Está en la página 1de 55

TRNG H BCH KHOA TPHCM

SEMINAR 5
BAI THUYT TRINH VIP of VIP
Presentations By Group 5
N
H

M

2

_

L


2
B

Ti sao qu to chn li ri xung t?
Nguyn nhn ca n l g ?Vy tri t c
g ht n sao?


Ti sao nhng hnh tinh
cng gn mt tri th
chuyn ng cng nhanh
.WHY ???!!!
N
H

M

2

_

L


2
B

CH : NH LUT VN VT HP DN
VA CC NH LUT KEPLER .
NI DUNG TM HIU :
A . CC VN LIN QUAN CA NH
LUT VN VT HP DN .
B . CC NH LUT KEPLER .
III.
N
H

M

2

_

L


2
B

A. Cc vn :

1) Lc hp dn l g?
2) nh lut vn vt hp dn?
3) Cng thc tnh lc hp dn?
4) Ti sao c th ni: Trng lc ch l
trng hp ring ca lc hp dn ?
t
Mt
tri
Mt trng
Tri t
Hnh nh cho thy mt trng chuyn ng
gn trn xung quanh Tri t v Tri t
chuyn ng gn trn xung quanh mt
tri .
Hnh nh m t chuyn ng
ca mt s hnh tinh thuc H Mt Tri
I. LC HP DN
Mi vt trong v tr u ht nhau bi
mt lc gi l lc hp dn

N
H

M

2

_

L


2
B

Lc hp dn l lc tc dng t xa, qua
khng gian gia cc vt

P
m
II - NH LUT VN VT HP DN
1) nh lut:
Lc hp dn gia hai cht im bt k t l
thun vi tch hai khi lng ca chng v t l
nghch vi bnh phng khong cch gia
chng.

hd
F
m
2

r

2.H Thc
2
2 1
hd
r
m m
G F =
: Lc hp dn gia hai vt ( N )
: khi lng ca hai vt ( kg )
r : Khong cch gia hai vt ( m )
G gi l hng s hp dn.

=
11 2 2
6,67.10 / G Nm kg
hd
F
1 2
, m m
N
H

M

2

_

L


2
B

II. NH LUT VN VT HP DN
1. nh lut
2. Biu thc
3. c im
L lc ht
im t : ti trng tm ca vt
ln : F
hd
= G.m
1
.m
2
/r
2

Ch : H thc ny thng thng c p dng cho cc vt trong hai
trng hp :
Khong cch gia hai vt rt ln so vi kch thc ca chng
Cc vt ng cht v c dng hnh cu. Khi y r l khong cch gia
hai tm v lc hp dn nm trn ng ni hai tm v t vo hai tm
.
m
2

m
1

F
hd
F
hd

r
THY TRIU
III. TRNG LC LA TRNG HP RING CA LC
HP DN
Trng lc ca mt vt l lc hp dn gia Tri t v vt
N
H

M

2

_

L


2
B

Trng tm ca vt l im t ca trng lc ca vt.
Xt vt c khi lng m cao h so vi
mt t. Gi M v R ln lt l khi lng
v bn knh ca Tri t.
-
R
h
N
H

M

2

_

L


2
B

P
m
M
g
O
R
h
F
hd
= G
mM
(R+h)
2

P = mg
(1)
(2)
Vi P = F
hd

=>
g =
GM
(R+h)
2

- Trng lc tc dng ln vt:
- Lc hp dn gia vt v Tri t:
gia tc ri t do
Ta c:
III. TRNG LC LA TRNG HP RING CA LC
HP DN
N
H

M

2

_

L


2
B

R
O
- Nu vt gn mt t (h<<R) th:
h
g =
GM
R
2

Ngoi ra cn c trng
hp h <0 ( trong lng t )
III. TRNG LC L TRNG HP RING CA LC
HP DN
Lc hp
dn
nh lut vn
vt hp dn
2
o
M
g G
R
=
1 2
2
hd
mm
F G
r
=
( )
2
M
g G
R h
=
+
1 2
2
.
( )
hd
mm
D F G
l
=
1 2
2
1
.
( )
hd
m m
A F G
r l
=
+
1 2
2
2
B.
( )
hd
mm
F G
r l
=
+
1 2
2
1 2
.
( )
hd
mm
C F G
r r l
=
+ +
Cu 1: Vit biu thc lc hp dn gia
hai vt trong hnh v sau:

LC HP DN
NH LUT VN VT HP DN
NHM 5-DD12LT04

B. CC NH LUT KEPLER .
I . M U.
- Thuyt Tm a
- Thuyt Nht Tm
- H Mt Tri
II . CC NH LUT K-PLE
- nh lut 1
- nh lut 2
- nh lut 3
III. BAI TP VN DNG
IV. V TINH NHN TO . TC V TR

I. M U
1)Thuyt a Tm ( nm 140 SCN )

- Tri t l trung tm
ca v tr,cc hnh tinh
chuyn ng xung quanh
Tri t theo qu o trn .
Ptoleme
Th tinh
Mc tinh
Ha tinh
Mt tri
Kim tinh
Thy tinh
Mt trng
Tri t
Thuyt

a

Tm

2) Thuyt Nht Tm ( 1543 )
- Mt Tri l trung tm ca v tr ,
cc hnh tinh chuyn ng xung
quanh Mt Tri theo qu o trn.

Nicolai Copecsnic - nh Vt l Ba Lan

H Nht Tm c g khc so vi
H a Tm ?
Cu hi t ra :
H a Tm
H Nht Tm

Hnh nh mt s hnh tinh trong H Mt Tri .

Vn t ra l :

-Cc hnh tinh chuyn ng quanh
Mt Tri nh th no ?

- Chng chuyn ng c tun theo
quy lut no khng ?
Da trn nhng s liu quan st v v tr ca cc hnh tinh, nm 1619
Kepler nh thin vn hc ngi c tm ra ba nh lut m t chnh
xc qui lut chuyn ng ca cc hnh tinh.
Johannes Kepler,
1571- 1630, nh
thin vn hc
ngi c.

II . CC NH LUT K-PLE

1)nh lut I

- Mi hnh tinh u chuyn
ng theo qu o elip , m
Mt Tri l mt tiu im
a
O
M
F2 F1
b
Mi elip c 2 trc vung gc, trn bn knh
trc ln k hiu : a , bn knh trc nh k hiu : b .
F1 , F2 l cc tiu im ca elip nm i xng
trn 2 bn trc ln .
=> MF1 + MF2 = 2a ( = hng s )

Tc chuyn ng ca
cc hnh tinh ti nhng v
tr khc nhau trn qu o
c quan h g vi nhau?
Ti sao nhng hnh
tinh cng gn mt
tri th c vn tc
chuyn ng cng
ln .

S1
S2
S3
nh lut II
on thng ni Mt Tri v mt hnh tinh bt
k qut nhng din tch bng nhau trong nhng
khong thi gian nh nhau.

C nhn xt g v vn tc di ca cc hnh
tinh qua nh lut II K-ple ?
H qu

-Cng xa Mt tri vn tc di cng gim.

-i vi Tri t :

+Vn tc ti im xa Mt tri nht l 29,3km/s

+Vn tc ti im gn Mt tri nht l 30,3km/s
T
2

(nm)
a
3
(
v thin vn)
Thu tinh 0,0576 0,05796
Kim tinh 0,3782 0,37793
Tri t 1,000 1,000
Ho tinh 3,5382 3,5396
Mc tinh 140,6596 140,8515
Th tinh 867,8916 868,2506
Qu o chuyn ng ca cc hnh tinh l
hnh elip . Vy gia chu k chuyn ng v
bn knh qu o ca chng c mi quan h
no khng ?
3) nh lut III
3 3 3
1 2 i
3 3 3
1 2 i
a a a
= =...= =...
T T T
3 2
1 1
2 2
a T
=
a T
| | | |
| |
\ . \ .
-T s gia lp phng bn trc ln v
bnh phng chu k quay l ging
nhau cho mi hnh tinh quay quanh
Mt tri .

Hay i vi 1 hnh tinh bt k :
2 2 2 2 2
2 2
(2 ) 4
= = = =
v R R
a R
R R T T
= t t
Chng minh nh lut K-ple

Xt hai hnh tinh 1 v 2 ca h Mt tri .
Coi qu o chuyn ng ca cc hnh
tinh gn ng l trn th gia tc hng
tm l :
2
1
1 1 2 2
1 1
4
T
M M
G M R
R T
t
=
3
1
2 2
1
4
T
R M
G
T t
=
Lc hp dn tc dng ln hnh tinh gy
ra gia tc ny. Theo nh lut II Niuton ,
p dng i vi hnh tinh 1 ta c :

M MT l khi lng ca Mt tri ,nn ta c :

( 1 )
Kt qu trn khng ph thuc vo khi lng
ca hnh tinh , do c th p dng cho hnh
tinh 2 :
3
1
2 2
1
4
T
R M
G
T t
=
3 3
1 2
2 2
1 2
a a
T T
=
( 2 )
So snh (1) v (2) ,ta tm c cng thc cho
nh lut III K-ple chnh xc l :
Tri t
Ha tinh
R1
R2
III. BAI TP VN DNG
Bi 1
Khong cch R
1
t Ha tinh ti Mt Tri ln hn
52% khong cch R
2
gia Tri t v Mt Tri.
Hi mt nm trn Ha tinh bng bao nhiu so vi
mt nm trn Tri t?
Li gii:
1 nm l thi gian hnh tinh quay
c mt vng xung quanh Mt tri.
Gi T1 l mt nm trn Ha tinh
T2 l mt nm trn Tri t.
Ta c :
1
2
R
= 1,52
R
3
2
3
1 1
2
2 2
T R
= = (1,52)
T R
| |
|
\ .
p dng nh lut III Kple , ta c:
3
2
3
1 1
2
2 2
T R
= = (1,52)
T R
| |
|
\ .

IV . V TINH NHN TO . TC V TR .

a)V tinh nhn to .

Khi mt vt b nm vi mt vn tc c
mt gi tr ln, vt s khng tr li mt
t m s quay quanh Tri t, khi n
c gi l v tinh nhn to ca Tri t.
Sput-nhich v tinh nhn to u tin ca loi
ngi do Lin X phng ln ngy 4/10/1957

V tinh nhn to ISS

Phng v
tinh

b, Tc ca v tr
- Vn tc ln vt tr thnh v tinh
nhn to gi l cp v tr cp I
- Trong : v > 1,79 km/s
=> Qu o c hnh elip
Tri t
v
I
=7,9 km/s
v
II
=11,2 km/s
v
III
=16,7 km/s

Tc v tr
Tc v tr cp I: VI=7,9 km/s
V tinh chuyn ng theo qu o trn.
7,9 km/s <V<11,2km/s: qu o elip.
Tc v tr cp II: VII= 11,2km/s
11,2km/s<V<16,7km/s: qu o Parabol:
v tinh tr thnh hnh tinh ca Mt tri.
Tc v tr cp III:VIII=16,7 km/s
V>VIII: qu o Hypebol: vt that ra khi
h Mt tri.
-Khi vn tc v= 11,2 km/s vn tc v tr cp
2
=> qu o parabol
-Khi vn tc v= 16,7 km/s vn tc v tr
cp 3
=> v tinh c th thot ra khi h Mt tri
Cng c bi hc :

Cu hi : nh lut III K-ple c lin
quan n ( cc ) yu t no ?

A . Hnh dng ca qu o
B . Chu k quay ca hnh tinh
C . Bn knh ca qu o
D . Din tch qut bi ng thng ni
Mt tri vi hnh tinh .
Trc nghim kin thc
Cu 1: Chn pht biu ng:
Chu k quay ca mt hnh tinh xung quanh Mt tri
A. Ph thuc khi lng hnh tinh.
B. Ph thuc vn tc chuyn ng trn qu o.
C. Ging nhau vi mi hnh tinh.
D. Ph thuc bn knh trung bnh ca qu o.
Gi
Da vo nh lut K-ple
A B C D
A. 300N
B. 700N.
C.900N
D.1540N
Cu 2
p n
Mt hnh tinh ca h Mt tri c khi lng bng 4
ln khi lng Tri t, c bn knh bng 3 ln bn
knh Tri t. Trn hnh tinh , trng lng ca mt
ngi c khi lng 70 kg l
Trc nghim kin thc
Gii:
2
D
2
9R
4
D
H
H
H
M G
R
GM
g = =
P =mg
D H
g g
9
4
=

THE END TO BE CONTINOUS .