Está en la página 1de 80

BAB I

PENDAHULUAN

1.1

Pengenalan

Air merupakan sumber semula jadi anugerah Tuhan yang terdapat lebih kurang
1 400 000 000 km. Air meliputi 75% daripada permukaan bumi. Walau
bagaimanapun keseluruhan air yang didapati di muka bumi ini hanya 3% sahaja
merupakan air tawar manakala selebihnya iaitu 97% merupakan air masin. Daripada
jumlah air tawar tadi, lebih kurang 2.997% berbentuk air dan glasier di kutub dan
juga air di bawah permukaan bumi yang sukar atau tidak ekonomik untuk
dikeluarkan. (Miller, 1995, Hamidi, 1999). Hanya 0.003% sahaja daripada
keseluruhan air ini boleh dimanfaatkan yang hadir dalam bentuk lembapan tanah, air
bumi, air wap, tasik dan juga sungai seperti rajah 1.1 seperti berikut.

BUMI

PermukaanTanah (25%)

Air (75%)

Air Masin (97%)

Air Tawar (3%)

Glasier (2.997%)

Air semulajadi (0.003%)

Rajah 1.1 : Agihan air

1.2

Latar belakang kajian

Air hujan dan air bumi merupakan dua pilihan untuk merungkai kemelut bekalan air
negara. Di bawah cadangan penuaian air hujan, Kementerian Perumahan dan
Kerajaan Tempatan akan menggubal undang-undang kecil di seluruh negara untuk
mewajibkan rumah-rumah mahupun sekolah untuk memasang sistem penuaian air
hujan. Langkah ini pastinya akan mengurangkan pergantungan ke atas air
terutamanya di sekolah, lantas mampu membendung pembaziran dan langkah bijak
dalam mengurangkan kadar bil air.

Kempen penjimatan air yang dijalankan oleh Kementerian Tenaga, Air dan
Komunikasi (KTAK) dan Gabungan Persatuan-persatuan Pengguna-pengguna
Malaysia (FOMCA) sudah tentu menjadi landasan untuk mendidik pelajar-pelajar
dalam menguruskan penggunaan air. Kempen ini telah dilancarkan pada Julai 2006
sehingga bulan Julai 2008. Kempen ini berlanjutan lagi dan bermula pada bulan Julai
2009 hingga bulan Oktober 2010 yang mana kempen ini akan dilaksanakan dengan
kerjasama Federation of Malaysia Consumers Associations (FOMCA) dan juga
Persatuan Pengguna Islam Malaysia. Terdapat beberapa program yang telah diatur
oleh kementerian dengan dibantu oleh

Jabatan Bekalan Air (JBA) dan Jabatan

Perkhidmatan Pembentungan (JPP) bagi melaksanakan program Kempen Jimat Air


demi menyedarkan pengguna seperti :
1.2.1
1.2.2
1.2.3

Sesi temu bual bersama pihak media seperti radio dan televisyen
Program-program pameran
Penyediaan bahan cetak berhubung Kempen Jimat Air

Sasaran keseluruhan kempen ini adalah untuk mengurangkan penggunaan air


sebanyak 10 peratus. Keperitan terputus bekalan air seharusnya mengajar kita untuk
lebih berhemah ketika bekalan air melimpah-ruah. Dalam masa yang sama, kita juga
memerlukan kempen yang berkesan dan krisis air juga mengajar kita untuk
menghargai nilai air yang sebenar.

Menurut Hamidi (1999), air memainkan peranan yang amat penting dalam
pembangunan masyarakat kerana bekalan air yang mencukupi serta selamat
3

merupakan prasyarat kepada pembangunan masyarakat yang mapan. Air diperlukan


untuk kehidupan manusia, tumbuh-tumbuhan serta haiwan. Tanpa air, hidupan ini
tidak mungkin wujud di bumi. Lebih kurang 97% daripada air yang terdapat di bumi
berada di lautan iaitu air masin sementara bakinya sebanyak 3% lagi adalah
merupakan air tawar. Bagi manusia, air banyak digunakan di rumah kediaman,
perindustrian dan juga di sekolah. Penggunaan air di sekolah oleh pelajar, guru dan
juga pekerja hendaklah digunakan dengan cara yang paling berhemah agar sekolah
dapat melahirkan individu yang mengamalkan sikap berjimat cermat semasa
menggunakan air.

Menurut Nik Fuaad (1990), 36% daripada hujan di Malaysia kembali semula
ke atmostera melalui proses penyejatan dan transpirasi. Sementara 57% hujan yang
turun di Malaysia menjadi air larian dan baki 7% lagi air hujan menelus ke bawah
permukaan bumi untuk mengimbah air bumi. Menurutnya lagi, sumber air boleh
dibahagikan kepada dua kategori seperti berikut :
i.

Sumber di permukaan bumi.


Sumber air permukaan merupakan air yang jatuh dan mengalir di atas
permukaan bumi. Sumber-sumbernya ialah :
a. air hujan dijadikan sumber air mentah melalui proses
pengumpulan dan penggunaan secara kecil-kecil atau
besar-besaran.
b. alur dan sungai alur mengalirkan air ke sungai dan Nik
Fuaad mengatakan sungai merupakan sumber utama air
mentah di Malaysia. Air sungai mengikut kegunaannya
4

sejak turun-temurun adalah sebagai air minuman untuk


manusia, haiwan dan juga tumbuh-tumbuhan.
c. tasik dan kolam semulajadi airnya datang dari alur atau
sungai, lazimnya kualiti air ini baik bagaimanapun kadangkadang ia mempunyai bau dan warna akibat tumbuhan air.
d. takungan air dihasilkan melalui empangan yang
merentasi sungai bagi membekalkan air atau mengimbangi
ketidakstabilan pengaliran air sungai. Kualiti airnya lebih
baik daripada air tasik kerana ia kurang ditumbuhi
tumbuhan air.
ii.

Sumber di bawah permukaan bumi


Dianggarkan Malaysia mempunyai air bawah permukaan bumi
tersimpan sebanyak 5 000 bilion m. Air ini merupakan air yang
tersimpan di zon ketepuan dan mengalir sebagai air bumi di dalam
stratum boleh telap yang mengandungi air yang disebur akuifer (Nik
Fuaad, 1990). Menurutnya lagi, air di bawah permukaan bumi tidak
digunakan dengan meluas untuk bekalan air di negara ini disebabkan
sumber permukaan adalah mencukupi.

1.3

Pernyataan Masalah

Sekolah umumnya dilengkapi dengan segala keperluan asas seperti tandas guru-guru
dan murid-murid, kantin, surau dan bilik-bilik khas seperti bilik Kemahiran Hidup
dan Bilik Sains yang tentunya disediakan dengan paip air yang secukupnya untuk
5

keperluan para pelajar. Adalah dianggarkan terdapat kira-kira lima puluh paip air
disediakan di dalam tandas. Bilangannya tentu jauh lebih banyak lagi jika dikira
bilangan paip air yang disediakan di kantin, surau dan bilik-bilik khas tadi. Dengan
bilangan paip air yang banyak dan tersedia tidak jauh untuk dicapai atau digunakan
oleh para pelajar dan kakitangan yang lain, penggunaan air menjadi mudah dan
memungkinkan berlakunya pembaziran sama ada secara sedar atau tanpa disedari.

Selain daripada itu, terdapat pelbagai aktiviti di sekolah yang melibatkan


penggunaan air. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran, penggunaan air amat
diperlukan dalam mata pelajaran tertentu. Ada beberapa mata pelajaran yang
memerlukan penggunaan air secara langsung dalam proses pengajaran dan
pembelajaran. Contoh :
Mata Pelajaran
Penggunaan Air
Pendidikan Seni Visual
Membasuh alatan seperti berus dan bekas warna
Kemahiran Hidup
Memelihara ikan hiasan dan berkebun
Pendidikan Islam
Latihan amali berwuduk
Pendidikan Jasmani dan Kesihatan Membersihkan diri dan alatan sukan
Jadual 1.1 : Penggunaan air di sekolah
Oleh itu, kita mesti bijak menggunakan air dan berjimat cermat bagi
memastikan jumlah air yang sesuai, bersih dan selamat mencukupi untuk kita dan
generasi akan datang. Penggunaan air di sekolah banyak bergantung kepada gaya
atau cara pelajar menggunakan air semasa proses pengajaran dan pembelajaran.
Contohnya, penggunaan air di tandas dan di kantin. Jika penggunaan air di tandas
dan di kantin tidak dilakukan dengan berhemah, ia akan menyumbang kepada kadar
bil air yang tinggi. Pelajar hendaklah diajar agar menggunakan pam tandas hanya
apabila perlu sahaja dan tutup pili air semasa memberus gigi. Jangan biarkan air
6

mengalir semasa pelajar-pelajar membuang kotoran pada peralatan yang digunakan


seperti berus lukisan dan sebagainya.

Berdasarkan isu-isu di atas, pengkaji membuat kesimpulan bahawa :


1.3.1

Gaya penggunaan menyebabkan peningkatan penggunaan air

1.3.2

di Sekolah Kebangsaan Bandar, Kota Tinggi, Johor.


Persepsi pelajar menyebabkan peningkatan penggunaan air di

1.3.3

Sekolah Kebangsaan Bandar, Kota Tinggi, Johor.


Wujudnya hubung kait antara gaya penggunaan dengan
persepsi respondan yang menyumbang kepada peningkatan
penggunaan air di Sekolah Kebangsaan Bandar, Kota Tinggi,
Johor.

1.4

Kerangka Konsep Kajian

Tajuk, Pernyataan Masalah


Dan
Latar Belakang Kajian

Sorotan Literatur

Objektif Kajian
Rekabentuk Kajian

Matlamat Kajian

Instrumen Kajian
Pengumpulan Data

Persampelan

Dan
Analisis Data

Dapatan Kajian

Kesimpulan Kajian
Dan
Cadangan Kajian
Rajah 1.2 : Kerangka Konsep Kajian
1.5

Persoalan Kajian

Terdapat dua persoalan yang perlu dijawab dalam kajian ini. Persoalan yang diberi
perhatian dalam penyelidikan ini ialah :
1.5.1

Sejauh manakah kekerapan murid menggunakan paip air di sekolah.

1.5.2

Sejauh manakah gaya penggunaan air mempengaruhi murid


menggunakan paip air di sekolah.

1.5.3

Sejauh manakah persepsi penggunaan air mempengaruhi murid


menggunakan paip air di sekolah?

1.6

Objektif Kajian

Berdasarkan pernyataan masalah tersebut, maka objektif kajian ini adalah seperti
berikut :
1.6.1

Mengkaji kekerapan kalangan pelajar tahun 5 Sekolah Kebangsaan


Bandar Kota Tinggi menggunakan tandas dan paip air
(berpandukan nilai min)

1.6.2

Mengkaji gaya penggunaan air paip dalam kalangan pelajar tahun 5


Sekolah Kebangsaan Bandar Kota Tinggi (berpandukan nilai min )

1.6.3

Mengkaji persepsi terhadap penggunaan air paip dalam kalangan


pelajar

tahun

Sekolah

Kebangsaan

Bandar, Kota Tinggi

(berpandukan nilai min)

1.7

Skop Kajian

Kajian yang dijalankan ini adalah adalah berbentuk deskriptif atau keperihalan.
Dapatan kajian dibincangkan dalam bentuk peratusan, frekuensi, min dan sisihan
piawai sesuatu pembolehubah. Secara amnya, ia menyentuh tentang penggunaan air
dalam kalangan pelajar tahun 5 Sekolah Kebangsaan Bandar Kota Tinggi, Johor. Soal
selidik yang dijawab oleh para respondan hanya menjurus kepada penggunaan air
paip oleh mereka sepanjang mereka berada di dalam kawasan sekolah. Amalan biasa
9

yang mereka lakukan adalah seperti penggunaan air paip di sinki kantin, paip
mengambil wuduk dan paip-paip di dalam tandas sewaktu sesi persekolahan dan
pada hari-hari persekolahan biasa tanpa menjurus pada hari-hari yang istimewa
sesuatu aktiviti seperti semasa kejohanan olahraga sekolah dan sebagainya.

Item-item yang bercorak kualititatif dan kuantitatif yang menjurus kepada


kekerapan menggunakan paip air, gaya penggunaan dan persepsi para pelajar
terhadap cara penggunaan paip air semasa menggunakan paip air diambil kira kerana
ia mempengaruhi kadar penggunaan air paip seseorang.

1.8

Kepentingan Kajian

Kepentingan kajian ini dijalankan adalah seperti berikut :


1.8.1

Dapat melihat kaitan antara gaya pelajar menggunakan air paip


terhadap peningkatan penggunaan air di sekolah.

1.8.2

Memberi informasi tentang penggunaan air di sekolah.

10

1.8.3

Galakan penjimatan penggunaan air melalui penggunaan berhemah


dalam kalangan pelajar.

1.8.4

Pengurusan air terancang yang sesuai bagi penjimatan air di sekolah.

1.8.5

Menggalakkan program-program dan aktiviti-aktiviti penjimatan air


yang boleh dipraktikkan oleh pihak sekolah melalui kelab dan
persatuan atau panitia mata pelajaran

1.9

Batasan Kajian

Batasan kajian dalam penyelidikan ini ialah :


1.9.1

Masa kutipan data kajian ini dijalankan selama lebih kurang dua
bulan. Hal ini menyebabkan data-data penggunaan air yang diambil
kira adalah data-data terkebelakang dan bukannya data semasa.

1.9.2

Kajian hanya terbatas kepada pelajar tahun 5 Sekolah Kebangsaan


Bandar Kota Tinggi. Sekolah ini mempunyai seramai 645 orang
murid.

1.9.3

Pemilihan respondan untuk kajian ini adalah seramai 51 orang murid


yang mewakili 132 orang murid tahun 5 Sekolah Kebangsaan Bandar
Kota Tinggi diharap dapat memberikan gambaran tentang gaya dan
persepsi penggunaan air di sekolah.

1.9.4

Penyelidik mendapat sedikit kesukaran dalam memperolehi maklumat


yang jitu dan jujur serta dipercayai dalam beberapa item kerana para

11

respondan bimbang maklumat yang diberi akan mendedahkan mereka


kepada sikap negatif yang tidak sepatutnya mereka amalkan.
1.9.5

Ketepatan jawapan kepada item-item soal selidik sedikit sebanyak


dipengaruhi oleh rakan-rakan semasa mereka menjawab sesuatu item.

1.9.6

Kajian ini hanya tertumpu kepada gaya dan persepsi para respondan
melalui kekerapan mereka menggunakan paip air di sekolah sewaktu
sesi persekolahan biasa dan bukan melibatkan faktor-faktor lain.

1.10

Kesimpulan

Bab ini telah menghuraikan tentang latar belakang penyelidikan dalam aspek
permasalahan yang ingin dikaji oleh penyelidik. Antara elemen yang dikupas adalah
berkaitan dengan pernyataan masalah bagi kajian, objektif kajian, kepentingan
kajian, skop kajian dan juga batasan kajian. Adalah diharapkan dengan huraianhuraian dan maklumat-maklumat yang dibentangkan di dalam beberapa subtopik di
atas akan memberi gambaran yang sangat jelas dan memacu tepat kajian ini
dijalankan dan hala tujunya.

BAB II

12

TINJAUAN LITERATUR

2.1

Pengenalan

Bab ini akan menghuraikan beberapa pendapat para penulis tentang tahap
penggunaan air dalam kalangan pelajar-pelajar sekolah rendah. Kajian tersebut
merupakan kajian yang telah dijalankan oleh para pengkaji terlebih dahulu dengan
bertujuan untuk melihat beberapa pemboleh ubah yang mempengaruhi penggunaan
air. Kajian-kajian lepas yang disenaraikan di bawah adalah berkaitan dengan
pencemaran sumber air, penggunaan air, pembekalan air dan kehilangan air di
sesuatu tempat. Adalah diharapkan agar kajian-kajian lepas akan dapat membantu
kajian ini menjadi lebih jitu dan dapat menggambarkan dengan lebih jelas tentang
penggunaan air oleh pelajar-pelajar di sekolah rendah.

2.2

Tinjauan Dalam Negara

Air hujan dan air bumi merupakan dua pilihan untuk merungkai kemelut bekalan air
negara. Kempen penjimatan air yang dijalankan sudah tentu menjadi landasan baik
untuk pengguna dalam menguruskan air mereka. Oleh sebab itu, sebagai seorang
pendidik, kita hendaklah mendidik pelajar-pelajar agar menggunakan air dengan cara
13

yang berhemah agar mereka dapat mempraktikkannya di rumah, di tempat-tempat


awam lain dan dapat melatih diri mereka menjimatkan penggunaan air apabila
mereka dewasa kelak.

Air merupakan salah satu keperluan asas kehidupan manusia. Oleh itu, kualiti
air yang digunakan sering mempengaruhi kesihatan sesuatu masyarakat. Sebagai satu
sumber yang amat penting, air kerap disalahgunakan secara sengaja atau tidak
sengaja. Ini timbul kerana kejahilan manusia tentang air, puncanya, edarannya, sifatsifatnya dan perkara lain yang boleh mengubah kegunaan air itu sendiri. (Ahmad
Badri Mohamad, 1987).

Menurut Prof. Dr. Chan Ngai Weng, Kempen Penjimatan Air peringkat
kebangsaan yang ditetapkan untuk tempoh dua tahun dari Julai 2006 hingga Julai
2008 sepatutnya mampu memberi kesedaran kepada masyarakat terutamanya pelajarpelajar sekolah. Sokongan dan kesedaran kita terhadap Kempen Hari Air Sedunia ini
sebenarnya dapat membantu penjimatan air jika kita lakukan dengan kesungguhan
dan konsisten. Apa-apa isu mengenai air bukan perkara baru bagi aktivis air seperti
Prof. Dr. Chan Ngai Weng terutamanya sejak fenomena El Nino pada tahun 1997 dan
1998. Beliau memberitahu Bernama menerusi e-mel bahawa dalam ketika pihak
berkuasa mengakui majoriti sungai kita telah mencapai kemampuan bekalan
maksimum, masih ada yang tercemar.

14

Pendekatan yang digunakan berdasarkan Pengurusan Bekalan Air atau Water


Supply Management (WSM) terbukti tidak mencukupi untuk menguruskan sumber
air kita secara lestari. Kerajaan Malaysia pula mestilah sedar bahawa kita tidak boleh
terus menerus membekalkan air kerana jumlah air yang boleh dibekalkan adalah
terbatas sedangkan permintaan semakin meningkat. Oleh itu, pengguna perlu dididik
tentang nilai air dan bagaimana menggunakan air secara bijak tanpa menjejaskan
kesihatan dan kebersihan mereka. Apa yang diharapkan agar rakyat Malaysia
menggunakan air secara bijak dan berhati-hati dan jangan membazirkan air dan
memastikan setiap titis air itu digunakan dengan sebaik-baiknya.

Guru juga boleh berperanan sebagai pendidik kepada pelajar-pelajar cara


menggunakan air dengan berhemah. Golongan pendidik boleh memberikan
sumbangan besar dalam menerapkan nilai-nilai murni ke arah mewujudkan
masyarakat penjimat air di Malaysia. Adalah tidak sia-sia jika kita membiasakan diri
dengan menjimatkan air bak kata bidalan Ingat Sebelum Kena, Jimat Sebelum
Habis Apa yang perlu dilakukan sekarang ialah untuk memberi kesedaran dan
mempersiapkan pelajar-pelajar untuk menghadapi sebarang kemungkinan.

Menurut beliau lagi, cara yang lebih baik dan berkesan ialah dengan
mendapatkan kerjasama semua orang supaya mengurangkan mengepam tandas
sebanyak sekali sehari. Ini mudah dilakukan kerana kita tidak perlu mengepam
tandas setiap kali kita membuang air kecil. Sekali kita mengepam tandas, sebanyak

15

sembilan liter air terbuang. Jumlah air ini boleh memenuhi anggaran 10 empangan
bersaiz sederhana. Memandangkan sumber air yang semakin berkurangan, sudah tiba
masanya kita mendidik pelajar agar lebih berhati-hati dalam menggunakan air di
sekolah.

Air amat diperlukan untuk semua sektor seperti perindustrian, pertanian dan
juga kegunaan awam. Kegunaan awam bermaksud air yang dibekalkan di tempat
kemudahan awam seperti sekolah dan tempat-tempat awam lain untuk tujuan
pengajaran dan pembelajaran, menjaga kebersihan, menyiram tandas, menyiram
tanaman dan sebagainya. Selain itu, cara kita menggunakan air dapat mempengaruhi
bekalan air untuk kita dan generasi seterusnya. Penggunaan air yang sesuai dan
berjimat dapat memastikan bekalan air mencukupi untuk kegunaan seharian.

Beberapa pemerhatian terhadap penggunaan air dalam kalangan pelajar di


sekolah dapat dikenal pasti. Antaranya ialah :
2.2.1

Di dalam bilik air sekolah


Pam tandas apabila perlu sahaja kerana jumlah air dalam tangki
tandas adalah banyak.

2.2.2

Tutup pili air semasa memberus gigi atau mencuci tangan.


Buka air semasa membasuh kotoran sahaja. Jangan biarkan pili air
terbuka.

2.2.3

Kerosakan pili air


16

Laporkan segera pili air yang rosak kepada guru supaya tidak berlaku
pembaziran.
2.2.4

Aktiviti Pendidikan Seni Visual


Isikan air di dalam baldi dan bawa ke bilik darjah. Pelajar-pelajar
tidak perlu menggunakan air terus dari pili air.

2.3

Tinjauan Luar Negara

Air merupakan faktor penting dalam menentukan kehidupan dan kesihatan manusia
secara langsung dan menyeluruh. Adalah tidak salah mengatakan bahawa daripada
kebanyakan sumber semulajadi, sumber yang terpenting untuk kebajikan manusia
ialah air (Vallentine, 1976). Perkembangan industri, pertanian, pertambahan
penduduk dan kemudahan awam telah mengembangkan lagi permintaan berkali
ganda terhadap air. Perubahan taraf hidup akibat perkembangan sosioekonomi telah
menyebabkan juga permintaan terhadap air dan juga penggunaan per kapita
meningkat.(Tweedie, 1967) Seterusnya, beliau menambah dengan mengatakan
masalah ketidakseimbangan pengagihan air, dunia maju dan membangun serta
kemerosotan kualiti dan kuantiti air secara keseluruhan
Tweedie (1967) juga ada mengatakan bahawa masalah air yang wujud
disebabkan oleh peningkatan daripada segi penggunaan per kapita dan inilah
merupakan faktor yang menyebabkan peningkatan secara menyeluruh permintaan air.
Maka dapat dikatakan bahawa peningkatan permintaan air pada hari ini tidak sematamata kerana peningkatan jumlah penduduk tetapi lebih kepada peningkatan dalam

17

jumlah penggunaan air per kapita yang juga menunjukkan peningkatan taraf hidup
dan amalan kemudahan moden. Oleh itu usaha meramal jumlah permintaan air untuk
tahun-tahun akan datang merupakan tindakan yang sukar terutamanya di negaranegara membangun di mana jumlah penggunaan air adalah berbeza-beza akibat
pelbagai faktor. Kajian penggunaan dan bekalan air seharusnya mendapat perhatian
daripada pihak-pihak berkuasa dari masa ke semasa tentang maklumat sosioekonomi,
tabiat penggunaan air, bekalan air dan penggunaan per kapita kerana ia merupakan
petunjuk yang penting dalam kajian air.

Bagi White (1976), dalam sesuatu kawasan telah dianggarkan bahawa


penggunaan per kapita air adalah sama antara seseorang dengan seseorang yang lain.
Tetapi pada realitinya ianya tidak. Ia turut dipengaruhi oleh cuaca, sosioekonomi dan
juga cara membekalkan air. Pili air yang jauh kurang digunakan berbanding dengan
pili air yang dekat, banyak dan mudah dicapai. Seseorang yang mempunyai satu paip
air mungkin kurang menggunakan air berbanding mereka yang mempunyai dua, tiga
atau lebih paip air. Jumlah yang tinggi bagi kemudahan tandas pam dan taman-taman
landskap juga mempengaruhi penggunaan air paip.

Menurut Baumann (1997), sains dan teknologi kini telah berjaya membantu
dalam memudahkan dan mempertingkatkan kadar pemprosesan air mentah
berbanding abad-abad yang lepas. Apabila terdapat bau atau elemen-elemen fizikal,
kimia

dan

mikrobiologi,

teknologi

telah

dapat

membantu

proses

dan

menyahkeluarkan elemen-elemen tersebut. Beliau seterusnya menambah dengan

18

mengatakan peningkatan penggunaan air akan diiringi dengan peningkatan


pembuangan sisa buangan. Ini bermakna penjanaan air bersih akan membentuk
kepada keperluan merawat air sisa buangan. Kos untuk perawatan air sisa dan
pemprosesan air bersih adalah sama nilainya.

Kehidupan di dunia ini diawali oleh air sebagai prasyarat kelangsungan


kehidupan. Air merupakan pembawa kehidupan dan unsur protoplasma yang utama
di mana fenomena kehidupan diwujudkan. Selanjutnya Subroto menegaskan bahawa
organisme yang hidup di air atau darat sangat bergantung kepada air sebagai tempat
terjadinya proses hidup dan kehidupan (Subroto, 1989)

Bagi Linsley dan Franzini (1986) mengatakan keperluan banyak atau sedikit
air bergantung kepada banyak atau sedikitnya aktiviti manusia, kedudukan sosio
ekonomi dan tempat tinggal seseorang itu. Mereka menjelaskan kadar penggunaan
air berbeza-beza antara satu tempat dengan tempat yang lain.

Sementara bagi Twort (1994), mengatakan bagi tempat beriklim panas,


penggunaan air lebih banyak digunakan untuk bersuci, menyediakan makanan,
membasuh dan berwuduk bagi orang-orang Islam. Tandas Asia iaitu tandas cangkung
pula digunakan dengan meluas dan dicuci dengan baldi yang disambungkan dengan
kepala paip berdekatan. Tandas Asia dikatakan hanya memerlukan 6 l/k/h untuk

19

pemancuran tapi kenyataan ini kurang tepat kerana ia biasanya dibersihkan dengan
air yang digunakan untuk beristinjak yang mungkin mencapai 20 hingga 30 l/k/h.

2.4

Kesimpulan

Bekalan air paip di negara ini kebanyakannya berpunca daripada air hujan yang turun
ke kawasan tadahan iaitu kawasan hutan primer atau sekunder yang menadah air. Air
ini seterusnya dikumpulkan ke dalam tasik, sungai atau empangan. Dari sini air ini
diproses untuk digunakan sebagai air paip untuk pelbagai kegunaan. Namun,
sebarang usaha untuk meramal jumlah permintaan air berasaskan pertambahan
penggunaan mengalami kesulitan kerana perlu menyatukan semua komponen
penggunaan. Sebagai contoh statistik, bilangan paip air yang ada pada hari ini dan
masa akan datang sukar diperolehi, diramal dan jarang sekali boleh dipercayai.

Sememangnya air mempunyai banyak kegunaan dan sebahagian besarnya


tidak dapat diganti oleh cecair yang lain. Air sangat penting bagi memenuhi
keperluan fisiologi manusia, haiwan dan juga tumbuh-tumbuhan. Kehidupan
manusia tanpa sumber air adalah sesuatu yang mustahil. Ini memandangkan
kebanyakan aktiviti manusia semuanya berteraskan penggunaan air. Ini adalah
kejadian semula jadi sejak azali lagi. Sungguhpun kuantiti air yang dapat dilihat oleh
mata kasar adalah banyak, tetapi hakikatnya air yang dapat digunakan hanya dalam
20

peratus yang sangat rendah. Lantaran sumber bekalan air kian berkurangan ekoran
pertambahan penduduk dan aktiviti manusia, kita seharusnya bijak menggunakannya
agar tidak membazir.

Beberapa kes kekurangan air di beberapa kawasan sepatutnya menjadi


amaran kepada pengguna agar menggunakan air dengan bijak. Kewaspadaan dan
keprihatinan kita terhadap kepentingan air menjadikan kita benar-benar memahami
akan kewujudannya. Dapatkah kita bayangkan hidup tanpa air? Tentu sekali tidak
kerana manusia memerlukan air untuk meneruskan kehidupan di planet bumi ini.

BAB III

METODOLOGI

21

3.1

Pengenalan

Dalam bahagian ini pengkaji akan membincangkan langkah-langkah bagaimana


kajian ini bermula. Ianya termasuklah proses-proses sebelum pengumpulan data,
kerja-kerja pengumpulan data sama ada dalam bentuk primer atau sekunder yang
pelbagai bentuk. Data-data primer yang dikumpul melalui soal selidik, temu ramah,
dan pemerhatian ini kemudian akan dianalisis dengan menggunakan sistem perisian
komputer SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) Versi 11.5

3.2

Reka bentuk Kajian

Kajian ini merupakan satu kajian yang berbentuk deskriptif yang menggunakan
kaedah tinjauan. Kaedah jenis ini dapat menjelaskan keadaan dan gambaran sesuatu
fenomena sedia ada. (Syed Arabi, 1992) Kaedah dijalankan dengan kaedah Skala
Likert. Kajian ini dijalankan bagi tujuan mengenalpasti gaya terhadap penggunaan
air dalam kalangan pelajar tahun 5 Sekolah Kebangsaan Bandar Kota Tinggi, Johor
dan juga untuk melihat persepsi respondan tentang penggunaan air yang mereka
amalkan di sekolah.

Kerlinger (1973) dan Mohd Ismail Suhada (1998) menyatakan bahawa reka
bentuk kajian adalah bertujuan untuk mencari maklumat dan mengawal varians yang
berkaitan dengan penyelidikan. Oleh itu, satu reka bentuk kajian yang kemas

22

diperlukan untuk mendapat maklumat bagi menjawab persoalan kajian. Kajian ini
amat bersesuaian dan memenuhi objektif kajian.

3.3

Respondan Kajian

Seramai lima puluh satu (51) orang respondan telah terlibat dalam kajian ini.
Respondan yang dipilih tinggal di pelbagai tempat kediaman seperti taman-taman
perumahan seperti Taman Kemang, Taman Melati Putih, Taman Merdesa, Taman
Seri Lalang dan Taman Ahmad Perang. Kampung tradisional pula melibatkan
Kampung Kelantan, Kampung Makam, dan Kampung Batu 25. Perumahan setinggan
pula seperti mereka yang tinggal di Kampung Tembioh. Penglibatan respondan
dalam kalangan penduduk taman-taman perumahan dan perkampungan difikirkan
lebih baik dan sesuai kerana kepelbagaian latar belakang keluarga mereka sama ada
dalam pekerjaan, pendapatan, pendidikan dan juga taraf hidup keluarga. Pemilihan
sampel adalah secara rawak mudah bagi menjawab soal selidik yang telah disediakan
sendiri oleh pengkaji. Pemilihan respondan berdasarkan rawak mudah adalah supaya
setiap pelajar mempunyai peluang yang sama untuk terlibat di dalam kajian ini.
3.4

Lokasi Kajian

Kajian ini dijalankan di Sekolah Kebangsaan Bandar Kota Tinggi. Sekolah ini
merupakan sekolah yang tertua di daerah Kota Tinggi. Ia dibuka pada tahun 1899.
Pada tahun ini, jumlah muridnya adalah seramai 645 orang. Seramai 42 orang guru
dan 10 orang kakitangan sokongan sedang berkhidmat di sekolah ini. Dengan
bilangan warga sekolah yang dianggap ramai, maka jumlah penggunaan airnya juga

23

agak banyak berdasarkan jumlah penggunaan dan bayaran bil setiap bulan seperti
yang terdapat di dalam jadual di bawah. (Lampiran A)
Bulan
m
Bayaran
Januari
151
RM287.38
Februari
171
RM328.68
Mac
282
RM579.51
April
337
RM702.16
Mei
401
RM843.22
Jun
257
RM523.76
Julai
216
RM432.33
Ogos
256
RM521.53
September
213
RM425.64
Oktober
216
RM427.39
November
294
RM606.27
Jadual 3.1 : Penggunaan air dan bayaran bil untuk tahun 2009 SK Bandar

Berdasarkan jadual yang disediakan, adalah didapati kadar penggunaan air


untuk sebelas bulan di atas adalah sebanyak 2 794 m dengan jumlah bayaran bil
sebanyak RM5 677.87. Ini bermakna purata penggunaan air sebulan adalah sebanyak
254 m dengan bayaran bil sebanyak RM516.17.

3.5

Instrumen Kajian

Penyediaan instrumen kajian mengambil kira objektif kajian, kesahan dan


kebolehpercayaan. Satu set instrumen kajian digunakan dalam kajian ini iaitu soalan
soal selidik yang menggunakan Skala Likert sebagai rujukan. Soal selidik boleh
digunakan untuk mendapatkan pandangan dan persepsi tentang sesuatu perkara.
(Mohamad Najib, 1999) Pembinaan item-item dalam instrumen kajian telah dibina
sendiri dengan menentukan dahulu matlamat item yang boleh melihat tahap
24

penggunaan air dalam kalangan pelajar tahun 5 Sekolah Kebangsaan Bandar Kota
Tinggi. Item-item dibina berdasarkan kajian literatur yang lepas, pengalaman dan
pembacaan pengkaji.

Instrumen kajian penting bagi mencapai objektif sesuatu

penyelidikan

pendidikan. (Mohd Majid Konting, 2000). Dalam Mohd Ismail Suhada (1998), soal
selidik adalah suatu alat yang penting bagi seseorang pengkaji kerana kualiti atau
mutu soal selidik akan menentukan nilai penyelidikan pada keseluruhannya. Jika
soalan dalam soal selidik kabur, maka jawapan yang diperolehi itu tidak akan
memberikan pengertian yang nyata.
Kajian berbentuk soal selidik adalah bentuk kajian yang popular digunakan
dalam kalangan penyelidik kerana soal selidik boleh merangkumi bidang yang luas
dan boleh dirangka dengan mudah. Soalan-soalan dinyatakan dengan jelas sehingga
respondan boleh menjawab tanpa memerlukan kehadiran penyelidik. Melalui soal
selidik, maklumat berhubung dengan respondan boleh dirahsiakan. Ini membolehkan
respondan menjawab soalan berkenaan dengan selesa tanpa perlu rasa tertekan atau
bimbang.

3.6

Tatacara Pemerolehan Data

Tatacara pemerolehan data adalah melalui teknik soal selidik. Soal selidik merupakan
teknik mendapatkan jawapan secara bertulis dengan menyediakan borang soal selidik
dan soalan-soalan yang relevan mengikut objektif kajian. Respondan akan

25

dikemukakan dengan soal selidik bercetak untuk dijawab oleh mereka secara
spontan. Pengkaji akan menyoal secara lisan iaitu membacakan soal selidik yang
telah dibina. Jawapan-jawapan para respondan akan ditanda terus ke dalam borang
soal selidik. Oleh sebab respondan terdiri dalam kalangan pelajar tahun 5 yang
berusia sebelas tahun, pengkaji telah membantu respondan dengan menerangkan
serba ringkas akan maksud sesuatu item.

Item-item soal selidik terbahagi kepada dua bahagian iaitu Bahagian A dan
Bahagian B. Bilangan item bagi kedua-dua bahagian ialah dua puluh empat (24).
Bahagian A merupakan latar belakang respondan yang berkaitan dengan jantina,
kaum, agama dan kedudukan rumah (4 item) dan terdapat dua (2) item yang
berkaitan kuantitatif iaitu kekerapan respondan menggunakan paip air di sekolah.
Bahagian B pula merupakan item-item yang berkaitan dengan gaya dan persepsi
pelajar terhadap penggunaan air di sekolah. Terdapat lapan belas item yang
berbentuk kualitatif yang diberi kepada respondan dengan masing-masing sembilan
(9) item berkaitan dengan gaya dan sembilan (9) item lagi berkaitan dengan persepsi
penggunaan air. (Lampiran B)

Semua soalan yang dikemukakan menjurus ke arah gaya dan persepsi pelajar
terhadap penggunaan air di sekolah. Pengkaji telah menggunakan Skala Likert untuk
mendapatkan maklumat daripada respondan.
1
Tidak setuju

2
Kurang

3
Tidak pasti

4
Setuju

5
Sangat

26

setuju
Jadual 3.2 Skala Likert

3.7

setuju

Tatacara Menganalisis Data

Set-set soal selidik yang telah dijawab oleh para respondan kemudiannya
dikumpulkan dan dituliskan nombor mengikut urutan dari yang pertama hingga
nombor yang kelima puluh satu (51). Setelah itu, data-data mentah ini ditaip masuk
ke dalam program SPSS (Statistical Package For Social Sciences) Versi 11.5 untuk
diproses dan seterusnya dianalisis. Pendekatan statistik deskriptif atau keperihalan
digunakan dalam kajian ini iaitu dengan mengumpulkan data-data berbentuk
frekuansi, peratusan, min dan sisihan piawai.

Pengumpulan data di dalam kajian ini dilakukan dengan menggunakan


borang soal selidik. Borang soal selidik ini mengandungi dua bahagian iaitu
Bahagian A dan Bahagian B yang perlu dijawab oleh respondan. Item-item yang
dibina adalah berdasarkan maklumat yang diperolehi daripada pembacaan karyakarya terpilih, laporan, petikan akhbar dan sebagainya.

Data-data primer yang diperolehi akan dianalisis dalam bentuk peratusan dan
kekerapan untuk aspek-aspek yang diperlukan seperti item-item yang terdapat dalam
borang soal selidik seperti yang dilampirkan. Data-data yang telah dianalisis ini akan
diulas dan turut dipersembahkan dalam bentuk jadual dan carta yang sesuai.

27

3.8

Kesimpulan

Bab ini menghuraikan tentang bagaimana penyelidikan ini dijalankan sejak dari mula
iaitu dari mendapatkan elemen-elemen penting di dalam set soal selidik untuk para
respondan. Set soalan selidik ini kemudiannya diedarkan kepada para respondan iaitu
seramai lima puluh satu orang untuk dijawab. Respon daripada para respondan ini
kemudiannya dikumpul dan diproses masuk ke dalam perisian komputer SPSS versi
11.5. Penyelidik kemudiannya memproses dan menganalisis data-data yang terhasil
ke dalam bentuk jadual, carta dan ulasan tentang data-data yang berkenaan.

BAB IV

HURAIAN DAN ANALISIS DATA

4.1

Pengenalan

Pengumpulan data di dalam kajian ini dilakukan dengan menggunakan borang soal
selidik. Borang soal selidik ini mengandungi dua bahagian iaitu Bahagian A dan
Bahagian B yang perlu dijawab oleh respondan. Item-item yang dibina adalah
berdasarkan maklumat yang diperolehi daripada pembacaan karya-karya terpilih,
laporan, petikan akhbar dan sebagainya.
28

Bahagian A mengandungi enam item yang berkaitan dengan maklumat latar


belakang para respondan seperti jantina, kaum, agama, kedudukan rumah dan
kekerapan penggunaan air di sekolah oleh respondan. Bahagian B pula merupakan
bahagian yang mengandungi item-item yang berkaitan dengan penggunaan air oleh
pelajar-pelajar tahun 5 di Sekolah Kebangsaan Bandar Kota Tinggi, Johor. Item-item
ini berupa item yang ingin mengkaji gaya dan persepsi mereka terhadap penggunaan
air. Data-data berkenaan dipersembahkan dalam bentuk kekerapan dan peratusan.
(Lampiran C)
4.2

Latar Belakang Respondan

Berikut dihuraikan dapatan dari segi demografi respondan daripada soal selidik yang
dijalankan terhadap 51 orang respondan yang terlibat dalam kajian ini.

4.2.1

Jantina

Seramai 29 orang respondan terdiri daripada pelajar perempuan iaitu 56.9%


manakala 22 orang respondan terdiri daripada pelajar lelaki iaitu 43.1%.

Jantina
Lelaki
Perempuan
Jumlah

Kekerapan
22
29
51
Jadual 4.2.1 : Jantina

Peratusan
43.1
56.9
100

29

LELAKI
43.1%

PEREMPUAN
56.9%

Carta 4.2.1 : Jantina


4.2.2

Kaum

Soal selidik telah dijalankan kepada pelajar pelbagai kaum seperti Melayu, Cina dan
India. Seramai 45 orang pelajar Melayu iaitu 88.2% terlibat dalam soal selidik
tersebut. Seorang pelajar berbangsa Cina mewakili 2.0%, 4 orang pelajar berbangsa
India iaitu 7.8% dan seorang kaum lain-lain iaitu 2.0%.

Kaum
Melayu
Cina
India
Lain-lain
Jumlah

Kekerapan
45
1
4
1
51
Jadual 4.2.2 : Kaum

Peratusan
88.2
2.0
7.8
2.0
100

30

LAIN-LAIN
2.0%
INDIA
7.8%
CINA
2.0%

MELAYU
88.2%

Carta 4.2.2 : Kaum


4.2.3 Agama
Seramai 45 orang respondan yang menganut agama Islam iaitu 88.2%. Seorang
beragama Buddha iaitu 2.0%, 4 orang beragama Hindu iaitu 7.8% dan seorang lainlain iaitu 2.0%.

Agama
Islam
Buddha
Hindu
Lain-lain
Jumlah

Kekerapan
45
1
4
1
51
Jadual 4.2.3 : Agama

Peratusan
88.2
2.0
7.8
2.0
100

31

LAIN-LAIN
2.0%
HINDU
7.8%
BUDDHA
2.0%

ISLAM
88.2%

Carta 4.2.3 : Agama

4.2.4

Kedudukan rumah saya

Kebanyakan respondan tinggal di taman perumahan iaitu 35 orang mewakili 68.6%,


14 orang respondan iaitu 27.5% tinggal di kampung tradisional manakala 2 orang
respondan iaitu 3.9% tinggal di kawasan setinggan.

Kedudukan rumah saya


Kekerapan
Taman perumahan
35
Kampung tradisional
14
Setinggan
2
Jumlah
51
Jadual 4.2.4 : Kedudukan rumah

Peratusan
68.6
27.5
3.9
100

32

SETINGGAN
3.9%
KAMPUNG TRADISIONAL
27.5%

TAMAN PERUMAHAN
68.6%

Carta 4.2.4 : Kedudukan rumah


4.3

Gaya dan persepsi

Dalam bahagian ini pengkaji telah menganalisis berdasarkan item yang telah diuji
kepada respondan dan hasil dapatan adalah seperti berikut.

4.3.1 Kekerapan saya menggunakan paip air di sekolah dalam sehari


Majoriti respondan menggunakan paip di sekolah sebanyak 1 hingga 2 kali iaitu
seramai 46 orang bersamaan 90.2%. 4 orang respondan iaitu 7.8% menggunakan
paip air di sekolah sebanyak 3 hingga 4 kali manakala seorang respondan iaitu 2.0%
menggunakan paip air di sekolah sebanyak 5 hingga 6 kali sehari.

Kekerapan saya menggunakan paip

Kekerapan

Peratusan

Min
33

air di sekolah dalam sehari


1 hingga 2 kali
46
90.2
3 hingga 4 kali
4
7.8
1.1176
5 hingga 6 kali
1
2.0
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.1 : Kekerapan menggunakan paip air di sekolah dalam sehari

5 hingga 6 kali
2.0%
3 hingga 4 kali
7.8%

1 hingga 2 kali
90.2%

Carta 4.3.1 : Kekerapan saya menggunakan paip air di sekolah dalam sehari

34

4.3.2

Kekerapan saya pergi ke tandas dalam sehari

Seramai 43 orang respondan iaitu 84.3% pergi ke tandas sekali dalam sehari. 7 orang
respondan pula pergi ke tandas 2 kali sehari iaitu mewakili 13.7% dan seorang
respondan pergi ke tandas 3 kali sehari iaitu 2.0%

Kekerapan saya pergi ke tandas

Kekerapan

Peratusan

Min

dalam sehari
1 kali
2 kali
3 kali
Jumlah

43
84.3
7
13.7
1
2.0
51
100
Jadual 4.3.2 : Kekerapan pergi ke tandas dalam sehari

1.1765

35

3 kali
2.0%
2 kali
13.7%

1 kali
84.3%

Carta 4.3.2 : Kekerapan saya pergi ke tandas dalam sehari

4.3.3

Setiap kali saya menggunakan tandas saya akan mengepam pam tandas

Terdapat 45 orang respondan sangat setuju iaitu 88.2% mengepam pam tandas
selepas menggunakan tandas manakala 5 orang respondan pula iaitu mewakili 9.8%
setuju dan seorang respondan mewakili 2% tidak pasti akan mengepam pam tandas
selepas menggunakan tandas.

Setiap kali saya menggunakan


tandas saya akan mengepam pam

Kekerapan

Peratusan

1
5
45
51

2.0
9.8
88.2
100

Min

tandas
Tidak pasti
Setuju
Sangat setuju
Jumlah

4.8627

36

Jadual 4.3.3 : Setiap kali saya menggunakan tandas saya akan mengepam tandas

37

Tidak pasti
2.0%
Setuju
9.8%

Sangat setuju
88.2%

Carta 4.3.3 : Setiap kali saya menggunakan tandas saya akan mengepam tandas

4.3.4

Saya kerap membersihkan diri selepas aktiviti Pendidikan Jasmani dengan air

38

Seramai 10 orang respondan sangat setuju iaitu 19.6% membersihkan diri selepas
aktiviti Pendidikan Jasmani dengan air. 21 orang respondan pula setuju iatu 41.2%.
13 orang respondan pula tidak pasti iaitu 25.5% membersihkan diri selepas aktiviti
Pendidikan Jasmani dengan air manakala 4 orang respondan pula kurang setuju iaitu
7.8% dan 3 orang respondan tidak setuju iaitu 5.9%.

Saya kerap membersihkan diri


selepas aktiviti Pendidikan Jasmani

Kekerapan

Peratusan

Min

dengan air
Tidak setuju
3
5.9
Kurang setuju
4
7.8
Tidak pasti
13
25.5
Setuju
21
41.2
3.6078
Sangat setuju
10
19.6
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.4 : Saya kerap membersihkan diri selepas aktiviti Pendidikan Jasmani
dengan air

Tidak setuju
5.9%
Sangat setuju
19.6%

Kurang setuju
7.8%

Tidak pasti
25.5%

Setuju
41.2%

39

Carta 4.3.4 : Saya kerap membersihkan diri selepas aktiviti Pendidikan Jasmani
dengan air

4.3.5

Saya membuka paip air pada kadar air yang laju semasa membuka paip air.

21 orang respondan iaitu 41.2% tidak setuju membuka air pada kadar air yang laju
semasa membuka paip pada kadar air yang laju semasa membuka paip air. 15 orang
respondan pula kurang setuju iaitu 29.4%. 11 orang respondan tidak pasti iaitu
21.6%, 3 orang respondan mewakili 5.9% bersetuju membuka paip air pada kadar air
yang laju semasa membuka paip air dan seorang respondan sangat setuju iaitu 2.0%.

Saya membuka paip air pada kadar


air yang laju semasa membuka paip

Kekerapan

Peratusan

21
15
11

41.2
29.4
21.6

Min

air
Tidak setuju
Kurang setuju
Tidak pasti

40

Setuju
3
5.9
1.9804
Sangat setuju
1
2.0
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.5 : Saya membuka paip air pada kadar air yang laju semasa membuka paip
air

Sangat setuju
2.0%
Setuju
5.9%

Tidak pasti
21.6%

Tidak setuju
41.2%

Kurang setuju
29.4%

41

Carta 4.3.5 : Saya membuka paip air pada kadar air yang laju semasa membuka paip
air

4.3.6

Bermain dengan air paip di sinki sekolah sesuatu yang biasa bagi saya

Majoriti respondan tidak setuju iaitu serami 47 orang respondan mewakili 92.2%
bermain dengan air paip di sinki sekolah adalah sesuatu yang biasa. Bilangan
respondan yang kurang setuju dan tidak pasti masing-masing mewakili seorang iaitu
2.0% dan bilangan respondan yang bersetuju adalah 2 orang iaitu 3.9%.

Bermain dengan air paip di sinki

Kekerapan

Peratusan

Min

sekolah sesuatu yang biasa bagi saya


Tidak setuju
47
92.2
Kurang setuju
1
2.0
Tidak pasti
1
2.0
1.1765
Setuju
2
3.9
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.6 : Bermain dengan air paip di sinki sekolah sesuatu yang biasa bagi saya

42

Setuju
3.9%
Tidak pasti
2.0%
Kurang setuju
2.0%

Tidak setuju
92.2%

Carta 4.3.6 : Bermain dengan air paip di sinki sekolah sesuatu yang biasa bagi saya

4.3.7

Saya biarkan air paip mengalir semasa mencuci muka, peralatan seni dan
alatan sukan.
43

Seramai 20 orang mewakili 39.2% tidak setuju membiarkan air paip mengalir semasa
mencuci muka, peralatan seni dan alatan sukan. Bilangan respondan yang kurang
setuju dan tidak pasti masing-masing seramai 12 orang mewakili 23.5%. 3 orang
respondan setuju iaitu 5.9% dan 4 orang respondan sangat setuju iaitu 7.8%
membiarkan air paip mengalir semasa mencuci muka, peralatan seni dan alatan
sukan.

Saya biarkan air paip mengalir


semasa mencuci muka, peralatan

Kekerapan

Peratusan

Min

seni dan alatan sukan


Tidak setuju
20
39.2
Kurang setuju
12
23.5
Tidak pasti
12
23.5
Setuju
3
5.9
2.1961
Sangat setuju
4
7.8
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.7 : Saya biarkan air paip mengalir semasa mencuci muka, peralatan seni
dan alatan sukan.

44

Sangat setuju
7.8%
Setuju
5.9%
Tidak setuju
39.2%
Tidak pasti
23.5%

Kurang setuju
23.5%

Carta 4.3.7 : Saya biarkan air paip mengalir semasa mencuci muka, peralatan seni
dan alatan sukan.

4.3.8 Saya kerap terlihat paip air di sekolah saya tidak ditutup ketat selepas
45

digunakan.
Berpandukan jadual kekerapan di atas, seramai 7 orang respondan iaitu 13.7% tidak
setuju kerap melihat paip air di sekolahnya tidak ditutup ketat selepas digunakan.
Seramai 23 orang respondan pula tidak pasti iaitu 45.1%, 9 orang respondan iaitu
17.6% setuju manakala 12 orang respondan pula sangat setuju kerap terlihat paip air
di sekolahnya tidak ditutup ketat selepas digunakan iaitu 23.5%.

Saya kerap terlihat paip air di


sekolah saya tidak ditutup ketat

Kekerapan

Peratusan

Min

selepas digunakan
Tidak setuju
7
13.7
Tidak pasti
23
45.1
Setuju
9
17.6
3.3725
Sangat setuju
12
23.5
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.8 : Saya kerap terlihat paip air di sekolah saya tidak ditutup ketat selepas
digunakan.

46

Tidak setuju
Sangat setuju

13.7%

23.5%

Setuju
17.6%

Tidak pasti
45.1%

Carta 4.3.8 : Saya kerap terlihat paip air di sekolah saya tidak ditutup ketat selepas
digunakan.

4.3.9

Saya tidak tahu bagaimana membantu sekolah menjimatkan air paip.


47

Berdasarkan soal selidik, jumlah respondan yang tidak tahu bagaimana membantu
sekolah menjimatkan penggunaan air paip adalah 19 orang iaitu 37.3%. 7 orang
respondan menyatakan kurang setuju iaitu 13.7% manakala 15 orang respondan pula
tidak pasti bagaimana membantu pihak sekolah menjimatkan penggunaan air paip. 2
orang respondan sangat setuju iaitu 3.9% dan 8 orang respondan pula sangat setuju
iaitu 15.7% tidak tahu bagaimana untuk membantu pihak sekolah menjimatkan
penggunaan air paip.

Saya tidak tahu bagaimana


membantu sekolah menjimatkan air

Kekerapan

Peratusan

Min

paip
Tidak setuju
19
37.3
Kurang setuju
7
13.7
Tidak pasti
15
29.4
Setuju
2
3.9
2.4706
Sangat setuju
8
15.7
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.9 : Saya tidak tahu bagaimana membantu sekolah menjimatkan air paip

48

Sangat setuju
15.7%
Setuju
3.9%

Tidak setuju
37.3%

Tidak pasti
29.4%
Kurang setuju
13.7%

Carta 4.3.9 : Saya tidak tahu bagaimana membantu sekolah menjimatkan air paip

4.3.10 Saya menadah air wudhu untuk kegunaan yang lain di sekolah.
49

Berpandukan jadual di atas, didapati 18 orang respondan iaitu 35.3% tidak setuju
menggunakan air wudhu untuk kegunaan yang lain di sekolah manakala 3 orang
respondan iaitu 5.9% kurang setuju. 12 orang respondan pula iaitu 23.5% tidak pasti.
Seramai 10 orang respondan iaitu 19.6% setuju dan 8 orang respondan iaitu 15.7%
sangat setuju menadah air wudhu untuk kegunaan yang lain di sekolah.

Saya menadah air wudhu untuk

Kekerapan

Peratusan

Min

kegunaan yang lain di sekolah


Tidak setuju
18
35.3
Kurang setuju
3
5.9
Tidak pasti
12
23.5
Setuju
10
19.6
2.7451
Sangat setuju
8
15.7
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.10 : Saya menadah air wudhu untuk kegunaan yang lain di sekolah

50

Sangat setuju
15.7%
Tidak setuju
35.3%
Setuju
19.6%

Kurang setuju
Tidak pasti

5.9%

23.5%

Carta 4.3.10 : Saya menadah air wudhu untuk kegunaan yang lain di sekolah

4.3.11 : Amalan menggunakan air hujan yang ditadah untuk pelbagai kegunaan
sesuatu yang biasa bagi saya di sekolah

51

Data di atas adalah berkenaan dengan amalan menggunakan air hujan yang ditadah
untuk pelbagai kegunaan adalah sesuatu yang biasa bagi respondan. Seramai 25
orang respondan iaitu 49% tidak bersetuju dengan pernyataan tersebut. 4 orang
respondan pula kurang setuju iaitu 7.8% manakala 17 orang respondan pula tidak
pasti iaitu 33.3%. 3 orang respondan iaitu 5.9% setuju dan 2 orang respondan pula
tidak setuju iaitu 3.9% mengamalkan penggunaan air hujan yang ditadah untuk
pelbagai kegunaan adalah sesuatu yang biasa bagi mereka di sekolah.

Amalan menggunakan air hujan


yang ditadah untuk pelbagai

Kekerapan

Peratusan

Min

kegunaan sesuatu yang biasa bagi


saya di sekolah
Tidak setuju
25
49.0
Kurang setuju
4
7.8
Tidak pasti
17
33.3
Setuju
3
5.9
2.0784
Sangat setuju
2
3.9
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.11 : Amalan menggunakan air hujan yang ditadah untuk pelbagai
kegunaan sesuatu yang biasa bagi saya di sekolah

52

Sangat setuju
3.9%
Setuju
5.9%

Tidak setuju
Tidak pasti

49.0%

33.3%

Kurang setuju
7.8%

Carta 4.3.11 : Amalan menggunakan air hujan yang ditadah untuk pelbagai
kegunaan sesuatu yang biasa bagi saya di sekolah

4.3.12

Guru saya sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat semasa


menggunakan air.
53

Merujuk jadual di atas, majoriti respondan sangat setuju iaitu 42 orang respondan
iaitu 82.4% menyatakan guru mereka sering mengingatkan tentang kepentingan
berjimat semasa menggunakan air di sekolah. 6 orang respondan pula iaitu 11.8%
setuju dan 2 orang respondan iaitu 3.9% pula tidak setuju. Hanya seorang sahaja
yang kurang setuju iaitu 2.0% bahawa guru mereka sering mengingatkan tentang
kepentingan berjimat semasa menggunakan air.

Guru saya sering mengingatkan


tentang kepentingan berjimat semasa

Kekerapan

Peratusan

Min

menggunakan air
Tidak setuju
2
3.9
Kurang setuju
1
2.0
Setuju
6
11.8
Sangat setuju
42
82.4
4.6667
Sangat setuju
2
3.9
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.12 : Guru saya sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat semasa
menggunakan air.

54

Tidak setuju
3.9%
Kurang setuju
2.0%
Setuju
11.8%

Sangat setuju
82.4%

Carta 4.3.12 : Guru saya sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat semasa
menggunakan air.

4.3.13

Ibu bapa saya sering mengingatkan tentang kepentingan


55

berjimat semasa menggunakan air.


Merujuk jadual di atas didapati seramai 43 orang respondan sangat setuju iaitu 84.3%
bahawa ibu bapa mereka sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat semasa
menggunakan air di sekolah. 5 orang pula setuju iaitu 9.8% dengan kenyataan itu.
Manakala seorang respondan iaitu 2.0% masing-masing tidak setuju, kurang setuju
dan tidak pasti ibu bapa mereka sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat
semasa menggunakan air.

Ibu bapa saya sering mengingatkan


tentang kepentingan berjimat semasa

Kekerapan

Peratusan

Min

menggunakan air
Tidak setuju
1
2.0
Kurang setuju
1
2.0
Tidak pasti
1
2.0
Setuju
5
9.8
4.7255
Sangat setuju
43
84.3
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.13 : Ibu bapa saya sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat
semasa menggunakan air.

56

Tidak setuju
2.0%
Kurang setuju
2.0%
Tidak pasti
2.0%
Setuju
9.8%

Sangat setuju
84.3%

Carta 4.3.13 : Ibu bapa saya sering mengingatkan tentang kepentingan berjimat
semasa menggunakan air.

4.3.14 Saya sedar tentang pentingnya berhemah semasa menggunakan


air paip di sekolah

57

Seramai 39 orang respondan iaitu 76.5%

sangat setuju mereka sedar tentang

pentingnya berhemah semasa menggunakan air paip di sekolah. 6 orang respondan


pula iaitu 11.8% setuju dan 3 orang respondan iaitu 5.9% tidak pasti. Hanya seorang
respondan iaitu 2.0% kurang setuju manakala 2 orang respondan tidak setuju iaitu
3.9% mereka sedar tentang pentingnya berhemah semasa menggunakan air paip.

Saya sedar tentang pentingnya


berhemah semasa menggunakan air

Kekerapan

Peratusan

Min

paip di sekolah
Tidak setuju
2
3.9
Kurang setuju
1
2.0
Tidak pasti
3
5.9
Setuju
6
11.8
4.5490
Sangat setuju
39
76.5
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.14 : Saya sedar tentang pentingnya berhemah semasa menggunakan
air paip di sekolah

58

Tidak setuju
3.9%
Kurang setuju
2.0%
Tidak pasti
5.9%
Setuju
11.8%

Sangat setuju
76.5%

Carta 4.3.14 : Saya sedar tentang pentingnya berhemah semasa menggunakan


air paip di sekolah

4.3.15 Saya adalah salah seorang murid yang kerap membazirkan air paip.
59

Kajian ini mendapati para seramai 44 orang respondan iaitu 86.3% tidak setuju
mereka seorang murid yang kerap membazirkan air paip manakala 3 orang
respondan pula iaitu 5.9% kurang setuju dan 4 orang respondan iaitu 7.8% tidak pasti
mereka adalah murid yang kerap membazirkan air.

Saya adalah salah seorang murid

Kekerapan

Peratusan

Min

yang kerap membazirkan air paip


Tidak setuju
44
86.3
Kurang setuju
3
5.9
1.2157
Tidak pasti
4
7.8
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.15 : Saya adalah salah seorang murid yang kerap membazirkan air paip.

60

Tidak pasti
7.8%
Kurang setuju
5.9%

Tidak setuju
86.3%

Carta 4.3.15 : Saya adalah salah seorang murid yang kerap membazirkan air paip.

4.3.16

Pada pendapat saya, murid di sekolah saya kerap membazirkan air.

61

Terdapat 3 orang respondan iaitu 5.9% sangat setuju bahawa murid-murid di


sekolahnya kerap membazirkan air manakala 10 orang respondan iaitu 19.6% setuju.
Seramai 21 orang respondan iaitu 41.2% tidak pasti, 10 orang respondan iaitu 19.6%
kurang setuju manakala 7 orang respondan iaiitu 13.7% tidak setuju murid-murid di
sekolah mereka kerap membazirkan air.

Pada pendapat saya, murid di

Kekerapan

Peratusan

Min

sekolah saya kerap membazirkan air


Tidak setuju
7
13.7
Kurang setuju
10
19.6
Tidak pasti
21
41.2
Setuju
10
19.6
2.8431
Sangat setuju
3
5.9
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.16 : Pada pendapat saya, murid di sekolah saya kerap membazirkan air.

62

Sangat setuju
5.9%

Tidak setuju
13.7%

Setuju
19.6%
Kurang setuju
19.6%

Tidak pasti
41.2%

Carta 4.3.16 : Pada pendapat saya, murid di sekolah saya kerap membazirkan air.

4.3.17 Saya sedar bahawa saya boleh membantu sekolah menjimatkan


penggunaan air paip sekolah.

63

Daripada jadual di atas, 31 orang respondan iaitu 60.8% sangat setuju mereka boleh
membantu sekolah menjimatkan penggunaan air paip di sekolah sementara 8 orang
(15.7%) respondan pula setuju. Seramai 10 orang respondan pula iaitu 19.6% tidak
pasti dan seorang respondan iaitu 2.0% masing-masing kurang setuju dan tidak
setuju mereka boleh membantu sekolah menjimatkan penggunaan air paip di sekolah.

Saya sedar bahawa saya boleh


membantu sekolah menjimatkan

Kekerapan

Peratusan

Min

penggunaan air paip di sekolah


Tidak setuju
1
2.0
Kurang setuju
1
2.0
Tidak pasti
10
19.6
Setuju
8
15.7
4.3137
Sangat setuju
31
60.8
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.17 : Saya sedar bahawa saya boleh membantu sekolah menjimatkan
penggunaan air paip sekolah.

64

Tidak setuju
2.0%
Kurang setuju
2.0%
Tidak pasti
19.6%

Sangat setuju
60.8%

Setuju
15.7%

Carta 4.3.17 : Saya sedar bahawa saya boleh membantu sekolah menjimatkan
penggunaan air paip sekolah.

65

4.3.18 Bilangan paip yang banyak di sekolah menyebabkan pembaziran


mudah berlaku.
Berdasarkan soal selidik, jumlah respondan yang sangat setuju mengatakan bilangan
paip yang banyak di sekolah menyebabkan pembaziran mudah berlaku seramai 9
orang iaitu 17.6%. Seramai 17 orang setuju iaitu 33.3% manakala 14 orang
respondan iaitu 27.5% tidak pasti. Respondan yang kurang setuju seramai 5 orang
iaitu 9.8% dan 6 orang respondan iaitu 11.8% tidak setuju bahawa bilangan paip air
yang banyak di sekolah boleh menyebabkan pembaziran mudah berlaku.

Bilangan paip yang banyak di


sekolah menyebabkan pembaziran

Kekerapan

Peratusan

Min

mudah berlaku
Tidak setuju
6
11.8
Kurang setuju
5
9.8
Tidak pasti
14
27.5
Setuju
17
33.3
3.3529
Sangat setuju
9
17.6
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.18 : Bilangan paip yang banyak di sekolah menyebabkan pembaziran
mudah berlaku.

66

Sangat setuju
17.6%

Tidak setuju
11.8%
Kurang setuju
9.8%

Setuju
33.3%

Tidak pasti
27.5%

Carta 4.3.18 : Bilangan paip yang banyak di sekolah menyebabkan pembaziran


mudah berlaku.

4.3.19

Keperluan berjimat semasa menggunakan air paip sentiasa menjadi


amalan saya.

67

Berpandukan jadual di atas, didapati seramai 40 orang respondan iaitu 78.4% sangat
setuju bahawa keperluan berjimat semasa menggunakan air paip sentiasa menjadi
amalan mereka. 6 orang respondan pula iaitu 11.8% setuju manakala seorang sahaja
yang tidak pasti iaitu 2.0%. Hanya 2 orang respondan masing-masing kurang setuju
dan tidak setuju iaitu 3.9% bahawa keperluan berjimat semasa menggunakan air paip
sentiasa menjadi amalan mereka.

Keperluan berjimat semasa


menggunakan air paip sentiasa

Kekerapan

Peratusan

Min

menjadi amalan saya


Tidak setuju
2
3.9
Kurang setuju
2
3.9
Tidak pasti
1
2.0
Setuju
6
11.8
4.5686
Sangat setuju
40
78.4
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.19 : Keperluan berjimat semasa menggunakan air paip sentiasa menjadi
amalan saya.

68

Tidak setuju
3.9%
Kurang setuju
3.9%
Tidak pasti
2.0%
Setuju
11.8%

Sangat setuju
78.4%

Carta 4.3.19 : Keperluan berjimat semasa menggunakan air paip sentiasa menjadi
amalan saya.

4.3.20

Saya kurang ambil tahu bagaimana pihak pengurusan air berusaha


membekalkan air paip kepada kami.

69

Berdasarkan data di atas, seramai 17 orang respondan tidak setuju iaitu 33.3%
mereka kurang ambil tahu bagaimana pihak pengurusan air berusaha membekalkan
air paip kepada mereka manakala 5 orang respondan pula iaitu 9.8% kurang setuju.
Jumlah respondan yang tidak pasti seramai 17 orang iaitu 33.3%. Seramai 9 orang
respondan iaitu 17.6% setuju dan 3 orang respondan iaitu 5.9% sangat setuju mereka
kurang ambil tahu bagaimana pihak pengurusan air berusaha membekalkan air paip
kepada mereka.

Saya kurang ambil tahu bagaimana


pihak pengurusan air berusaha

Kekerapan

Peratusan

Min

membekalkan air paip kepada kami


Tidak setuju
17
33.3
Kurang setuju
5
9.8
Tidak pasti
17
33.3
Setuju
9
17.6
2.5294
Sangat setuju
3
5.9
Jumlah
51
100
Jadual 4.3.20 : Saya kurang ambil tahu bagaimana pihak pengurusan air berusaha
membekalkan air paip kepada kami.

70

Sangat setuju
5.9%
Setuju
17.6%

Tidak setuju
33.3%

Tidak pasti
33.3%

Kurang setuju
9.8%

Carta 4.3.20 : Saya kurang ambil tahu bagaimana pihak pengurusan air berusaha
membekalkan air paip kepada kami.
4.4

Kesimpulan

Bagi item-item bernombor satu hingga empat merupakan item-item berkaitan dengan
demografi dan latar belakang respondan, item-item nombor lima dan enam adalah
berkaitan dengan kekerapan mereka menggunakan paip air di sekolah. Sementara
item-item nombor tujuh hingga lima belas adalah berkaitan dengan gaya penggunaan
air dan item-item dari nombor enam belas hingga dua puluh empat adalah berkaitan
dengan persepsi mereka terhadap penggunaan air di sekolah. Data daripada kajian ini
dianalisis dengan menggunakan kaedah deskriptif menjurus kepada persoalan kajian
dan diharap akan dapat menyelesaikan kajian. Analisis kajian dalam bab ini adalah
dalam bentuk frekuansi dan peratusan sahaja. Kesimpulan hasil kajian dan cadangan
kajian akan dibincangkan dengan lebih lanjut di dalam Bab 5.

71

BAB V

PERBINCANGAN, RUMUSAN DAN CADANGAN

5.1

Pendahuluan

Bab ini membincangkan kesimpulan dan dapatan kajian serta cadangan yang
difikirkan sesuai oleh pengkaji seperti yang terdapat di dalam Bab 4 sambil
mengaitkannya bersama-sama tinjauan literatur terdahulu seperti yang terdapat
dalam Bab 2. Perbincangan adalah berasaskan hasil analisis berdasarkan objektif
kajian yang dinyatakan di dalam Bab 1 iaitu :
5.1.1

Mengkaji kekerapan kalangan pelajar tahun 5 Sekolah Kebangsaan


Bandar Kota Tinggi menggunakan tandas dan paip air. (berpandukan
nilai min)

5.1.2

Mengkaji gaya penggunaan air paip dalam kalangan pelajar tahun 5


Sekolah Kebangsaan Bandar Kota Tinggi (berpandukan nilai min )

5.1.3

Mengkaji persepsi terhadap penggunaan air paip dalam kalangan


pelajar

tahun

Sekolah

Kebangsaan

Bandar, Kota Tinggi

(berpandukan nilai min)

72

5.2

Dapatan Kajian
Hasil kajian dirumuskan seperti berikut:
5.2.1

Kekerapan menggunakan paip.


Dua item berkaitan kekerapan menggunakan air paip dan pergi ke
tandas menunjukkan para respondan agak kurang menggunakannya
iaitu dengan min 1.1471 yang menggambarkan mereka hanya
menggunakan paip atau ke tandas dalam kadar sekali dalam sehari.
Sisihan piawainya yang rendah iaitu 0.33607 pula menunjukkan
taburan respon para respondan adalah rendah iaitu sekitar 1 dan 2
sahaja. (Lampiran D)

5.2.2

Gaya menggunakan air paip.

Terdapat sembilan item yang penyelidik klasifikasikan sebagai itemitem yang menjurus kepada gaya penggunaan air paip. Dengan min
4.8627 dan sisihan piawai 0.40098 kepada item mereka mengepam
pam tandas setiap kali menggunakan tandas menggambarkan banyak
air dipam keluar setiap kali para pelajar menggunakan tandas.
Sementara bagi item berkaitan membersihkan diri selepas aktiviti
Pendidikan Jasmani dengan min 3.6078 juga turut menunjukkan para
pelajar setuju dengan item yang mengatakan mereka membersihkan
diri selepas aktiviti Pendidikan Jasmani. (Lampiran E)

73

Bagi item berkaitan menadah semula air wuduk dan air hujan
untuk kegunaan lain, para respondan kurang setuju ia menjadi amalan
mereka jika berpandukan nilai min iaitu 2.7451 dan 2.0784. Nilai
yang rendah ini menunjukkan amalan menadah semula air wuduk dan
air hujan kurang dilakukan di sekolah bagi membantu menjimatkan
penggunaan air paip. Sementara bagi dua item yang bertanya tentang
pembaziran air melalui membuka air paip dengan laju dan bermain
dengan air di sinki dengan min 1.9804 dan 1.1765 pula menunjukkan
para respondan tidak setuju yang mengatakan mereka kerap
membazirkan air. Gambaran ini menunjukkan mereka sebenarnya
cuba menjimatkan penggunaan air paip di sekolah. Dengan min
2.4706 bagi item tidak tahu membantu sekolah menjimatkan air paip
menunjukkan mereka tidak setuju. Respon ini menggambarkan yang
mereka tahu peranan mereka dalam membantu menjimatkan air paip
di sekolah tetapi kurang arif dan mahir untuk mengamalkannya.

5.2.3

Persepsi menggunakan air paip.

Bagi item-item yang menanyakan tentang kesedaran berjimat dan


berhemah semasa menggunakan air paip menunjukkan min respon
sekitar 4.3 hingga 4.7 menggambarkan mereka sentiasa sedar akan
peranan mereka membantu pihak sekolah menjimatkan penggunaan
air. Hal yang sama juga berlaku bagi item-item berkaitan peranan guru
dan ibu bapa mereka dalam menasihati mereka berjimat. Dengan min

74

1.2157 dan 2.8431, para respondan juga berpendapat mereka dan


rakan-rakan mereka di sekolah bukanlah daripada golongan yang
membazirkan air. (Lampiran F)

5.3

Cadangan Kajian

Berdasarkan dapatan kajian yang dijalankan, beberapa cadangan boleh dikemukakan


untuk mendidik pelajar agar lebih berhemah dan berperanan membantu pihak
sekolah berjimat semasa menggunakan air terutamanya di sekolah. Antara langkah
yang boleh diadakan di sekolah adalah seperti :

5.3.1

Kempen Penjimatan Air.

Pihak sekolah boleh mengadakan Kempen Kesedaran Penjimatan Air dalam


waktu-waktu tertentu secara berkala dan berterusan. Tujuannya adalah
kesedaran terhadap penjimatan air sentiasa dalam amalan para pelajar.
Paparan maklumat yang secukupnya tentang cara berjimat dan amalan
menggunakan air yang lebih menjimatkan perlu dipamerkan untuk tatapan
dan makluman semua pihak bukan sahaja kepada para pelajar tapi seluruh
warga sekolah, termasuk guru-guru. Penyertaan aktif para pelajar juga
penting bagi mencapai kejayaan yang maksimum terhadap kempen yang
dijalankan.

75

Kempen boleh berbentuk penyelidikan berhubung penggunaan air di


sekolah dan rumah dan tindakan untuk mengelakkan pembaziran khasnya di
tandas, kantin dan surau. Guru boleh menerapkan nilai murni dengan berjimat
semasa menggunakan air di sekolah seperti mengurangkan kekerapan pelajar
pergi ke tandas dalam sehari kecuali apabila perlu sahaja. Ini adalah kerana
tandas menyumbang kepada sebahagian besar penggunaan air di sekolah. Ini
kerana setiap kali murid menggunakan pam tandas sejumlah enam gelen air
dipam keluar lainlah kalau menggunakan sistem pam separuh atau isipadu
yang lebih kecil seperti yang diamalkan oleh Singapura. Pendek kata, guruguru perlu mendidik para pelajar dan sensitif terhadap air dan
kepentingannya.

Penggunaan baldi dan menadah air hujan atau air wuduk juga boleh
menggantikan penggunaan getah paip untuk tujuan membersihkan tandas,
longkang

atau

penyiraman

tanaman

kerana

penggunaannya

lebih

menjimatkan. Amalan membuka paip air dengan kadar air yang laju untuk
membasuh atau berwuduk atau apabila membersihkan diri selepas aktiviti
Pendidikan Jasmani perlu dikurangkan bagi menjimatkan penggunaan air.

Amalan bermain dengan air paip di sinki sekolah dan meninggalkan


paip terbuka perlu dijauhi. Ini bermakna penggunaan secara berlebihan perlu
dielakkan. Di Malaysia, kadar penggunaan air bagi seseorang ialah sekitar
300 liter sehari dan di kawasan bandar ia mencecah 500 liter. Rakyat

76

Malaysia terlalu cuai dan boros ketika menggunakan air. Sebenarnya jumlah
yang disyorkan kepada seorang hanyalah lima puluh liter iaitu lima liter
untuk minum, dua puluh liter lagi untuk tujuan kebersihan diri, lima belas
liter untuk mandi dan lima belas liter lagi untuk penyediaan makanan.

5.3.2

Anjakan Minda Penggunaan

Para pelajar perlu disedarkan tentang jumlah air adalah tidak tetap, terhad dan
menuju ke arah kritikal kerana ketidaktentuan hidrologi dan cuaca dalam
sesuatu masa. Sungai mungkin tidak dapat mengalir sepanjang tahun untuk
dijadikan sumber air paip akibat musim kemarau atau mungkin juga tercemar
akibat pembuangan sisa pepejal. Pertubuhan Air Malaysia misalnya
mengunjurkan yang Malaysia akan menghadapi krisis air yang meruncing
menjelang tahun 2020 kerana kecenderungan menghargai air adalah sangat
kurang meskipun Malaysia mempunyai rekod tadahan hujan sebanyak 990
billion m setahun. Para pengguna dan pelajar sekolah sebenarnya perlu sedar
dan bijak menggunakan air iaitu menggunakan air berasaskan keperluan dan
bukan mengikut kemahuan. Penggunaan air yang berlebihan boleh
membebankan sumber alam semulajadi.

77

Tanggapan yang memerlukan bekalan yang sentiasa banyak dan


mewah perlu ditukar kepada pemikiran kearah menjimatkan penggunaan air
dan memelihara sumber air seperti mana rakyat Singapura yang lebih
menghargai air kerana mereka sedar sumber air mereka adalah terhad dan
banyak bergantung kepada sumber air dari Malaysia. Di sinilah peranan besar
yang boleh dimainkan oleh para guru khasnya guru-guru mata pelajaran
Kajian Tempatan menanamkan kesedaran dan kesungguhan dalam berjimat
semasa menggunakan air sewaktu proses pengajaran dan pembelajaran.

5.4

Cadangan Kajian Lanjut

Daripada dapatan kajian ini, adalah dicadangkan juga agar penyelidikan yang
berkaitan dengan gaya penggunaan air dalam kalangan warga sekolah boleh juga
diadakan. Dalam konteks warga sekolah, gaya guru-guru, staf sokongan sekolah,
pekerja pihak pengusaha kantin sekolah boleh dikaji. Ini adalah kerana kesemua
warga ini menyumbang kepada kadar penggunaan air dan bil air sesebuah sekolah.

Jika guru-guru sedar akan kepentingan menggunakan air secara berhemah,


mereka akan prihatin kepada persekitaran yang menjurus kepada menjimatkan air
atau menggunakan air mengikut keperluan bukan mengikut kemahuan. Peringatan,
demi peringatan dan panduan serta gaya penggunaan air yang berhemah boleh
sentiasa disampaikan kepada para pelajar sama ada semasa proses pengajaran dan
pembelajaran secara formal di dalam bilik darjah mahupun aktiviti-aktiviti tidak
formal di luar bilik darjah.
78

Memerhatikan kes-kes penggunaan air di bilik-bilik khas seperti bilik


Kemahiran Hidup dan bilik sains, surau atau membersihan alatan belajar atau alatan
sukan selepas aktiviti Pendidikan Jasmani akan menjadi perhatian mereka agar ianya
digunakan secara berhemah. Amalan ini pula akan mereka teruskan di rumah atau
disebarkan kepada rakan-rakan lain dalam institusi pendidikan. Itulah sebabnya guru
atau institusi pendidikan sering mendapat perhatian untuk menjadi tempat mendidik
generasi muda dengan input-input baru.

Bagi para pekerja dan kaki tangan sekolah, kesedaran untuk mereka
mengesan kerosakan dan kebocoran paip air, kadar air untuk menyiram tanaman dan
pokok bunga atau membersihkan longkang dan kaki lima sekolah dengan jumlah air
yang sepatutnya bukan secara sesuka hati. Amalan menadah air hujan dan berjimat
semasa menggunakan hos getah untuk pelbagai kerja juga dapat membantu
menjimatkan penggunaan air.

Buat pengusaha kantin dan para pekerjanya, kadar penggunaan air semasa
menyediakan masakan, membersihkan bekas masakan dan membersihkan kawasan
kantin juga patut diberi perhatian dengan gaya penggunaan air yang berhemah. Cara
membasuh bekas makanan dan masakan di dalam besen atau takungan air juga dapat
membantu mejimatkan penggunaan air.

79

Dengan mengkaji keseluruhan gaya penggunaan air keseluruhan warga


sekolah iaitu para pelajar dan kaki tangan yang lain, usaha untuk menjimatkan
penggunaan air di sekolah akan menjadi lebih berkesan dan menyeluruh. Hal ini
adalah disebabkan golongan dewasa juga mempunyai gaya dan persepsi mereka yang
tersendiri berkaitan penggunaan air bukan sahaja di sekolah tetapi juga semasa di
rumah yang mana akan terbawa-bawa ke sekolah.

5.5

Kesimpulan

Air sebenarnya banyak membantu menjayakan aktiviti dan perjalanan hidup kita di
sekolah. Tanpa bekalan air yang tetap, kita akan mengalami kesukaran dalam
menjalani aktiviti dan keperluan harian sepertimana semasa krisis air pada tahun
1997. Walaupun ramai yang beranggapan krissis itu merupakan satu bencana tapi ia
sebenarnya turut berpunca daripada kegagalan kita mengurus penggunaan air dan
sumbernya dengan baik.

Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu juga telah mengisytiharkan tahun 2005


hingga 2015 sebagai Dekad Tindakan Antarabangsa dengan bertemakan Water For
Life dan saban tahun Hari Air Sedunia disambut pada 22 Mac. Namun yang lebih
penting daripada sambutan ini adalah memahami akan kepentingan air, masalah air
dan jasa air kepada setiap orang pada setiap hari sebagaimana kita menggunakannya.

80