Está en la página 1de 2

Gran Enciclopedia Galega

Pxina 1 de 2

LPEZ CUEVILLAS, Florentino


AntroplogoeescritordenomecompletoFlorentinoLpezAlonso-Cuevillas,quenaceuo14de
novembrode1886nacidadedeOurense.Recibiuasprimeirasclasesnasacidadenatal,ondetamn
cursouobacharelato.NestaetapadasaformacinosprofesoresMarceloMacas,MorenoLpezou
SalvadorPadillaexercerongrandeinfluenciasobreel.
Entre1902e1906estudouFarmaciaenSantiagodeCompostela,carreiraquenuncaexercera,a
excepcindalgunharexenciaquedesempeounosltimosanosdasavida.Duranteoseuciclo
universitarioleuabundanteliteraturaeasistiusveladasliterariasdoAteneoLenXIIIes
conferenciasqueorganizabanosalumnosdeDereitoeMedicina.

DevoltaenOurensefrecuentoutertuliascomoadaboticadeTemese,sobretodo,adaComisin
ProvincialdeMonumentos,constitudaarredordeMarceloMacas,VzquezNez,etc.Destexeito
espertounelointeresepolahistoria,enespecialpolossculosXVIIIeXIXdamandeThiers,que
coecaperfeccin.

Caraa1911trasladouseaMadride,seguindoestavocacin,asistiuaclasesdeHistoriadeEspaae
HistoriadaLiteraturaEspaola,naFacultadedeFilosofaeLetras,peroprontoregresouaOurense,
ondeingresoucomofuncionarioenGobernacinprimeiroelogoenFacenda,destinoquedesempeou
nestacidadeseninterrupcinataxubilarse.Alcontraeumatrimonioeparticipounasactividadesdo
Ateneo.
OsseusprimeirosescritosapareceronenEl Mio,dendoleliberal.Posteriormentecolaboroucon
distintosxornais,entreelesLa Regin,ondepublicou"CosasdeOrense",miscelneadetemasde
estilosinxeloeameno,quelogooConcellodeOurenseeditoununvolumeen1969.

ParaCuevillaseoutrosintelectuaisourensnsesteseranmomentosdeda-lascostasrealidade
circundanteederefuxiarsenunhaactitudeculturalista,estranxeirizanteealgoesotrica.Eran,en
definitiva,despectivosrespectosproblemaspolticos,sociaiseinclusocientficosdacivilizacin
occidental,maisestaactitudevitalredceseplanoideolxico.Nestaliadepensamento,Risco,
Noguerol,JulioA.Cuevillas,OteroPedrayo,PrimitivoR.SanjurjoeFlorentinoL.Cuevillasfundaron,en
1917,arevistaneosficaLa Centuria.Maisen1918produciuseuncambiosubstancialnoseu
pensamentoeactividadeeentrarondecididamentenocampodogaleguismo,xaqueestaopcin
polticanonsupoaunharenunciasseuspostuladosprevios.

AdemaisdepertencertamnsIrmandadesdaFala,en1920participounafundacindeNs,revista
naquevironaluzmoitosdosseusescritoscientficos.poucodecrearseenSantiagodeCompostela
oSeminariodeEstudosGalegos,incorporouseaesteepresentoucomotraballodeingreso,en1924,
A edade do ferro na Galiza.constitursenestainstitucinaSeccindePrehistoria,en1926,foi
elixidodirectordesta,cargoquedesempeouataadisolucindoSeminario,arazdaguerrade1936.
Interrompronse,as,ostraballoscolectivos,peroCuevillasproseguiuassasinvestigacins,que
vironaluzenrevistasportuguesasenasgalegasqueseseguanpublicandoeintentoureagrupa-los
seuscolaboradoresediscpulos.Unhadoenzadereumatismoarticularimpediulle,apartirde1939,
efectuardenovoestudosdecampoeconcentrouosseusesforzosensistematiza-loscoecementosdo
momentonaprehistoriagalega.En1941ingresounaRealAcademiaGalegae,en1944,creadoo
InstitutodeEstudosGalegosPadreSarmiento,Cuevillasfoichamadoparadirixi-laSeccinde
Prehistoria.Entreosproxectosdocentrofigurabaaedicindunhacoleccinhistricaeael
encomendballearedaccindapartededicadaculturacastrexa.Apenuriaeconmicaimpediuasa
publicacineoseuorixinalapareceuen1953naeditorialPortocottuloLa civilizacin cltica en
Galicia,queconstiteunhadassasobrasmisimportantes.
PorestesanostamnimpartiualgunhasclasesdeHistoriaencentrosprivadosdasacidadede
residencia.En1956xubilousecomofuncionariodeFacendaenospostremosanosdasavida,anda
queafectadoporunprocesoarterioesclertico,manifestousenelunoptimismorenovado,comose
desprendedalecturadassasltimascartasaBouza-Brey,nasquepropneestruturanovos
traballosquehaberandeafrontarxuntos.MorreuenOurenseo30dexullode1958.

Dende1918,anoenqueingresounasIrmandadesdaFala,entregousedecheocausagaleguista,
daquenuncaabdicou.Andaquededicadofundamentalmenteinvestigacinprehistricae
arqueolxica,participoudendeunsegundoplanonapolticadapreguerra.Foidesignadoconselleiroda
IrmandadeNazonalistaGalegaefundou,xuntocosseuscompaeirosourensns,oPartidoNazonalista
RepubricndeOurense.formarseen1931oPartidoGaleguistamilitounelataasamorte.Oseu
catolicismoeasavaloracindasconstantesdomundocampesiosonfactoresdeterminantesdoseu
galeguismo.

Enciclopedia Galega, SA, 2005 - Tdolos dereitos reservados

Gran Enciclopedia Galega

Pxina 2 de 2

Talvezresultesorprendenteocambioquearredorde1920seoperouenCuevillas.Dirixidaasa
atencinintelectualhistoriacontemporneanosanosprecedentes,volveunaporestapocacara
arqueoloxa.Publicouoseuprimeirotraballo,"AmansindeAquisQuerquernis",enNs,en1922,co
queseiniciouaseccinarqueolxicadestarevista.Estamutacinpidosedebersantigastertulias
daComisinProvincialdeMonumentosepropiadinmicaintelectualdogrupoNs.Unnacionalismo
historicistacomooquepropugnabaestaxeracinprecisabadunapoiodecortecientficoquepermitise
oestablecementodasbasesnecesariasparadefinirunhaculturaespecficaeunhahistoria
diferenciada.

Poucoapoucoedemaneiraautodidactafoiseformandoenprehistoriaemoiprontosecoeceronas
saspublicacinsfradeGalicia.Comoresultadodassasinvestigacinsfoiacollidoennumerosas
academiasesociedadesgalegas,espaolas,portuguesasefrancesas.FlorentinoLpezCuevillasfoi,
sendbida,quensistematizouedotouestadisciplinaduncontidocientfico.Xuntosaformacin
tericadestacaasapreocupacinconstantepolotraballodecampo,polomenosataqueasasade
llopermitiu.Conelinicironseconseriedadeasprimeirasprospeccinsdeparroquiasecomarcase
inaugurronseascatalogacinsmetdicasdecastros,queemprendeuaSeccindePrehistoriado
SeminariodeEstudosGalegos,sempreenntimacolaboracininterdisciplinaria,enespecialcoas
seccinsdeEtnografaeXeografa.Asmesmo,reuniumultitudedepapeletasparauninventariode
mmoaseelaboroumapasdedispersin,ademaisdepracticarescavacinsenasentamentos
castrexos.Osseusestudosmisimportanteseasapredileccinxirabanentornomegalticoe
mundocastrexo.Perotamnoutrosaspectosdaarqueoloxaprehistricamereceronoseuinterese.
Sistematizouporprimeiravezoscomezosdatecnoloxametalrxicaeaidadedobronceeintentou
clasifica-laenigmticaarterupestreepoerordenocomplexomundodopaleolticogalego.Investigou
conperspectivamoipersoalafindasculturasindxenaseocomezodadominacinromana,valndose
duncoecementominuciosodasfontesescritasdexegrafosehistoriadoresgregoseromanos.
Ademais,Cuevillasprocuroubuscarnaprehistoriaunhaseriedetrazosesenciaisquea
caracterizasen,dexeitoqueoseixesdasaarmazntericasonadefinicindunhasculturas
xenunasediferenciais,afiliacintnicadospobosqueascrearoneomarcadocarcteratlnticoou
occidentalqueaspenetra.Fronteselementosromnticosquesemantianequehipervalorabano
elementocltico,hexemnico,procuroudefini-lopapelqueesteeoutroscompoentestnicos
desempearonnopasadoremoto.XuntoconBouza-Breydestacouopapelquetantonasculturas
precastrexascomanacastrexadesempeouoelementoautctono.Asmesmo,dballesespecial
importanciasrelacinsprehistricasentreasdistintasterrasfisterrsdoAtlntico.

SebenCuevillasfoifundamentalmenteprehistoriador,cultivoutamnaetnografa.Enseguida
comprendeuqueentreunhaeoutraexistanabundantessemellanzasqueasfacanentresiauxiliares
ecomplementarias.Aetnografautilizounacomofontedeinformacineclarificacinhistrica.Nas
obrasOs oestrimnios, os saefes e a ofiolatra en GalizaouLa civilizacin cltica en Galicia,entre
outras,frecuenteacitademoitoselementosdofolclorecomoapoioparaassasanlisese
interpretacins.Peromisquecultivarelaetnografa-quecontribuucondistintostraballosprocurouentodomomento,comosinalaXaqunLorenzo,encontrarcultivadoresparaela.
Encantofacetaliteraria,osseusescritoresfavoritoseranosmodernistas,osparnasianoseos
decadentistas.Eraunlectorinfatigableeasiduocolaboradorconcadrosliterarios,artigosdepoltica,
crticaliterariaouteatral,entreoutrostemas,dedistintosperidicoserevistascomoNs,La Noche
ouGalicia EmigranteedelibroscolectivoscomoPaisaxe e culturaeHomaxe a Ramn Otero Pedrayo.
Oprimeirotextoengalegoquesellecoeceoartigo"Dosnosostempos",publicadonoprimeiro
nmerodarevistaNs(1920).Nel,talcomofixeranoutrosintegrantesdaxeracinNsconoutros
textos,describiuasituacinqueatravesabaneoseucambiodeactitude.

En1962,aEditorialGalaxiarecolleu32dosseustextosengalegonolibroProsas galegas.Andaque
amaioradestesescritospertenceliteraturadecreacin,noncarecendeelementosinformativos.O
restodostextosencdrasenunhaliteraturadidcticaeinformativa;nelestrazaunhadescricinde
Curros,LamasCarvajaleOteroPedrayo,comentaolibrodeCastelaoAs cruces de pedra na Galizae
incleensaiosdearqueoloxa.Enresumo,assasprosasestnintimamenterelacionadascoseulabor
investigadorereflictendeformaclaraaconcepcinquedeGaliciatiaCuevillas.

Enciclopedia Galega, SA, 2005 - Tdolos dereitos reservados