis (mag. komfortulad magQstral­i [laT. mAgia [laT. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi.) arxi. gacivebiTa da gamagrebiT 2. sinaTle. magmatiuri Scd. maRazia – l. magia] – jadosnoba. qanebi. meore safexuris kursdam­  m. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi.satana. am  magmasi. m. magister uf­ mAgma [berZ. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. sityva. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa.  m. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. mTavari xazi ra­ tegoriisa. laqis mmarTveloba. m. ro­ liucQfer­i [laT. nis meTauris tituli. (s. Lux cxovelebuli moZraobaa. tralo. Zvirfasad. magistralis mTavari. misi  filosofiis m..) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi.) xelisufalni. legrafis) sistemaSi. rkinigzis. warmmarTveli] – 1. jo­ m. mAgistr­i [laT. umaRlesi ka­ ZiriTadi. ¥ magmuri. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. te­ nomeri – l. dnari silikaturi masa. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m.-is amofrqveva. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. ol. eleqtrogayvanilobis. Zala. misnoba. m magQstrat­i [laT. . joxeTis mbrZanebeli. ci paliteti. ferre tareba] –  mTavari m.

andamati). romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. magnitOfon­i [berZ. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. mavzolEum­i [laT. mxatvris). mAgnit­i [berZ. veli. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT.  m. agreTve moWadra­ kis. madrQgal­i [fr. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. madame] – 1. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris.  magnitafoni Scd. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi.  dedamiwis m. mausoleum < berZ. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi.-ebi. maEstro [it. magram – magnetizmi. mAdera – erTgvari magari Rvino. mewarme. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi.  xelovnuri m. 2. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. kompozitoris. mademoiselle] – qaliSvili. mAdam­i [fr.  finansuri kapitalis m. mAgneto [fr. magnolOgia [fr. sinon. magneto. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. qal­ batoni.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. ¥ magnituri. magnEtizm­i _ (fiz. xarobs Tbil qveynebSi. . memamule. erTvis agreTve saxelsa da gvars.) magnitur movlenaTa erToblioba.  miaqcieT yuradReba: magniti. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. mademuAzel­i [fr. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad.

w. q. formebis Sesaxeb. hon­ – avesta]. gamoyenebiTi m. oba. polonuri erovnuli cekva.. saukuneebSi: CrdiloeT  m. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. maiOlika [it. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd.  elementaruli m. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. mauros muqi] m. teritoriebze. agreTve ma­ bisa. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. mcireTa meTodebiT. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. sinon. damaarsebeli am icocxla]. mathēma- . ce. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. maTemAtika [berZ. – mazoxis gvaris mixedviT. amocana. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. `wmin­ xalxebisa.-305- mai aSenebuli iqna Zv.

) sa­ xelidan]. makQaJ­i [fr. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro.  maliaria. cieb­cxeleba. ¥ malariuli da samalario. makros grZeli.uniWo nawarmoebze. 2. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. sabirJo . didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ianiCari). mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr.  maiolkasi Scd. mikrokosmosi). wignis m. ¥ maiolkisa. niSnavs dids. maliariuli. makulature laT. mAmluq­i [arab. makQntoS­i [ing. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. wignebi. feradi gamomwvari Tixis nawarmi.. samaliaro Scd.. (saub.. makulAtura [germ. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. mAkler­i [germ. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. malAria [it.) dispanseri.  saxlis m. makro. (s. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. [berZ.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. 2. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa. gadat. literaturaze. maQor­i [laT. msxvils. makrokOsmos­i [berZ. am wodebulebis mqone ofi­ ceri.) ityvian mdare xarisxis. agreTv uvargisi qa­ Raldi. kosmosi (Sdr.. makulo vsvri] – 1. aseT nawar­ moebTa erToblioba.  makentoSi.mai -306garigebaSi. (sarkaliT). sax.  m. makler] – Su­ amavali savaWro. dekoraciis m. malaria] – cieba. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes.  birJis m. mackintosh < sakuT. makentoJi Scd. mAket­i [fr. modeli. kapitnis momdevno.

mAnana [berZ.-s wveni. maradmwvane citrusovani xexili.) angareba.  deputatis m. man mandArin­i [esp. mamonas simdid­ re < arab] – 1.) didi taqtikuri mecadineoba. 2. 2. ¥ mananisa. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba.) eSmakuri. fafa Scd. 2. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. fandi. nam­ . hqonda grZeli. xriki. manoeuvre] – 1.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. (gadat. vercx­ lismoyvareoba. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. romelic iqmneba yrilobaze. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. mandarin] – 1. mAnevr­i [fr. (samx. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. mAngo [fr.] – 1. gadaadgileba saomari operaciebis dros. ebr. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. maradmwvane citrusovani xexili. xarobs aziaSi. mAndat­i [laT. mAmona [berZ. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli.  m. (gadat. mandEizm­i – religia. mAmont­i [rus. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. manis burRuli. jarebis an flotis moZra­ oba. veraguli moqmedeba. romel­ Sic Sereulia iudaizmis.  mananasi. 2. manEvrebi – 1.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. mango < mal. konfe­ renciaze. manna < Zv.  SemovliTi m. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa.

). sieSmake. (rk. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros).) raime rTuli moq­ medeba. manēge] – 1. mani pulAcia [fr. (mr. mania vneba. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli.  cocxali m. 2. 2. mAneJ­i [fr. mAnia [berZ. (wign. yalTabando­ ba. manipulation] – 1.  manikuri. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. manEken­i [fr. . (gadat. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. qcevis Tavisebureba. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. manus xeli curo vuvli.  sagazafxulo m. maniere] – 1. cudi m. manifestus aSkara] – 1. manikiurebi Scd. yofaqcevis normebi. mannequin] – 1. romelime avtoris.  kargi m. 3. ¥ samanevro. moqme­ debis. sazRvao m. elmavali. manikQur­i [fr. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. manicure < laT.  s. Cveva. mulani (sinon.) oini. 2. ateli­ ebSi). visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. 3.-ebi.-ebi. mAnera [fr.  gandidebis m.­gz. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. Tavis daWeris wesebi.-ebi. sigiJe] – 1. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. piri. arena).-ebi. manQfest­i [laT. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. romlebic fexs idgamen.man -3082. 2. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. cirkis wre. 2. mowodeba.

¥ mansardiani.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. ¥ mantiisa. manuscriptum] – xelnaweri. musikaluri wyoba. manUet­i [fr. ro­ melic faravs sxeuls.) sfero dedamiwis qerqis qveS. Cveulebriv bewvisa. (zool.  kapitalizmis m.  mantiasi Scd.  manufaqturasi Scd.upiratesad Zveli. ¥ manufaqturisa.  dasaSvebia – mansardi.-309 m.) warmoebis forma. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. da­ qanebul saxuravis qveS. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. mAntia [gvind. mogeba] – (maTem. maJ 3. qsovilebi. sax. mAntisa [laT. grZeli wamosas­ xami.  moluskis m. mAntus reAqcia – (medic. majeur] – (mus. 2. msoflios yvela xalxisadmi. manifestAcia [laT. ¥ manufaqturuli. manUskri pt­i [laT.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze.  m.  monometri Scd. (ekon. manufaqtura] – 1. mAJor­i [fr. manOmetr­i [berZ. berZ.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li. 2. mAnto [fr. mantissa dama­ teba. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. mantion] – 1. romlis bgerebi qmnis did mcire .  mantisasi Scd. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. mansarde < sak. gAnsarda [fr. safeiqro mrewvelebis na­ warmi. farTo.).  monazvnis m. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. manteam] – qalis farTo palto. periodi.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. politikuri partiis. mauchette] _ pe­ rangis maja. manufAqtura [laT. 2. ¥ mantisisa. (geol. koteji.

moSveba] – 1. marAneb­i [esp. romlis rathōn) saxelis mixedviT. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . rac Se­ exeba umravlesobas. TaR. umravlesoba miiRes. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. xelov­ nebaSi. maraTOnel­i _ sportsmeni. (gadat.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. mxiarul elferi (sa­ pirisp. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. major didi] – 1. elebi. maraTOnul­i _ (sp. arCevnebis sistema. amis Semdeg ma­ 2. minori). 2. politikaSi da sxv.) uilajoba. uuna­ roba (mecnierebaSi. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. (ix. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. romlebmac xmaTa ruli iremi. maJorQtar­i [fr. maJoritArul­i [fr. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba.). 490 w).] – didi cimbi­ didatebi. wel­ loba).maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)].  m. maJOrSia – (gadat. ada­ tianoba (kaTolikoba). zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. umrav­ lesobis daqvemdebarebas. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. proporcia). damaxasiaTebelia mxne. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva.) ityvian. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. gacurva.

markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. 2.  safosto m. marixUana – narkotiki erTg­ vari. markEting­i [ing. marinus sazRvao. marQnad­i [fr. Teatris Tojina. marQaJ­i [fr. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). mwnili. marinade] _ 1. m.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. mar marginAlia [< laT.  marionetka Scd. marka2 [germ. margarine] – sakvebi cximebi. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT.-311viziciisgan. marionette] – 1. (gadat. mArka1 [germ. zRvisa] – su­ raTi.  pikuli kitris m. ¥ markiani.  m. fin. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. mark. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. sagerbo m. biznesis .) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. Zv.  m. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. konverti. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. mTavroba. margArin­i [fr. marina < laT. mariOnet­i [fr. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. me­18 s.. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. wveni (mwnilisa. welTaRr. ¥ marionetuli. muJuJisa). mwnileuli.-ebis koleqcia. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. mArina [it. 2.

marodQor­i [fr. martini] – koqte­ ili.  marselioza Scd. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis.).  markizisa Scd. mArs­i [laT. marmElad­i [fr. mars] – (astr. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w.  sazeimo m. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. marixi). marauder] – piri. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. 2. bazarTkeTeba. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. markSeideri. < geogr. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. marche] – 1. ritmuli svla mwyobrSi. marqSeideri Scd. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti.. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. TamaSis dros angariSs awarmoebs.  marmaladi Scd. moralurad gax­ rwnili jariskaci. markSaQder­i [germ. marselQeza [fr. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. 2. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. marqueur < marquer aRniSvna] – piri.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. sax. rome­ .  marqSaideri. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww.) 1. mArkiz­i [fr. sinon. mArS­i [fr. mArtin­i [it. markQor­i [fr. ro­ melic biliards emsaxureba. ¥ markizasi.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. musikaluri nawarmoebi. TavadaznaurTa ti­ tuli.

_ sacxovnivTiereba. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m. gamosaxuli Txemi. sqeli narevi. moculoba. melsac ara aqvs mkafiod  s. – masebi nerlis zeviT. m.. (fiz.  kisris m. TviT  sacxovrebeli m. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. agreTve masobrivi).  wylis m.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. farTo masebi. romelic 3. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. mAsaJ­i [fr.) gasaCere­ specialisti.. (ist.  salaSqro m. denoba. karaqis mArSal­i [fr.) ase ewodeboda Tavad­  codna m.  turistuli m. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde).  Tujis gamdnari m. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. 2. xalxi. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m.  marSuti.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. samarSuto Scd. matareblisa. 3. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). werebis erToblioba (ro­ 2. massa] – 1. maxasiaTebeli. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. (qarT. samxedro wodebuleba ge­ 4. ereba. marechal] – 1. samwyobro m... massage] – adamianis ¥ marSlisa.. svlagezi)..) ma­ vani didi sivrce. erTiani < laT.-iT mkurnaloba. 2. taqsi. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. Cveulebriv mr.-is keTeba. sinon. massiv mZlavri. Taflis m. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. massa gunda. m. < fr. . uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. marche da route gza] – m. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd.. lad.. ro­ ¥ samarSruto. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. wevrebuli mTianeTi. marschrute metikuri mizniT.

3. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. matador < matar masObrivi – 1.romelic monawileobiT Seqmnili.  masobrivi sxvaa (ix. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m.) obieqturi realo­ 2. radios.  m.) zoma.. kari. mniS­ < laT. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. mejlisi.] – komunikaciis vneloba.  masiuri sxvaa (ix. awarmoeben. gadat. sagnebi. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. (1:100). klavs xars.) saerTo  maStabi. svetebi. sawvdomi.)  m. maskArad­i [fr. 100 km. mSenebloba. matAdor­i [esp. rac mosaxleobis farTo ba. boxi xmis. erT santimetrSi gaCena.  s. mZime. 2. (mag. mass media 2. ZuZus anTeba..mas -314- masQuri – didi. rukaze.  saqonlis m. masmEdia [ing. te­  m. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr.).. m. biblioTeka. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. gaqaneba risame. matEria [laT. bevri adamianis kvla] – toreadori. 2­isaTvis). mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. organizaciebi. mascarade] – gasarTobi saRamo. m. maskulinizAcia [<laT.-is mecnieri. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. Masstab] – 1. materia] – 1. mAstit­i [< berZ. cekvebi. (wign. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. moxmarebis . ulvaSebis. nivTiereba. (filos. m. m. gamoSveba. lebebis (presis. naxazze. S. romlisganac  m. maStaburi Scd. rasac didi raodenobiT  m. leviziis da a.). tansacmeli. sarZeve jirkvlebis anTeba. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. demonstracia. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). kostiumi. saxelwodeba.

-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi.  sakostiume m. sakabe m.-is agebuleba. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. 2. samyaro.S. melodiis da a.. (poligr. suli – meoreuli (meoradi). m. Matrize < laT. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. materiAlur­i _ 1. saxiT. 3. matriArqat­i [laT. matrimoniAlur­i [laT.  m. 3. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. m. keTildReoba. mdgomareoba. buneba. qonebrivi. filosofia. idealizmis sapirispiro. ¥ matriarqaluri. sulieri). . nivTieri.  matriarxati. mAtrica [germ.­is qsovili. matrAkaJ­i [fr. xolo idea.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. agreTve patriarqati). matrix dasawyisi.  xalxis m. mater (matris) deda da berZ. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. cno­ biereba. yofiereba aris pirveladi. ¥ materialisturi. matrQkul­i [laT. colqmrobasTan dakavSire­ buli. (poligr. mAtrona [laT. matraquage daWedva. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. m. gvari.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. simbolis. romlis mixedviTac mate­ ria. su­ raTis.  m.  m.  g. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. Tvalsazrisi.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. matriarxaluri Scd. fizikuri (sapirisp. wyaro] – 1. 2. materiAlizm­i [fr. (maTem.

rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. titulis aRsadgenad. princi pi] – qcevis wesi. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. matroos] – rigiTi mezRvauri. safexburTo m. maqsimAlizm­i [< laT. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. mAtC­i [ing. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. [fr. mAtros­i [holand. matC­rEvanS­i [ing. ojaxis deda. maximus udidesi] – (wign.  maqsi qvedatani.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba.  imanuel kanti . maximal] – mniSv­ . sax. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. machinatio xriki.. mACete [esp. minimaluri). datvirTva. xelfasi. S. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. mAtC­boli [ing. maqsQmum­i [laT. maximus udidesi] – yvelaze didi.] – pisto­ leti erTgvari. udidesi. mAqsima [< laT. qvedaweli.  saWadrako m. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. logikuri an eTikuri princi pi. gagrZe­ lebis da a..`imoqmede ise. romelic gamoxatulia mokle formiT. maqsimAluri [< laT. maqinAcia [laT. match matCi da revanche revanSi. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. maUzer­i [< sak.  m. gadaWarbebu­ loba. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer.mat -316nelobiT gadidebis. xriki. minimumi)  xelfasis m. machete] – didi dana. avtomobilis m.. maqsi. fraziT. romliTac Saqris lerwams Wrian.  maxinacia Scd. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. zRvruli (sapirisp.

romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. ebr. megapOlis­i [berZ. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. megas didi] _ 1.. muslimani. (geol. indur miTologiaSi: msof­ lio suli.. muslimanoba. islami. mahAgon­i [laT. maxarajasi Scd.  maxaraja. mAhatma [sanskr. Megas didi da phone xma. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. 2. megAfon­i [berZ. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. muslimi. _ daklak­ xmiadi.  maharajisa. meg(a).­Si (sinon. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. am titulis mqone piri. gandi.) dasamzadeb­ lad. mahatmâ] – 1. mahAraja [sanskr. Cveulebriv konu­ sis formisa. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. mahmadiAnoba – religia.) mdinaris kalapotis klaknili. sa­ Tayvanebel pirTa tituli.  megapolisi (didi qalaqi). musulmanoba). mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). [berZ. TavsarTi. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. 2.  m. māharādjā] – indoeTSi. sax. musulmani). Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. romelic raRac didze miuTiTebs. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. 1 megatona = mi­ lion tonas. 2. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. mEdal­i [fr. medaille] _ niSani .-317- med mAca [Zv.

) wamali. mEdrese [arab.).). Suaka­ ci. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. medQana [laT. mediana Sua..). Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli.). spiritebis rwme­ niT: piri.  medaliori Scd. medQkos­i [laT. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. medicus] _ me­ dicinis specialisti. dafiqreba. medQcina [laT. s. romliTac instrumentze ukraven.-is muSaki. ¥ medianisa. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. m. patara Txe­ li firfita.med -318(moZv. 2.  medalisa Scd. (mus. momrigebeli. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. mediator Suamavali] _ 1. wrfis monakveTi. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. meditation] _ (wign. ivane javaxiSvilis saxelobis m. iZlevian rogorc jildos. medicamentum] _ (spec.  eqsperimentuli m. mEduza [berZ. ¥ samedicino. ¥ medlisa.. medQum­i < [laT. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. daxmareba. eqi­ mi. medalQer­i [fr.  oqros m.  ixmareba agreTve mediki. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. meditAcia [laT.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. . ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. Wvreta. medius Sua­ Tana] _ 1. medikAment­i [laT. medalQon­i [fr. SuaTana] _ (maT.  s. 2. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad. universiteti. romelsac yelze ikideben. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi.

m. kabineti..  m. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb. 2. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. methodike] _ 1. saxelmZRvanelo.  istoriis m. raime me­ TodTan dakavSirebuli.  meduzasi Scd. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba.  meTodiuri Scd. mezalQans­i [fr.).. mSrali miwebis xelovnuri morwyva. xeTa rgva da sxv.  qarTuli enis m. melanqOlia [berZ.  meTodologiuri. 2. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. kaeSani. eqsperimentuli m.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. analizi.  mowinave m.  m. (wign. meTodolOgia [berZ. xerxebis erTob­ lioba. meTOdika [berZ. meliorAcia [laT. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. inglisuri enis m. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis.. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. 2.) Tanmimdevruli. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix. erToblioba meTodebisa. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. ¥ meToduri _ 1. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1.  samecniero kvlevis .  meTodiuri Scd. gamokvleva. m.m. sevda.. maTematikis m.] ¥ meduzisa. ¥ meTodikuri. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. mETod­i [berZ.

lo. motivi. dramatuli Janri. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi.. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. melOdia [berZ.. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. didi siyvaruli. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. Txeli firfi­  m. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. simRerasa da musikasTan. melodia sim­  m. Melchior fr. ro­ niT. simReris si raime sakiTxis Taobaze. [berZ. keTilxmovani.). wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. ki­ ¥ melxiorisa.  m. musika. drekadia. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. _ 1. rome­ damcavi apki. _ 1. melo. melos sim­ ti. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. 2. Membrana apki] sasiamovno.  melxiorasi Scd.  melomani. drama.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. 2.-is gadacema. Rera] _ simReris hangi. dana-Cangali. Declamation WurWlis. moqnili. (moZv. ta. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. memosentenciebiT. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. dasamzadeblad. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. SeerTebuli  telefonis m. cocxali ujredis gare­ 2.

dafa. literatura. ¥ memuaruli. m. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. menestrel < provansi. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula.  daviT kldiaSvilis m. iyeneben medicinaSi. 2. parfiumeriaSi da sxv. memorQal­i [it.  menzurasi Scd.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. arqiteqturuli nageboba. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. patroni] _ 1. Ca­ nawerebis dRiuri.-321ganmartebiTi cnoba. aqvs pitnis mZafri suni. mEnTol­i [laT. mT. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. organizatori. . risame xsovnis uk­ vdavsayofad. memoriAlur­i [laT. movlenis Sesaxeb. ¥ menzurisa. menEjer­i [ingl.). 2. romelic aRmarTulia vi­ same. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni.  viqtor gogliZis m. 3.  ixmareba agreTve menajeri. menEstrel­i [fr.  m. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba.  SinmousvlelTa m. Seqmnila vi­ same. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. mEnzura [laT. inJineri das sxv. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. memuArebi [fr. menEjment­i [ingl. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. sportuli Sejibreba. manager uf­ rosi. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. muzeumi. sportul asparezobaTa momwyobi. (saWad­ rako turniri).

azrobrivi. ranSi. gamzrdeli. meninx . Mentor tele­ makis. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. maire. aseTi jiSis ganwyoba. furceli. goneba. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. dam­ amozneqili zedapiri. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. merino (mr. tvinis garsis an­ li. 3. Teba. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. parizis m. nazbewviani 1. _ 1. menu] _ 1.. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. gonebis niri. am matylis 2. cxvris matyli. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. 2. 2. gonebrivi cxvris jiSi. azriani. sasadiloSi. jgufis azrovnebis wesi. mentalQtet­i [fr. sauzmisTvis  Tbilisis m. Mercurius marsi] xerxi. ingl.men -322- tis) Wkua. meTauri. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. mensdruus mosaxviT wriuli xazi.). romelzedac saWmel­  Tbilisis m. meridianus saWmel­sasmeli. sadilisTvis. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. meriis meTauri.. kafeSi).). gonebrivi. mTavari] _ xrtili. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. baraTi. parizis m. 2. < laT. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. saSuadReo] _ (geogr. ri. mentalitate merQnos­i [esp. rigebeli. munici paliteti. major didi.) war­ menstruAcia [laT. (anat. ka­ zrdeli. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. azrov­ neba] _ (wign. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. wvril. mEnisk­i [berZ. mErkur­i [laT. mens (men- menQngit­i < [berZ. kveTs ekvators.

risame erTi formis sxva formad gadaqceva. cvlileba] _ met (fiziol.  Savi m. messe] _ 1.). zogjer amboben metamorfoza­sac. marixi). mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. 2. metAnia [< berZ. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT].) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. metAstaz­i [berZ. sinon.-323vaWrobis RmerTi. mecniereba.). saxecvlileba. mEsa [it. metastasis gadancvleba] _ 1. . metamorphosis] _ (wign. masiah mi­ roncxebuli. rac da­ saSvebia. metamOrfoz­i [berZ. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana.). (astr. mzis sistemis pla­ neta. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. wirva. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. kaTolikuri RvTismsaxureba.. metabOlizm­i [< berZ. metalUrgia [< berZ. gardaqmna.). mEsia [< Zv. 2. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. 2. sax. 2. merokQngeb­i [sakuT. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. metabolē Secvla. ebr. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. feradi m.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss.

analizs. ro­ mecnierebas. romelic ga­ fad moZraobs. Semdgom] _ ros movlenebs. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. movlenebs ga­  meteopirobebi. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. romelic SemoiWra dedami­ 2. mowyvetiT. agreTve 1. sadguri. (ix.. Sedare­ ¥ meteorituli. metemfsQqoz­i [berZ. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. suls da  m. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. sityvis meteOrit­i [fr. [berZ. rac kosmosuri sivrcidan. meteocnoba. misi agebulebis. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. Semecnebis meTodi. metaphora ga­ datana] _ (lit. bas. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. (ix. sxeuli. lenebs (RmerTs. sxvavebiT.).). ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. damoukideblad. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. m. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli.. agreTve meteori). metAfora [berZ.met -324- metafQzika [berZ. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. meteora atmos­ . metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. agreTve meteoriti).  m. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. emyareba msgavsebas. dakvirveba. Sinagan winaaRmdegobas. amgvarad nax­  m. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. nawilakebi. meteo. wils. mari sityva an gamoTqma. romelic swav­ melic. misT.

métro] _ (Semokl. mEtrika2 [polon. metrdOtel­i [fr. mEtr­i1 [fr. rigis mimcemi. matre d’hôtel] _ 1.). kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. ufrosi ofi­ cianti. mEtro [fr. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. . métre < berZ. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. (lit. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. gan­ mkargulebeli restoranSi. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. ufrosi msaxuri. leqsTawyobis zoma.­s.  m.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. mEtis­i [fr. mEtr­i2 [berZ. ¥ metrikuli. metrikē < metron zoma] _ (lit. 2. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza.  m. erTeulebi. mētis] _ 1. metro Scd. metropolQten­i [fr. mEtrika1 [berZ. 2.  metra. Cveulebriv miwisqveSa.-325- met metizAcia [< berZ. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. ¥ metruli. metropOlia [berZ. metrOnom­i [berZ. udris 100 sm. (mus. igivea rac metropoliteni. metrolOgia [berZ. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. amonaweri. metropolis] _ 1. 2. adamiani. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad.). metron zoma] _ 1. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. 2. metryka] _ dabadebis mowmoba.

romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. mechanē manqana. interesebi. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. saxelosno. ¥ meqanikuri. meqanizireba. piri. Secdoma. manqanis. мещан] _ ada­ miani. -326- daadgilebis) Sesaxeb. meqAnika [berZ. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. Mm. mefistOfeli [berZ. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. Mephis2. m. Mmexaniki Scd.. mexanikuri Scd. tTan dakavSirebuli. saaTis m. meqanQkos­i _ 1. 2. meqAnizm­i [berZ.-ebi. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. nebsa da meqanizmebs. mexanizireba Scd.mef  Tbilisis m. m. meqanizAtor­i _ specialisti. Aamwevi m.  Teoriuli m. [< berZ..-ebi. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. iaraRi] _ 1. 2. moqmedeba.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. saSualebiT moqmedi.) aracnobieri. manqana mowyobileba raime  m. gamoyenebisxva nawarmoebSi). (gadat. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. saamqro. maT remon­  avtomobilis m. uneb­ m. (gadat. damzadebasTan. qarxana. lie. mebiT. meqanizmis qana. fizikis nawili mESCan­i [rus. miwis saTxreli 3.. manqanebisa da meqanizmebis loba. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . m. moZraoba. aparatis mamoZ­  m. xerxi. Ti m. mexanikuri Scd. samuSaos Sesasruleblad.  soflis meurneobis m. Mg. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. bis muSaobas. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. Zalebis Se mexanizatori Scd. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. mēchanikē (tēch mexanizmi. 3. xelsawyos. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli.

umniSvnelo. madžlis kreba. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. migraine berZ.-327ro TvalTaxedva aqvs. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. bali). 2. sazogadoebas ga­ urbis.  s. ¥ migraciuli. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. romelic ada­ mianebs. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). mizErere [laT. saerTaSoriso m. am bgeris aRm­ niSvneli noti. misērere Se­ wyaleba. migratio gada­ saxleba] _ 1. mizanTrOpia [berZ. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. adamianTa siZul­ veloba. kacTmoZule.) Teoria. mizAnTrop­i [berZ. migrAcia [laT. 2. TaTbiri] _ 1.  Sinagani m. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. cxovelebis miz sezonuri m..) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. . mECeT­i [arab. misanthrôpos] _ piri. pawawa. mi [it.  m. miser Rari­ bi] _ Zalian patara. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. 1­isaT­ vis). mizAnscena [fr. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. uJmuri. mEjlis­i [< arab. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. mosaxleobis gadaadgileba. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. cekvebi. didi sacekvao saRamo (sinon. miElit­i [< berZ. (s. mizErul­i [laT. samigracio. ¥ samejliso (mniSv..  Tevzebis m. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. gzebi mQgren­i [fr. horaciuss da sxvebs]. didi wveuleba. (biol.). zurgis tvinis anTeba. Tevzebis s.

¥ miTuri.  m. 2. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils.  miTiuri Scd. romelic sokoebs swavlobs.  berZnuli m. WaobiT da sxv. mikro.  m. ro­ melic raimes mcire zomebze . mikrolitraJQani [berZ. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. mythos gadmocema. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. miTebis Semswavleli mec­ niereba. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. ¥ miTologiuri. romelic mikrobebs swavlobs. leqsikoni. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. qarTuli m..  antikuri m. pirovneba. m. mikolOgia [berZ. mikros mcire] – 1.mindvriT. miTebis erToblioba. ¥ mikrobiologiuri. mQkrob­i [berZ..  daavadebebis gamomwvevi m. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. laboratoria. am titulis mqone piri. m. TavsarTi. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba.  m. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. [berZ.. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. siwmindisa da simarTlis RmerTi. 2.).  zogjer ixmareba agreTve miTosi.ebi. mikrokOsmos­i [berZ. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. mikros mcire da fr. mikros patara. mithologia] _ 1. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. mQTra [spars. siuJeti. gadmocema. miTolOgia [berZ.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba.) samyaro (Sdr. sinaTlis. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. mQkado [iap.-ebi. eleqt­ ronebis da misT. mikros patara. makrokosmosi). mitrâ] – Zveli ingis.

. m. m. gamokvleva. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. mikros pa­ tara. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). 2.) kunTebis tkivili.  m.  m.  inglisuri m. mQkron­i [< berZ. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. miliArder­i [fr. sazRvao m. mQli [laT. mokrOfon­i [berZ.analizi. sisxlZarRvebze. mikroqirUrgia [berZ. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. pa­ wawkintela. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000).85 km-s) mQled­i [ingl. mQl­i [ingl. mille aTasi] _ Tav­ sarTi. mikros pata­ ra.  mikroskopiuli Scd. (udris 1. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. saxmeleTo m. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. milQard­i [fr. mikrOskop­i [berZ. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). million] _ aTas­ . milAgia [berZ. organizmebi.. milQon­i [fr. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. mikros pa­ tara. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. pawawa Zvlebze. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. mikroskOpuli – 1. romelic. ujredebi. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva.

2.  m.  m. gamofenis m. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. tiraJi. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. gazeTis m. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. cekvebi. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). militArizm­i [< laT. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. mgzavri. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. ¥ milioniani. mQlord­i [ingl. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. mQm­i [berZ.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. ubani.  memeilionesi Scd. politika. mnaxveli. gancdebis. qalaqi. ¥ memilionisa. miliOner­i [fr. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. 2. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. sim­ Rera. 2. 3. ¥ samilicio. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. militArist­i _ piri. mQmika [< berZ. aramudmivi jari. SeiaraReba. 2. militaris samxedro] _ 1. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba.  s. m. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. jer aTasi (1 000 000). mimos] _ 1. milQcia [laT.  m. Milord] _ 1. rome­ . saxelmwifo. ¥ militaristuli. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad.

miniatiurisa. ferwera. mibaZva < berZ. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . minEral­i [< fr. mimQkria [ingl. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. mQni _ (Semokl. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. sxva cxovelebTan da mcenareebTan.  mimiuri Scd.-ebis Teatri. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. minAreT­i [arab.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. minimAluri [< laT.  m. 2. qveda­ tanze. 3. ¥ mineraluri. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. m. ¥ mineralogiuri. garemoebaTa misa­ dagebisa.  miniatura.  m.] _ 1. Subertis m.-331¥ mimikuri. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. mQnerva [laT. 2. sasuqebi.  m. madnis. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. (gadat. minārat] _ me­ CeTis koSki. miniatura] _ 1.  m. miniature it. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). miniatiurasi Scd. refleqsebi. nivTiereba. mimicry dams­ gavseba.  mimikriasi Scd. miniaturuli. miniatQura [fr. ¥ miniatiuruli. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. kabineti.. wylebi. mineralOgia [fr. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. (biol. romelic Sedis qanebis. ¥ mimikriisa.-ebi. mQmoza [< berZ. m.  m. mecnierebis.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze.

mis [ing. saswavlo sagne­ bis erToblioba.  m. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). 2. minQmum­i [< laT. agronomiuli m.  teqnikuri m. mQnus­i [laT. romelic ganagebs ama Tu im dargs. codnis. minutus germ.  m.  janmrTelobis dacvis s. udris gradusis 1/60 nawils. mQnistr­i [fr. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. mwerali. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. miOkard­i [berZ. (moZv. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. 3.  saarsebo m. udabnoSi. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. mys (myos) kunTi] – (medic. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv.  ganaTlebis m. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. 2.) moCvenebiTi ram. 2. plusi). temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. 10 (an -10) gradusi.patara] – 1. 2. atmos­ feros optikuri movlena. maqsimumi). iranSi. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. maqsimaluri)..) wuTi.) gulis kunTovani kedeli. mQnut­i [laT. qaliSvilo! bi. qaliSvili.min -332nute Semcirebuli. miOzit­i [< berZ. am titulis mqone piri. samefo saxlis wevrebis tituli.. mi- . (gadat. mQraJ­i [fr.) kunTebis anTeba. Mirzâ] – 1. umciresi (sapirisp. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo. ministre] – mTav­ robis wesi. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. xelfasis m. mQrza [spars. raodenoba.  m. mirage] – 1. minimum] – 1.

mit 2. . rom­ Si da sxv. motyueba. mQtra [berZ. qalbatono!  missis Scd. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. 2.  mas didi m. qalbatoni.) sagangebo davaleba.-333 miss Scd. mystikos sai­ dumlo] – 1. mQsia [laT. mQstika [< berZ. mQsis [ing. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli.] – (wign.) ganzrax visime Secdena. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. mQting­i [ing. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. 3.  samxedro m. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. mQsgiT­i [arab] igivea. mQster [ing. mitElSpil­i [germ.  mistiuri Scd. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. batono! mistEria [berZ. rwmena. (wign.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. mystification < berZ.  Suasaukuneobrivi m. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. 2. rwmena. rac meCeTi.) idumali ram. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mystēria sai­ dumloebani] – 1.  m. gvarTan erTad). mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. mistifikAcia [fr. daakisres. midrekileba mistikisadmi. batoni. misiOner­i [fr. (gadat. missio gagzavna] – 1. ¥ mistikuri. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. antikur qveynebSi (saberZneTSi.

romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. mobilisation miUrid­i [< arab. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi.) Zalebis an mQqser­i [ing. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. piures. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. muzevvere yal­ bi] – 1. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. mooqrovil an mo­ wodebuleba. ra. amocanis. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. mobilQzeba [germ. masobrivi Ronis­ kremis. (wign. mQqstura [laT. umaRlesi wodebuleba. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. bis mqone piri.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. mixtura] – mobQlur­i [laT.  qveynis yvela Zalis m. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. gaJletis ideas. mobilizAcia [fr.  muzikli Scd. mnemOsine [berZ. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab.mit -334- dasalevi wamali. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. gadat. aseTi Janris kinofilmi. met- . MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. 2. aTqvefiT da sxv. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. komediuri xasiaTisa.

spars. samwyobre] da modulQreba _ 1. modis Sesa­ feri. mod memodele). meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa.-335moZraobis unaris mqone.. varcxniloba.-ebis Jurnali. modelQer­i [fr. mCxibavi.  avtomobils m. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad.  m. 2. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. mode] – 1.. 2.  tansacmlis m. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis.  m.  avtomobilis m. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. moZravi. m. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . (mus. modēle] – 1. modErnizm­i [< fr. mOdel­i [fr. mOda [fr. (fiz. magi] – magi. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. xomaldis m. simRera. – magus berZ. mOduri – 1. mOdemi [ingl. nimuSi risame dasamzadeblad. 2. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba.. romelic ar exeba mis arss. modifikAcia [fr.  m. TviTmfrinavis m. bgeris simaRlis Secvla. misani. modulAcia [laT.-ze Cacmuli. magos laT. moderne uaxlesi. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba.  m. mOgvi [Zv. mr. tansacmlis nimuSebi. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr. 2. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. sawarmos m. kostiumi.). modulatio mwyobroba.  modeliori Scd. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon.

emalisa da misT. filebi.  molekulasi. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. sxvadasxva feris minis. az­ rovnebis nairsaxeoba. 3. molluscus rbili] _ uxerxemlo. bali sixSiris rxevebiT. molek mefe: mzis. patar­patara naW­ rebisagan. molekuliaruli Scd. xelovneba. fizika.. Мольберт germ. aseTi suraTis. mOla [arab. marmarilos. masa (wona). miwiszeda m. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba.  m.  m.). Teoria. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. molUskeb­i [< laT. mOdus vQvendi [laT. 2. mosaique] ­1. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. ¥ molekuluri. m. mOlbert­i [rus. saxis misaRebad. 2. xerxi. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. .  zRvis m. arsebobis saSualeba. su­ raTi an saxe. mozAika [fr. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. molbertt] _ xis sayrdeni. saxis Sed­ genis xelovneba. (log. m. mOdus­i [laT. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. sagnis gardama­ vali. modus vivendi] _ 1. 2.  mx. rbil­ sxeuliani cxovelebi. saxe] _ 1. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. pirobebi. m. (filos. Sedgeba atomebisgan. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. ¥ molekulisa. moluski. molEkula [fr. TviT masala aseTi suraTis. cxovrebis wesi. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. modus zoma. 3. ¥ mozaikuri.mod -336 m.).

) kompleqsi. . ¥ monarqistuli.  m. wami. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. monArq­i [berZ. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. mOnizm­i [< berZ. romelsac aqvs Tavisi meurneoba. monQtor­i [fr. Tvalis daxamxameba. monarxiuli Scd. konstituciuri m. monAster­i [berZ. 2. samonasterio Scd. ¥ monarqiuli. impera­ tori. (s.) wesebi. Temi. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani.  m. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe.  m. monarqistuli Scd.-337 moliuskebi Scd. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. materias an suls. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. ¥ monastriuli. erTi wami. monAndria [berZ. Sexedulebani. saxelmwifo. monarchia erTmmarTveloba.. momentum] _ 1. m.  monarxisti Scd. monArqia [berZ.  monasterisa.  absolituri m.  monarxia. saxel­ mwifo. oqros m. m. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. M  monarxizmi. monasteriuli. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. dro. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. Mmonetasi Scd. mOment­i [laT. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). ¥ monastrisa.  gasrolis m.  spilenZis m. ¥ monetisa. moniteur.  aTonis iverTa m. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba.)  monarxi Scd. (s. rodesac xdeba rame. samonastro. mOneta [laT. Sahi da sxv.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

neutrum arc erTi. neos axali da phobos SiSi] _ (wign.-is reklama. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb.). nephytos] 1. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss..) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. (qim. neoreAlizm­i _ 1. (gadat. arc meore] _ (fiz.). 2. nEptun­i [laT. nekrOpol­i 1. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. axlad rjulmiRe­ buli. n. sasaflao. neos axali] _ qi­ miuri elementi. N neQtron­i [ingl. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. nephunus] _ 1.) rac ar iZleva arc tutis. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba.). neos axali. raime religiis axali mim­ devari. neolOgizm­i [berZ. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). neutron < laT.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. neo.  n-is Suqi. nekros mkvdari. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. 2. ufero da usuno airi..nei -350- 5. romaul miTologiaSi: . damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. 2. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv.) raime moZRvrebis da (misT. nEon­i [berZ. SiSi yovelgvari siaxlisa. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. sxvanairad: rqakbila. [berZ. neofObia [berZ.) axali mimdevari. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. nekrOlog­i [berZ. Nneoromantizmi. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. anaTebs wiTlad. neOfit­i [berZ. neoceratOlus­i [berZ.

uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. 2. momwvano an TeTri minera­ li. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. Rmer­ Tebis sasmeli.  sagzao n. nivElir­i [fr. nErv­i [laT. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. sistema.  ixmareba agreTve nerviuli. bruto).] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi.). nErvuli ­ 1. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. zedmetad mgrZnobiare. nectar] _ 1. (botan. siamovnebis momgvreli. necesaire auci­ lebeli..) Tirkme­ lebis anTeba. n. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. (medic. metismetad kar­ gi ram. nivelQreba [fr. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. romli­ Tac nivelirebs axdendnen. 2. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. nervus] _ 1. mr. nEcke [iap. nephros Tir­ kmeli] _ 1. bude an patara Cemodani. 3. qsovili.  n. ad­ vilad aRgznebadi. sistema. Ggadat.-ebi. niveler] _ 1. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. smenis n.-351zRvis RmerTi. qceva. 2.  mxedvelobis n. 2. (poet. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . nEfrit­i [berZ. (geol). romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. netto] _ (komer. romelic ukvdavebas. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. qali. nEqtar­i [berZ. nervebisgan Semdgari. saWiro] _ ko­ lofi. nesEser­i [fr.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. 2. nEto [it.) Saqrovani wveni. ber­ Znul miTologiaSi.  susti n.  n.

wmindanebis Tavze. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. romelic aRniSnavs `axals”. rogorc simbolo wmindanebisa. (gadat.e.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba.nik -352sasruleblad.-ebi. nicotine sakuT. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. sigiJe] _ (medic). nuance] _ sul mcire. gansxvavebis mos­ poba. niufaUndlend­i [geogr. adamianebi. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. nQke [berZ. sinon. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. niU2 [ing. Saravandi. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. nikOtin­i [fr. gaTanabreba. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. nimfomAnia [berZ. niUans­i [fr.  warmoiTqmis n. sax.i. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. nitroglicErin­i [< berZ. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. nQmba [laT. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). nQnZa [iap. sax. mzveravi. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ .] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. niU1 [fr. udidesi netareba.). RvTismSoblis. RvTa­ ebriobisa (berZ. nQrvana [sanskr.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. Saravanduli). qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. risame elferi. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. 2.

rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili.  niSa Scd. knock-down] – (sp. damokidebuleba raimesadmi. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. niRilisturi Scd. avejis) dasadgamad.  n.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. xelovnebis. nokAut­i [ingl. nQS­i [fr.  niRilisti Scd. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. N ¥ novatoruli.). n. nokdAun­i [ingl. ama Tu im dargSi. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. meTodebi. novatio ga­ naxleba. wamowyeba. qandakebis. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb. novAtor­i [laT. krivSi: mdgomareoba. novella] _ patara moTxroba. rome­ lic mkveTrad.  niRilizmi. nihQlist­i _ adamiani. warmoebis da sxv. nomenklAtura [laT.  scenis n. prog­ resuli princi pebi. skeptikurad ekideba yvela­ fers. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. ¥ novelisa. ¥ nihilisturi. nihQlizm­i [< laT. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli.). nOvela [it.  novelasi Scd. romelic ixmareba mecnierebis.  n. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. kote marjaniSvili. knock-out] _ (sp.). novAcia [gv.] _ (ist. nOin­i [monR. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. . laT. uaryofiTad. romelsac axali. krivSi: mdgomareoba. ideebi.

3.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. warmodgenis.  nomerisa.  Jurnalis n.  n.. 1). calke ganyo­ fileba (abanoSi).. 2. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.. danomrva – nomrebis dasma rameze. bileTis n.) mecxre] – 1. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi.  saxlis n. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. ¥ nomriani (mniS. 2. nomriani. nomerus ricxvi] – 1. saqo­ nelze. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. 2.  n. nOmer­i [laT. unomro. redaqtori. telefonis n. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli.) cxrastriqoniani strofi.) nawili. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. 4. adgilebis d. sabuTi. romelic calke sruldeba. sagani. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. (mus. nominalis saxelobiTi] _ 1. Tanamdebobis pirTa wre.  saxlebis d. unomero Scd. ¥ uary. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. ¥ nomenklaturuli.. nomokAnon­ i [berZ. qaRal­ . musikaluri ga­ mis mecxre safexuri.  n.nom -354dis fulis niSnebze. nona (mdedr. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). nominAcia – raime dargi an Tviseba. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze.. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. nOna [laT. rasac. nominAlur­i [laT. danomvra. bileTi.  u. 3. fasi. (lit. raime sanaxaobis (koncer­ tis. 2. nomQnal­i [< laT. xelfasi.) cxrasafexuriani intervali.  n. ¥ nomrisa.

rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. simaRle. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. radac ar unda normebisa. nOnsens­i [ing.-355- not nOnet­i [it. maragi. nonsense] – uaz­  n.normAtiv­i [laT. nonetto] _ 1. risame nostAlgia [berZ. samSoblos raturo enis n. CrdiloeT germanuli to­ 2.­Si xmisa an sakravisaTvis. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. ri­ dabruneba da algos tanjva. cxra normAneb­i [skand. . tkivili] – (wign. TviT 2. Non. norma] – 1. Sromis 2.-ebi. sisulele. sazRvravs. miani). ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. bunebrivi. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. n. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. ga­  gamomuSavebis n. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n.-ebi. dakanonebuli ram.) sevda. musikaluri bgeris pirobi­ n. nonkonfOmizmi­i [ing. salite(qarT. nayofierebis n. temperatura.-ebi. arbevdnen evropis qveynebs. nota niSani] – 1. arsebuli wesis miuRebloba. ulebrivi. temperamenti. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen.-ebi. mowveuli samSobloSi dab­ 2. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. sevda). gramatika. romlebic me­8­11 ss.  n. adgens.-ebi. nostos Sin dawesebuli raodenoba.  normatuli Scd. Ti grafikuli niSani. nOt­i [laT. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. same saSualo sidide. roba. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. sinon.  maRali n. normAlur­i [< laT. nOrma [laT.

aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li.. noqtQurn­i [fr. nOu­hAu [ing. aRniSvna] – 1. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba. gamocdileba. 2. damowmeba. nota niSani. qaRaldi.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. n-ebis gacvla. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli. . nOta [laT. warmoebis sa­ idumloebebi.  nota sxvaa (ix). tkbili blanti ma­ sa. noqturni Scd. nUdizm­i [laT. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv. (s.  noqturna.) kantora. wigni. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. musikaluri n. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. nuvOriS­i [fr.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. ¥ sanoto. s.) Wkuis darigeba. nUga [fr. notatio SeniSvna.  me­2 mniS.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). notAcia [laT. mdivani] – Tanam­ debobis piri. niSani. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. nudus SiSveli] – mimarTuleba.  saprotesto n. nu [< fr. (spec. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi..-ebiT dakvra. (saub. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi.  n. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. mr.. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. notarius mwerali. romelic sul 2. know-how vici rogor] – teqnikuri codna.  notarialuri Scd.  Sopenis n-ebi. notarQus­i [laT.  n.  saWadrako n. n.not -356 n.  s. Wkuas aswavlis). ¥ notariuli da sanotaro. nougat] – sakonditro nawarmi. Wku­ is swavleba.

nUtria [esp. . koleqcia.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT.  o-ebi afrikaSi. pirobiTi sidide. gradusia. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). n. nuncQus­i da nUnci [laT. nulifikAcia [laT. nutria] – mRrRneli cxoveli.  saxlebis n. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis.  nomeracia Scd. obElisk­i [berZ.  n. oasis < egvi pt. o oAzis­i. agreTve medlebs. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. sidide. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. oAz­i [berZ. cifrobrivi niSani 0. nUl­i da nOl­i [laT. ¥ nulovani da nolovani. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. kabineti. obeliskos] – Zegli. socialuri cvlilebebis Sedegad.] – adgili udabno­ Si.16°C.  haeris temperatura n. axladgamdidrebuli.  n. obe numizmAtika [< laT. ¥ numizmatikuri. temperatura. zrdis maT aTjer. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan.  nutriisa.  numizmatiuri Scd. gauqmeba risame.-s qveviT. n. ordenebs da misT. nullus araviTari] – 1. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. 15 gradusi n. danomv­ ra. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. 2. absoluturi nuli (noli) – (fiz.  nutriasi Scd. sadac wyalia da mcena­ reuloba. numerAcia [laT.

2. samyaro.  dakvirvebis o.  granitis o.obi -358 fotoaparatis o. materialuri sinamdvile (sapirisp.  TavdacviTi o. sadac SeniSnulia es daavadebani). o. 1. 2. o.  abasTumnis astrofizikuri o.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. o. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. miudgomeli. kanonzomiereba. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. observatOria [laT. mSenebloba. piri. SinmousvlelTa o. qoleriT. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. observatio] – 1. obrogAcia [laT. 3.  obieqtiuri Scd.. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT. yu­ radReba da sxva.  o.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. obligAcia [laT. obiEqturi – 1. daskvna. obivAtel­i [rus. (wign. objectum sagani] – 1. o. obieqtTan (mniSv.) dakvirveba. mikroskopis o.  o. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. sawarmo.. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. geo­ fizikuri da sxv. sagani.2 dakavSirebuli). adamiani. subieqti). (wign.. obiEqtiv­i [laT. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. Seswavlis o. ag­ reTve yvelaferi is. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. обыватель] – adamiani. o.-is aRmarTva. (filos. obQeqt­i [laT. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. 2. sinamdvile. miukerZoebeli. .) movlena. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. observAcia [laT. Sefaseba.

poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. obstructio Seferxeba. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. xmauriT. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. dabrkoleba] – sxdomis.-3593. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. krebis. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. metismetad usiamovno. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. odekOlon­i [fr. spirtiT gazavebuli. Oval­i [fr. rac antiminisi. obskurAntizm­i [laT. detali. o. adekaloni Scd. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi.reaqcioneri. Zveli saberZneTis epikuri poema. ova  odekaloni. arasasurveli. trape­ zis gardamoxsna. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. saxotbo leqsi. odiosus si­ Zulvili] – (wign.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. bneleTis mociquloba. CarCo. ¥ ovaluri. ōdē] – 1. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. ovAcia [laT. 2. Odysseus] – 1.bneleTis mociquli. obstrUqcia [laT. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. antimins] _ igi­ vea. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. grZeli. 2. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. odQsea [< berZ. parfiumerul­ higienuri saSualeba. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. odiOzur­i [laT. ovatio] – mowo­ . Oda [berZn.  o. romelsac gundi as­ rulebda. obskUrant­i [laT. Odik­i [berZ. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. TavgadasavlebiT mdidari xetiali.

maT Sesaswav­ lad. oligarxiuli Secd. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. ¥ oligarqiuli. overdraft] – moklevadiani kreditis forma.  mikroskopis o. TviT es jgufi. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi.  orators o. berZnuli miTologiaSi. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT.  wynari o. wylis stiqiis RmerTi. mouwyves. okUlar­i [laT. occupatio] da okupQreba [germ. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba.  okeanesi Secd. okUlist­i [laT. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. okUpant­i okupaciis monawi­ le.  finansuri o. 2. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. okupAcia [laT.  oligarxia. Olimp­i [berZ. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). of­ Talmologi. atlantikis o. Ozon­i [< berZ.ove -360- nebis. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. okeanos] – 1. ura­ nosisa da geas Svili.  o. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. okEane [berZ. ovErdraft­i [ingl.  okuliari Secd. mmarTveloba. ¥ okeanisa. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. Olympos] – . oligArqia [berZ. oligofrEnia [berZ. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad.

moswavleTa respublikuri maTematikuri o. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis.  olimpeli sxvaa (ix. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. Omar­i [fr. olimpoze mcxovrebi. олифа berZ. olimpiuri TamaSebi (ix.  ixmareba agreTve olimpo. olQmpiuri sxvaa (ix. Olympias c Olympiados] – 1.  olimpieli sxvaa (ix. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. ¥ olimpiadisa. kerZod. homard] – zRvis didi kibo erTgvari.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi). 2. aqve).  o. olimpQada [berZ. olimpQeli _ (saub. Omlet­i [fr. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi.) Olifa [rus. olim­ pi).).) cxeneb­ .  olimpiadasi. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. Cempioni. ¥ olimpiuri. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba. omnQbus­i [laT. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi.. ombUdsmen­i [Sved. 3. RmerTebis krebuli. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. aqvs gemrieli xorci. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad). omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv.).) didi sim­ Svide. ombudsman] – saxalxo damcveli. sportuli.  olimpuri sxvaa (ix. aRuSfoTebloba.kanafis da sxva. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad. olimpiada). olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.

oophoron sakvercxe] – (medic. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT.  bali – mcenare.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. opera] – 1. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. Op­art­i [ingl. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. enaTmecnierebis nawili. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. onomQstika [berZ. oofOrit­i [< berZ. instituti.  o. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. bali – sacekvao sa­ Ramo. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. ganviTareba] – (biol. Onkol­i [ingl. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1.) qalis sakvercxis anTeba. onkolOgia [berZ. o. ¥ onkologiuri. Opera [it. Teatraluri warmodgena. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. 2. xili. saavadmyofo. omOnim­i [berZ.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. romelic swavlobs . romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. homônymus] – sityva.) specialuri angariSi.

erTi amocaniT. operAcia [laT.-is msaxiobi. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi..-Si wavidnen. opEreta [it. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. opium < berZ. kino­ operatori. darbazi.-is solisti. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. Θs..­iT (`operatiuli Careva~) Scd.  mniSv. Θs. 2.-is gakeTeba.  o.  sabanko o. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT. ¥ saopero. o. o. `daisi~. 3. o. o. operatQuli – 1. opQum­i [laT. xelmZRvaneloba. sadac opera­ cias akeTeben. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba.  kalmanis o. safinanso.  Tbilisis o. [qarT.  o.  operaciulis (ix.  o. s. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. ¥ operaciuli (mniSvn. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. operAtor­i [laT.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. xelovneba. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba.i. Teatri..-ebi. romelSic simRerebi. operaciis ga­ keTeba. o. instrumentebi (mniSvn. 2. o. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. ¥ saoperacio (mniSvn.  klasikuri o.. sinon. o. 2­isaTvis). saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. Careva e. 1­isaT­ vis). 2..  gulis o. 1­isaT­ vis). cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs. operacia).  sadesanto o. qmediTi). organoebi.-is gegmis Sedgena. o. safosto o. o. operatio moq­ medeba] – 1..-is Teatri.-is Teatri. savaWro da sxva calke moqmedeba. ganyofileba. opozQcia [laT.

. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani.  o.  o. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. yvelaze Sesaferi. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. xelsawyo­iaraRebi. optOgrama [berZ. sasurveli] – (samarT. (sapirisp. optikē] – 1. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. romelic Tavis Se­ xedulebebs.) mo­ qalaqeobis amorCeva. saukeTeso. (diser­ taciis dacvis dros). Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. uka­ nonoba. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. oportUnizm­i [fr.momavlis rwmena. kreb. mxne ganwyobileba. Tesvis o.opo -364zikis nawili. ganwyobileba. partiebi. opportunisme] – Semguebloba. 2. optQmizm­i [laT. dasabuTebis winaaRmdeg. optimAluri [< laT.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. optatio arCevani. optQmum­i [laT. xilvadi da gramma Cawera. pirobebi. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. optAcia [laT. mimdinareoba. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. vadebi. parlamentis o. Θo. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi.  o.  oficialuri o. ¥ oportunistuli. Optika [berZ. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. fi­ . naTeli mxareebis danaxva. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. opOnent­i [laT. optos xi­ luli. ¥ opoziciuri. ¥ optimisturi. romelic kamaTSi. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. imedianoba. pesimizmi).  partiis SigniT arsebuli o. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri.

 orangutangi _ ixmareba. o. oratOria [it. oraculum ga­ monaTqvami.  o. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. ¥ oratoruli. orAkuli [laT. xomaldis samoZrao gza. sinon. taZari. 2. ¥ oratoriisa.). romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. piri. (s. mTvaris o. o. . romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas.-ebi erTmaneTs cvlidnen. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. (s.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. xelovneba. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT.. o.  o.-is yvavilebi. oratori). Orbita [laT. adamiani.  dedamiwis o. orAtor­i [d. orb ¥ oranJereisa. ¥ saoranJereo. oranJErea [fr.  oratoruli sxvaa (ix. saTburi).  kargi o.  oratoriasi. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. orator] – 1.  o. 2. ¥ oratoriuli da saoratorio. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. sinon. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. meurneoba.  s. frena. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi.  oranJereasi. optomEtria [berZ. niWi. kosmosuri sadguri. mWevrmetyveli). adgili. o. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni.) nawarmoebi.  o.-is pomidori. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. winaswarmetyveleba. Scd. orangerie] – Seminuli saTavsi. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. ¥ orbituli.  o. orbita] ciuri sxeulis.) libreto. saoranJereio Scd. ornJereia. agreTve kosmo­ suri aparatis. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis.

niWi. o.org -366 o. organisieren] _ igivea. Organo [berZ. 2. mcenareuli o. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. muSaoba.  s. piri.  o.  orbitasi. ¥ saorgano. cxoveluri o. periodi.. ¥ organizatoruli. ro­ ¥ orbitisa. orbitaluri Scd.romelic risame organizacias axdens. Sedgeba milebisagan. orgAnizm­i [fr. buneba. 1­isaTvis). romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs.-ebi. 1). romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. 2. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. (s.  orRani. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli.  o. organisme] – 1. mowyoba risame. 2. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare).  o. orbiti. saorRano Scd. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba.  organiuli Scd. mowesrigeba. sasuqi. organQzeba [germ. Organ­i [berZ.  samSeneblo o. rac organizacia (mniSv. orgAnuli – 1. s. Orgazm­i [< berZ. organizAtor­i [fr. aseTi daSlis procesi. s. organizmis nawili. organon iaraRi] – 1. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. organisateur] – piri.  Sromis mecnieruli o. komiteti.  orRanisti Scd. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. s. cocxali. organisateus] – 1. orgaô davi­ berebi. organizAcia [fr.  umartivesi o. musika. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba.  susti o. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. . koncerti.  niWieri o.) sakiTxebi.

-ebi. mduRare wyliT da misT. 2. ordAlia [laT. praqtikuli samedicino aspirantura. wregadasuli dros­ tareba. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. orEol­i [fr. momwyobi] – saavadmyofos. . sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani.] – 1. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. ordinarius] – (wign. qeifi.  mmarTvelobis o. ordinAtor­i [laT. risame miRebis uflebas iZleva. ordinAtura – 1. 2. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. Orden­i [laT. ordQnat­i [laT.  vaxtang gorgaslis o. Order­i [germ. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba.  binis o. Orgia [berZ. 2.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo.  ordinaluri Scd. ordinArul­i [laT. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. sabuTi.  iezuitTa o.) rac arafriT ar gamoirCeva.  mxedvelobis o. safinanso o. 2. 3. Jurnali). klinikis. mkurnali eqimi. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. romelic risame nebarTvis. orgia] – 1. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi.  Cveulebrivi o.-ebi.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. or­ ganizacia. aureole < laT. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi. ordinatos ganmkargulebeli. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. poliklinikisa da misT. Order < fr. TavaS­ vebuli.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. ordinatoris Tanamdeboba. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. ordo (odinis) wign. sazogadoeba.. Sinagani o.-ebi. SemTxveva.

romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. xvavebuli. (samx.) raime moZRvrebis. entirebis garkveva. romelic kargad  romanis o. ucnauri. origQnal­i [< fr. romelic vinmes Targmani. qarTuli o. (gadat. romelic robebSi garkvevis unari. originalis < oriEntir­i [rus. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. (qarT. orphos Θo. ar hgavs. Taviseburi. sivrceSi ori­ mimdevari. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv.gansakuTrebuli. orTodOqsul­i [< berZ. kons¥ orTografiuli. (mag. non. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. origi2.  o.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. deformaciebs. swor da graphō vwer] – weris 2. koSki da masala.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. gegma. orthos swo­ 2. piesa. adamiani. Sedegad Seqmnili. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. orTogrAfia [berZ. ara­ atmosfero. truqcia. da­ axlavs. Taviseburi. orientation] da orientQreba [germ. garemomcvel pi­ dicinis nawili. o. miaxloebiTi.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. orTopEdia [berZ.  orginaruli Scd. xe. Secdoma. dedani. Sexeduleba. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. 3. misT. orientAcia [fr. dapirveli. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. original Tav­  wignis s. literatura. rac an vinc sxvas ara hgavs. o.) didebis.  `daTa TuTaSxia~ o. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. s. politikaSi. gans­ . ориентир < origo warmoSoba] – 1. mania. (wign. originAlur­i < [laT. Tanmimdevruli. aranasesxebi. miRebuli wesebi.  o. marTlwera).). si­ araCveulebrivi. fr. fasi. Cans da gamodgeba adgil­ 2. swavlobs da mkurnalobs  swori o. gansa­ kuTrebuli.-Si wakiTxva. gadat. laT. roleqsiqoni.) uZravi.

 ornamentaruli Scd. warmoSoba. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. grafikuli an skulpturuli samkauli. giuri Scd. rebis an stilizebuli cxovelebis. orchostre berZ.] – rbili divani. osQris­i da ozQris­i [berZ. nelovani. vrevi. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. rac sastumro. ro­ zis­i [berZ. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. gamokvleva. bisa.] . hōsāná! miSvele!] – sa­ non. romelic Θsimfoniuri o.. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. ostrakismos wili.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa. CuqurTma). oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. samarTleba visime. Ormuzd­i [berZ. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq.Otel­i [fr. grafiis nawili.  o. qoTnis namt­ Seiswavlis. efs swavlobs. ornis ligiaSi: mcenareulis.  ornitologia.-is diriJori. sulad – ahura – mazda). moxatuloba. [fr. hōsanna Zv. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. ornamentum yvavilebi. si­ ul. natexi] – gandevna.-369- oto nesis warmoqmna. romelic frinvelebs ostraka doqis.  o. ornitolo. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. hotel] _ igivea. ga­ ¥ orniTologiuri. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. moqmnis procesi. mcenareebis ga­ Osana [berZ. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ.

miReba. xolo iqidan ki qaRaldze.­iT Scd. ofset] – (po­ ligr. bina.  mekavSire o.) sxeuli. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. o. viziti. Ofset­i [ingl.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. sasadiloSi. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. office] – rai­ me uwyebis. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. oficQoz­i – (wign. kafeSi). ofsAid­i [ingl. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis.  aficeri Scd. oqtAedr­i [berZ. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. oficQant­i [germ. off side] – (sp.) merve] – (mus. sammarTvelo. 2.) rvakuTxedi. kantora. rvawaxnaga. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. okto rva da hedra fuZe.  oktava Scd.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. o. otOfon­i [berZ.  o. Offizios] – (wign.  o.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. officier] – piri. oqlokrAtika [berZ. Ofis­i [ingl. visac smena ak­ lia).) beWdvis xerxi. ochlos brbo. oktagonon] (maTem. Jurnali da misT. uaryofa.. Octans (Octantis)] .) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. oficiAlur­i [laT.) ofici­ ozuri (ix. oficiOzuri [germ. gvredi] – (ma­ Tem. flotis o.) beWdviTi or­ gano.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. octava (mdedr. Oqtant­i [laT. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. Oqtava [laT. oqtAgon­i [berZ. ofQcer­i [germ. mowveva. samsaxuris sam­ yofeli. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare.  aficanti Scd.

pa [fr. . sinon.  sagamofeno p. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. mgznebare. Oxra [berZ. (qarT.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . msubuqi nageboba (baRebSi. pAgoda [port. sityva. indo­ eTSi da sxv. patetikuri ritmuli moZraoba.  oxrisa Scd.. mravaliarusians. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. 2. – 1. pagoda < sanskr. popularoba. savaWro p. p amaRelvebeli. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. paT paginAcia [< laT. miiRweva. publicity] paTolOgia [berZ.  p. oqtOron­i [ingl. gadadgma. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. toni. pablQsiti [ingl. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. pAdre [it. xmis CawerisaTvis da sxv. iaponiaSi. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr.. octorom] – adamiani.).) monawileobis gareSe. ¥ oxrasi. quCebSi). mecniereba. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. warmoadgens koSks.) paTosiT aRsavse. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri.. pathetikos] – (wign. esp. pavillon] – 1. paTetQkuri [berZ. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas.  yvavilebis p. Jangmiwa). pavilQon­i [fr. p. nabijis Scd. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris. feradkaniani.

romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata.  zogadi p. p.  saidumlo p. palanquin < sanskr. pathos] – (wign. aranormalu­ roba.  patologia. (gadat. saqmiani qaRaldi. palAnkin­i [fr. romelSic avadmyofebi wvanan. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. Paket] – konverti. pAketi [germ.  p.) avadmyofuri pro­ cesebi.  mepaiesi Scd. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.] – aziis. saavadmyofoebSi: oTaxi.  p. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata.  Sesasvleli p.  p. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. 2. ¥ paTologiuri. palAdin­i [fr. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad.) aRfrTovaneba. aRmafrena.-is eqimi. mepAie _ pais mflobeli. movlenebi.  sisxlZarRvebis p. pAi [Turq. mgznebareba. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ .  firmis m. simaxinje. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. patologiuri Scd. palatium sasaxle] – 1. pAlas­i [spars. normisagan gadaxra organizmSi. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.-iT laparaki. 3. 2. palAntin­i [fr. #5.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. pAlata [laT. ¥ mepaiisa. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. paTologQuri anatOmia – mecniereba. pATos­i [berZ.

sinon. ¥ paleontologiuri. – mniSvnelobiT Zve­ li. pAmpa da pAmpas­i [esp.. palliatif] – 1.  p. sawer masa­ las da sxv.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi.) (qarT.-373bulebis saxelwodeba. p. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas. teqstis p. paleogrAfia [berZ.).  qoqosis p.) RonisZieba. magram ar kurnavs mas.  wignis p. paliAtiv­i [fr.) fenebis Sexameba. pampa (mx. atlasi. pAmflet­i [ingl. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. naxevarzoma.  paleontologia. palQtra [rus. 2. palpAcia [laT.. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. paleontolOgia [berZ. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. muzeumi. analizi. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. saerTod. (gadat. 2. wamali. mxatvris SemoqmedebaSi. finikis p. albomi.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. paleo. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. палитра < fr. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. saSu­ aleba. pAlma [laT.  p. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba. romelic mimarTulia ama Tu im piris. Txeli ficari. palette] – 1. damwerlobaTmcodneoba).ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad. politikuri mov­ . swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. pampas (mr. ¥ pampisa da pampasisa. ¥ paleografiuli. aqvs maRali.  pampasi Scd.. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. (gadat.

galoba. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili.) (wign. sax. panageia.) aRtacebuli da uzomo qeba. sazeimo si­ tyva] – 1. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari.  politikuri p. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. amitom ewoda `yovel Ramisa~.. ¥ panaceisa. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. panaxidos: pan – yvela. 2. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. berZ. panagiasi Scd.  p. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. berZ. pAndus­i [fr. pAnama [fr.. 2. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). panASvid­i [saS. qeba.  panaceasi. pandEmia [berZ. panama < geogr. pan. ¥ panegiristi. (gadat. panamerikuli. panaceia Scd. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. ¥ panagiisa. panacea < berZ. . pannychida panixis. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. yvelafers rom exeba~. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. panAcea [laT. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. sityva. mTel rig qveynebs. pan. yoveli. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv. [berZ.pan -374panakeia wamali.  panagea. mTel qveyanas. winaaRmdeg. pnegyrikos sadResaswaulo. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. locva. panaRia.) uebari sa­ Sualeba. panAgia [berZ. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba. xolo lenis da sxv. penie douce damreci ferdobi. panegiruli. panTEizm­i [berZ. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). panegQrik­i [berZ.  panamerikanizmi.] – 1. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron.

mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. pantera Scd. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pension] – 1. pAnTera [berZ. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. SiSi. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. romlis wina plani moculobiTia. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. laT. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba.  berZnuli p. 2. pAnk­i [ingl. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. kedlis an Weris zedapiris nawili. panTEon­i [< berZ. areuloba. 3. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). pAno [fr. Pantheon] – 1. pankrEas­i [berZ. 2. didubis p. pan yvelaferi da horama xedi. pAnika < [berZ. raime vrceli midamos xe­ di. panther] _ igivea. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. pankreas] – (anat.  panTeris. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. panikos tyis. panoptQkum­i [berZ. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. 2. kerZo sastumro. sanaxaoba] – 1. sasaflao an akldama.  mTawmindis p.) kuWukana jirkvali.  panTerasi. panneau] – 1. pansQon­i [fr. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. romelic axloa adreul rok­en­rolTan.  qalaqis p. panOrama [berZ. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. panis saxelidan] – uecari SiSi. rac leopardi. Cveulebriv zevidan. RvTaebis. ganTavsebu­ lia zevidan.  p.. Punk CerCeti. ¥ panikuri. Pantheion. pAnk­rok­i [ingl. ye­ yeCi.

romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. parabole] – (maTem. scenebi baletSi. erTgvari tro­ pikuli lerwami. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. papyros] – 1. erTgvari sistema. 2. [berZ. 2. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. sinon. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. erTgvarovnebisa. parabElum­i [laT. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. Papa < berZ. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. para gverdiT. ax­ los. pApert­i [berZ. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). xarobs . kuror­ tze).) Cauketavi moduli. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. pantOmima < [berZ. ¥ pantomimuri. page] – 1.. parAbola [berZ. pansiOnat­i [fr. msgavsebisa.  p. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). pantomimos msaxiobi. papQrus­i [laT. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad.  keTilSobil qalTa p. pensionnat] – 1. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. Wili). pAJ­i [fr. papyrus berZ. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv.. paJTa korpusis aRsazrdeli. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. 2. 2. pAp­i [laT. para.

2. parakleton  wesdebis pirveli p. wignis. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. parasitos] – (swori xazi da sxv. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. xmauri.muqTaxora. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . p.) paraleluri xazi. (wign. aRlumi).-ebi da meridianebi.) ro­ 1. moulodneli. 2. ganwyobileba. paradis < berZ.. parAd­i [fr. parAklis­i [berZ. wmindanebs Sewevnas da sinon.  p. jan­ parAduli – 1. fuZvlo. paradoxos ara­ Cveulebrivi. parAdoqs­i [berZ.  p. 3. cxovrobs. sazrdoobs. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. iseTi parAzit­i [fr. sokoebi. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. RvTismsaxurebis saxeoba.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). parAdiz­i [fr. bisaTvis. riv § niSani uzis rigiTi  p. parAgraf­i [berZ.) movlena. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. parAlel­i [berZ... xazi dedamiwis zedapirze. Sepirispireba. paraklisi samSvidobo. paralEluri – 1. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. 2. statiis nawili.. usa­ (maTem. msjeloba.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. mrTelobisaTvis. arsebobs  s. manugeSebeli] – saeklesio 2. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. (gadat. ewinaaRmde­  istoriuli p. ucnauri] – azri.) moCvenebiTi. (gadat. TviT es niSani. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. parki. parallelos] – 1. uflis mimarT. mgzavro­  p. gadat.-is gavleba. mxolod erTi SexedviT).) adamiani. nomris win. sazeimo. forma. pa­ daTvaliereba (jarebisa. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. arebulisagan.  p.

dublireba. parafQreba [fr.) oTx­ kuTxedi. paraffine < laT. gameoreba. planer pla­ nireba laT. 2. (gadat.) moqmedebis unaris dakargva. (maTem. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT.  p.  xelisuflebis p. dacemis mdgo­ mareoba. parametrō vu­ fardeb] – 1.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen.] – (di pl. teq. parAplan­i [fr.) sru­ li damTxveva. paraliz < berZ.  p.. planus brtyeli. ¥ paralizeba. parallelogrammon] – (maTem. dama­ xasiaTebelia bodvebi. parallelepipedon] – (maT. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . zog­ jer halucinaciebic. parAmetr­i [berZ. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi).  p.) eqvswaxnaga sxuli. paralelOgram­i [berZ. kiduri. paranOmia [berZ.) dambla. (gadat. ori firmis muSaobaSi.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad. parAnoia [berZ.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.  paralelopi pedi Scd.  xidis p.) erTgavri fsiqikuri daavadeba.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. paralizebuli. 2. paralysis moduneba] – 1. parAfin­i [fr.) sidide. romelsac iRe­ ben navTobisagan. saxlis saxuravis p. paralelepQped­i [berZ. mura nax­ Sirisagan da sxv. parapher laT. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. paralElizm­i – (wign.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. parAliz­i [polon. (fiz. parApet­i [it. muSaoba. (medic. paranoia si­ giJe] – (medic. 2.

ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. xelSekruleba. (kacebis p.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. romlebic xdeba organizmis miRma. romelic kreWs. parASut­i [fr. ¥ parafirebuli. pAri [fr. warmoSoba] – (biol. parikmAxer­i [germ. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. ZiriTadad Seiswavlis: 1. pArik­i [fr. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. pari] – sanaZleos pirobebi.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). tvirTis CamosaSvebi. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. parTenogEnez­i [berZ. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. p. parvenu] – metiCara. . romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan).). dalaqi).) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs.  s.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. sinon.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. 2. sporti. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. ¥ saparaSuto. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. Sivas coli. par paraSUtist­i – adamiani. parvEniu [fr.­is moZv. peruekmacker] – ostati.  p. ¥ saparikmaxero. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. parsavs Tmas da sxv. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. mgrZnobelo­ bis formebs.

[sa­ kuT. iataki.par  s. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. transportis saSualebaTa p. s. p.  s. – 1. zoologiuri.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. arCevnebi. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. respublika.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. sax. arqiteqtura. parla avtobusebis p. ¥ saparko (mniSvn.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. dasagebad.] – (medic. yvavilnarebi. parodia] – 1.. 2. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. p.. xelisufleba. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. dgomis da movla­remontis adgili. Scd.-is iataki. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. paritat < mepArkete – muSa. 2.  saqarTvelos p.  gaprialebuli p. organo. bileba.­os moZv. 1­isaT­  s. komisia. didi baRi. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. park] _ 1. sadalaqo). nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. oben (kacebis s. sadac parikmaxerebi muSa­  p. saloni. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. (ekon.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. (samarT.  parlamentaruli Scd. s. ri. vis). aseTi ficrebiT dagebuli sinon. parquet] – 1. konfliqtis ba.  p. saTamaSo parlAment­i [fr. roTi.  mamakacTa da qalTa s. inglisis 2.  vakis p. parlamEntar­i [germ. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. (TbilisSi). pata­ visime an risame susti mxa­ . zona.romelic laT. parQtet­i [germ. Tavis kankali da sxv. ¥ saparlamento.

-is me-10 rigi. rasac baZaven.  avtomobilebis didi p. 1­isaT­ erTeuli. konspiraciul or­ 3. da sec(unda)] – (astr. (sp.) garegnuli mibaZva. jirkvlebis anTeba. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. para Tan.) WidaobaSi: mdgomareo­  p. mravalxmiani musikaluri yura. para – eyrdnoba mas. pArter­i [fr. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . ba. poli­ bis qronikuli daavadeba. Θgadadebuli p. leTi. razmi. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. saxurSi. nawarmoebis nawili.  parodiisa  p. 2. p. Tan. ¥ parodiuli. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba.) RrZile­ pArtia [fr. muSaki. varZlebis rigi. parti] – 1. saqonlis garkveuli rao­ (medic. yurebelTa darbazis sa­ 2. parOtit­i [berZ. lebis ryevasa da dacvenas. par (allaxis)  roialis p. adamianTa jgufi. tikuri organizacia.) vars­ abesalomis p. vis).. solo (operaSi. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. partere] – 1. lebriv Wadrakisa).-381- par reebis gakilvis mizniT. axlos da us (otos) yuri] – 4. pArsek­i < [berZ. 2. laa gamarTuli. baletSi).-is bi parodiasi Scd. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p.) ybayuris (sanerwyve) denoba. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv. Rerali an erTi sakravi.. disci plina. p. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). p. romelic pArol­i [fr. nawarmoebi. epidemiuri parotiti – yba­ 5. Janri. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic.. Te­  p. (gadat. tenoris p. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. koleqtivis interesebs.

partner] – 1. partnQor­i [fr. saqoneli. inanTi] – surnelovani nivTierebani. 2. partenaire < ingl. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. inanTeuli). parfiumEria [fr. partQzan­i [fr. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. passage] – 1. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. erT­ erTi monawile. xalxis dResaswauli.) – de­ mokratiuli p.  s.-iebi miusxdnen Wadraks. pAsaJ­i [fr. pAseq­i [Zv. notebis wigni. fabrika. Passat] – tro­ pikuli qari.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. partQtura [it. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. razmi. particularis nawilobrivi.par -382mo. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. ¥ partizanuli. partiuli (ars.  p. s. raime Ta­ maSis. sax. partikulArizm­i [laT. Tanamonawile.  p. wevri. brZola. ¥ saparfiumerio. maRazia.  Zneli p. daxu­ ruli galerea. parfumerie < pafum sasiamovno suni. cekvis da misT. p. pAsat­i [germ. paseq _ `ga­ mosvla~. ebr. `gverdis avla~] – ebr. saparfumerio. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis.  parfumeria. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. suna­ . (qarT.  partizaneli Scd. musikaluri nawarmoebis nawili. Secd. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. 2. musikaluri fraza. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. si­ non. pAseb­i [fr. bileTi. p. s.

roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. wignebSi. passivus vnebiTi. passio tanjva. ix. uvado p. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. passiepartout] – 1. umoqmedo] – 1. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. visime vinaobis. paskvQlant­i – paskvilis avtori. pAsport­i [fr. (buxhalt. ¥ sapasporto. 2. pAsia [laT.. . pAskvil­i [germ. vneba. pAskal­i [ing. aqtivi).  paskvilianti. Jini] – siyvarulis sagani. sa­ registracio mowmoba. pAsta [it.  p. aqtiuri. graviurisaTvis.  p. sayofacxov­ rebo sagnis da misT.  s. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. adamiani. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. wa­ meba. Jini. 2. pAspartu [fr. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. Pasquill < it.  sazRvargareTis p.) uaryofiTi mxare risame. ¥ paskviluri. monawile. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. pasQans­i [fr. vnebebi. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. araenergiuli (sapi­ risp. suraTis CarCo. (gadat. gadarCnen ebraelebi. 3. statia. mobiluri telefonis p. ganyofileba (polici­ aSi). passeport] – 1. 2. Paskal] – 1. p. pas 2. passivus] – umoq­ medo. pasquillo] – cilismwamebluri. raime manqanis.  avtomobilis p. pAsiv­i [laT. Scd. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. wvaleba. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT.. macivris p. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis.) vnebiTi gvari zmnisa.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. (gadat. aqtivi).. pasQur­i [laT.

romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. ebr.pas -384yovel calkeul wels. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. am Janris nawarmoebi. Pastor mwyemsi. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. bibliis pirveli wignis. am titulis mqone piri. pAstel­i [it. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. mowmoba. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. pAt­i [fr. patriarches mama­mTavari] – 1. mowmoba. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. patens (patentis) Ria. ro­ melTa mixedviTac arkveven. iyeneben mwnilad Casa­ debad. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. brtyeli ya­ bayi. pascha aRdgoma < Zv. ferweris teqnika. mamasaxli­ si. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi.) krebuli wesebisa. pAter­i [laT. 2. aSkara] – 1. Pastor < laT. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. pAstor­i [germ.  kbilis p. pastOral­i [fr. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. pastello] – 1. Tu rodis modis aRdgoma . patisson] – er­ Tgvari gogra. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). pAtent­i [laT.): Janri. 3. pAsqala [berZ. Pesach gavla] – (ekl. patrQarq­i [berZ. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. patQson­i [fr. 2. 3. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. 2.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise.

pauper Ra­ ribi] – siRaribe. meurneoba. patrOnaJ­i [fr. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. ma­ sobrivi gaRatakeba. p. pAuza [berZ. 2. patriotes Tanamemamule] – adamiani. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. patrouille] – 1. 2. simReris. sinon. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis. patriArqat­i 1. grZnoba. mi­ liciisa da sxv. muSaobis dros. mamuliSviloba). paupErizm­i [laT. (gadat. pAtrul­i [fr. patrQot­i [berZ. risame fuZemdebelze. kverTxi. mzrunveloba. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa.  erTwuTiani p. patriarxaluri Scd.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze.) aseTi razmis wev­ ri.) – patriarqis sagamgebelo. dakvris. Tavisi qveynis erTgu­ li. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis.  patriarxati.  p. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. matriarqatis momdevno. sax. patrOnat­i [laT.  s. sapatriarxo Scd. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. Tavisi xal­ xis. TviTmfrinavi. ¥ sapatriarqo. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. eklesia. Θ patriarxi. mamuliSvili). sinon. ¥ patriotuli. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. p. ¥ patriarqaluri.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. meurveoba. .  p. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. poezia. patronatus] – mfarveloba. saqcieli. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. ¥ sapatriarqo (ars.-3854. (saub. romelsac patri­ arqi meTaurobs.) an samxed­ ro gemi.

pedis marT. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. pedanmaTavisuflebeli. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. pedalebiani. pazifismus. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. damSoSminebeli. paciens (pacienSesaxeb. ga­ momzadebuli saWmeli. aRmzrdeli.-is aRmzrdeli ratifikacia. revolu­ te] – adamiani. daSoSmineba] – ajanyebis. fexi] – avtomobilis.. beraluri mimdinareoba. sabWo. pastete] – wmin­  p. te. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. dad dakepili xorcis. damamSvi­  roialis p. pEgas­i [berZ. kaluri sakravis da sxvaTa it. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. velosipedis p. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr.  Tavdausxmelobis p. pedale laT. pedliani. tis) vnebuli. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. pacificatio garegan mxares.  damsaxurebuli p.paq -386- pAqt­i [laT. pAStet­i [germ. musi­ pacQfizm­i [germ. velgvari omebis.  p. p. maT So­  pedlisa. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. ¥ pedagogiuri. mecnierebani. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. debeli.] _ maswavlebeli.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba.] paidagogos mniSvnelobisa. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. pegasos] – 1. pacifism < laT. Θ pakti Scd. . (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. Cve­ skvlavedi. pedant < it. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. (astr. Txovs sxvebisagan. pacificus fexis berketi. pactum] – saerTa­ 2. avtomobili. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. wvrilmanebs.

mamaTmavloba. pEnia [laT.  penali Scd. ra­ ime adgilis saerTo xedi.) xel­ sawyo.  qarTvel mxatvarTa p. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. ¥ penaltis. penalty] – (sp.-387- pen pedErast­i [berZ. tyis p. pedQatr­i [berZ. bunebis suraTi. pEleng­i1 [pol. pediAtria [berZ. ix. romelzec bunebaa asaxuli. suraTi. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. 2. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma.-ebi. (zRv. pelengAtor­i – 1. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi.. paysage] – 1. agreTve fexze koJrebis mocileba. naxati. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. pélerine] – mokle mosasxami. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. radiopelengatori. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. pelErina [fr. Cveulebriv. pEnis­i [laT. romelic. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis). pederAstia [berZ. pédiocure < laT. welamde ar swvdebaT. [pol. kal­ TiT). 2. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. zRvis p.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. peQzaJ­i [fr. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. pEnalt­i [ingl.. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. .  soflis p. pedikQur­i [fr.

¥ pensnesi. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. narkvevi.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. urtyamen varjiSis mizniT. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. a. pensiOner­i [fr. – aSS­s samxedro Semokl. wignaki. punxucebulebisa. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). romelsac mokriveebi  s. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. qsovilisa. asaki. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. dason­skotma 1921 w. essay. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. peignoir] – 1. da­ saxlis banze. logos moZR­ magvari). s.) pentAgon­i [ingl. penitencialuri sistema – – 1. laT. penthAuz­i [ingl. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. misT. Ti. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. uwyeba. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. penolOgia [laT. po- . 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. pensio gadaxda] – dasacavad. pince-nez] – saTvale. dros tanisamosis pEnsia [laT. Pentagon < berZ. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. Pen-club < Tavdacvis saministro. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. pensionnaire] – piri. novel – leqsi. enitentia monanieba] – (samarT. gadat. mqone piri. romelic pensias pEr­i [fr. qa­ lebma j. pen kalami da amave dros 2. xuTkuTxiani Senoba (q. penitEncia [gviand. poena sas­ 2. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k.pen -388-  pensnisa Scd. sami sityvisa: peom. pair] _ inglisSi.

kveul monakveTSi. wvimebi. rac gamodis drois gar­ mixedviT. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. 1. periOduli – 1. miur elementTa klasifika­ apogea). sinon. ar atarebs (pergamentis qa­  p. xbos. ayvavebis p. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. lebi). rulo aTwiladebSi.) jgufi sivrceebisa. batknis an Tiknis  zafxulis p. romlis peri pEtia [berZ. siT damuSavebuli. cia. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi.  p.. (qarT. (1834­1907). rac gark­ 2. rome­ veuli periodis.  p. p. drois monakveTi. perQgea [berZ. (sapirisp. jgufi. gamonis (Pergamon) saxelis 2. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. mkvrivi qaRaldi.  kvadratis p. mecnierma d.-Si Sexveuli karaqi. tyavi. sax. per­ avadebis p. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. p. romel­ – (astr. oTekaSi).) – (iwyeba. etrati). Seteva. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. – (maTem.-389- per pergAment­i < (geogr.  p. peri irgvliv.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. daRaldi) [mcire aziis q.) gulis garemo. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. periodos] – 1. Jurna­ sigrZis jami. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. gamocemebi (gazeTebi.) aTwiladi. sistema – qi­ dedamiwasTan. mendeleevma  perigeasi. aseT 2. moulod­ .. gulis perangi. gu­ dayofa. perigeia Scd. perimetron] istoriis p.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. Jurnalebi). viTardeba da mTav­ rdeba).  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. perQkard­i [berZ. lis garsi. (maTem. Semowmeba.

) muc­ lis apkis anTeba.-Si muSaobs. perlustrAcia [< laT. perQfraz­i [berZ. centridan daSorebuli nawili risame. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. perron] – rkinigzis . peritonaion muclis apki] – (medic. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. gamoCenili. peristaltikos] – (fiziol. peristAltika < [berZ. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. zedamxedvelobis da misT.). romelic didxans sZlebs.  p. periphrasis < laT.  p. wyalqveSa navidan. nervuli sistema. periphereia wre. centridan da­ Sorebuli adgili. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba.per -390lomisa). raionebi. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. percussion] – (medic. perifEria [berZ.] – gamoTqma. aseve uazro da sasacilo. wrexazi] – 1. p. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. kuWis. qveynis ga­ napira mxare. perlAmut­i [germ. neli garTuleba visime cxovrebaSi. 2.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. peritOnit­i [berZ. ¥ periferiuli. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. perQskop­i < [berZ.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. permanent < laT. pEron­i [fr. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. mudmivi. permanEntul­i [laT. saTvalTvalad. nawlavebisa da misT. tankidan da misT. mizniT). pErl­i [fr. permAnent­i [fr. perle] – raRac mSvenieri.

¥ perpendikularuli. vinme. pirs Seexeba. medi piri. personAluri – 1. Semadgendikuliaruli Scd.). rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. mowveva miiRo. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. saqme.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. sibrtyeze. p. do) kompiuteri (ix.  romanis p. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. pErsona non grAta [laT. perso­  p.-ebi.. piesis p. moZravi] _ mudmivi Zrava. inJiner-teqqmnis swor kuTxes. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. p. romli­ pirovneba.  p. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis.-ebi. persona] – piri. romlis kan­ cnobil pirovnebas. . didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr.) Semadgenloba. erTi da igi­ swori xazi. perpen a. sawarmos p. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. quCebi. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. personalis piradi] citata leqsikonis. loba. gamofena.  p. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p.  perpendikuliari. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. nalTan dakavSirebuli. li pirovneba] – pirovneba. xazebi. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. komikuri p. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. nikosTa p. personalis sasvlelad. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. perbulebis. 2..  samedicino p. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT.

perspektova– 1. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. (wign. sagnebis sididis.  u. vis). ¥ uperspeqtivo (mniSv. perspEqtiva [fr. axalgazrda. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. 2­isaTvis). 2. perche] _ grZeli saxuleba risme. rac. metnaklebi daSorebiT. rac xdari cvlilebebis mniSv. p.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. (astr. zRaprebSi. moxazulobis. gapirovneba). panorama risame. visime an pesQmizm­i < [laT.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. aSla] – 1. formis. TiTqos maT adamianuri  p. winadadeba. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. va. perspektiuli.ganpirobebulia damkvir­ iT. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. perturbatio 2. Tvisebebi hqondeT (qarT. wesrigis moSla. am Scd. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. arev­dareva. ganviTarebis p-ebi.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. perturbAcia [laT. wamowyeba. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. pessimus . igavebSi da sxv. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. ni. peretrubacia metnaklebi daSorebiT.) cis sxeulis gzis  quCis p. bune­ tovani (mniS. romelsac iyeneben 4.  kargi p. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. sagnebis. uperspektivo Scd. Woki. perspective]  perspektiva. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. 2­isaT­ sinon. vnelovnadaa daSorebuli. momavlis gegmebi. Secd. gegma. ulebis gamosaxvis wesebs. xedi. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. 5. ze sididis.-s. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi).) rda.

bneli mxareebis da­ naxva. . pEfsin­i < [berZ. pesticQdeb­i [laT. Wequra). piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos.. pestis gadamdebi seni.. piAnino [it. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. pētard] – 1. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. `pianinoze daukra~.  unda: `pianinos ukravs~. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. gulgate­ xiloba. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. juja kaci). pepsis] saWmlis moneleba] – 1.] – mowyobiloba. ¥ pesimisturi. optimizmi). romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. pefsi-kolasi Scd. koleqtiuri pig Suamdgomloba. pEfsi­kOla [ingl. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. sevdianoba. sin.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. uimedoba (sapirisp. ganwyobileba. petArda [fr. pianola < fr.  `pianinoze ukravs~. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari.  p. mTavrobis meTaurisadmi. kuWis wvenis fermenti. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. si­ non. 2. pQgment­i [laT. pQgmei [berZ. petQcia [laT. roialis) damkvreli musikosi. qveynebSi. 2. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. romelic fers aZlevs co­ .  pepsi-kola. piAnola [ingl. `pianinoze damkvreli~ Scd. ¥ pefsi-kolisa. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. pEso [esp.

piEtet­i [germ. kvarcxlbeki). dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. peice] – 1.  pedestali. 2. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. piquant] – 1. 3. pikAdor­i [esp. pic. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). umaRlesi wertili. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. organizmis -394qsovi­ moebi.  Θ istoriuli p. pigopAgeb­i [berZ. (sinon.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT.-ebi. pQesa [fr. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. pygē gava da pagos damagrebuli. sammoqme­ debiani p. macdunebeli. 2. saorkestro p. postamenti. `daviT aRmaSenebeli~. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki.-ebi. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. pigmentAcia – (biol. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi.  konstantine gamsaxurdias p.pig cxali lebs. pQeta [it. mimzidveli. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. Θ granitis p. patara musikaluri nawar­ . cxare gemosi (sawebeli.  Sopenis p. Scd.) naxati. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). 2. pietat < laT. sinon.] – 1. piedEstal­i [fr. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). saWmeli). interesis. romelzec dgas Zegli. pieta] – (xelovn. mTis maxvili mwvervali. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. sveti da misT. qarT. pQk­i [fr.. ramesadmi. pikAntur­i [fr.

 p. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. pQncet­i [fr. teqnikaSi. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. piri. pick-up] – patara pQkuli [rus. laboratoriebSi da sxv.  p. kargad curavs.. xarobs Cven­ Sic.-395- pio pQkap­i [ingl.  cxenosanTa p.-os Rvino. pQko [fr. kitris mwnili. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. piquet] – 1. piquer] – (avi­ ac.  mopiketesi Scd. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). pico mcire sidide] – TavsarTi. pQlot­i [fr. frena ar Se­ uZlia. pinguine < laT. ¥ mopiketisa. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. pQno [fr. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. pQngvin­i [fr. pickles (mr.) adamiani.-Ta ufrosi.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. pikQreba1 [fr. пикули < ingl. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. pilote] – piri.  p. meurn.). piquet palo] _Θ(sof. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pilOtaJ­i [fr. pikQreba2 [< fr. romelmac mecniereba­ Si.). 2. xelovnebaSi. pQknik­i [ingl. pionnier] 1. mopikete – piketis monawi­ le. mfrinavi. (wig.. 2. Sve­ ulmfrens. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. iye­ neben medicinaSi. patara sadarajo razmi. pineau] – franguli vazis jiSi. piOner­i [fr. teqnikaSi . gav­ rcelebulia antarqtikaSi.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. pQket­i [fr.

piramiduri Scd. ¥ piramiduli.  pirogasi Scd. wamowyeba.) Cirqdena. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. risame wamomwyebi.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad.  pi petka Scd. pirogue karib. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. 2.  piramidasi. pyramis (piramidas)] – 1. piramidi. da sxv. piragua. ¥ piJamisa. pigeon mtredi] – Tavqariani. pirAmida [berZ. 3.] _ indielebis (kerZod. frantuli. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. p. pQpet­i [fr. pQJon­i < [fr. verxvi. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. me­ kobre. sawveTuri). pQJama [ingl. akrobatikuli figura. romlis fuZe oTxkuTxaa. fr. gakafa axali gzebi.  TvalSi wamlis CawveTeba p.pio -396samkuTxedebs.-iT. icvamen saSinaod (Cveulebriv. ¥ pioneruli  p. sinon. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. nageboba. pQroga [esp. piOrea [berZ. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. koxta axalgazrda kaci. pQrat­i [laT. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone . pirata < berZ. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). piromEtria [berZ. pQrke­s reAqcia (medic.  p. peiratēs] – zRvis yaCaRi.) mra­ valwaxnaga sxeuli. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. (maTem. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si).  xeofsis p. piJamosi Scd. piramidisa. ¥ pirogisa.  piJamo. loginSi da­ sawolad). kanibebis) viwro da grZeli navi.

pictus daxatuli da berZ. bebiT. tikalur joxze.)] – nav­ pQca – [it. pupitre < laT. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). puree < purer ga­ didi yvavilebiT. baias ojaxisa. saerTod gaxexili dasWirda. xatovani damwerlo­  pirotexnika. nikis dargi. bostneulis. viT.) movlenebis. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. velesi saxeoba – sagnebis. romlis sruli Semotrialeba. roialze pQon­i [laT. zogierTi . pyr ce­  kartofilis p. arsi mdgomareobs imaSi. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. pirUet­i [fr. toba. vaSlis p. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. pirotexnikuba. sadgomad. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. foierverkebSi da sxv. damagrebulia ver­ lad. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. Paeōnia] – mcenare an misT. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. ri Scd. pistOlet­i [fr. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. Cveulebriv pQure [fr.. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. piers (mr. pirotEqnika [berZ. Rvezeli erTgvari. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. pizza] _ italiuri kerZi. xilis masa. pistolet] – rom faneris raketebiT. pQrs­i [ingl. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. narevi. mocema naxatebis saSuale­  p.

jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. planetarQum­i [gviand. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. kosmonavtikaSi da misT. miTviseba. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. plagQat­i [laT. planetarium] – 1. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati.-ebiT Sejibreba. rac Scd. agreTve plagiatori). plAneta [berZ. (s. romelSic es apara­ tia dadgmuli da. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. .  mcire p.pla -398¥ plakaturi da saplakato. sinon.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. `literaturuli qurdoba~.) ferwera.  p. aparati. 2. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. (fiz.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. leqsi. sporti. saxelosno. p. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti.  molivlive p. plAkat­i [germ. plasma gamo­ naZerwi] – 1. 2. plAner­i [fr. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. ¥ saplanero.-ebi. s. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati.) ionizebuli airi. s. sisxlis Txe­ vadi nawili. laT. Senoba. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. planertus] – ci­ uri sxeuli. (ix. protopolazmis mcdari saxelwodeba. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad.  s. plAzma [berZ. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria.. cTomili). 3.

romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. ¥ plastikuri. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. miwis gadabruneba).-is xelovneba.. plAto [fr. romelsac ci­ . rukis satarebeli brtyeli CanTa.  antikuri p.  plastelini Scd.  Cais p. plandage] – (sof. plage] – wylis gaS­ lili napiri. p. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad.-399- pla planimEtria [laT. plAnSet­i [fr. platina] – qimiuri elementi. plastilina] – saZerwi masala. Warxlis p. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. 2.  p. plAntaJ­i [fr.-is madani. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs.  p. planQreba [fr. plAstika [berZ. Saqris p. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. plastQlin­i [it. plAJ­i [fr. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. 3. plantAtor­i plantaciis (mniSv. plAtina [esp. 2. planchette] – 1..  plastiuri Scd. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. bambis p.. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba.  qobuleTis p. miwis didi far­ Tobi.) ficari.-is mrewveloba. p. plantAcia [laT. (geol. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). geologiuri gegma. 2) patroni. Sdr.  pliaJi Scd. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. foladisferi ke­ TilSobili liToni. gamomsaxveloba. plantatio rgva] – 1. saiuve­ liro saqmeSi.. planum sibrtye da berZ. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba.

plAc­i [germ. 3.. eleqtruli sagani. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. 2. plAtforma [fr. 4. place d’armes] – 1.) or­ gano. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. plEada [berZ. avtobussa da sxv. . ¥ plackartiani.  maRali p.) plAcdarm­i [fr. Ria. mom­ yoli. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. platOnur­i – 1.  p. placenta kveri. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. 2. plAcenta [laT. SafarTxeli] – (med. 2. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. borjomis p. wel­ TaRr.  mTawmindis p.pla -4002. teritoria.  partiis saarCevno p.) sivrce. 2.) partiis. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. platonuri siyvaruli. 3. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. plafond] – 1. (wign. ganyenebuli. vagoni.  Tbili vagonis p. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. platOnizm­i _ 1. platonizmTan dakavSirebuli. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. Zv. plAckart­i [germ. gemis kaiutaSi an salonSi. daTvalierebis da parade­ bisaTvis.  plaTforma Scd. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon. (samx. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). plAfon­i [fr. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. baqani). plate-forme brtyeli forma] – 1. baqani).

plaid. Θ  konferenciis p.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. plEer­i [ingl. Plombe < laT. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra.  p. ¥ pleadisa. referendumi).  umaRlesi sasamarTlos p. plOmb­i [germ. pleura gverdi] – (anat. ¥ saplebiscito. plebs] – (kreb. plEnum­i [laT. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. plEner­i [fr. sakiTxi. pleadasi Scd. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. romelsac adeben daketil kars. plenArul­i [laT. piradad Tavi­ sufali adamiani. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs.  pleiada. plomb.  s. haeris garemos. haerze. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda.-is mowyoba. Se­ fuTul saqonels da sxv.  qarTvel moWadrake qalTa p.] – didi da sqeli Sali. plumbum. plEvrit­i (medic.tyvia] – 1. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. fr. xeluxleblobis niSania. sadac yvela wevri esw­ reba. bu­ nebis realur ferebs. plEbs­i [laT. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon.) apki. dabali wodebis warmo­ madgeneli. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. plebeius] – 1. Ria cis qveS. Cveulebriv kubokruli da foCebiani.) plebeebi.) plevritis anTeba. 2. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. plebQscit­i [laT. plo plEvra [berZ. sxdoma. . Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli.. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. plEd­i [ingl. plEbei [laT.

 g.  pnevmatiuri Scd. p. plutokrAtia [berZ. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. plOmbir­i [fr. plUton­i [berZ. 15 (an +15) gradusi. podAgra [berZ.  p. CaquCi. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. leq­ sebi. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. pluton] – 1. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. podagra] – (me­ dic. wve­ ni. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. romel­ sac urevia raime xili. (polit. 2. miwisqveSeTis RmerTi.  p.) idealisturi moZRvreba. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. Plutokratia < plutos simdidre. (-) minusi). plUs­i < [laT. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. pneumatikos sasunTqi. nivTiereba. rac Scd. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. (astr. pneumonia pneumon filtvi] – (medic..plo -402kratos xelisufleba. qarTuli 2. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. saiqios mbrZanebeli. da .  me­2 mniSv. pluralis mravlobiTi] _ 1. 2. tumbo. miwis wiaRis mflobeli. pnevmatQkur­i [berZ. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi.  pliuralizmi Scd. plurAlizm­i [< laT. tabiZis p. pnevmOnia [berZ. Sokoladi da sxv. (filos. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. poEzia [berZ.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba.  pliusi Scd.) filtvebis anTeba. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas.

rac pozitivizmi. msjeloba. pointer] – im momentisas. mowinave p. 2. (meZebari) ZaRlis jiSi. gadat. (samx. . 4. mosuli.pOza [fr. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. sazeimo p. ganlageba. romelzec (negativisagan 2. `basianis brZola~. cdaze. pOema [berZ. pozQtiv­i [laT. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo.. pOet­i [berZ. maRali wris  p. faqtebze damyare­ leqsad.  v. niWi.  p. gadawyveta. `baxtrioni~. pose] – adamianis ebze brZola.) Tvalsazrisi.  sasurveli p. rebsa da sxv. Zv. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. visi qcevis garegan efeqt­ 3. visame an risame mdgomareoba. baraTaSvilis p. positio] – 1. `bedi 3. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi.) brZolis dros ja­ mareoba. imperatorisaTvis. gens. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT.  p.-403- poz xalxuri p. (wign. WadrakSi. podium] – 1. p. asaTianis p. adgili naturisaTvis. moklebalniani sanadiro 4. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. pirTaTvis. ¥ poeturi. rebis ganlagebis adgili. senato­ negatiuri). gamoxatuleba. poietes] – mwerali. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. buli adgili savarZlebiT (wign.. mecnierebani. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. pozQcia [laT. Semoqmedeba. n. pozQor­i [fr.  p. romelic leqsebs Txzavs. sakiTxis p. buli. romelic zrunavs Ta­ ioni. maRali baqani. l.) dadebiTi (sapirisp. pOdium­i [laT. positius] – 1. SaSSi: figurebis ze. fSavelas p.

mrewveloba. poligAmia [berZ. poly bevri da gamos qorwineba] – 1. sinon. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. polQglot­i [berZ. sinon. p. p. polusTan (mniSv. poligrAfia [berZ. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. upiratesoba (WadrakSi). qorwinebis forma. sapirispiro. ¥ poziciuri. mra- .  p. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli..  p. gadat.) sruliad sxvagvari. daicva. azrebi. poliAndria [berZ. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. (s. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT.. sasroleTi). romlis saqmea wignebis. eqspedicia. sinon. azri raime sakiTxSi. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. p. sa­ winaaRmdego. (qarT. poli. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. Jurnal­ga­ zeTebis da misT.  p. beWdva. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. yinulebi. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma. polemique < berZ. (qarT. Tavisi p.  literaturuli p. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. sinon.pol -404valqmrianoba). polAruli [laT. 2. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad.  kamaTSi swori p. mravalcolianoba). polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma.  saraketo p. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. poligQnia [< berZ. Rame. (s. polyglôttos] – bevri enis mcodne.) kombinati. [berZ. paeqroba). polusTan ar­ sebuli.  p. polEmika [fr.-Si miiRo monawileoba. 2.) da­ kavSirebuli. polQgon­i [berZ. p.. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. eWira. (wign. polaris] – 1. 1.) baza.

dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. is specialisti. nivTiereba erTgvari. 2. xe­  raionuli p. xelisufleba] – mraval­  p. sa­ . bavSvTa p.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. politeqnQkuri [berZ. polios saqmianoba.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). mwifo. lofans (ix. policieli. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri.. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. qonebis da sxv.. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. mo. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. poly bevri da techne xeloba. universiteti. police] – si­ cocxlis.mtkice da elastiuri. samzadeblad. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. politika saxel­ denime pirze. p. poliTEizm­i [berZ. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. poliklQnika [berZ. kratos buli. simsivne.pOlis­i [berZ. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. swavlexelisuflebianoba. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. polypus] – 1. muzeumi. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). ligia. nawlavRruiani cxoveli. p. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. farTod pOli p­i [berZ. RmerTs aRiarebs. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. iwvevs damblas. xelis­ ba.

 s.  msrolelTa p. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. brZola. -is meTauri. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. saSinao p.  s. pOlka [Cex. ¥ politikuri. xSirad angarebis miz­ niT.  p. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. musika am cekvisaTvis. warmoSobili xalxuri cekvisagan. polihQmnia [laT. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . ¥ policiuri. saaviacio p.. Sexedelebebi. p. politolOgia [berZ. 2. gazeTi. simRerebi. polyhymnia < berZ..pol -406bis probelemebs. ¥ sapolicio.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. p. poliquan < berZ. p. xelmwifo xelisuflebis. полк] – samxedro nawili.) moqmedeba risame misaRwevad. damokide­ buleba. intrigani.. pOlk­i [rus. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. sxva adamianeb­ Tan urTierToba. polifOnia [berZ. (saub. poliqrOmia [berZ. qandakebaSi).  p.  sagareo p. ¥ sapolitiko. politQkos­i politikuri moRvawe. polyphônia – mravalxmianoba. ubani. polQcia [germ.  p. moRvawe. legioni). polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. ¥ polifoniuri. Polizei berZ.] – adamiani. politQkan­i [fr. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. zedamxedveloba. (sinon.

cxenburTi). pOnton­i [fr.  avtomobilis p. pop Semokl. polus < berZ. dacema. kolegiis wevri. polo berZ. samxreTis p. bet. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT... `popularuli~. efeq­ saxlis angelozi. Poltergeist fuZis angelozi. (gadat. pony] – patara sagnebisa. saxlis tisaTvis gamiznuli. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura.] – gunduri sportuli didebuleba. agreTve polaruli). polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. am pOmpa [laT. pompEzur­i [fr. gaqroba pOni [ingl. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2.) ukiduresad gan­ . suli] – ucabedi xmauri. ne oficeri. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. pOlus­i [laT. pOp­art­i [ingl. < po CrdiloeTis p. ori bolodan erT­erTi. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. poltergEist­i [germ. eleqtruli wredis. pompe] – wylis tumbo. fufuneba. sawinaaRmdego ram. sax­ romSi. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. pop. romlebic sax­ cxenis jiSi. ga­ daadgileba. adgili. pop-ansambli. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. pontifex] lebis oinebiT.-407- pop polkOvnik­i [rus.. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. uaryofiT p. pop art Se­ 3.  dadebiTi p. [ingl. aseT navze si wertilTagani. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. sapirispi­ ro. sinon. pop­musika. mag­ `masiuri~. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. dedamiwis Ziriani navi. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. TamaSi cxenebiT. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. полковник] sxvavebuli ram. pOmpa [fr.

pOpuri [fr. 2. Porta] – 1. xelmisawvdomi. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. rac aeroporti. saqonlis SefuTvas da a. realur sagnebs. aso ð­s formis). p. bWe. qalaqi – baTumi. msaxiobi. xeliT gadasatani organi. mowonebiT sar­ geblobs. stilisa da Temebis imitacias axdens. sahaero porti _ igivea. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba.S. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi.pop -408- mokl. popularis saxalxo. populArul­i [laT. Tan satareb­ . pOrtal­i [fr. portatis < laT.  xalxuri simRerebis p.  populiarizacia Scd. gamosaxulebas. popularizAcia [< laT. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. xalxuri simRerisa da misT. mar­ tivad gadmocemuli. warmoadgens zogi manqanis nawils. porto Tan damaqvs] – patara. ¥ saporto. sayovelTaod mo­ wonebuli. uwma­ wuri suraTebi.  p. pornogrAfia [berZ. leqcia. literatura da sxva. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. foTi. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. kinematografiaSi). popularis saxalxo. (teq. ope­ retis. romelic risame populari­ zacias eweva. 2. mxatvroba­ Si. arqiteqturulad ga­ formebuli. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. WiSkari < laT. mxatvruli mimdinareoba. Jurnalisti.  p. rek­ lamas. xalxuri] – 1. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. portatQul­i [fr. Portal kari. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT.  populiaruli Scd. portAtiv­i [fr. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. port] – navsadguri. portatif] – patara zomis. iyenebs Tavisufali. popularizAtor­i piri. pOrt­i [fr.  popularizatori Scd. bevri­ saTvis advilad gasagebi. motivebisagan.  s. vinc.

fotoaparati. radiomimRebi.  ferweruli p. pOrtfel­i [fr. pOrtmone [fr.) pirovnebis daxasi­ aTeba. ferwera. (gadat.. grafikuli. pOst­i [fr.. saidanac . advilad gada­ satani. Canaxati. msgavseba. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. skulpturuli p. saguSago. mZime qsovilis..  porTvaini.  p. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. pOst. porter] – Savi ludi erTgvari. sadarajo punqti. p. ¥ portretuli. p. p. magnitofoni. sabeWdi manqana. portvAin­i [germ. Zo­ weuli.  postimpresionizmi. portQer­i [fr. porcElan­i [germ. aRwera. poseQdon­i [berZ. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. 3. pOrter­i [ingl. postinfeqciuri. krest­ sabmeli. Porzellan] – faifuri. pos 2.  tyavis p. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi.  portatuli. Ca­ saweri davTari da sxv. porTveini. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). [laT. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. poste] – 1.-409lad marjve. wignebis da misT. magari da momwaro. Portwein] – magari Rvino erTgvari. pOrtie [fr. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). portativuli Scd.. pOrtret­i [fr. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. pOrfir­i [< berZ. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. portrait] – 1. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). Poseidôn] – berZn. abaria fosta. satareblad. p. portveini Scd. p.  porTfeli Scd. qaRladebis.  p.

) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. postUlat­i [laT. 2. icaven an uTvalTvaleben visme. saWiro] – (wign. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas. post Semdeg da fr. unari. potentia Zala] _ 1.-ze dgas. potencQal­i [< laT.) faruli SesaZ­ lebloba. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. rac piedes­ tali. p.S. risame sim­ Zlavris xarisxi. postskrQptum­i [laT.rac praqtikulad sasargebloa.  p.  SemoqmedebiTi p.. romelsac win uzis laTinuri asoebi P.  qveynis ekonomikuri p. pragmatos – moqmedeba] – 1. potentia Za­ la] – (wign. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. postamentum] _ igivea. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba.) mtkiceba. ganxorcielda. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. rasme.pos -410moxda. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi.  p. 2. postimpresiOnizm­i [laT.. postAment­i [laT.  potencialuri Scd. (wign. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. samxedro p. postfAqtum­i [laT. (fiz.) gadat. rac ukve raRac . saTvalTvalo p.  ministris p. pragmAtizm­i [< berZ. energia. mimarTuleba. 2. SesaZleblobani. pragma. postulatum mosaTxovni.  sakontrolo p. potEncia [laT. ¥ potenciuri.) sidide. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg.

Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba.. gamocdileba. vefxvisa da misT. praedikatum]  Teoria da p. uleba. filmis. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. praktikuli Scd. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. (lit. sawarmoo p. war­ kargi p.. (gram. prae praktika. rac Scd. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. mecadineoba. adamianTa  preambulasi Scd. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. mosaqme] – 1. praqtQkos­i – Tavis specia­ . an sxva 3.) lomis. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn.  praktikosi Scd. predQkat­i [laT.-aa saWiro. miani. prAid­i [ingl. cesis Semadgeneli nawili. – 1. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. ganizaciis wesdebis p. presentation]  studentebis sazafxulo p. ebisaTvis. rac msjeloba­ 2. saTvis. da gardaqmnian mas. rogorc sasawavlo pro­ 2. preAmbula [fr.) is. koncerti. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. wignis. muzeumi madridSi (espaneT­  p. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. materialur samyaroze lis saxelad. prezentAcia [ing. Senobis.) Semasmeneli.-411- pre prAdo [esp. prAqtika [berZ.  p. Si). or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. p. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. prezervAtiv­i [< laT. logikuri. pride] – (spec. moqmedeba. saqmianoba. saganze. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. preiskurant] – Sesavali nawili. swavluli. praktikos saq­ ¥ preambulisa.

arCeuli garkveuli vadiT. premQera [fr.. firmis p. yrilobis da misT. p. (wign. meTauri. win jdoma] – 1. musikaluri nawarmoebis Sesavali.  s. ¥ premiuli da sapremio. (s.) risame dasawyisi. 2. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. prezQdent­i [laT.. arCevnebi. rac pre­ mier­ministri. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. (gadat. . prelUdia [< laT.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. 2.  mecnierebaTa akademiis p. pirveli p. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. Sesavali. saWadrako federaciis p.pre -412- prezervAcia [laT.) Senaxva.  operis saorkestro p. ganviTarebis uZvelesi xana. praeludo winaswar vukrav. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo.  p. 2. 3.  premialuri Scd.  saqarTvelos p. praesidium TavSi jdoma. igivea. (samarT. premQer­i [< fr. upiratesad fortepianobisaTvis. (s. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. winaistoria). baletis. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. sazogadoebis. krebis. zogi organizaciis. konkursSi gamarjvebisaTvis. dacva ri­ same. firmis da sxv.. ¥ saprezidento. aSS-is p. sinon.. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. warma­ tebisaTvis. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. prEmia [laT. kinofilmisa da sxva.  presidiumi Scd. prezidQum­i [laT. 2. prezUmfcia [laT. 2. win mjdomi] – 1. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba.  saerTaSoriso p.) fondi. praesumptio] – 1.  konferenciis p. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. premiér pir­ veli] _ 1.  mecnierebaTa akademiis p. Sesavals vukeTeb] – 1. operis. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi.) anazRaureba.

uxucesi] – mRvdeli... Tanamdebobis piris gansa­  p. presse] – periodul (praetendentis)] – piri.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. praetendens prEsa [fr. p. na. (s. praeparatus prEsing­i [ingl. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. politikuri. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. upira­ festivali. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. meurneo kulturebi. presbyteros jdomare... vaweTa) Sexvedra. pretEndent­i [laT. produqti.) kuTrebuli ufleba. prero xelmZRvanelis p. (s. p. prepArat­i [laT. mTel moedanze. p. tesoba. pativiscema. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. pressing] – momzadebuli] – 1. yvela Tav­ 2. tri] – mTavrobis meTauri. daurRvevlad. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. saubari vitaminiani p. (wign. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.-413- pre  saqarTvelos p. iodovani p. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. prestige] – tyelis vrceli velebi. pre- . rameze.) avtoriteti. ndoba. presis warmomadgenlebTan prEria [fr.-is muSaki. sazoga­ wesiT. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo.) profesiebi. 3. rame. prairie da (mr. p. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. msoflio p. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba.. prerogAtiva [laT.

2.  precendenti.  p. sacxov­ rebeli saxlebis. praetensio] – 1. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba. ¥ pretenziuli (mniSvn. praefectura] – 1. adamiani. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. ¥ uprecedento.  u. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. risame moTxovna. u. prEfeqt­i [laT. uprecendento Scd. SeRavaTi (mag. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. pretEnzia [laT. 1­isaT­ vis). precEdent­i [laT. TavsarTi. miwebis. sarCeli.  raime p. SemTxveva. praefectus uf­ rosi] – 1. (samarT. 2. prefeqtis kancelaria.pre -414erTeuli.  pretenciozuli Scd. saCivari.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. romelic departamentis saTaveSi dgas. preferEncia [laT.-Ta turniri (WadrakSi). zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). ukmayofilebis gamoxatva. ar yofila. SemTxveva. ¥ saprivitazacio. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. Ziebeli. zog qveyanaSi: policiis ufrosi. misi mmarTvelobis organo. prefEqtura [laT. sa­ da. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. risame mopovebisaken swrafva.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si.  didi p.-ebi aqvs. prEfiqs­i [laT. 2.  p.  p.  u. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. ¥ upretenzio – ubralo. toni. nawarmoebi. 2. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. wayeneba. privatizAcia [< laT.

) mravalwaxnaga sxeuli. 2.  p. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs.  p. teqnika.  p. primQtiv­i [fr. prisma] – 1. metismetad gamartiveba. upira­ tesi mdgomareoba.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. meurneoba. rac privilegiuri (ix. prQmat­i [laT. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. marti­ vi. adgili. kristali. obieqtebi. ararTuli. privilegirEbuli _ igivea. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba.  p. ubralo. (fiz.-iT sargeblobs. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. privilEgia [laT. ¥ saprizo.  s. 2. primAdona [it. prQzma [berZ. prQzi [fr. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. sakiTxis gaubraloeba. pri  prizmi. prizmatuli Scd. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . ¥ privilegiuri. Cveuleb­ riv samwaxnaga. pirvelo­ ba. mina. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. p. primitQvizm­i – 1.  p. simarti­ ve. upiratesoba. primitivus Tavdapirveli. s. ¥ prizmuli. s. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. (maTem. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi.-415 s. fondi. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. prQnter­i [ingl. p. rTuli movlenis. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. privilegia). Ca­ morCenili. komisia. pirvelyofi­ li] – 1. primitQuli [laT. ganuviTarebeli. azrovneba.  primitivuli Scd. 2.  festivalis mTavari p. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. mdgomareoba.

p.  u. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. rac araviTar princi ps ar axlavs.prin­ ci pze damyarebuli. princi pidan (mniSvn. princQpat­i [laT..magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. adamiani.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. problema] – 1. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli.) gamomdinare. princQpul­i 1. prQnci p­i [laT. rome­ lime Teoriis. Tvalsazrisi.  prinsessa Scd. moZRvrebis. Prinz fr.  mtkice p.pri -416 p. Prinzessin < laT.. p. p. prOblema [berZ. principium sa­ wyisi. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. u. welTaRr. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad.  dargis p. principatus] – Zvel romSi Zv. ufliswuli).. . priorQtet­i [germ.  lazeruli p.  princi pialuri Scd.. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi. dasawyisi] – 1. uprQnci po – 1. princi pis (mniSvn. sakiTxi. kritika. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. germ.  u. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. pro. ganviTarebis p. melnis p. 2. rwmena. sinon. 2. ga­ mokvlevaSi da misT. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. [laT. 2. msjeloba. Prioritat laT. prior pirveli] _ 1. gadawyvetileba. mimarTulebani mecnierebaSi. kamaTi. 2. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. adamiani. prince < laT. prQnc­i [germ. princesse.. p. I s. ¥ prioritetuli. politika. upiratesi mniSvneloba. 2. ganuxrelad Semsru­ lebeli. 2) dam­ cveli. gamogonebaSi. prQncesa [fr. moqmedebis. 3. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare.qcevis ZiriTadi wesi. upiratesoba.  p. ¥ princesasi.  avtomobilis moZraobis p.

ro­ melic saWiroebs axsnas. Seswavlas. samyaros warmoSobis p. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi.  mecnierebis ganviTarebis p. politikuri partiis.  qarTuli literaturis p. prObst­i [germ. 3­saTvis). s. sacirko war­ modgenis. ¥ problemuri. dokumenti. sakiTxi. 2. 2. 5­saT­ vis). 5.  sicocxlis warmoSobis p.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p.  u.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. marTva. soflis meurneobis ganviTarebis p. sakiTxi... 1.  p. gadat.  s. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. aRzrdis p. ga­ dawyvetas.  konstituciur . gamokvlevas. ¥ programuli (mniSvn. (saub.. moqmedebis gegma­davaleba. .monarqiuli partiis p. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. romelic unda Seasrulos manqanam.  ixmareba agreTve problematuri. furce­ li. 2. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi. 4. s. Sed­ gena. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi.  p. danadgarma. prognosis] – winaswari ganWvreta. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. Teatraluri. prOgrama [berZ. prOgnoz­i [berZ. telegadacemaTa p. me-12 klasisaTvis.  amindis p.. momavali muSaobis. sabWo.  koncertis p. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema.-417praqtikuli sakiTxi. Teatraluri p. wi­ naswarganWvreta movlenis.  samoqmedo p. 3. ¥ saprogramo (mniSvn.-ebi. gansaxor­ cielebel rameze.  s. ¥ saproblemo. gancxadeba. laboratoria. dedamiwaze. programma pro gancxadeba] – 1.

gadat. gonebrivi Sromis nayofi.  mecnierebis p. teqnikuri p.benzini. dizelis sawvavi da sxv. productio] – 1.. p. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba. produqtebi – sursaT­ sanovage. moRvawe.. prOeqt­i [laT. nawili. prodUqcia [laT. mza p..karaqi da sxv.. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. productus] – mwarmoebluri. 2. programa) speci­ alisti. prOduqt­i [laT. geometriuli p. progressio win­ svla] – (maTem. aqtis.pro -418gadamRebic aris. produqtQuli [< laT.. xidis p. Producer] – kinofirmis patroni. beWdviTi p. productus Seq­ mnili] – 1. anazRaureba. mr. kacobriobis p. progressus] – winsvla.nivTiereba.  rZis p.  produqciuli Scd. progresi). Tbilisis centris rekonstruqciis p. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi.  progresiuli Scd..  Teatris p. risame asa­ gebad.  p.  ucxo enis Seswavlis d. kuburi gantolebis d. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. sagani. navTobis gamoxdis p.-ebi (yveli.  Sromis p.  produseri Scd.. progrEsia [laT. prOgres­i [laT.  p.  ariTmetikuli p. Zlier­ deba.ebi (navTi. 2. regresi). kino­ kompaniis meTauri. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad.). Sroma. mowinave.  samecniero p.  progresuli sxvaa (ix. 2.). prodiUser­i [ingl.  maRalxarisxovani p. daprogrAmeba – programis (mniSvn. aRmavloba (sapi­ risp. miwaTmoqmedeba. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . raime dokumentis. projectus win gamoweuli] – 1. na­ yofieri.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi.

¥ provokatoruli. mZime (zogjer damRupveli) 2. provincia] saqcieli. gegma. ¥ provokaciuli. provocatio mqone farmacevti. (moZv.) igivea.  eqskursiaze wasvlis p.  p. provocaSors gaweva] – 1. proEqcia [laT. wamqezebeli. rasac mohyveba periferia. mebebisTvis. Saki. 3. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. CamorCeni­  avtosawarmos p. davaleba. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. kuTxe. p. p. pirTa jgufis. proeqtQreba – risame pro­ 2. gegmili). loba.) gamosaxulebis ga­ 2. visime (calke pi­ – 1. 1) Sedgena.) siv­ tos gamomwvevi] – 1.  s. rac dialeq­ s. olqi. 2­isaT­ moqmedebas. savaraudo teqsti. raime organizaciaSi provo­ sinon. provokAtor­i [laT.-419- pro dadgenilebis winaswari. Provisor <  pravakatori. tizmi. romelic Separulia brtyel zedapirze. 2.-is centri. (maTem. qalaqi. pravakatorulaT. piri. provincialis provinciuli] –  s.  p. vis). 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. ¥ provinciuli. instituti. (spec. romelic Ralatis dacema ekranze. (moZv. Tvalsazrisis. . 3. (ist. provisor] – afTiaqis mu­ li. projectio win. rulebis p. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. (qarT. ¥ saproeqto (mniSvn. kaciis mosawyobad.. xelSekyrobili teritoria. interesebis eqtis (mniSvn. pravokatoruli Scd. Teatri.. aparati. simZlavre. provQzor­i [germ. saqmianoba.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. xelmwifoSi. administraciul­terito­ Sedegi. 1.-ze wamoego.  provincialuri Scd.  patara p. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. ganzraxva.) dedaqalaqs an ris. vis). SezRuduloba. s.

ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia.). Zvel romSi: moqalaqe. provakaciuli. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli.. gauleqsavi literatura (romanebi. pilate (biblia. prOTez­i [< berZ. ¥ p. prokOnsul­i [laT. ¥ saprokuroro. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p.. sa­ dac gvamebs kveTen. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. prokurAtura – saxelmwifo organo. prosēlytos] – 1. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. moTxrobebi). nawarmoebebi.  s.  p. prothesis mi­ mateba. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. ¥ saprozeqturo. beletristi). procuro vzrunav] – 1. proletarus] – 1. prolEtar­i [laT. ¥ prozauli. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. prosa] – TxrobiTi. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. proklamAcia [laT. prokurAtori [laT. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri).romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. fexi. 2. pravakaciuli Scd.  protezi Scd. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba.  generaluri p. kbilebi . daqiravebuli muSa. axali aRTqma). prOza [laT.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. procla- . 2. prozEqtura [laT. beletristika). mowodeba. prokUror­i [fr. Tanamdebobis piri. zedamxedveloba. procureur laT. 2. procurator] – Zvel romSi: moxele. prozElit­i [berZ. prozaQkos­i – mwerali.  pravokacia. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze.

2. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. tumbo. jerme gazrdiT an Semci­  p. mowyobiloba. propaganda toloba. agebuleba. gav­ propOrciuli1 – 1. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. romelic risame propagan­  p. prologos] – sawvavad. maTematikaSi: iseTi. gagrZeleba.-421neli. codnis gavrceleba maseb­  p.  TviTmfrinavis p. rome­ tebiT. gatio] – (samarT. moZRvrebis. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. narkotiki. butan­ Ta klasi. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. promEdol­i – tkivilgama­  p. romelic prolongAcia [fr. (maTem.) ori Sefardebis propAganda [laT.) raime sa­  p. ideis. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT. 1. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. promulrisame nawilebs Soris. muSaoba. propolis < parati. moqveyneba. promotio win dindgeli. ukuproporciuli: ukupro- . Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. propEler­i [ingl. das eweva. ¥ propeleriani. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. p. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. sinon. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. skis webo. ventilatori. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. rac unda gavrceldes. buli nawilebis mqone. proportio] – xis miniWeba. miiReba navTobisgan. propeller] agreTve epilogi). imdenjerve. sidideebi.

.  prospekti Scd. prospectus xedi. prostAtit­i – prostatis anTeba. etimologiuri leqsikonis p. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. mokle Sinaarsi.  prospekti Scd. saxel­ mZRvanelos da sxv. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. praJeqtori. prorEqtor­i [laT. praJektori Scd.  daviT aRmaSeneblis p. pro ma­ gier da rector mmarTveli..  ganmartebiTi leqsikonis p.) winamdebare jirkvali. projectous < laT..  prorektori Scd. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. prorogatio gangrZoba. prostatēs win mdgomi] – (anat. proJEqtor­i [fr.  universitetis p. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. wabilwva] – porciuli sidideebi. qalaqis didi. mimoxilva] – 1.  proporcionaluri Scd. (sa­ mecniero naSromis. mimoxilva] – 1. (TbilisSi). maJoritaruli warmomadgenloba). frazeologiuri leqsikonis p. gaxangrZliveba] . prostitUcia [laT. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. prOspeqt­i1 [laT. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. prostAta [berZ. prospectus xedi. samecniero nawilSi.). 2. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). prOJeqt­i [project < laT. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp.  proJektori. prospEqt­i2 [laT. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. ganzaxva. prostitutio Sercxvena.  mogzaurobaTa biuros p. prorogAcia [laT. rusTavelis p. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. Cveulebriv farTo da swori quCa.

¥ saprotesto. prostratio] – daZabuneba. [berZ. ufrosi saeklesio wode­ bebSi. proto. proteqtOrat­i [ingl. prOtest­i [germ. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. ¥ protestantuli. prostrAcia [laT. protokultura. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. Protest < laT. warmoiSva me­16 s. prOsfora – hostia _ patara kveri. protOkol­i [berZ. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. demonstracia. protoena. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). prOteJe [fr. meZaveoba. 2.  prototi pi. protEqcia [laT. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba.. eklesia. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba.. s. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg.-is gancxadeba.  p. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba.  p. uxalisoba.­Si re­ pro formaciis dros. mfar­ veloba. . ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. protorenesansi. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. protestor vemowmebi] – 1.  prokuroris p. protokoll.  p. gauwia. nota. pirveli.  s. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. sefiskveri. protectorate < laT. dad­ genilebis winaaRmdeg.

profesiOnal­i adamiani. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. interesebi. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma. specialoba. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. p. proqtolOgia [berZ. prOtoni [berZ. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba.  s. profEsia [laT.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan).: ideis. protOti p­i [berZ. 2.  eqimis p. prOfan­i [laT.  p. protOplazma [berZ. kvali] – 1. daxelovneba. inJinris p. proktos . uvi­ ci.  saoqmo Scd. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. risame pirveladi nimuSi. warmoqmnili] – (biol. profanatio] – upatiuri.-ebi. pirveli saxe. xe­ lovnebis Zeglis da sxv.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki.) mimarT. profanAcia [laT.  profesionaluri Scd. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. prôtos pirveli] – (fiz. SebRalva. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. p-is arCeva.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. prôtos pir­ veli da typos niSani.. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. namdvili pirovneba. ¥ profesiuli. ¥ saprotokolo. dedani. misi damaxinjeba.. moZRvrebis.

eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. saxis procesi (abazana. 2­isaTvis). ero­kvleviT muSaobas). profesiis. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). procedure] – 1. acra. (mniSv. meurneobis ZiriTad dama­  s.  Semnaxveli banki iZleva  p. profil] – 1. asedi nawiliT. an sagnis gamoxatuleba. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT.-425- pro  p.) sakiTxi.  wylis p. masaJi.  gzis p.-ebi. 1. prOforma [laT. lis. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. xidis p. pro forma profEsor­i [fr. Se­ kompresebi da sxv. p. sinon. teqnikaSi da sxv. Tavidan acilebis Ronis­ 2.). inJineri. sargebeli). kabineti. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p.) wesebi.rodesac iReben  wiTelas p. p. p. specialobis. saxedaoba gverdidan. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. teqnikaSi. TanamSromlebs. (qarT. mZRoli. raodenoba. mo­ wodebuleba. remonti. romlebic  xmis micemis p.  p-(s. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. xasiaTi. pro centum asis magivrad] – 1. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. 3. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. (s.. Semosavali. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. romelsac ani­ saCveneblad. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. 3. 2. . professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. dargebSi). am 2. raime Tuleba.. ¥ profilaqtikuri.. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba.

Publizistik < laT.  p. akeTeben burRulis. ¥ procentuli (mniSvn. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. 1. werili. sesxi. sasamarTlo saqmis garCe­ va.  p. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo.  p. sam­ gloviaro). (s. Janni. risime gan­ viTarebis gza. 2­isaTvis). pUdel­i [germ. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. prOces­i [laT. Sefardeba.pro -426vliT operaciebs. mimdinareoba] – 1.) kodeqsi. teqnologiuri p. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba. ro­ melic publicistikas mis­ devs. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. naSromTa ga­ moqveyneba. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. madanSi rkinis p. samgloviaro p.. pUding­i [ingl. xaWos an sxva masalisgan – Saqris.  u. p. marTavs srul gamoTvliT process. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. pubertAcia [gviand. moRvaweoba. (s. 3­isaT­ vis). publikAcia [germ.. kvercxis.) vada. 2­isaTvis). 2. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. procEsor­i [ingl. rZis da misT.  p. processus svla. ¥ uprocento (mniSvn. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. procEsia [laT. publQcist­i – mwerali. 3. Publication < laT. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba.  sadResaswaulo p. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. damatebiT. beWdva.-s wliurad. ¥ publicisturi. pUeblo [esp. p.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. publicQstika [germ. laT. Semadgenloba. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . fqvilis.

pulvis (pulveris) mtveri. gausinjes.. 2. wesi. 2. 3. majiscema). Pult] – 1...  p. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. punctum wertili] – (gramat.  mesame Tavis me-5 punqti. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. samedicino p. Cai da sxv. pUnqt­i [laT. pUls­i [laT. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi).-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. Punktuatia < laT. punctum werti­ li] – 1. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. pulsus biZgi] – 1. 2. punqtuAcia [germ.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. Sa­ qari.  punktuacia Scd. punctuel] – zedmiwevniT zusti. moswavlem p. adamiani.. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. . pUlt­i [germ. raimesaTvis gan­ kuTvnili..  eleqtrosadgurebis p. pUnS­i [ingl. punch < ind. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili.  strategiuli p. punqtuAluri [fr. (gadat. stendi da sxv. pulverizAtor­i [laT. purism < laT.  p. magida. aku­ ratuli. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. sadispeCero p. sofeli. cxovre­ bis raime tempi. adgili.  p.] – magari sasmeli – romi.) moZraobis. Sesakrebi p. daba da misT. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. pUrizm­i [fr. marTvis p.  saTvalTvalo p.  punktualuri Scd. sinon. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. ro­ melSic urevia wyali. purus wminda] – 1.-is kargi codna gamoamJRavna. pUma [esp. romelic mowyobilia. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT.-is wesebi.) sasveni niSnebis dasmis sistema. sadgomi.

gamoTqma. J  J. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. JAndarm­i [fr. жакан. qurdebis J. sakuT. gendarme] – piri. jgufis. nacrisferi TuTiyuSi. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. J. iAkan­i [rus. JAluz­i [fr. wris warmomadgen­ JAko [fr. jacquot] – patara lebi. gan­ nariaSi. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. ¥ Janruli da Janrobrivi. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ..pur -428- 2. mwifo gadatrialeba. romlis xsnaric gacive­  J. genre] – xelovnebis laT.-Ta korpusi. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. puritan < JAnr­i [fr.. mZRolebis lebuli. nadirod.  lirikuli J.. JelAtin­i [fr. saTavgadasavlo J. . jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. purQtan­i [ingl. nairsaxeobani. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. jakan] xelovnuri). kuli­ ro wyobis policia. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. vili. an Stori. purus wminda] – adamiani. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr.. medicinaSi. JArgon­i [fr. ba. J. aqvs yviTeli gan. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. gendarmefafisebur masad). JAkan­i. romelic Sedgeba  J. saTvis. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. ro­  mowafeTa J. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. sax. sityvebi.

gurzebs jaWvis bolo rgoli. 2. giraffe arab. rom­ da sxv. dali erTgvari). jockey] – mxeda­ ri. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. li­ Sejibrebebze.). fexebi. marjvebisaTvis. romelic mzaddeba xilis wveniT. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. JEton­i [fr. Cekze da dicinaSi. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. JiklQor­i [fr. J. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. jongleur] – ¥ saJetono.) nomeri. monetis Semcvle­ leobs.. JiuriSi.] – balaxovani rikaSi. iyeneben me­ JQro [fr.  Jiurma. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. Jiuris.-ebiT laparaki. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. TefSebs. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr.  J. JiurSi Scd. li.-is gadawyvetileba. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. misT. romelic doRSi monawi­ firfita.. romelsac J. romelic  s.  saiubileo J.) war­ wera Tamasuqze. korpusTan. cirkis msaxiobi. JonglQor­i [fr. brinjaos J. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. jury] – specialistTa ulebriv. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. metyvelebisas).  J. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis). JQraf­i [fr. Jiurs. romelic Jurna­ . biseburi saWmeli..] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT.-429- Jur JEle [fr.] – Ruzis (burTebs. li (mag. jeton] – 1. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. giro] – (finans. jgufi. gamofenebze. (s.

centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. sinon. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. bobis r. Tbogadacema. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. ragoût] – wvrilad  r. Zi. rac moragbe lebiT. ganlagebuli (qarT.  r. rugby] – sportuli  avtomobilis r. romelSic 2.Jur -430- listikas misdevs. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). loba.  J. qalaqis r. daWrili xorcisa da bost­  J. rAgbi [ing. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. quCebi. radiAcia [laT. radio ga­ mosxiveba] – 1. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. (ix. moRvaweoba. mOragbe – ragbis moTamaSe. sxivisebri). (fiz. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. ebr. darAbin­i [Zv. sxviseburad. ragbi). eTika. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. moZRvari radiAtor­i [laT. ¥ moragbisa.) gamosxiveba.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi.. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. rac amJa­ 2. rAgu [fr. radiatio] – 1.. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. ixmareboda regbi. risame gavrceleba cent­ mad Scd. . maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. ¥ radiaciuli. rAdar­i [ingl. rabbi Cemo gegmareba. Semqmneli. gunduri TamaSi. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros.

radiosTan. 1. sxv.. gadamWreli.. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. romelic uCvenebs am  r. gamosxivebis da . radicula basTan. bunebrivi bgerebis. lis ZiriTadi] – (wign. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT.) zurgis tvinis nervTa elementebi. r-Si SesruRebis niSani (√¬). pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. gadamwyveti musikaluri programebis. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. ukiduresi. radikaluri parti­ 3. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. radio(med.  xelovnuri r.S. bgeriTi gadacema. – pirveli Semadge­ damwyveti.. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. 2. Sor manZilze signalebis. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. radicarati.  radioabonenti.. r. eleq­ gulis daSla.  Tanmimdevruli r. gamovasxiveb] – 1. cvlilebebi. uli] – (maTem. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. radicalis Zi­ a. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. TviTon fesvis amoRebis radio1. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. ga­ li. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. saSualeba – sainformacio. moqmedebis. patara fesvi] –  radioizotopebi.) ga­ radio2. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. patara Ziri.-431- rad radQkal­i1 [laT. gadacemis mizniT. 2. radiaciasTan.S.) gamosxiveba.) fesvis amo­  r-Ti miReba. sakiTxebis gadawyvetisas. radioaparadikAlur­i [< laT. agreTve leba..). vebisa. momxre. – rigi sityvebis Sedegi. da a. fesvebis anTeba. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. radioinJineri.

sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . radiolokAcia [< laT. logos moZRvreba] – medicinis dargi. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radiolOgia [< laT. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. radiomEtria – 1. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. daSla. romelic radioTi gadai­ cema. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. nivTierebani. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs.. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. 2. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. radiOgrama – Setyobineba. radiopelengi). r.rad -432- r. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. radiolokAtor­i [laT. fizikis na­ wili. radiopelengatori). gamosxiveba. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. uranis r. (ix. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra.  r. agreTve maT biologiur moqmedebas. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. ¥ radioaqtiuri. r. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. radium da berZ. radioproJEqtor­i 1.

romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan.. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. tele­ viziisTvis. saSualebani. radioproJeqtori). rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. radiosAdgur­i 1.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. kompleqsuri aparatura. ¥ radioteqnikuri. 2.  r. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. radQum­i [laT. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. radioqQmia – qimiis dargi. radioaparaturiT aRWurva risame.  qveynis r. teqnikis dargi. radiotelEgrama _ igivea. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. popovma (1886). radiotEqnika – 1. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs. soflis r.s. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. mecnie­ reba. radiolokaciisTvis. qarxnis r. radiotexnikuri Scd. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899).  radiotexnika. TviTmfrinavis da sxv. 2. radium sxivi] . 2. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. radioreflEqtor­i (ix. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri.. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. rac radiograma.

(gadat. – qimiuri elementi. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. 2­saTvis).) centri. Reischine] – . raquette] – tariani ovaluri CarCo. (anat. jarebi. (s. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. 2. radius mina TvalSi. r-is centri. Rakete] – 1.. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. s. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. Senoba. (s. rAketa2 [fr.) konferencia. Casas­ venebeli – kubo. SimSa.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. sxivuri Zvali. raQsSina [germ..) winamxris erT­erTi Zvali. sazenito r. mxaris. (maTem.  reixstagi Scd. denTiT datenili hilzi. raca yuTi. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. 3. ra­ diusi] – 1. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. samiwaTmoqmedo r.  wiTeli jvris r. r. rAketa1 [germ.  kosmosuri r. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi.. Tbilisis vakis r. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. radQus­i [laT. 2. kolofi. 1­isaT­ vis).. iyeneben foirverkSi.rad -434didi saxazavi. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. r. q. SuSxuna). romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis.) komiteti. badmintonis TamaSisaTvis). res­ publikis.  r. (qarT.  aviaciis moqmedebis r. (s. r.. danadgari. meterologiuri r. Telavis r.) gazeTi. rAka [laT.  samrewvelo r. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. raQon­i [laT. rayon sxivi.  saraketo (mniSv. (s. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi.) swori xazis monakveTi. raQxstag­i [germ. ¥ s. am monakveTebis sigrZe. sasig­ nalod da sxv. sinon.-is aReba..  goris r. sxivi] – 1. 2.

rampe] – TeatrSi: grZeli. Sexvedra. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. RmerTi viSnus avatara. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). ralli Scd. dabali barieri avanscenis gaswvriv.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. rAng­i [fr.  ralma. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma.-is kapitani. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. Tanrigi. ob­ ligaciebis) SemosavliT. rAnCo [esp. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi.Sekveca] – 1. rAntie [fr. mefe. . rang] – xarisxi. rAndevu [fr. 2. sinon. mxatvroba­ Si: figurebis. ralis. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. rals. wodebuleba. randezvous] – (moZv. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. rAkurs­i [fr. rAli [ing. rancho] – 1. rApira [fr.  pirveli r. ¥ ralim. di plomatiuri r. TviT es rap marxva. fasiani qaRaldebis (aqciebis. 2. ramAzan­i [arab. raccourcis Semok­ leba. rentier rente ren­ ta] – piri.) paemani. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. rAmpa [fr.-ebi. saxl­ kari.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. rAmSteqs­i [ingl. ralSi. Cogani). rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). laTinur amrikaSi: kar­midamo.  mravadRiani saavtomobilo r. rumsteaks (mr. ise uZravi kameriT. raliSi.

 r. ratification] da ratificQreba [germ. natifi. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. ¥ rasobrivi.  navTobis r.  r. rAfsod­i [berZ. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). r. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. gadat. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv. Teoria. raffiner] – 1. rAsizm­i – antimecnieruli. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. 2.  faSizmis r. gansxvaveba. rarQtet­i [germ. Zveli wigni). round] – 1.) daxvewili. samuzeumo eqs­ ponati. rafQnad­i [fr.  ratuSasi Scd. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~..romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. kanonebi. zeTi. rAtuSa [holand. ¥ rasistuli. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. rAund­i [ingl.  ratuSisa. rafinirEbul­i 1. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . gawmendi­ li.rar -436levs iuridiul Zalas. 2. niSnebi. rAsa [fr. rafinQreba < [fr. Raritat < laT. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. (sp. (gadat. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. (qim. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag.  rasiuli Scd. r. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. 2. ratifikAcia [fr.) gawmenda minarevebi­ sagan. (wign.

. gaumjobeseba. gamow­ rAja [sanskr. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. re. norma garkve­ niSvneli noti. rationalis] – gonivruli. feodali. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva.S. zevsis. bis usazRvro ZalaSi.. racionalizAcia < [laT. romelic aRniSnavs: piruku. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba.. (astr. fi­ deda. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. kveba. mizanSewo­ da. uli vadisTvis. 2. rEa1 [berZ. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. mowyoba gonivrulad. losofiuri rwmena imisa. r. rAqiti [berZ. codnis erTaderT wyarod 2.. gamoyeneba. romelic dawerilia xalxu­ 2. agreTve noli.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem.. berZnul srulyofa. geas Svili. mag. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. teqnologia. rhapsôdia] – 1. moSliT. am bgeris aRm­ vebis ulufa. Ratio] – sak­ meore bgera.) mTeli an wiladis ba. Sewonilad. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1.  dRe-Ramis r. listis ungruli r. xelaxla. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. miwaTmoqmedebis r.romelic WeSmariti Temaze. raukan. nili. feri misawvdomia. [laT.] – TavsarTi. Rea] – 1. re [it. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. Tavidan. mizan­ da a. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba.  f. reeqsporti. kronosis coli. demetres da zogi racionAlizm­i [laT. . saxsrebis  rapsodia Scd. re.  r. r. nawarmoebis nawyveti.-437- rea rafsOdia [berZ.. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r.

re – winaaRmdeg reAluri [laT. s. risame gayidva. beWdilebaze. nivTieri] – 1. Zala. 1. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). (s. gamoxmaureba. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. stili.patiosani saxelis.) gavacocxleb] – 1. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. gad. punqti. namdvili. rac reaqcia kvlav. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. reabili s. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. r. 2. fileba (saavadmyofoSi). romelzedac abamen swor  saqonlis r. xorcieleba. mimarTuleba mxatvrobaSi. 2.. reagieren < 2. Scd. realis] – 1. amocana. laT. (medic. (medic. re – debaze. reAgent­i [laT. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. sicocxlis aRdgena. nawile) nivTiereba. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. reabilitAcia [laT. ¥ sarealizacio. realis macio. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. rac sinamdviles Seefereba.rea -438-  gegmebis r. reagQreba [germ.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani.) ganyofileba. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. namdvilis marTal asaxvas. xelovnebaSi: mimarTuleba. fulad qce­ va. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. gegma. pasuxi STa­  r. ra] – (zRv. xelaxla da animo (mniSv. sebuli nivTi. risame gan­  r.) anZebze . materialuri 2. rEa2 [holand. (saub. igivea. realis namdvili. cxovrebaSi ga­  rianimacia.. r. r.  r. vada. xolme signalebs. sariaminacio tareba. ganivrad damagrebuli Zeli.)  kritikaze r. nawarmoebi. realis namd­ 1. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia.

reAqcia [fr. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr.-is amoxgari. 3. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. reaqtQul­i – (fiz.-is Sedgena. progresis mteri. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. r. regalis samefo] – 1.  atomuri r. qimuri r.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. moebaSi ukve gamoyenebuli. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. `sag­ moiqmneba.. reacteur.). reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. `sagnebiT~. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. rebus `nivTebiT~. `nivTebis~. ski ptra. ra­ 2. r. taxti da sxv. nivTiereba. mefis xelisuflebis ma­ velze. kolba. reaction] – 1. mag. TviTmfrinavi. ingl. ialqniani litika. an motoriani navebiT. r. Sua saukuneebSi: mefeebis. iqmneba axali nivTiereba. reactif] – qimiuri . rac aseT Zalas iyenebs. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. ¥ reaqciuli (mniSv. poliuri ufleba garkveul 2.) war­  r. xre. 2. (teq. tio aRdgena] – 1. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. moWrisas. warCinebis niSani (ordeni 3. romelic moqmedebs sna. samedicino reaqciOner­i [fr. r. 3­isaT­ regenerAcia [laT. reactor] – aparati an danad­  r.. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis.. cana. 2­isaT­ vis). Zrava. gazeTi. niSnebis kombinaciiT. politika. reJimi. revoluciuri da erovnul da misT. romelSic saZiebo si­  r. regeneravis). moZraoba.). romelsac iye­  s. fulis Tierebis urTierTqmedeba. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT.). tyva an fraza mocemulia naxatebis. (qim.) 1. niSnebeli sagani (gvirgvini.

 deputatebis r.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. miwisqvesa biZgebis r. registrAcia [< laT. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni.  r.-is darRveva. samxreTaRmosavleT aziis r.. r. mag.  amierkavkasiis r. reglamentAcia [fr. 2. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. mo­ wesrigeba. olqi. r.. konferencia.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. regionis qveya­ na. kuTxeebisa. reglament] – krebis. 3. Casa­ weri davTari. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. regens (regentis) mmarTveli] – 1.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori).  r. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). reglAment­i [fr. registrum sia] – siaSi. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. yri­ lobis Catarebis wesi. (biol. rEglan­i [ingl. dadgena.-is dacva. risame registracias axdens..  poliklinikis r. (teq. aRricxva.. (saek. maCvenebeli. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. rodesac saxelo an mxari . sadac registracia warmoebs. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. regQstr­i [laT. 2. qorwinebis r. regQon­i [laT.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. qsovilis. konferenciis.  maRali r. ekonomika. registrum] – 1. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag.. romelic vi­ same. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. rEgent­i [laT. risame sia. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. davTarSi Cawe­ ra. ¥ regionuli da regionaluri.  namuSevari zeTis r. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. 2.

redaqtQreba _ igivea..  reguliaruli Scd.  siCqaris r. redAqcia [laT. red regulQreba [laT. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. 1) ukeTebs raime teqsts. gasworeba. ¥ saredaqtoro.. taqti] – 1. TanamSromelTa jgufi. tempi. mecadineoba. r. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. daqveiTeba (sapirispiro progresi).) ganviTarebis Sefer­ xeba.  s.  r. regulAruli [laT.  Zravas r.. ukusvla. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. operis axali r. 2. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. redacteur] – 1. fasebis r. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva.-is moadgile.  xelnaweris r. teqnikuri r.-441erTi naWriTaa gamoWrili. regrEsia (laT. rEgres­i [laT. 3.) mowyobi­ loba.. ukuqceva. romelic gamosacemad am­ . temperaturis r. Jur­ nalis.. redAqtor­i [fr. 2.  mTavari r. mowesrigeba] – 1. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas.  xelnaweris r. quCaSi moZraobis r. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli. regtime < rag nawyveti da time dro. regOlit­i [ingl. honorari. regulAtor­i (teq..  reguliatori Scd. romelic redaqcias (mniSv. 2. dasabeWdad momzadeba (teqstis). rac redaqcia (mniSv. wylis donis r. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. piri.. piri. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. regolit] – mtvrisebri masala. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. romelic wignis. regtAim­i [ingl. regressus] – (wign.literaturu­ lad damuSaveba. redactio wes­ rigSi moyvana. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. 1). sistematuri. gazeTis gamocemas.  literaturuli r.  xelnaweris uZvelesi r. mimdinare.  r. mowesrigeba.

damuSaveba. liTonis fulis an medalis ukana mxare. zedmeti mowiweba. Sebrunebuli] – 1. ¥ saredaqcio.  mawoni – mawvnis. wamwami. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis.  r. (lingv. (teq..  s. rEvanS­i [fr.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. rTulis Secvla martiviT. gamomcemlobis ganyo­ fileba. reversus ukana. Sesusteba. nusxa. rac risame garantias iZleva.. reduplikAcia [laT. 4. . gazeTs da misT. kolegia. ¥ redaqtiuli. reduplicatio gaormageba] – (lingv.) valdebuleba. ¥ revanSistuli. aversi). revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. (gadat.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. 4.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. revAnSizm­i [fr. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT.) organos agebulebis gamartiveba. revalvAcia [fr. rEestr­i [rus. reverence] – 1. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. reduco ukan vabruneb] – 1. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. 3. aRwera. teqnikuri r. Semcireba. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad.  r. sadac aseTi muSaoba warmoebs. (ekon.  TavTavi. revalvation] – (finans.) valutis kursis aweva (sapirisp. devalvacia). regestrum] – 1. rEvers­i [laT. politika. реестр polon.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. iron. dawesebuleba. qaTami – qaTmis.  mTavari r. (biol. 3. (qim. zurgi (sapirispir. 2.  xelmoweris r. 2. 2. redUqcia da reducQreba [laT. sia. 2.red -442rejestr laT. -isaTvis mzadeba.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. revErans­i [fr.

Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. revolution] – 1. romelime dawe­ sebulebis. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. gamowveva] – 1.) Zirfesviani cvli­ piri. tkivilebi. keuli scenebisagan. 2. gardaqmnebi. xelovnebaSi da sxv.) winaT gacemuli gankargulebis. an Teatraluri warmodgena. mecnierebaSi. Secvla. raime moZRvrebis. (samarT. ¥ revmatuli. romelic revizias ax­ leba. (vaWr. qanizmi. nomre­  r. reumatismos]  revoliucia. Cveulebriv Tan axlavs .) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. organizaciis an revOlver­i [ingl.  r. sinjva] – 1. (biol. sazogadoebriv­politikur 2. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. bisagan. rEviu [fr. sistemis. r. winandeli patronisTvis. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. saxelmwifodan Tavis qve­ 2.) qonebis dabruneba yanaSi. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. revErsia [laT. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). moZraoba. kulturuli r.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. teqnikaSi. uaxloes winaprebs. reversio dabru­  revmatiuli Scd. revQzor­i – Tanamdebobis 2. revokAcia [laT. revolUcia [fr. romelsac ciuri moZraobis monawile. brZanebis revQzia [laT. revisio gada­ gauqmeba. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. Semowmebis mizniT. revmAtizm­i [berZ. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. (gadat. texa. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. brZola..-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. neba] – 1. mTavroba.  buxhalteriis r.  r. magram (di pl. r. r. dens.

 saxelmwifo sasursaTo r.-is proeqti. reserve] – 1. Resolutio gadawyvetileba] – 1.  prezidentis sazafxulo r. CrdiloeT amerikaSi. r. rezervAcia [laT. saqmian qaRaldze warwerili. rezolUcia [laT.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. vzogav] – 1.  r. rezQdent­i [fr. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. dazvervis saidumlo war­ . Tanamdebobis piris gankar­ guleba. ri­ same maragi. moxsenebis. yrilobaze da misT.  gancxadebaze r. resume] – Sromis. romelic miRebu­ lia krebaze. 2. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. naSroms erTvis r.-is dadeba.  s.  rezoliucia Scd. ¥ sarezervo. inglisur enaze.  moxsenebis r. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. fondi.  umaRlesi mTavarsardlis r. dad­ genileba. reservo vi­ naxav. 2. romelime qveynis moqalaqe. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. resectio mokve­ Ta] – (medic. rezume Scd. mokle Sinaarsi. rezervUar­i [fr.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. 2. s. rezEqcia [laT. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli.. rezerve­ bis (maragis) Seqmna. ¥ reziumesi. resident] – 1. raison] – (saub. statiis da misT.-is miReba erTxmad.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa.  reziumisa. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. rezQume [fr. daskvna. rEzon­i [fr. batalioni. rEzerv­i [fr.ebi. rezidEncia [laT. 2. uflebis datoveba. (samx. 3.

) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. daari­ gos.  r. sadgomis r. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. 2­isaTvis). gamoZaxili. reQting­i [ingl. avtobusis da misT. piesis an romanis moqmedi piri. adgili.  violinos r. (wign. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. Tviseba. rxevebi. reid­i2 [ingl. hqonda.  partizanTa r.-iT Seicavs adamianTa 15%. kontingenti. 2. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi.) gamoxmaureba. rEis­i [rus.  mecnieris gamokvlevas didi r. (spec. raid] – 1. adamiani. gadat. (gadat. resultatus asaxuli. saavtomobilo gzebze. 2. rEzus­fAqtor­i – antigeni. Tanrigis mikuTvneba . ¥ sareido.  s.) Sedegi. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. (samx. ¥ rezonansuli (mniSvn. rezonQor­i [fr. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb.  r. avtobusi. Reise mgzavroba. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. ¥ sareiso. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis. rEid­i1 [holand. azri.  s.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. 1.-ze mdgomi kreiseri. raisonneur] – 1.-445same. TviTmfrinavis. Tana­ bgeradoba.  s. rezOnans­i [fr. ¥ sareido. 2. rezUltat­i [laT. resonance] – 1. as­ wavlos. (fiz. 3. рейс germ.  r. damoZRvros. gza.areklili] – (wign.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi.

-Si monawileoba. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan.1 gan­ cxadeba. reclame] – . 2. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. fexebs. qalaqis. aucilebeli] – 1. mizidvis  reqviemi Scd. saxsenebeli mesa (wirva). romlebic cnobebis gavrceleba. r. politikur sarbielze. 1. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis.) nivTebi. mizniT. (samarT. ukmayo­ elementi (mag. romelic rekvQem­i [laT. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. quCis viwro Sarvali. rekvQzit­i [laT. zia. cxenosnis meri da sxv.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . rEklama [fr. – micvalebulis sulis mo­  r. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. 2. yurebelTa da sxv. romlis saxelwodeba. reclamatio ukmayofileba] – 1. Reithosen] – to indeqsi.rei -446- (mag.  reketiri.) dawesebulebis mi­ sportSi).) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT.. filmi. urom­ 2. nisZieba momxmarebelTa. ma­  mocartis r. filebis gamoxatva. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan.. rEket­i [ingl. preten­ gacemis adgili da TariRi. daSinebasTan. wils. ganyofileba. saTanado xelmowera). visime an risime Sesaxeb (Teatr. anda warmoadgens de­ niT. requisitum  Teatraluri r. plakati. 2.  s. diul Zalas. nawili. (vaWr. saxelwodeba. (spec. s. telefonis. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. saWiro. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. lebrivi moqmedeba.saxlis nomeri. Seqeba. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. saCivari. telefaqsis no­  sportuli r. 3.

¥ rekorduli da sarekordo.  avtomobilis r.  r.  s.) aRdgena Zalebisa. Reconquista] – me­8­15 ss. (s. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. relais] – avtomaturi xelsawyo. relatio cnoba. sabuTi. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros.) mosavali.-is damyareba. das­ veneba] – (spec. wnevis. re­ kvlav. r. recomendation] – visime muSaobis.) dro. rEle [fr. xelaxla da construo vaSeneb] – 1. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. Zabvis. 2. rekomendAcia [laT. curvaSi. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. rekredQtiv­i [germ.. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. saukeTeso Sedegi. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. . 2.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. rel rekreAcia [laT. relAcia [laT. rEkord­i [ingl. moxseneba] – 1. (s. Recreditiv] – 1. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb.  r.  msoflio r. ¥ sarekomendacio. romelic auqmebs akreditivs. rekOnkista [esp.) darbazi. r. (s. axali r. record] – umaR­ lesi.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba.) maCveneblebi. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. werili. (s.

lisa.rel -448- relQgia [laT. remontTan  r. ¥ religiuri. religio] – rwmena rEmarka [fr. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. gafuWebulisa. remissio Semci­ tes aRdgoma. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. personaJTa garegnobi­  qristianuli r.. relief] – 1. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. Cavardnili rEmont­i [fr. frCxilebSi). saojaxo davida. sarEmonto – 1. ruka.). samuSanarCenebi] – 1. 2. romelsac inaxaven yof] – adamiani.  mTagoriani r.remQsia [laT.  reliqvia Scd.)  s. bas. mili. zRvis fske binis r. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. siaTebas. amoweuli. Teba] – SekeTeba.) relQef­i [fr. sulebisa). kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. li da sxv. saaTis r. saxli. s. Sesusteba] – (medic. gandgo­ (sagvareulo) r. reliquiae] (mr. reba. aRdgena 2. amoburculi.. dablobebis.).. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. kapitaluri. moRalate. . renEgat­i [laT. nivTi. rom­ riv..  r. dResaswauli-ieso qris.. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. saxelosno. remarque] – 1. religiuri oebi. renego uarv­ 2. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. tansacme­  s. dakavSirebuli.. romelic lebsac Tayvans scemen. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. gacveTi­ sibrtyeze. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. minaweri. wminda nawilebi. ris r. relQkvia [laT. roba. SeniSvna.

reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi.-449- rep renEsans­i [fr. repatriAcia [laT. 2. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. rEntgen­i _ 1. repatrQant­i [laT. igivea. sargebliani. reputacia. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. momgebiani. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari.  adamianis organizmis r. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. Se­ mosavliani. rEnta [germ. rEnome [fr.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. gardaq­ mna.) gaSuqeba.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. reOstat­i [berZ. romelsac iZ­ leva kapitali.  parlamentis wevris r. sarentgeno. rente – laT.  saministro r. rentabEluri [germ. fr.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. qoneba an mi­ wa ise. tyved wayvanili pirebis. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. repatrians (repatrian(tis)] – piri. rac ren­ tgenis sxivebi. aRorZinebis xana. Rente. repertUar­i [fr. ¥ rengenuli. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. (s. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. repertoire] – . reparAcia [laT. gadakeTeba. rentere – regularuli Semosavali. reorganisieren] – risame struqturis Secvla.

reporter] – Jurnalisti. reprezEntant­i [fr.-is ganaxleba. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi.  repetitoroba.  fexburTis matCis r. s. wamoZaxili. niSnavs: kvlav.  r. repetQcia [laT. musikaluri da sxv. reprise] – 1.  repetecia. reportQor­i [ingl. 2. mu­ Scd. generaluri. nawarmo­ ebTa erToblioba. TeatrSi: sityvebi. rEplika [fr. mokle saxumaro nomeri. estradaze da misT. repetQtor­i [laT. ¥ repetitoruli. repressio daT­ _ ix. repOrtaJ­i [fr. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. repetitor is. komisia. TeatrSi.rep -450- 1. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. dasasjeli zoma. tele­ viziiT. aseTi (TavsarTi. 2. gamoqveynebuli gazeTSi. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT.) 1.  s. ¥ sarepertuaro. replica] – 1. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda.. vinc imeorebs] – piri. saxlis maswavlebeli. representent] – (wign. koncertis r.  piesis r. aiTvisos raime codna. generAluri repetQcia reprEsia [laT. repetitio gameoreba] – dramatuli. .) warmomadge­ neli. ganoebis mier miRebuli  s. gegma. sarepetecio rEpriz­i [fr. replique. romelic am­ zadebs reportaJs. 2. dasja. xelaxla) da (trans) plantatio 2. it. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. gameorebis sanoto niSani. darbazi. ga­ dacemuli radioTi. transplantacia)] – (me­ dic. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. re – nawilis gameoreba. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. (ix.

reptQlia [< laT.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. reprodUqcia [laT. Sromis. arse­ bobis pirobebi. kvebis da sxv. muSaobis. ¥ sareJisoro. Selaxuli aqvs. xmamaRla molaparake. sabeWdi teqstisa da misT. ekon.) qve­ warmavali. nawarmoebi.. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. pirobebi.-iT sargeblobs. reaqciuli r. moqmedebis. 3. Se­ xeduleba. dasve­ nebis. respiratio] – sunTqva. ¥ reJisoruli.  kargi r. reJQsor­i [fr. 2. mcenareTa siTburi r. reputAcia [fr.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT.. kvlav­ warmoeba.  s.  s. rEJim­i [fr. mmar­ res Tvelobis wesi. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. fakulteti. ¥ sareJimo. cxovrebis. saparlamento r. 3. damdgmeli.. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. respirAtor­i [laT. gax­ seneba. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. (polit. mZromi] – (zool.  kargi r.-is dacva. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. niRabiani. Rirseu­ li. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. respOndent­i [laT. namuSevari.  manqanis muSaobis r. s. ganawesi. naxatis. regime] – 1. respectable] – pativsacemi. re – xe­ laxla da productio. r. 2. mtkiced dadgenili wesi.  demokratiuli r. respirAcia [laT. produco warmoeba. respeqtabElur­i [fr.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. (fsiq. reptilis mxo­ xavi.  Teatris mTavari r. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. vawar­ moeb] – 1.  kvebis r.. moTxovnebi. sa­ xelmwifos wyobileba. r. darbaisluri.

respUblika [laT. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. telegadacemaTa r. restOran­i [fr. rEtorta [laT. ¥ sarestavracio.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. s. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis. . qveynis ekonomikuri r. r. fuladi saxsrebi. risame maragi. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo.  restornisa Scd.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi.  saqarTvelos r..  mx.  taZris r.-is prezidenti. 2. samuSaoebi. saretransliacio Scd. ¥ respublikuri da sarespubliko. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. retorta ukan moxrili. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena. forma.  retransliacia... ¥ restoranisa. saxelosno. radiosadguri. resursi. retranslAtor­i – (spec. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. xelovnebis nawar­ moebis.) konferencia. r. agreTve translacia).res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti.  marTvis r.  satelevizio r. (s.  rediosignalebis r. Zveli freskebis r. resUrseb­i [fr.  s. ¥ saretranslacio. retranslAcia – (spec. ressources] – 1.  retransliatori Scd. restaurienen] – 1. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. 2.  bunebrivi r.) aRdgena pirvandeli saxiT. restavrAcia [laT..  respublikanuri Scd.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari.  s. mowyobiloba. restauratio da germ. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari.

referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. uri.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. gadasawyvetad. romelSic ga­  r.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. avireklav] referEndum­i [laT. Refero va­ leobiT.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). ubani. refleqti r. misT. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. moZraoba. retros1. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. retrogra- . piruku da 2. gasaxurebeli xelsawyo. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. ukan mivmarTav. piri. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. uwyeb. igivea.  r. s. resis mowinaaRmdege. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. wyobiloba. retro. ukanve. Jurnali. refleqtoruli Scd. moxsenebis r. reflEqtor­i [laT. 3.  s. retrOgrad­i [laT. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. r. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. biuleteni. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. komisia.. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. teleskopi.  refleqsiuri. referen– 1. mocema.-453- ref ¥ saferendumo. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. rac zitivis Sesworeba fanqriT. re­ refErent­i [laT. piriqiT. gadmocema. rEtuS­i [laT. reflecto  referatiuli Scd. rac rEfer­i [ingl. s. wignis da upirobo r. Referens aqcioneri. qili sarkis saSualebiT. niero naSromis. reflexus asax­ va] – (fiziol.-is mowyoba. ¥ referatuli. kiTxulobs.

refrigéseba werilobiT. [laT. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. (astr. fr. meordeba. cis TaRze. refrain] –  rektorati Scd. 2.) taepebi. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. Suqtexa. programa. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa.ref -454- rEforma [fr. macivris nawili.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. umaRreqtifikAcia [laT. recensio 2. politikuri gardaqmna. rectilesi ganaTlebis r..  marTlwesrigis r. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. refractio] – 1. rEqtor­i [laT. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. romel­ Tveli klasi. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi.) dedamiwis atmos­ Tveli. rEfren­i [fr. refda misT. (mus. (lit. meTaurobiT. iwevs. ficatio gasworeba] – da req­  s. Senareve­ (fiz. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. Secvla. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. rateur] – 1. romelic ucvlelad ebis. vagoni. .. rector mmar­ 2. datexa. samecniero naSromis. specialuri gemi. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. narevebis gayofa. dasazidad. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. 1. meordeba.. warmodgenis. 2. misamReri. reJimi. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. reforme] – 1.  dadebiTi (uaryofiTi) r. ¥ sareformo.

risame damzadebis wesi. receptor mimRebi] – (fiziol. romelic iRebs gaRizianebas. . ribosOmeb­i [laT. recQdiv­i [laT. recidQvist­i [laT. mtkice dacva raime princi­ pebisa.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. recidivus rasac imeoreben] – adamani.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba. gameoreba.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r.). 3. ribes naka­ di.  r. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. sanremo da sxv. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. r.­s. (wign. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. taepebis bolos. rQTma [berZ. Wavli da sôma berZ. rigOrizm­i [< laT. rEcept­i [laT. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. (medic. Saqris damzadebis r. ribonukleQnmJava (rnm) [laT. Wavli da (ix. receptum aRebuli] – 1. erT­ erTi nukleinmJava. ribes nakadi.) avadmyofis Seb­ runeba. rizAlit­i [it. rigor sim­ kacre. 2. sisastike] – mkacri. kani. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. recEptor­i [laT.-is wardgena afTiaqSi. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. mi­ TiTebebisa..-is gamowera. zneobis wesebisa. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. (samarT.  tortis r. rivQera [it. recidivus rac meordeba] – 1. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. 2.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba.

(s. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. – (finans.. braga. rQnit­i [berZ. aRmosavleT . mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. rhythmos] – 1. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. gagzavna. ra­ rQqSa [iap. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. biT. rQmesa [it. leqsis r.. rimEik­i [ingl. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. (s. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. Tanabarzomiereba ri­  r. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r.) scesurdo. riTma sxvaa (ix. rimmessa fulis gadacema. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. r. same.. rQtm­i [berZ. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r.). muSaoba.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. Cabareba] ritOrika [berZ. rikOSet­i [fr.-iT wamosuli burTi. vleoba. lorwovani garsis anTeba. bis r.) yoveli Tamasuqi. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. ceremoformis moedani (Cveulebriv.).) wesebi. rQng­i [ingl. romelic moqmedeba. r. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. li.). elCis miRerebisaTvis.) – cxviris lo. reoba. rQsk­i [fr. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). nebi. asxleta raime zedapirze 2. riTmiuli. Sinagani r. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix.] – 1. niali.  r.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. r.. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. aerobika. remake xelaxla ¥ ritmuli. ritualis] – (wign. ricochet] –  musikaluri r. (gadat. saSiSroeba. moZraoba. mareobaSi Cadgoma. misi axali versiis Seqmna ix.

rac rok-n-roli. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba.. – rok­musika xma­ maRali xmiT. mefis xelisuf­ lebis erTguli. naxi­ ris Segroveba] – 1. swrafi ritmiT. rok-opera. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli.). 2. avtomaturi mo­ wyobiloba. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. rQcar­i [germ. igivea. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. qanaoba.~. rodeo jogis. roiAlist­i – roializmis mimdevari. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . rOker­i1 [ingl. Scd. rok-ansambli. roQal­i [rus. mamaci..-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. 2. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. `roalis damkvreli~.  `roials ukravs~. Tav­ dadebuli. mkacri. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. `roiali daukra~. ke­ TilSobili adamiani.  riqSasi. rObot­i [Cex. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. 2. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi.. riter mxedari] _ 1. cxenebis. germ. brunva Semokl. Ritter < Zv. fr. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi.  `roalze ukravs. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. aseT etlSi Sebmuli. rocker < rock darweva.. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. rOdeo [esp. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. ¥ riqSisa. rac rok­ musika. feodalur evropaSi – piri.  mZime r. 2. rikSa Scd. рояль.  rok-jgufi. romelSic adamiania Sebmuli. TviT adamiani. rOk­i [ingl. igivea. xarebis daWeraSi. Tavganwiruli. rok. didsulovani.

risame idealizacia. dagisagan. 3. n. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. xelovnebaSi: mimarTuleba. lis r.. me­19 s.rok -458- mayuCis gareSe. rococo] – ar­ vis). li siuJetebis mqone didi . romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. lirikuli simRera. vari gmiri.romelsc romAntika – (wign. warmoiSva  romaniuli Scd.  istoriuli r. gatacebulia rok­musikiT.-ebis Sesruleba. romantisme] _ 1. rOl­i [fr. rac qmnis emociur.  r.) is. istoriaSi. poezia. romance] – 1.-s stilis aveji. stili.­Si safrangeTSi. rOker­i2 [ingl. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. rokiT.  r.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr.  mTavari r.. mniSvneloba. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. tiuli stili.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani.  pirovnebis r. 2.­is pirveli me­ ri. li leqsi. ¥ romanuli (mniSv. patara sasimRero liriku­  r. (gadat.  romantiuli Scd. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. r. baraTaSvi r. r. rum] – magari. 2. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. ebi. masala piesaSi.-ebi. mijnuroba. r. xarisxi. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. siyvaruli.  baironis r. qiteqturuli da dekora­  r. arayiSvilis r.. rocker < rock 2. role] – 1. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli. (gadat. spirtiani sasmeli. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. 2.-is daswavla. rOm­i [ingl. 2­isaT­ rOkoko [fr.-is mTavis wesebs. ¥ rokokuli. me­18 s.  d. roman] – 1.-uli urTierToba.

igive robaia. rudimentaluri Scd.  r. qveganyofileba. rotAcia [laT. rudQment­i [laT. rudimentum Canasaxi. franguli. notatio] – 1. 2.. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. rotvaQler­i [germ.) igivea. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. welTaRr. Tavganwirva.). espanuri. moldavuri. rUmba [esp. nawili.) organo. triali. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. rOq­i2 (ist. romelic 49 w. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. rubAia [arab. rOq­i1 [spars.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. sax. . (Zv. r.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. grafa. xasiaTi. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. ¥ rudimentuli. wrebrunva.  r. rubQkon­i [laT. JurnalSi da misT. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. italiuri. spars. rac rota­ ciuli manqana.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. brunva. rumi­ nuli. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan.-459¥ romantikuli. romAnul­i [laT.  rudimentaruli. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. sawyisi] – (bi­ ol. organo. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. (polig. Rottweiler < geogr. rUbrika [< laT. 2. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi.

site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. ro Tqmuleba. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. inter­ sAga – [Zv. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. rUpor­i [holand. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. (gadat. gamo­ rUtina [fr. Zv. sAboT­i [Zv. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. savanebi. (gadat.  sagasi Scd. sabana] – tropikuli sAbo [fr. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. amerikaSi. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. saga] _ 1. sabot] xisgan gamoT­ veli. CamorCeniloba. sAvana [esp. fexsacmeli. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. uZraoba. welTaRr. 2. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad.  savanasi Scd. welTaRr). subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. skandin. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. roeper] – . ebr. 2. mr. sakvoQaJ­i [fr. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi.) sxvisi wvalebiT.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ.). Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. vili miayenos partniors. saddukaioi sakuT. saxelis mixedviT] – 1.) saerTod.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. sobrivi ukuRmarToba. msgavsi informacia.] – brinjis arayi.rup -460- ¥ sagisa. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. cvlilebis winaSe. sax. ax. sabOtaJ­i [fr. aparati. Tqmuleba. sqe­  r. mwerlis markiz konusis formisa. netis gadamcemi sadguri. sabotage] – wi­ sAiti [ingl.

cecxlis stiqia. iWmeba civad (sinon.. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. salto xtoma. sastumroSi da sxv. 5. 2. 2. sAlon­i [fr. 2. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. 2. maRazia. kerZi. 4.  samxatvro s.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. xe­ lovnebis nawarmoebebi.  s. dasasvenebeli oTaxi gemze. . mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa.  sakvaiaJi Scd. bostneuli mcenare. daWrili kitri da pomidori xaxviT. sAlaTa [it. tradiciuli. salaTi Scd. sadac iyideba mxatvruli saqoneli.  literaturis s.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. sakramEntul­i [laT. salAmandra [berZ. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. 3. mwvaniliT da misT. ritualuri. poezia. sad­ gomi. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. sadac ewyoba gamofe­ nebi.) ¥ salonuri (mniSvn. 4­isaT­ vis). romelic garegnulad sal xvliks miagavs. kartofi­ lisgan. maslaaTi. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. (wign. sAlto [it. sAldo [it. zogjer xorcisa da Tevzisagan. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. salon] – 1.-461samgzavro CanTa. musika.) rCeul pirTa wre. saRmrTo. ZmriT da misT. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. salamandra] – 1. wminda. s. tabucuni). naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi.  salaTasi. (moZv. s. salato mariliani] – 1. romlebic iW­ meva umad. tansacmlis s. TviTm­ frinavisa da sxv. ¥ salaTisa. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. sakrAlur­i [< laT. politikuri s.. 3. Sekazmuli. sacramentum kurTxeva] – 1. saTanadod Sekaz­ muli. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. 3. saldo] – (buxhalt.

 s.  borjomis s. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis.] – 1. samba < afrik. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze.. sasaliute Scd. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. sanatio mkurna­ loba. gajansaReba] – 1.  saartilerio s.S. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). sAmit­i [ingl. rac salto. [it. zambo] – adamiani. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. sAmbo2 [ingl. sambo esp. sanatOrium­i [laT. samUrai [iap. trestebis. samûm] – mSrali. igivea. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. ¥ sanatoriuli. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. sanAcia [laT. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. summit mwvervali. (me­ dic. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. – saartilerio jgufi. Tavze xelaRebu­ li nabiji. sAmbo1 [rus. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis.  bankis s. ¥ sasalute. sAmum­i [arab. sAmba [ingl. Самбо (Semokl. sAlut­i [fr. bavSvTa s.  saliuti. 2. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . banke­ bisa da a.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. 2. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva).] – brazilieli zangebis cek­ va.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. riskiani. 2.-is mkurnaloba.-ebi. musika am cekvisaTvis. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. ¥ sanireba.  s.

sanQtar­i [fr. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. s. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. s. qalaqis s. agreTve nirvana (qanaoba. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki.).  s. igivea ra sendviCi.  sanitaruli Scd. eqimi. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. santimentAlizm­i [fr. ixmareba agreTve . bunebisadmi. sanguis (san- guinis) sisxli. yveli da misT. ena. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. cent asi] – TavsarTi. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. daWrilebs. daTvaliereba. Zexvi. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. sentimentalisme] – 1. sAndviC­i [ingl. mdgomareoba. gadaWarbebiT gul­ Cvili. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. santimetri = 0. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. sicocxliT savse adamiani. romelic Svelis avadm­ yofebs. sAnt­i [fr. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. zedmeti grZnobiereba. me­18 s. 2. ¥ sanskrituli. sAnsara [sankr. Sanscrit sanskr. ganTavi­ sufleba sansarisgan).] – Zveli induri samwerlo ena. xelnaweri.  s. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. ¥ sanitariuli. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. santimentAluri [fr. sanitAria [laT.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi.-463- san sangvQnik­i [laT. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba.01 metrs. sAnkrit­i [ingl.

mitingi. s. romelic formalurad da­ moukidebelia. patara akldama.) RvarZliani dacinva. Tanam­ zraxveli] – 1. romelic mibmulia meore. sarkasmos] – (wign. mis neba­sur­ vils.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. 4. satelles (satellitis) Tanamgzavri.) kbilana. (fiz. (astr. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. mowodeba.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad.  prokuroris s. sArkazm­i [berZ.  mTvare dedamiwis s. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis.  didi saxelmwifos s. . 2.  s. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. nebarTvis micema. Tanxmoba. berZ. nebarTva. adamiani.) pla­ netis Tanamgzavri. Rimili. RmerTis moRalate angelozi.  sanqcireba Scd. satanas < Zv. sAri [spars. iZulebis. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. 1). sArkoma [berZ. saxelmwifo an mTavroba. sanctio dakano­ neba] – 1. eSmaki.  ekonomiuri s. 4. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba.san -464mwvave ironia. sAtana [berZ. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. qveyana. 3. sAnqcia [laT.) avTvisebiani simsiv­ ne.): qvis kubo. dadastureba. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. ¥ usanqcio (mniSvn. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. satElit­i [berZ. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. romani. saracEnia [laT. (teq. saflavis qva kubos formisa. 3. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv.-ebi. sarkôma] – (me­ dic.] – avi suli.-ia.­de) qsovili. 2. wamyvan kbi­ lanaze.  s. sarkOfag­i [berZ.  u. sarracenia] – mcenare. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. 1­isaT­ vis).

dRis vis da nayofierebis RmerTi. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. miTologiis kronosTan). segregAcia [laT. is bolos isini dai pyres frankebma. sAtira [laT. mzis sistemis didi pla­ neta. segregatio . kupletebi. berZ. (zool. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. s. `saqsofonze ¥ satiruli. sferos nawili.. s. vreli~ da a.. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. 2. s.­ qalaqi­Tanamgzavri. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera. uzogavi dacinva. nadiroba. sAqseb­i – germanuli tomebi. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. hi pnozis s. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi.  saqsafoni. ganlagebuli nawevarTagani. saxlda britaneTSi..  siansi Scd. ro­ veul monakveTSi. nawili. sEans­i [fr. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. ukravs~. plakati. romelic rkaliTa sAuna [fin.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. agreTve 2. lurji iagundi. vruli.) wris adgilzea.) s. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. pedicia. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore.S. Jurnali. Scd.. `saqsofonze damk s. Saturnus] – 1. (maTem. gakicxva. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. mi.-ebi kinoSi. sax. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. me­8 s. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.  `saqsofons ukravs~. safQron­i [berZ.

) raime qsovilis mkvdari nawili. monacemebi. . sEkret­i [laT. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. s.  Teatraluri s. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. an specialuri saTavsi. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan. risame (mag. dokumentebis.  atmis s.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia. 2. romelic moscilda saR nawils. ya­ daRa. seQsmur­i [< berZ. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. yurZnis s.  s. Zvirfa­ seulobis. sEif­i [ingl. Sesanaxad. s. raioni. weliwadis nawili. kerZod – miwis­ Zvrebs. navigaciis s. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. pe­ riodi.  s.sed -466¥ seismologiuri. s.. ¥ sezonuri. sEdan­i [ingl.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan.  seismiuri Scd. 2. zamTris s. blis s. gamokvlevebi. dasvenebi­ saTvis da sxv. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol.  sazafxulo s. samuzeumo eqspo­ natebis da misT. xileulis) mwi­ fobis.. safe] – uZravi. (samarT. Semosvlis dro. saison] – 1. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. 3. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. sEkans­i [laT. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. (medic. seQner­i [ingl. ruka.. seismolOgia [berZ. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. s. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. sadguri.. xelsawyo..) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva.  s. samuSao. sEzon­i [fr. sEkvestr­i [laT. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). sequestrum] – 1.

 s. ¥ seleqciuri da saseleqcio. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. selectio gadar­ sem Ceva. sekUndant­i [laT. selEqcia [laT.  pirveli (meore) s. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. s. sekularizAcia [< laT. seminAria [laT. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. gamocdebi. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. seminaria).. selector da­ maxarisxebeli] – aparati. selenelOgia [berZ.-467Tiereba. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. kuWis wveni . jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad. secundans (secundantis damxmare] – 1. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. SejvarebiT. . seminarium sanerge] – 1. semQnar­i [laT.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. 2.  s. ¥ seminariuli da saseminario. ¥ sasemestro. nerwyvi. ¥ seminaruli da saseminaro. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. 2. selEqtor­i [laT. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. mudmivmoqmedi s. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli.) sekrEcia [laT. sadguri. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba..  aTdRiani s.romelic mTvares swavlobs..  s.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. filosofiaSi. Tesli. sEmestr­i [laT.

s. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. ¥ sensaciuri da sasensacio. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. finiki­ uri. cnoba. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. semituri enebi – monaTesave enebi. señor] – espa­ neTSi: batoni. sEnat­i [laT. seniOrita [esp. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. sasemenario Scd. it. 2.  s. sensatio] – 1. seminari). qaliSvili (Sdr. ebrauli.  s. senQor­i [esp. arameuli. rac raime ambavma. siniora). gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. siniorina). sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. sentimentAluri _ ix. it. TviT es ambavi.  semenaria. 2. batono! (Sdr. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. babi­ lonuri. aRmoCena. semenariuli. senatus < senex mo­ xuci] – 1.  senioritisa Scd. asiriuli. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. ganaTleba.sem -468Ronieri ZaRli. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. santimentaluri. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. seniori (Cve­ ulebriv. siriuli. it. ¥ senioritasi. didi. Zlieri STabeWdileba. sensAcia [fr. SemTxvevam mo­ axdina. . señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. romelsac kargi ynosva aqvs. senQora [esp. siniori). qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. senAtor­i – senatis wevri. senbErnar­i – jiSiani.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix.

separAtist­i separatizmis momxre. swrafva gamoyofisaken. separAtizm­i [fr. 2. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. im ebraelTaTvis. TaTbiri. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba.-469- ser sensuAlizm­i [fr. ¥ serenadisa. it. gancalke­ vebuli. seraphim (mr. zneob­ rivi darigeba.  separatiuli Scd. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. aRqmebs miiCnevs. serenade. ebraulidan ber­ Znulze. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. separAcia [laT. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. sensualisme septuAginta < laT. gancalkevebisaken. aRTqmis (bibliis) Targmani.  s. separatio] – gamoyofa. sentEncia [laT. separatisme] – 1. server momsa­ . sErver­i [ingl.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken.  serenadasi Scd. [laT. serApis­i [berZ. 2. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. sententia azri. separatus] – gankerZoebuli. serEnada [<fr. kameruli musikis Janri. separAtul­i [laT. serenata] – 1. ebr. serAfim­i [Zv.

sayuradRebo. 2. darba­ iseli.  s.) saSiSi. gamoSveba. mowmoba. jgufi. serpentin < serpent gveli] – 1. daavadeba. 4. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. 3. dafiqrebuli. erTgvari sagnebis rigi. sertificat] – 1. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. serpEntin­i [laT. 3. 2. doku­ mentebis Tanrigi. serieux] – 1. serpentarQum­i [laT. adamiani. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. s. Cais s. fasi da sxv.  sufris s. s. sEria [laT. service] – suf­ ris.  naxatebis s.. ¥ seriuli (mniSvn.. 2.ser -470 s. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. ri­ gi] – 1. sErviz­i [fr. xure] – mZlavri kompiuteri. saxifaTo.  s. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. 3. series mwkrivi. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. 1­isaT­ vis). damokidebuleba. werilobiTi cnoba. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. sakiTxi. fasiani qaRaldebis. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. serQal­i [ingl. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. seriOzuli [fr. maskaradis. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. mdgomareoba. sertifQkat­i [fr.  avtomobilebis s. romelic axlavs saqonels da. . karnavalis dros. (saub. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. wigni. mZime. dinji. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. mniSvnelova­ ni.  filmis pirveli (meore) s.  saqmisadmi s. sErvis­i [ingl. serpAntin­i [fr. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli.

romelsac iyeneben serfingSi. okeanis zvirTebze. sEter­i [ingl. sErfbord­i [ingl. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. darbazi. sEt­i2 – Zv. sEqtant­i – seqtis wevri. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. sexus sqesi da berZ. secta moZRvreba. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. set] – (sport. skola] – 1. sagnebi. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi.  sagamocdo s. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. osirisis Zma da mkvleli. sEqta [laT. 2.  parlamentis s. TviT es gamocdebi.. sertifikaTi Scd. ¥ sasesio. seqsolOgia [laT. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. sEt­i1 [ingl. sEqsi [laT. sessio sxdoma] – 1. s. s. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. karCaketili jgufi adamia­ nebisa.  serTifikati. sxdoma. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. sEsia [laT.  s.) partia CogburTis TamaSSi. religiuri Te­ mi. . sexus sqesi da (ix. qafplastisa). vadebi. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. 2. sErfing­i [ingl. samecniero s. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb.-471 s. (gadat. seqsopaTolOgia [laT.) gancalkavvebuli.  sekta Scd.

yriloba. 2. raime mTlianobis (mag. maRaziaSi. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. 2. ganyo­ fileba. gadascemen raime gankar­ gulebas. konferenciis qve­ ganyofileba. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. sibyla] – Zv.. iyeneben RvTismsaxurebis dros. sagzao ¥ seqtanturi.  zusti drois s. sEqtor­i [laT. sQbila [berZ. 3. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. swing] (sport. moZraoba.. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. vaWrobaSi. svQng­i [ingl. raime farTobis nawili. muSaoba. sEqcia [laT. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT.-ze wakiTxuli moxseneba. saxalxo meurneobis nawili. organiza­ ciis ganyofileba.  s. 3­isaTvis).  kerZo s.) wris nawili. sQgnal­i [germ.  sektanti. svAstika [sanskr. . svinAqsar­i [berZ. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis.  stadionis samxreTi s. am bgeris aRmniSvneli noti. sectio gakveTa] – 1. si [it. Tavdacvis s. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs.  sportuli s. Signal] – 1. av­ tomobilis. dawesebulebis.  aRicxvis s.  s. sector] – 1.. or­ ganizaciis nawili. sektanturi Scd.-ebi.  s.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. 3.  saxlis marjvena s. CineTis. raime dawesebulebis.  sektori Scd. romli­ Tac ityobinebian rasme. radiatoris s. pirobiTi niSani. nagebobis) na­ wili. ubani. (ma­ Tem. kadrebis s.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. 4.. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. fexsacmlis s.

-ebi. rodesac mze. kulturebi. figuris italiaSi. sax. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. alur nagebobaSi (koSkSi. signalizAcia – 1. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. s. saxlebis s. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. rames­ laze maRalia.  avtomaturi s. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). burus­ Semdeg. sQesta [esp. silUet­i [fr.-is micema. tranSeaSi. signalebis ¥ silosisa. gebulia erT swor xazze. romelsac sadme  s. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio..)] 1.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. siesta] – espaneTSi. xelwodeba. sizigQeb­i [berZ. raketa. daxatuli sQdr­i [fr. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. koSki.-473- sim s. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ.  s. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. sxva feris formaze. (gadat. sagnis. syzygia Se­ erTeba. 2. ormoSi).) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi.] – 1. s. 2. ¥ sasignalo. misacemad. iyeneben. simindi. sistema. visime an ri­  s. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. mzesumzira.  gazeTSi Semosuli s. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. sa­ ol.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb.  mTis s.  sarkinigzo s. xelsawyo. alami. romelsac amzadeben da­ . same erTferi konturuli gamosaxuleba.  s. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. monawile. s. nagebobis. s. s.-is damzadeba. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad.-ebi.. Zalian cxela). 2. silos (mr. kuT. ¥ sasilosisa.

gerbi). rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi. anti paTia). simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi.  adamianis sxeulis nawilebis s. dagegmareba.  s.  u. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. ¥ simptomuri da simptomaturi. ¥ simboluri. raime sididis pirobiTi aRniSvna.-a.  simpatia. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb.  saerTaSoriso s. ideis pirobiT niSans war­ moadgens. mimzidveli. simpaturi. simpATia [berZ. ¥ simetriuli.­is dasawyisSi. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. 2. Tana­ . Suagulis mimarT. ¥ usimpaTio. simpatiuri. symbolon] – 1.  mtredi mSvidobis s. simpozium < berZ. s. (droSa. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. simbOlika – kreb. symbolisme] – antirealisturi. simboloebi. naxati. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri.  simetruli Scd.  albert ainStainis formula E=mc2. simbOlizm­i [fr.  krizisis momaswavebeli s. sagani. simboloTa erToblioba. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s. adamiani. moqmedeba da sxv. niSani.­is bolos da me­20 s. simEtria [berZ. symptoma dam­ Txveva.-ebi. quCebis s. usimpatio Scd. proporciuloba risame ganlagebaSi. figura. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas.  simboliuri Scd.  saqarTvelos s.sim -474zomiereba. propor­ ciuli ganlageba centris. s. sQmbolo [berZ. simpaTuri. romelic raime mcnebis.. adamiani.  s.  simbolikasi Scd. s.  s. garegnoba.. ¥ simbolikisa. simpozQum­i [laT.-is dacva. sQmptom­i [berZ.

batono!  Sdr. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. taZa­ ri. simfOnia [berZ.-475 s. sintetikuri Scd.  sinagogasi. s. kon­ kordansi. ¥ sinTezuri. sinEkura [< laT. sinedrQon­i [< berZ. synagoge kre­ ba. sabWo. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. boWko. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. analizis monacemTa ganzogadeba. .) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. esp. TaTbi­ ri. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. sQnTez­i [berZ. simUlant­i [laT. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd.) kreba.  simuliacia Scd. sinaRoRa Scd. (moZv. synedrion kreba. seniori. symphonia Ta­ naJRera. (ist. signore] _ ita­ liaSi: batoni. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. syndrome Tavmoyra] – (medic. siniori (Cve­ ulebriv. 2. Tanaxmianoba] – 1. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. simulieren] – risame (mag. 3.  kvlevis s.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. gadat. sQndrom­i [berZ. ¥ sinagogisa. sabWo] – 1. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. TanaJRera. Tbili adgili. 2. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. sinAgoga [< berZ. qsovilebi. 2. meTodi. s. sinQor­i [it. s. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. simulans (simulantis)] – piri. simulatio] simulireba [germ. Sexameba] – 1. movlenebi. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. analizi).  sinTetikuri. kauCuki. simulAcia [laT. synthesis Seer­ Teba. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. romelic did Sromas ar moiTxovs.

qaliSvili.sinqrOnizm­i [< berZ. esp. amin­  Sdr. xelTan erTad) – qalbato­ ni. 2. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. ud­ sityva. seniora. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp. erTdro­ ¥ sinonimuri.sin -476-  s. s. ba (Sdr. sQntaqs­i [berZ. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. damTxveva droSi. antomovlenis.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. synchroliCa~ da `noxi~. procesis zusti nimi). erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. seniorita. an Zalian axlosaa masTan. sityvebi.  siniorinisa Scd. mag. `Wkua~ da `goneba~. sinQor­a [it. nadadebis agebulebas. diaqronia). dis mdgomareobasTan. analizi. siniOrina [it. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. ¥ siniorinasi. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri.  Sdr.  s. synoptikos uTxovari qali. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. sinus Runi.) kuTxis erT­erTi vetad. synodos kreba] matikis nawili. esp. `xa. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. gvarTan an sa­ Sesaxeb. procesebi. qaliSvilo! logiur pirobebTan. romelic – 1. signora] _ ita­ . kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. pirobebi. liaSi: qalbatoni. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. sinqrOnia [< berZ. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem.] – (lingv.

.-477- sis uli mimdinareoba..  siropi. sirop] – SaqarTan  mzis s. iakob gogebaSvilis cxeli qari. systema] _ 1.. lavi. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). moqmedeba.. ba. 2. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. romelTa mi­ tombilis s. sirocco < arab. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. ro­ sQrena [berZ. mecnieruli kvlevis s. samxreT evropaSi (qris 3. sinqrOnul­i [< berZ. erToblioba princi pebis. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. ymuilisebr xmas. romelic gamoscems mkveTr. Tanave ukan gordeboda]. lat. mentTa perioduli s. 4. xedviTac xdeba rame. sazogadoebrivi wyobile­ sinon. roulad xdeba.  kapitalisturi s.. s. organizaciulad gaerTia­ ..] – fiis s. romelic icis pedagogiuri s. saarCevno s.  emanuel kantis filososQroko [it. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). ¥ sirofiani. jgufuri cekva erTgvari. seirēn. ¥ sirenisa. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd.  alublis s. saswrafo daxmarebis avmeTodi. sQstema [berZ. eleerTad moduRebuli xilis. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. moxsenebisa). kenkris sqeli wveni (qarT. wesebi. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT.  sirenasi Scd.  s. buli nawilebisa. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. 5. vaJini).  aRzrdis s. syrtaki] – berZ. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. siropiani Scd.  s. sQrof­i [fr. wyali. nervuli s. sirQus­i [berZ.

 mopovebuli masalebis s. sistema). konstruqcia. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. ¥ siuJeturi. siUJet­i [fr.  sistematiuri Scd. s. kategoriebi. sQti [ingl.  sistematiuri. mkurnaloba.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti..-is TviTmfrinavi. sQstola [berZ.  axali s. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. s.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva. mecadineoba.  s. ¥ sistematuri da sistemuri. ganuwyveteli. mdgomareo­ ba. s. situAcia [fr. sis­ temaze dafuZnebuli. s. ¥ sistematikuri.  s. did britaneTSi: mniSvnelovani. rac ganuwyvetliv meordeba.  s. suite] – musika­ luri nawarmoebi. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. gadmocema sakiTxisa. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. 1. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. systolē] – (anat.. teqnikuri mowyobiloba. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. 6. 2. sistemAtika – biologiuri mecniereba. City] – 1. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. sistematika). sistemuri . rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone.  piesis s. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. 2.sis -478sxvaa (ix. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba.  sistematikuri sxvaa (ix. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. sistemizAcia [fr. 1) aris dakavSirebuli. jgufebi. ambebisa. dakvirveba.  suita Scd.-is ganviTareba. katalogi. s. priviligirebuli qalaqi. siUita [fr. mecnierul dakvirvebaTa s. garemoeba. rac sistemasTan (mniSvn.

 surprizi Scd. scalp] – Tavis kani Tmebianad. suJeturi Scd. Sesafaseblad an gansasazRvravad. 2. scalpellum] – patara qirurgiuli dana.  sasiamovno s. siureAlizm­i [fr.). skAla [laT. (s. skAlpel­i [laT. skaphē etli. atyda. scala kibe] – 1. halucinaciebSi.-479 s. Cxubi. navi da anēr (andros) adamiani. saS.) SemTxveva. instiqtebSi da misT.  s. skAfandr­i [fr. sinon. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. kosmonavtebisa. scando av­ divar] – mkafiod. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. it. qarga. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. damarcv­ liT warmoTqma. ska skAlp­i [ingl. de­ boSi. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema.  suJeti. aTaSangi). skaUtizm­i [< ingl. lanZRva­gine­ biT. . astronav­ tebis da sxva. skAndal­i [fr. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. aurzauri. sys Rori da philos megobari. 2. scaphandre < berZ. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. Siphilus < berZ. ayalmayali. mTlianoba. siUrpriz­i [fr. ¥ skandaluri da saskandalo.­is dasawyisSi. laT. aTricxva sistema.  politikuri s. s. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad.  quCaSi s. scandale] – 1. sifQlis­i [< fr. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. skandQreba [< laT.

 skeptiki Scd. sklēra (mdedr. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa.) skleris (ix. 2. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. skeptQkos­i – adamiani. sklErit­i (medic. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. toni. kritikuli. skQf­i [ingl. scruptulosus] – 1. ¥ skeptikuri. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. sklera) anTeba. skOC­i [ingl.  skeibordi Scd. .ske -480- skeQtbord­i [ingl. dawvrilebiT. zedmowevniT zusti. skepsis ganxilva. skateboard skvEr­i [ingl. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. 2. damokidebuleba. skEting­rQnk­i [ingl. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. s. skeptQcizm­i [fr. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. undobluri damokidebuleba. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. sklEroz­i [berZ. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. scotch] – Sot­ landiuri viski. skQptra [berZ. skOtland­Qard­i [ingl. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. sklEra [berZ. scepticisme < berZ. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari.) magari] – (anat. wvrilmanuri. gan­ sja] – 1. skrupulOzur­i [laT. skEtC­i [ingl.  s.

portreti. qan giganturi s. dakeba).-481- smi skUlptor­i – [laT. figura (qarT. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. sax. niCbebi. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. simaR­ 3. romelic niCbis gvari. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. s. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. slaks (mr. igivea. romelic aCens xurni. scooter] – 1. ro­ zurmuxti). skuphia] – 1. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. kveuli profesiis. smaragdos] – minerali. sinon. Si: sityva an gamonaTqvami. sculptor] da ukan. slang] _ igivea. sinon. an iisferi xaverdisa). xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. romlis totebi  s. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. slAid­i [ingl. skUlptura [laT. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. sinon. patara gliseri. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani.)] – ¥ skulpturuli.) skUfia [berZ. skUter­i [ingl. rac diapozitivi. Zravis mqone marxili. qveynebSi (fineTSi da sxv. wve­ smAragd­i [berZ. moqandake). ze) an wylisas (zRvaze). gav­ adamianebi. mosmis dros srialebs win . melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. gamosaxuboloSi gafarToebulia. rac Jargoni. uzarmazar (800­1500 m. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. sculptura] 2.) qariSxali. slAqs­i [ingl. er­ slEng­i [ingl. Sarvali. slide sriali] – 1. смерч] – (geogr. leba. wris 2.

romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. ukulturo  s. samkurnalo gadanakecebi aqvs. sol] – musikaluri ga­ trebSi. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. smog < smoke kvam­ . naSromi. солдафон] ¥ sasnai pero. srola.  operis s. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. smOking­i [ingl. am bgeris aRmniSvneli noti..  s. solidaire] – daicvas moda da e.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). piri. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. safuZvliani. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. solide] – (wign. snOb­i [ingl. manerebis da misT. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. – xepre. s.w. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. gundis s. areul­ rali. snaQper­i [ingl. mecnieri. vi moaqvs. musikosi an mocekvave. dareulobis. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. s. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. laqis saxelebis mixedviT.. solarizAcia [< laT. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze.  saldafoni Scd. – saimedo. mizniT). tlanqi. er­ gi tonis wesebi. ganaTleba. snob] – adamiani. adgili. megobruli. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. solarium < sol leli. mis mexuTe bgera. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. qedmaRlobs. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. kursebi. soldAfon­i [rus.) nebis. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. smOg­i [ingl. samxedro piri. ro­ Tsulovani.

sOnata [it. 2. warmoTqmiT. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. solfEjio [it. sOmbrero [esp. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. solfeggio] – 1. broSSi da misT. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. somnus Zi­ li da ambulare dadis. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it.-d. wevri. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. 2. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. Ti sakravis. gadoebrivi da [berZ. nare JRera] – musikaluri na­  s. demokra¥ somnabulizmi. soprano] – 1. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. fisagan. socialisme < laT.  sasiski Scd. momRerlis an sOsis­i [fr. meba. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. saswavlo sagani. sonata < laT. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. qa­ ti. nawarmoebi an calke partia. wvrilad daWrili xorci­ 2. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. partia. mimdinareoba. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba .  souzi Scd. solo] – musikaluri Rero xma. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. somnAmbula [laT.-483- soc solQter­i [fr. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. souce] – 1. wvrili Zexvi. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. smenis gansaviTareblad. so¥ social-demokratiuli.

socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. ¥ saspartakiado. s. s. qorvaspArtak­i [laT.  s. welT­ ¥ socialisturi.  s. saswauli. gamokvleva. . sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. urTierTobani. fasebi. winaaRmdeg (1 s. Spartacus] – Wari). odnen mkacr pirobebs. gadamyidveli. mixedviT].)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. aR.soc -484- erTgvari. Teoria. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. mdgomareoba. sinon. aRr. anze. spasmos] – yelis. brZola. lebeli rameTi. romelic metismetad sociolOgia [fr. sparring] – (sp. w. dazRveva. an saerTaSoriso masStabiT. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. beladi romis imperiis  s. CxviTi SekumSva. Zv.) – saxelis TierTobasTan (qarT. vis da misT. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. s. romlis moqala­ makaroni erTgavri. romelic spekulacias eweva (qarT. 2. amtanoba. partia. spaghetti (mr. spartakQada – 1. kuW­nawla­ nobas). socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. 2. Zv.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. sinon. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. Tobs mkacri cxovrebiT  s. didi spor­ sociAlist­i _ 1. sazogadoebrivi). spAring­i [ingl. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. amta­ saylapavi milis.). wyobileba. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT.  s.

specialis] – 1.  spektri. mixedviT. gansakuTrebuli. cxoveli da eidos saxe) – 2. zôon  s. farulad daTva­ nebi. spelaion dargSi.. leqsikoToblioba. Seiswavlis gamoqvabulebs. Senoba. spEqtakl­i [fr. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. xazebi. adgens raime sinaTlis  wamlis s. mag. fasebi. rac mas spEqtr­i [laT.  s. spektraluri Scd.. anu fenis turi Scd. analizi. spektruli. mRvimeebs. .-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. spekuliantalRis sigrZis. lacio. speculatio  mzis s. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. specialiste]  s. mecnierebis.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s.-is ZiriTadi fedazverva. ri). mov­  sadi plomo s. s. romelsac spe­  spekuliacia. – adamiani. yidva da ukanono gayidva  s. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. romelic tis s. ufro Zvirad. ma (spermatos) Tesli. speqtri. romelic warmo­ ¥ specifikuri. teqnikis. optikuri grafiis s. xalx. saswavlebeli. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. s. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. speciAlist­i [fr. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. spectacle] – specQfika [laT. saqoneli. muWugTan dakavSirebuli. Taviseburebani. Taviseburi] – sagnis. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. (fiz. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. s. spekulAcia [laT.. sagangebo spermatozOid­i [berZ. sinon. sperdaniSnulebisa. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. suni. specificus Teatraluri warmodgena. saspekuliacio Scd. speciAlur­i [laT. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s.

agreTve mis mier gav­ lil manZils. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. naRve­ li. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. (sp. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. parlamentis Tavmjdomare. samo­ spirQtizm­i [laT. speedometer] – xelsawyo. (maTem.spi -486- spQdvei [ingl. agreTve rbola yi­ nulze.) sevda. idealisturi moZRvreba. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. organizacia (zog­ jer kerZo piric). xsnidnen elenTis daavadebiT). spOnsor­i [ingl. spQral­i [laT. xveuli] – 1. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. splQn­i [inlg. sokoebis. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. romelic gviCvenebs avtomobilis. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. spOra [berZ. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. . 2. spQning­i [ingl. spiralis < spira Runi.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. WanWikisebri xazi. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. mowyeniloba (s. speaker] – 1. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. miwis an balaxis trekze. spontAnur­i [laT.) krivSi: piri. speedway.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. spQker­i [ingl. 3. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. mavTuli an zambara. 2. spleen elen­ Ta] – (wign. spidOmetr­i [ingl. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian.­s Zve­ lad. TavisTavad. sponsor] – firma. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. 3. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. spirituAlizm­i [< laT.

mdgradi] – risame mya­ ri. ciguraobaSi.  fasebis s.  pirveli s.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. stagno vaCereb.. s. stabilis myare. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. sporAdul­i [< berZ. ciguraobaSi.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. avtosportSi . mtkice. sprint] – (sp. saavtomobilo s. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. ¥ stadiuri.) venuri sisxlis Segubeba. stabilis] – mudmivi. sprQnt­i [ingl. inventari. staieri).. stAdia [berZ. ucvleli. spOrt­i [ingl. aramudmivi. ¥ sportuli da sasporto. velosportSi da misT. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. stadQon­i [berZ.).) warmoebis. stagnAcia [laT. romelic siste­ matiurad misdevs sports. stayer] – (sp.  s. 2.  s. stadion as­ parezi. fasebi. Seferxeba. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. staQer­i [ingl. vaWrobis da misT. siCqare (Sdr. (ekon. romelic sprin­ tSia daostatebuli. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. risame ganmtkiceba. s. sportsman] – piri. stabilizAcia [laT. sprinter] – sportsmeni.. stabQluri [laT.  stadialuri Scd. spOrtsmen­i [ingl. myari. kostiumi. mdgradi.  s. umoZraos vxdi] – 1. ganviTarebis faza.) sportsmeni. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. s. sprQnter­i [ingl. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. ¥ sprinteruli. (medic. ekonomikis s. Seneleba. rbola.  s.  sacxenosno s. ganviTareba. bolo s. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. arasayovelTao. mdgomareoba.  sportiuli Scd. perio­ di risame ganviTarebaSi.

da sxv. norma.  s. s. (Sdr.  saxelmwifo s. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. stAJ­i [fr. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti.) Sablonuri. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr.). risame sazomi.  s. standard] – 1. pasuxi. distancia. s. stalagmiti). formis. stArter­i [ingl. aveji.  standartiuli Scd.  stalaktiti Scd. ¥ sastarto. 2.-ze dadgenen.  25 wlis s. xarisxis da misT. 2. stAndart­i [ingl. Sdr. . ¥ standartuli – 1. sprinteri. pistoleti. Temebi. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. stalAgnat­i [< berZ. ti pobrivi. ¥ staieruli. finiSi). stalAgmit­i [< berZ. ti pobrivi nimuSi. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. stArt­i [ingl. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. stAnica [rus.sta -488safuZveli. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. (gadat. Sabloni. stApel­i [holand. moedani. stalAqtit­i [berZ. (gadat. tra­ faretuli. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad.  s. adgili. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili.  s. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. stalaqtiti). sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. trafareti. niSani. rasac zomis. s. (Sdr. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. starter] – 1. detalebi. 2.) araoriginaluri ram. s. raketa. standar­ tis Sesaferisi. start] – 1.  morbenlebi s.

status mdgomareoba] – 1. Teoria.).  s. siaSi. monacemebi. statistQkos­i – statistikis specialisti. kre­ bulSi. 2. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. mosvenebiTi. 2. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. eleqtro agregati avto­ mobilis. romlis Sig­ niTac brunavs rotori. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. Zravas asamuSaveb­ lad. Статья] – 1. stAtia [rus. 2. parlamentis wevris s. stAtus­kvo [laT. stAtist­i [< berZ. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. stAtus­i [laT.  statistiuri Scd. msaxio­ bi. dinamika). ¥ statistikuri  s. cifrebi. done.  sasoflo-sameurneo s. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. Tavi. stAtua [laT. s. Zravas) uZravi nawili. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. TviTmfrinavis da misT. statike] – 1. romelic startis sig­ nals iZleva.raime sabuTSi.  di plomatiuri s.  statuti sxvaa (ix. ¥ statikuri. nawili. status mdgoma­ reoba. status quo] – . statQstika [ingl. stAtor­i [laT. leqsikonSi da sxv.-489piri. mecniereba. 2. statistic < laT. wonasworobis mdgomareoba (Sdr.  statuetka Scd. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. stAtika [berZ. meqanikis nawili. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. wylis s. paragrafi iuridiul dokumentSi. wneva. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi.  faifuris s.  statiuri Scd. statUet­i [statuette] – patara statua. s. masobrivi scenebis mo­ nawile.

mkurnaloba.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi.  s. parlamentis sxdomis s. angariSi. stElaJ­i [germ. wignebis s.  s. mudmivi. stele] – qvis fi­ la. stEla [berZ.  biblioTekis s. uZravi] – 1. debuleba risame. stenOgrama [berZ.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi.  s. stEnd­i [ingl. stationarius mdgomare. Stellage] – ram­ . romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. stand] – dafa. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. statut] – wes­ deba. Canaweri. masalebi. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. Canaweri. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. stacionaruli – 1.  s.  moxsenebis s.  s. ¥ stelisa. sistema. kinoTeatri.-ebi. biblioTeka.. ¥ stenografiuli. stella Scd. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. staciOnar­i [laT. s.-is kursebi. aramoZravi. stenogrAfia [berZ. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). 2. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. ambulatoriuli).  sagamofeno s.-Si moTavseba. saga­ ni. sta­ cionaruli (mniSvn. s. gulis angina. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba.).  stenografuli Scd.  status-qvo Scd. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. 2. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis.  statusi sxvaa (ix.  stacionaluri Scd. stAtut­i [laT. 1) ti pis dawesebuleba.  ordenis s.  stelasi. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. stenokArdia [berZ. s.

(wign.) formebis mibaZva. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. enobrivi xerxebis erTob­ lioba. fraza. 4.  s.  Tanamedrove arqiteqturuli s. stereOti p­i [berZ. welTaRricxvis sistema. stQlb­i [berZ.. 1.  s. stilizAcia [fr. stereoti puli – rac xSirad meordeba. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. axali s. sterilisation] da sterilQzeba – 1. damuSavebuli. sterilizAcia [fr. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. sterQluri [laT. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali..  Zveli miniaturebis s. степь] – utyeo.swo­ ri. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. qcevis an moqmedebis manera. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. nairsaxeoba.. bamba.) igivea.  daviT kldiaSvilis mwerluri s. Sablo­ nuri. enobrivi Tavisebu­ rebani.  qirurgiuli instrumentebis s.-491- sti stEp­i [rus. binti. stQlet­i [it. s. ¥ stiluri. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv.  s.. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. s. ucvleli. stQl­i [fr. Tavisebureba. rac trafareti. stile < berZ.  Zveli s. vaJas poeturi s. piri.  xelmZRvanelobis s. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. gamoxarSviT. 2. gadat. Tavisebureba. pasuxi. rZis s. stilbô vkaSkaSeb. 2. muSaobis s. 2. saSua­ lebiT. 3. stylos] – 1. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. nawarmoebis s. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. liTonis mTliani sabeWdi forma. trafaretuli. sti- .

) visime moqmedebis. stiuArdesa [ingl. fondi. enaTmecnierebis nawili. dakvirveba.ro­ melic sti pendias iRebs. stoQkos­i [stoikos] – 1.). wyali. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. romelic eZlevaT studentebs. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. stQqiuri – 1. kargad cnobili.  zogjer `stilisturs~.  s. sti pendQat­i – moswavle. (gadat. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. stQqia [berZ. miwa an cecxli). xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. cxovrebis. stewardess] – stiuardi qali. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi.  s. miwisZvra da misT. mniSvn. 2. 3. ¥ sasti pendio. 2. sti plCEiz­i [ingl. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. ubedureba. bunebis mZlavri movle­ na. li. bort­ gamyoli. ara­ organizebuli. biZgi. stilQstika [fr. stili) gagebiT. gamosvlebi.  s. Taviseburebani. stoicheion ele­ menti] – 1. 3. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. stylistique] – 1.sti -492– (sp.  sti pendianti. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri.  gazeTis s. s. aspirantebs. stipendium jamagiri.  Sromis nayofierebis gazrdis s. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare. xanZari. mecniereba. sti pEndia [laT.). rac Scd. steplechase] . stiUard­i [ingl. are. 2. gare­ mo. sayvareli saqme. sxvanairad: stiqioni. stQmul­i [laT. stoi­ cizmis mimdevari.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. wyaldi­ doba. stependianti Scd. damangreveli Zala (qa­ riSxali.  s.  stependia Scd.

(gadat. strQptiz­i [ingl.)] – specialuri boWkosagan . romlis dro­ sac calkeuli svlebi. Sre da berZ. strategia] – 1. stoma (stomatos) piri] – (medic.  s. ¥ stresuli. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. sphaira burTi. SimSilis.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. (gadat. stratQsfero [laT. sphaira bur­ Ti. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili.Sre da berZ. poliklinika. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. strip­tease] – warmodgena. strop (mx. mdgomareoba. me­7 s. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. 2. SiSvldeba. (gadat.) piris lorwovani garsis anTeba. 2.) fexburTSi: centraluri mcveli. piris Rrus. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT.  s. romelic troposferos zeviTaa. strOpeb­i [ingl. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. stomAtit­i [berZ. stratOsfero [laT. stress daZabva.­is bolos). wel­ TaRr. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis. (sp. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. ybebisa da saxis daavadebebs. stOper­i [ingl. stratum fena.) sapasuxod. ¥ stomatologiuri. stomatolOgia [berZ.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). stratum fena. travmis da misT. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1.-4932. stratEgia [berZ. 3.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. strEs­i [ingl. omis momzadebisa da warmoebis. stopper] – (sp.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba.

poemis s. aRnagoba. gadacemebi (radio­studia. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. enis s. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. sawarmo. romelic uSvebs Suts. Ti. studens (stu3. ritmulad gaerTianebuli 5. Sexeduleba. 3. specialuri sadgomi. sinon. sawarmo. cvlilebebi. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. studio] – 1. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. analizi. 6. cnobiereba. orga. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze. s. s. agebuleba. ti). gancda.  s. romelic  s.  s. qoreografi.). wyoba. axalgazrda msaxiobTa zo­ . subictum] – 1..  s. 2. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. cnobeli da gardamqmneli.str -494- dagrexili Tokebi. stUdent­i [laT. (gramt..  struqturaluri Scd.) msjelobis sagani. (qarT. s. obieqburebani.). Camoekideba gaSlil para­ 4. s. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. Tavisepirovneba (sapirisp. leba. sadac ramdenime striqoni.  saTeatro s.subieqtQvizm­i – piraduloba. rogorc nizaciuli s. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. (filos. (log. araobieqturi. midgoma. agebutelestudia). 2. s. saswvleblis moswavle.  s. arqona. obieqturobis uli s. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. zadebs.  xmis Caweris s.  niadagis s. adamiani. qvemdebare. mxatvris 2. subieqtis damaxasiaTebeli. cxovreba. mikerZoeba. stUdia [it. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. strophe] – leq­ kinostudia). leqsi. saopero s. wlebi. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli.). (filos. saswavlebeli.subQeqt­i [laT.. ¥ studenturi.. piraduli.

mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis).-495- suv subkontQnent­i [laT. suvEnir­i [fr. sub qveS da fr. rebis mkacri sistema. bordinatio] – (wign. saCuqari.  sufsidia Scd. wifo s. subtil] – (sa­ ub. 3. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. sutroposferosagan. hava. fiz.-ebis maRazia. devna meore enam. sUbstrat­i [laT.. arsi. . kadris qveS warwera. rome­ subsQdia [laT. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze).) sakvebi garemo da ix.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. litikuri nawili.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. (filos. magram ro­ sublimAcia [laT. kulturebi. romelic gamo­ s.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. s. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. mareba. aqrola. ¥ subtropikuli.) myari moaxdina am ukanasknelze. romle­ mwifoebs. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. 2.  s. sub qveS saerTo safuZveli. substAncia [laT. substratum] –  s. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. titre titri] – kinofilmis dacva. (biol. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. 1. firmebs. substantia arsi] – risame safuZveli. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. (lingv. saxsovari. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. roemlic motovebiT).

suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). supermarket < super. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. maRazia. umaRles xarisxs. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. ­ze.. supermoduri. romelic aRniS­ navs: 1.suv -496-  s.). romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. romlebic miewe­ reba mahmads.  s.. surdus yru .] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli.  superrazmi.. super. nawarmi. sUra [arab. zeadamiani. meTaurobiT. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. agava da sxv. [laT. sUperyda – qaRaldis yda. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. ¥ sasuveniro.. Souveränitit < fr. sultan < arab. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. 2. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. daumarcxebeli. univermaRi. Siizmi). superman ze­ adamiani] – 1. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. aloe. suvEren­i [fr. surdokAmera [laT. mTavars. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. sUmo – [iap. sUna [arab. zemoT. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. super zeviT. supermArket­i [ingl. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. 2. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. ki­ nomebrZolisa da sxv. adamiani. suverenQtet­i [germ. sukulEnteb­i [< laT. sUlTan­i [Turq. zeviT. supErmen­i [ingl.  superlaineri.

suffixus bolos vianebis saxisa. bis mqone sadgomi. Tavi da sUfizm­i [< arab. erTi Tviseba aqvs. sfEro [berZ. surOgat­i [laT. aRwera . surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. gavlenis da wvrTnis dros). imyofebian xolme martoo­ 2. Zv. bolo­ sqEma [berZ. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. tani lomisa aqvs. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. traq­ frTosani arseba. Scd. linza. naxazi. – 1. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. sxeulebi. 2. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. eg­ 2.. ekrani.  s. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. schema garegnoba. s.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. agreTve. erTkavSirs. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). souffleur] – bilobas. risame gadmocema. (wign. saukuneSi warmoiSva.) yalbi. (gadat. sphinx] – 1. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. forma] – 1. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. s.  s.] – Zv. s. sphaira] – 1. romlis yve­ 2. mimagrebuli] – (gramat.) risame moqmedebis. dedamiwis s.-ebi.-s radiusi. Suli zedapiri. sfQnqs­i [berZ. romelic me­8 culi vinme an rame. ro­ melsac namdvili sagnis.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. s.] – mahma­ mkerdi qalisa. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. dianobis mistikur­asketuri 3. (gadat. zedapiri. risame Semcvleli. dax­  televizoris s.) 5. romelsac tatebi. 4. romelic sarTi. erTgvari pepela. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. iuridiuli (Semdeg.

2. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. metyveleba. gamosaxvaSi. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. usagno  s. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. sqOlio [berZ. scholastikos warmoebi. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. eklesiaSi: ganxeTqileba. sqemAtizm­i – gaubraloeba. masala. Tabelle < laT.s. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. scaena < berZ. mowyvetili codna. s.. gadmocema. 3. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis.. nazodi. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. fakulteti. s. s. schisma] – marT­ (mniSvn. dawe­ calkeuli nawili. monacemebi. garegnoba. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. sovrebeli s. klebis s. suraTis . (romanis..­is ostatebi. Teatraluri moRvaweoba..-ebi. romanis s. Tac idgmeba kinofilmi. gamosv­ sebulebis muSaki. s. trafaretuloba azrovne­  s.  gamoTxovebis s. ganmarteba. moTxrobis. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. . tonebi. msjeloba. xazi. Teatri. xelovneba. aris moTavsebuli. amaRlebuli moedani. scholion] – SeniSvna. lmadidebel da kaTolikur  s. niSvili. risame gadmocemaSi.4­isaTvis). romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. 1. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. marjabaSi.sqe -498- zogadad. romelic la. 4. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. dasamax sqematiuri Scd. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS.-is novatori k.. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro.

 t. CineTSi da sxvagan). trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. yvelasaTvis es iyo t. daado.  taburetka Scd.] – xSiri. logikaSi – msjeloba. ¥ tavtologiuri.. tAblo [fr. tautologie < berZ. ruseT­ Si. 2. tAverna [it. sagnis akrZalva. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. 2. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. typhoon < Cin. tableau suraTi.] – 1. iakut. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva.. tauto igive da logos sityva] – 1. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. restoranSi. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia.  cimbiris t. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami.  metabelesi Scd.  t.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. epiteTi. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. pansionSi: saerTo sufra. tabu] – 1. tavtolOgia [fr. 2.  stadionis t. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. . table d’hôte] – sastumroSi. imavis gameoreba sxva sityvebiT. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. ¥ metabelisa. tabUret-i [fr. takElaJ­i [germ. tAbldot­i [fr. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa.-499dan wasvlas. traqtiri. vagzlis t. tAiga [Turq. tAbu [polinez. grigali. sadili da sxv. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. taQfun­i [ingl. moqmedebis. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. sadac sauzme. dafa] – specialuri fari an ekrani. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. tak tavtOgrama [berZ. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. Takelage < holand. ZiriTadad wiwvovani tye evropis.

tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl.RruSi gansakuTrebuli niWi. ruli an mravalwaxnaga na­  s. tandem] – 1.) Senobis cilind­ ¥ satanko. tambour] – 1.-Si gamosvla. romelsac eyrdnoba gumbaTi. talio (taliotrigonometriuli funqcia. nebSi. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. tampon] – steri­ msaxurobs. sazidi gemi. msubuqi t. tAlon­i [fr. 2. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl.  mZime t. tAnkist­i _ samxedro piri. tAnker­i [ingl. gansa­ Jisa.) wyvilad. s. lizebuli masala.. romel­ sac deben WrilobaSi. musika cekvisaTvis. (arqit. biani sabrZolo TviTmavali 2. Seteva. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. talanto] – 1. . romelic zustad See­  tangesi Scd. – (maTem. tangens Semxebi] didi erTeuli. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. tAngo [esp. (gadat. nis) SurisZieba. sisxldenis SesaCereblad 2.tal -500- tAlant­i [berZ. baraTi. wili. oradgiliani velosi pedi. visgan. divizia. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. tanker] – Txeva­  benzinis t.romelic qvemexebiTa vlel karTan. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. 3. ma. rac risame miRebis uflebas iZleva. talon] – patara  t.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani.

. taran-tella] – 1.). tarAntul­i [it. (samx. tempiani cekva. sinon. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. nixri). aqvs mricx­ tymisaTvis. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. satvirTo t. mwifenayofian xexilis qveS. romelsac mgzavrebi 2. такса germ. ro­ (Sdr.. taqsis (`taqsis ga- . tadaoba Ziudo. veli. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. taqsi. yofaSi.-501- taq tantAlos­i [berZ. ked­ tAqsa1 [rus.) gulis aCqareba. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). kasrebi da misT. vian autanel tanjvaze. tachos siC­ sasurveli mizanTan. romelsac di­  minis t. (qarT. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. tarantola] – ¥ taqsim. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. dadgenili marSrutiT. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. t.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. safuTavi masala (yuTebi. таран < berZ. veSa nawili. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. melsac grZeli tani da 2. zustad sikaluri nawarmoebi. taxe] – nixri. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it.] _ iatakze dasa­ tomrebi. bradikardia). Zvelad iye­ tAqsi [fr. rantô damangreveli] – 1. tarif < arab. qaRaldis t.. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. romelsac Rmer­ tArif­i [fr.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. t. feni Wilobi. tAtam­i [iap. tachys verc wyals svamda. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. lili manZilis safasurs. cxov­ robs miwaSi.

amJamad istoriuli muzeumi. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. Semdeg. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. (samx. t.-ebi.). uvertiuris daskvniTi t.  t. darty­ mebi. parki. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss.  ornawiliani t. metruli mu­ sikaluri erTeuli.  oTxtaqtiani Zrava. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. taqsidErmia [berZ. ¥ taqtikuri. tAqt­i2 [fr. taqss.  s. tAqtika [berZ.  telekamera. telegrafi. Takt < laT. ¥ taqtiani.taq -502- mouZaxes~). rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . tēle Sors da grafo vwer. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. taqsiSi.] – 1. taqsSi. saqcieli.. tele. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. Tavis daWeris unari. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. rac taqsi. ¥ taqtiani. amocana. adamiani.. telestudia. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. tactus Sexeba] – 1. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. 2. kavSir­ gabmulobis sistema.  taktika Scd.  teleskopi. tAqt­i1 [germ.  takti. 3. telEgrama [berZ. momzadeba. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. Taktike] – 1. tēle Sors da gramma aso] – (moZv.. telEgraf­i [berZ. [berZ. tAuer­i [ingl.  sazRvao brZolis t.  taqsamotori Scd. rac depeSa.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. 2. igivea. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma.  Sigawvis Zravas dguSis t. ¥ sataqsomotoro. jarebis t. taqsomOtor­i _ igivea.­mde – me­ fis cixe­darbazi.  t. SeniSvna. t. taktiani Scd.

dakvirvebebi.-is lenti.  t. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas. t. saxelosno. tēle Sors da laT. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. tele Sors da laT.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT.-is aparati. feradi t.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva.-is sistema.  t. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.  s. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad. televQzia [ingl.  feradi t. planetebi. t.-is ekrani. telemeqAnika – 1. telepATia [berZ. mecnierebisa da teqnikis dargi. linzebi. 2. televisor berZ. s. televQzor­i [ingl. ¥ satelevizio. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT.  t. teletAi p­i [ingl. kavSirgabmulobis sawarmo. tel ¥ satelevizio. ¥ teleskopuri.  s.-is programa. filmi. ¥ satelevizio.  t.  s.  s. kabeli. kavSiri. . ¥ sateleskopo. gadacema..-is Senoba.  t. s. telEskop­i [berZ. ramac gavrceleba ver hpova. marsis t. antena. s. 2. television < berZ.

faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. nor­ maluri mdgomareoba] – 1.. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone.-is aparati. t. cekvebi.  t. mgzne­ bare.  saqalaqTaSoriso t. temperatura swori Sefardeba. temperAment­i [laT. mis qcevaSi. qseli.-iT . TviT informacia.-is miReba. msaxiobi. sadguri. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis.  s. telEfon­i [berZ. darbazi. tempo < laT. telEfaqs­i [ingl.  mrewvelobis ganviTarebis t. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. s. s. aparatura. t. temtus dro] – 1.  sasiamovno t. energiuli. f. sxva­ gvarad faqsi] – 1.-is gadacema.  mgznebare t. 3. tEmp­i [it.  f. 2. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi. temperAtura [laT.-ma dareka. tEleqs­i [ingl.  swrafi t.-ebi. aseTi kavSiris abonentis nomeri. done.  elsmeni Scd. nivTierebis siTbos xarisxi. ¥ sateletai po.tel -504daurekes. t.-is uvertiura. musikaluri sakravisa). aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. ¥ satelefono. raime sxeulis. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi. 2. tEmbr­i [fr. t. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani.  s.-is xma. 4. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT.

midrekileba. ¥ teritoriuli. sinon. miswrafeba. adamianis sxeulis siTbos xarisxi.  teritorialuri Scd. 2­isaT­ vis). romelsac Tavs axveven mkiTxvels. tErasa [fr.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. progresuli t. reJimi. 2. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. tErmin­i [laT. 2. tendEncia [ger. haeris saSualo t..  terasi Scd. tendo miviswrafi] – 1. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. terminus saz­ . done.. Cveulebriv mr. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi.  saqarTvelos t.  normaluri t. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. tenore] – 1. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. ter tEno [iap. teritOria [laT. cvlilebani. 3.­ebaze gaSenebuli xexili. risame ganviTarebis mimarTuleba.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). 2. qarxnis t.  t.. qalqis t. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. Tendenz laT. Sigawvis Zravis t. sicxe)..  zrdis t.-505 wylis t.. terasse] – 1. tEnor­i [it. sazRvrebi.. aweuli t. tEnt­i [ingl. ¥ tendenciuri (mniSvn. kritika. (saub. tender < tend momsaxureba] – 1.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. msmenels. wylis duRilis t. aseTi xmis mqone momRera­ li.  tendenciozuri Scd. ¥ temperaturuli. 2. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. t. tent] – tilos farduli. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri.  t. saxelmwifos t. 2. tEnder­i [ingl..

 t. leqsikoni. 2.) sicocxlis uka­ naskneli stadia.  faSisturi t. t.-is msxverpli. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. saboloo. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris.  filosofiuri t. komisia. tEror­i [terror SiSi. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki).) bolo. terminAtor­i < [laT. Terminologiuri.  Terminologia. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. ¥ teroristuli. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . ¥ terminologiuri. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad.. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. avto-satraqtoro t. metroplitenis). saTerminologio Scd.  t. terpEnTin­i [berZ. aqti.  teqnikuri t. terminolOgia [laT. organizacia. ¥ teroristuli. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili. termino sazRvars vavleb. ¥ saterminologio. maTematikuri t. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika. termQnal­i [laT..  t. bolo sadguri (rkinigzis. terminAlur­i [laT.ter -506Tanamgzavris zedapirze. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign.  Termini Scd. terminalis saboloo] – 1.  s. terminaluri mdgomareoba – (medic. vyof] – (astr. teretenthinos] – fisovani wveni..

gamocdebi. CamorCeniloba. rac trio.  mowinave t. tErcia [laT.. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. intelegencia. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. manqanebis. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. xelovneba] – 1. techno osta­ teq toba. terzetto] – 1. samxedro t. dokumentacia.  t. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). inJinrebi da t.  samTo t. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. iye­ neben medicinaSi. musikaluri gamis mesame safexuri. ¥ testuri. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba..-ebi.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. violinos dakvris t. samSeneblo t. tEst­i [ingl. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. 2.. 2. tercia mesame] – 1. progresi.  texnika. romelsac xelSi lira uWiravs.  sasoflo-sameurneo t. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa.) igivea. test] – mokle amocana.. t. tErcet­i [it. terpsQqora [berZ. . (mus. teqnikasTan. avto-satraqtoro t. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. 3. erToblioba profesiuli xerxebisa. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. warmodgenili hyavdaT qalad.  t. t.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. tester] – xel­ sawyo risame (mag.-507kolofinis misaRebad. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. tEqnika [berZ. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad. teqnQkuri – 1. 2.  t.  usafrTxoebis t. (lit. tEster­i [ingl. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. (poligr..-is ganviTareba.. teqnQkos­i 1. t. Wadrakis TamaSis t.. 2. texnikuri Scd.

). qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). sagnebis.. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. tvQst­i [ingl. 2. tEqst­i [laT. Txzuleba.  norCi t.  texniki. sabuTi da misT. nimuSi] – 1. geologiis dargi.. forma. 2. techno ostatoba. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi.  texnologia. depeSis t. textum kavSiri. romis papis gvirgvini. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. axali t. teqtOnika [berZ..  t.  `vefxistyaosnis~ t..-is danergva.  Cais t. forma... SeduRebis t. teqstolOgia [laT.  inJiner-t. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera. (arqit. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. procesi. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. t.-meqnikosi. nivTie­ rebas. saxe. texnikosi Scd. ¥ teqnologiuri. tQara [berZ. textum da berZ. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. 2. simReris t.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT.  TviTfrinavis axali t. ¥ tigelisa. avtomobilis awyobis t.-ebi. tQp­i [laT. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. teqnolOgia [berZ. teqnikis dargSi momuSave piri. typus anabeWdi. tiara] – 1.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis .  tiglisa Scd. texnologiuri Scd. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.  texnologi Scd. tQgel­i [germ. twist] – cekva erTgvari.

mxatvrul literaturaSi. tQtan­i [berZ. wignis pirveli gverdi. titre] – warwera kinofilmis kadrze. tirage] – 1.  ti piuri Scd. tQtr­i [fr. 1­isaTvis).  qarTveli qalis t. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. 2. gigantebi. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. t. t. replika. 2. Zala. gamocemuli wigni. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. qimiuri elementi. tQrada [fr. 2.  t. titAnur­i _ (wign. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. Sroma. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. magaliTi. ro­ melzedac mocemulia saTa­ .  Cempionis t. saerTod raime sapatio wodebuleba. tQran­i [berZ. tirAnia [berZ. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. tQtul­i [lat. mxatvruli saxe. xelisufleba.) uzarma­ zari [berZ. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. proeqti. movlena. fola­ disferi magari liToni. ti polOgia [berZ. ¥ tiranuli. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. despoti). t.  titaniuri Scd.  grafis t. ti pQkon­i [berZ. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. monologi. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. 3. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. despotizmi). romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn.  didi t. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. geniosze. tQraJ­i [fr.  t.-509avtomobilis axali t. titulus] – 1.  t. 2. 3. Titan] – 1.

tolerAntoba [< laT.-ebi. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba. . 3.. 2. 3).) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. satransporto saSuale­ baTa. tOga [laT. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. rac tituli (mniSvn. tiflopedagOgika [berZ. tOnaJ­i [fr. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. gadasvlebi. muqi t.-ebi. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino.tif -510- uri. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. tQf­i [berZ. tonos xmis amaR­ leba] – 1.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. tOkai [< geogr. (mus.) sxvi­ si azrebis. avtoris gvari. tifosi (mr. toga] – Zv. sinon. saubris esa Tu is ieri (qarT.  t. transportis tvirT­ mzidaoba. ¥ tonaluri.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. tQfozi [it.  dabali t. elferi). mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT. tonnage] – 1. kilo). maRali t.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. gamoce­ mis adgili.  naTeli t. sinon. tolerans (tolerantis)] – (wign. rwmenis Semwyna­ rebloba. 2. tomOhavk­i [ingl. ¥ togisa.  togasi Scd. sax.-ebi.  mediduri t. weli da sxv. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). tOna [fr. typhos gonebis dabneleba. tOn­i [berZ. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s.

cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . t. koleji. tosti.-5113.  t.) saxelwodeba. torso] – adamianis tani ferweraSi. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. 2. tOnus­i [laT. mindvris da a.  toriadori Scd.S. totalizAtor­i [fr. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. sad­ RegrZelo. tonus < berZ. ¥ topografiuli. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. mTis. piramidebisa da misT. ruka. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. tyis. toreAdor­i [esp. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. topiAria [laT. leqsikologiis nawili. iyeneben sawvavad. tOst­i [ingl. sasuqad. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. torsi. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. romelsac iyeneben arayisa da misT. tot toponQmika [berZ. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. tOrs­i [it. tOnik­i [ingl.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. totalisteur] – 1. tOrf­i [germ. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. toast] – 1. raime saqonlis gamoSveba woniT. tOnga [ind.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. formis micema. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia.­is gasazaveblad. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. tonos daZabva] – (fiziol. tOrpedo [laT. 2. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. topogrAfia [berZ.

toqsikolOgia [< berZ. 2. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. igive totalitarizmi. ¥ tragediuli (mniSvn.tot -512dramatuli nawarmoebi. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. reJimi. biuro.  toqsiuri Scd.  traRikosi Scd. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba.  t. t.) yovlismomcveli. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. mobilizacia. dramatu­ li nawarmoebi. t. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. traRediuri. msaxiobi. daRupva.  t. . traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli.  Seqspiris t. 2­isaT­ vis). tragEdia [berZ. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. SemTxveva. (gadat. amave dros. toqsQkur­i [< berZ. tragedia] – 1. tragikomEdia – 1.  t.  t. ¥ satragedio (mniSvn. t. samwuxaro da.  s.-ebi. ¥ tragikuli (mniSvn. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. sa­ yovelTao. datrialda. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. 2.  t. agreTve zogi cxoveli da mcenare. totAlur­i [fr. omi. totalitaire] – sadac. 5­isaT­ vis). romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. mZime gancda. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. ojaxuri t. 2. totall] – (wign. aq araferia!  traRedia. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. totalitArul­i [fr. t. 1­isaTvis).  t. Janri. sasacilo mdgomareoba an ambavi. satraRedio Scd. tradQcia [laT. nivTierebani. traRikuli. tanjva. ubeduri SemTxveva. saxelmwifo.) saSineli ambavi. tOqsin­i [berZ.

traeqtOria [laT.  traektoria Scd. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. dResaswauli.-ebi. trAvers­i2 [fr. traverse] – ga­ nivi Zeli. 2. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba.-513cema. trAmbler­i [fr. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. kosmosuri aparatis t.  t. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. trawl] – 1. travmatolOgia [berZ. trAvma [berZ. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. ¥ tradiciuli. trAl­i [ingl. ¥ travmuli da travmatuli. kadoni. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. daJeJviT. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals.. trawler] – 1. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli.  Wurvis t. traverse] – ge­ mis. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. yofaqcevis normebi. dawviT da misT. trAler­i [ingl. tra  xelis t. trauma (traumatos) Wriloba. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo.  erovnuli t. samxedro gemi.  t.). 2. trAverz­i [fr. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. . trAvers­i1 [fr. 3. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. daSaveba.

) matarebeli. iqiT. trans. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. raimes ganlageba iqiT. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). (s. gadacema pirobiTi asoebiT  t. sivrceSi moZraobas. vali punqti raime moqmede­ 2.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. [laT.. ma.-idan. sistor] – 1. portatuli radiomimRebi.) mimosvla. biereba dabnelebuli aqvs da  t. iqi­ bisaTvis. da gardasaqmnelad. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. radiomimRebi. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. tranzQstor­i [ingl.  transkontinentaluri (tran­ 2. Semdeg. 1..tra -514- trAmplin­i [fr. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. (s. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. transitus gas­ rTul moZraobas. trAns­i [fr. roba. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. ­Si. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. da ara am enis weris siste­ ¥ t. tran transalpuri. Ta mxares.) sayrdeni. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. tremplin] – 1. (gadat. transcgavliT. trans ­ze. amosa­ skontinenturi). igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. viza.  laTinuri t. riptio gadawera] – (enaTm. xtoma t. iSviaTad. regresia). 2. vaWmis saSualebiT. saerTaSori- . s. mis ga­  saTxilamuro t. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. vla.. wyalSi dakveTas. s. naxevradgamtare­ 3. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT..

-515so t... televiziis saSualebiT. gamo­ saxulebis da misT. ¥ satransporto. s. stadionidan. transliterAcia [laT. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli.. transplantatio] _ (medic. rom weris dros striqonebi swori gamovides.. transiliacia. ¥ satransliacio. satransiliacio Scd. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. gavliT da littera aso] – (enaTm. transpArant­i [fr. trans ­iT. Rvedi. sahaero t. tran- . transpOrt­i [< laT. qaRaldis furceli. lilvi. transparent] – 1.  transliacia. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. saavtomobilo t.) niSnebi. (s.  s. transporteur] _ igivea. saxalxo me­ urneobis dargi. gadmocema] – me­ tyvelebis. Sor manZilze gadacema radios. 2.  transkri pcia.  t.  sadesanto t. translatio gadacema. s. magistrali. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. inglisuri t. transmQsia [laT. satransliacio. transportQor­i [fr.  koncertis t.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. sarkinigzo (rkinigzis) t. rac konve­ ieri. ¥ satransmiso. translAcia [laT. saSualebani. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. musikis... transpOrtir­i [< laT.  s. transkri pciuli. sazRvao t. satranskri pcio Scd.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. transplantAcia [laT. transporto gadamaqvs] – 1. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. fonetikuri t.  saqalaqo (qalaqis) t. uxazo sawer qaRalds udeben qveS.Carxebis. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. 2.

saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba.tra -516 s. tranfusio] – (medic. transformAtor­i [< laT.) viwro Rrma Txrili. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. 2.) – gadasagzavni. 3. 4. trAnSea [fr. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili.  s. transformAcia [laT. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. jixuri. trancendEntur­i [laT. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. transfErtul­i (finans.) 1. ¥ satransformacio. . romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. ¥ satransformatoro. 2. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. tranformatio] da transformQreba [germ. aparatura.) (sisxlis) gadas­ xma. sportsmenebis (mag. tranchēe] – 1. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. transfUzia [laT. (samx. 2. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. (maTem. tranfert] – (finans. transformo gardavqmni] – apa­ rati. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. tranforieren] – (wign. saxecvlileba. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli.) gardaqmna.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo. 2. transcendentAlur­i [laT.

trAsa [germ. wveuleba. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. traUler­i [ingl.  saavtomobilo t. sahaero t.-ze varjiSi. Txeli fir­ fita. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili.  safosto t. trAqt­i [germ. gacveTili forma.) didi. trafAret­i [it. Trakt] – (moZv. farTo gza. trasolOgia [fr. 2. 2. sazRvao t. oTxkuTxedi ma­ gida. Txrilis.  tranSeasi. trAp­i [holand. frazebi. 2. kavSirgabmu­ lobis xazis. uwyveti moZraobis t. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi.  t. xerxi. magida. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo.  avagoT t. ¥ trafaretuli (mniSv. 2.. . romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. trap] – kibe (gemisa. trApez­i [berZ. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. sufra. baqo-jeihanis navTobis t.-517t. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). 3.. milsadenis da misT.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. mza nimuSi (sinon. xazis. 2.) sasunTqi mili. trAur­i [germ. tracheia] – (anat. ¥ tranSeisa. fr. trapEcia [< berZ. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. trapeza] – 1. t. sasule. (gadat. tranSeia Scd. TviTmfrinavisa. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. trace] – 1. sadili. trace kvali tra da berZ.  gazsadenis t. firniSis da sxvaTa mosaxatavad..  t. Trauer] – 1. Trasse. gemis moZraobis mimarTuleba.. trAqea [berZ. gza (Cveulebriv mTavari. TviT sakurTxeveli. Stampi). sasilose t. nadimi.-ebi. trapezion magida] – 1. kargad nakeTebi). Sabloni. iyeneben kedlis. 2­isaTvis). agreTve TviT­ mfrinavis. traforetto gaxvretili] – 1.

trust] – erTi . avtomobili. igivea. varjiSoba. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. tractatus gan­ xilva] – 1. Ze RmerTi. saerTaSoriso xelSekru­ leba. 2. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. sikeTe. trQada [berZ. sameuli. mecnieruli Sroma. rac velodromi. tribune] – 1. silamaze – ai sameba.) sameba. velorbola. training] – wvrTna. nageboba. saavtomobilo t. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad.  samxedro t. train wvrTna] – wvrTna. tribUnal­i [laT. trQbuna [fr. saerTaoriso t. trailer] – 1. trEst­i [ingl. 2. trEl­i [it. trQbun­i [laT.  traktati Scd.. trAqtat­i [leT. track] – 1. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. (gadat. trEnaJ­i [ingl. igivea. wvrTnis reJimi. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. 2. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. rac traileri. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba.. tribunus] – 1. 2. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. (fiz.romelic karg  trakti Scd. iyeneben mogzaurobaSi. mama RmerTi. suli wmida – ai sameba. trillo] – morakrake.  WeSmariteba.  s. ¥ satreko. trEning­i [ingl.  istoriuli t.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. trEk­i [ingl.  stadionis t. trias (triados) sa­ meba] – 1. 2.  samSeneblo t.  samSvidobo t. treQler­i [ingl. 2. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi.

samkaredi an mokled karedi. tabulebi. 2.-is seqcia (maRaziaSi). . triennale (mdedr. siaxles. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli.  saxalxo t. gacveTili. manqaniT uqslod. 2. uxamsi. Siva da viSnu. triolet] – (lit. sinon. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. trio] – 1. tricotage] – 1.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali.) rva striqonuri leqsi.  t. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. gamsaxurdias t.  s. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba.  trigonometruli Scd. triOlet­i [fr. samad mosakeci xati (qarT. ¥ trigonometriuli. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. 2. triptychos sammagi] – 1.-519oratorad da publicistad iTvleba. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. trigonomEtria [berZ. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. triEnale [fr. trQo [it. originalobas mok­ lebuli. xolo merve – me­ ores.  k. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. vulgaruli. 2.  t. tri trilQon­i [fr. trimUrt­i [sanskr. windurad damzadebuli qsovili. ¥ satrikotaJo. trQptiq­i [berZ. trilOgia [berZ.] _ indu­ izmis sameba: brahma.  t. trikOtaJ­i [fr.  tri ptixi Scd. `mTvaris motaceba~. triviAlur­i [fr. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili.  medudukeTa t.-is TeTreuli. fabrika. trivial] – 1. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli.

gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis.  t. ek­ trQumf­i [laT. Truffel] – 1. truc] – marjve. adgili – dedamiwis yvelaze  t. ufro cxeli sartyeli. xerxi.) msvleloba. trQum­i [holand. trQumo [fr. am wreebs Soris moqceuli fo. saxelwodeba Sokoladis kaci.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. (mxris. faluri. thronos] – mdid­ Cagdeba. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. dedamiwis zedapirze. triumvQrat­i [laT. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. WiSkari (an TaRi) – raime  t. moRvawe] – 1. berZ. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. moRvaweobisaTvis. rulad morTuli savarZeli 2. ¥ triumfuli da satrium2. t. qveynebi.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. soko. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. kanfetisa. tyeebi.­Si (Zv. trumeau] – kedlis maRali sarke. wvivisa). . taxti. triceps samTa­ TaRr. (gadat. Tirkmela.  akrobatuli t. trOpik­i [berZ. tropagembanisa da fskers Soris. triumvi.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. Zvel romSi I s. asvla (tronze aRsay­ dreba). am warmatebiT rebuli. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. (s. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. mamakaci. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli.): sami politikuri da va] – (anat. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. t.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. ratus < tres (trium) sami da vir 2. wel­ trQcefs­i [laT.triUfel­i [germ. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad.

nadavli. rome­ lic azianebs filtvebs. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. trophée] – 1. bana­ luroba.. trUpa [germ.  kartofilis t. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). gac­ veTili WeSmariteba. tropos mobruneba da sphaira burTi. romelsac sawolTan dgamen. 2. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. toilette] – 1. Cac­ muloba. tUng­i (Cin.  tuberkuliozi Scd. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. 2. ori dabali karada. irTvebian. patara ka­ rada. tuAlet­i [fr.] – 1. sadac mudam sicivea. tuberculum korZi. 3. troubadour] – me­11­13 ss. trubAdur­i [fr. truism] – sa­ yovelToad cnobili. sagzao t. (qarT. xorcmeti] – 1. sarkiani magida. trUizm­i [ingl. Wleqi). ag­ reTve Zvlebs. sapirfareSo. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. . ornamentuli samkauli. tUndra [< fin.  sabaleto t. 3. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. sinon.  kaklis xis t. romelTa­ nac icvamen.-is dispanseri. 2. saWiro oTaxi. abjar­abgars. tuberkUloz­i [laT.  tungo Scd. gadamdebi daavadeba.  moduri t.­Si: provanseli (provansi _ ist. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi.  t. trOfei [fr. saxsrebs da sxv. tuber korZi. tUmba [< berZ. 2.) – tropikuli xe. tun tropOsfero tUber­i [laT. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad.  tumboCka Scd.-521[berZ.

saTvis.  t. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . marSruti. tour] – raime Se­ jibrebis. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. toga) qveS. cxrili. (mus.  samTo t.. saTxiulamuro t. mnis. Tuff < laT. nawile erTxel gamodis. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. an danaleqi forovani qani. tUSe [fr. touchē < toucher  saerTaSoriso t. ris. tUf­i [germ. ame saWadrako turniris pirrikaSi.. tofus]  turbini Scd. miznebi­ tUrist­i [fr. Sexeba] – 1. tourisme] – 1. konkursis SesarCevi t. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. tourbine < laT. TiTojer xvdeba. evropis garSemo. sagzuri. tUr­i [fr. sayvanad da sxv.  qarTvel msaxiobTa t. pianistTa  turnisa Scd. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. orTqlis t. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. airis an wylis energias  saWadrako t. konkursis nawili. tournēe] – 1. touriste] – piri. qveynis gacnobisa da  erevnis t. wisqveSa.  t. saavtomobilo gzebis ga­ t.) TiToe­ 2. dasvenebis mizniT. rangi. tUrnir­i [germ. turnier] – spor­ tuli Sejibreba.  wylis t. natis bolo t. tUnika [laT. ¥ turistuli.. fexburTis Cempio¥ turnesi. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. veli t. 2. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. sezoni. romelsac Zv. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. t. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. romelic turizms misdevs..  s.tun -522- tUnel­i [ingl. romelic orTqlis. tUrne [fr. tUrbina [fr.

aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). ¥ uvertiurisa. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. Cveuleba. usus] – 1.  ultumaturi Scd.  `daisi~-s u. daukres.  u. laT. iyeneben saxazavad. tUS­i1 [germ. ultimatum] – kategoriuli moTxovna. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. uQkend­i [ingl. xmareba.-523maxasiaTebeli manera.. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi.-iT xazva. miTviseba (sxvisi uflebebisa). . UvraJ­i [fr. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. 2. Uzus­i [laT. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. ultra. ouvrage samuSao. moTxovna. uzurpAcia [laT. (sport. rac damarcxebis niSania. usurpator] _ is. 2. gamoyeneba. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. ultra iqiT.  uvertiurasi Scd. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. Cveva.  t. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ult uzurpAtor­i [laT. wamouyenes.. ouverture] – operis. tUS­i2 [germ. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT).  u.. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. ultimAtum­i [gviand. t. ¥ ultimatumuri.  wiTeli t.  u. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa). saxatavad da sa­ werad. xelisufleba. [laT. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. Savi an feradi.

univErsum­i [laT. 2. ultrAmokle [laT. u. ultra iqiT.) mTliani samyaro. saxelwodeba dawesebule­ bisa. unitaire – mTli­ ani.  u.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi.  kulturis saxalxo u. eqsperimenti. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris.  u. u. mra­ valmxrivi. ultra iqiT. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. unQkum­i [laT. unikAlur­i [laT.  ultraiisferi. universAlur­i [laT. ultraiQsfer­i [laT. ukiduress. oqsfordis u. saxarato ConCxi. eqsponati.  ultramoklesi Scd. ¥ universiadisa. ¥ ultramoklisa. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. ultrAbgera [laT. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. Zalian iSviaTs. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. javaxiSvilis saxelobis u.  s. universQtet­i [laT. codna. ultramokle (talRebi). saSualeba. universitas (universitatis) erToblioba] – 1.. universum] (filos. universalis sayovelTao] – 1. TvaliT ar aRiqmeba. erTiani. maRazia (mokled: univermaRi). gadaRma] – bgera. ¥ sauniversiteto. yvela arsebuli. gamoyeneba aqvs. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. unitArul­i [fr.  u.ult -524tuli Sejibreba. ultra iqiT. 2. rac bevr rasme moicavs.  Tbilisis iv. u. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). saxelmZRvanelo.  universiadasi Scd.

Util­i [laT.-is Segroveba. specialu­ ri yuTi. unifikAcia da unificQreba [laT. romlebic gamousadegaria. urbanizAcia [fr. urna] – 1. geas (dedamiwis) Svili.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. magram var­ ga gadasamuSaveblad. uranogrAfia [berZ.). romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. risame narCenebis Casayrelad. Urna [laT.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana.). mosaxleobis.-is Cabareba. uti- . (astr.  terminebis u. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. u. WurWeli. urAnos­i [berZ. qaRaldi da sxv. utilitArizm­i [< laT. 2. utilizAcia [laT. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. 3. mxa­ reebad da sxv. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. 2. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis.  soflis u. urbanus qalaqisa] – 1. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. WurWeli an yuTi. ast­ ronomiis mfarveli muza. uranos ca. 2. Cvrebi. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. urAnia [berZ. 2. warmodgenili hyavdaT qa­ lad.-525Ti saxelmwifo. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. afrodites erT­erTi epi­ Teti. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. Uranos] – 1. ro­ gorc nedleuli. urbanisation – < laT.  u. gaerTianeba. zeca da graphô vwer] – (astr.

gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. loba. miswrafeba imisaken.  qaRaldis f. ukidu­  f. rom xelovneba.i. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb.w. rac ar emyareboda warmo. UFO anda rikanti. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. nonebis codnas. 2.  u. (wign. ganuxorcielebeli ocneba.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. gamorCnen rasme. gegmebi. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. risame. romlis eqtebis~ (e. u ar da topis adgili mis gareSe.uto -526- litas sargebloba] – 1. fexsacmlis utrQreba [< germ. ganuxorcielebeli ocneba. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. samxedro xe­ sargeblobis princi pi. makaronis f. komiresobamde miyvana da maTi teti. . f fantazia. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. sity. (wign. utrieren] – f.. yofas. ¥ utopiuri.  flobde u.. damaxinjeba. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb.) fantastikuri ram. rac fabufolOgia [ingl. utopiuri socializmi – fa [it. (s. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn.) warmoeba. lovneba] – CineTis samxedro 2. ufo (mr. s. romelic xels (e. mefabrike _ igivea. ileTebs. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. sportis saxe. gazviadeba. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ.

warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. fazAneb­i [berZ. nanadirevi. damTxvevebi. ¥ fabuluri. favOrit­i [fr. 2. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. fabulisa. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. ro­ veli adgilis dakavebisa. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. phase < berZ. ti. sanaTi. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. ro­ fAkel­i [< berZ. Sedgeba joxisagan. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. sinon. romel­ fAza [fr. masSi asaxuli ambebi. Txroba. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr.-is WurWeli. melic kaSkaSa aliT iwvis.  romanis f.) 2. faience] – 1. istoria. file] – 1. fabula] – mxat­ zadeblad. romelSic Sere­ duqti. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. phakelos kona. Txeli  fabulasi Scd. .  f. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. qaSanuri). adamiani. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. nivTierebani. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. 2. fAil­i [ingl.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). va erTdroulad xdeba. fakElcug­i [germ. kompiuterul mexsierebaSi < laT. favorite (mdedr. phasianos (orroni.-Si Sevida. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. Ti­ xis masa.  f.

Fakultat < laT. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. SesaZlebloba] – SesaZlebeli.  Rvinis f. gamyalbe­ beli. fAkir­i [arab. toni. mamakacis Zalian wvrili. . falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni.. falseto] – 1. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. moqmedi dro da dro. samedicino universitetis samkurnalo f. 2. risame xarisxis gauarese­ ba. falsifizieren] – 1. kursi.  f. arasaval­ debulo. procesi] – CiraRdnebiani svla. fakultAtur­i [fr. indoeTSi: moxetiale beri. unarianoba. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo.  istoriuli faqtebis f.fak -528 bagrationis f. 2. facultattif < laT. facultas (facultatis). davriSi. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. Cais f. mouri­ debeli (qceva. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. qalisebri xma.. romelic fokusebs akeTebs. phalanx (phalangos)] – 1. fakUltet­i [< germ.  universitetis sxvadasxva f. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. fAlanga [berZ.  familaruli Scd. 2. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. facultatis unarianoba. fleSi (fleSebi). moxetiale muslimani beri..  istoriis f. urTierToba da sxv. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. fAlcet­i [it. f. familiAruli [laT. warmodgenili asarCevad. falsifikAcia [laT. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. familiaris ojaxuri. mimarTva vinmesadmi. 2. faqir Raribi] – 1. fAlos­i [berZ. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. risame gayalbeba. (fleSebi).).

(gadat. fanfaron] – mkvexara baqia. zebunebrivi am­ bebi. bRenZiaoba. fantastikuri mov­ lena. yoyoCoba. fantaziasTan – qedmaRloba.-529- far fanabEria [holan.  fantastiuri. gamogoni­ li. oc­ neba. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba. warmodgenis unari. ararealuri ram. moCveneba.  fanatiuri Scd. zRapruli. varater] .) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. farAon­i [fr. fanatisme] – 1. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. gulzviadoba.-ia. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. 2) gamsWvaluli. fanfAron­i [fr. fantasturi Scd. brmadmorw­ muneoba. romani. warmosaxvis produqti.  f. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. Zalaze ucnauri.  f. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. phantasia war­ mosaxva] – 1. bodviTi Cvenebani. brmad­ morwmune.  mdidari f. fanatQkos­i [laT. phantasma moCveneba] – 1. moC­ venebiTi ram. ampartavnoba. fAntom­i [fr.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. 2. fantône berZ. rwmena.  namdvili f. pharaôch < eg­ vi pt. f. SemoqmedebiTi warmosaxvis. mediduroba. fan­ tastikaze damyarebuli. 2. fanAtizm­i [fr. ararealuri. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. 2. fanaberia] fantAstika – 1. farvAter­i [holand. literaturuli nawarmoebi. fantasmagOria [berZ. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. ¥ fanatikuri.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli. trabaxa. kinofilmi. 2. kudab­ zikoba. dakavSirebuli. fantAzia [berZ.

ebraelTa polit. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. fArs­i [fr.) – visame pozici­ aze.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. motociklze da a. ebrZo­ da elinistur kulturas. saxalxo Teatris saxeoba. visame gavlenis qveS yofna. ebr. w. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los.  avtomobilis f. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. kenti] – Zv. sinon.S. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT.­religi­ uri seqtis wevri. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. koleji. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT. fAr­i [fr. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. farmAcia [berZ. gzis gasanaTeblad. pharmakeutike] _ igivea. Senaxvisa da gacemis wesebs. farmacEvtika [berZ.) gamokvleva. feruSim – gamoyofili. farenhAit­is Termometri – Termometri. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. rac far­ macia. farisEvel­i [Zv. II s­mde. ganaTleba. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. II s­dan ax. w. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. romelic – (zRv. f. damzadebas. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs.  f. visime farvaterSi svla (yofna da sxv.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. farse] – 1. (s. mxolod garegnul . cnobari. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis.  f.  farmacevtiuli Scd. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. wamalTmcodneoba). farmakolOgia [berZ. f.

bediswe­ ra. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. flora)..) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. ¥ faunisa. 2. 3. modeli. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad.  saqarTvelos flora da f. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. fAson­i [fr. фарш < fr. (saubr.  f. mTebis. fexsacmeli). sabuTis. ukana f. fason] – 1.) raime garkveuli xerxi. fatalis] – (wign. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. (gadat. face] – winamxare. qalaqebis da sxv. fatum] – (wign. fAs­i [fr. wi­ na xedi. .) TiTqos gangebiT faq gardauvali.) gardauvali bedi. am gziT miRebuli Setyobineba. gverdiTi f.. 2. SemTxveva. fax < laT.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. fAta­mOrgana [it. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fArS­i [rus. faqsQmile [laT. fAsad­i [fr. movlena. 3. forma. facade] – Senobis gareTa mxare. forma. masxroba.  wina f. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli.. fatAlizm­i [< laT. fAtum­i [laT.. manera. fAqs­i [ingl. SemTxveva.  faunasi Scd. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. sabediswero.) cinikuri xumroba. fatAlur­i [laT. msubuqi komedia. fatalis sa­ bediswero] – (wign. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. zRvis f. fAuna [laT. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. fAqt­i [laT. visime xelmoweris zusti piri. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. tropikuli f.

) raime procesis. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia.  f. foederare kavSiri] – 1. ¥ faSisturi. fAqtura [lT. movlenis mizezi. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). saxelmwifo. sazogadoebaTa kavSiri. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. sxv. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. egvi pteSi da zog. fASist­i – faSizmis momxre. reJimi. f. factor mkeTe­ beli. ¥ faSisturi. ¥ faSisa. ¥ federaciuli. calkeul organizaciaTa. federAlizm­i [fr. fASizm­i [it.  f.  faqturasi Scd. viTareba.  f. fASa [Turq. f. f.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas.. agebuleba] – 1. gasayidi fasi da sxv. muslimanur qve­ yanaSi. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. ¥ faqturisa. féerie < fée feria] – 1. saWadrako f. monacemebi.  faqtiuri Scd. wyo­ bilebis forma.  faSasi Scd. 2. feEria [fr. mwarmoebeli] – (wign.raodenoba. factura damu­ Saveba.  mniSvnelovani f. saxelmwifo Sekvra. 2. federAcia [fr. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f..  fexburTis f. masala.  naxatis f. risame struqtura. damyarebuli federaciis princi pze. 2. ¥ faqtobrivi. federation < laT.-ebis ganzogadeba. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. faSisturi organizaciis wevri. politikuri mimdinareoba. fAqtor­i [laT. partia. . romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo.  f.

aristokratia. frin­ velTa gadafrenas).) stili. am xis nayofi. 2. warmodgena. f. Zala. fEixoa [esp. feodalisme < laT. iSviaTi. feixoia Scd.] – sazogadoebrivi . Feijoa] – subtro­ pikuli xe. feodAlizm­i [fr. (gadat.  f. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. codna. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. Tema. feletOnist­i – gazeTis muSaki.) manera. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). phainimen movlenili] – (wign. cocx­ ldeba (ixmareba.  f. fEniqs­i [berZ. feOdal­i [laT. fenolOgia [berZ. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. f.) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. momxiblavi. ¥ feletonuri da safeletono. weris f. f.  f. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. fenOmen­i [berZ.-533arsisa. mcenareTa ayvavebas. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT.  feixoisa. araCveuleb­ rivi movlena. moma­ jadoebeli sanaxaoba. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. ¥ feodaluri. (s. (s. romelic feleto­ nebs wers.) momxiblavi. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. fekAlia [laT.  feixoasi.. momaja­ doebeli. mexsiereba. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag. felEton­i [fr.  f.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

) raime bunebrivi dab­ nagebobani. saxeb). piano). fors­mAJor­i [fr. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa).) viTareba. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. brZoliT gadalaxva.. fOrsing­i [ingl. (samx. force maje s. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. avanposti. Ti nawarmoebis Sesruleba. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. (sapirisp. Formular] – . forcing] (sp. Sekreba. baraTi. fort] – (samx. fortificarisame tempis gaZliereba. Fortuna] – 1.. iRblis RvTaeba. kreba.  s.  formuliari Scd. nageboure] – (wign. fOrt­i [fr. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. ereba] – 1. Vorposter] – vatoriaSi). va. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. ¥ safortifikacio. – simfoniuri nawarmoebi. fOrsaJ­i [fr. bibliografiis saaRricxvo roiali). forum] – (wign. Postamt] – fortepQano [it. samuSaoebi.) Zlier. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba.) mowinave posti. saTvis (roialisaTvis).  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. acileba SeuZlebelia. s. rkolebis (mag. bednieri SemTxveva..)  `fortepianoze ukravs~. ase­  myinvaris dnobis f.. forcer gaZli­ ravs~. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. fOstamt­i [germ. fortifikAcia [laT. mdinaris)  savele f.) 2. tio] – samxedro­sainJinro 2. s. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. risame daCqareba. (samx.) maSi.. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. rom­ bani. forte] – (mus. piesa.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. ¥ safortepiano..

 f. . mJava. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. fotogEnur­i [photography < berZ.) sinaTlis SiSi. Suqi.-ebi. ¥ fosforuli. f. ga­ mometyveli. fotOgraf­i – piri. f. madani. mo­ i poveba zog mineralSi.. frAza [berZ. 3. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi).. marilebi. (ix.  qarTuli enis f. 2. fotofObia [berZ. xelnaweri.cxo­ velTa ZvlebSi. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. garegnoba. baletis f. frazeolOgia [berZ. phos (photos) Su­ qi. kinofirze. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. narCeni. fOsfor­i [berZ.  TeTri f.-547dawesebuleba.  f. photography < berZ.-ebi.. fotogrAfia [ingl. fOqstrot­i [ingl.  xelnaweris f. sinaTle da graphô vwer] – 1. frAgment­i [laT. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. naTeba. ¥ frazeologiuri.  fotogeniuri Scd. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic.  f.  fragmentaluri Scd.  mokle (grZel­grZeli) f. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. fra  feradi f. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. leqsikoni. f.  f.  f. fotografia). saxe. ¥ fosforovani. 2. aparati. wiTeli f. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. fragmentum] – 1.  f. ¥ fragmentuli. Sav-TeTri f. kinosuraTis f. suraTi. genos gvari] – vinc. f.-ebi. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. ¥ fotografiuli. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi.

mxatvroba. ofi­ cialur miRebaze da sxv. vodanis coli. friqcQul­i [< laT. 2. dajgufeba.fra -548- frAk­i [fr.  f. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. brZola. fuqsavaturi. safasuri. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. Tevzi f. uxamsi. Wer­ ze. araseriozu­ li. frigidUloba [< laT. zRvis didi tropikuli frinveli. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. 2. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. ¥ fraqciuli. frAqcia [fr.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. frQg­i [germ. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . Fracht] – 1. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi.  kartofili f. f.). freQlina [rus. 2.  f. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. frivole] – urigo. frAnt­i [holand. Frant < germ. frAxt­i [germ. fraction] – 1.  fraqcionuli Scd. Sebrawu­ li. dajgufeba partiis SigniT. frivOlur­i [fr.. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. ¥ freskuli. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. Fräulein] – surTuki. frEgat­i [fr. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. Frégate] – 1. frEska [it. фрейлина germ. fri [fr. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba.

fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. fsAlmun­i [< berZ. ¥ safronto.. m. fsQqika [< berZ. simRerebi. mxatvrebi.  f. frOnt­i [fr. nawilebi. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. 1856­1939 ww. javaxiSvili – m. 2. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. fsixikuri Scd.  f. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri.-549mbrunavi. fsevdOnim­i [berZ.-is Stabi. SesaZleblobaTa erToblioba.) gva­ ris mixedviT]. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. rogorc marqsizmleninizmi. f. msaxio­ bebi.  fsiqiuri. ¥ fsiqikuri.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. adamianis sulier ZalaTa. fsixika.  dasavleTis f. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. f. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili.. da sxv. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). brZolis ve­ li. saomari moqmedebis are. roland qarTveli – r. kldi­ aSvilis f. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. ¥ frontuli. adamaSvilis f.  s. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . Taviseburebani.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. procesi. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. politikuri moRvaweebi da sxv.. front] – 1. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros.-is sardali. f.  f. fsiqiAtria [berZ.

mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia.. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani.. psychç  universitetis f. (wigni) roli. im organos daniSnuleba.-is kursi.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. fouetté < fouetter  gulis f. avadmyofuri mdgomareoba. – 1.  f. 2. (mag. fundakaSi. su­  f. sanerwyve jirk- . romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. fUete fr. moZraoba. lieri aSliloba. – mTis cicabo ferdobze 2. safuZ­ veli] – (wign. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. fUnqcia [laT.  f. raoben sabagiro weviT. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. mTavari. raime aranormaluroba. daniSnuleba. damaxa­ fsQqoz­i [berZ.  fsixologia. 2. bisa da formebis Sesaxeb. safuZvliani. fsiqikuri Taviseburebani. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. ¥ fsiqologiuri. fsiqolOgia [berZ. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. funiculaire]  f. TodiT. mentum saZirkveli. em­ cema (maTraxis. wkeplisa da yareba froidizms. gamokvleva. functio Ses­ ruleba] – 1.) 1. raobis SecvlaSi.  funikulori Scd. fsixologiuri Scd.  Tbilisis f. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. moTxroba. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. hi pnoziT). adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. psychç su­ mniSvneloba. qikis aranormaluroba. ZiriTadi. fsiqopATia [berZ.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. ucnauroba. zi.-ebis ganawileba. (biol. misT.  hi pnozuri f. funikulQor­i [fr. 2.

s. fUJer­i [fr. bude).  algebruli f. 3­isaT­ vis). furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. fUraJ­i [fr. fourage] – cxenis. analizi. fUror­i [laT.-551vlebis f. furUnkul­i [laT. Zirmagara.. trigonometriuli f. ¥ safuraJe.-ebi. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. baza. Tiva da sxv. dasalevad. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. futurum myofadi. safuraJisa. futurum momavali da berZ. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT.  f. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). gitaris f. anC­ xli. boroti. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. kapasi qali. . Wirveuli.  s. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. (maTem.  futliari Scd. fuq fUtlar­i [rus. vagoni. футляр < germ. bo­ kali limonaTis.. momavali] – me­20 s. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs.  safuraJesi Scd. f. Rvinis da misT. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. romelic uar­ yofda realizms. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. violinos f. sinon.. futurolOgia [laT. ¥ funqciuri (mniS. futUrizm­i [< laT.  saTvalis f.  funqcionaluri Scd.).) damoukidebeli cvladi sidide. damokidebuleba. 3. fUria [laT. fUqs­i [germ.

madac qveynis dasasrulis 2. chaos naprali. stilze. romlis Tanax­  Sesruleba q. feva. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. rac xiliazmi. xaosuri. belerofontma. igivea. 2. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. moZraoba. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. Chimaira] – 1. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. chartçs laT. sa­ egvi pturi. wliani mSvidoba. charta) qaRaldi] – 1. qArtia [berZ. country sityv. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. q. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. mokla laferi arsebuli. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. Zv. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. Zv. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. qamelEon­i [berZ. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). chamaileon]  xaosi. xmauri. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. Secvlis Sedegad.. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. nabzari. aluri elementebis grova. skruli. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd.qam q -552- temoba. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv.  q. ¥ qaosuri. qaotiuri. musika. moZRvreba. ro­ xelwodeba. vali. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra.

ciuli meTodebiT [sinon. q. (gadat. taqroba (moZv. therapia mkurnaloba]  q. mkur­ lebas. berZ. (moZv. (s. (s..) klinika. mrewveloba. Teoriuli q. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). listi eqimi [sinon.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. 2. qiromAntia [berZ. q.. fantastikuri.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. romeic riTadi dargi – mecniereba.. q. reaqcia. agebu­ nalobis meTodebs. fantazia. wmenda. ¥ qloriani da qlorovani. – qimiuri elementi. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. bis mixedviT. beli. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. qirUrgia [berZ. formulebi. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. araorganuli dastaqaroba (wign. qimQuri – 1. turuli gamosaxuleba (mag.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. erebis dasamzadeblad. dasta4. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. la airi. tansacmlis q. naerTi. iyeneben teqnikaSi. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. chloros mwvane] Sirebuli. rebebiT. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili.)]. cheir xe­ . qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd.) da dosq. xirurgiuli.)]. elementebi.  organuli q. 3.) zRvis xrtilo­ qari (wign. (zoolog. saxirurgio Scd.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. cheirurgia < qQmia [berZ. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. – zogi momwamvleli nivTi­  q. momw­  q.

xerxemlis simi).) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. qlorOform­i [qlori da laT. qoreogrAfia [berZ. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. (maTem. simwvanis seni. q. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e.  xolera Scd. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. qOlera [berZ. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. ficxi adamiani. chlôros mwvane] – 1. qnEseT­i [ebr. q. chorde simi] – 1. kalciumi. wyali. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. qolestErin­i [berZ. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. qOral­i [< laT. sicocxlisaTvis . (medic. 2. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. (acidum form.) mcenaris daavadeba.qlo -554saSiSi. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs.  xorali Scd. qOrda [berZ.  baxis q. kiri. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. sabaleto speqtakle­  q. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. qlorOfil­i [berZ. wre­ xazis) or wertils. cholericus < berZ. qolErik­i [laT. (botan. rkalis. qlOrizm­i [< berZ.-ebi. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe.w. 2.. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis.) swori xazi (wrfe).

am palmis nayofi. (s.  qormeisteri. saRebavi da soma sxeuli] – . rogorc qrestomaTiaSia. saqrestomatio. christianismus < berZ. kakali. qormaQster­i [berZ. qOqos­i [esp. indis kakali. klasikuri q. (s. sinon. christianus] – qristianobis mimdevari. mTavarepiskoposis TanaSemwe. qristQan­i [laT. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). cocos (mr. ¥ saqrestomaTio. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. 2. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT.)] – 1.  kokosi Scd. umrevlo episkoposi. martivi. sarwmunoeba.  qrestomatia. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. qOro [berZ. qorepiskOpos­i [berZ. WeSmariteba. qrestomaTiuli _ iseTi. mironcxebuli] – religia. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. qrestomATia [berZ. lotbari). qresTomatia. xormeisteri Scd. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. masala. saxeli _ RmerTkacisa. welTaRricxvis I s. qrizAnTema [berZ. qristiAnoba [laT.  q. naTeli.  qarTuli q.) saswavlebeli.  q. qresTomatiuli Scd. ¥ qristianuli.  saskolo q. cxebuli.  q. qarTuli literaturis q. qro  s. 2.) xelovneba. choros] – momRe­ ralTa fundi.  q. choros gundi da germ. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1.romelic warmoiSva ax. q. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT.. chrôma feri. Meister os­ tati.-555bis dadgmis xelovneba. qromOsoma [berZ. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. palma erTgvari..  xoro Scd. Christos – sity. magaliTi.. q. xormaisteri.

matiane).] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. qrOnika [berZ. welTaRr. literaturuli nawarmo­ ebi. 2. q. ¥ qronologiuri. ¥ qronikaluri (mniSv. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi).] – aparati. xerox < berZ. 3.  romani-q. sinon. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. qsEnZ­i [polon.) ujredis birTvis is nawili. filmi. xerography < berZ. qsEroqs­i [ingl. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. princi piT. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. 4­isaT­ vis). ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. qsAnTi pe [berZ. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. qsenofObia [berZ. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. qronolOgia [berZ. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). 4.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q.  mxatvrul films win uswrebda q. chronos dro da logos moZRvreba] .qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. (biol. ambe­ bi. revmatizmi. qronQkuli – xangrZlivi. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. qserogrAfia [ingl.).  q.  q. naxazis. romlis saxeli dar­ Ca avi.  q. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. xenos ucxo. xenos ucxo. qsenofQlia [berZ. daavadeba.) coli.-is ganyofileba. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris.

savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. kazarmuli. y. cxovreba.rom­ wmis kalami. Kalim] – aRmo­ wodeba). ler­ viTarebis erT­erTi manki.-557- yar qsilogrAfia [berZ. yAd­i [arab. gerbi. gravireba. mxatvris funji.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. ro­ mnaTe. sayazarmo. xylon xe y da graphô vwer] – 1. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. ¥ yazarmuli. yAzarma [it. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. palto. qâdi] – aRmosav­ 2. . ktitôs] – (ekl. mosamarTle.  kazarma. ¥ yarakulisa. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. Senobebi. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. manTa sasuliero msajuli. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. Yazāwa(t)] –  y. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. yuranis moTxovniT. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. misi xmliseburi gamonazr­ 2. xipos xmali. igiva. buli. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. ti pis Senoba. karakulis Scd. ro­ s. melic. RErb­i – ix.  y. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. nagebobani. xeze gakeTebuli graviura. xis ma­ salaze amoWra. RazAvaT­i [arab.) erT xalxSi: safasuri. qalam < berZ. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab.  karakuli. reaqciuli `wminda omi~. qsifopAgeb­i [berZ. urgadi.

saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. sinon. – manjur. maneJze. eqimbaSi (ix. pasuxi. 2. avi da keTili sule­ bis kulti. SampAnur­i – mSxefare Rvino. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. kislak sazam­ Tro saZovari. Schablone < fr. mi­ xedviT). SAgren­i [fr. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi.  kuli. (wign.  Sampaniuri Scd.  kiSlaki Scd. yizQlbaS­i [Turq. Samanizmi). Stampi). chagrin < it. SamberQer­i [fr. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. amerikis.miTebsa da samarTlis normebs. Cin. yulma Scd. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. chablis < geogr. Savi muSa. SaQTan­i [arab. champighon soko] – qamasoko. yUli [ind. Solti. ¥ yulim.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. nimuSi] – 1. romelsac iyeneben cirkSi. yQSlaR­i [Turq. chambriére] – grZeli maTraxi. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. satana. yUran­i [arab. S SAbli [fr. S. eSmaki. Targi). romelsac brmad baZaven (sinon. sax. Kizilbas wiTeli Tavi. pro­ vincia Champagne­s sax. SAblon­i [germ. SampinQon­i [fr. gadat. SAman­i [tungus. frazebi. ¥ Sablonuri (mniSvn.yiz -558nimuSi. trafareti. Al-qur‘ân] – wig­ ni.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. jadoqari.  S.] – franguli TeTri Rvino. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. échantilon WaSniki. 2­isaT­ vis).) gacveTili . mebar­ guli.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. nimuSi.

chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). gaiZve­ ra. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. SarQaT­i [arab. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli.  Sansonetka Scd.  Saradasi Scd. SArJ­i [fr. SarlAtan­i [fr.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. chapiteau] – didi brezentis karavi. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. SApito [fr. charriage] – (geol. ¥ Sansoniesi. moZravi cirki. charlatán] – uxeSi matyuara. chance] – risame gan­ xorcielebis. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi.  Sansoniisa.-559- Sar SAmpun­i [ingl. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. aqvs. mcodned. uvici. SArada [fr. SarQaJ­i [fr. SArif­i [arab. SAntaJ­i [fr. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. .Tvi­ sebebi.  gamarjvebis kargi S. patara simRera. chansonette pa­ tara simRera] – 1. ¥ Saradisa. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). aseTi simReris Semsrule­ beli qali. SansOnie [fr. Sansone Scd. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. 2. SansOnet­i [fr. SAns­i [fr.

sax. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. borblebi. gamouSva (aikrifa). romelic asru­ .  TviTmfrinavma S. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. kavaleri] – feodalur Zara.] mus­ WurWeli. mobilis ZiriTadi nawili. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). avto­ S. ceremoniis qveynebSi: 1. musika am cekvi­ saTvis. Sass Scd.Sar -560- SArtrez­i [fr. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. tituli. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. gvaris meTauri. qiori. fexsacmlis sapired. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. TviTmfrinavis nawili. SAh­i [spars. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. savarZeli. rbili da bisaTvis. SeQker­i [ingl.-ebi. iyeneben sajdomad. vah hu­ suliero piri. Sasis. chaise longue] ¥ Sasim. 2. chassis] – 1. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. shake rxeva. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. romelic saWi­ SEvro [fr.] – erTgvari li­ desi miRweva. chef-d’oeuvre] – bobis piri. SEzlong­i [fr. ostatobis udi­ ogr. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. vadaznauruli wodeba. chevalier raindi. xalxuri musikis S.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma. Zrava. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. erTgvari. icemen xmals an laxts da 2. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. ðeih] – arabul TviTgvema.

 Sveicrisa Scd.  s. 2. 1) – dawera risame. SEri­brEndi [ingl.  individualuri S. alublis liqiori. Schweizer] – sastumros.  sabavSvo saxlis S. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. restoranSi). SQmpanze – [fr. brendi)] – alublis na­ yeni. Sefobis xasi­ aTisa. dokumentebze). SQfr­i [fr. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. s. Tejiri). azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. koncerti. werili. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. si­ non. schizô vxleC. ¥ Sifriani (mniSv. ¥ Sveicarisa. skola. daxmareba. saSefo – 1.] – adamianis msgavsi maimuni. 2. garegnuli brwyin­ valeba. ufrosi. dasakeci tixari. SQk­i [fr. rasac Sefobas uweven.  s. Shcirm] – gada­ satani. muSaoba. xelmowe­ rebze. chimpanze afr.  Simpanzisa Scd. moC­ venebiTi. . romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. vCexav da phrçh goneba. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. s. SQva [sanskr.-iT gayofili oTaxi.). 2­isaT­ vis).-ebi.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis.  S.  policiis S. meTauri. SQrma [ger. jgufuri S. 2. sunizmi). chef] – 1. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. chic] – (saub. chiffre] – 1. ¥ Simpanzesi. SizofrEnia [berZ. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi.  S. daSifrva – SifriT (mniSv. SEf­i [fr. organizacia an piri. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. SveQcar­i [germ.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba.. SefobisTvis gankuTvnili. restornis.

 S. basri mCxvletavi iaraRi. Schlager] – se­ zonis mSveneba. SOrt­i [ingl. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. Sexedulebani. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. lozungebi.) gzatkecili. squall] – xan­ mokle qariSxali. SoubQznes­i [ingl. SoUmen­i [ingl. pozicia. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. SkvAl­i [ingl. mZRoli. Saragza. vinc Sous organizacias awyobs. show Cveneba da man kaci. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. an fsiqikuri Ser­ yeva. SnAfs­i [germ. choc] – (medic. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. melodia. SOfer­i [fr.)] – mokle Sarvali erTgvari. SlAger­i [germ. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. SpAlebi [holand. moduri.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. chaussée] – (moZv. adamiani] _ is. shorts (mr.  Sliageri Scd. mWreli maxvili. SlEif­i [germ. S.  velikorusuli S. SOk­i [fr. SpAga [it. SOu [ingl. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. S.  Sortebi Scd. show] – warmodgena. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. romelic Zirs eTreva. spada] – didi. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. speqtakli. SlagbAum­i [germ. . propaganda. ¥ Sovinisturi.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. show sa­ naxaoba. SovQnizm­i [fr. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. S. Spalk (mr. SOse [fr.

trafareti. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. naTeli S. 1.  reJisoruli S.­isaT­ vis).  pasportSi Cartymuli S.-563 mx.) mza nimuSi.. 1. (wign. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. gadat. ¥ saSrifto. ¥ Stampiani (mniSv.. darbazis .  me­3 mniSv.  Spalieri Scd.-s moxvda.. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. StAb­i [germ.  burTi S. Stange] – 1. StAnga [germ. SpQl­i [germ. SpAler­i [germ. romelsac brmad hbaZaven (sinon.  stiqiasTan brZolis S.. 2. raime teqstis asawyobad. SrQft-i [germ. generaluri.. S. (tramvais den­ . meurneoba. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi.  stambis s. generaluri Stabi _ ix. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. 2. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis. Sabloni). StAmp­i [germ.-ebiT azrovneba. StAmb­i [germ. jarebis marTvis organo. 3. S.­iT bugeli an biugeli Scd. Spali. risame xelmZRvaneli organo. qaRaldi. Stab] – 1.  qarTuli S. wvrili S.. zRvis wvrili Tevzi. fexburTis karis boZi.-ebi.  erTjeradi xmarebis S. SprOt­i [germ. Stampfe it. Sprottte] – 1.-is ufrosi. msxvili S. Sta 2. Stampa beWdva] _ (Stempeli). spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi.) saerTod. qaras­ la.  S. 2. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti.) kedlebze.  diviziis S.. SprQc­i [germ. muqi S. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. (gadat. misi anabeWdi. maTi anabeWdi.

-Si Caricxes.  Streikbrexeri Scd. gadat. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. StAt­i2 [germ.  s.. (indo­ eTSi).  S.  S.  s. lampas. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa.  naxatSi saintereso S. Streikbrecher] – (moZv. erTeuli.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. misi iq yofnis dros. StAndart­i [germ. (aSS­Si). 2.. StAt­i1 [germ. wvri­ li xazi. StrQx­i [germ.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze.  S. Ruza.) piri. Standarte] – 1. uTos) rTaven qselSi. StraikbrExer­i [germ. S. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. Rrubeli. s.  niuiorkis S. 2. saStormo. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia. StUrval­i [holand.-ebis Semcireba. s. calkeuli wvril­ mani. Storm] – qariSxali zRvaze.) alami.  Stepseli Scd. samxedro xomaldze da sxv. Strich] – 1. StOr­i [germ. qari. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). StOrm­i [holand. pinjabis S. momen­ ti.-ebi. Tanamdeboba.) igivea. s. TviT misi anabeWdi. mxare. jorjias S. uqaro amindi. 2. prezidentis . . (saub.-ebis gavleba. Stopsel] – 1. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba.Sta -564liTonis Cangali an Reri. StEmpel­i [germ. rac rozeti. ialqani. ¥ Stormuli. store] – fanjris farda erTgvari. avstraliis S. ¥ saStato. StQl­i [holand. StEfsel­i [germ.-ebs miaqcies yuradReba. stil] – wynari. (wign. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris.. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. Stempel] – xelsawyo..

-565- Cek – saWis borbali gemze. specia­ gamosaxeds. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. cheque < check ga­ sinjva. safari. Stuurman] – gemis. sax. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli.] – Zveli C induri TamaSi. samejliso cekva erTgvari. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. saxvevi.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma).­Si Zv. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. sandali. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl.). CArter­i [ingl. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). safreni aparatis gzis­ < geogr. luri dokumenti (sabuTi).  Soreuli naosnobis S. welTaRr. gakontroleba] – 1. StUrman­i [holand. laqi] – sxvadasxva qveynis . CatUranga [sanskr. romelsac mus­ asarebad. Charleston vis. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. CaQnvord­i [ingl..] – amerikuli kvlevis specialisti. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. charter] – kosmosuri xomaldis S. candyr karavi] – me­5 s. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. StUrm­i [germ. traqtorze.

warmoadgens rokokos. champion < fr. chips (mr. CiCErone [it. CElesta [it. in­ tegraluri mikrosqema. CQfs­i [ingl. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. CQpi [ingl.  C. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros.  saWadrako C. zanzalakisebr xmebs. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT.Cel -566- saprivatizacio Ceki.-is salaroSi gaxvreta. Sebrawuli kartofili.] _ inglisuri avejis stili. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. WadrakSi. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. CempQon­i [ingl. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. gidi. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT.­Si. sxvag­ varad vauCeri – 1. Chippendale < sakuT.)] – Txlad daWrili da Semwvari.  msoflios C. chip] – eleqtronuli. eqskursiamZRoli). Cekisa. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. Ci pendEil­i [ingl. c caQtlupa [germ. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. rac violino.. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. sax. CElo _ igivea. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. safexburTo C. caQtnot­i [germ. 2. ga­ moscems naz. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. ¥ saCeko. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . celesta < laT.

citrusebis (limonis. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs.  c. dna. rad damuSavebuli merqnisa 2. ujredisi. cellulose laT. c. . romlisganac Sedgeba 2.  polieTilenis (ix. qaRaldis. caelibatus < TierebaTa da sxv. (gadat. xelovnuri ab­ reSumis. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. reba. damzadebisas. for­ celUloza [fr.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. loba. xelad (`celofanis parkio~ arqona.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi.. nivTie­ da. cEzura [< laT. dusiani skala aqvs.) – sa­ 2. romelic Ta­ metri. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. nawarmSi). phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv.-567- cel Si: mdgomareoba. (mus. oficialur le wyalgauvali masala. iyeneben lodiaSi.-Si yofna. Toxlis da misT. nivTiereba. rodesac celOfan­i [cellulose laT. romelic mii­ Ca] – 1. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT.-Si moxvedra. caesura gaxle­ 2. rac Scd. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. Seferili fena. _ amboben). dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. ro­ SejibrebaSi. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. (lit.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. produqtebis. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. iyeneben sakvebi ze TamaSoben).) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. wamlebis da  c. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. cedro limoni] – 1.) drois ukmarisoba.

zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. cenzuras axorcielebs. qonebrivi  qalaqis c. risame Sua nawili. iyeneben samSeneblo saqmeSi. linzis c. sa­ adgili (qarT.. ganaTlebis c.-is narevi. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. televizia­ ciuli c. pirovnebas isargeblos ama 2. c. politikuri debis Semadgeneli nawili. c.  c. cEment­i [germ. advilad aalebadi nivTiereba. qveynisaTvis. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. – magari. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. anekdoti. raime RerZis. u. ujredi da berZ.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT.. nawili). udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. c. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. romelic adgilisaTvis. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. wertili figuraSi. eidos saxe]  u. Suaguli..  asakobrivi c. centri] – 1. uxam­ celulOid­i [laT. romelsac aqvs raime namdebobis piri. moednis c. qalaqi. Sua Tu im politikuri (mag. romelic rasme ganagebs. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. informaciis sxva saSuale­  raionuli c. kentron wveri (cirkulisa). cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. censura] – beW­ velo. guli). administraciuli. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. censor] – Ta­ punqti. miuRebeli.-is qarxana. centrum < berZ. administrabebze (radioze. 3.. sityvebi. cellula si. cEntr­i [laT.. census] – piroba. SuaarCevno) uflebiT.-is iataki. samrewvelo c.. Semkvreli masa.. samrew­ cEnzura [laT. c. sinon. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. uwmawuri.. .

-ebi. is. wertili. aseuli). centraluri nervuli sistema – (anat. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. raioni. 1) dakavSirebuli. xel­ mZRvaneli. cErber­i [laT. qarT. gaTboba. legionis nawili. mmarTvelobis c. centrs. mTel sistemas em­ saxureba. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. cer centrQfuga [germ.) mZvinvare.  nostradamusis c.  c.] – 1. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. savaWro c. umTavresi. 2. 2. xelmZRvanelobis c.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili.  saxelmwifos c. gaerTianeba. saarCevno komisia. qalaqis c.  centralizireba Scd. c. centrTan (mniSv.. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr.  c. rac mTel sistemas amoq­ medebs.. cepElin­i [kreb. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis.-569 satelevizio c. Cerberus < berZ. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. Zv. sax..] – diriJablis ti pi. centrAlur­i 1. xelisufleba.  c. (gadat. samxedro qvedanayofi. 2) arsebuli. mTavari. 2. 3. centrSi (mniSv. mrisxane da fxizeli yarauli. moedani. centUria [laT.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. Zentrifuge] – manqana.. 4. Kerberos sakuT. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. .. moqalaqeTa jgufi. kompiuteruli c. gamoTvliTi c. kosmonavtebis varji­ SisaTvis.  c.

mowiweba.  antikuri c. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. Careva sxvis saqmeSi. – 1. Tanamedrove ubodiSo.  u. Tayvanis cema] – 1.. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. uceremonio – mouridebeli. gavrcelebulia xazi] – 1. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. wre­ veli buzi. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. romelsac dacva qcevaSi. c. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. ceremoganaTleba.cer -570- ceremOnia [laT. tropikul da subtropikul procesTa. Kyanos muqi lur­ ji. msoflios mowinave. salami. cErera [laT. sazogadoebrivi da ma­ 3. gegmiT tardeba. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali.  c. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. ceremonQal­i [laT. maciam.  c. rituali). dones miaRwia. romelic civilizAcia [fr. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. sazogadoeba. civilis samo­ sabameba demetra). Kyklos wre. c. Zilis da . winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. qalaqo] – (wign. ceremoniebi – (saub. cEce [bantu­enidan. ra­ tarebisa (sinon. raime movlenaTa. 2. moqmedebis wesi. qveynebi.) samoqalaqo. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. 2. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. laJvardovani] – mwvave imi. Sexvedra.] – co­ ara samxedro. doebriv­ekonomikurma for­  c. afr.

WurWeli. 1­isaT­ vis). ¥ ciklonuri.  c.  c. mamakacis qudi cilindris (mniSv. cQrk­i [laT. pasuxi.. 2­isaT­ vis). vabruneb] – 1. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. cilindriani (mniSv. cirkUlar­i [germ. cQlindr­i [berZ. 2. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. romelsac cinizmi axasiaTebs. Rumeli. 1) formisa. (Zvelad). avtomobilis c. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. ¥ cinikuri. circus] – 1. klounebi.  moxetiale c. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. 3. maRali cir da viwro farflebiani.-is dguSi. Zirkular . ganviTareba..-571lioba.  geologiuri c. geometriuli sxeuli. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. gulaxdiloba. 2.  s. Sigawvis Zravas c. leqciebis c. Sesasrulebeli. ¥ cikluri (mniSv. manqanebi.ebi.  koncertebis c. ¥ sacirko. ¥ cilindruli (mniSv. Kyrikos] – adamiani. warmodgena. Kylindros < Kylindô vagoreb. 1­isaTvis). ganviTarebis dasrulebul wres. mrgvali Senoba. 3­isaTvis). Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. c.  c. sawarmoo c. c. nomrebi. kaci...  c.  Zravas c. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi.  c. gad­ mosacemi risame wyeba. cQnizm-i [berZ. grigali. programa. saerTo niSniT (mizniT. cQklon­i [berZ. s. ¥ cinikuri. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba.  c. SekiTxva.  c. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba.  ciniki Scd. s. cinQkos-i [berZ.  c. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo.-ma gadaiara. 2. tanmo­ varjiSeebi.  c. cilindriani da cilindrosani (mniSv.

III. milebi..  citati Scd.  cirkuliacia. citAdel­i [fr. cQsterna [laT.cir -572- laT. didi rezervuari wylis. sacirkuliacio Scd. .)] – limonis. burji). cisterna wyal­ sacavi] – 1. cifra < arab. Sidacixe). sinon. Kystis saSarde buSti] – (medic.-ebi. sinon. vagoni an avtomobili. cQstit­i [berZ.). sadireqtivo gankarguleba. 3. circularis wriuli] – werilobiTi.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs.  rkinigzis c. 2.-ebis gaSeneba. (wign.  c. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. ¥ citrusovani. ¥ sacirkulacio. 2. IV da sxv.. c. sisxlis c. 2.  cirkuliari Scd..) saSarde buStis anTeba.  c. filtvebis c. gadat.  arabuli c.  benzinis c.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. romauli c. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT.-ebi (I.).] – 1. kulturebi.  cerozi Scd.  RviZlis c. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs. citrus (mx. forToxlis. yviTeli] – (medic. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba. rZis c. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. 4 da sxv. cittadella < citta qalaqi] – 1. kirros limo­ nisferi.  s. saerTo saxeli. II. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs.  cisterni Scd.-ebi (1. man­ darinis da misT. cQtata [germ. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT.-ebis plantaciebi. citrUsebi [laT. citadelle < it.  haeris c. cQroz­i [berZ. cQfr­i [polon. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. cifErblAt­i [germ.

moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. xSirad icis wynar okeaneSi. astronomiuli cifrebi _ (ix. ¥ xakim.  xalifasi – Scd. feoda­ . romliTac is ix­ raxneba vaznaSi.  sakontrolo c. ¥ xalifisa. 2. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. nesvisa. romel­ sac xalifa marTavda. xal Z ZabUton­i [iap. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. mr. sanapiroze iwvevs did ngrevas. xaks Scd. xalaT-Sarvali. xalQfat­i (ist. 2.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. xakis.) – 1.-5732. moadgile] – (ist. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). eleqtronaTuris liTonis nawili. xAlifa [arab. cUkat­i [polon. saxalifo – qveyana. talaxisferi < spars.  egvi ptis x.-ebi. chalifa nacvali. WuWyi] – 1. zoccolo] – 1.  x.  xakma. cUgcvang­i [germ.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. astronomia).] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. qerqi citrusisa. ZQudo [iap. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. sinon. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. sa­ zamTrosi. moya­ visfro mwvane. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. ricxvebiT gamoxa­ tuli. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. cifrebi – risame maC­ venebeli. cUnam­i [iap. cOkol­i [it. saZirkveli). Khāk miwa.

xAn­i [Turq. romlis saTa­ ¥ xuntisa.  j. romelic CineTidan da piri. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. (saub. . veSic xalifa idga. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. saxelmwifo wyobilebis 3. erTianebis.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. alebis Sedegad Seqmnili 2. agreTve gav­ melsac xani marTavda. ro­ dinareobs. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. romelmac gaakeTeben) – Tilisma. rac jadoqari. kavSiris saxel­ 3. anaTema. gadat. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. saxa­  xuntasi – Scd.] – musulmani. xUnta [esp.) aR­ xUrma [spars. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. han] – (ist. xErem­i [Zv. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. junta] – 1. haggi] – musulmanis gaukeTeben. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. vis saxelzec sapatio tituli. xalxo cekva. xinj adamianze. lifo. 2. gakeTeba. saxelmwifo. ro­ piras – kavkasiaSi.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. am titulis mqone xe. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. xOta [esp. xaji gaakeTa. Rame.) ityvian ma­ wodeba. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema.] – 1. wamali). ebr. rac viTomda avnebs. iseTi ram (nivTi. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j.) igivea. espanuri 2. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab.] – Zv. – nayofismomcemi tituli.] _ igivea. (saub. gadat.

 j. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. ojaxis gareuli cxoveli. doqroba. warm­ jEmpr­i da (moZv. jadOsnoba _ igivea. qceva. hangi. (Sdr – jixvi). (Zv. (s. . romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. seba. meCeTi. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. Rimili. profesiu­ zepirad. vaJkaci. ironiiT). jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. jumper] – naqsovi ze­  j. agreTve imaze. vinc gamoir­ jEzve [Turq. wamali. jadOsnur­i 1.) – jados ga­ li stili.) jEmper­i taci. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi.  j. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. jadOqar­i [sp. doqari. 2. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. ro­ grZneuli.  xendros j.  jempre Scd. j. vamen Tavze CamocmiT. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. beli orkestri. iTqmis Tavazian mamakacze. inglisSi: mamakaci. ic­ lad. jAme [arab.) momxiblavi. 2.) rasac ja­ jEm­i [ingl. datani. (gadat. moadgens mTlian masas. warmtacad.) musika. – 1.] – adamiani. sityvis patroni.] – gazelis ¥ jentlmenuri. [ingl. romelic XIX s. jAz­i [ingl. jazz] – 1. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. romelic war­ lebrivi.-575- jen jadOoba (Zv. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. romelsac deben dauwerlad. rac ja­ musikis sinTezis gziT. Pame’] – sakrebulo 2.  j. jeQran­i [Turq.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba.

jentlementi. mcenarisa. jQp­i [ingl.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. jQns­i [ingl. jUs­i [ingl. jUngl­i [ingl. agreTve adamianisa. jeans (mr. ¥ hagiografiuli. jQn­i1 [arab.  junglebi Scd. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba.  agiografia. gin] _ inglisuri arayi. miwisqveSa samefos mbrZanebeli.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi).) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad.  jinsebi Scd. hAdesi [berZ. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli). džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa. jQn­i2 [ingl. agiografiuli Scd. jQxad­i [< arab. mwerloba. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili.  h. boroti suli. demoni. jungle sanskr. jentlementuri Scd. Txzuleba. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg.  jentlemeni. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. jQu­jQcu [iap. habitus] _ (wign. jingOizm­i [ingl. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. jentlemenuri. . hagiogrAfia [berZ. h habQtus­i [laT. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. h.

rbenaSi). doRi. harAmxana [arab.-ebiT varjiSi. yelsaxvevi). halucinatio motyueba. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. hAlva [arab. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. 2. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. miwisqveSa samefo. war­ moadgens magar masas. halucinAcia [laT. handikap] _ 1. .-5772. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi.  h.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. xmebi da sxv. jojo­ xeTi. harmOnia (berZ. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba.bina. gamofuSviT). harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. handQkap­i [ingl. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT.  gamaki Scd..  araqisis h. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. hAntel­i [berZ.  xeebze gabmuli h. sinon. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben.  galstuki Scd.) hAmak­i [fr.Sexameba. half-back] _ (moZv. hAvbek­i [ingl. hAlstux­i [germ. harmonia Tanazomiereba] _ 1. smeniTi. nigvzis h. har hambUrger­i [ingl. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi.  xalva Scd. raime sportul SejibrebaSi (mag.  ganteli Secd. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. romelsac ikeTeben yelze.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli.

 h. erTsulovneba. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi.. romelmac mesa . romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. sitkboeba. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba.. hAj­i [arab.w. [berZ. hEbe [berd. sapatio tituli mus­ limanisa.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. h. garmoniuli Scd. hegemonia] _ (wign.] _ iaponiaSi: Cxirebi.  gegemonia.  heliofizika. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.  h. be­ ladoba.  garmonia.. mdgomareoba. roli. gegemoniuli Scd. garmonuli. Cangali). zevsisa da heras Svili. hAsi [iap. am titulis mqone piri. ¥ hegemoniuri.  gauptvaxti. ferTa h. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. haUptvaxt­i [germ. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba.  h. harmonuli. batonoba. gauptvaxta Scd. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan).har -578moiloca. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). ¥ harmoniuli. heliotropi helioTerApia [berZ. bgerebi. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. helio. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w.) xelmZRvaneloba.  bgeraTa h. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. h. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. hedOnizm­i [< berZ. ferebi.-Si Casves. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. hegemOnia [berZ. hASiS­i [arab. hArpun­i (holand.).

heliotEqnika _ teqnikis dargi. hematolOgia [berZ. heliofObur­i [berZ. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. (anat. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hemOstaz­i [berZ. hemQsfero [berZ. hçlios mze] _ qimiuri elementi. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. hemoglObin­i [berZ. ufero da usuno gazi (airi). hemoTerApia [berZ. hemofQlia [berZ.-579mzis sxivebiT mkurnaloba. helQum­i [berZ.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. 2. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. haimorrahagia] _ (medic.w. heliocEntrul­i [berZ. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic.) sisxldena. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). haima sisxli da laT. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. hemorAgia [berZ. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi.) moZRvreba.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. heliofQlur­i [berZ. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. hemOroi [berZ.) Tavis tvinis naxe­ varsfero.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. hçlios mze da laT. ro­ . rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. hcmisphairion] hem _ 1. helQos­i [berZ. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic.) Crdilis moyvaruli mcenareebi.

dagmanuli. herOika [< fr. hEpi­End­i [ingl. gzebisa da vaWrobis RmerTi. happy end] _ `keTili bolo~. Rmer­ Tebis Sikriki. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. romelic gerbebs swavlobs. Hçra] _ berZ.) gmiruli Sinaarsi. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). hEra [berZ. hErmes­i [fr.. gerbTmcodneoba. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. brZolis h. hermetique < laT. herAldika [laT. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi.  hermetiuli. kamera. (Zv. romelic .hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. herpetolOgia [berZ. qorwinebis mfarveli. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. germetuli. zevsis meuRle. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. hepArin­i [< berZ.  Sromis h. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. herbarQum­i [< laT. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. hErakle [berZ. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. herOin­i [laT. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. hermEtuli [fr. gmiruli mxare risme. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. Herkules].) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari].romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. romanis) keTili dasasruli. hçpar RviZli] _ nivTiereba. rom haers sru­ liad ar atarebs. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w.  h. germetiuli Scd. welTaRr.

eqtari.-is wesebi. sexsualis sqesobrivi] _ 1.m.  h. im RonisZiebaTa sistema. Sromis h. piradi h. ¥ hibriduli. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli.  gercogi Scd. 1 heqtolitri = 100 litrs. hekaton asi da fr. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. janmrTelobis dacvas.  h. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. h. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas.saxeobis misaRebad. heqtrisa.-581qvewarmavlebs swavlobs. higQena [berZ. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). heteros sxva da laT. gercoginiisa Scd. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. hEqtar­i [fr..  heqtari. hercogQnia [germ. romelic Tavisufal.  hercoginiasi. hefEstos­i [berZ. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. ¥ heqtarisa. hig gektari. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi. heqto. hibrida narevi. geqtari... Tesli. _ TavsarTi. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. samyura. heteroseqsuAlizm­i [berZ. damoukidebel cxovrebas eweoda. . hQbrid­i [laT. heqtOlitr­i [berZ. hErcog­i [germ. gibriduli Scd.  gibridi. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). ektari Scd. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs.  gercoginia. 2. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. udris 100 ars anu 10000 kv. hEtera [berZ. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi.

hidro. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi.). h. h. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. hidrOliz­i [berZ..  h. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb.) wylis moyvaruli (mcenare). hidrolOgia [< berZ. gidravlika. higrofQluri [berZ. gidravluri.. abazana. pirobebi. hidrogrAfia [berZ. mdi­ nareebi. [< berZ. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. Zrava. avtomobilis h. gigienuri Scd. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. nisli. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. h.  h. gidravlikuri Scd. hidrOsfero _ wylis garsi. hidrometeOreb­i [berZ. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. cvari. hidravluri.. tanvarjiSi.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. zRvebi.  hidravliuri. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~..  hidrobiologia. romelic swav­ . hidrAvlika [< berZ. hidrolizi.  gigiena. ¥ higienuri. tbebi. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. hidroenergetika. moZraobasa da Tvisebebs. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. gidravliuri.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. wnexi. muxruWebi. TrTvili da sxva. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs.

va. himnolOgia _ sasuliero . luri ganviTareba. [berZ. (medic. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. hymnos] _ sazeimo 1.) Sorsmxedveloba.) wyalSi mcxovrebi 2.  gilzi. dameteba~ (sap. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. hyper avadeba). dargi.) wylis SiSi. gebobaTa saSualebiT. papirosis qaRaldis masra. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. metron zoma hQlz­i [germ. hyper ­ze. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. raime organos metismeti simRera..-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. hyper ­ze. (botan. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis.) ortotiani mrudi. hipertrOfia [berZ.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. ra cilindruli mili. mcenareebi.) sisxlis wnevis awe­ 2.) risame aranorma­  gimni Scd. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT.. hipertonia. hiperinflianebel moqmedebas. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. hyper ­ze zeviT. simbolo. im mxares] _ TavsarTi. (gadat. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. 2. hipo). ­ze metismetad. nian. (maTem. poezia. dic. romelic swavlobs wylis hiper. gilza Scd. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. Hulse] _ 1. teqnikis cia. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ.

dabla da dynamis Zala. hyppotamos]  h. h.. hi per. rom­ Tabare) cxovrebis wess. [< berZ. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. gamoqvabulebSi. hypo qveS normis qveviT dawevas. romlebic axal­ ris daqveiTeba. mdgomareoba. hipilOgia [berZ. gi pnozuri Scd. h. hipos cxeni  h. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. da tonos daZabva] _ (medic. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi..). hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. hipotetiuri. laT. Txedis gverdi. slengi (Jargoni) _ piri. hipopOtam­i [berZ. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. ro­ gviandeli. potetiuri. hippie. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. oxi (genium) . hypnos Zili]  h.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. romelic  gi pnotiziori Scd.). hypoteinusa] < berZ. sisxlis wnevis daqveiTeba. _ igivea rac behemoTi. raloebas).) marTkuTxa samku­ listi. hipOgia [berZ. modis si­ hipodinAmika [berZ. mdebareobs swori kuTxis hipo. ereba cxenebis Sesaxeb.. ¥ hipoTezuri. 2. ¥ hipnozuri.  gi popotami Scd.-is seansi.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba.hi p -584- hQp­i [ingl. hypo qveviT] _ pirdapir. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. hypo qve­ viT. gi poteza Scd.  dedamiwis warmoSobis h. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hipnoziOr­i [fr. napralebSi. gimdgomareoba.  hi pofunqcia (sap. Zili. msjeloba. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. hQpnoz­i [berZ. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli.  gi pnozi.. _ 1. TavsarTi. hypnotiseur hipotEnuza [berZ.

samflobelo.).) sastumroSi. kanis. 2. hom hOkei [ingl.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. homoplAstika [berZ. mosacdelad. heat] _ 1.  xoli Scd.  xobi Scd. 2. hobby] _ rameTi gataceba. homos msgavsi da laT. holding Cab­ Rujva] _ 1.  xokei Scd. homoseqsuAlizm­i [berZ. h. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. (sport.).  goboi Scd. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). hirUdin­i [< laT. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. (mag. adgil­mamu­ li. hObi (ingl.  giti Scd. holos mTeli. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. hOl­i (ingl. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. hQt­i [ingl. . hOlderi _ mflobeli. hQjra [arab.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. Cveulebriv. hOboi [germ. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. hall] _ didi sadgomi. romelsac misdeven Tavisufal dros.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag.  golografia Scd. sazo­ gadoebriv SenobebSi. TeatrSi) da­ sasveneblad. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. welTaRr. ba­ toni. hOlding­i [ingl. homos msgavsi] _ (medic. velo­ da motosportSi: Sejibreba. aCemebuli saqmi­ anoba. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. hologrAfia [berZ. aferxebs sisxlis Sededebas.

mediduroba. Horizontale] _ 1. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. izohifsi). yoyoCoba.  ixmareba agreTve hormonaluri. cis dasalieri. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. mxatvrebs da sxva. ¥ hormonuli. TvalTaxedva. horizôn (horizôntos] _ 1.  h. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non.) nivTiereba.  gorizontaluri Scd. xazi. 3. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad.  h. horelQefi [fr. dedamiwis ze­ . haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. bareliefi) horQzont­i [berZ.  gorizonti Scd. xazebi. hOrmon­i [berZ. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. h. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. vertikaluri). geodeziaSi: mrudi. honor Rirseba. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. ¥ sahonoraro. horizontAlur­i [germ. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol. tbaSi.hon -586dapiris nawili. horOskop­i [berZ. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad.  s. hOnori [laT. 2. 2. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze.  gonorari.  h. zRvaSi). qedmaRloba. fondi.-ze gemi gamoCnda. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. sibrtye. preparati. hOr­i [egvi pt. sagonoraro Scd.

tansac­ ta. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. Hospital]  humaniuri. saqcieli. adamiani. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). ka­ mareba sursaTiT. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). hugenOteb­i [fr. leba. fisa).-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. ¥ humanuri. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. hurQebi (spars. homing Sin viTarebuli. mtredi) TavisiT mliT. gu_ saavadmyofo. deba. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. laT. humanita¥ hospitlisa. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. humanitAruli [fr. samxedro. saTnoeba. ganaT gospitalizacia Scd. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena.) _ yuranis mixedviT. upiratesad maniuri Scd. mecnierebani. h. cxeni. _ msoflmxedveloba. mTavroba.  h. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. Hûri arab. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. medikamentebiT da sxv. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. h. gumanizmi. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. humanus adamianuri] .  h. hospQtal­i [germ. h. metyvelod.s. muslima­ `barTlomes Rames~.

-588- danarTi .

HUMÁNI.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS .C. HÓMO SUM. adamiani. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. yvela­ fers aqvs sazRvari. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.

cezar. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). brZolis win gesalmebiT Sen. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba.

formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi.i. e. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST .) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. samar­ TliT.

varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. ÉRGO SUM DÉXI. magram kano­ nia CÓGITO. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT.-592vazrovneb. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. vimedovneb vinc swrafad gascems. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. SPÉRO BIS DAT. SED LEX . amdenad.

. jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. mzad iya­ viT dasacavad piradad. kerZod – saidumlod mankieri wre.-593keTili rwmeniT – ndobiT. an. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. ironiiT.. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . sruliad gulwrfelad.

O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. gamoiyene yoveli dRe. Sem­ deg mowyvite dRe – e. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. vnaxe. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere.S.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE.i. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA.-594mesame moxarulia mivedi. VÍDI. VÍCI POST SCRÍPTUM (P.

WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. rwmena. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. mrwamsi samarTalma unda izeimos. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI.-595platoni Cemi amxanagia. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA .

S.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA . ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A. win sayovelTaod.C.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad.

ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST .-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. Senze laparakoben SeniSvna Senc. brut! – iulius cezar­ is sityvebi.

IN CÓRPORE . cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia.

(redaqtori). Кудрявцев Т. `ganaTleba~.. 2001. и др. bakur sulakauris gamomcemloba. Tbilisi. 12-е издание. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). III gamocema. 1999.. Москва. bagaliSvili g. kikaliSvili r. “Словарь иностранных слов”. “Просвещение”. 1949. (mT. saskolo gamocema. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). Одинцов В. Пухаева Л. и др. 2001.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. 6. 2. 1983. . 3.В. Tbilisi. Лёхин И. Tbilisi. Смолницкая Р. ortomeuli. `ucxo sitvaTa leqsikoni~.П... 4. WabaSvili m. Ciqobava arn. 1986. “Словарь иностранных слов”. 1985.В. Петрова Д. “ЮНВЕС”. WabaSvili m. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. Sps `kenari~. С.И. 6. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. WabaSvili m. Москва. Москва. Tbilisi. 5. redaqtori). `ucxo sityvaTa leqsikoni~.С.

.................................................................................................-600- sarCevi winasityvaoba .........8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni ...............................................................................................2 SemoklebaTa sia .....................................9 danarTi laTinuri sibrZne .........................3 leqsikonis agebuleba ........7 laTinuri anbani ....................................................589 leqsikografiuli wyaroebi ...................................................................................................................................................................................699 ......................................................................................................................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

70.. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi. ir. 8(97) 07­66­90. abaSiZis gamz.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 8(93) 79­90­69 . tel.