Está en la página 1de 40

KUTXABANK

Zer ari da gertatzen?


Gakoak orainaz eta etorkizunaz
AURKIBIDEA

1. TESTUINGURUA
2. GAKO NAGUSIENAK
3. NOLA IRITSI GARA HONA?
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
5. GIPUZKOAN ZER?
6. CANekin GERTATUTAKOA
7. ZER GERTATUKO DA?
8. ONDORIOAK
9. … ETA ABAR
1. TESTUINGURUA
Zeri buruz ari gara berbetan?

Euskal
gizartea

Egitura
ekonomikoa

Sistema
finantzarioa
1. TESTUINGURUA
Zeri buruz ari gara berbetan?

.. Kutxabank gure sistema finantzarioaren


oinarria da (%40ko merkatu kuota)

.. Finantza sistema gure ekonomiaren eta gure


gizartearen oinarria da

.. Eredu finantzarioa aukeratzerakoan eredu


ekonomiko eta herri eredu bat aukeratzen ari
gara
1. TESTUINGURUA
Zeri buruz ari gara berbetan?
1. Banku eredua (publikoa, pribatua zein soziala) funtsezkoa
da ez soilik ekonomiarentzat, baita eredu sozio-
politikoarentzat ere

2. Gizartearen edo entitate publikoen “kontrolik gabeko”


bankuek gizartea eta politika kontrolatzeko joera dute.
Nola? :
.. Alderdi eta sindikatuen finantzazioaren bidez
.. Hedabideen kontrolaren bidez
.. Publizitatearen bidez
.. Gizarte ekintza eta “erantzukizun sozialeko”
ekimenak erabiliaz…
1. TESTUINGURUA
Zeri buruz ari gara berbetan?

BANKU EREDUAK GIZARTE


EREDUA DEFINITZEN DU
1. TESTUINGURUA
Banku ereduak
Bi eredu kontrajarri:

1) Eredu anglosaxoia (edo eredu oligarkikoa):


• Banku negozioa bera da helburu bere baitan.
• Ondorioz…  Finantzarizazioa  Desindustrializazioa
 Menperatutako botere politikoa

2) Eredu europarra, aurrezki kutxa eta kreditu kooperatibetan


oinarritua:
• Banka aurrezki eta egitura produktiboen arteko zubi.
Kontrola soziala edo publikoa da
• Ekonomia errealaren aldeko apostua
1. TESTUINGURUA
Europar eredua
Ekonomia errealaren alde egiten duten herriek ez dute
zalantzarik eredu finantzarioa aukeratzerakoan:

Aurrezki Kreditu Denera


kutxak kooperatibak

Frantzia %17 %38 %55


Alemania %40 %20 %60
Europar Batasuna %25 %17 %42
1. TESTUINGURUA
Europar eredua
.. Sano dagoen aurrezki kutxa bat pribatizatzea
ez da “eskumako” apostu bat.
.. Europan aurrezki kutxak eta kreditu
kooperatibak ezkerra, zentroak eta eskumak
babesten dituzte erabat.
.. Beraz… sano dagoen aurrezki kutxa bat
pribatizatzea apostu OLIGARKIKO bat da.
Sistema finantzarioa –eta beronekin ekonomia
eta gizartea- elite finantzario edo politiko
finantzario baten menpe jartzen da.
1. TESTUINGURUA
Espainiar estatua, dena alderantziz

Espainiar estatua Europar Batasuna

Aurrezki kutxak zalantzan Banku pribatua zalantzan

Kontsolidazioa / Kontsolidazioa? Arazoa


Hazkundearekin obsesioa banku handiegiak dira-eta
1. TESTUINGURUA
Espainiar estatua, dena alderantziz

Gure arazoa:

.. Euskal banka komertziala ez dago


nazioartekotuta.

.. Euskal kutxentzat soilik espainiar merkatua eta


espainiar erregulatzaileak daude munduan.
Beraien erreferentzia bakarra da, eta ez dute
ikuspegi europarrik.
2. GAKO NAGUSIENAK
Zer da Kutxabank?
1. Kutxabank, S.A. Sozietate Anonimo bat da. Bere
akzioak kutxen esku egon dira %100ean. Orain
horrela daude:
BBK fundazioa (%57)
Kutxa (%32)
Vital Fundazioa(%11)
2. Kutxabank orain arte banku publiko bat izan da
(entitate publikoek kontrolatua). Bere osaera kutxa
batena izan da ekainaren 30era arte.
2. GAKO NAGUSIENAK
Jabetza eta kontrola
Gako nagusiena Kutxabanken titularitatea-kontrola-
jabetza da:
• Kutxabanken eredua aukeratzeko
• Gizarte ekintzaz erabakitzeko
• Sistema produktiboan eragiteko
• Gizarte kohesionatuago bat izateko

… jabetza erabat aldatu da Vital eta BBKn, eta ondorioz


Kutxabanken
2. GAKO NAGUSIENAK
Jabetza eta kontrola

KUTXETAKO BANAKETA (gaur egun Kutxak)


INTERES TALDEAK ORDEZKARITZA

ERAKUNDE PUBLIKOAK %40

AURREZLEAK %48
LANGILEAK %7

GIZARTE ORDEZKARITZA
%5
DUTEN ERAKUNDEAK

DENERA %100
3. NOLA IRITSI GARA HONA?

Hona iritsi gara hala nahi izan delako:


.. Ez zegoen enpresa beharrik
.. Ez zegoen gizarte beharrik
.. Ez zegoen behar politikorik
.. Ez zegoen derrigortzen zuenik
.. Ez gaitu “Europak behartu”
Gure buruzagi politikoek nahi izan dute
Eta alternatibak bazeuden
3. NOLA IRITSI GARA HONA?
Erabili diren diskurtsoak

A. “BANKU HANDI BAT”

B. BANKU FUNDAZIOETAN BIHURTU, DERRIGORRA DA


ETA

C. AKZIODUN PRIBATUAK ONARTU, DERRIGORRA DA


ETA
3. NOLA IRITSI GARA HONA?
“Banku handi bat”
1. Ahaleginak desastre bat izan dira:
.. Kutxaren zabalkundea
.. CajaSur erostea
.. Caja Castilla-La Mancha erosten saiatzea
.. Caja de Ahorros del Mediterráneo erosten saiatzea
.. Catalunya Banc erosten saiatzea
2. Noraez estrategikoa

3. Euskal industriari arretarik ez ematea


… Kutxabanken finantzarizazioa, eredu europarretik
aldentzea
3. NOLA IRITSI GARA HONA?
“Banku handi bat”

Fusioa
+
Bankarizazioa

… eta banku fundazioen legea


4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK

Kutxak fundazio bihurtzeak honakoa dakar:

1. Kutxen pribatizazioa “15 egunean”.

2. Beren burua hautatuko duen talde bati


Kutxabanken boterea ematea, ez kontrol eta ez
superbisiorik izango ez duen boterea

3. Eta gainera pribatizaziorik okerrena da


4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK

KUTXETAKO BANAKETA (gaur egun Kutxak)


INTERES TALDEAK ORDEZKARITZA

ERAKUNDE PUBLIKOAK %40

AURREZLEAK %48
LANGILEAK %7

GIZARTE ORDEZKARITZA
%5
DUTEN ERAKUNDEAK

DENERA %100
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK

BANKU FUNDAZIOAK

INTERES TALDEAK ORDEZKARITZA IZENDATZEKO MODUA

FUNDATZAILEAK
(aldundiak eta udalak)
3 FUNDATZAILEEK

“KONFIDANTZAZKO” PARTRONATUAK
12
ADITU ETA ERAKUNDEAK
(kooptazioa)
DENERA 15
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
1. Erakunde publikoak %40tik %20ra pasatzen dira.
Gainerakoak (kontrol soziala egiten zutenak) desagertu
egiten dira, eta beren lekua “adituek” eta “erakunde
ordezkatzaileek” hartzen dute, baina konfidantzakoen
artean banatuak. Patrono izendatu eta gero ez dute inor
ordezkatzen. Beren burua izendatzen dute, kontrolik edo
superbisiorik gabe.

2. Hau saihestu zitekeen… borondate politikoa egon izan balitz


4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Derrigorra ala aitzakia?
Ez da derrigorrezkotasunik egon. Oposizio sozialaren
beldurrez erabili da argudio hau, eta argudio nagusiena
izan da gainera:
.. Ez da derrigorra akziodun pribatuak sartzea

.. Ez da derrigorra banku fundazio bihurtzea

.. Banku fundazio bihurtuta ere, patronatua (agintea)


ordezkatzailea izan zitekeen, kontrol politikoa eta
soziala ahalbidetzen zuena
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Ez zen derrigorrezkoa

1. ABENDUAREN 29ra ARTEKO EPEA ZEGOEN

2. DERRIGORRA IZANGO LITZATEKE EPEA IGARO


ONDOREN
(Entzierroan Estafetako bihurgunean jartzen banaiz
zezenek ni harrapatzea derrigorra da zezenak
datozenean kentzen ez banaiz).
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Ez zen derrigorrezkoa
1. Derrigorrezkoa ez dela bai EAJk, bai PSEk, baita PPk
onartu dute.
2. Beste aukera batzuk bazirela esan zuten, nahiz
gustuko ez izan.
3. Gipuzkoan beste aukera batzuk planteatzen ari dira
4. … beraz eurentzat ere ez zen derrigorra.
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Ez zen derrigorrezkoa

1. Obligazioa balego ere, ez zen egin behar


lehenbailehen, izaera gordeko zuten aukerak
aztertzeko denbora bazegoen

2. Fundazioetan –aukera onena izan gabe ere- kontrol


publikoa eta soziala, eta gizarte ordezkaritza aintzat
har zitekeen
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Pribatizazioa baino okerrago
Kutxak fundazio bihurtzea ez da pribatizazioa soilik:

.. Apropiazio bat da pribatizazioa baino


gehiago

.. Eta pribatizazioa izanda ere pribatizaziorik


txarrena da.
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Pribatizazioa baino okerrago
1. Pribatizazioa da kontrol soziala eta publikoa
desagertzen delako, gure sistema finantzarioaren
(eta ondorioz ekonomiaren) kontrola galtzen
dugulako

2. Baina gainera…
.. ez du kapital berririk ekartzen
.. ez du gestioa hobetzen
.. ez du hobekuntza finantzario edo
instituzionalik ekartzen
4. BAT-BATEAN… FUNDAZIOAK
Pribatizazioa baino okerrago
3. Oso bestela,
.. Boterea “konfidantzazko pertsona” batzuen esku
utzi da

.. Hortik aurrera botere talde “kooptatu” bat da,

.. Talde honek bere burua izendautko du, eta talde


honek ez du kontrolik ez superbisiorik izango.
4. BAT-BATEAN FUNDAZIOAK
Zein aukera zegoen?
1. Kutxa eta Kutxabanken arteko integrazioa
2. Aurreko egoerara pasatzea (jarduera ekonomikoa
kutxetan)
3. Kutxek euren forma juridikoa aldatu edo
desagertu kontrol soziala eta publikoa
ahalbidetzen duen sistema bat ezarriz
4. Ohiko fundazio bihurtu
5. Fundazio izanda ere, patronatu ordezkatzaile bat
jarri
6. …
5. GIPUZKOAN ZER?

1. Prozesua irail-urrira arte atzeratu da

2. Ez dakite oso ondo zer egin, gehiengorik ez dute

3. Hainbat aukera, baina formula aldatu egingo nahi dute


“erakunde sustraitu eta ordezkatzailea”
“kontrol demokratikoa ziurtatu”
5. GIPUZKOAN ZER?

4. Baina Gipuzkoarentzat kaltea ere eginda dago


… Banku estrategia finkatzeko gutxiengoan dago
Kutxabanken
… Ekintza sozialerako irizpideak finkatzeko gutxiengoan
dago

5. Gipuzkoarentzat baliagarria bada, zergatik ez da


besteentzat baliagarria izan?

6. Erantzuna… lotsagabekeria, dena lotu eta gero hitz egin da


kontrol soziala bermatzeaz, eta zati batean bakarrik
6. ZER GERTATUKO DA?
Gizarte ekintza
• Gizarte ekintza egotea ala ez egotea titularitateari eta
kontrol publiko-sozialari lotuta dago erabat (BBVAk,
Santanderrek eta enparauek ez dute)
• Gizarte ekintza ez da gestoreen borondate onarengatik
egiten, ordezkaritza publiko-sozialak bultzatuta baizik
• Ordezkaritza hau gutxitu edo ia desagertu da, beraz gizarte
ekintza egitera bultzatzen zutenak desagertu dira
• Ez da bat-batean desagertuko, baina akziodun pribatuak
sartu ahala gizarte ekintzak gero eta gutxiago izango du, eta
azkenean…
• … eta esposizioak egitea ez da gizarte ekintza, gizarte
ekintza askoz gehiago da
6. ZER GERTATUKO DA?
Autonomia finantzarioa
• Gure politika industrialak eta ekonomikoentzat funtsezkoa
den tresna baten kontrola galdu dugu,
• … beraz gure politika industrialen eta ekonomikoen gaineko
kontrola galdu dugu
• Inolako kontrolik gabeko elite bat jabetu da gure tresna
finantziarioez, gure aurrezkiez, gure erakundeenez, eta guk
ez dugu aukerarik dagoneko erabakitzeko zertara bideratu
diru hori
• Autonomia politikoak gutxi balio du autonomia
finantzariorik gabe
6. ZER GERTATUKO DA?
Pribatizazioa

• De facto, pribatizatuta dago


• Formalki, Kutxabanken akzioak saldu egingo dira
• Kostu politikorik gabeko pribatizazioari ekingo zaio
orain
• Kontrola %51 dugun artean badela esatea gezurra
esatea da, oso gutxi salduta ere galera handia izan
daiteke
7. CANekin GERTATUTAKOA

• Ondorioa berbera da, autonomia finantzarioaren


galera
• Prozesua ezberdina da, ez garbiagoa, ezberdina
soilik
• Balio galera %83koa
• 1200 miliotik  220 milioi
• Jabetza:
• CAN %100
• Banca Civica %29 - %16
• CaixaBank %1
7. CANekin GERTATUTAKOA

• Ondorioa berbera da, autonomia finantzarioaren


galera
• Prozesua ezberdina da, ez garbiagoa, ezberdina
soilik
• Balio galera %83koa
• 1200 miliotik  220 milioi
• Jabetza:
• CAN %100
• Banca Civica %29 - %16
• CaixaBank %1
8. ONDORIOAK
1. Sistema finantzarioa aukeratzean herri eredua aukeratzen
ari gara
2. Hau gertatatu da batez ere aspaldi erabaki zutelako
gertatuko zela
3. Banku fundazio bihurtzea ez zen derrigorra, eta gainera era
honetako fundazioa are gutxiago
4. Bankuen gobernua eta eredua gako nagusienak dira
5. Ez da pribatizazioa soilik, apropiazioa da
6. Oligarkia politiko-finantzario bat sortu da apropiaziotik
7. Erne!! Gipuzkoan ezberdina dena berdin geratzeko
8. CAN, antzeko parezido
9. Aldatu daitezke gauzak? Bai… borondaterik badago
9. … ETA ABAR
KUTXABANK
Zer ari da gertatzen?