Está en la página 1de 42

T.C.


LLÎ EĞİ
TİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİ
TİM VE ÖĞRETİ
M Sİ STEMİ
NİN
GÜÇLENDİ Rİ
LMESİPROJESİ)

MÜZİ
K ALETLERİYAPIMI

KLASİ
K Gİ
TAR YAPIMINA ÖN HAZIRLIK

ANKARA, 2007
ğ
Milli Eğitim Bakanlııtarafı
ndan geliş
tirilen modüller;
 Talim ve Terbiye Kurulu Baş kanlığı nı
n 02.06.2006 tarih ve 269 sayı lıKararıile
onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğ itim Okul ve Kurumları nda kademeli olarak
yaygınlaştı
rılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programları nda
amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandı rmaya yönelik geliş tirilmişöğretim
materyalleridir (Ders Notları
dır).

 Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandı rmak ve bireysel öğ renmeye


rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazı ş
rlanmı, denenmek ve
geliş
tirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğ itim Okul ve Kurumları nda
uygulanmaya baş ş
lanmıtır.

 Modüller teknolojik geliş melere paralel olarak, amaçlanan yeterliği


kazandı rmak koş ulu ile eğitim öğ retim sı rası
nda geliş tirilebilir ve yapı
lması
önerilen değiş
iklikler Bakanlı kta ilgili birime bildirilir.

 Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik


kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaş
abilirler.

 Bası şmodüller, eğitim kurumları


lmı rencilere ücretsiz olarak dağı
nda öğ tı

r.

 Modüller hiçbir ş
ekilde ticari amaçla kullanı ı
lamaz ve ücret karş ğ
lıında
satı
lamaz.
İ
ÇİNDEKİ
LER
İ
ÇİNDEKİ
LER
AÇIKLAMALAR ....................................................................................................................ii
Gİ RİŞ.......................................................................................................................................1
ÖĞRENME FAALİ YETİ –1 ....................................................................................................3
1.1.Klasik Gitar ....................................................................................................................3
1.1.1. Denge.....................................................................................................................7
1.1.2. Oranlar ...................................................................................................................8
1.1.3. Entonasyon ............................................................................................................9
1.1.4. Form ve Tel Boyları nı n Hesaplanması ................................................................ 10
1.2.Projenin Çizimi ............................................................................................................10
ÖLÇME VE DEĞERLENDİ RME ....................................................................................22
ÖĞRENME FAALİ YETİ –2 .................................................................................................. 24
2. MALZEME VE TUTKAL ................................................................................................. 24
2.1. Klasik Gitar Yapı mıİ çin Uygun Ağ açlar ................................................................... 25
2.1.1.AğacıTanı ma ....................................................................................................... 25
2.1.2.Yan ve Gövde İ çin Uygun Ağ açlar....................................................................... 26
2.1.3.Ön Tabla için uygun ağ açlar................................................................................. 27
2.1.4.Sap ve Klavye İ çin Uygun Ağaçlar ...................................................................... 28
2.2.Kullanı lacak Tutkalları n Özelikleri.............................................................................. 29
UYGULAMA FAALİ YETİ.............................................................................................. 31
ÖLÇME VE DEĞERLENDİ RME ....................................................................................33
MODÜL DEĞERLENDİ RME .............................................................................................. 35
CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 36
ÖNERİ LEN KAYNAKLAR.................................................................................................. 37
KAYNAKÇA .........................................................................................................................38

i
AÇIKLAMALAR
AÇIKLAMALAR
KOD 215ESB349
ALAN Müzik Aletleri Yapı
mıAlanı
DAL/MESLEK MızraplıBatıMüziği EnstrümanlarıYapı
m Dalı
MODÜLÜN ADI Klasik Gitar Yapı
mına Ön Hazı
rlı
k
MODÜLÜN TANIMI Klasik gitar yapı
mıile ilgili temel bilgi ve becerilerin
kazandırı
ldığıöğrenme materyalidir.
SÜRE 40/32
ÖN KOŞUL 10.sı
nıf modüllerini başarmışolmak
YETERLİ
K Klasik gitar yapı
mıiçin ön hazırlı
k yapmak
Genel Amaç
Gerekli atölye (laboratuvar) ortamıve donanı
mları
hazı
rlandığında klasik gitar yapı mıiçin ön hazı
rlı
k
yapabileceksiniz.
MODÜLÜN AMACI
Amaçlar
 Proje ve ş
ablon hazı
rlayabileceksiniz.
 Malzeme ve tutkal hazı
rlayabileceksiniz.
Ortam:
Enstrüman yapı
m atölyesi.
EĞİ
TİM ÖĞRETİ M
Donanı
m:
ORTAMLARI VE
DONANIMLARI Teknik resim ders araç gereçleri, sert karton veya plastik,
kaplama, tutkal çeş itleri, ağaç kataloğ u ve önerilen
malzemeler ve diğer kaynakları .

Her faaliyet sonrası nda o faaliyetle ilgili değerlendirme


sorularıile kendi kendinizi değ
erlendireceksiniz.
ÖLÇME VE
DEĞERLENDİ
RME Öğ retmeniniz modül sonunda size ölçme aracı(Uygulama,
soru-cevap) uygulayarak modül uygulamaları ile
kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değ
erlendirecektir.

ii

RİŞ


RİŞ
Sevgili Öğrenci,
Bu modül Müzik Aletleri Yapımıalanı nda mızraplıBatımüziğ
i aletlerinden klasik
gitar yapı
mıiçin ön hazı
rlı
k aş
aması nıiçermektedir.

Klasik gitar yapımı, diğer müzik aletler içinde en zor olanı dır. Yapı lacak iş lem
basamaklarıve malzeme açı sından birçok zorluklarıvardı r. Bundan dolayı dı
r ki iyi malzeme
teminiyle işi yarıyarı
ya başaracağınız anlamına gelir. İ
yi bir tasarı
m ve işcilikle iyi bir ürün
elde etmişolursunuz.

Ön hazı rlı
k yaparken malzemelerin kuru olması na dikkat ediniz. Hangi malzemeyi
nereye kullanacağınızıve özelliklerinin neler olduğ
unu diğer modüller de öğ rendiniz. Bu
modül de daha pekiştirmişolacaksız.

Müzik aleti yapı mı , marangozluk mesleği icrası ndan daha fazla özen, ince iş çilik,
tasarım, estetik ve müzik kabiliyetine sahip olmanı zıgerektirir. İ yi bir usta olmak için müzik
dağ ğ
arcı ı
nı , müzik kulağını, el becerisini ve estetik bilgisini iyi geliştirmek gerekiyor.

Günümüz enstruman yapı mcı ları


n birçoğu hep usta çı rak iliş
kisi içinde bilimsel
olmayan düzeyde çalı şmaktadı rlar. Sizler lise çağ ı
ndan itibaren çalışmaya baş larsanız ileride
kaliteli ürünler üreteceğinize inanı yoruz. Eğ er iyi yapı mcıolmak istiyorsanı z öğrenme
faaliyetlerinde baş
arılıolmalısınız.

1888 Antonio de Torres Klasik Gitar SE 114 projesi

1
2
ÖĞRENME FAALİ
YETİ
–1

AMAÇ
ÖĞRENME FAALİ
YETİ
–1

ine uygun proje çizip ş


Bu faaliyet sonunda tekniğ ablonları
nıyapabileceksiniz.

ARAŞTIRMA

Bu faaliyet öncesinde yapmanı


z gereken öncelikli araş

rmalar
ş
unlardı
r:
 Klasik gitar nedir, araş


nız.
 Entonasyon nedir, araş


nız.
 Klasik gitarda ölçüler nelerdir, araş


nız.
 Tel boyu ve form ölçüleri alı
nınca neye dikkat edilir,
araş



z.
 Klasik gitarda bilinen projeler nelerdir, araş


nız.

Araş tı
rma iş lemleri için internet ortamı , müzik kitapları , yapı m atölyeleri,
üniversitelerde çalgıyapı m bölümleri, müzikle ilgili diğer ansiklopediler. Öğ
rendiklerinizi
arkadaşlarınızla paylaşarak pekiştiriniz.

1. PROJE VE ŞABLON
1.1. Klasik Gitar
Hitit gitarı
, gitar tipi entrümanlar içinde en eski olarak bilinenidir. Gitar çalan insan
oymalıkaya, Anadolu medeniyetleri müzesindedir. Yaklaş ı
k 3300 yı l (m.ö. 1400) öncesine
ait olan bu kaya, Alacahöyük civarı ndaki kazı larda çıkmı ş tı
r. Dikkat edildiğinde gitarı n
sapındaki perdeler olduğu gibi fark edilir. Gitarı n şekli bugünki klasik gitarı n formuna
oldukça benzemektedir. Aynızamanlar da Mı sır'da da uzun saplıLut'lar vardı . Tarihi
bilgileri karşılaştı ğı
rdı mı zda; o çağlarda Hitit'ler ile Mı sır'lı
ları
n sı kıilişkiler içerisinde
olduğunu görürüz.

3
Arkeolojik bilgiler ı
şı
ğ ı
nda incelemeler sürdürüldüğ ünde M.Ö. 400 yı lları
nda Akdeniz
kıyı
larında gitara benzeyen enstrümanlara rastlanı
r. Grekler ve Romalı larda da çok miktarda
görülen bu enstrümanlar bugünkü gitar tekniğine benzer şekillerde çalı
nıyordu.

M.S. 1500 yı lları nda ''Vihuela'' denen bir enstrüman İ ber


Yarımada'sı nda oluşmuş tur. Birçok değiş ik tipi olması na rağmen
en yaygın olanıaltıçift telli olanı
dır. Çift olan teller unison ya da
oktavlara akord edilirdi. Bu çağ da polifonik müzik önem
kazanmı ş, birçok müzisyen Kontrpuantal müzik yazmı ştı
r.

Barak Çağ'ı n başladı ğızamanlarda İ talya'da oluşan İtalyan


Gitar tipi, bugün kullanı lan gitarlara çok daha fazla benziyordu.
Delik bugünün gitarı nki gibi olup; tamamen açı ktı
. Perdeler
deliğ e kadar ı zanı yordu. Genellikle beşçift tel kullanı lırdı. Bu
gitarların bir tek; beşçift telli olanları
da vardı . Resimde modern
gitardan önceki modellerden bir örnek görülmektedir.

Bugün kullanı lan modern gitarıilk yapan kiş iİspanya'nı


n
Almeria bölgesinden Antonio Torres Jurado'dur. Torres bu
tipteki ilk gitarı
nı1863 yı lı
nda yapmı şve modern gitarı n
gelişmesinde en önemli adı mıatmı ştır. Geliş
tirdiği 650 mm tel
uzunluğu o kadar önemli bir karar idi ki daha sonra bu tel boyu
standart uzunluk olarak kullanıldı
.

Modern gitar bir ''8'' ş ekline benzetebiliriz. Gövde ile saptaki köprü arasıtel
uzunluğunun yarı sıolup bir oktavdı r. 12 perde vardı
r. Gitarı
n gövdesinin ön tarafı
ndaki ''ses
tablası'' da denen ahş ap kısı
m çam ağ acından yapılı
r. Çam cinslerinden sedir ya da ladin
olabilir. Gövdenin yan ve arka kı sı
mları
gül ağacı ndan yapılı
r. Sapının ön kı smı
çok sert bir ağ aç olan abanozdan; arka
kısmıise maun ağ acından yapı lı
r.

Klasik gitarda diğ er birçok


enstrümanlardan farklıolarak ses direk
olarak parmak uçları nın teller ile
irtibatı
ndan elde edilir. Yaklaş ık
üçbuçuk oktavdı r. Kontrpuantal pasajlar
tam armoni ve altınotaya kadar varan
akorlar elde etmeye uygundur.

Çağ ımı zda gitarla ilgili


araştı
rmalar süratle çoğ almakta ve
birçok ünlü gitar yapımcı larıçok güzel
enstrümanlar üretmektedir. 640 mm ile
664 mm tel boylarıarası nda değ iş
en gitar tipleri çok değ
işik ve ilginç sonuçlar vermektedir.
Zorlukla elde edilen bu tip çok güzel gitarları
n bakı mıayrıbir özen ister. Gitar ani ve büyük
sıcaklı
k farklarından korunmalı dır. Havadaki nem oranı na göre dikkat edilmediğ i takdirde
4
çatlaklar ya da birleşim yerlerinden açı lmalar oluşabilir. Kuru bir iklim çatlak oluş
masına,
tellerin yükselmesine ( tellerin saptan uzaklaş masına ) neden olabilir. Bu gibi durumlarda
nemlendirici kullanı lmalı
dı r. Gitar için ideal olan nem oranı%55-%75' dir. Yukarda görmüş
olduğunuz gitar ve heykel çalı şması ndan bir görünüm. Gitar çalı şmasıLütiye (Fr. Luthier)
Mehmet DOĞRU’nun Heykel ise Heykeltı raşMehmet SAĞLAM’a aittir.
 Klasik gitarı
n bölümleri
Yan taraftaki resimden sı
rası
yla açı
klarsak
 Burgu bölgesi ve burgu(1)
 Sap bölgesi ve sap(2)
 Klavye ve perdeler(3)
 Destek kı
smı
(takoz)(4
 Ses deliğ
i ve iş
lemeler(rose)(5)
 Arka ve Yanlı
klar(6)
 Gövde(7)
 Flato(8)
 Alt eş
ik

Resim11: Klasik gitarı


n bölümleri

Gitarın bölümlerini ilerdeki modüller de sı


rası
yla yeri geldiğinde genişaçı
klamalara
yer verilecektir. Sizler ş
imdiden araştı
rmaya başlayını
z.

5
 Klasik gitarı
n detaylıgörünümü

Resim1.2:Klasik gitarı
n yapı

.

6
1.1.1. Denge
Bütün enstrumanlarda denge unsuru vardı r. Gitar ve ailesinde çekme kuvveti daha
fazla olduğundan dolayıdenge çok önemli bir detaydı r. Denge, fiziksel kurallar göz önüne
alı
narak yapı lı
r. Çalgıaletlerine tel takıldıktan sonra sürekli çekme ve basma dediğ imiz
kuvvetlere maruz kalı r. Bundan dolayıdır ki bu kuvvetleri ensrumanı n diğer bölgelerine eşit
dağ ı
tmaya çalı şmak ve yük alan bölgelerin kuvetini hafifletmek gerekir. Denge konumları nı
şöyle sıralayabiliriz:
 Alt eş
ik üst eş
ik yerleri
 Perde dağ
ılı
mıve yerleri
İçerde kullandı ğı
mı z destek
çıtalarıve balkonlar
 Yanlıkları güçlendirici
destek çı
taları
 Takoz ve yanlı
k-sap
bağlantı

 Takozun göğse (Arka
kapağa) bağ
lanması
 Burgu baş lığının eğimi ve
bağlantıyerleri

Şekil 1.1:Gitarda denge ve oran

Aynızamanda enstrumanı n estetik görünmesi de gerekir. Kuvvet gerektiren yerlerde,


iç bölgelerde göze iyi gelecek ş ekilde destek çı talarıatılmalıdı
r. Örnek uygulamalar
aşağı
dadı r (Bkz.Şekil.1.3).

Resim1.3: Gitarda denge

7
1.1.2. Oranlar
Tüm enstrumanlarda oranlar ALTIN ORAN kuralı na göre yapı lı
r. Bu kuralın formülü
şöyledir: Altı n oran, 1 sayısı
na eklendiğinde kendi karesine eş it olan iki sayıdan biridir.
Altın oran 1,618033.... olarak devam eden ondalı k sayı
dır. 1 sayı sı
na eklendiğinde kendi
karesine eşit olan diğer sayı
da - 0,618033... olarak devam eden ondalı k sayıdır.

Gitarda oranlar altın kurala göre alınır. Fakat çağdaştasarı mcı lar bu oranlardaki birçok
ölçüyü değ iş
tirmiştir. Örneğin, ses deliğ i geniş liği, form derinlikleri gibi… Her yapı mcı nı
n
değişmez kurallar dış ı ğıtasarı
nda yeni ortaya attı m ve ölçüler vardı r.

Şekil 1.2: Gitarda oran

Gitarın tel boyu uzunluğ unun yarı


sıyanaklarla takozun birleş tiği 12. perdeye denk
gelir.Üst eşikten 12. perdeye kadar 32.5 cm 12.perdeden alt eş
iğin olduğ u yere kadar ise yine
32.5 ‘tir. Alt elikte gitarda en genişformun tam ortası na denk gelecek ş ekilde oturtulur.
Nedeni o bölgeyi eş it oranlamak ve aynızamanda destek çı nıdiyaframda iyi ş
taları ekilde
yerleştirmeye alan yaratmaktı r. Sap atmasınıönlemek saptaki gerilmeyi gövdeye de eş it
8
şekilde dağı lımınısağlamak. Fakat bu akustik gitarda farklı
dır. Oradaki gerilimi dengelemek
için sap içersine ayarlana-bilinir mil yerleş
tirilir.

Yukadaki resimde oklarla belirtilen bölgelerde dışa doğru bombeler vardı r. Bunun
nedeni ısıdeğ iş
imden dolayıoluşan gerilmeleri gitarda bağlantıyerlerine zarar vermesini
engellemektir.

1.1.3. Entonasyon
Bir müzik aletinde bası
lan herhangi bir perdede olmasıgereken ses frekansı nıtam
olarak vermemesidir. Bu frekans kulakla duyulduğ unda fark edilir. Veya “tuner” dediğimiz
akort cihazı
yla ölçülür.

Gitarı n bir perdede tam olarak doğ ru notayıverdiğ inden emin olmak için yapı
lan
ayardı
r. Bir bilirkiş
i tarafı
ndan yapı
lmasıgereken önemli bir ayardı
r.

Gitar, diğer perdeli ensturamanlardan en zor olanı dır. Bunun nedeni perdelerin
sabitlenmesidir. Bundan dolayı dır ki perdelerin kanallarıaçı lı
rken çok hassas ölçü alı nmalı
ve hassas ölçüm cihazlarıyla çalış ı
lmalı dır. Çakılan perdenin veya fret’in (Perde) biraz ilerde
olmasıası l tı
nlamasıgereken notanı n sesini hatanı n ölçüsü boyutunda tizleştirir (İ
nce).Tam
terside vermesi gereken sesi pesleş tirir ( Şekil 1.4).

Resim 1.4: Entonasyon

Örneğ in, yaylı larda böyle sorun yoktur. Klavyede parmakları mı zla basacağı
mız
pozisyonlarıiyi bilmek ve kulağ ımı zı
n iyi olmasıgerekir. Perdeleri sabit olmayan perdeli
enstrumanlarda perdeden kaynaklıherhangi bir entonasyon sorunu olduğunda perdeler
rahatlı
kla ileri ve geri hareket ettirilerek bu sorun giderilir.

Entonasyon sorunu sadece fretlerden kaynaklanmaz, alt eş iğ


in doğ
ru
ş
yapıtı

lamaması ve alt eş ş
ik eklentisinin konumunun yanlı ğ
lıından da kaynaklanır.

9
Diğ
er bir nedende klavye tesviyesinin iyi yapı
lmamasıve fredlerin yerine tam
oturmamasından da kaynaklanabilir.

Gitar yapı
mın en can alı
cınoktası

r, alt eş
ikle üst eş
ik arası
ndaki 650 mm alan nedeni
Entonasyon sorunu olabilir.

1.1.4. Form ve Tel Boyları


nın Hesaplanması
Tel boyu 650 mm olarak belirlenmişbir gitarda denge ve oranlar yapılan hesaplamalar
ile bulunmuş , form ölçüleri çı
karı
lmıştı
r. Aş
ağıdaki çizelge bu form ölçülerini vermektedir.

ENST
RÜMAN FORM ÜST ORTA ALT FORM SES EŞİ
K SAP.D SAP TEL
ADI BOYU FORM FORM FORM DER. DEL. YERİ EŞİK BOYU BOYU
ENİ ENİ ENİ YERİ YERİ

KLAS. 50 cm 30 cm 25 cm 37,5c 10 cm 15cm 17,5c 32,5c 32.5c 65 cm


GİTAR m m m m
Tablo1.1 : Klasik gitarda standart form ölçüleri
Gitarda, perde arasındaki aralı klar 1,05946… sabit sayı sı
yal 650 mm bölünmesiyle
birinci perde kalan sayının tekrar 1,05946… sayı ya bölünmesiyle 2. perde bulunur. Bu iş
lem
sürekli tekrarlanarak 19 perdeye kadar tüm perdelerin ölçüleri çı kartılmışolunur. Bu konu
ilerde daha fazla incelenecektir.
1.2.Projenin Çizimi
Enstruman çizimi konuları nıve genel çizim tekniğini daha önce iş tik Şimdi bu
lemiş
modül de tekrar gitar çiziminde ön ve yan görünüşünü çizelim.

Projenin çizimine başlamadan önce önceki projelerden mi örnek alacağı z; yoksa ana
ölçüleri baz alaraktan bazıdeğ işikliklerle yeni bir projemi çı ı
karacağz. Bu uygulama
başlangı ç olacağıiçin yapı
lmı şbir proje takip edilmesi tasfiye olunur.

Bunun için yapı


lmışproje, gitar kataloglarıinceleyiniz. Nası
l bir ön göğüs tasarı
mıve
nası
l başş ekli aynızamanda renk, ağaçları n uyumu nası l olmalıdır gibi sorular üzerine
ş
çalımalar yapmakta fayda vardı
r.

Çeşitli egzersizler yaparak projeyi geliştirebilirsiniz. Unutmayı



z ki yeni tasarı
mlar
çı
karmak sizin öz sezi-araştı
rmanı za bağlı r. (Bkz. Şekil 1.5).

10
Resim 1.5: Çizim araçlar

Gitar yapı
mıalanı
nda birçok adıduyulmuşdünyaca ünlü yapı
mcı
lar vardı
r. Bunlar;
 ANTONİ
O DE TORRES
 SANTOS HERNANDEZ
 HERMAN HAUSER
 HERNANDEZ Y AGUADO
 IGNACİ
O FLETA
 ROBERT BOUCHET
 DANİ
EL FRİ
EDERİ
CH
 JOSE ROMANİ
LLOS

Yurdumuzda gitar yapı mıgeliş


me dönemindedir. Bu geliş
meye öncülük eden
yapı
mcılar vardı
r. Yapı
mcı
lar:
 İ
BRAHİ
M KIRLI
 ĞER
EKREM ÖZCİ
 ALİEKBER KAYIŞ
 MEHMET DOĞRU
 AHMET KAYA
 ZAFER ATALAY ‘dı
r.

11
UYGULAMA FAALİYETİ
UYGULAMA FAALİYETİ

İ
şlem Basamakları Öneriler
 Klasik gitar formunu çizilniz  Klasik gitar formunu standart gitar form
(Resim 1.3). ölçülerine uygun olması
na dikkat ediniz.
 Klasik gitar gövdesinin çizilmesi  Gövde çiziminde form ölçü çizgilerinden
(Resim 1.3 ). faydalanı
nız.

Şekil 1.3: Klasik gitarı


n altı
n bölüm oranlarıile form ölçülerinin çizimi

12
İşlem Basamakları Öneriler
 Çizmiş olduğ unuz Klasik gitar  Klasik gitar formunu standart gitar form
formundan faydalanarak yardı mcı ölçülerine uygun olması na dikkat edelim.
daireler çiziniz
 Yardı
mcıdaireleri ince kesik çizgiler ile çiziniz.
 Yardı mcıdaireler ile koordinat
noktalarıbelirleyiniz Koordinatları
isimlendiriniz. (Resim: 1,4)

Şekil 1,4. Yardı


mcıdaireler ve koordinatlar ile gövde formunun oluş
turulması

13
İ
şlem Basamakları Öneriler
 Yardı mcıdaireler ve koordinatlar  Yardı mcıdaireleri ince kesik çizgiler ile çiziniz.
yardı mı ile gitar gövdesi
 Klasik gitar gövdesi kalı
n çizilmelidir.
çizilir.(kı
rmı
zıçizgi) (Şekil 1.5)
 Buradaki resimler üzerinden ölçü almayı nız.
 Yardı mcı çizgiler silinir gitar
gövdesi ortaya çıkarılır(Şekil 1 .6)  Önceki modülden faydalanarak form ölçülerini
oluşturunuz.

Şekil: 1.5 Klasik gitar gövdesinin yardı


mcıçizgiler ile çizilmesi

Şekil: 1.6 Klasik gitar gövdesinin çizilmişhali

14
İşlem Basamakları Öneriler
 Klasik gitarın ses deliğ i flato ve  Çizimde farklı kalı
nlı
kta kalem ve çizgi

iğini çiziniz (Şekil.1.7) kullanı

z.
 Gitar sapı
nıburguluk ve burguları Form ölçülerini belirleyen çizgileri silebilirsiniz.
çiziniz (Şekil.1.7)
 Başkı smı nda yapacağı nız çalı
uşma size özgün
ve sanatsal bir nitelikte olmasıgerekir.

Şekil: 1.7 Klasik gitarı


n gövde ses deliği, eş
ik yeri ve sapı
nın çizilmesi

15
İ
şlem Basamakları Öneriler
 Klasik gitarıölçülendiriniz.(Şekil 1.8)  Sırasıyla ön ve sol yan görünüş
e ölçü
veriniz.(ş
ekil 1.8)
 Resim üzerinden ölçü almayı

z.

Şekil 1.8: Gitarı


n ölçülendirilmesi

16
İ
şlem Basamakları Öneriler
 Klasik gitarı
n ön görünüş
ünü çiziniz İ
zdüş ı
üm taşma kuralları
nıhatı
rlayalı
m.
 Düş
ey (y-y) yönünde kesiti çiziniz.  Kesit çizme kuralları
nıuygulayalı
m
 Taramalarıyapı
nız.  Kesilen elemanıkalı
n çizelim.
 Klasik gitarı
n eleman isimlerini yazı

z.  Görünüşolan elemanlarıince çizelim.
 Bakı
şyönünü belirtiniz.  Gitarın iç kısmı nda kullanacağı
mız takoz
destek çı taları gibi ek elamanları
 Kesit isimlerini yazı
nız.
çizerken nerede ve nası l ölçülerde
 Çizimi kontrol ediniz.(ş
ekil 1.9) kullanacağı mızı ş imdiden düş ünsel
olarak oluş ş
turmaya ve çizmeye çalı ı
nız.

17
Şekil 1.9: Gitarı
n kesit çizimi

18
İ
şlem Basamakları Öneriler
 Ön kapak resmini kağı da  Resmini çizdiğ iniz gitar formunun 1/1
aktarı
nız (Şekil 1.14). çıktısı
nı alı
nı z.
 Ana gövdenin resmini kesiniz [Resmin
altı
na karbon kâğ ıdıkoyarak ş ablon
malzemesine aktarı nı z.(kaplama veya
karton için)] (Şekil 1.15).

Resim 1.6: Resmin kâğı


da aktarı
lması Resim 1.7 :Gitar formunun aktarı
lması

İ
şlem Basamakları Öneriler
 Ön kapak resmini ş ablon malzemesine  Resmi aktarırken malzemenin üzerine
aktarı
nız (Şekil 1.16) kaymamasıiçin bantlayı
nız.

Resim 1.8 :Şablon malzemesine aktarı


lması

19
İ
şlem Basamakları Öneriler
 Ön kapak (Gitar formunu) ş ablonunu  Ana gövdenin resmini kesiniz. Keserken
kesiniz (Şekil 1.17) çizginin dış
ından gidiniz (Temizleme payı
bırakmak için)
 Temizleyiniz. (Şekil 1.18)
 Kontrol ederken resimdeki çizimle
 Şablonu kontrol ediniz (Şekil 1.19)
karşılaştı

nız. Markalama çizgilerinini
 doğruluğunu kontrol ediniz.

Resim 1.9: Şablonun kesilmesi Resim 1.10: Şablonun temizlenmesi

Resim 1.11:Şablonun kontrol edilmesi

20
SD
dasdad Resim 1.12: Örnek proje
E DEĞERLENDİ
R

21
ÖLÇME
ÖLÇME VE
VE DEĞ
DEĞ ERLENDİ
ERLENDİ RME
RME

A- OBJEKTİ
F TESTLER (ÖLÇME SORULARI
Boş
luk Doldurma Tipi Sorular


ağı
daki cümlelerin boş
lukları
na doğ
ru kelimeyi yerleş
tirerek tamamlayı
nız.

1) ı
Yaklaşk 3300 yı
l (M.Ö. 1400) öncesine ait kaya üzerinde oyma gitar figürü olan bu
kaya, .. ………………. civarı
ndaki kazı
larda çı ş
kmıtı
r.
2) Klasik gitarın tel boyu…………mm’ dir.ve üzerine ……….tel vardı r.
3) ………….. oran 1,618033.... olarak devam eden ondalı k sayıdır.
4) Klasik gitarda üst eş ikten 12. perdeye kadar …………. cm, 12.perdeden alt eş iğ
in
olduğu yere kadar ise yine ……..cm’ dir.
5) Bir müzik aletinde bası lan herhangi bir perdede olmasıgereken ses frekansı nıtam
olrak vememesine……………………….. denir.
6) Gitarda form boyu ………cm dir.Form derinliğ ide …cm’ dir.
7) Bir işve proje yapmadan önce yapı lan serbest taslak çizimlerine ……………. denir.
8) Modern gitarı ilk yapan kişi İspanya'nı n Almeria bölgesinden
…………………Jurado'dur
9) Gitar için ideal olan nem oranı………….dir..
10) ÇalgıAletlerine tel takıldıktan sonra sürekli ………….ve ……..dediğimiz kuvvetlere
maruz

DEĞERLENDİ
RME
Cevapları nızımodül sonundaki cevap anahtarıile karş ılaştı
rınız. Doğru cevap sayı nı

belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlı şcevap verdiğ iniz ya da cevap verirken tereddüt
yaş adığınız sorularla ilgili konularıfaaliyete dönerek tekrar inceleyiniz.

Tüm sorulara doğ


ru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz.

22
B- UYGULAMALI TEST

ğı
Yaptı nız uygulamayıkontrol listesine göre değerlendirerek, eksik veya hatalı
ş
gördüğünüz davranılarıtamamlama yoluna gidiniz.

KONTROL Lİ
STESİ

DEĞERLENDİ RME ÖLÇÜTLERİ Evet Hayir


 Klasik gitar formunu ve gövdesini çizdiniz mi?
 Klasik gitar formundan faydalanarak yardı
mcıdaireler çizdiniz mi?
 Klasik gitarı
n ses deliğ
i, flato, eş
iğini, sapı
nıve burgularıçizdiniz
mi?
 Klasik gitarı
ölçülendiriniz mi?
 Gitar formunu kâğ
ıda ve ş
ablon malzemesinin üzerine aktardı

zmı
mı?
 Şablonu kesip, temizleyip kontrol ettiniz mi?
 Şablonla resmini çizdiğiniz gitarı
n arası
nda kı
yaslama yaptı
nız mı
?
(1/1 Örtüşmesi açısından)

DEĞERLENDİ
RME
Yaptığını z değerlendirme sonunda hayı r şeklindeki cevapları

zıbir daha gözden
geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanı z ilgili öğrenme faaliyetini tekrar ediniz.
Eksikliklerinizi araştı
rarak ya da öğ
retmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz.

Cevapları
nı n tamamıevet ise bir sonraki faaliyete geçiniz.

23
ÖĞRENME FAALİ
YETİ
–2

ÖĞRENME FAALİ
YETİ
–2
AMAÇ

Bu öğ renme faaliyeti sonunda uygun ortam sağ landığ ında tekniğine uygun olarak
klasik gitar yapımıiçin kaliteli, kullanı
labilir malzeme ve tutkalıhazırlayabileceksiniz.

ARAŞTIRMA

Bu faaliyet öncesinde yapmanı


z gereken öncelikli araşrmalar ş
tı unlardı
r;

 ş
Müzik aletlerinde hangi yapıtı


lar kullanı

r, araş



z.
 Gitar yapı
mında kullanı
lan ağaçlar nelerdir, araş


nız.
 Piyasadaki kaliteli ve sı
radan gitarları
n yapı
mında hangi ağ
açlar kullanı ş
lmıtı
r,
gözlemleyiniz.

Diğ er faaliyette öğrendikleriniz ışığında gitar yapı mı nda kullanılan ağaçlarda hangi
özellikler olmasıgerekir ve seçerken nelere dikkat edilir, kuru ağ acınası ı
l anlaşlır ve nası
l
nemden korunur, tutkalı n görevi nedir, yapı ş ma olayınası l gerçekleş ir gibi soruları
kitaplardan, modüllerinizden ve internet adreslerinden araş tırı
nız. Piyasada üretilen müzik
aletlerini ve atölye ortamları nıgözleyiniz. Akadaş ları
nızla bilgi paylaş ı
mınıyaparak
öğ rendiklerinizi daha iyi pekiştireceğinizi biliniz. Kazanmı şolduğunuz bilgi ve deneyimleri
arkadaşgrubunuz ile paylaş ı
nız.

2. MALZEME VE TUTKAL

ğ
Malzeme: Bir üretim yaparken kulandıımı
z maddelere denir. Örneğin gitar
yapı
mında kullanı
lan malzemeler…

Resim 2.1: Malzemelerden görünüş


24
2.1. Klasik Gitar Yapı
mıİ
çin Uygun Ağ
açlar
Gitar yapımı nda birçok malzeme kullanılır. Gitarı
n her bölgesi için farklıözellikte
ağaç seçimi yapı lı
r. Bu ağ açları
n özellikleri önceki modüllerinizde iş lenmiş ti
tekrarlamanı zda fayda var. Ağaçlar sı
rası
yla:

 PELESENK
 KELEBEK
 GÜL(ROSEWOOD)
 ABANOZ
 WENGE
 SEDİ
R
 LADİ
N
 BALSA
 PATUK
 MAUN
 SEVRİ


açları
n kuru ve nemsiz ortamda tutulması
gerekir.
2.1.1.AğacıTanı
ma

Resim 2.2:Ağacıtanı
ma

Malzeme seçiminde iş
lemiş
tik. Sı yla birkaç ş
rası ey eklersek;

 Renk dağı

mını
n eş
it olmasıgerekir.
 Yı
llı
k halkaları
nı ralıve düzgün dağı
n sı lı
mlıolması
gerekir.
 Harelerinin frezesinin düzgün estetik olmasıgerekir.

25
Resim 2.3: Liflerin görünümü

Yukarada görüldüğü üzere ağacı


n frezesi düzgün olmalı
dı ş
r. Tomruk kesilirken dıtan
merkeze doğru kesilmelidir.

Resim 2.4:Frezeli ağaç görünümü


Yukarı ğı
da gitar yanlı na koyulmuşağ
acı
n freze aralı
karı
nın dağı

mıgörülmektedir.

2.1.2.Yan ve Gövde İ
çin Uygun Ağaçlar

Klasik gitarda yan için gül, ,abanoz, patuk, akçaağaç (Kelebek), Brezilya pelesenk,
Hint pelesengi (Indian Rosewood), servi ağaçlarıkullanı
lır.

Resim 2.5 :Arka ve yanlı


k

26

ağı k malzemesinin ş
da yanlı ekillendirildikten sonraki hali…

Resim2.6 Yanlı
k

2.1.3.Ön Tabla için uygun ağaçlar

Ses tablası
: Alman ladini (German spruce) veya sedir (Red cedar) ağ
açlarıkullanı

r.

 Ladin : Klasik Flemenco ve diğer gitarlarda kulanı



r

Resim 2.7: Ladin

 Sedir : Klasik gitarlarda kullanı



r.

Resim 2.8: Sedir ağacı

27
2.1.4.Sap ve Klavye İ
çin Uygun Ağaçlar

 Sap: Honduras maunu, kelebek veya İ


spanyol sediri kullanı

r. Ağacı ş
n çalıma
özelliğ
inin az olmasıgerekir.

Resim 2.9 :Saplı


k ağaç

 Klavye: Abanoz, pelesenk kelebek ağ


açlarıkullanı
llı
r

Resim 2.10: Klavyelik ağaç

.
Resim 2:11: Aş
ağı
da gitar üretimden bir görünüş

28
2.2.Kullanı
lacak Tutkalları
n Özelikleri
Tutkal: İ çinde organik ve inorganik kimyasal malzeme bulunan sı vıve katı
ş
yapıtı

cılara denir. Ağ ş
açlarıbirbirine yapıtı
rmada kullanı
lan malzemelerdir

Gitarda kullanı
lan birçok tutkal çeş
idi vardı
r. Bunlardan üçünü iş
leyeceğ
iz.

 ş
Gitarda parçalarıbirbirine yapıtı
rmak için

 Sıcak tutkal: Doğ al tutkal diye bilinir. Boynuz ve kemik gibi malzemenin
eritilmesiyle elde edilir. Şekilsel olarak boncuk halinde satı ş
a sunulur.
Kullanı lmadan önce suda bekletilir daha sonra suya karı ştı lak ı
rı sıtılır. Sı
cak
kullanı lır. Genelikle çok kullanı lan bir malzemedir. Kurumasıkolay ve
hızlı r. Sökülmesi istendiğinde ı
dı sıtı
lıp malzemeler birbirinden ayrılır.

Resim:2.12 Sı
cak tutkal

 SarıTutkal (Amerikan Tutkal Diyede Bilinir.): Diğ er kullanı lan


tutkallardan daha fazla homojen ve ince yapı lı r. İ
dı thal bir üründür.
Yapı ştırmadan sonra arta kalan fazlalıklar rahatlı
kla temizlenebilinir. Ağ
aca
renk vermez. Diğ er plastik tutkallardan çok farklı
dır.

Resim:2.13 Sarıtutkal

29
 Şeffaf Tutkal: Su renginde ş effaftı
r. Kimyasal bir üründür. Yapı
ştı
rı ğ
ldıı
malzemenin rengini alı
r. Birçok yerde kullanı

r.

 Diğerleri: Epoksiler vb.

Tutkallama-Yapı şrma: İ
tı ki veya daha fazla ağ aç malzemenin birbirine presleme
yöntemiyle yapı lan, sökülemez birleştirme iş
lemine tutkallama denir. Yapı ştı
rma işlemi
yapılı
rken ortamda nem oranı nın uygun olmasıgerekir. Parça yüzeylerini temiz zı mparayla
zımparalayarak, yapışma yüzeyi oluşturmak gerekir ki yüzeylerde birbirine tutunacak ş
artlar
oluşsun.

 Tutkaları
n özelliklerini ş
öyle sı
ralayabiliriz:

 Malzemeye renk vermemeli ve ağacı


n rengini almalı
dır.
 ş
Yapıma özelliğ
inin iyi olması


r.
 Mukavemeti yüksek olmalı
dır.
 Ağ
acı
n yapı

nda ayı
rt edilmemelidir.
 Titreş
imde dalga boyları
nıkesecek özelikte olmamalı
dır.
 İ
nce taneli ve iyi iş
lenmişbir tutkal olmalı

r.

30
UYGULAMA FAALİYETİ
UYGULAMA FAALİYETİ

İ
şlem Basamakları Öneriler
 Aş ağıdaki yı k halkaları ve  Her ağacı
llı n kendine has dokusu, rengi, kokusu, ve
görünümü kullanı ma uygun mu yıllı
k halkaları vardı r. Örnek bir katalok
inceleyiniz. oluşturmanızda fayda var.
 Arka kapakta kullanacağıiçin hem estetik hem de
frezeleri normal olması
na dikkat ediniz.

 Gitarı
n sapıve klavyesi için  Sap için sert ve az çalı
şan ağaç tercih edilir.
uygun ağacıseçiniz.

 Aş ağıdaki ağ acı k  Janjanlıve frezeli ağ


n yan ve arkalı açları
n görünümü daha iyidir.
için uygun olup olmadı ğı
na Az bulunan ve yaylı larda daha fazla kullanı
lan
karar veriniz. ağaçtır. Eğer kullanacağ ını
z projeye göreyse
kullanınız.

31
 Kapak ş
yapı rmada  Yapı
tı ştırma işleminde yapıştırılacak yüzeyin bir
kullanı
lacak tutkalı
seçiniz. daha açılı
p açı
lmadığına göre tutkal seçilir.
 Yapıştı
rma iş
leminde mutlaka yüzeyin
büyüklüğüne göre presleme iş
lemi yapı
nız.

32
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

A- OBJEKTİ
F TESTLER (ÖLÇME SORULARI)

Boş
luk Doldurma Tipi Sorular


ağı
daki cümlelerin boş
lukları
na doğru kelimeyi yerleş
tirerek tamamlayı

z.

1) …………ve..……….ağacı n ön kapağı
gitarı nda kullanı

r.
2) Pelesen ağacıgitarı
n yan ve ………….kullanı

r.
3) İ
çersinde organik ve inorganik kimyasal malzeme bulunan sı ş
vıve katıyapıtı


lara
denir.Ağ ş
açlarıbirbirine yapıtı
rmada kullanı
lan malzemelere ……………..denir
4) …………….doğal tutkal diye bilinir.Boynuz ve kemik gibi malzemenin
eritilmesiyle elde edilir.Diğ
er bir ismi de boncuk tutkaladı
r..Gitarda klavye ve alt

iğ ş
i yapıtı
rmada kullanı

r.
5) Gitarı
n klavyesinde daha çok………..ve………..ağ
acıkullanı

r.

Cevapları
nızı ı
cevap anahtarıile karşlaş


nız

DEĞERLENDİ
RME
Cevapları nızıcevap anahtarıile karş ılaştırı z. Doğru cevap sayı
nı nı
zıbelirleyerek
kendinizi değ erlendiriniz. Yanlışcevap verdiğ iniz ya da cevap verirken tereddüt yaş
adı ğ
ınız
sorularla ilgili konularıfaaliyete dönerek tekrar inceleyiniz

Tüm sorulara doğ


ru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz

33
B- UYGULAMALI TEST

ğı
Yaptı nız uygulamayıkontrol listesine göre değerlendirerek, eksik veya hatalı
ş
gördüğünüz davranılarıtamamlama yoluna gidiniz.

KONTROL Lİ
STESİ

DEĞERLENDİ RME Ölçütleri Evet Hayı


r
 Parçadaki yı llık halkalarıve görünümü kullanı
ma uygun mu
incelediniz mi?
 Gitarı
n sapıve klavyesi için uygun ağ
acıseçtiniz mi?

 Ağ acın yan ve arkalı ğı


k için uygun olup olmadı nıkontrol ettiniz
mi, seçtiniz mi?
 Kapak yapı
ştı
rmada kullanı
lacak tutkalı
seçtiniz mi?

DEĞERLENDİ
RME
Yaptı ğı z değerlendirme sonunda hayı
nı r şeklindeki cevapları nı
zıbir daha gözden
geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanı
z öğ renme faaliyetini tekrar ediniz. Eksikliklerinizi
araştırarak ya da öğretmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz.

Cevapları
nı n tamamıevet ise Modül Değ
zı erlendirmeye geçiniz.

34
MODÜL DEĞERLENDİ
RME
MODÜL DEĞERLENDİ
RME
PERFORMANS TESTİ(YETERLİ
K ÖLÇME)

ğ
Modül ile kazandıı
nız yeterliğ
i aş
ağı
daki ölçüt göre değ
erlendiriniz.

DEĞERLENDİ
RME Ölçütler Evet Hayı
r
Klasik gitarı
n bölümlerini ve denge oranları
 Denge ve oranıkavradı nız mı
?

 Form tel boyları nıve entonasyonu kavradı


nız mı
?
Proje çizimi
 1/1 Ölçüleriyle gitarıçizdiniz mi?

 Ölçülendirme ve kesit işlemini yaptınız mı?


Şablonları
n hazı
rlanmasıve temizleme iş lemi
 1/1 ölçüleri ş
ablon üzerine aktardı
nı z mı?

 Şablonları n kesimini ve temizlemesini yaptı



z mı
?
Klasik gitar yapımıiçin uygun ağaçlar
 Kullanı lan ağaçlarıtespit ettiniz mi?

 Ağ açların ana farklılı


klarınıkavrayı p seçebilir misiniz?
Kullanı
lacak tutkal seçimi ve özelikleri
 Kullanı lacak tutkkallarıseçebiliyor musunuz?

 Tutkalları
n teknik özeliklerini biliyor musunuz?

DEĞERLENDİ
RME
ğı
Yaptı nı
z değ
erlendirme sonucunda eksikleriniz varsa öğ
renme faaliyetlerini
tekrarlayı
nız.

Modülü tamamladınız, tebrik ederiz. Öğ retmeniniz size çeş


itli ölçme araçları
uygulayacaktı
r. Öğ
retmeniniz ile iletiş
ime geçiniz.

35
CEVAP ANAHTARLARI

CEVAP ANAHTARLARI
ÖĞRENME FAALİ
YETİ1 CEVAP ANAHTARI

1 Alacahöyük
2 650—6 tel
3 altı
n
4 32,5
5 entonasyon
6 50,10
7 esgiz
Antonio
8
Torres
9 %55
Çekme-
10
basma

ÖĞRENME FAALİ
YETİ2 CEVAP ANAHTARI

1 Sedir-ladin
2 arkalık
3 tutkal
4 sıcak
Abanoz-
5
pelesenk

Cevapları
nızıcevap anahtarlarıile karş
ılaş
tırarak kendinizi değerlendiriniz.

36
ÖNERİ
LEN KAYNAKLAR

ÖNERİ
LEN KAYNAKLAR
 Müzik ile ilgili siteler
 Müzik marketleri ve atölyeler
 Ağaç bulunuduran ve satan iş
letmler (özel kereste satan yerler)
 Nalburiye malseme bulunuduran iş
letmeler
 Yabancıve yerli ağ
açları
internet ortamı
nda tanı

mınıyapan siteler.
 Gitar ve diğ
er enstrüman yapan atölyeler
 www.frets.com.
 www.ı
mii.com.

37
KAYNAKÇA
KAYNAKÇA
 AÇIN Cafer, Enstruman Çizmek.
 DOĞRU Mehmet, Yayı
nlanmamı
şKlasik Gitar Yapı
m Notları
, İ
stanbul,
2002.
 EMEK Tuncay, Yayı
nlanmamı
şDers Notları
, Ankara,2006.

38