Infórmate

a Fondo

Número 141

1º trimestre 2016

Autorízase a reprodución e divulgación desta folla informativa

www.fondogalego.org

A OLLADA EXTERNA: Entrevista con Alonso Caxade

“O importante é contar con
cidadanía crítica que pase da
teoría á práctica”
14

OS PROXECTOS EN TERREO:
Reconstrución dun centro
sanitario saharauí

FONDO DE ARMARIO

13

10

Entrevista coa
vicepresidenta do Fondo,
Teresa París

O novo plan de actividades
xa está en marcha
2

Unha alcaldesa
mozambicana visita
a políticas galegas

3

Vacacións con Traballo en
Mozambique e Cabo Verde
6

8

1

ACTUALIDADE DO FONDO

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

O novo plan de
actividades do
Fondo Galego xa
está en marcha
As deputacións e concellos socios do Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade xa están
a implementar as novas actividades contempladas no Plan
2016 que, alén de accións de
cooperación, fortalecemento e
comunicación, inclúe innovadoras propostas para sensibilizar

a cidadanía fonte as desigualdades e a prol dos dereitos humanos. Tal é o caso dos obradoiros de fotografía social, da
actuación das caboverdianas
Batuko Tabanka ou das charlas
sobre menores soldados complementarias ás exposicións, así
como da xira rural dos contos
da Tropa de Trapo ou os obradoiros de calceta ‘Tecendo polo
cambio’.

unanimidade o pasado 17 de
marzo. O presidente do Fondo
Galego, Juan González, abría a
sesión expoñendo o informe de
situación da entidade, para pasar logo á aprobación do balance económico de 2015. Deuse
conta a seguir das últimas altas
e baixas e presentouse tamén o
orzamento previsto para o presente exercicio.
Ampliar o número de administracións asociadas, reeditar o
concurso fotográfico Imaxes con
Fondo, intensificar o traballo en
Mozambique ou identificar programas de cooperación son al-

‘O
municipalismo
galego,
aberto a cooperar’ é o título
do documento que guiará a actividade anual e que a Asemblea Xeral de socios avalou por

A Asemblea pechouse coa actuación das caboverdianas Batuko Tabanka

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

gunhas das actuacións previstas
na planificación para este ano,
ao abeiro das Liñas Estratéxicas
2016-2019. Así lle foi explicado
tamén ao persoal técnico que
actúa de enlace co Fondo Galego nas administracións socias
no transcurso das xuntanzas
da Rede Municipalista Solidaria,
que se celebraron na Estrada,
Lugo, Ourense, Teo, Betanzos e
Moaña a finais de marzo. A crise de refuxiadas e refuxiados
foi unha das preocupacións que
amosaron as e os participantes,
situación que a entidade ten denunciado nunha declaración institucional.

Seis vilas acolleron as xuntanzas da Rede Municipalista Solidaria

[

2]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

2

ACTUALIDADE DO FONDO

Teresa París,
vicepresidenta
do Fondo Galego:
“Hoxe temos un
Fondo Galego
máis unido e
comprometido do
que xa estaba hai
catro anos”
Teresa París, concelleira de
Igualdade en Redondela, asumía en 2011 o reto de presidir
o Fondo Galego de Cooperación
e Solidariedade nun adverso
contexto de crise. Agora, desde
a Vicepresidencia, fai balance da
última lexislatura e avánzanos o
seu papel nos novos retos que
afronta a entidade.
Que valoración fai dos catro
anos á fronte do Fondo Galego?

A miña valoración destes catro
anos pasados á fronte do Fondo Galego é moi positiva. Aínda que atravesamos de pleno
unha crise moi profunda, que
afectou tamén á viabilidade de
moitos concellos, teño que dicir que o compromiso pola defensa e procura da cooperación
solidaria dende o eido local foi
tamén salientable. Dende logo,
puido ter sido unha lexislatura
moito peor, pero a estratexia
adoptada en canto a fortalecemento interno e a enfrontar a
crise para superala parece que
foi acertada, xa que hoxe temos
un Fondo Galego se cabe máis
unido e comprometido do que
xa estaba hai catro anos.
Como se consegue o acordo
nunha Comisión Executiva
con políticas e políticos de tan
distintas cores?
Só pode haber unha resposta
para esa pregunta, e é traballar
cos ollos postos nos obxectivos
que se fixan. Só iso. Sempre traballando a través de moito diálogo, moitas horas de reunións
Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

A vicepresidenta do Fondo Galego e concelleira de Igualdade en Redondela, Teresa París

[

3]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

2

e de intercambio de información,
ter un bo asesoramento desde a
Secretaría, e facer que o traballo
sexa de todos os representantes
e socios. Penso que non se pode
doutro xeito.

internacional e sempre, e por enriba de todo, promover a defensa
dos valores humanos e dos dereitos da persoas.
Por que as administracións locais deben cooperar cos países
empobrecidos?

Cal está a ser o seu papel agora
na Vicepresidencia?
O concello que represento, Redondela, é un concello moi solidario xa desde fai moito tempo.
O noso labor, a partir da constitución da nova Comisión Executiva,
non pode ser outro que aportar
coma sempre o que estea na nosa
man, facer que nesta nova etapa
se sigan conseguindo obxectivos e apoiar as liñas de traballo
aprobadas pola Asemblea para
estes catro anos que xa comezaron, de afianzamento na nosa
comunidade, máis achegamento
á poboación e dar un xiro para
promover programas máis duradeiros de cooperación solidaria
nos países onde se desenvolve o
noso traballo. Tratarei de facer o
mellor tamén dende a vicepresidencia, con total lealdade ao Fondo Galego.

A bibliotecaria redondelá María José Villar participou nas Vacacións con Traballo en Cabo Verde

Que influencia teñen as actividades de sensibilización que
chegan aos concellos socios do
Fondo Galego?

to dos lazos co Fondo ou simplemente de abrir unha fiestra a un
mundo onde todo está xa interconectado. Na infancia, na nosa mocidade, nos colectivos ou centros
de ensino, ou na sociedade en xeral, coas actividades conséguese
a difícil pero necesaria tarefa de
aumentar a empatía con pobos diferentes así coma a solidariedade

Todas as actividades que chegan
aos concellos deixan un pouso
positivo, xa sexa na transmisión
de coñecementos, de aumento
da implicación, de fortalecemenFondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

4]

No Fondo funciona a solidariedade

Non é unha pregunta fácil de contestar, xa que non todo o mundo
pode comprender a importancia
de cooperar dende a administración máis próxima á cidadanía.
O certo é que os problemas que
se resolven e que se enfrontan
no día a día das administracións
locais fan de nós, os concellos, a
ferramenta máis eficiente para
axudar en proxectos solidarios, xa
que coñecemos de primeirísima
man o valor da xestión a nivel das
persoas. Por iso creo firmemente
que a achega que desde os concellos se fai neste proxecto conxunto que é o Fondo Galego ten un
valor engadido innegable, o valor
da experiencia e do coñecemento
polo miúdo tanto dos problemas
coma das posibles solucións. Somos unha ferramenta de cooperación única, moito máis versátil e

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

2

apegada ao terreo, xa que a nosa
interlocución é de entidades locais
galegas a entidades locais onde
colaboramos.
Unha técnica municipal de Redondela participou na última
edición de Vacacións con Traballo, cales son os beneficios deste
programa de voluntariado internacional?
O programa de Vacacións con
traballo é unha expresión clarísima desta colaboración de parte a
parte, entre iguais, dos concellos e
deputacións galegas cos parceiros
locais nos países onde se desenvolve a actividade do Fondo Galego. É un programa que aporta non
só o traballo presencial das técnicas e técnicos municipais que van
desde aquí a desenvolver o seu
traballo nas entidades locais de
países do Sur, coma Mozambique
ou Cabo Verde nesta convocatoria
de 2016, facendo as súas tarefas
adaptadas ás dinámicas propias
deses lugares e tratando de optimizar e axudar a mellorar nos
procesos clave para eles. Aporta
máis alá, a experiencia persoal,

o contacto directo das formas de
traballo propias coas alleas, e a
experiencia vital de pasar un mes
enteiro en localidades que están
aínda no camiño do desenvolvemento.
O voluntariado, homes e mulleres,
volta cunha impronta imborrable.
Cada quen unha, a súa. E, para o
Fondo Galego, esa aprendizaxe vital que se fai alí é tamén un valor
importantísimo á hora de sensibilizar a nosa poboación e de transmitir cunha mensaxe moi directa
como chega a mellorar a vida das
persoas con pouco que nós axudemos os seus esforzos.

Galego ten comprobado xa por
anos o grande valor que achega
este voluntariado internacional,
onde as e os protagonistas, non
o esquezamos, son persoas que
fican sen o seu mes de vacacións
e aportan ese tempo coma ferramenta para facer cooperación ao
desenvolvemento noutro concello, sen contraprestación algunha,
mais que a súa satisfacción e a experiencia vivida.

Creo que é un programa interesantísimo e segue un camiño no
que xa se está comezando a mover a cooperación internacional a
outros niveis, baseada nese transvase de coñecementos e experiencia dos propios traballadores das
administracións, que teñen un capital humano e profesional altísimo e pode axudar dun xeito moi
operativo á desenvolver programas e proxectos de cooperación
nun eido máis técnico. O Fondo
Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

Teresa París co presidente do Fondo Galego, Juan González

5]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

3

ACTUALIDADE DO FONDO

A presidenta da
Rede de Autarcas
Mozambicanas
entrevístase
con alcaldesas
galegas

lleira en Redondela, Teresa París, e mais a tesoureira e edil de
Pontevedra Carme Fouces, participaron no encontro, que permitiu avanzar na colaboración
para fortalecer a Rede Mozam-

bicana de Mulleres Autarcas. A
organización dirixida por María
Helena Correia, alcaldesa de
Mandlakaze e tamén vicepresidenta da Asociación Nacional
de Municipios de Mozambique,

ofertará unha praza para o programa de voluntariado Vacacións con Traballo.
Outra das actividades conxuntas que se levará a cabo este

A presidenta da Rede Mozambicana de Mulleres Autarcas, que
reúne a alcaldesas e concelleiras
deste continente, visitou a comezos de marzo distintos concellos socios do Fondo Galego
de Cooperación e Solidariedade,
coincidindo coa conmemoración do Día Internacional das
Mulleres. As alcaldesas de Cartelle, Pontecesures e Bergondo
recibiron a María Helena Correia, que tamén se reuniu coa
Comisión Executiva da entidade
para concretar a organización
de distintas accións.
O presidente do Fondo Galego
e alcalde de Nigrán, Juan González; a vicepresidenta e conce-

A Executiva do Fondo Galego reuniuse coa presidenta da Rede Mozambicana de Mulleres Autarcas

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

6]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

3

ano é a realización no país lusófono dun workshop no que participarán concelleiras galegas.
O intercambio de experiencias xirará arredor das dificultades que
se atopan as políticas e as ferramentas para superalas, así como
o papel das mulleres como axentes de cambio no poder local ou o
traballo municipal en igualdade de
xénero.

A iniciativa obtivo un gran apoio
nas recepcións realizadas en Galicia por parte da rexedora de
Cartelle, Carmen Leyte; a de Pontecesures, Cecilia Tarela, e mais a
de Bergondo, Alejandra Pérez. O
obxectivo era achegarlles aos concellos socios a relevancia do traballo impulsado polo Fondo Galego
de Cooperación e Solidariedade
para as persoas e colectivos dos
países do Sur.

María Helena Correia achegoulles ás políticas de Pontecesures a importancia da cooperación internacional

A alcaldesa de Cartelle e o concelleiro Daniel Fernández, membro da Executiva do Fondo,
recibiron a María Helena Correia

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

A rexedora e dúas concelleiras de Bergondo fixéronlle entrega dun agasallo á alcaldesa de Mandlakaze

[

7]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

4

ACTUALIDADE DO FONDO

Persoal municipal
cooperará en
Mozambique e
Cabo Verde nas
Vacacións con
Traballo
Catro empregadas e empregados das deputacións e concellos socios do Fondo Galego
de Cooperación e Solidariedade
pasarán un mes colaborando
cos parceiros da entidade en
Mozambique e Cabo Verde a
través das Vacacións con Traballo. A undécima edición do programa de voluntariado internacional presentouse este ano en
Allariz, coa presenza do alcalde,
Francisco García, e mais dunha
traballadora municipal que xa
participou da iniciativa colaborando en Nicaragua.
“Á parte de ser unha experiencia profesional importante, traémonos unha lección de vida que

O alcalde de Allariz e a técnica municipal Estela Iglesias participaron na presentación de Vacacións con Traballo 2016

creo que ningún dos que estivemos alí imos esquecer”, comentou Estela Iglesias ao lembrar
a súa estadía co Instituto de
Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

Promoción Humana-Somoto. A
técnica alaricana quixo “animar
a todos os compañeiros de concellos e deputacións que teñan
[

8]

No Fondo funciona a solidariedade

curiosidade a que se decidan a
participar, porque é unha experiencia que queda para o resto da vida”. O alcalde, pola súa

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

4

banda, lembrou que o Concello
de Allariz forma parte do Fondo
Galego de Cooperación desde
os seus inicios e valorou positivamente o programa.
Ata o 30 de abril permanece
aberto o prazo para presentar candidaturas á undécima
edición das Vacacións con Traballo, que buscan catro perfís
diferentes. A Asociación Nacional de Municipios Caboverdianos require un de técnica/o de
Turismo e outro de axente de
Desenvolvemento local, que
contribuirán a impulsar o turismo comunitario. En Mozambique, a Fundação Encontro, que
atende a menores vulnerables,
precisa dun/ha traballador/a
social, mentres que a Rede de
Mulleres Autarcas oferta unha
praza de técnica/o en Igualdade para fomentar a implicación
feminina na política.
As candidaturas presentaranse
enviando a ficha de solicitude
ao enderezo electrónico comunicacion@fondogalego.org,
canda o currículo, unha carta

de motivación, e mais un escrito de apoio ou consentimento
asinado pola/o representante
política/o do Fondo Galego no
correspondente concello ou deputación. Alén da formación e a
experiencia, valorarase a vinculación co eido da cooperación e
mais o dominio do galego e do
portugués. O programa cubre
os gastos de desprazamento,
aloxamento e manutención da
viaxe, na que as persoas seleccionadas investirán o seu mes
de descanso.
As e os participantes nas Vacacións con Traballo achegan asesoramento técnico nos países
empobrecidos e intercambian
coñecementos, ao tempo que
supervisan os proxectos de cooperación internacional e facilitan a colaboración entre o poder local galego e o do país de
destino. Ademais, enchóupanse
doutras realidades e contribúen
a concienciar sobre elas, para
o que publican un blog desde
terreo, entre outras accións de
sensibilización requiridas á volta.
Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

9]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

FONDO DE ARMARIO

O concello de Cambados reincorpórase ao Fondo Galego

Seminario Europeo de Educación para o Desenvolvemento

O Concello de Cambados regresa ao Fondo Galego de Cooperación e
Solidariedade, do que se dera de baixa en 2011, achegando a cota de
1.000 euros que lle corresponde segundo a súa poboación. A alcaldesa, Fátima Abal, asegurou que “esta incorporación non é un mero
trámite, senón que adquirimos o compromiso de participar activamente neste organismo e colaborar cos seus fins, defendendo e promocionando os dereitos humanos e a acción exterior de Galicia para
a construción dun mundo máis xusto e solidario”. No mesmo senso
se expresou o concelleiro de Servizos Sociais, Constantino Cordal, na
rolda de prensa ofrecida tras a xuntanza da Comisión Executiva que
se celebrou na vila arousá, e que estivo arroupada por representantes
dos concellos de Redondela, Pontevedra, A Coruña e Oleiros. A suma
de novos concellos e deputacións ao Fondo Galego é unha das prioridades das Liñas Estratéxicas 2016-2019.

O Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade achegará a súa experiencia a entidades de Portugal, Alemaña e Holanda que o 3 de maio
participarán en Pontevedra no Seminario Internacional ‘Intercambios
en metodoloxías e materiais de educación para o desenvolvemento’.
O evento, que se encadra no proxecto europeo Redes para o Desenvolvemento II, celebrarase na Sede Afundación, de 9.30 a 14 horas, e
as inscricións poden realizarse no enderezo acorzo@igadi.org. A Rede
Intermunicipal de Cooperação para o Desenvolvimento, o Consello
Nacional para Parcerías das Cidades entre Países Baixos e Nicaragua
(LBSNN) e a ONGD alemá Fine+p amosarán experiencias de éxito en
educación para a cidadanía global no ámbito municipal, mentres que
concellos socios do Fondo Galego contribuirán con exemplos de boas
prácticas neste eido. No descanso de media mañá ofrecerase un café
de comercio xusto, amenizado coa actuación das caboverdianas Batuko Tabanka.

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

10 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

Chamamento á solidariedade con Ecuador

Sae do prelo a Memoria 2015

Logo de que un terremoto de 7,8 graos golpeara duramente a cidades
e comunidades da costa de Ecuador, deixando preto de 600 persoas
mortas, entidades públicas e ONGD puxeron en marcha accións de rescate e axuda humanitaria nas zonas máis afectadas. Atendendo á preocupación do municipalismo polo acontecido e á súa disposición a
colaborar, o Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade non permanece impasible ante esta catástrofe e fai un chamamento ás administracións socias para que canalicen as súas achegas a través desta entidade. Como en anteriores ocasións, desde cada concello ou deputación
poderá achegarse a contía que se estime oportuna, de xeito voluntario,
na conta ES78 2080 0209 5630 4001 6786 de Abanca, indicando como
concepto a palabra “Ecuador”. Entre todas e todos dotarase un fondo
común que será destinado a un proxecto de post emerxencia liderado por algunha entidade de referencia e con experiencia acreditada
no país.

Xa está publicada a ‘Memoria 2015: 10 anos de Vacacións con Traballo’,
que resume a actividade do Fondo Galego durante o pasado exercicio,
no que se cumpriu unha década deste programa de voluntariado internacional. Tamén outras accións de sensibilización colleitaron unha
boa acollida, tanto as vinculadas a proxectos de cooperación coma as
novas edicións dos encontros dixitais #Alén2015, os contos da Tropa de
Trapo, os ciclos de cine, as exposicións e recursos educativos itinerantes
ou as X Xornadas Anuais de Cooperación. Outro dos bloques centrais
do documento baséase nos proxectos de cooperación internacional,
tres deles impulsados de xeito directo polo Fondo Galego en Cabo Verde e Mozambique. Recompílanse asemade os avances naquelas actuacións apoiadas a ONGD galegas a través da convocatoria de 2014, así
coma a axuda de emerxencia para a poboación refuxiada de Gaza.

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

11 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

Nova exposición fotográfica sobre Nicaragua

Os efectos da cooperación na vida das persoas

A exposición ‘Nicaragua.O futuro’ iniciou e San Sadurniño a súa andaina polas administracións locais e provinciais socias do Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade. As fotografías foron realizadas por
Felipe Carnotto na viaxe ao país centroamericano que realizou como
gañador da segunda edición do certame Imaxes con Fondo. Tras visitar
os proxectos alí apoiados, co Instituto de Promoción Humana-Somoto
como parceiro local, o fotoxornalista ofrece a través de vinte instantáneas unha perspectiva en chave persoal sobre a vida cotiá, as paisaxes,
as problemáticas, os soños e as esperanzas da poboación. Completan
a mostra catro paneis informativos sobre a cooperación internacional
promovida polo Fondo Galego en Nicaragua, que inclúe máis de trinta
proxectos, 17 deles desenvolvidos de xeito directo co Inprhu-Somoto
en áreas como vivenda, saúde, auga e saneamento, formación, ou turismo sostible.

Taller de Solidariedade amosa a través da exposición ‘Chaves do cambio’ os efectos positivos que a cooperación internacional produce na
vida das persoas dos países empobrecidos. A mostra, estreada en Lugo,
encádrase no proxecto desenvolvido en Nicaragua co Inprhu-Somoto e
co financiamento do Fondo Galego, cuxo obxectivo era impulsar o agroturismo de xeito que contribuíra a soster un Centro de Educación Alternativa Rural. Os paneis recollen os testemuños de Rosalina, Manuel,
Douglas, Oneyda e os irmáns Ernesto e Héctor, que se atopan entre as
154 persoas indíxenas beneficiadas pola iniciativa. Trátase de estudantes, artesáns e guías que posan sostendo a súa chave do cambio e
explican como o seu día a día mellorou grazas ás accións apoiadas desde Galicia. O fotógrafo José Manuel Fandiño, logroñés afincado no país
centroamericano, é o autor destes retratos aos que se suman imaxes
do proxecto.

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

12 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

OS PROXECTOS EN
TERREO: Reconstrución
dun centro sanitario
saharauí
Mentres en Mozambique segue en marcha
o proxecto coa Fundação Encontro a prol da
saúde infantil e materna, o Fondo Galego de
Cooperación e Solidariedade vén de destinar
10.000 euros á reconstrución dunha unidade de atención sanitaria que foi derrubado
polas intensas chuvias do pasado mes de
outubro nos campamentos de Tinduf. Estes
fondos de emerxencia canalízanse a través

da asociación de Solidariedade Galega co
Pobo Saharauí e serán xestionados pola Media Lúa Vermella Saharauí.
As inundacións do pasado outono viñeron
agravar as xa difíciles condicións de vida da
poboación refuxiada en Alxeria. O torrente de auga e os refachos de vento causaron
cuantiosos danos nas infraestruturas e
edificios públicos, coma os dispensarios ou
o propio hospital, ao que contribuíu a inestabilidade do chan de area e a inexistencia dun
sistema de evacuación de pluviais. Ao tempo,
producíronse cortes de electricidade e nos
transportes, que incidiron no desabastecemento de auga e alimentos.

A presidenta de Sogaps, Maite Isla, asinou o convenio
co Fondo Galego

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

Dajla, a wilaya que se atopa máis afastada e
na que se levará a cabo a intervención, resultou a máis prexudicada pois, alén da perda
de aveños e víveres, constatouse a destrución total ou parcial de todas as vivendas de adobe, así como de moitas jaimas, o
que obriga a reunir ata vinte persoas nunha
mesma tenda de campaña. A consecuente
degradación das condicións hixiénicas fai
aínda máis necesario o centro sanitario que
se reconstruirá co financiamento do Fondo
Galego, nun contexto marcado pola gran
dependencia exterior e pola prevalencia de
afeccións como a anemia nas mulleres ou a
desnutrición en nenas e nenos.

As fortes chuvias derrubaron infraestruturas e vivendas nos campamentos

[

13 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

A OLLADA
EXTERNA
Caxade: “O
importante
é contar con
cidadanía crítica
que pase da
teoría á práctica”
@alonsocaxade
Caxade xestábase a finais de
2012 co lanzamento de transgresoras videocreacións cuxa
boa acollida sorprendeu ata
ao seu propio ideólogo, Alonso
Caxade. Pouco despois, a iniciativa tomaba forma de banda
coa incorporación de Manu Paino, Manu Espiño e Xosé Tuñas,
sen deixar de ser unha aposta
persoal do músico de Ames. A
etiqueta folk-pop quédase curta para definir o singular estilo,
que lle valeu galardóns coma
o de Mellor Artista nos XIII Premios Opinión, entre outras no-

Tras a exitosa acollida do seu primeiro traballo, Caxade lanza novo disco

Non é algo premeditado, aínda
que supoño que metade e metade de cada parte. O bo de ter un
proxecto en solitario é que podes facer a música que queres
en cada momento. Se aínda por
riba é un proxecto independente, non teño tabús nin condicionantes para experimentar, sempre e cando me guste gravo e
toco esas músicas. Veño da mú-

minacións. Tras o éxito dun reivindicativo primeiro disco, que
logo volvería gravar coa Banda
de Música da Bandeira, falamos
con Alonso Caxade cando sae á
rúa ‘E isto é o amor’, o adianto
do seu novo traballo.

Canto hai de tradición e canto de innovación no proxecto Caxade?
Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

14 ]

No Fondo funciona a solidariedade

sica tradicional e folk, estudei no
conservatorio e toquei en grupos de diferente estilo. Aprendo
con toda a xente coa que toco
e coa que vexo tocar, así que,
supoño, Caxade como proxecto
persoal é o resumo de todo o
que levo tocando desde pequeno e tamén aquelas cousas que
me quedaban (e quedan) pendentes por experimentar.

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

Dous anos de xira e un cento de concertos despois, con
que te quedas dos directos
de presentación de ‘A dança
dos moscas’?
A oportunidade de tocar en
moitos lugares diferentes para
públicos moi distintos e poder
obter resposta da xente. Cando

“Caxade é un proxecto
independente, non teño
tabús nin condicionantes
para experimentar”

se presenta un disco, e cando
se fai unha xira con ese disco,
previamente xa houbo moitos
meses de traballo compoñendo,
arranxando, estudado, ensaiando e gravando as músicas. Para
o público é unha novidade e é
importante ter ese feedback refrescante.

Achas que o pensamento
crítico -que reivindicas- se
acentuou nos últimos tempos?

Caxade ten actuado en festivais solidarios coma o Implícate. FOTO: Xaime Cortizo

Unha das cousas positivas do
feedback que comentabamos é
ver como a xente se sumou a
este proxecto por dúas razóns:
a estética e a ética, o estilo musical e o discurso reivindicativo.
Sinceramente pensei que esta
última parte ía pasar máis desapercibida, e alegroume saber
que non, que á xente lle interesa
e moito.

Onde cres que está a clave
para non converternos en
moscas danzando arredor
da bosta, para liberarnos do
xugo da “gente pota” que
ostenta o poder?

O proxecto de Alonso Caxade destaca pola experimentación musical e o carácter reivindicativo

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

15 ]

No Fondo funciona a solidariedade

“A xente sumouse a este
proxecto por dúas razóns:
a estética e a ética, o
estilo musical e o discurso
reivindicativo”
Ser libres en todos os aspectos
da vida, e reflexionar sobre os
nosos movementos e pasos,
moitos deles inconscientes e
feitos pola deriva na que o sistema no inserta. É moi complicado porque o capitalismo ten
unha maquinaria moi, moi ben
feita, que funciona á perfección
e que é moi difícil de parar, pero
témolo que tentar, non queda
outra. O importante é abrir fen-

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

*

“O capitalismo ten unha
maquinaria que funciona
á perfección e é moi difícil
de parar, pero témolo que
tentar”

“Hai unha intención
pedagóxica de tansmitir as
cousas deixando claves
para pensar, para a
reflexión”
Participaches na ultima edición do festival de Implicadas no Desenvolvemento,
por que dirías que é importante promover a cooperación internacional?

das pequenas por onde entre a
luz e pouco a pouco facer o burato máis grande ata que sexa
algo significativo. Debémosllo a
moita xente que traballou neste
camiño antes que nós e debémosllo ás fillas das nosas fillas.

A poética, as metáforas e
mesmo os tintes surrealistas nos temas de Caxade
permiten facer máis levadeira a denuncia que conteñen?
Esa é a idea. É didáctica. Hai
unha intención pedagóxica de
tansmitir as cousas deixando
claves para pensar, para a reflexión. Ata a letra que máis absurda acolle no fondo unha idea
forza sobre a que pensar. Ás veces de modo máis explícito ou
ás veces máis agochada, pero
forma parte do proxecto e da
idea desde que a xestei.

‘A dança dos moscas ao vivo’ é o reultado da gravación coa Banda de Música da Bandeira

Botas en falta máis “canción
protesta” no panorama musical galego?

A túa escolla lingüística é o
galego-portugués, que adoitas respostarlles aos descridos deste sistema?

Non. Cada quen ten que facer o
estilo que lle preste no momento e cantar as cousas das que
goste, contar esas cousas que
quere desafogar. Ter máis ou
menos música protesta non é
relevante, o relevante é ter cidadanía crítica que pase da teoría
á práctica porque o que nos define, o que fai cambiar o mundo,
son as nosas accións non as letras das cancións.
Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

Que non gosto de presumir e
que son uns independentistas lingüísticos (dependendo
do perfil). Se teño algo máis de
tempo e a persoa ten verdadeiro interese, explícolle que o galego non existe, é un constructo,
un acordo, e que temos que escoller entre ser a “lingua nai” do
portugués ou ser unha “lingua
filla” descendente do castellano.
[

16 ]

No Fondo funciona a solidariedade

Foi un pracer participar no Implícate. Coñecía o esforzo grande
que facían, pero véndoo desde
dentro é espectacular a densidade do mesmo. Paréceme decisivo o traballo na cooperación, o
primeiro porque se fai desde o
ámbito asambleario e con sentido de colectivo, o segundo, na
parte internacional, porque se
traballa en cousas tan elementais e dá medo que aínda existan
no mundo hoxe en día. Por último, porque se trata de darlles
ferramentas a un colectivo en
cuestión para que elas mesmas
as apliquen e poñan en práctica,
minimizando as actitudes intervencionistas no sentido negativo.

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

1

Tamén tes cedido cancións
para traballos audiovisuais,
cal é a túa postura sobre os
dereitos de autor, agora que
se fala do procomún?
Si, cedín para varios traballos
audiovisuais, e tamén só de audio, con grande gosto e pracer. A
miña música, xa desde hai anos
(antes de ter este proxecto persoal) está licenciada con copyleft,
o contrario a copyright. O bo deste sistema é que o músico, ou
artista, é dono dos seus dereitos
e que decide o que quere permitir ou o que quere restrinxir.
Deste modo, todas as persoas
que gosten da miña música, saben que a poden usar e difundir
só pedindome permiso a min e
sen terlle que pagar, por exemplo, á SGAE. Infelizmente, moita
da culpa que se lle bota a esta
sociedade privada de xestión é
só responsabilidade dos músicos (socios) que a forman e que
moitas veces en público a critican aínda que en privado fagan
parte dela.

“Paréceme decisiva a
cooperación porque se trata
de darlles ferramentas a
un colectivo para que elas
mesmas as apliquen”
Xa por último, que imos atopar no novo disco que está a
piques de saír?
Un paso adiante no musical,
que para moitos será pequeno,
pero para outras será grande, e
sempre chamando a rebelión,
á crítica. Como che comentaba
ao comezo, o bo de traballar de
maneira independente, sen tabús nin condicionantes, é facer
o que quero en cada momento. No musical sigo explorando
un son propio e característico,
unha maneira persoal de traballar e concibir a música, e cada
vez estamos máis próximos ao
ideal que teño na cabeza.

A poderosa “gente pota” protagoniza unha das pezas clave no primeiro disco de Caxade

“Moita da culpa que
se lle bota á SGAE é só
responsabilidade dos
músicos (socios) que
forman parte dela”
Alonso Caxade caracterizado como Sr. Xorda nunha das súas surreais videocreacións

Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade

[

17 ]

No Fondo funciona a solidariedade

Infórmate

>

INFÓRMATE A FONDO : 141º · www.fondogalego.org

a Fondo

Edita: Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade
Redacción e Administración: Centro Cívico Sur, Rúa Luís Braille, 40
36003 Pontevedra
Tel/Fax: 986 84 34 36 / 698 14 45 36
Internet: http://www.fondogalego.org email: info@igadi.org
Depósito Legal: VG-473-2007
Autorízase a reprodución e divulgación desta folla informativa

Socios do Fondo Galego Concellos: A Coruña, A Estrada, A Guarda, A Laracha, A Pobra de Trives, A
Pobra do Caramiñal, Abegondo, Allariz, Ames, Arteixo, As Pontes, Bergondo, Betanzos, Boiro, Brión, Burela,
Cabanas, Caldas de Reis, Cambados, Cambre, Carballo, Cartelle, Castrelo de Miño, Castroverde, Cedeira,
Corcubión, Covelo, Culleredo, Cuntis, Dumbría, Fene, Ferrol, Fornelos de Montes, Gondomar, Laxe,
Lousame, Lugo, Malpica de Bergantiños, Manzaneda, Moaña, Moeche, Mondoñedo, Monforte, Moraña,
Mugardos, Narón, Neda, Nigrán, Noia, O Barco, O Irixo, O Porriño, O Valadouro, Oímbra, Oleiros, Ourense,
Outes, Poio, Pontecesures, Pontedeume, Pontevedra, Porto do Son, Ramirás, Redondela, Rianxo, Ribeira,
Riotorto, Rodeiro, Sada, San Cibrao das Viñas, Sandiás, Santiago de Compostela, San Sadurniño, Sarria,
Soutomaior, Teo, Tomiño, Triacastela, Valga, Verea, Verín, Vilar de Santos, Vilardevós, Vilasantar, Viveiro, Xove
Deputacións: A Coruña, Lugo.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful