Está en la página 1de 18

Infrmate

Nmero 138

a Fondo

2 trimestre 2015

Autorzase a reproducin e divulgacin desta folla informativa

www.fondogalego.org

A OLLADA EXTERNA:
Entrevista con Najla Shami

O consumo responsable a
arma mis potente que temos
fronte a Israel
14

FONDO DE ARMARIO

OS PROXECTOS EN TERREO:
Cooperacin directa
en Cabo Verde

10

A viaxe do gaador de
Imaxes con Fondo

Misins tcnicas a
Nicaragua e Cabo Verde
2

Encontro Vacacins con


Traballo 2006-2015
4

Promocin do
cooperativismo con ASF
6

ACTUALIDADE DO FONDO

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Felipe Carnotto retrata Nicaragua como


gaador do certame Imaxes con Fondo
O fotgrafo Felipe Carnotto pasou o mes de xuo en Nicaragua retratando a vida no pas e os proxectos al apoiados polo Fondo Galego
de Cooperacin e Solidariedade. A viaxe formaba parte do premio da
segunda edicin de Imaxes con Fondo, certame que o fotoxornalista
de orixe brasileira afincado en Vigo gaou o pasado ano.
Felipe Carnotto visitou distintas iniciativas de loita contra a pobreza
cofinanciadas desde o ano 2003 en materia de turismo sostible, autoconstrucin de vivendas, formacin agropecuaria, abastecemento de
auga ou empoderamento das mulleres. Nestes intres atpase en pleno proceso de edicin do seu traballo, para preparar unha exposicin
que logo xirar por municipios de toda Galicia.
Aln dos proxectos de cooperacin para o desenvolvemento, o obxectivo de Felipe Carnotto recolleu actividades culturais, espazos naturais,
xuntanzas con mocidade, etc. Un avance das imaxes tiradas fotoxornalista, que conta con distintos galardns e ten publicado en xornais
como Der Spiegel, Financial Times ou The Guardian, pode verse na
bitcora www.felipecarnotto.com/blog.

O fotoxornalista Felipe Carnotto viviu de preto a realidade nicaraguana.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

2]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Nenos da comunidade de San Lucas xogan ao ftbol. FOTO: F. Carnotto.

A familia de Jos Ramn vive do vertedoiro prximo sa casa. FOTO: F. Carnotto.

El Huracn, unha das tendas cntricas de Somoto. FOTO: F. Carnotto

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

3]

No Fondo funciona a solidariedade

ACTUALIDADE DO FONDO

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Misins tcnicas
a Cabo Verde e
Nicaragua
Coincidindo co remate da lexislatura, o Fondo Galego enviou
senllas misins tcnicas a Cabo
Verde e Nicaragua, dous dos
pases prioritarios para a entidade. Comprobar sobre o terreo
os resultados dos proxectos
de cooperacin era o obxectivo principal, aln de identificar
posibles intervencins futuras e
estudar novas parceras.
Xullo: Cabo Verde
O secretario do Fondo Galego
viaxou a Cabo Verde entre o 30
de xuo e o 17 de xullo, onde visitou as illas de Santiago, So Vicente e Santo Anto. A primeira
xuntanza foi coa Asociacin Nacional de Municipios Caboverdianos (ANMCV), socio tradicional no pas lusfono, anda que
tamn houbo encontros con
varias cmaras municipais
coas que se traballa de xeito

directo. Daniel Gonzlez Palau


reuniuse asemade coa Plataforma das ONG, con representantes ministeriais, de insititucins
educativas e autoridades espaolas en Cabo Verde.
Entre os proxectos visitados
cmpre destacar os dous que
nestes intres se executan cunha
achega extraordinaria do Concello de Vigo. Un deles para dinamizar a agricultura no municipio de Santa Cruz, promovendo
o rego por goteo para tirar rendemento das terras ao tempo
que se aforra auga. O outro na
Cmara Municipal de Ribeira
Grande, apoiando cooperativa Sulada para que as trinta
artess que a integran gaen
autonoma, coa colaboracin da
Asociacin para a Cooperacin
con Cabo Verde (ACCVE).
O secretario do Fondo Galego
tamn foi convidado a participar
no acto celebrado no Parlamento para conmemorar os 40 anos
de independencia. Desde 2002,
a entidade cofinanciou no arquiplago africano mis de 30
Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

A tcnica de proxectos do Fondo Galego supervisou as actuacins en materia de vivenda.

4]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

proxectos de cooperacin en materia de xnero, educacin, auga e


saneamento, vivenda ou infraestruturas comunitarias.
Xuo: Nicaragua
Pola sa banda, a tcnica de
proxectos do Fondo Galego estivo
entre o 26 de maio e o 9 de xuo
en Nicaragua para supervisar a
cooperacin realizada co Instituto
de Promocin Humana-Somoto.

lln de euros de investimento,


moitas delas en colaboracin con
ONGD galegas. Na actualidade, estase a executar unha intervencin
con Amigos da Terra para facilitar
o acceso auga a 178 familias empobrecidas e outra con Taller de
Solidaridad a prol do turismo rural
comunitario.

Ata o momento desenvolvronse


un total de 17 proxectos con este
parceiro local, algns deles grazas
a achegas extraordinarias de entidades socias coma o Concello de
Vigo e mesmo da Consellera de
Vivenda.
No entanto, desde 1998 o Fondo
Galego ten apoiado unha trintena
de actuacins no pas centroamericano que suman preto de un mi-

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

Estes foron dous dos proxectos


visitados por Andrea Garca Cor-

5]

No Fondo funciona a solidariedade

zo durante a sa estada, amais


doutros levados a cabo con anterioridade, como a autoconstrucin
de vivendas, o abastecemento de
auga ou a formacin agropecuaria. Ao tempo, establecronse
contactos cos gobernos municipais da zona e coa delegacin da
Axencia Espaola de Cooperacin
Internacional para o Desenvolvemento (Aecid).

ACTUALIDADE DO FONDO

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Participantes nas
Vacacins con Traballo
reflexionan sobre a
cooperacin
Mis de vinte participantes no programa de
voluntariado en pases do Sur reunronse no
Encontro Vacacins con Traballo 2006-2015
celebrado no Concello de Pontevedra o pasado 19 de xuo. A concelleira de Benestar
Social e representante do Fondo Galego na
cidade, Carme Fouces, abriu a xornada destinada a reflexionar sobre a cooperacin internacional desde o local dndolles a benvida s
e aos asistentes.
Ao longo do da, e a travs de diferentes dinmicas conducidas por Diego Paraj, de
Xeneme, as empregadas e empregados
municipais, procedentes das catro provincias galegas, achegaron as sas ideas para
mellorar Vacacins con Traballo e, en xeral,
a implicacin das administracins locais e
provinciais no Fondo Galego. Tratbase do
segundo encontro deste tipo, despois do celebrado en 2012 na Illa de San Simn e do
que se extraeron interesantes reflexins que
estn recollidas en vdeo.

As e os asistentes achegaron ideas para mellorar o programa e a implicacin das administracins.

Nicaragua, Cabo Verde, Cuba ou Per son


algns dos pases onde persoal das deputacins e concellos socios do Fondo Galego de
Cooperacin e Solidariedade desenvolveu o
seu mes de voluntariado na ltima dcada,
en reas como turismo sostible, igualdade,
urbanismo ou xestin ambiental. A travs
desta iniciativa, unha trintena de tcnicas
e tcnicos investiron as sas vacacins en

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

6]

colaborar cos parceiros da entidade e cos


proxectos que cofinancia para apoiar as poboacins empobrecidas.
Este ano, no dcimo aniversario das Vacacins con Traballo, seis empregadas e empregados doutros tantos concellos achegarn os
seus coecementos, ao tempo que se sensibilizan con outras realidades, nos municipios

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

caboverdianos de Santa Cruz e Ribeira Grande


ou na ONGD nicaraguana Instituto de Promocin Humana-Somoto. Trtase de Ana Pieiro
(Rianxo), Rubn Lpez (A Pobra do Caramial),
Mara Jos Villar (Redondela), Ana Ferradns (A
Estrada), Serezbel Rodrguez (Bergondo) e Beln Gmez (Monforte). Tanto a travs do blog
que actualizan desde terreo como sa volta,
contribuirn a concienciar sobre a importancia
da solidariedade e os valores tirados das sas
vivencias.

Cinco das e dos participantes seleccionados este ano acudiron ao encontro.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

7]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

FONDO DE ARMARIO

Encontros de cooperativas con ASF

Tecendo polas mulleres peruanas

Cinco cooperativas galegas e unha de Guatemala protagonizaron o


foro organizado o 27 de xuo na Corua por Arquitectura sen Fronteiras. Tratbase do colofn aos catro encontros anteriores realizados nos concellos de Abegondo, Bergondo, Culleredo e San Sadurnio baixo o ttulo Coop activas, procesos de autodesenvolvemento
cooperativo, para dar a coecer estas iniciativas de economa
social. A actividade vinclase ao proxecto a travs do cal ASF apoia
cooperativa Beljuj Qanil, dedicada aos materiais de construcin, co
financiamento do Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade. Mulleres Colleiteiras, Hbitat Social, Zocamioca, Inda Iniciativas e Aurora de Buxn participaron na cita celebrada na Casa da Faria canda a
cooperativa guatemalteca, que entrou por videoconferencia. Lutega e
Tagen Ata son outras das que asistiron s xornadas anteriores.

Unha accin de yarn bombing puxo fin aos encontros Entretecendo


impulsados pola ONGD InteRed no marco do proxecto apoiado polo
Fondo Galego para mellorar o itinerario de atencin s vtimas da violencia de xnero en Per. Poer en contacto a realidade das mulleres quechuas e aimaras coas galegas era o principal obxectivo das
citas para calcetar que desde o mes de abril tiveron lugar en Santiago
de Compostela. Unha das xornadas contou ademais coa coa presenza de ngeles Lpez, destacada defensora dos Dereitos Humanos en
Mxico. Ao tempo que reflexionaban sobre os dereitos das mulleres,
as participantes elaboraron unha obra colectiva coa que logo cubriron a escultura da leiteira, situada na Alameda, en homenaxe as
mulleres rurais. Esta tcnica de arte urbana aposta pola apropiacin
do espazo pblico, por facer do persoal poltico, relacionando o individual co colectivo.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

8]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Curso de biofiltros para depurar a auga

Regresan os ciberencontros #Aln2015

Amigos da Terra impartiu un curso para dar a coecer o tratamento biolxico das augas residuais, co fin de que as e os participantes
puideran construr o seu propio sistema de depuracin domstica. A formacin tivo lugar no Centro de Educacin Ambiental As Corcerizas e estaba relacionada co proxecto de cooperacin financiado
en Nicaragua polo Fondo Galego para facilitarlle o acceso auga potable a mis dun milleiro de persoas empobrecidas, en colaboracin
coa ONGD local Instituto de Promocin Humana-Somoto. Durante o
curso analizronse os procesos de contaminacin das augas domsticas, presentando alternativas naturais que as e os asistentes poidan
desear, crear e manter. A travs dunha metodoloxa terico-prctica,
achegronse s bases da fitodepuracin e construron un sistema de
infiltracin a terreo e mais un filtro verde de macrfitas flotantes.

Os ciberencontros #Aln2015 continuarn nos prximos meses no


Facebook e o Twitter do Fondo Galego para reflexionar sobre os
Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio (ODM) e a nova axenda post 2015. Farmamundi, EAPN Galicia, o propio Fondo, e territorios coma frica e Palestina ou temas como a coherencia de polticas
centraron as conversas online na primeira metade do ano. O vindeiro
encontro dixital ser o 30 de setembro con Chema Caballero, coordinador da ONG DYES e coautor do blog frica no es un pas. Para
finais de ano ficarn convidadas como a consultora Iolanda Fresnillo, da fundacin Tot Raval, ou a Campaa do Milenio. Entre aquelas
persoas que deixen as sas preguntas nas redes sociais, no enderezo
fondogalego@gmail.com ou a travs do formulario creado para a ocasin, sortearase un exemplar da revista Tempo Exterior e a finais de
ano un lote de libros.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

9]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

OS PROXECTOS EN
TERREO: Cooperacin
directa en Cabo Verde
Mentres as seis intervencins apoiadas polo
Fondo Galego a ONGD continan avanzando
na India e Latinoamrica, en Cabo Verde xa
estn en marcha os dous proxectos de cooperacin directa con senllas cmaras municipais. En Santa Cruz para apoiar ao campesiado promovendo o rego gota a gota e en
Ribeira Grande para consolidar a cooperativa de mulleres Sulada, grazas a achegas extraordinarias do Concello de Vigo.
Gota a gota en Santa Cruz
No primeiro caso, formarase a 25 agricultoras e agricultores no rego por goteo e noutras prcticas agrcolas que permitan reducir
os gastos e a auga empregada. Estmase que
os 150 habitantes da localidade de Libro
mellorarn a sa dieta alimenticia e os
seus ingresos grazas aos produtos da horta.
Coa instalacin deste sistema de irrigacin,
non s se favorece a seguridade alimentaria
e a mellora socioeconmica nunha das vilas
mis pobres do pas, senn que tamn se
preservan as cuncas hidrogrficas.
escaseza de auga na zona, acentuada polo

Un agricultor recolle a colleita tras a primeira fase


do proxecto en Santa Cruz.

cambio climtico, nese a crecente salinidade dos solos, derivada do avance do mar
pola extraccin de area e pedras para a
construcin. A esta actividade ilegal e cun
forte impacto no medio dedicbanse algunhas das persoas beneficiadas polo proxecto,
entre as que se lles deu prioridade s xefas
de familia con mis fillas e fillos. Tamn boa
parte das mulleres que hoxe integran a cooperativa Sulada extraan inertes das praias,
unha tarefa que apenas xera rendementos.
A actuacin en Ribeira Grande ofrcelles
unha alternativa s 30 artess, na procura do
seu empoderamento econmico e social.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

10 ]

Cooperativismo en Ribeira Grande


Para acadalo, lvanse a cabo accins formativas para mellorar a producin de xabns,
leos, bixuteras, peiteados, licores ou conservas. Ao tempo, imprtense capacitacins
en contabilidade, xestin, informtica, internet e redes sociais, as como alfabetizacin
para aquelas participantes que o precisen,
pois o municipio rexistra o nivel de analfabetismo mis alto do arquiplago. Adquiriranse asemade equipamentos, uniformes
e materias primas, anda que a intencin
que acaben cultivando as plantas que precisan. Tamn se identificarn as necesidades
prioritarias da cooperativa, as como as ideas
de futuro, e se intensificar a promocin
con materiais publicitarios, visitas a clientes
potenciais e impulso da venda online.

As artess de Sulada seguirn contando con apoios


para a cooperativa.

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Con estas accins pretndese que os ingresos das mulleres aumenten un 50% nun
ano e, con eles, tamn a sa independencia
e autoestima. De xeito paralelo, realizaranse
actividades de sensibilizacin sobre cooperativismo e sobre violencia de xnero
e dereitos das mulleres nas localidades de
Salineiro, Porto Mosquito, Gouveia e Cidade Vella. Cmpre ter en conta que a taxa de
monoparentalidade feminina no concello
ascende ao 66% e que cada unha das 30
produtoras da Sulada sustenta unhas dez
persoas. No entanto, coa declaracin do
ncleo de Cidade Vella como Patrimonio da
Humanidade brense novas oportunidades
para a poboacin local.
Os dous proxectos de cooperacin internacional que se estn a desenvolver no pas lu-

sfono danlle continuidade a intervencins


anteriores apoiadas polo Concello de Vigo
e o Fondo Galego, coas respectivas cmaras
municipais como socias en terreo e, no caso
de Ribeira Grande, tamn coa Asociacin
para a Cooperacin con Cabo Verde como
parceira. O Concello de Vigo achega 26.000
euros a cada unha das intervencins, aos
que se suman outros 4.000 euros do fondo
comn da entidade integrada por concellos
e deputacins.
Con ONGD na India e Latinoamrica
Doutra banda, en Honduras contina o
proxecto con Enxeera sen Fronteiras para
mellorar o acceso auga e ao saneamento
na Mancomunidade Nasmar. Ata o momento duselle prioridade s actividades formativas, mentres que agora se est a impulsar o

En Nicaragua rehabilitronse varios pozos comunitarios.

Tamn Amigos da Terra promoveu obradoiros sobre o manexo da auga e o saneamento


a travs do proxecto cofinanciado en Nicaragua, onde se rehabilitaron varios pozos
comunitarios. Ademais, progresouse na reforestacin das fontes e, co obxecto de mellorar a xestin da auga na agricultura, preparouse unha parcela de cultivos biointensivos,
que acoller visitas didcticas e producir
abono orgnico. Quedan por instalar as bioxardineiras que depurarn as augas grises
domsticas.

En Honduras desenvolvronse diversas capacitacins.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

levantamento da informacin necesaria para


elaborar os plans comunitarios de xestin integrada do recurso hdrico. Ao mesmo tempo, xa se iniciou a gravacin dun vdeo divulgativo e desenvolvronse varias charlas de
sensibilizacin na Universidade da Corua.

11 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

No mesmo pas centroamericano, Taller de


Solidaridad est a traballar co Inprhu-Somoto para prestar servizos tursticos que contriban a soster o Centro de Educacin Alternativa Rural Telpolchcalli. Houbo avances no
acondicionamento das habitacins e levouse
a diversas feiras a artesana local, que tamn
se difundiu a travs de touroperadoras e canles de televisin. Mercronse asemade materiais para a unidade de agrotransformacin,
co fin de comercializar caf, marmeladas,
iogur, etc. Continan ademais as actividades
hortcolas e gandeiras.
En canto ao proxecto con InteRed en Per
para mellorar a efectividade do itinerario de
atencin s vtimas de violencia familiar e sexual, seguiu dndoselle soporte aos comits
de vixilancia cidad que supervisan diferentes servizos da ruta. Celebrronse asemade
diferentes actividades polo Da das Mulleres,
entre elas unha feira informativa na que se

O Inprhu-Somoto levou a artesana indxena s feiras.

xestin da pequena empresa. Agora o monitor ocuparase do seguimento da fabricacin e da planificacin comercial. Tamn est
rematando o curso para o empoderamento
das produtoras e a formacin sobre a web
da cooperativa. Quedan por diante novas visitas de intercambio e xuntanzas con clientes
potenciais.
Mural de compromisos polo Da das Mulleres en Per.

En Guatemala segue en marcha o proxecto


con Arquitecturas sen Fronteiras para fortalecer unha cooperativa de materiais de construcin. Xa se executaron as obras de mellora da planta e mais os obradoiros sobre

Por ltimo, Implicadas no Desenvolvemento


segue a traballar na India. Un milleiro de persoas asistiron ao teatro de ra co que se sensibilizou fronte as desigualdades de xnero.
Ao tempo, creronse clubs de xnero nas aldeas para implicar a mocidade na promocin
da igualdade e concienciala sobre o papel
das mulleres no espazo pblico. En canto
capacitacin laboral, impartronse cursos de
corte e confeccin, deseo de saris e fabricacin de compresas hixinicas. Quedan agora
por realizar novas formacins para favorecer
a participacin poltica das mulleres.

En Guatemala mellorronse as instalacins da cooperativa.

Obradoiro sobre a participacin poltica das mulleres na India.

deu orientacin a 78 donas. Tamn se recolleron nun mural compromisos das institucins e o Movimiento Manuela Ramos, socio
local, participou nunha marcha reivindicativa.

Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

12 ]

No Fondo funciona a solidariedade

A OLLADA

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

EXTERNA
Najla Shami:
O consumo
responsable
a arma mis
potente que
temos fronte a
Israel @najlashami
A muller dos ollos bonitos fai
xustiza ao significado do seu
nome. Os ollos de Najla Shami
son grandes e sinceros, coma as
verbas desta cantora e compositora que leva case das dcadas
traballando no mundo da msica. Mltiples colaboracins,
un disco en solitario e ata a sa
participacin como xurado nun
talent show da Televisin de
Galicia cntanse na traxectoria
desta artista que nunca deixou
de formarse, ora facendo parte
de corais polifnicas e grupos

tradicionais, ora estudando en


pases coma Noruega, Xordania
ou India. De pai palestino e nai
galego-arxentina, de coto achega o seu gran de area s causas
solidarias. Agora anda procura
dun mbil de comercio xusto...

Cantas en galego e tes apoiado campaas na sa defensa,


cal a ta relacin coa lingua?
Emprego o galego porque vivo
aqu e polo respecto que teo
pola lingua e pola contorna na
que habito. Un dos principais
xeitos de conectarme coas races do lugar onde vivo a travs
do idioma. Logo, sendo palestina
e vendo como a cultura do meu
pobo vai morrendo da a da por
causa de axentes externos -a
pesar de que hai xente que est
a loitar pola sa persistencia-,
nun lugar como Galicia que ten
posibilidades de desenvolver a

Emprego o galego porque


vivo aqu e polo respecto
que teo pola lingua e pola
contorna na que habito
Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

A cantora e msica Najla Shami. FOTO: Ainoa Calvo.

13 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

sa lingua con liberdade estrame moito que haxa persoas


que tomen outro camio. Sigo
sen entender esa teima que ten
a xente de ser como ovellas que
se semellan unhas s outras e
non buscar o propio, o que nos
diferenza.

Encntame, o que mis me


engancha. Son unha persoa moi
emptica e gstame ese trasego
que hai coa xente. Sempre penso en algo circular, enerxtico,
que vai cara o pblico e volve
para min e se converte nunha
cooperacin. E cos artistas que
teo no escenario pasa exactamente igual, penso que eles tamn o senten porque o que
me transmiten, un vnculo forte.
Eu intento conectar co fondo,
entn tocar en directo algo
que me fascina, e que require
tamn un grande aporte enerxtico.

Non entendo a teima


que ten a xente de ser
como ovellas que se
semellan, no canto de
buscar o propio
Na lingua que eu falo o
teu primeiro traballo en solitario. Buscabas transmitir
algunha vertente especfica
de Rosala neste libro-disco?
Cando colln a Rosala estaba
nun momento especial da mia
vida, un momento de cambio.
Como case sempre nos procesos creativos, hai unha parte de

No libro-disco
Na lingua que eu falo
tentei conectar
coa Rosala muller,
non coa poeta

Na lingua que eu falo foi o primeiro traballo de


Najla Shami, que prepara o seu novo disco.

Tes amosado o teu compromiso co pobo palestino actuando en diferentes festivais. Como infle o conflito
na ta terra paterna sobre
a ta obra, sobre o teu da
a da?

catarse interior. Eu guome moito polo instinto, as que colln os


poemas que me removeron por
dentro, nada mis. O que si tentei foi conectar coa muller e non
coa poeta, que se me fara bastante grande.

No meu da a da infle dun


xeito brutal porque son unha
persoa que non me conformo
co que me dan servido, entn
estou sempre cuestionndome
o meu xeito de vida, intentando

En canto aos directos, como


vives a relacin co pblico e
coa diversidade de artistas
cos que a mido compartes
escenario?
Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

14 ]

No Fondo funciona a solidariedade

facer pequenos xestos, tendo


en conta que non podo escapar
de todo pero procurando vivir
un pouquio mis en coherencia cos meus principios, porque
estou moi sensibilizada co que
a carencia, a desigualdade. Iso
trasldase a calquera eido da
mia vida e na msica igual,
a mia influencia rabe vai chegando cada vez mis, era algo
que me faltaba por descubrir...
Mrcame tamn no sentido de
que me gusta a mestizaxe, os
pobos do mundo, as cousas que
saben a terra... Tanto na msica
como na personalidade, a verdade das persoas. Vxoo como
algo moi positivo.

Non me conformo co que


me dan servido, estou
sempre cuestionndome
o meu xeito de vida
Es unha das e dos 400 artistas galegos que se sumaron
ata o momento ao boicot cultural a Israel. Que impacto
poden ter este tipo de medidas?

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

A xente non se d conta, pero o


consumo o terrorismo actual,
o que podes facer, tanto cara
Israel como cara a sociedade
na que vivimos, na que estamos
encarcerados. Eu vxoo como
unha crcere, hai un lavado cerebral para asumir que este estilo de vida o bo pero non o ,
entn para min o consumo responsable a arma mis potente que temos tanto cara Israel
como cara outros obxectivos,
que hai moitos.
Daquela non comprendes s e
aos msicos que seguen indo
a tocar al?
Eu non o entendo. Comprendo
a postura que tivo por exemplo
Lauryn Hill, que quera tocar en
Israel e mais nos Territorios Ocupados e non poda, entn non
fixo ningn dos dous concertos,
porque quera un equilibrio e
non se lle deu esa opcin. Foi
moi criticada, pero eu iso si que
o entendo. certo que hai unha
left wing, unha ala de esquerdas,
e teo amigos xudeus que estn en contra da ocupacin. Eu

non podo pechar os ollos a ese


tipo de xente, non me vou abrazar ao odio gratuitamente, pero
entendo que se un artista toma
esa decisin, comprenderana.

O importante ir sacudindo
as conciencias para que
o mundo vaia cambiando
pouco a pouco

A artista establece un forte vnculo co pblico e cos msicos durante os directos.


FOTO: Carlos P. Solio.

Este vern chegaba a Gaza a


Flotilla da Liberdade, a prol
da que tamn actuaches.Cal
a ta visin do movemento
Boicote+Desinvestimentos+
Sancins.

penso que co bloqueo e con ese


tipo de labor a actitude ten que
ser a mesma, o mis importante
de todos os procesos ir sacudindo as conciencias para que o
mundo vaia cambiando pouco a
pouco.

O BDS coma o David que loita


contra Goliat, pero sempre hai
unha esperanza de que pode
gaar. Eu mesma son unha corredora de fondo, levo 18 anos
facndome un oco no meu traballo sen pausa, porque valoro
moito as pequenas cousas, o
que mis me fai brillar a vida. E

As msicas de Palestina
e Galicia teen moitsimo
parecido, hai unha chea de
sonoridades similares
Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

15 ]

Por mis que fagamos nos pases empobrecidos, non servir


de moito se a xente non cambia
o seu estilo de vida, empezando
polo consumo.

Anda que sexa con xestos


case simblicos...

Que opinin che merecen as


iniciativas para achegar Palestina e Israel a travs da
msica?

Si, pero a algun lle far pensar, informarse... As foi como


cheguei eu tamn a iso. A mia
familia, evidentemente, foi un
exemplo, pero despois foi todo
descubrimento propio. Ter curiosidade, ser sensible, buscar
e descubrir que o que pasa e
que outras respostas hai para o
meu xeito de pensar e de vivir.

(Suspira) Todos os xestos vxoos


ben, pero complicado porque
o cambio maior debera ser
educativo. Date conta de que a
historia que estudan en Israel
est cambiada a propsito nos
libros, fomentan o racismo dende o berce, entn as mudanzas
teen que ser moi profundas.
Pero tamn hai xente que se

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

educou nese medio e que non


as, entn todo posible. Este
tipo de iniciativas sempre estn
ben porque son paradigma de
como pode ser a vida, e como
son mis visibles tamn poden
axitar as conciencias dos mandatarios. Pero fai falta algo mis
revulsivo, non tan protocolario.

As iniciativas para achegar


Palestina e Israel a travs da
msica son paradigma de
como pode ser a vida
Como definiras a relacin
entre Galicia e Palestina, sobre todo no eido artstico?
Estanse facendo un montn de
festivais, iniciativas como Pallasos en Rebelda... A nivel cultural,
as das msicas teen moitsimo parecido. Penso que acontece coas msicas de tradicin de
todas as partes do mundo, desde que nacen simplemente cunhas mulleres e uns adufes; iso
haino en Acerbaixn, en Crcega, etc. Logo hai un montn de
sonoridades e cantos trinos que

son moi similares. A cooperacin existe e sinxela. Ten que


haber mis, o que pasa que
poen moitos impedimentos:
tes unha morea de problemas
hora de pedir permisos, chegas
al e non che deixan entrar...

algun que empeza teno mis


complicado.

Iso para actuar al, pero tamn diras que se mira con
receo s e aos artistas que
se solidarizan desde aqu?

Cada individuo tense que solidarizar coas inxustizas e por suposto que os concellos tamn.

Cres que tamn os concellos


deben solidarizarse fronte a
estas e outras inxustizas a
nivel internacional?

Os concellos teen que


solidarizarse, as inxustizas
son ateas e tampouco
entenden de partidos
polticos

Penso que en Espaa non. Certo


que hai unha man negra e se
es algun que destaca supoo
que ters certas restricins ao ir
para outro lugar porque o lobby
xudeu existe; ao mellor por aqu
non ten tanto poder, pero noutros pases si. No entanto, coido
que aqu non chega dun xeito
tan bestial como pode ser nos
Estados Unidos. Al xente que
xa moi coecida pode rexeitar
un concerto en Israel e seguir
coa sa carreira, pero ao mellor

O BDS coma o David que


loita contra Goliat, pero
sempre hai unha esperanza
de que pode gaar
Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

As inxustizas son ateas e non


entenden tampouco de partidos
polticos, entenden de algo que
falta moito na sociedade actual:
o sentido comn. A partir de a,
calquera debera saber que camio tomar fronte a unha situacin deste tipo. Dicir que os concellos non estn para iso, cando
a solidariedade algo inherente
ao ser humano e os municipios
estn integrados por seres humanos, parceme dunha covarda absoluta, que o que fan
moitos agora: mirar para outro
lado.

Najla Shami tocando durante un acto en Madrid. FOTO: Noel R. Queipo.

16 ]

No Fondo funciona a solidariedade

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

Hai un par de anos participaches no disco Cantigas de


mulleres. Segue a ser necesario reivindicar eses espazos de visibilidade?
Si, iso o primeiro. Aqu seguimos tendo problemas, pero
que noutras partes do mundo
a cousa est moi jodida. O capitalismo o que fai persistir esa
situacin de desigualdade para
a muller, convenlle porque un
dos camios, bastante srdidos,
para dominar en certos pases.
En todo o entramado que eu
vexo destaca a parte econmica
e poltica, e agora hai mis visibilidade para a muller, pero ten
que haber unha sensibilizacin
e un paso accin. E a min todo
me pasa polo consumo, porque
o poder que teen determinados pases para oprimir tanto s
mulleres como a outras sociedades pasa a travs do consumo.
Cantas persoas morreran para

O capitalismo fai persistir a


desigualdade para a muller,
agora hai mis visibilidade
pero falta pasar accin

facer o meu mbil? A cantas nenas violaran? Moita xente non


repara niso, pero a min si que
me importa.

Canta xente morrera para


facer o meu mbil?
A cantas nenas violaran?
A min iso si me importa
Cambiando de tercio: formaches parte do xurado do
concurso musical Oh happy
day, que tal se che d xulgar a outros cantantes?

O xurado do concurso Oh Happy Day na derradeira gala.

que mira cara outro lado. Cando


iso debera ser fomentado polos propios concellos, porque
fai mis feliz s persoas, une
sociedade, axuda a medrar educativamente e a saber tomar
decisins, a non ser tan individualista e a valorar a arte como
unha parte importante da vida.
Iso algo que quera promover
o programa, e ademais amosar
xente que leva na cultura moi-

Fatal! (Risas) Anda que son


unha persoa crtica, gstame ver
as cousas positivas, o esforzo,
non me gusta xulgar dun xeito
gratuto. Entn lvoo ben, pero
cstame porque son emptica
e cando se van os coros deme,
porque cada un aporta unha
cousa, e ao final non podes obviar que un show televisivo.
Pero a experiencia foi moi boa
para min, axudoume a ver canto
talento hai en Galicia, completamente mergullado polo goberno e polos medios de comunicacin, descoecido para a xente,
Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade

En Galicia hai moitsimo


talento descoecido,
mergullado polo goberno
e polos medios de
comunicacin
[

17 ]

No Fondo funciona a solidariedade

tos anos e non chega porque hai


moito paletismo, moita endogamia, todo moi faciln...

Para rematar, avnzanos


algn dos teus prximos
proxectos...
Estou preparando o segundo
disco, estou na parte do cocer.
Teo xa temas feitos, ando na
procura de integrar as mias diversas races, tentando ver cara
onde me leva ese camio, que
teo por descubrir. A ver se dou
equilibrado esas das partes
mias, a ver como sae.

Infrmate

>

INFRMATE A FONDO : 138 www.fondogalego.org

a Fondo

Edita: Fondo Galego de Cooperacin e Solidariedade


Redaccin e Administracin: Centro Cvico Sur, Ra Lus Braille, 40
36003 Pontevedra
Tel/Fax: 986 84 34 36 / 698 14 45 36
Internet: http://www.fondogalego.org email: info@igadi.org
Depsito Legal: VG-473-2007
Autorzase a reproducin e divulgacin desta folla informativa

Socios do Fondo Galego Concellos: A Corua, A Estrada, A Guarda, A Laracha, A Pobra de Trives, A
Pobra do Caramial, A Teixeira, Abegondo, Allariz, Ames, Arteixo, As Pontes, Bergondo, Betanzos, Boiro,
Brin, Burela, Cabanas, Caldas de Reis, Cambre, Carballo, Cartelle, Castrelo de Mio, Castroverde, Cedeira,
Corcubin, Covelo, Culleredo, Cuntis, Dumbra, Fene, Ferrol, Fornelos de Montes, Gondomar, Laxe,
Lousame, Lugo, Malpica de Bergantios, Manzaneda, Moaa, Mondoedo, Monforte, Moraa, Mugardos,
Narn, Neda, Nigrn, Noia, O Barco, O Irixo, O Porrio, O Valadouro, Ombra, Oleiros, Ourense, Outes, Poio,
Ponteareas, Pontecesures, Pontedeume, Pontevedra, Porto do Son, Ramirs, Redondela, Rianxo, Ribeira,
Riotorto, Rodeiro, Sada, San Cibrao das Vias, Sandis, Santiago de Compostela, San Sadurnio, Sarria,
Soutomaior, Teo, Tomio, Triacastela, Valga, Verea, Vern, Vigo, Vilar de Santos, Vilardevs, Viveiro, Xove
Deputacins: A Corua, Lugo.